Θέμης Θεμιστοκλέους ν. STEPAN YASHIM, Αρ. Αγωγής: 5017/2010, 5/9/2017

Θέμης Θεμιστοκλέους ν. STEPAN YASHIM, Αρ. Αγωγής: 5017/2010, 5/9/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A222 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. ΤΑΛΑΡΙΔΟΥ - ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5017/2010 Μεταξύ: Θέμης Θεμιστοκλέους Ενάγοντας και STEPAN YASHIM Εναγόμενος 5 Σεπτεμβρίου, 2017 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κος Κ. Δημητριάδης. Για Εναγόμενο: κος Μ. Μενελάου. ----------------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ Η αξίωση του ενάγοντα έναντι του εναγόμενου ανέρχεται στο ποσό των €20.525,00 (€85 + €500 + €19.915.00 + €25) ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος, γενικές αποζημιώσεις καθώς και αποζημιώσεις για μελλοντικές απώλειες εισοδήματος συνέπεια τροχαίου δυστυχήματος στο οποίο ενεπλάκη με τον ισχυρισμό ότι για το δυστύχημα ευθύνεται ο εναγόμενος. Kατά την ακροαματική διαδικασία περιορίσθηκαν τα επίδικα ζητήματα με σειρά παραδεκτών γεγονότων. Έγινε παραδεκτό ότι οι ειδικές ζημιές του ενάγοντα ανέρχονται σε ποσό ύψους €20.344,

1. Παρέμεινε επίδικο ζήτημα κατά πόσο αυτές οι ζημιές προέκυψαν ως απότοκο του δυστυχήματος. Επίσης, έγινε παραδεκτό γεγονός ότι ο ενάγοντας εξετάσθηκε από ιατρικό συμβούλιο μετά την χειρουργική του επέμβαση και διαπιστώθηκε ότι είχε 75% ανικανότητα που σημαίνει ότι μπορεί να εργαστεί κατά το 1/3 των ωρών που εργαζόταν στις δύο του εργασίες. Tέλος, με την αποπεράτωση της ακροαματικής διαδικασίας έκανε παραδεκτή εξ' ολοκλήρου την ευθύνη για το δυστύχημα ο εναγόμενος.
2. Μαρτυρία του ενάγοντα Σύμφωνα με τον ενάγοντα, το τροχαίο δυστύχημα επισυνέβη στις 28.05.2009 όταν οδηγούσε σε ευθεία πορεία το όχημα του με αρ. εγγραφής ΕΑH433 κατά μήκος της οδού Μιχαλοκοπούλου που είναι κύριος δρόμος με προτεραιότητα για να εισέλθει στη διασταύρωση της οδού Μιχαλοκοπούλου-Αλάσιας και με πρόθεση να συνεχίσει την πορεία του με κατεύθυνση την οδό Γερασίμου Μαρκορά. Ο εναγόμενος οδηγούσε το όχημα ΕΑΤ583 και ερχόταν από την πάροδο στην οδό Αλάσιας, όμως, σύμφωνα με τον ενάγοντα ο εναγόμενος δεν σταμάτησε στο ΑΛΤ με αποτέλεσμα να εισέλθει στη συμβολή του δρόμου και να συγκρουστεί με το όχημα του ενάγοντα. Ο εναγόμενος του έκοψε την πορεία του, όμως, εισήλθε στη διασταύρωση τόσο αιφνίδια και απότομα που δεν πρόλαβε να τον αποφύγει παρά το γεγονός ότι επιχείρησε να πατήσει φρένο για να αποφύγει την σύγκρουση. Η σύγκρουση υπήρξε σφοδρή. Το όχημα του εναγόμενου γύρισε 180 μοίρες και το όχημα του ενάγοντα έπαθε εκτεταμένες ζημιές ύψους €1.730,
3. Τραυματίσθηκε στον αυχένα και σπόνδυλο, με αποτέλεσμα να εμφανίσει πόνους στον αυχένα, μέση ζαλάδες και πονοκεφάλους. Ο ενάγοντας συνέπεια του δυστυχήματος μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο. Πριν το δυστύχημα ο ενάγοντας ήταν αρτιμελής, απόλυτα υγιής για άντρα της ηλικίας του και δραστήριος. Συγκεκριμένα, ασχολείτο με διάφορα αθλήματα τακτικά. Γυμναζόταν πράγμα που του έφερνε ευχαρίστηση και βελτίωνε την ποιότητα της ζωής του. Επαγγελματικά, ήταν διευθυντής πωλήσεων στην εταιρεία Elysee Αρδευσης Λτδ με απολαβές €1.908,00 μηνιαίως. Περαιτέρω, ήταν εγγεγραμμένος ως επαγγελματίας γεωργός με δηλωμένα εισοδήματα στις κοινωνικές ασφαλίσεις για το 2008 ως μισθωτός €22.914,00 και ως αυτοτελώς εργαζόμενος για το ποσό των €11.377,
4. Περαιτέρω, πριν το δυστύχημα είχε προοπτική για περαιτέρω αύξηση των εισοδημάτων του, καθώς είχε εγκριθεί αίτηση επιδότησης στο πρόγραμμά Αγροτικής Ανάπτυξης του Υπουργείου Γεωργίας για έργο αγροτικής ανάπτυξης και με συνολική επιδότηση του όλου έργου ύψους €264.194,
5. Προέβηκε και σε έξοδα ενόψει την έγκρισης του έργου όπως για την αγορά τρακτέρ, έξοδα που φάνηκε αργότερα επωμίσθηκε χωρίς όφελος εξαιτίας του δυστυχήματος. Μετά το δυστύχημα δεν υπήρχε η προοπτική ανάκτησης των εξόδων διότι δεν μπορούσε να προωθήσει το έργο που εγκρίθηκε εξαιτίας της φυσικής του κατάστασης. Κατά την αντεξέταση διευκρίνισε ότι μετά το δυστύχημα προσπάθησε να εξασφαλίσει έγκριση της επιδότησης για μέρος των δραστηριοτήτων που εγκρίθηκαν από το Υπουργείο. Κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό και έτσι ως αποτέλεσμα του δυστυχήματος έχασε αυτή την προοπτική επειδή η αίτηση του ως είχε διαφοροποιηθεί απορρίφθηκε από το αρμόδιο τμήμα. Επίσης, είχε υποστεί οικονομική ζημιά εξαιτίας των εξόδων που έκανε εν αναμονή υλοποίησης του έργου για το οποίο εγκρίθηκε. Παρά τη σφοδρότητα της σύγκρουσης δεν ήταν αναγκαία η περίθαλψη και νοσηλεία του στο νοσοκομείο και απολύθηκε από το νοσοκομείο την ίδια ημέρα. Όμως, την επομένη του δυστυχήματος συνέχισε να έχει πόνο, επισκέφθηκε τον ιατρό, και υποβλήθηκε σε ακτινολογικό έλεγχο. Διαφάνηκε ότι είχε υποστεί τραυματισμό στον αυχένα και σοβαρή θλάση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο πόνος δεν βελτιώθηκε ως αποτέλεσμα του οποίου ο ενάγοντας επισκέφθηκε σειρά ιατρών στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Ο πόνος και δυσκαμψία του αυχένα χειροτέρευε με την πάροδο του χρόνου. Ο πόνος αντανακλούσε και στα χέρια του ενάγοντα και έτσι σταδιακά παρουσίασε αδυναμία και ατροφία των μυών των πάνω άκρων. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης, δεν μπορούσε να εκτελέσει χειρονακτική εργασία με τα χέρια, να αθλείται, να οδηγά ή να ασχολείται με γεωργικές δραστηριότητες. Επισκέφθηκε ειδικό ιατρό στην Αγγλία τον ορθοπεδικό Δρ. Hillali Nordeen, ο οποίος του σύστησε να κάνει επέμβαση στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Την εγχείρηση την έκανε στην Κύπρο διότι θα ήταν λιγότερο δαπανηρή και τελικά υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση αποσυμπίεσης του νωτιαίου μυελού και αποσυμπίεσης των νευρών ριζών στα επίπεδα Α3-4-5-6 του σπονδύλου. Περαιτέρω, του έγινε τριπλή σπονδυλοδεσία με σπυρωτούς κλωβούς τιτανίου στα άνω επίπεδα. Με την εγχείρηση βελτιώθηκε η κατάσταση της υγείας του και συγκεκριμένα η ατροφία των πάνω άκρων άρχισε να αντιστρέφεται, όμως, εξακολουθεί να έχει πόνο και στο μέλλον είναι δυνατόν να παρουσιαστούν και άλλα προβλήματα στον αυχένα λόγω επιβάρυνσης των επιπέδων Α6-7-8 του σπονδύλου στα οποία δεν είχε γίνει αρθρόδεση. Συνεπώς, η αυχεναλγία και περιορισμός των κινήσεων είναι σε κάποιο βαθμό μόνιμες βλάβες στο σώμα, ως αποτέλεσμα του οποίου του εγκρίθηκε όπως λαμβάνει επίδομα για σύνταξη ανικανότητας σε ποσοστό 75%. Εξαιτίας αυτών των προβλημάτων και πολλών αδειών ασθένειας οι εργοδότες του δεν μπόρεσαν να συνεχίσουν να τον εργοδοτούν και έτσι τερμάτισαν τις υπηρεσίες του στις 15.03.
6. Κατά την περίοδο άδειας ασθένειας δεν πληρώθηκε ο ενάγοντας. Κατά την αντεξέταση του ενάγοντα δεν υπήρξε ουσιαστική αμφισβήτηση των στοιχείων που παρουσίασε προς απόδειξη των γενικών και ειδικών ζημιών. Επί παραδείγματι ο ενάγοντας είχε αναφέρει τα ακόλουθα στις παραγράφους 34 και 35 της γραπτής του δήλωσης τεκμήριο 1: «
7. Από τότε που κτύπησα ήμουν με άδεια ασθενείας για αρκετό καιρό. Άλλοτε 5 μέρες, άλλοτε 10, 15, ένα μήνα κλπ. Οι εργοδότες μου δεν μπόρεσαν να με κρατήσουν άλλο στη δουλειά και στις 15/3/2011 τερμάτισαν τις υπηρεσίες μου. Παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1.20 την επιστολή απόλυσης μου ημερομηνίας 15/3/2011και ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1.21 δέσμη αδειών που βρήκα από 28/5/2009 μέχρι 3/3/2011 και καλύπτει τις πιο κάτω περιόδους για σύνολο ημερών
8. Ημερομηνία έκδοσης Ημερομηνίες άδειας Γιατρός Αριθμός ημερών 28/5/2009 28/5/2009 - 1/6/2009 Δρ. Αίγλη Γιαπανά 5 29/5/2009 2/6/2009 - 16/6/2009 Δρ. Σέργιος Παν. Σεργίου 15 16/6/2009 16/6/2010 - 25/6/2010 και μέχρι 3/7/2010 Δρ. Κων/νος Βιολάρης και Y & C Institute of Medical Rehabilitation Ltdq 18 15/9/2010 15/9/2010 - 15/10/2010 Δρ. Kων/νος Βιολάρης 30 2/1/2011 2/1/2011 - 3/3/2011 Δρ. Νικόλαος Κιτρομήλης 60
9. Για μικρότερες άδεια 1 - 2 ημερών, είτε δεν μου έδωσαν χαρτί είτε δεν τα φύλαξα. Παρουσιάζω ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 1.22 δέσμη 9 αδειών από το Δρ Νικόλα Κιτρομήλη για την περίοδο από 29/4/2011 - 31/3/2013, ήτοι συνολικά για σχεδόν 2 χρόνια ». Ο ενάγοντας, ανέφερε τα πιο πάνω, ουσιαστικά προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι από την ημέρα του δυστυχήματος δεν ήταν σε θέση να εργασθεί κανονικά στην εταιρεία ELYSSE. Δεν του υποβλήθηκαν ερωτήσεις κατά την αντεξέταση που αποσκοπούσαν στο να αμφισβητηθεί η ειλικρίνεια του σε σχέση με τον ισχυρισμό ότι μετά το δυστύχημα δεν μπορούσε να εργαστεί. Η υπεράσπιση κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, πρόβαλε για πρώτη φορά τη θέση ότι ο ενάγοντας έντεχνα και σκόπιμα παραπλάνησε το Δικαστήριο για την χορήγηση άδειας ασθενείας, ώστε να δώσει την εντύπωση ότι δεν επέστρεψε σχεδόν ποτέ στην καθημερινή του εργασία μετά από το δυστύχημα. Από προσεκτική ανάγνωση των παραγράφων 34 και 35, προκύπτει ως σωστή ερμηνεία των λεχθέντων του ενάγοντα ότι αυτό ακριβώς ήθελε να πει ασχέτως εάν οι άδειες ασθενείας που του χορηγήθηκαν από τους ιατρούς δεν είναι συνεχόμενες. Τα πιστοποιητικά που κατέθεσε ως τεκμήρια παρουσιάζουν μία χρονική διακοπή ενός έτους από 16.06.2009 μέχρι 16.06.
10. Αυτά τα έγγραφα είναι χορηγημένα από τους ιατρούς πιστοποιητικά για άδεια ασθενείας. Όμως, ουδέποτε, αντεξετάστηκε ο ενάγοντας επ' αυτού του σημείου ώστε να εξηγήσει ή να δεχθεί ότι πράγματι υπήρχε ένα μεγάλο διάστημα κατά το οποίο πήγαινε στην εργασία του και μπορούσε να ανταποκριθεί καθημερινά στη χειρονακτική φύση της εργασίας. Περαιτέρω, ως προκύπτει από τη μαρτυρία του, πιο πάνω, οι άδειες ασθενείας αφορούν περισσότερες μέρες και/ή διάστημα από τις μέρες για τις οποίες κατέθεσε άδειες πιστοποιημένες από τον ιατρό. Όταν παρουσιάζεται θετική μαρτυρία για ένα γεγονός και δεν υπάρχει αμφισβήτηση της μαρτυρίας μέσω της αντεξέτασης είναι νομολογημένο ότι αυτό συνιστά αποδοχή της θέσεως αυτής (βλ. Εργοληπτική Εταιρεία Σταύρου Δημοσθένους ν ΑΗΚ[1]). Είναι γεγονός ότι ο ενάγοντας δεν κατέθεσε πιστοποιητικά άδειας ασθενείας για περίοδο ενός έτους, όμως, ανέφερε στην μαρτυρία του ότι καθ' όλο το διάστημα έπαιρνε άδειες ασθενείας και δεν ήταν σε θέση να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του και ουδέποτε αντεξετάσθηκε σε σχέση μ' αυτή τη θέση και ούτε υποβλήθηκε στον μάρτυρα η θέση ότι προσποιήθηκε τα κλινικά του συμπτώματα επειδή εν τέλει πήγαινε εργασία καθημερινά από 06/2009 μέχρι 06/
11. Ούτε και υποβλήθηκε στο μάρτυρα ότι σκόπιμα απέκρυψε τη μαγνητική τομογραφία, η οποία τελικά κατατέθηκε ως τεκμήρια
12. Η μαγνητική τομογραφία, τεκμήριο 5, δεν περιέχει κάτι που να θέτει σε αμφισβήτηση τα λεγόμενα του ενάγοντα αλλά αντιθέτως, καταδεικνύει και συμπληρώνει την ιατρική μαρτυρία των ιατρών του ενάγοντα ότι υπήρχε μικρός βαθμός οπίσθιας ολίσθησης στα επίπεδα Α5 και Α6 σπονδύλου που είναι εστία πρόκλησης των κλινικών συμπτωμάτων του ενάγοντα. Είναι γεγονός ότι, ο ενάγοντας δεν κάλεσε τον Δρ. Σεργίου και τον Δρ. Noordeen να δώσουν μαρτυρία. Όμως, τα πιστοποιητικά αυτών των δύο ιατρών δεν περιέχουν κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία των Δρ. Κοιλάρη και Δρ. Κιτρομήλη. Ούτε έχουν αυτά τα πιστοποιητικά κάποιο περιεχόμενο που θα αλλοίωνε τα συμπεράσματά των Δρ. Κοιλιάρη και Δρ. Κιτρομίλη εάν τα είχαν υπόψη τους. Το πρώτο πιστοποιητικό του Δρ. Σεργίου, τεκμήριο 1.11, ημερομηνίας 03.07.2009, αναφέρει ότι υπήρξε κάκωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και κατέγραψε κλινικό εύρημα ότι ο ενάγοντας τότε δεν μπορούσε να οδηγήσει, να μείνει όρθιος και να σηκώνει βάρη. Ο δε Δρ. Noordeen ο οποίος έκανε MRI στον ενάγοντα και βασίστηκε σ' αυτό, (δηλαδή το τεκμήριο 1.12), σημείωσε ότι υπήρχε φλεγμονή στο επίπεδο Α5-Α6 της σπονδυλικής στήλης. Είναι ορθή η θέση του κ. Μενελάου ότι το περιεχόμενο αυτών των πιστοποιητικών είναι εξ' ακοής μαρτυρία, όμως, μπορώ να τα λάβω υπόψη μου για τον σκοπό αξιολόγησης της μαρτυρίας του ενάγοντα. Δηλαδή, μπορώ να λάβω υπόψη μου ότι δεν υπάρχει κάτι σ' αυτά τα πιστοποιητικά που να θέτει σε αμφισβήτηση τα λεγόμενα του ενάγοντα ότι, πράγματι πονούσε και ότι πράγματι η ζωή του και οι καθημερινές του δραστηριότητες επηρεάσθηκαν απότομα και για πάντα μετά το επίδικο δυστύχημα. Ούτε και μπορεί κατά την άποψή μου να εξαχθεί συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας προσποιήθηκε τα κλινικά του συμπτώματα εξαιτίας των γεγονότων που αφορούσαν την αίτηση επιδότησης που υπέβαλε στην αρμόδια αρχή. Ο ενάγοντας προσπάθησε να επανέλθει η ζωή του στην ομαλότητα. Προκύπτει από τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου ότι κατά τον χρόνο που επεσυνέβη το δυστύχημα, ο ενάγοντας είχε ήδη επενδύσει δικά του χρήματα στην επίτευξη του στόχου του σε σχέση με την αγροτική ανάπτυξη. Επομένως, δεν θα ήταν εύκολο γι' αυτόν απλά να εγκαταλείψει αυτή την προσπάθεια ακόμη και εάν ένιωθε ότι το σώμα του δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις για χειρονακτική εργασία. Υπήρχε και η προσδοκία ότι θα προσλάμβανε προσωπικό στην περίπτωση που η αίτηση του είχε εγκριθεί. Η υπεράσπιση έδωσε μεγάλη σημασία στο γεγονός ότι ο ενάγοντας, αφού εγκατέλειψε μέρος του σχεδίου του ως αποτέλεσμα να απορριφτεί η αίτηση, καταχώρησε ένσταση. Στην ένσταση που υπέβαλε στην αρμόδια αρχή δεν ανέφερε κάτι για την κατάσταση της υγείας του ως λόγο για να γίνει αναθεώρηση της αίτησής του για επιδότηση. Το ότι δεν ανέφερε κάτι τέτοιο ο ενάγοντας στην ένσταση δεν σημαίνει και δεν αποδεικνύει κατ' ανάγκη ότι ήταν καλά και ότι προσποιείτο για την κατάσταση του για να πάρει πολλές αποζημιώσεις από τον εναγόμενο όταν απορρίφθηκε η αίτησή του. Τέτοιο συμπέρασμα δεν υποστηρίζεται από τη μαρτυρία και είναι αυθαίρετος και μεροληπτικός συλλογισμός. Εάν είχε δοθεί η ευκαιρία στον ενάγοντα να απαντήσει με την αντεξέταση σε τέτοια υποβολή, θα μπορούσε να είχε απαντήσει επί παραδείγματι, ότι το τελευταίο που θα έγραφε στην ένσταση προς την αρμόδια αρχή είναι ότι ήταν ανίκανος σωματικά να διεξάγει την εργασία για την οποία ζητούσε επιδότηση από το κράτος. Κατά το χρόνο υποβολής της ένστασης ήταν ήδη εκτεθειμένος οικονομικά διότι είχε ξοδέψει σχεδόν το ποσό των €50.000,00 για την εν λόγω επιχείρηση. Στην περίπτωση μη έγκρισης της επιδότησης η οικονομική του απώλεια θα ήταν αισθητή. Τα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με τη μαρτυρία της υπόθεσης γύρω από το ζήτημα της επιδότησης, με κανένα τρόπο δεν οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας ήταν καλά και ότι εκμεταλλεύτηκε το δυστύχημα για να πάρει τα χρήματα που ήθελε από την επιδότηση. Αντιθέτως, αυτά τα γεγονότα ιδωμένα από τη σωστή σκοπιά οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας ήταν βιοπαλαιστής, προσπαθούσε να καλυτερεύσει το μέλλον το δικό του και των παιδιών του με τη συγκεκριμένη επιδότηση αλλά στη συνέχεια τραυματίσθηκε και ανατράπηκαν όλοι οι προσεκτικοί του σχεδιασμοί. Το γεγονός ότι προσπάθησε απεγνωσμένα να κρατηθεί στην εργασία του και στη γεωργική του επιχείρηση δεν είναι ένδειξη της ανεντιμότητας του αλλά απόδειξη ότι προσπαθούσε να επανέλθει στους ρυθμούς της φυσιολογικής του ζωής. Συνεπώς, απορρίπτω το ενδεχόμενο ο ενάγοντας να προσποιήθηκε κλινικά συμπτώματα ή να άρχισε επί παραδείγματι, φυσιοθεραπεία σκόπιμα αργότερα για να στήσει υπόθεση αξιώνοντας πολλές αποζημιώσεις εναντίον του εναγομένου. Ο ενάγοντας ταξίδευσε ακόμη και στην Αγγλία και επισκέφθηκε ειδικό προκειμένου να βρει τον τρόπο βελτίωσης των συμπτωμάτων του. Η υπεράσπιση έδωσε μεγάλη σημασία στις ημερομηνίες για να καταδείξει ότι αυτές οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας προσποιήθηκε τα κλινικά του συμπτώματα. Δεν θεωρώ ότι ο ενάγοντας θα υποβαλλόταν σε εγχείρηση σπονδυλοδεσίας σκόπιμα επειδή απορρίφθηκε η αίτηση του για γεωργική επιδότηση. Απορρίπτω το ενδεχόμενο να το έκανε αυτό με σκοπό να κατασκευάσει πειστική υπόθεση τραυματισμού ώστε να πάρει πολλά χρήματα σε αποζημιώσεις. Τον αποδέχομαι ως αξιόπιστο μάρτυρα και το ζήτημα της αιτιώδης συνάφειας μεταξύ των κλινικών του συμπτωμάτων και του δυστυχήματος θα πρέπει να εξετασθεί σε συνδυασμό με τη δική του αξιόπιστη μαρτυρία και με τη μαρτυρία των ιατρών που τον εξέτασαν και τον περιέθαλψαν.
13. Το όχημα του ενάγοντα δέχτηκε σφοδρό κτύπημα σύμφωνα με αντικειμενική μαρτυρία H αστυφύλακας 3406, ΜΕ2, που κλήθηκε στην σκηνή του δυστυχήματος και ετοίμασε σχέδιο του δυστυχήματος, τεκμήριο 1.8, εκτίμησε ότι το δυστύχημα επεσυνέβη όταν ο εναγόμενος απέκοψε την πορεία του ενάγοντα ο οποίος κινείτο ευθεία εντός της οδού Μιχαλακοπούλου. Εκείνος που είχε προτεραιότητα της κίνησης ήταν ο οδηγός που κινείτο εντός της οδού Μιχαλακοπούλου. Η οδός Αλάσιας είναι πάροδος και για να εισέλθει κανείς στην οδό Μιχαλακοπούλου από την Αλάσιας για να διασταυρώσει στη συμβολή των δύο οδών οφείλει να σταματήσει σε σήμα ΑΛΤ και να ελέγξει την κίνηση του δρόμου. Η ορατότητα και για τους δύο οδηγούς δεν ήταν περιορισμένη και δεν υπήρχε εμπόδιο στην ορατότητα τους. Μπορεί επιστημονικά να εξαχθεί ως συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας δεν έτρεχε πέραν του ορίου ταχύτητας, και αυτό αποδεικνύεται από τα ίχνη τροχοπέδησης μήκους 6.90 μέτρα που άφησε το όχημα του όταν φρέναρε για να αποφύγει την σύγκρουση. Παρόμοιο συμπέρασμα δεν μπορεί να εξαχθεί για τον εναγόμενο ο οποίος δεν άφησε ίχνη τροχοπέδησης στον άσφαλτο. Όμως, η μη ύπαρξη τέτοιων ιχνών τροχοπέδησης είναι αποδεικτικό στοιχείο ότι δεν είδε τον όχημα του ενάγοντα ή δεν το είδε έγκαιρα προτού συγκρουστεί μαζί του. Τα ίχνη που άφησε το όχημα του ενάγοντα μετά τη σύγκρουση σε συνδυασμό με την τελική θέση του οχήματος δείχνουν ότι κατά πάσα πιθανότητα να κτυπήθηκε στο μπροστινό μέρος του οχήματος του. Επομένως, με βάση τα δεδομένα του δυστυχήματος το όχημα του ενάγοντα δέχθηκε σφοδρό και μετωπικό κτύπημα με αποτέλεσμα το όχημά του να κάνει στροφή και κατά συνέπεια να κτυπήσει στον αυχένα και στον σπόνδυλο.
14. Μαρτυρία των θεράποντων ιατρών του ενάγοντα Ο Δρ. Βιολάρης, ΜΕ3, είναι ο ειδικός ιατρός Νευροχειρούργος ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα περίπου λίγους μήνες μετά που ο ασθενής παρουσίαζε συμπτώματα σοβαρής μορφής αυχενικού συνδρόμου. Ως εμφαίνεται από το τεκμήριο 1.10, το περιεχόμενο του οποίου έγινε παραδεκτό έγινε ακτινολογικός έλεγχος του ενάγοντα ευθύς μετά το δυστύχημα και δεν παρουσιάσθηκαν παθολογικά ευρήματα. Ο ΜΕ3 όμως διευκρίνισε ότι ο ενάγοντας του είχε πει κατά την επίσκεψη του ότι είχε πόνο στην περιοχή των κακώσεων ιδιαίτερα αυχεναλγία με αιμωδίες των άνω άκρων μετά το δυστύχημα. Η μαγνητική τομογραφία έδειξε ότι παρουσίαζε στένωση του Α4/5 διαστήματος, ολίσθηση του διαστήματος Α5/6 και στένωση του τρήματος (σημείο που βγάλει η ρίζα το νεύρο προς το αριστερό χέρι) αρ ¾ που υποδηλώνει ότι αυτή ήταν προϋπάρχουσα κατάσταση προ του δυστυχήματος. Όμως, όπως εξήγησε, ο ασθενής και τον πίστεψε ο ΜΕ3, ο ενάγοντας παρουσίασε αυτά τα συμπτώματα μετά το δυστύχημα. Μετά από κλινική εξέταση του ασθενούς ο ιατρός διαπίστωσε ότι ο πόνος του αυχένα και το μούδιασμα των άκρων ήταν ενοχλήσεις που ξεκίνησαν ευθύς μετά το ατύχημα. Ο ΜΕ3, εξήγησε ότι δεν είναι απίθανο να ήταν χωρίς συμπτώματα παρά την προϋπάρχουσα κατάσταση του σπονδύλου. Εξελίχθηκαν και παρουσιάστηκαν τα συγκεκριμένα κλινικά συμπτώματα μετά το δυστύχημα. Αυτό είναι φαινόμενο που συμβαίνει σε σχέση με εκφυλιστικές αλλοιώσεις, δηλαδή ο ασθενής να έχει στενώσεις και ολίσθηση χωρίς να έχει συμπτώματα προηγουμένως που να τον απότρεπαν από το να κάνει την εργασία του και αφού τραυματίστηκε από το δυστύχημα να εμφανίσει την συγκεκριμένη συμπτωματολογία. Η ακτινολογική εικόνα που παρουσίαζε ο ενάγοντας είναι ενός ασθενή που είχε εκφυλιστικές αλλοιώσεις του σπονδύλου. Δεν είναι ασυνήθιστο να μην είχε οποιαδήποτε κλινικά συμπτώματα και με το τράνταγμα ή κούνημα που υπέστη η σπονδυλική στήλη από το ατύχημα τα συμπτώματα πόνου και άλγους να πυροδοτηθούν. Ο ενάγοντας επίσης υποβλήθηκε σε ηλεκτρομυογράφημα, εξέταση που δείχνει τη λειτουργία των νεύρων και αυτό έδειξε ήταν ότι ο ενάγοντας είχε ριζοπάθεια στις αυχενικές ρίζες των νευρών. Εάν είχε γίνει ηλεκτρομυογράφημα στον ενάγοντα προ του δυστυχήματος και αυτό έδειχνε παρόμοια ευρήματα με το ηλεκτρομυογράφημα του ενάγοντα, αυτό θα ήταν αντικειμενικό εύρημα ότι η πάθηση του ενάγοντα δεν προκλήθηκε από το δυστύχημα. Σε αντίθετη περίπτωση, δηλαδή της απουσίας της ριζοπάθειας προ του δυστυχήματος, πρόκειται για αντικειμενική απόδειξη ότι τα κλινικά του συμπτώματα προκλήθηκαν από το δυστύχημα. Όμως, η ριζοπάθεια του διαπιστώθηκε κλινικά και αποδεικνύει ότι ο ενάγοντας δεν προσποιήθηκε τα συμπτώματα και πράγματι πονούσε και εφόσον πριν το δυστύχημα εργαζόταν κανονικά χωρίς πρόβλημα σε βαρετή χειρονακτική εργασία είναι εύλογο συμπέρασμα ότι η ριζοπάθεια είναι κάτι που εξελίχθηκε μετά από το δυστύχημα με αποτέλεσμα να προκληθούν τα συμπτώματα και να αδυνατεί να ανταποκριθεί στις καθημερινές του υποχρεώσεις. Ο ενάγοντας έχει παραμόρφωση του σπονδύλου, δηλαδή, ένας από του θωρακικούς σπονδύλους έχασε το ύψος του και αυτό μπορεί να οφείλεται σε κάταγμα ή κάκωση από το παρελθόν. Όμως, αυτή η παραμόρφωση δεν έχει καμία σχέση με την πρόκληση των συμπτωμάτων για τα οποία παραπονέθηκε ο ενάγοντας. Στην απουσία όμως τέτοιας εξέτασης ο ιατρός πρέπει να βασισθεί στα κλινικά του ευρήματα για να διαπιστώσει τον λόγο που ασθενής του παρουσιάζει την ριζοπάθεια. Επειδή ο ενάγοντας δεν είχε συμπτώματα και ήταν δραστήριος προ του δυστυχήματος και επειδή αυτά τα συμπτώματα πυροδοτήθηκαν και εξελίχθηκαν μετά το δυστύχημα ήταν θέση του συμπερασματικά ότι η ριζοπάθεια οφείλεται στο δυστύχημα. Η εγχείρηση ήταν αναγκαία εξ ου και συνέστησε στον ενάγοντα να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, ως αποτέλεσμα της οποίας βελτιώθηκαν τα κλινικά του συμπτώματα της δυσκαμψίας του αυχένα και το μούδιασμα των άκρων. Κατά τη χειρουργική επέμβαση, η οποία τελικά έγινε σε ιδιώτη ιατρό και όχι στο νοσοκομείο, έγινε καθαρισμός των δίσκων του σπονδύλου και σταθεροποιήθηκαν τα διαστήματα των μεσοσπονδύλων ώστε οι ρίζες των νευρών να μην πιέζονται. Αναφορικά με την ικανότητα του ενάγοντα να εργασθεί σε χειρονακτική εργασία, ο ΜΕ3, εξήγησε ότι ο ένας εκ των δύο ασθενών με παρόμοια πάθηση με τον ενάγοντα δεν μπορεί ακόμη και με την εγχείρηση να επαναφερθεί σε τέτοια κατάσταση ώστε να συνεχίσει την ίδια επαγγελματική δραστηριότητα. Τα τωρινά συμπτώματα που παρουσιάζει ο ενάγοντας, δηλαδή αδυναμία να σηκώσει βάρη, να παραμείνει όρθιος και να σκύβει, ο ΜΕ3 τα βρίσκει ότι είναι γνήσια κλινικά ευρήματα σε σχέση με την κατάσταση υγείας του ενάγοντα. Ο νευροχειρούργος που έκανε την χειρουργική επέμβαση στον ενάγοντα ο Δρ. Νίκος Κιτρομίλης, ΜΕ4, στις 30 Σεπτεμβρίου 2010, επιβεβαίωσε τα λεχθέντα του ΜΕ3 ότι η συμπτωματολογία του ενάγοντα εξαιτίας της ριζοπάθειας είναι γνήσια και είναι κατά πάσα πιθανότητα συμπτωματολογία που οφείλεται στην βίαια κάκωση που υπέστη η σπονδυλική του στήλη κατά το δυστύχημα, και όχι σε φυσιολογικές εκφυλιστικές αλλοιώσεις που παρουσιάζονται με την ηλικία. Εξήγησε ότι πρέπει να υπήρξε κάποια σκλήρυνση και οπίσθια προβολή του δίσκου οστεοφυτικού υλικού στα επίπεδα Α3 με Α5, ως συνέπεια της βίαιης κάκωσης που υπέστη από το δυστύχημα, διαφορετικά δεν θα παρουσίαζε τη συγκεκριμένη συμπτωματολογία, δηλαδή πόνο και μούδιασμα των άκρων με αποτέλεσμα να αδυνατεί να εκτελέσει την εργασία του που ήταν κυρίως χειρονακτική. Περαιτέρω, εξήγησε ότι είχε απώλεια της φυσιολογικής λόρδωσης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, που σημαίνει ότι μετά την κάκωση υπήρχε οστεοφυτική δισκοοστεοφυτική προβολή και μετατόπιση των σπονδυλικών σωμάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ενάγοντας δεν είχε προ του δυστυχήματος μικρές προβολές των δίσκων του σπονδύλου που παρουσιάζονται σε σχεδόν όλους μετά την ηλικία των 35 ετών, αλλά αυτές οι μικρές προβολές ακόμη και εάν υπήρχαν δεν θα προκαλούσαν την συμπτωματολογία που παρουσίαζε ο ενάγοντας. Είναι γεγονός ότι του χορηγήθηκε σύνταξη ανικανότητας μετά τη χειρουργική επέμβαση αλλά η επέμβαση δεν μπορεί να ήταν η αιτία να εμφανίσει τη συγκεκριμένη συμπτωματολογία συνεπώς, αιτία της ριζοπάθειας ήταν η βίαιη κάκωση που υπέστη ο σπόνδυλος από το δυστύχημα. Εξήγησε ότι η βίαια κάκωση επηρέασε την φυσιολογική εκφύλιση του σπονδύλου λόγου ηλικίας, με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να παρουσιάσει τη χρόνια συμπτωματολογία που τον οδήγησε στην ανικανότητα για εργασία. Η ριζοπάθεια εάν υπήρχε δεν θα ήταν χωρίς συμπτώματα, συνεπώς, η πίεση στη ρίζα του νεύρου που στη συνέχεια προκαλεί ατροφία του μυϊκού συστήματος είναι ως αποτέλεσμα της κάκωσης. Η οπισθολίσθηση σε διάφορα επίπεδα του σπονδύλου ήταν μικρή αλλά το δυστύχημα προκάλεσε αλλαγή στην κατανομή των δυνάμεων του σπονδύλου, που σημαίνει ότι χρόνια και σταδιακά θα υπάρχει μεγέθυνση των προβολέων του δίσκου και την περαιτέρω δημιουργία οστεοφυτών και αυτή είναι βασική αιτία για την μόνιμη ανικανότητα του ενάγοντα για εργασία. Ακόμη και να μην είχε οξεία συμπτωματολογία αμέσως μετά το δυστύχημα θα υπήρχε επιδείνωση του ασθενή λίγους μήνες ή ένα χρόνο αργότερα με αποτέλεσμα να χρειάζεται χειρουργική επέμβαση. Αναφορικά με το τεκμήριο 1.10, εξήγησε ότι η εξέταση που του έγινε στις πρώτες βοήθειες ευθύς μετά το δυστύχημα, θα πρέπει να ήταν βιαστική και επιφανειακή, δηλαδή, μόνο ακτινολογικός έλεγχος και όχι νευρολογική εξέταση, με αποτέλεσμα να μη διαπιστωθούν άμεσα οι κακώσεις του ενάγοντα από το δυστύχημα.
15. Μαρτυρία των ιατρών της υπεράσπισης O εμπειρογνώμονας νευροχειρούργος ιατρός που κάλεσε η υπεράσπιση να γνωματεύσει για την αιτία της συμπτωματολογίας του ενάγοντα, Δρ. Αχιλλέας Πέρδιος, ΜΥ1, είχε αντίθετη άποψη με τους ιατρούς που κάλεσε ο ενάγοντας. Γνωμάτευσε ότι το δυστύχημα δεν είναι αυτό που πυροδότησε τα συμπτώματα του ενάγοντα. Γνωμάτευσε επίσης, ότι τα συμπτώματα του οφείλονται σε προϋπάρχουσες εκφυλιστικές αλλοιώσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, των οποίων συνήθως είναι η φυσιολογική εξέλιξη, δηλαδή, γήρανση και φθορά του οργανισμού. Χρησιμοποίησε ακτινογραφίες της σπονδυλικής στήλης για να διαγνώσει ότι ο ενάγοντας είχε στένωση των μεσοσπονδύλων από χρόνια εκφύλιση και φθορά των δίσκων που κρατούν σε απόσταση τους σπονδύλους. Η μαγνητική τομογραφία που λήφθηκε ένα χρόνο μετά το δυστύχημα δείχνει δισκοοστεοφιτκιές αλλοιώσεις στα επίπεδα Α3-Α4 και στα επίπεδα Α-5-Α
16. Ανέφερε ότι ο ενάγοντας έπασχε εκ γενετής από τη νόσο Scheurman, δηλαδή παραμόρφωση του σπονδύλου, με αποτέλεσμα ο σπόνδυλος του ενάγοντα να γέρνει μπροστά. Μέρος του δίσκου είναι πιο στενό στη μία πλευρά, και αυτό είναι αιτία ο ενάγοντας να παρουσιάζει σφηνοειδή όψη του σπονδύλου. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι κατά την εξέταση των ιατρών του ενάγοντα, κανείς δεν ανέφερε ότι πάσχει από την νόσο Scheurman που είναι εκ γενετής πάθηση αλλά και ούτε τους υποβλήθηκε στην αντεξέταση ερώτηση σχετικά με τη νόσο αυτή ώστε να έχουν την ευκαιρία να τοποθετηθούν. Ο ΜΥ1, ανέφερε ότι ο ενάγοντας ήταν ασθενής του κατά το έτος 1995 και ανέφερε ότι του είχε παραπονεθεί για πόνο στην πλάτη στο ύψους του θώρακα, αλλά δεν προσκόμισε κανέναν αποδεικτικό στοιχείο για την κλινική εξέταση που έγινε το 1995, ώστε να πεισθώ ότι πράγματι ο ενάγοντας είχε διαγνωσθεί με τη νόσο Scheurman το 1995 ή πράγματι επισκέφθηκε τον εν λόγω ιατρό το 1995 και του παραπονέθηκε για πόνο στην πλάτη. Όμως, είναι άξιον απορίας πως και δεν πρόσεξαν τέτοιο εύρημα οι υπόλοιποι ιατροί αφού είναι εκ γενετής νόσος και είχε διαπιστωθεί από τον ΜΥ1 κατά το έτος
17. Το άλλο σημείο της μαρτυρίας του που χρήζει προσεκτικής εξέτασης είναι ο ισχυρισμός του ΜΥ1 ότι ο ενάγοντας του είχε πει κατά την εξέταση που του έκανε στις 07.11.2016 ότι τα συμπτώματα σε σχέση με αιμωδίες και αδυναμία στα άνω άκρα δεν εμφανίσθηκαν αμέσως αλλά 4 μήνες μετά το δυστύχημα. Ο ενάγοντας παρουσίασε σωρεία ιατρικών πιστοποιητικών των διαφόρων ιατρών που τον θεράπευσαν και/ή τον παρακολουθούσαν. Οι δύο ιατροί που παρουσίασε ως μάρτυρες δεν ανέφεραν ότι η συμπτωματολογία αυτή άρχισε 4 μήνες μετά το δυστύχημα αλλά ανέφεραν ότι υπήρχε συμπτωματολογία από την αρχή χωρίς βελτίωση και σταδιακή επιδείνωση. Ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης κατέστη αναγκαίο να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση σπονδυλοδεσίας και δισκεκτομής. Επιπρόσθετα, κατά την αντεξέταση του ενάγοντα ουδέποτε του υποβλήθηκε ερώτηση ότι τα συμπτώματα με αιμωδίες στο χέρι και αδυναμία των άνω άκρων ξεκίνησαν μήνες μετά το δυστύχημα ώστε να είχε την ευκαιρία να τοποθετηθεί σε σχέση με αυτά τα γεγονότα. Οπότε και πάλι θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά παράξενο ότι ο ενάγοντας θα είχε αναφέρει κάτι τέτοιο στον ΜΥ1 για πρώτη φορά κατά την εξέταση που του έγινε τον Νοέμβριο 2016 . Ο ΜΥ1, βασίσθηκε στο γεγονός ότι τα συμπτώματα αυτά εμφανίσθηκαν 4 μήνες αργότερα για να εκφέρει την γνώμη ότι τα συμπτώματα δεν ήταν το αποτέλεσμα του δυστυχήματος και για να εκφέρει τη γνώμη ότι αυτό που είχε υποστεί συνέπεια του δυστυχήματος ήταν θλάση του αυχένα πρώτου βαθμού. Ήταν θέση του ότι θλάση του αυχένα πρώτου βαθμού δεν θα μπορούσε να προκαλέσει τη συμπτωματολογία του ενάγοντα. Όμως, κατά την άποψή μου η διάγνωση του ΜΥ1 ότι ο ενάγοντας είχε υποστεί θλάση του αυχένα πρώτου βαθμού είναι τρωτή κυρίως επειδή δεν ήταν ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα και έτσι ουδέποτε είχε προβεί σε κλινική εξέταση του ενάγοντα κατά τον χρόνο του δυστυχήματος. Διά να προβεί στην εν λόγω διάγνωση βασίσθηκε στα ιατρικά πιστοποιητικά των άλλων ιατρών και αυτά που ισχυρίζεται ότι του είπε ο ενάγοντας για πρώτη φορά τον Νοέμβριο 2016, σε σχέση με την έναρξη των συμπτωμάτων του. Βασίσθηκε στο πιστοποιητικό που εξέδωσε η Δρ. Γιαπανά, την ημέρα που έγινε το δυστύχημα στις πρώτες βοήθειες του νοσοκομείου.(τεκμήριο 1.10). Στο πιστοποιητικό αυτό καταγράφεται ότι ο ενάγοντας αναφέρει ασυμπτωματικός και διάγνωση θλάση αυχένα. Περαιτέρω, βασίσθηκε στο ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Σεργίου, ημερομηνίας 03.07.2009, στο οποίο δεν υπάρχει καταγραφή συμπτωμάτων αιμωδίες στο χέρι και αδυναμία των άνω άκρων. Όμως, στο πιστοποιητικό αυτό, τεκμήριο 1.11, είχε αναφερθεί ότι ο ενάγοντας δεν μπορούσε να σηκώνει βάρη που θα μπορούσε να ήταν αποτέλεσμα αδυναμίας των άκρων καθώς και κλινικό εύρημα για ευαισθησία στο Α4-Α5-Α6 επίπεδο, του σπονδύλου είναι εύρημα που δεν είναι συνεπής με διάγνωση σε σχέση με το τραύμα θλάση αυχένα πρώτου βαθμού. Ο Δρ. Σεργίου εξέδωσε και δεύτερο ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 10.01.2014, τεκμήριο 1.18, όπου στο ιστορικό του ασθενή καταγράφεται ότι από την ημέρα του ατυχήματος η κατάστασή του χειροτέρευε ως ακολούθως: «ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από την ημέρα του ατυχήματος η κατάστασή του δεν παρουσίασε καλυτέρευση αλλά χειροτέρευση. Ο πόνος και η δυσκαμψία τον αυχένα έγιναν χειρότερα. Ο πόνος αντανακλά και στα δύο πάνω άκρα, χειρότερα στη δεξιά πλευρά. Παρουσίασε τρομερή αδυναμία και ατροφία των μυών των άνω άκρων. Ειδικά οι μυς στα χέρια παρουσίασαν τέτοια ατροφία που τα χέρια του έμοιαζαν σαν χέρια σκελετού. Υποκειμενικά ο ασθενής εκτός από πόνο και τη δυσκαμψία του αυχένος παρουσίασε αδυναμία και στα άνω άκρα. Λόγω της κατάστασής του δεν μπορούσε να εκτελεί την εργασία του σαν γεωργός. Δεν μπορούσε να οδηγεί, να σηκώνει βάρη, κλπ». Οπότε, η διάγνωση του Δρ. Σεργίου, δηλαδή, κάκωση της θωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και κάκωση της αυχενικής σπονδυλικής στήλης ως αποτέλεσμα του οποίου υπήρχε πίεση στις νωτιαίες ρίζες στα επίπεδα Α3 - Α6, συνάδει περισσότερο με τα συμπτώματα που παρουσίασε ο ενάγοντας μετά το δυστύχημα παρά θλάση του αυχένα πρώτου βαθμού και καθόλου νευρολογική σημειολογία, ως ήταν η γνωμάτευση του ΜΥ
18. Ο ΜΥ1, δέχθηκε ότι θα μπορούσε να επέλθει επιδείνωση προτέρας εκφυλιστικής κατάστασης των μεσοσπονδύλων του ενάγοντα από ένα τραυματισμό αλλά απέκλεισε ότι ο συγκεκριμένος τραυματισμός θα είχε τέτοια συνέπεια. Όμως, θεωρώ ότι για να προβεί σε τέτοια διαπίστωση με τόση βεβαιότητα και χωρίς να έχει εξετάσει κλινικά τον ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο θα πρέπει να αγνοήσει το γεγονός ότι ο ενάγοντας πριν το δυστύχημα δεν είχε συμπτώματα και/ή ενοχλήσεις στην πλάτη ενώ ευθύς μετά το δυστύχημα παρουσίασε όλα αυτά τα συμπτώματα, με αποτέλεσμα να διαταραχθεί ολοκληρωτικά η καθημερινή του ζωή. Ανέφερε ότι ο ενάγοντας χειρουργήθηκε για να του αφαιρεθούν οστεόφυτα με την δισκεκτομή για αποσυμπίεση των νευρών ριζών στα επίπεδα Α3-4-5-6 και την σπονδυλοδεσία. Όμως, διαφώνησε με τους Δρ. Βιολάρης και Δρ. Σεργίου ότι το τραύμα που υπέστη προκάλεσε τέτοια κάκωση, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει τα συγκεκριμένα συμπτώματα. Όμως, δεν έδωσε καμία εξήγηση γιατί αυτά τα συμπτώματα εμφανίσθηκαν μόνο μετά το δυστύχημα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εργαστεί και να κριθεί ανίκανος για εργασία σε ποσοστό 75%. Πρέπει να σημειώσω ότι αντί να καταπιαστεί με το συγκεκριμένο ερώτημα που θα ήταν ουσιαστικό για να καταλήξει σε σωστή διάγνωση σε σχέση με την αιτία των κλινικών ευρημάτων του ενάγοντα που εμφανίσθηκαν μετά το δυστύχημα, παρατήρησα ότι δεν ήταν δίκαιος και αντικειμενικός με τους θεράποντες ιατρούς του ενάγοντα. Αντί να ασχοληθεί σοβαρά με το εύρημα του Δρ. Βιολάρη ότι το δυστύχημα πυροδότησε τα κλινικά συμπτώματα του ενάγοντα, μείωσε το κύρος του και την επαγγελματική του κατάρτιση, χρησιμοποιώντας απαξιωτική φρασεολογία. Είπε ότι η διάγνωση του Δρ. Βιολάρη ότι το δυστύχημα πυροδότησε τα συμπτώματα, πρόκειται για «refrain», που χρησιμοποιούν οι ιατροί. Εξήγησε ότι εκείνο το απόσπασμα στο πιστοποιητικό του Δρ. Βιολάρη είναι τπ «refrain» που παρουσιάζεται σε όλα τα πιστοποιητικά αυτής της φύσης για να δικαιολογήσει τα συμπτώματα του ενάγοντα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που δεν με έπεισε ο Δρ. Περδίος για την ορθότητα των συμπερασμάτων του. Στην προσπάθειά του να οδηγήσει την υπόθεση σε συγκεκριμένη κατεύθυνση, δηλαδή τη διάγνωση ότι όλα οφείλονται στη φυσιολογική φθορά του σπονδύλου, αγνοώντας την οξεία συμπτωματολογία του ενάγοντα, περιέπεσε στο σφάλμα να μειώσει τους θεράποντες ιατρούς του ενάγοντα. Δηλαδή, δεν ασχολήθηκε σοβαρά με τα ευρήματά τους για να αποδείξει στο Δικαστήριο τους λόγους για τους οποίους η διάγνωσή τους ήταν λανθασμένη. Προτίμησε να υποβαθμίσει τη σημασία των ευρημάτων των άλλων ιατρών μειώνοντας το επαγγελματικό τους κύρος. Αυτό σύμφωνα με πρόσφατη Αγγλική απόφαση είναι λόγος για τον οποίο το Δικαστήριο θα μπορούσε να απορρίψει μαρτυρία ειδικού ως αναξιόπιστη. Στην υπόθεση Siegel v Pummel[2] Αγγλικό Δικαστήριο επεξήγησε ότι ο ρόλος του ειδικού εμπειρογνώμονα είναι να βοηθήσει το Δικαστήριο να καταλήξει σε σωστά συμπεράσματα σε σχέση με τα επίδικα ζητήματα. Ο εμπειρογνώμονας καταδεικνύει την εμπειρογνωμοσύνη του όταν βοηθά το Δικαστήριο με τις ειδικές του γνώσεις με τρόπο αντικειμενικό, ανεξάρτητο και με διαφάνεια να καταλήξει σε δικά του συμπεράσματα σε σχέση με τα επίδικα ζητήματα. Δεν βοηθά το Δικαστήριο όταν ο εμπειρογνώμονας μειώνει άλλο ειδικό που έχει εκφέρει αντίθετη γνώμη, ακόμη και εάν δικαιολογείται η έντονη αμφισβήτηση των ευρημάτων του ειδικού με την αντίθετη άποψη. Σε εκείνη την υπόθεση ο δικαστής είχε σημειώσει τα εξής: «His evidence was combative and dismissive of that of other medical professionals who were not specialists in the same field as himself». Ο απαξιωτικός τρόπος που αυτός ο μάρτυρας αντίκρισε τα συμπεράσματα του άλλου ιατρού είναι ένας από τους λόγους που δεν θεωρώ ορθό να βασιστώ στην εμπειρογνωμοσύνη του ως πηγή ανεξάρτητη και αντικειμενική. Άλλοι λόγοι είναι το γεγονός ότι η γνώμη του βασίζεται στην προϋπόθεση ότι η συμπτωματολογία του ενάγοντα άρχισε 4 μήνες μετά το δυστύχημα καθώς και την άρνηση του να ερευνήσει το ενδεχόμενο μια κάκωση στο σπόνδυλο να είχε οδηγήσει σε εκδήλωση συγκεκριμένης συμπτωματολογίας σε ένα οργανισμό που ήταν ήδη βεβαρημένο με εκφυλιστικές αλλοιώσεις του σπονδύλου αλλά που δεν εμφάνιζε προ του δυστυχήματος συμπτωματολογία. Περαιτέρω ο ΜΥ1, ασχολήθηκε εκτενώς με τα ευρήματα των θεραπόντων ιατρών ως αυτά προκύπτουν από τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατέθεσαν στο Δικαστήριο. Ανέφερε επί παραδείγματι ότι Δρ. Σ. Σεργίου είχε προβεί σε διάγνωση ότι δεν υπήρχε νευρολογική σημειολογία κατά την επίσκεψη του ενάγοντα. Δεν διαπίστωσα να υπάρχει τέτοιο εύρημα στο πιστοποιητικό που κατέθεσε ο Δρ. Σ. Σεργίου, τεκμήριο 1.
19. Όμως, σημείωσε το ο ενάγοντας δεν μπορούσε να είναι όρθιος, να οδηγεί, να σηκώνει βάρη, να σκύβει κλπ. Η κλινική εξέταση έδειξε ότι υπήρξε ευαισθησία Α4-5-6 επίπεδο του σπονδύλου. Αντιθέτως, η διάγνωση του Δρ. Σεργίου, ως προκύπτει από το πιστοποιητικό τεκμήριο 1.11, ήταν θλάση θωρακικής μοίρας σπονδυλικής στήλης. Από το τεκμήριο 1.18, προκύπτει ότι υπέστη τραύμα ο αυχένας τέτοιας σοβαρότητας που έπρεπε να χειρουργηθεί διότι υπήρχε πίεση στις νωτιάες ρίζες στα επίπεδα Α3-4-5-6 του σπονδύλου. Επίσης, σημειώθηκε από την ημέρα του δυστυχήματος σημειώθηκαν τα ακόλουθα συμπτώματα και ότι εξελικτικά χειροτέρευε η κατάστασή του, ως παρατίθεται στο τεκμήριο 1.18: «ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από την ημέρα του ατυχήματος η κατάστασή του δεν παρουσίασε καλυτέρευση αλλά χειροτέρευση. Ο πόνος και η δυσκαμψία τον αυχένα έγιναν χειρότερα. Ο πόνος αντανακλά και στα δύο πάνω άκρα, χειρότερα στη δεξιά πλευρά. Παρουσίασε τρομερή αδυναμία και ατροφία των μυών των άνω άκρων. Ειδικά οι μυς στα χέρια παρουσίασαν τέτοια ατροφία που τα χέρια του έμοιαζαν σαν χέρια σκελετού. Υποκειμενικά ο ασθενής εκτός από πόνο και τη δυσκαμψία του αυχένος παρουσίασε αδυναμία και στα άνω άκρα. Λόγω της κατάστασής του δεν μπορούσε να εκτελεί την εργασία του σαν γεωργός. Δεν μπορούσε να οδηγεί, να σηκώνει βάρη, κλπ». H Υπεράσπιση παρουσίασε και δεύτερο μάρτυρα ιατρό τον Δρ. Ηλία Γεωργίου, ΜΥ2, Ορθοπεδικό, για να αμφισβητήσει τα ευρήματα των θεράποντων ιατρών Δρ. Κιτρομίλη και Δρ. Σεργίου. Πρέπει να σημειώσω ότι τις θέσεις που ανέπτυξε με τις εκθέσεις του και τη μαρτυρία του διά ζώσης, δηλαδή, ότι με το δυστύχημα ο ενάγοντας υπέστη θλάση αυχένα, τραύμα που δεν θα μπορούσε να προκαλέσει τα κλινικά συμπτώματα του ενάγοντα, δεν υποβλήθηκαν στους ιατρούς μάρτυρες του ενάγοντα ώστε να τοποθετηθούν. Ο ΜΥ2 υπέδειξε παρόμοια απαξιωτική συμπεριφορά προς όλους τους ιατρούς εμπειρογνώμονες του ενάγοντα. Ανέφερε ότι σκόπιμα οι θεράποντες ιατροί του ενάγοντα δεν κατέγραψαν πουθενά στις εκθέσεις τους τις λέξεις «εκφυλιστικές αλλοιώσεις». Όμως, φάνηκε στη συνέχεια ότι δεν είχε υπόψη του το πιστοποιητικό του Δρ. Βιολάρη, τεκμήριο 1.16, όπου γίνεται αναφορά στην προϋπάρχουσα χρόνια κατάσταση του σπονδύλου του ενάγοντα, εξαιτίας κυρίως της ηλικίας του. Το ίδιο ισχύει και για το τεκμήριο 1.17 από το οποίο προκύπτει ότι ο ιατρός έλαβε υπόψη του διαγνωστικές εξετάσεις του σπονδύλου προτού καταλήξει στο συμπέρασμά του, ότι τα συμπτώματα του ενάγοντα δεν ήταν το αποτέλεσμα χρόνιας φυσιολογικής φθοράς του σπονδύλου αλλά το δυστύχημα. Αναφέρθηκε στο ιατρικό πιστοποιητικό τεκμήριο 1.12, του Δρ. Nilan Noordeen και σημείωσε ότι εκείνος ο ιατρός είχε διαγνώσει την κατάσταση του ενάγοντα του Ιούλιο 2010 και διαπίστωσε ότι είχε εκφυλιστικές αλλοιώσεις και φλεγμονή του σπονδύλου γύρω από τους δίσκους στα επίπεδα Α5-
20. Ανέφερε ότι αυτές οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις πρόκειται για φυσική φθορά του σπονδύλου με το πέρας του χρόνου αλλά δεν μπορεί να προκληθήκαν από το δυστύχημα. Όμως, δεν είπε τίποτε στο Δικαστήριο σε σχέση με την φλεγμονή που επίσης διαγνώσθηκε από τον Δρ. Nordeen ότι υπήρχε επίσης στο επίπεδο Α5-Α6 του σπονδύλου. Όπως προκύπτει από το ιατρικό πιστοποιητικό, τεκμήριο 1.12, ο ενάγοντας είχε αναφέρει ότι τα κλινικά του συμπτώματα ήταν νευραλγικά συμπτώματα, και ότι αυτά είχαν ξεκινήσει πριν ένα χρόνο, δηλαδή σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά το δυστύχημα. Ο Δρ. Nordeen, διαπίστωσε ότι υπήρχε φλεγμονή στα επίπεδα Α5-Α6 αφού είχε δει την αξονική τομογραφία. Αντιθέτως, ο ΜΥ2, ανέφερε ότι δεν υπήρχε αναφορά στην αξονική τομογραφία σε παρουσία τραυματικού οιδήματος, τοπική αιμορραγία ή τραυματισμού στοιχείων του αυχένα. Ο ΜΥ2, προέβη σε συμπεράσματα στην έκθεσή του, τεκμήριο 4, που δεν υποστηρίζονται από την υπάρχουσα μαρτυρία. Προέβη, επί παραδείγματι, σε συμπέρασμα ότι μετά το ατύχημα ο ενάγοντας παρουσίασε ικανή βελτίωση σε βαθμό που επέστρεψε στην εργασία του, ενώ ο ενάγοντας κατά την ένορκη του μαρτυρία κατέθεσε πιστοποιητικά ιατρών στα οποία του χορηγήθηκε από τις 28.05.2009 μέχρι 03.03.2011 άδεια ανάπαυσης από την εργασία του. Περαιτέρω, ο ενάγοντας είχε αναφέρει ότι του χορηγήθηκε άδεια μικρότερης διάρκειας στο ίδιο διάστημα για το οποίο δεν είχε ιατρικό πιστοποιητικό. Έγραψε στο πιστοποιητικό του ότι ο ενάγοντας επισκέφθηκε για πρώτη φορά το Δρ. Σεργίου ένα ή δύο μήνες μετά το δυστύχημα. Όμως, ο ενάγοντας ανέφερε ότι είδε τον Δρ. Σεργίου για πρώτη φορά στις 29.05.2009, δηλαδή μια ημέρα μετά το δυστύχημα. O MY2 ανέφερε ότι όλες τις πληροφορίες της πήρε από τον ενάγοντα, με τον οποίο είχε συνέντευξη, όμως, δεν παρουσίασε τις σημειώσεις που ανέφερε ότι είχε κάνει ταυτόχρονα με την εξέταση, ώστε να πεισθώ ότι πράγματι από μνήμης και μετά από επτά χρόνια θυμάται ότι ο ενάγοντας του είχε πει αυτά τα πράγματα. Ούτε και υποβλήθηκαν στον ενάγοντα αυτά τα ερωτήματα, ώστε να είχε την ευκαιρία να τοποθετηθεί σε σχέση με γεγονότα που βασίσθηκε ο ΜΥ2 για να εκφέρει την ιατρική του γνώμη. Πολλά είναι τα γεγονότα που κατέγραψε ο ΜΥ2 τα οποία διαφέρουν από τα γεγονότα που αποδείχθηκαν με αποδεκτή μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου. Άλλο παράδειγμα αντιφατικών γεγονότων είναι η καταγραφή του ΜΥ2 στο Τεκμήριο 3, ότι ο ενάγοντας ευθύς μετά το δυστύχημα επισκέφθηκε το Νοσοκομείο ενώ ενόρκως ο ενάγοντας κατέθεσε ότι μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο με ασθενοφόρο από τον τόπο του δυστυχήματος. Άλλο τέτοιο παράδειγμα είναι η καταγραφή του ΜΥ2 ότι ο ενάγοντας υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία μόνο τέσσερεις φορές, ενώ ο ενάγοντας ανέφερε ενόρκως και κατέθεσε έγγραφα που αποδεικνύουν ότι τέλειωσε σειρά φυσιοθεραπείας για να βελτιωθεί το πρόβλημά του με συντηρητική αγωγή. Δεν ξέρω πόσο αυτές οι αντιφάσεις επηρεάζουν τα τελικά του συμπεράσματα σε σχέση με την ιατρική του γνωμάτευση και το τελικό του συμπέρασμα ότι τα κλινικά συμπτώματα του ενάγοντα οφείλονται σε παθολογικά αίτια, ήτοι εκφυλιστικές αλλοιώσεις του σπονδύλου. Όμως, αυτές οι αντιφάσεις επί των γεγονότων ήταν αρκετές στον αριθμό ως αποτέλεσμα του οποίου μου δημιουργήθηκε αμφιβολία κατά πόσο ο ΜΥ2 ήταν ως ανέφερε τυπικός και ορθός να καταγράφει τα πραγματικά γεγονότα προτού προβεί σε ιατρική γνωμάτευση. Στην καλύτερη των περιπτώσεων δημιουργείται η εικόνα της προχειρότητας στην καταγραφή των γεγονότων πράγμα που στην συνέχεια δημιουργεί σκιές στην αντικειμενικότητα του ιατρού. Συνεπώς, η γνώμη του για την αιτία πρόκλησης του τραύματος βασίζεται σε λανθασμένα πραγματικά ευρήματα. Επίσης, δεν είχε μνήμη για την εξέταση που του έκανε δύο φορές στο ιατρείο του καθώς ήρθε να μαρτυρήσει χωρίς τις σημειώσεις του. Δεν μπορούσε να ξέρει, επί παραδείγματι, κατά πόσο ο ενάγοντας είχε αφαιρέσει τα ρούχα του ή όχι για την εξέταση χωρίς τέτοιες σημειώσεις. Βασίστηκε στο γεγονός ότι θεωρεί τον εαυτό του πολύ σωστό και τυπικό για να καταλήξει σε συμπέρασμα, επί παραδείγματι, ότι η κίνηση του αυχένα ήταν φυσιολογική (βλ. σελίδα 3 τεκμήριο 3). Ούτε μπορούσε βέβαια να θυμηθεί ποια εξέταση του έκανε για να εκφέρει την άποψη στην σελίδα 4, του τεκμηρίου 3, ότι ήταν φυσιολογική η λειτουργικότητα του αγγειακού συστήματος των μελών. Ανέφερε ότι του έκανε αδρή κλινική εξέταση, δηλαδή ότι έλεγξε τον σφυγμό του ενάγοντα για να το διαπιστώσει αυτό εφόσον δεν είναι νευρολόγος αλλά ορθοπεδικός. Όμως, πραγματικά έχω επιφυλάξεις για την αντικειμενικότητα του εφόσον κατέγραψε αυτό το συγκεκριμένο συμπέρασμα για την φυσιολογικότητα του αγγειακού συστήματος των μελών μετά μόνο μιας αδρής εξέτασης του ιατρού και ως ιατρός που το αγγειακό σύστημα δεν είναι η ειδικότητά του. Όταν τον εξέτασε τον ενάγοντα την πρώτη φορά, στις 9 Σεπτεμβρίου 2010, και εξέδωσε το τεκμήριο 3, ήταν πριν να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Πουθενά στο εν λόγω πιστοποιητικό δεν έγραψε για την αναγκαιότητα ο ενάγοντας να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση προκειμένου να γίνει σπονδυλοδεσία των τεσσάρων σπονδύλων και καθαρισμός από οστεοφτυικές αλλοιώσεις στα διαστήματα μεταξύ των σπονδύλων. Αντιθέτως, στην σελίδα 5 του τεκμηρίου 3 προέβη σε συμπέρασμα ότι «τα σημερινά κλινικά ευρήματα όπως περιγράφονται πιο πάνω (βλέπε κλινική εξέταση) στηρίζουν πλήρως την γνώμη για την απουσία οποιασδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου». Κατά την αντεξέταση, όμως, υποστήριξε τη θέση ότι η χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ήταν αναγκαία ώστε να βελτιωθούν τα συμπτώματα και συμφώνησε με τους ιατρούς του ενάγοντα. Δηλαδή, σε χρόνο πριν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και όταν ο ενάγοντας είχε την ίδια συμπτωματολογία γνωμάτευσε ότι το πρόβλημα του ενάγοντα ήταν προσωρινό. Το 2014 όταν εξέδωσε και δεύτερο πιστοποιητικό και αφού είχε προηγηθεί η χειρουργική επέμβαση άλλαξε τα ευρήματα του και ανέφερε ότι ο ενάγοντας ανέκτησε τη μυϊκή δύναμη των άνω άκρων και επέστρεψε στην εργασία του μετεγχειρητικά. Ο ΜΥ2, είχε όλα τα στοιχεία ενώπιον του κατά τον χρόνο της πρώτης του εξέτασης παρόλο τούτου κατά τη γνώμη του ο ενάγοντας δεν είχε προβλήματα με αιμωδίες και τις κινήσεις των άκρων των μελών τον Σεπτέμβριο του
21. Ξαφνικά το 2014 ήταν θέση του ότι αυτά τα προβλήματα τα είχε και ότι γι' αυτό το λόγο έπρεπε να γίνει χειρουργική επέμβαση, ώστε αυτά τα συμπτώματα να απαμβλυνθούν. Περαιτέρω, το συμπέρασμα του ότι η ολίσθηση που παρατηρείται μεταξύ του L-A5 -A6 οφείλεται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις και όχι στο δυστύχημα χρήζει προσεκτικής εξέτασης. Ο ΜΥ2, εξέτασε τον ενάγοντα ένα έτος και τέσσερεις μήνες μετά το δυστύχημα. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι η αιτιολογία για την ολίσθηση είναι φυσιολογική φθορά του σπονδύλου συνεπής και με τα ευρήματα που διαπιστώνονται στη μαγνητική τομογραφία σε σχέση και με τα υπόλοιπα μέρη του σπονδύλου που παρουσιάζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Όμως, η μαγνητική τομογραφία λήφθηκε ένα χρόνο μετά από το δυστύχημα (τεκμήριο 5), δεν φαίνεται να έλαβε αυτό τον παράγοντα υπόψη του προτού εκφέρει την άποψη ότι κατά το χρόνο του δυστυχήματος δεν υπήρχε οίδημα στην περιοχή. Περαιτέρω, αυτό το συμπέρασμα βασίζεται σε λανθασμένο γεγονός, ήτοι την προϋπόθεση ότι ο ενάγοντας επισκέφτηκε τον Δρ. Σεργίου ένα μήνα αργότερα και όχι αμέσως μετά το δυστύχημα. Δηλαδή, αυτή η γνωμάτευση βασίζεται στην λανθασμένη προϋπόθεση ότι ο ενάγοντας ήταν ασυμπτωματικός ευθύς μετά το δυστύχημα. Παρόλο τούτου εξέφρασε ανησυχητική βεβαιότητα ότι αυτή η ολίσθηση του σπονδύλου δεν μπορούσε να προκληθεί από το δυστύχημα. Παρόλο που δέχθηκε ότι το δυστύχημα επιδείνωσε την προϋπάρχουσα κατάσταση του σπονδύλου του ενάγοντα, ήταν θέση του ότι αυτή η επιδείνωση ήταν προσωρινή. Βέβαια διά να προβεί στο πιο πάνω συμπέρασμα βασίσθηκε στην προϋπόθεση ότι σε κάποια στάδιο ό ενάγοντας έγινε καλά, και ότι στη συνέχεια παρουσίασε διάφορα συμπτώματα που οφείλονται στις εκφυλιστικές αλλοιώσεις παρά σε οίδημα ή την κάκωση που προκλήθηκε μετά το δυστύχημα. Όμως, εκτός του ότι αυτό το συμπέρασμα είναι ακροσφαλής επειδή δεν έχω ενώπιον μου θετική μαρτυρία ότι ο ενάγοντας έγινε καλά για να επιδεινωθεί εκ νέου η κατάστασή του, ο ΜΥ2 ουδέποτε υπήρξε θεράπων ιατρός του ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο, ώστε να εκφέρει με βεβαιότητα τη γνώμη ότι αυτά τα συμπτώματα οφείλονται σε παθολογικά αίτια και όχι από το δυστύχημα. Γενικά κρίνω ότι δεν μπορούσε να είναι τόσο βέβαιος και να αποκλείσει το δυστύχημα ως παράγοντας που συνέτεινε στην ανάπτυξη συγκεκριμένων συμπτωμάτων του ενάγοντα που τον εμπόδιζαν να εκτελεί τις καθημερινές δραστηριότητες. Ούτε και υπάρχει διαγνωστική εξέταση, καθοριστική, για να προβεί με τόση βεβαιότητα στο εν λόγω συμπέρασμα επειδή η μαγνητική τομογραφία λήφθηκε από τον ενάγοντα ένα χρόνο μετά το δυστύχημα. Θα ήταν πολύ πιο πειστικός να εκφέρει τη γνώμη ότι τα συμπτώματα του ενάγοντα δεν οφείλονται στο δυστύχημα εάν ήταν θεράπον ιατρός του ενάγοντα κατά τον επίδικο χρόνο. Όμως, δεν μπορεί με τόση βεβαιότητα να αποκλείσει το ενδεχόμενο να ήταν η αιτία που αυτά τα συμπτώματα εμφανίσθηκαν στο πρόσωπο του ενάγοντα από την μία ημέρα στην άλλη βασιζόμενος μόνο στα γραφόμενα των άλλων ιατρών και σε μία μαγνητική τομογραφία που έγινε ένα χρόνο μετά το δυστύχημα. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, απορρίπτω την ιατρική γνωμάτευση του ΜΥ2 σε σχέση με την ξαφνική επιδείνωση της κατάστασης του ενάγοντα, ο οποίος προ του δυστυχήματος εκτελούσε βαρετή χειρονακτική εργασία χωρίς προβλήματα και παρά την φυσιολογική φθορά που προϋπήρχε στο σπόνδυλό του.
22. Αίτηση του ενάγοντα στον ΚΟΑΠ Κατά την ένορκη του μαρτυρία, ο ενάγοντας, αναφέρθηκε στην αίτηση που έκανε στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικής Ανάπτυξης (ΚΟΑΠ), καθώς και για τα έξοδα που έχει κάνει για να δραστηριοποιηθεί σ' αυτό τον τομέα. Η πλευρά της υπεράσπισης παρουσίασε ως ΜΥ3, τον Ιάκωβο Ιακώβου, λειτουργό του οργανισμού, για να παρουσιάσει την αίτηση που είχε υποβάλει τότε ο ενάγοντας ώστε να εξασφαλίσει έγκριση για την αγροτική του επιχείρηση. Αυτή η αίτηση εγκρίθηκε προκαταρτικά στις 7 Νοεμβρίου 2007, δηλαδή δύο χρόνια πριν το δυστύχημα. Ο ΜΥ3, ανέφερε ότι ο ενάγοντας μετά την ημερομηνία που επεσυνέβη το δυστύχημα, ήτοι στις 30 Οκτωβρίου 2009, απέσυρε το αίτημα του για πληρωμή σε σχέση με ορισμένα σημεία της επιδότησης. Στη συνέχεια και αφού αποσύρθηκε το αίτημα αυτό το μέρος του αιτήματος η αίτηση του ενάγοντα απορρίφθηκε. Ο ενάγοντας υπέβαλε ένσταση στην απόρριψη αλλά δεν πρόβαλε τους λόγους υγείας του ως εξήγηση για το γεγονός ότι δεν εκτέλεσε τους όρους που του είχε καθορίσει ο οργανισμός για να δικαιούται επιδότηση. Αυτό όμως δεν αποδεικνύει άμεσα ότι εγκατέλειψε τα σχέδια του για αγροτική επιχείρηση για άλλους λόγους και όχι της υγείας του. Μέσα στο φάκελο του οργανισμού προκύπτει ότι ο ενάγοντας πριν το δυστύχημα έκανε έξοδα για να κτίσει περίφραξη, καγκελόπορτα και για να αγοράσει αγροτικό ανελκυστήρα. Αυτό δείχνει ότι είχε γνήσια πρόθεση να δραστηριοποιηθεί σ' αυτόν τον τομέα. Ούτε και νομίζω ότι είναι σύμπτωση ότι εγκατέλειψε μεγάλο μέρος του σχεδίου του μόλις τέσσερεις μήνες μετά το δυστύχημα και αφού είχε ήδη επενδύσει αρκετά χρήματα για το σχέδιο αυτό.
23. Αντικρουστική μαρτυρία Εξαιτίας των όσων προέκυψαν κατά την διάρκεια της μαρτυρίας του Δρ. Ηλία Γεωργίου επέτρεψα στην πλευρά του ενάγοντα να καλέσει μάρτυρα, ο οποίος κατ' ισχυρισμό του ενάγοντα ήταν παρών κατά την εξέταση που έγινε στον ενάγοντα από τον Δρ. Ηλία Γεωργίου στο γραφείο του στην Λεμεσό. Ήταν ισχυρισμός του Χαρίλαου Χαρίτου ότι συνόδευσε τον στενό του φίλο τον ενάγοντα στο γραφείο του Δρ. Ηλία Γεωργίου κατά τις δύο συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν. Η πρώτη συνάντηση έγινε αρχές Σεπτεμβρίου
24. Σε εκείνη την συνάντηση ο Δρ. Ηλίας τον δέχθηκε στο γραφείο του το οποίο δεν περιέχει κρεβάτι για σκοπούς εξέτασης ενός ασθενή. Ο Δρ. Γεωργίου, έκανε στον ενάγοντα διάφορες ερωτήσεις, ζήτησε και είδε όλα τα πιστοποιητικά και άλλα στοιχεία του ενάγοντα αλλά δεν τον εξέτασε κλινικά. Ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι δεν είναι ιατρός όμως ανέφερε ότι είδε με τα μάτια του τι συνέβηκε μέσα στο γραφείο. Ο ιατρός δεν άγγιξε τον ενάγοντα, και ούτε του ζήτησε να κάνει κίνηση για να διαπιστώσει την κινητικότητά του, ούτε τον τράβηξε από τα άνω άκρα για να διαπιστώσει κατά πόσο είχε δύναμη στα χέρια του. Ο ιατρός μελέτησε τα δεδομένα και ζήτησε από τον ενάγοντα να του προσκομίσει ακτινογραφία προκειμένου να κάνει την εξέταση του. Την επόμενη φορά που συνόδευσε τον ενάγοντα ήταν κατά το έτος
25. Συνέβηκαν τα ίδια στο γραφείο του Δρ. Γεωργίου. Ο ενάγοντας παρουσίασε την ακτινογραφία που είχε ζητήσει όμως και πάλι δεν τον εξέτασε κλινικά. Έγινε συζήτηση κατά την οποία του ανέφεραν ότι είχαν δει τον Δρ. Χ'Χαννα. Ο Δρ. Γεωργίου αντέδρασε άσχημα δεν δέχθηκε τις υποδείξεις των παρευρισκομένων και ανέφερε ότι άλλοι δεν θα του υποδεικνύουν την δουλειά του. Δεν κλονίσθηκε η αξιοπιστία αυτού του μάρτυρα από την αντεξέταση. Θεωρώ ότι αντιδρούσε αβίαστα και γνήσια στην εισήγηση ότι θα επινοούσε ψέματα απλά για να βοηθήσει τον φίλο του ενάγοντα. Τον θεωρώ αξιόπιστο και η μαρτυρία του είχε ως αποτέλεσμα να απλώσουν περισσότερες σκιές στην ορθότητα των συμπερασμάτων του Δρ. Γεωργίου. Α. Κατά πόσο υπάρχει θετική μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι τα κλινικά συμπτώματα που εκδήλωσε ο ενάγοντας ευθύς μετά το δυστύχημα οφείλονται σε κάκωση και όχι σε παθολογικής φύσεως φθορά του σπονδύλου. Η υπεράσπιση ήγειρε ως μείζον ζήτημα ότι τα κλινικά συμπτώματα του ενάγοντα και τα επακόλουθα συνεπεία των κλινικών συμπτωμάτων δεν οφείλονται στο δυστύχημα αλλά ήταν απότοκο της προϋπάρχουσας κατάστασης του ενάγοντα, ήτοι εκφυλιστικές αλλοιώσεις του σπονδύλου του ενάγοντα. Ήταν θέση του εναγόμενου ότι τα συμπτώματα του ενάγοντα εκδηλωθήκαν περίπου 16 μήνες μετά το δυστύχημα. Επομένως, δεν υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος και της εκδήλωσης των συγκεκριμένων συμπτωμάτων που οδήγησαν τον ενάγοντα στην ανάγκη να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση σπονδυλοδεσίας αλλά και που τον κατέστησαν ανίκανο για εργασία κατά 75%. Το ερώτημα αυτό είναι αναμφίβολα πραγματικό και έχει δίκαιο ο κ. Μενελάου ότι ο ενάγοντας έχει το βάρος να αποδείξει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος και των συμπτωμάτων του ως γεγονός για να δικαιούται αποζημιώσεις για τα συμπτώματα αυτά αλλά και τα επακόλουθα αυτών των συμπτωμάτων. Ο ενάγοντας οφείλει να αποδείξει ότι το δυστύχημα ήταν το «causa causans» των εν λόγω συμπτωμάτων, δηλαδή, ο παράγοντας που οδήγησε στην εκδήλωση των συγκεκριμένων συμπτωμάτων και ο παράγοντας που εάν δεν είχε συμβεί ο ενάγοντας δεν θα παρουσίαζε κατά τον επίδικο χρόνο τα συγκεκριμένα κλινικά ευρήματα. Έχω εξηγήσει αναλυτικά πιο πάνω γιατί απορρίπτω την θέση της υπεράσπισης ότι ο ενάγοντας πρόκειται για πρόσωπο που προσποιήθηκε τα συμπτώματα του για να εισπράξει αποζημιώσεις. Τα κλινικά συμπτώματα του ενάγοντα ήταν πραγματικά και αυτά τα συμπτώματα μέσα στους επόμενους μήνες χειροτέρευσαν με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να χρειασθεί να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, να απολέσει την εργασία του και κριθεί κατά 75% ανίκανος για εργασία. Παρόλο τούτου ο ενάγοντας πρέπει να αποδείξει ότι το δυστύχημα είναι η αιτία για τα δεινά του ενάγοντα. Στο σύγγραμμα Clerk and Lindsell on Torts Sweet and Maxwell[3], επεξηγείται ότι σε κάποιες περιπτώσεις δεν είναι έκδηλο ότι η αμελής πράξη του αδικοπραγούντα είναι η αιτία για την πρόκληση της ζημιάς. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν δεν υπάρχει επιστημονική βεβαιότητα για την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος και τις ζημιές που υπέστη ο ενάγοντας. Σε τέτοιες περιπτώσεις η ποιότητα της επιστημονικής μαρτυρίας είναι πολύ σημαντική ώστε να καταδειχθεί ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και των ζημιών του ενάγοντα. Η Αγγλική υπόθεση Reany v University Hospital of North Staffordshire NHS Trust[4] στην οποία με παρέπεμψε ο κ. Μενελάου διακρίνεται σε σχέση με τα γεγονότα της σε σχέση με την δική μας υπόθεση. Σε εκείνη την υπόθεση η ενάγουσα είχε προϋπάρχουσα ιατρική κατάσταση «Μyelitis» και τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία από την οποία προέκυψε, ως δεδομένο ότι ως αποτέλεσμα αυτής της πάθησης η ενάγουσα θα ήταν πάντοτε καθισμένη σε αναπηρικό κάθισμα. Της έγινε εισαγωγή στο νοσοκομείο όπου ανέπτυξε πληγές στο σώμα από την ακινησία. Αποδείχθηκε ότι οι πληγές αναπτύχθηκαν από αμέλεια του ιατρικού προσωπικού. Ο Δικαστής που εκδίκασε την υπόθεση της επιδίκασε αποζημιώσεις σε σχέση με την όλη κατάσταση της ενάγουσας και δεν έλαβε υπόψη του ως δεδομένο ότι ούτως ή άλλως θα ήταν για πάντα καθηλωμένη σε αναπηρική καρέκλα εξαιτίας της προϋπάρχουσας ασθένειας. Το Εφετείο ανέτρεψε αυτό το συμπέρασμα και επεξήγησε ότι θα πρέπει να γίνει ανάλυση κατά πόσο οι ιατρικές ανάγκες τις ενάγουσας είχαν αυξηθεί, ως αποτέλεσμα της αμέλειας. Δηλαδή, θα έπρεπε να γίνει μία ανάλυση ότι θα ήταν διαφορετική η κατάσταση της ενάγουσας στην περίπτωση που δεν είχε αναπτύξει πληγές ως συνέπεια της αμέλειας του προσωπικού του νοσοκομείου. Το Εφετείο επεξήγησε ότι έπρεπε να γίνει ποιοτική σε αντίθεση με ποσοτική ανάλυση των ιατρικών αναγκών της ενάγουσας ως συνέπεια της ιατρικής αμέλειας. Εάν αυτές οι ανάγκες ήταν αυξημένες αλλά παρόμοιες ανάγκες με τις ανάγκες που είχε εξαιτίας της πάθησης της τότε ήταν περίπτωση που έπρεπε να διαχωριστούν οι αποζημιώσεις και ο αδικοπραγούντας να πληρώσει μόνο το δικό του μερίδιο. Εάν όμως, αυτές οι ιατρικές ανάγκες είχαν αλλοιωθεί ως προς το είδος τους, δηλαδή, υπήρξε δραματική επιδείνωση της κατάστασης της ενάγουσας με αποτέλεσμα να αλλάξει εντελώς το είδος της ιατρικής φροντίδας που είχε ανάγκη τότε είναι η περίπτωση που ο εναγόμενος πρέπει να αποκαταστήσει πλήρως την ενάγουσα γι' αυτές τις ανάγκες και για την επιδείνωση της κατάστασης της. Αυτή η υπόθεση, δεν ανέτρεψε τον γενικό κανόνα αποζημιώσεων σε σχέση με προϋπάρχουσα κατάσταση που διατυπώθηκε στην Αγγλική υπόθεση Sklair v Haycock[5]. O γενικός κανόνας είναι ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να υπολογίσει με βάση το αποδεικτικό υλικό που έχει τεθεί ενώπιον του σε ποια κατάσταση θα βρισκόταν ο ενάγοντας στην περίπτωση που δεν θα είχε επισυμβεί το δυστύχημα (a but for scenario) ώστε να υπολογίσει ορθά το ύψος αποζημιώσεων αναγκαίο για αποκατάσταση του ενάγοντα. Όμως, αυτές οι υποθέσεις, διακρίνονται/διαφέρουν από τα γεγονότα της δικής μας υπόθεσης διότι σε εκείνες τις υποθέσεις είχε αποδειχθεί θετικά ότι η προϋπάρχουσα ιατρική κατάσταση των εναγόντων ήταν αιτία να προκληθούν συγκεκριμένες αυξημένες ιατρικές ανάγκες και έτσι το Δικαστήριο ήταν υποχρεωμένο να εφαρμόσει το κριτήριο «but for», δηλαδή, «εκτός και εάν» δεν είχε συμβεί το δυστύχημα για να απομονώσει τις αποζημιώσεις και να ελέγξει ότι οι αποδοθείσες αποζημιώσεις θα αποκαταστούσαν τον ενάγοντα στην κατάσταση που θα ήταν εάν δεν είχε συμβεί το δυστύχημα. Δια τους λόγους που εξήγησα, αναλυτικά πιο πάνω, κρίνω τη μαρτυρία των ιατρών εμπειρογνωμόνων της υπεράσπισης μη αξιόπιστη βάση για να εξάξω οποιαδήποτε συμπεράσματα σε σχέση με το κρίσιμο ζήτημα της αιτιώδης συνάφειας μεταξύ της συμπτωματολογίας του ενάγοντα και το τροχαίο δυστύχημα. Ο ενάγοντας, κρίνεται αξιόπιστος μάρτυρας. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι άρχισε να παρουσιάζει τα προβλήματα, για τα οποία παραπονείται μετά το δυστύχημα. Ο ενάγοντας ήταν σκληρά εργαζόμενο πρόσωπο σε χειρονακτική εργασία, και ξαφνικά δεν μπορούσε να εκτελέσει τα καθήκοντά του, κρίθηκε από ιατροσυμβούλιο ανίκανος για εργασία και χρειάσθηκε εγχείρηση με σπονδυλοδεσία, προκειμένου να υποχωρήσουν τα φρικτά συμπτώματα και πόνος που τον βασάνιζαν και δεν τον άφηναν να απολαμβάνει την καθημερινή του ζωή. Δεν είναι πρόσωπο που προσποιήθηκε ότι είχε πρόβλημα ξαφνικά και είχε πρόβλημα υγείας μετά το δυστύχημα. Θεωρώ ότι αυτό δεν είναι σύμπτωση και ότι τα συμπτώματα του είναι άμεσα συνυφασμένα με το δυστύχημα παρόλο τούτο κρίνω ότι χρειάζεται θετική ιατρική μαρτυρία να αποδειχθεί ότι η αιτία των συμπτωμάτων ήταν το δυστύχημα και όχι η προϋπάρχουσα κατάσταση του σπονδύλου ήτοι στένωση των επιπέδων του σπονδύλου και οστεόφυτα στους δίσκους των σπονδύλων. Το Δικαστήριο δύναται να εξάξει συμπεράσματα σε σχέση με την αιτία του προβλήματος μόνο από τη μαρτυρία του ενάγοντα ακόμη και σε αντίθεση της ιατρικής μαρτυρίας της υπόθεσης. Δεν είναι μεμπτό για το Δικαστήριο να το κάνει αυτό όπως επεξηγείται στο Σύγγραμμα Expert evidence Law and Practice sweet and Maxwell[6] «Judge departs from agreed medical reports It is clear that having heard the evidence from the plaintiff the court can draw conclusions directly contrary to those of experts in agreed reports, whether as to the causation of particular symptoms or as to the issue of prognosis». Οι ιατροί που παρουσιάστηκαν για την υπεράσπιση, πιστεύω ότι έχουν λάθος σε σχέση με την αιτιολογία των συμπτωμάτων του ενάγοντα διότι δεν είναι λογικό το συμπέρασμα ότι ο ενάγοντας ενώ ήταν καλά και δεν είχε σοβαρά προβλήματα κινητικότητας ξαφνικά παρουσίασε όλα τα προβλήματα που γνησίως τον ταλαιπωρούσαν και τον ταλαιπωρούν και όλο κατά σύμπτωση σε μικρό χρονικό διάστημα μετά το δυστύχημα. Αυτή την άποψη είχαν και οι ιατροί, νευροχειρούργοι, Δρ. Βιολάρης και Δρ. Κιτρομήλης που τον παρακολουθούσαν μετά το δυστύχημα. Η δική τους μαρτυρία είναι ο απαραίτητος κρίκος της αλυσίδας για το ζήτημα της αιτίας των συμπτωμάτων του και για να αποκλεισθεί ότι μία προϋπάρχουσα παθολογική κατάσταση που οφείλεται σε φυσιολογική φθορά του σπονδύλου λόγω ηλικίας μπορεί να αποκλεισθεί ως η αίτια για να προκληθούν όλα αυτά τα προβλήματα. Οι απόψεις των δύο ιατρών συγκλίνουν σε σχέση με το πιο πάνω συμπέρασμα αλλά θεωρώ ότι Δρ. Βιολάρης δεν υπέδειξε στο Δικαστήριο το τραύμα του ενάγοντα που προκάλεσε την συγκεκριμένη συμπτωματολογία. Ανέφερε ότι έκανε ηλεκτρομυογράφημα στον ενάγοντα και αυτό έδειξε ότι ο ενάγοντας είχε ριζοπάθεια που είναι η αιτία που εκδήλωσε τα συγκεκριμένα συμπτώματα. Η άποψη του συγκλίνει με την άποψη του Δρ. Κιτρομηλη ότι η αιτία της ριζοπάθειας οφείλεται σε εκλυτικό παράγοντα, δηλαδή, κάκωση του αυχένα και/ή του σπονδύλου με αποτέλεσμα να εκδηλωθούν τα συγκεκριμένα συμπτώματα. Όμως, δεν εξήγησε καλά τι ήταν αυτή η κάκωση και να την υποδείξει στο Δικαστήριο ώστε αυτό στην συνέχεια με την βοήθεια του ιατρού να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι όντος η κάκωση αυτή πυροδότησε την όλη κατάσταση του ενάγοντα. Αυτό το έκανε με προσοχή και λεπτομέρεια ο δεύτερος νευροχειρούργος Δρ. Κιτρομήλης. Ο Δρ. Κιτρομήλης εξήγησε ότι η κάκωση στον αυχένα και σπονδυλική στήλη προκάλεσε οστική αντίδραση. Η κάκωση επηρέασε την δισκοστεοφυτική προβολή και μετατόπισε τα σπονδυλικά σώματα, έστω και ελάχιστα με αποτέλεσμα ο ενάγοντας να εμφανίσει νευρολογική σημειολογία. Εξήγησε ότι η σταδιακή προβολή των δίσκων λόγω ηλικίας καθώς και κήλης των μεσοσπονδύλων δίσκων δεν προκαλούν τέτοια πίεση στα νεύρα εξ ου και πολλά πρόσωπα έχουν αυτά τα προβλήματα χωρίς να επηρεασθούν τα νευρικά τους στοιχεία. Με τη βίαιη κάκωση όμως που υπέστη ο σπόνδυλος του ενάγοντα προκλήθηκε ασυνήθιστη πίεση στη ρίζα του νεύρου στον έξοδο της στο τρίμα δηλαδή, την οπή που εξέρχεται η ρίζα από το νώτιαιο. Αναφορικά με την οπισθολίσθηση του σπονδύλου στα επίπεδα Α3-Α5 του σπονδύλου επεξήγησε ότι με φυσιολογική φθορά αυτή συνήθως δεν υπερβαίνει τα 3.5 χιλιοστά. Λόγω οπισθολίσθησης έστω και 3.5 χιλιοστά εξαιτίας της κάκωσης προκαλείται αλλαγή της κατανομής του σπονδύλου δηλαδή άμεση και σταδιακή μεγέθυνση στην προβολή του δίσκου που μπορεί να προκαλέσει την συμπτωματολογία του ενάγοντα είτε άμεσα είτε μετά από μερικούς μήνες. Αναφορικά με το πιστοποιητικό του ιατρού των πρώτων βοηθειών ανέφερε ότι δεν επηρεάζει καθόλου τα δικά του ευρήματα διότι ο ιατρός των πρώτων βοηθειών δεν τον εξέτασε νευρολογικά αλλά και ούτε του έκανε εξετάσεις πλην ακτινογραφίας, για να αποκλεισθεί κάταγμα του σπονδύλου, για να διαπιστώσει όλα τα πιο πάνω. Αφού αξιολόγησα τον ενάγοντα και έκρινα ότι πρόκειται για πρόσωπο που γνήσια εκδήλωσε την συγκεκριμένη συμπτωματολογία μετά το δυστύχημα, θεωρώ ορθή την εξήγηση των δύο ιατρών ότι η κάκωση αυτή επηρέασε τον σπόνδυλο με τέτοιο τρόπο που πιέσθηκαν νεύρα. Ο ιατρός εξήγησε ότι έστω και λίγο να μετακινήθηκε ή να προβλήθηκε δίσκος του σπονδύλου, αυτό θα ήταν αρκετό για να αλλάξει την κατανομή του σπονδύλου με τρόπο που θα πιεζόταν τα νεύρα. Η αλλαγή στην κατανομή του σπονδύλου του ενάγοντα ως πρόσωπο που ήδη παρουσίαζε οστεοφυτικές αλλοιώσεις του σπονδύλου, είναι εκείνο που πυροδότησε την όλη συμπτωματολογία. Δηλαδή, η κατάσταση του σπονδύλου του ενάγοντα ήταν ήδη ευάλωτη. Οι ιατροί εξήγησαν πως η κάκωση αποτέλεσε αιτία να επιδεινωθεί μία προϋπάρχουσα κατάσταση στο σημείο που χρειάστηκε ο ενάγοντας να κάνει χειρουργική επέμβαση να δέσει τον σπόνδυλό του σε συγκεκριμένα επίπεδα ώστε να μην υποφέρει τόσο πολύ. Οι δύο ιατροί ήταν πειστικοί. Ο Δρ. Κιτρομήλης, ήταν αρκούντος επεξηγηματικός, ώστε να βοηθήσει το Δικαστήριο στο δικό του συμπέρασμα ότι, το δυστύχημα και η συμπτωματολογία του ενάγοντα δεν ήταν τυχαία αλλά η αιτία που προκάλεσε τα συμπτώματα που εμφανίσθηκαν αμέσως μετά το δυστύχημα και λίγους μήνες μετά το δυστύχημα, με αποτέλεσμα η καθημερινότητα του ενάγοντα να επηρεαστεί οριστικά. Εφόσον, η επιστημονική μαρτυρία των ιατρών με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, αυτά τα συμπτώματα εκδηλώθηκαν επειδή τραυματίσθηκε, συνέπεια του δυστυχήματος, μπορεί να γίνει η ανάλυση ότι εάν δεν είχε τραυματισθεί στο δυστύχημα δεν θα είχε τα συγκεκριμένα συμπτώματα, δεν θα χρειαζόταν την εγχείρηση σπονδυλοδεσία τόσο νωρίς στην ηλικία και δεν θα επηρεαζόταν η φυσική του κατάσταση στον βαθμό να κριθεί ανίκανος για εργασία. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ενάγοντας δεν είχε μία προϋπάρχουσα κατάσταση που δυνατόν να επηρέαζε μελλοντικά την υγεία του, αλλά ο παράγοντας που τροχιοδρόμησε την επιδείνωση της κατάστασης του σπονδύλου ήταν το δυστύχημα. Η κατάσταση του σπονδύλου του ενάγοντα τον καθιστούσε επιρρεπής στην πυροδότηση των συγκεκριμένων συμπτωμάτων. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι θα εκδήλωνε την συγκεκριμένη συμπτωματολογία εάν δεν είχε τραυματισθεί από το δυστύχημα. Ήταν προβλεπτό ότι ο ενάγοντας θα τραυματιζόταν, ως συνέπεια του δυστυχήματος που προκλήθηκε από την αμέλεια του εναγομένου. Ο ενάγοντας είχε συγκεκριμένη προϋπάρχουσα κατάσταση, που τον καθιστούσε επιρρεπής στην εκδήλωση τέτοιων συμπτωμάτων. Όμως, επειδή η αξιόπιστη ιατρική μαρτυρία με βοήθησε να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η κάκωση συνέπεια του δυστυχήματος ήταν η αιτία που πυροδότησε την εκδήλωση των συγκεκριμένων συμπτωμάτων, δεν αποτελεί υπεράσπιση ο ισχυρισμός των εναγόμενων ότι ο ενάγοντας είχε προϋπάρχουσα κατάσταση που τον καθιστούσε πιο επιρρεπής από το φυσιολογικό άνθρωπο στην εκδήλωση αυτών των ιατρικών προβλημάτων. Εφαρμόζεται η αρχή που επεξηγήθηκε στην Αγγλική υπόθεση Owens v Liverpool Corp.[7] ότι εκείνος που αμελώς έχει τραυματίσει τον ενάγοντα με αποτέλεσμα να θρυμματίσει το κρανίο του δεν μπορεί να μπορεί να προβάλει ως υπεράσπιση ότι το κρανίου του ενάγοντα ήταν εύθραυστο και γ' αυτό θρυμματίστηκε. Ο αδικοπραγούντας είναι υπόχρεος να αποκαταστήσει το θύμα της αμέλειας του ακόμη και εάν το θύμα ήταν επιρρεπής εξαιτίας της φυσικής του κατάστασης στην εκδήλωση του συγκεκριμένου προβλήματος. Αυτός ο κανόνας έγινε γνωστός ως το «egg shell skull rule» Στην Αγγλική υπόθεση Smith v Leech Brain & Co. Ltd.[8] ένας εργάτης είχε πάθει έγκαυμα στα χείλη ως αποτέλεσμα της αμέλειας του εργοδότη του. Ο συγκεκριμένος εργάτης ήταν επιρρεπής στην εμφάνιση του καρκίνου. Ως αποτέλεσμα του εγκαύματος εκδήλωσε καρκίνο στο σημείο του εγκαύματος και απεβίωσε. Δεν ήταν προβλεπτή η έκταση και το είδος της ζημιάς στο πρόσωπο του εργάτη, ως αποτέλεσμα του συγκεκριμένου δυστυχήματος. Όμως, ο εργοδότης μπορούσε να προβλέψει την πρόκληση του εγκαύματος. Το ότι το έγκαυμα πυροδότησε τον καρκίνο, είχε να κάνει απόλυτα με την ιδιοσυγκρασία του συγκεκριμένου οργανισμού, και έτσι ο εργοδότης κρίθηκε υπόλογος για όλα τα συνεπακόλουθα τραύματα που προκάλεσε το έγκαυμα. Θεωρώ ότι ο κανόνας του «egg shell skull», δεν είναι ο προσδόκιμος όρος που να χαρακτηρίζει σωστά την υπάρχουσα φυσική κατάσταση του ενάγοντα προ του δυστυχήματος. Ο εξειδικευμένος όρος που αποδίδει σωστά τη φυσική κατάσταση του ενάγοντα πριν το δυστύχημα, δηλαδή ως πρόσωπο που είχε πάθηση η οποία σταδιακά θα του προκαλούσε τα συμπτώματα, τα οποία προκλήθηκαν αναπάντεχα και πρόωρα με το δυστύχημα, είναι «crumbling skull». Επεξήγηση του όρου «crumbling skull», έγινε στην Αγγλική υπόθεση Envıronmental Agency v Ellıs[9] με γεγονότα που ομοιάζουν με τα γεγονότα αυτής της υποθέσεις. Σε εκείνη την υπόθεση ο ενάγοντας είχε εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην πλάτη που δεν του προκαλούσαν συμπτώματα. Προσκομίσθηκε ιατρική μαρτυρία ότι θα εκδήλωνε συμπτωματολογία μέσα σε 10 χρόνια εξ' ου και χρησιμοποιήθηκε ο όρος «crumbling skull», για να επεξηγηθεί η φυσική κατάσταση της υγείας του ενάγοντα πριν το δυστύχημα. Μετά το δυστύχημα η φυσική του κατάσταση επιδεινώθηκε με αποτέλεσμα τα συμπτώματα αυτά να εκδηλωθούν πολύ νωρίτερα από το κανονικό. Ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης της κατάστασης του έπεσε από τις σκάλες δύο χρόνια αργότερα και έσπασε το γόνατο του. Ως αποτέλεσμα της δεύτερης πτώσης κρίθηκε ανίκανος να εργασθεί. Αγγλικό Εφετείο επικύρωσε απόφαση πρωτόδικου Δικαστηρίου που δεν επιχείρησε να υπολογίσει την ευθύνη ξεχωριστά για κάθε περιστατικό προβαίνοντας σε καταμερισμό της ευθύνης για την κατάσταση του ενάγοντα. Η λογική αυτής της απόφασης ήταν εύρημα ότι ο ενάγοντας δεν θα έπεφτε από τις σκάλες εάν δεν είχε επιδεινωθεί η κατάσταση του ως συνέπεια του πρώτου δυστυχήματος που προκλήθηκε από την αμέλεια των εναγομένων. Ο καταμερισμός της ευθύνης θα ήταν λανθασμένος, διότι η αμέλεια των εναγομένων προκάλεσε την πρόωρη επιδείνωση της κατάστασης του ενάγοντα με τρόπο που επηρεάσθηκαν τα μελλοντικά του εισοδήματα από την εργασία του. Η πτώση στην σκάλα δεν ήταν ανεξάρτητος παράγοντας (novus actus), που οδήγησε στην αναπηρία του ενάγοντα αλλά επισυνέβη επειδή ο ενάγοντας είχε ήδη τραυματισθεί από το πρώτο δυστύχημα. Τα γεγονότα της υπόθεσης Ellis είναι ανάλογα με τα γεγονότα της δικής μας υπόθεσης. Ο ενάγοντας είχε μία προϋπάρχουσα κατάσταση που αργότερα στη ζωή θα του προκαλούσε συμπτώματα που θα επηρέαζαν την ικανότητα του να εργασθεί. Με βάση την αξιόπιστη ιατρική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου έχω πεισθεί ότι τα συγκεκριμένα συμπτώματα εκδηλώθηκαν πρόωρα και αναπάντεχα, ως συνέπεια του τραυματισμού που προκάλεσε το δυστύχημα, με αποτέλεσμα να επηρεασθεί η επαγγελματική του σταδιοδρομία και η ικανότητα του να εργασθεί. Πρόκειται για κλασικό παράδειγμα ενάγοντα που ήταν επιρρεπής (egg skull) προ του δυστυχήματος και που ο εναγόμενος οφείλει να τον αποκαταστήσει για την συγκεκριμένη ζημιά που του προκάλεσε ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ο ενάγοντας υπέστη μεγαλύτερη ζημιά από το δυστύχημα εξαιτίας της προϋπάρχουσας κατάστασης του ενάγοντα. Οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις του σπονδύλου δεν είναι μία σπάνια νόσος αλλά πρόκειται ως εξήγησαν όλοι οι ιατροί μία φυσιολογική φθορά του σπονδύλου που παρουσιάζεται με την ηλικία. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι, ή η πλειοψηφία των ανθρώπων που χρειάζονται εγχείρηση σπονδυλοδεσίας προτού κλείσουν καλά καλά την πέμπτη δεκαετία της ζωής τους και δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ή η πλειοψηφία των ανθρώπων που δεν μπορούν να στέκονται όρθιοι ή να οδηγήσουν εξαιτίας ανυπόφορων πόνων του σπονδύλου σε αυτή την ηλικία. Ο πόνος του ενάγοντα ήταν πραγματικός και όχι προσποιητός. Οι θεράποντες ιατροί που τον εξέτασαν διαπίστωσαν αντικειμενικά τα κλινικά του ευρήματα εξού και συνέστησαν όπως υποβληθεί σε μία σοβαρή εγχείρηση της σπονδυλικής στήλης στην ηλικία των 45 ετών. Κρίνω αξιόπιστη την μαρτυρία των θεραπόντων ιατρών του ενάγοντα και καταλήγω στο συμπέρασμα ότι υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος και της εκδήλωσης των κλινικών συμπτωμάτων που τον οδήγησαν στην αναγκαιότητα όπως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και που του διέκοψαν πρόωρα την επαγγελματική του δραστηριότητα. Η θέση της υπεράσπισης ότι δεν είναι υπόλογοι γι' αυτή τη ζημιά που προκλήθηκε, ως συνέπεια του δυστυχήματος επειδή ο ενάγοντας είχε μία προϋπάρχουσα κατάσταση που πυροδοτήθηκε πρόωρα και αναπάντεχα, δεν είναι βάσιμο επιχείρημα για να μειώσω το ποσό αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγοντας για σκοπούς αποκατάστασής του. Β Γενικές Αποζημιώσεις Ο ενάγοντας θα πρέπει να αποζημιωθεί για τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη ως συνέπεια του τραυματισμού του, δηλαδή, κάκωση του αυχένα και σπονδυλικής στήλης. Αμέσως μετά το δυστύχημα, το οποίο υπήρξε βίαιο με αποτέλεσμα το όχημα του ενάγοντα να κάνει στροφή 180 μοιρών, ο ενάγοντας ένιωσε πόνους στον αυχένα, στη μέση, ζαλάδες και πονοκεφάλους. Το τροχαίο δυστύχημα του προκάλεσε κάκωση στον αυχένα και σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα να μετακινηθεί ή να προβληθεί δίσκος έστω και ελάχιστα και αυτό άλλαξε την κατανομή του σπονδύλου που ήταν ήδη επιβαρυμένος με οστεοφυτικές αλλοιώσεις, με αποτέλεσμα να παρουσιάσει ραγδαία νευρολογική σημειολογία. Το δυστύχημα πυροδότησε την συμπτωματολογία. Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα ο ενάγοντας άρχισε να υποφέρει από πόνο και δυσκαμψία του αυχένα. Ο πόνος αντανακλούσε στα άνω άκρα και στην συνέχεια παρουσίασε αδυναμία και ατροφία των μυών των άνω άκρων. Αυτή η κατάσταση σε μικρό χρονικό διάστημα επιδεινώθηκε στον βαθμό που δεν μπορούσε να ασχολείται με τις καθημερινές του δραστηριότητες και να συνεχίσει να εκτελεί με επάρκεια την εργασία του που ήταν χειρονακτική. Στη συνέχεια η κατάστασή του αντί να βελτιωθεί χειροτέρευσε ραγδαία με αποτέλεσμα να χρειαστεί κατ' επανάληψη άδεια απουσίας από την εργασία του τα επόμενα δύο χρόνια. Εν τέλει οι εργοδότες του εξαιτίας των συχνών απουσιών του από την εργασία και επειδή δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα του τον απέλυσαν από την εργασία στις 15.03.
26. Η κατάστασή του ήταν τόσο ανυπόφορη που έπρεπε να υποβληθεί στις 30.09.2010 σε χειρουργική επέμβαση προκειμένου να δεθεί ο σπόνδυλος στα σημεία Α3-Α6 και για να επιτευχθεί αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού και των νευρικών ριζών στα πιο πάνω επίπεδα. Παρόλο που η ατροφία των μυών βελτιώθηκε και βελτιώθηκε η νευρολογική σημειολογία ο ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να επανέλθει στις παλαιές του δραστηριότητες αλλά και ούτε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εργασίας του. Συνεδρίασε ιατροσυμβούλιο το οποίο τον έκρινε κατά 75% ανίκανο για εργασία. Η κατάσταση της υγείας του φαίνεται να είναι μόνιμη με αποτέλεσμα να περιορίζονται οι κινήσεις του, να έχει διάχυτα μυοσκελετικά άλγη και εύκολη κόπωση. Έχασε τις μηνιαίες απολαβές από την εργασία του ήτοι το ποσό των €1.908,00, καθώς και δηλωμένο εισόδημα ως γεωργός €950,00 μηνιαίως. Αναγκάστηκε να εγκαταλείψει μεγαλεπήβολο σχέδιο ανάπτυξης επιχείρησης κτηνοτροφίας, για το οποίο αποτάθηκε στο αρμόδιο Υπουργείο για σχετική επιδότηση. Κατά το έτος 2008 δήλωσε στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις ότι είχε αποδοχές €22.914,00 ως μισθωτός εργαζόμενος και €11.377,00 ως αυτοτελώς εργαζόμενος, συνολικό ποσό ύψους €34.291,00 (τεκμήριο 1.1). Με αναφορά το πιο πάνω πραγματικό υπόβαθρο, θα επιχειρήσω με τη βοήθεια Δικαστικών αποφάσεων με παρόμοια γεγονότα, να καταλήξω σε ένα ποσό χρημάτων που θα αποκαταστήσει γενικά τον ενάγοντα στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό για τον πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια που έχει υποστεί ως συνέπεια του δυστυχήματος. Στην απόφαση Polycarpou v Adamou[10] το Εφετείο επεξήγησε ότι ο σκοπός των γενικών αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του ενάγοντα σε σχέση με απώλειες που θα υποστεί σε σχέση με μελλοντικά του εισοδήματα, απώλειες σε σχέση με την απόλαυση της ζωής, και απώλειες που προκύπτουν από τον πόνο και ταλαιπωρία που έχει υποστεί συνέπεια του δυστυχήματος. Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του όλα τα σχετικά γεγονότα και δεδομένα για να επιδικάσει δίκαιη αποζημίωση στον ενάγοντα. Στην υπόθεση Νικολάου ν Στέλιου Στυλιανού[11] ο τραυματίας του δυστυχήματος είχε υποστεί σοβαρή θλάση του αυχένα και στην οσφύ χωρίς την διάγνωση κατάγματος. Σε εκείνη την περίπτωση όπως και στην δική μας ο τραυματίας παρουσίασε ευθειασμό και αστάθεια της αυχενικής μοίρας, σπονδυλολυσία του πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου καθώς και οστεοαρθρικές αλλοιώσεις. Αποτέλεσμα αυτής της αστάθειας ήταν και κρίσεις αυχεναλγίας με συμπτώματα κεφαλαλγίας, ζαλάδες, εύκολη κόπωση και μούδιασμα στις ωμοπλάτες. Παρουσιάστηκε επιπλοκή, αρχικά με μικρή προβολή δίσκου στον 05 οσφυϊκό σπόνδυλο, η οποία εξελίχθηκε ακολούθως σε σπονδυλόλυση με πιθανότητα σπονδυλολίσθησης στο μέλλον. «(α) Τον Αύγουστο του 2002 η αξονική τομογραφία έδειξε ελαφράς μορφής πρόπτωση δίσκου. (β) Τον Απρίλιο του 2003 διαπιστώθηκαν οστεόφυτα και εκφυλιστικές αλλοιώσεις στο επίπεδο Α4 και Α5 και στους μεσοσπονδύλιους δίσκους. (γ) Τον Μάρτιο του 2006, στη μαγνητική τομογραφία που έγινε, διαπιστώθηκε σπονδυλόλυση του πέμπτου οσφυϊκού σπονδύλου