ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΟΝ Δημήτρη Δημητρίου, Διαχ/ση Περιουσίας Ανικάνου: 1/04, 29/9/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A244 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Διαχ/ση Περιουσίας Ανικάνου: 1/04 ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΑΝΙΚΑΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΝΟΜΟ (Νόμος 23(I)/1996) και ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΑΦΟΡΩΣΙ ΤΟΝ Δημήτρη Δημητρίου, εκ Λευκωσίας -------------------------------- Αίτηση υπό Διαχειρίστριας ημερ. 11.4.17 για Απαλλαγή της Ημερομηνία: 29 Σεπτεμβρίου 2017 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κ. Σ. Κυριακίδης με κ. Κ. Κυριακίδη Για Καθ΄ ης 1 (θυγατέρα): Καμία εμφάνιση Για Καθ΄ ης 2 (αδελφή): Καμία εμφάνιση Για Καθ΄ ου 3 (αδελφό): Καμία εμφάνιση Για Καθ΄ ης 4 (μητέρα): Καμία εμφάνιση Για Καθ΄ ων 5 (Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας): κα Χ" Ζαχαρία με κα Χειμωνή για Γενικό Εισαγγελέα Παρούσα η κα Π. Χρίστου, Λειτουργός των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την ως άνω αίτηση της η διορισθείσα στις 16.2.04 διαχειρίστρια της περιουσίας του ανικάνου συζύγου της αιτείται: Α. Διάταγμα απαλλαγής της από τη θέση της διαχειρίστριας και Β. Διάταγμα διορισμού οποιουδήποτε άλλου προσώπου ως διαχειριστή. Η αίτηση στηρίζεται στον περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Ν.23(Ι)/96, άρθρα 2-13, 18 και 19, στους περί Διανοητικά Ασθενών Διαδικαστικούς Κανονισμούς, και στις Δ.48 και Δ.
- Ως γεγονότα τα οποία υποστηρίζουν την αίτηση αναφέρονται (στην ίδια την αίτηση) τα ακόλουθα: «
- Η Αιτήτρια διορίσθηκε κατόπιν διατάγματος του Σ. Δικαστηρίου στην Αίτηση 1/2004, Διαχειρίστρια της περιουσίας και των υποθέσεων του ανικάνου προσώπου Δημήτρη Δημητρίου.
- Η Αιτήτρια τυγχάνει σύζυγος του ανικάνου προσώπου με τον οποίο σύναψε γάμο στις 25/10/1997 στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου στον Άγιο Δομέτιο στη Λευκωσία.
- Τόσο η Αιτήτρια όσο και το ανίκανο πρόσωπο από της τελέσεως του γάμου τους μέχρι και την καταχώρηση της παρούσας διαμένουν εντός της επαρχίας Λευκωσίας.
- Από τον γάμο της η Αιτήτρια μετά του ανικάνου προσώπου απέκτησε 2 τέκνα, την Ραφαέλλα που γεννήθηκε στις 6/4/1998 η οποία είναι ενήλικη και σήμερα είναι φοιτήτρια στο Ηνωμένο Βασίλειο και τον Νικόλα που γεννήθηκε στις 30/9/2000 ο οποίος σήμερα είναι ανήλικος και φοιτά στην Β' Τάξη Λυκείου.
- Η Αιτήτρια επιθυμεί και έχει την πρόθεση να υποβάλει αίτηση διαζυγίου στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λευκωσίας ούτως ώστε να λυθεί ο γάμος τον οποίο τέλεσε μετά του ανικάνου προσώπου. Ως δε λόγο διαζυγίου προτίθεται να προβάλει την υπέρ την τετραετία διάσταση και τούτο καθότι από το 2004 μέχρι την καταχώρηση της παρούσας ουδένα επίπεδο επικοινωνίας έχει και ουδεμία σαρκική ή συναισθηματική επαφή μετ' αυτού.
- Η ιδιότητα της Αιτήτριας ως Διαχειρίστρια της περιουσίας και των υποθέσεων του ανικάνου προσώπου, δημιουργεί σε αυτή σύγκρουση συμφερόντων εάν ήθελε καταχωρήσει αίτηση διαζυγίου και παραμείνει διαχειρίστρια, καθότι πρακτικά στο αυτό πρόσωπο θα ενυπήρχε τόσο η ιδιότητα της Αιτήτριας σε Αίτηση Διαζυγίου όσο και της Καθ' ης ως εκπροσωπούσα το ανίκανο πρόσωπο γεγονός που προσκρούει στο άρθρο 6
(1)(η) του Νόμου 23
(1)/
- Το ανίκανο πρόσωπο έχει ενήλικη κατιούσα, μόνο τη θυγατέρα της Αιτήτριας Ραφαέλλα η οποία όμως δεν ενδιαφέρεται να διορισθεί νέα διαχειρίστρια καθότι τυγχάνει φοιτήτρια στο Ηνωμένο Βασίλειο.
- Το ανίκανο πρόσωπο έχει ως εγγύτερους συγγενείς την αδελφή του Μαρία Τσιαλίδου από την Έγκωμη Λευκωσίας, τον αδελφό του Ανδρέα Δημητρίου από τη Λακατάμεια και τη μητέρα του Κατερίνα Δημητρίου από τον Κάτω Πύργο, ένας εκ των οποίων δύναται να διορισθεί ως διαχειριστής της περιουσίας και των υποθέσεων του ανικάνου προσώπου.
- Κατά ή περί την 10/5/2011 αμφότερα τα αδέλφια του ανικάνου προσώπου Μαρία Τσιαλίδου και Ανδρέας Δημητρίου καταχώρησαν αίτηση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας με αίτημα να απαλλαγεί η Αιτήτρια - Διαχειρίστρια από τα καθήκοντα της και να διορισθούν αυτά ως Συνδιαχειριστές. Η ανωτέρω αίτηση αποσύρθηκε από τους Αιτητές.
- Για όλους τους πιο πάνω λόγους η Αιτήτρια - Διαχειρίστρια εξαιτείται ως η Αίτηση της». Η αίτηση επιδόθηκε στη θυγατέρα της Αιτήτριας και τον ανίκανο, στα αδέλφια του, στη μητέρα του, καθώς και στο Γραφείο Ευημερίας. Να σημειωθεί πως κανένας από τους Καθ΄ ων δεν καταχώρισε γραπτή ένσταση στην αίτηση. Η θέση του Γραφείου Ευημερίας εξαρχής ήταν πως παρά τις προσπάθειες των αρμοδίων λειτουργών τα αδέλφια του ανικάνου δεν μπορούσαν και δεν αποδέχοντο να αναλάβουν, η μητέρα του είναι η ίδια άρρωστη και τυγχάνει φροντίδας από την αδελφή (Μαρία), η κόρη του είναι φοιτήτρια στο εξωτερικό και ο γιος του είναι ανήλικος μαθητής Β' Λυκείου. Στην πορεία υπήρξε ενημέρωση του Δικαστηρίου ότι ο αδελφός (Ανδρέας) πάσχει από κατάθλιψη. Μεταγενέστερα και στην πορεία της αίτησης η κόρη του (Ραφαέλλα) εμφανίστηκε στις 4.7.17 στο Δικαστήριο και επιβεβαίωσε ότι είναι φοιτήτρια στο εξωτερικό, δηλώνοντας την αδυναμία και απροθυμία της να αναλάβει τη διαχείριση. Τα αδέλφια του (Μαρία και Ανδρέας) εμφανίστηκαν στις 24.7.17 και παρομοίως δήλωσαν ότι δεν μπορούσαν και δεν ήθελαν να διοριστούν διαχειριστές λόγω δικών τους προβλημάτων και αδυναμίας διεκπεραίωσης τέτοιων καθηκόντων. Σε επόμενο στάδιο εμφανίστηκε και εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέως η οποία δήλωσε πως δεν θα καταχωρούσαν ένσταση στην αίτηση και ότι θα άφηναν το θέμα προς εξέταση από το Δικαστήριο. Αγορεύοντας προς υποστήριξη της αίτησης ο κ. Κυριακίδης τόνισε πως η διαχειρίστρια αδυνατεί να προχωρήσει την αίτηση της για διαζύγιο αφού σε μια τέτοια περίπτωση θα συμπίπτουν στο πρόσωπο της αμφότερες οι ιδιότητες, ήτοι της Αιτήτριας και του Καθ΄ ου, (ανικάνου), γεγονός αντινομικό και απαράδεκτο. Η δε μη απαλλαγή της παραβιάζει ευθέως το δικό της, συνταγματικώς κατοχυρωμένο, δικαίωμα της προσφυγής ενώπιον αρμόδιου Δικαστηρίου με σκοπό να διαζευχθεί. Νομική Πτυχή Σύμφωνα με το άρθρο 5
(2)του περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων Ν.23(Ι)/96κατά την άσκηση των εξουσιών που χορηγούνται από τον Νόμο το Δικαστήριο αποβλέπει στην ικανοποίηση κατά προτεραιότητα των αναγκών και στην ευημερία του ανικάνου. Η εκ των λιγοστών αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με θέματα του Ν.23
(1)/96, Θεμιστοκλέους ν. Λεωνίδου
(2005)1(Α) Α.Α.Δ. 417 αφορούσε μεν αίτηση για παύση διαχειριστή λόγω κακοδιαχείρισης, πλην όμως επιβεβαιώνει τα πιο πάνω και κρίνονται χρήσιμες οι γενικές αρχές οι οποίες είχαν καταγραφεί και έχουν ως εξής: «Ο περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμος του 1996 αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου και κατ' επέκταση στην ευημερία του. Ο νόμος, παρέχει στα δικαστήρια σειρά εξουσιών για τον όσο το δυνατό αποτελεσματικό έλεγχο της δράσης του διαχειριστή. ................................. Η διαδικασία που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση, έχει χαρακτήρα ερευνητικό. Η αντιπαράθεση δεν είναι συμβατή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του νόμου. Το δικαστήριο κατά την ενάσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του. Η καθιέρωση πρακτικού και ευέλικτου συστήματος ελέγχου και έρευνας, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της διαχείρισης από το δικαστήριο και την έγκαιρη επέμβασή του όπου διαπιστώνονται σημεία κακοδιαχείρισης». Οι εξουσίες διορισμού διαχειριστή ή απαλλαγής αυτού από τα καθήκοντα του περιέχονται στο άρθρο 7 του Νόμου το οποίο έχει ως εξής: «7.-
(1)Το αρμόδιο δικαστήριο έχει εξουσία με διάταγμά του να προβαίνει στο διορισμό διαχειριστή της περιουσίας του ανίκανου προσώπου. Ο διορισμός δύναται να γίνει και με αναφορά στο φορέα ορισμένου αξιώματος.
(2)Ο διαχειριστής δύναται να ασκεί όλες ή οποιαδήποτε από τις εξουσίες που το αρμόδιο δικαστήριο έχει εξουσία να ασκεί, δυνάμει των άρθρων 5 και 6 όπως ορίζεται στο διάταγμα διορισμού του διαχειριστή.
(3)Διαχειριστής που διορίζεται δυνάμει του άρθρου αυτού απαλλάσσεται των καθηκόντων του- (α) Με διάταγμα του αρμόδιου δικαστηρίου, όταν αυτό ικανοποιηθεί ότι το ανίκανο πρόσωπο έχει επανακτήσει την ικανότητά του να διαχειρίζεται την περιουσία του και να διευθύνει τις υποθέσεις του ή όταν κριθεί σκόπιμο για οποιουσδήποτε άλλους λόγους· (β) όταν το ανίκανο πρόσωπο αποβιώσει- (γ) όταν ενεργεί δολίως ή με αμέλεια». Όπως συνάγεται από τα πιο πάνω στην παρούσα περίπτωση δεν τίθεται θέμα ανάκτησης ικανότητας ή θανάτου ή επιλήψιμης συμπεριφοράς. Το αίτημα εξετάζεται μόνο στη βάση της δεύτερης διάζευξης του άρθρου 7
(1)(α) και συγκεκριμένα κατά πόσον κρίνεται σκόπιμο για οποιουσδήποτε άλλους λόγους όπως απαλλαγεί η νυν διαχειρίστρια. Θα πρέπει επί του θέματος να σημειωθεί, κατ΄ αναλογίαν προς όσα ισχύουν σε διαχειρίσεις κληρονομιών, πως η γενική αρχή είναι ότι τέτοια υποχρέωση δεν μπορεί να επιβληθεί καταναγκαστικά, λαμβανομένων μάλιστα υπόψη των υποχρεώσεων και των ευθυνών που αναλαμβάνει το πρόσωπο το οποίο διορίζεται διαχειριστής (βλ. Αρέστη ν. Marfin Popular Bank Public Co. Ltd, Πολ. Έφ. 178/11, ημ. 25.10.16). Όπως εξάλλου προνοεί και το άρθρο 10 του Συντάγματος ουδείς εξαναγκάζεται εις εκτέλεσιν αναγκαστικής ή υποχρεωτικής εργασίας. Στο δε σύγγραμμα Williams on Executors and Administrators, 14η έκδοση, σελ. 222, §38 αναφέρεται πως δεν δύναται να εκδοθεί παραχωρητήριο προς όφελος προσώπου το οποίο δεν είναι πρόθυμο να δράσει (". no grant may be made in favour of a person who is not willing to act"). Στην παρούσα περίπτωση τα αναφερθέντα στην αίτηση γεγονότα (αν και δεν έχει συνοδευθεί από σχετική ένορκη δήλωση) παρέμειναν αναντίλεκτα ενώπιον μου, δεδομένου ότι κανένας από όσους παρέλαβαν δεόντως την αίτηση ή εμφανίστηκαν σε κάποιο στάδιο στο Δικαστήριο, δεν επέλεξαν να καταχωρίσουν ένσταση ή έστω κατ΄ άλλον τρόπο να εκφράσουν διαφωνία ως προς αυτά. Κατά συνέπειαν εκλαμβάνεται ως δεδομένο: (
- i)ότι η διαχειρίστρια περιήλθε σε διάσταση με τον ανίκανο μετά τον διορισμό της, (
- ii)ότι προτίθεται να καταχωρίσει αίτηση διαζυγίου, (iii) ότι δεν μπορεί να προχωρήσει ενόσω παραμένει διαχειρίστρια, πράγμα που επηρεάζει δυσμενώς δικά της ανθρώπινα δικαιώματα και (
- iv)κυρίως ότι η διαχειρίστρια για τους πιο πάνω λόγους δεν επιθυμεί πλέον να συνεχίσει ως διαχειρίστρια, επιζητώντας την απαλλαγή της. Στη βάση των πιο πάνω αρχών και γεγονότων κρίνεται πως δεν θα μπορούσε να εξαναγκαστεί η ίδια να παραμείνει ως διαχειρίστρια και κατά συνέπειαν κρίνεται και σκόπιμο να απαλλαγεί των καθηκόντων της από τη θέση αυτή. Η ιδιαιτερότητα της περίπτωσης έγκειται στο γεγονός ότι ούτε κάποιο άλλο πρόσωπο από το εγγύς οικογενειακό-συγγενικό περιβάλλον του ανικάνου δύναται να κριθεί κατάλληλο προς διορισμό ή να εξαναγκαστεί να αναλάβει τη διαχείριση της περιουσίας του ανικάνου. Η θυγατέρα του αν και ενήλικη ευρίσκεται στο εξωτερικό για σπουδές, ο γιος του είναι ακόμα ανήλικος, η μητέρα του είναι ασθενής και τα δυο αδέλφια του αρνήθηκαν ρητώς ενώπιον μου να αναλάβουν τη διαχείριση προβάλλοντας δικές τους δυσκολίες και προβλήματα. Ο ανίκανος είναι πρόσωπο το οποίο το 2003 σε ηλικία 37 ετών, μετά από τροχαίο ατύχημα στο οποίο υπέστη μεταξύ άλλων κρανιοεγκεφαλική κάκωση, παραλύσεις άνω και κάτω άκρου και μερική ακινησία άνω και κάτω άκρου κατέστη ανίκανο προς δικαιοπραξία μη έχοντας την ικανότητα να επικοινωνήσει είτε λεκτικά είτε γραπτώς και έκτοτε χρήζει συνεχούς παρακολούθησης και υποστήριξης από εξειδικευμένο προσωπικό. Υπό τις πιο πάνω περιστάσεις είναι σαφές και κατανοητό πως δεν μπορεί να μην τυγχάνει διαχείρισης η περιουσία του από κάποιο κατάλληλο και ικανό πρόσωπο, όπως ήταν και ο σκοπός του σχετικού Νόμου. Μη υπάρχουσας άλλης επιλογής ή εισήγησης απομένει ουσιαστικά η εξέταση του κατά πόσον θα μπορούσε να διοριστεί ως διαχειριστής η Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, τουλάχιστον μέχρι την επιστροφή της θυγατέρας του ανικάνου ή την ενηλικίωση του γιου του ή την εξεύρεση άλλου κατάλληλου και πρόθυμου προσώπου, οπότε θα μπορούσε να εξεταστεί άλλη επιλογή. Ο ίδιος ο Νόμος με το άρθρο 4
(2)καθιστά εκάστοτε τον Διευθυντή Υ.Κ.Ε. ως «ενδιαφερόμενο πρόσωπο» για τέτοιες διαχειρίσεις. Στο δε άρθρο 7
(1)προνόησε ρητώς εν σχέσει με τον διορισμό διαχειριστή πως ο διορισμός αυτός «. δύναται να γίνει και με αναφορά στο φορέα ορισμένου αξιώματος», πράγμα το οποίο καταδεικνύει ακριβώς πως ο Νομοθέτης είχε υπόψιν του πως υπήρχε ενδεχόμενο να παρουσιαστούν περιπτώσεις όπως η παρούσα. Σαφέστατα πρόκειται για διορισμό ex officio (εκ του αξιώματος και όχι ονομαστικό) και σίγουρα σε περίπτωση διορισμού της η Διευθύντρια διαθέτει στην Υπηρεσία της λειτουργούς οι οποίοι δύνανται να συνδράμουν στην αντιμετώπιση των αναγκών της διαχείρισης μέχρι την εξεύρεση κάποιας προσφορότερης λύσης. Θεωρώ πραγματικά ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή και δεν εντοπίζω κάποιο λόγο για τον οποίον δεν θα έπρεπε να διοριστεί η Διευθύντρια Υ.Κ.Ε. Επισημαίνω πως κατά την άποψη μου στην περίπτωση ενός τέτοιου διορισμού δεν απαιτείται συγκατάθεση του φέροντος το αξίωμα, υπενθυμίζοντας όμως πως ούτως ή άλλως το θέμα αφέθηκε στην διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου, (χωρίς δηλαδή να προβληθεί κάποιος συγκεκριμένος λόγος ένστασης). Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω: Α. Εκδίδεται Διάταγμα Απαλλαγής της Μαρίνας Δημητρίου με Α.Δ.Τ. 664129 εκ των καθηκόντων της ως διαχειρίστριας της περιουσίας του ανικάνου συζύγου της, με ισχύ από σήμερα. Νοείται ότι υποχρεούται να παραδώσει εντός 60 ημερών από σήμερα στον νέο Διαχειριστή οποιαδήποτε έγγραφα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία ανήκουν στο ανίκανο πρόσωπο και τα οποία περιήλθαν στην κατοχή της υπό την ιδιότητα της ως διαχειρίστριας. Β. Εκδίδεται Διάταγμα με το οποίο διορίζεται διαχειρίστρια της περιουσίας του Δημήτρη Δημητρίου με Α.Δ.Τ. 664294 ex officio η Διευθύντρια των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας η οποία θα έχει την εξουσία να λάβει ή να φροντίσει να ληφθούν όλα τα μέτρα τα οποία κρίνει αναγκαία ή σκόπιμα για: (α) Την εν γένει διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεων του ανικάνου προσώπου (άρθρο 5 (α)). (β) Τη συντήρηση ή για άλλο όφελος του ανικάνου προσώπου (άρθρο 5(β)). (γ) Τη μέριμνα προσώπων ή σκοπών για τα οποία ή για τους οποίους το ανίκανο πρόσωπο θα αναμενόταν εκλόγως να μεριμνήσει αν δεν ήταν ανίκανο. Νοείται ότι η Διαχειρίστρια δεν θα έχει την εξουσία πώλησης, ανταλλαγής, μεταβίβασης, υποθήκευσης, επιβάρυνσης ή διάθεσης ακίνητης περιουσίας του ανικάνου προσώπου χωρίς προηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου. Δοσοληψίες ως προς κινητή περιουσία επιτρέπονται μόνον εν σχέσει με τα υπό Β(α), (β) και (γ) ανωτέρω. Η Διαχειρίστρια θα έχει επίσης τις εξουσίες που αναφέρονται στο άρθρο 6 εδ.
(1)(α), (γ), (ε), (στ), (ζ), (η), (θ) και (ι) του Νόμου. Η Διαχειρίστρια υποχρεούται κάθε 12 μήνες από σήμερα και για όσο διαρκεί ο διορισμός της να υποβάλλει περιοδικούς λογαριασμούς στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου. Αντίγραφο του παρόντος διατάγματος να διαβιβαστεί στον Έφορο Προστασίας Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων το συντομότερο δυνατό, φροντίδι του Πρωτοκολλητή. Καμιά διαταγή εν σχέσει με έξοδα. (Υπ.).................. Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΧΒΧ/ΚΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο