ΔΟΜΟΚΟΣ ΛΤΔ ν. Ο Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 7300/2010, 13/10/2017

ΔΟΜΟΚΟΣ ΛΤΔ ν. Ο Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 7300/2010, 13/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2017:A263 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. A. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7300/2010 Μεταξύ: ΔΟΜΟΚΟΣ ΛΤΔ Ενάγοντος Και

1. Ο Φιλελεύθερος Δημόσια Εταιρεία Λτδ
2. Νίκος Χρ. Παττίχης
3. Σπύρος Ελενοδώρου Εναγομένων ------------- Ημερομηνία:13.10.17 Για τους Ενάγοντες: κος Κουρουπίδης Για τον Εναγόμενο3: κος Καππελάκης ΑΠΟΦΑΣΗ Η υπό κρίση αγωγή εδράζεται στο αστικό αδίκημα του λιβέλλου, εφόσον είναι η θέση των εναγόντων ότι ο εναγόμενος με δηλώσεις του προκάλεσε τη δημοσίευση άρθρου στην εφημερίδα που εκδίδουν οι εναγόμενοι 1 και 2, το οποίο είχε δυσφημιστικό γι΄ αυτούς περιεχόμενο. Τώρα, σύμφωνα με καλά εδραιωμένη πρακτική στον τρόπο δόμησης μιας απόφασης, η σύνοψη των δικογραφημένων θέσεων των μερών είθισται να διενεργείται πριν οτιδήποτε άλλο. Εν τούτοις στη δοσμένη περίπτωση παρέχεται ευχέρεια απόκλισης, με στόχο πάντα την καλύτερη κατανόηση της υπόθεσης και την ανάδειξη των επίδικων θεμάτων. Εν προκειμένω επιτυγχάνεται τούτο με σύνοψη των παραδεκτών ή αναμφισβήτητων γεγονότων, εφόσον η ακροαματική διαδικασία ανέδειξε ότι περιορισμένα ήταν τα επίδικα θέματα. Επιβάλλεται εν τούτοις να λεχθεί ότι αρχικά η αγωγή στρεφόταν εναντίον τριών προσώπων∙ συγκεκριμένα της εφημερίδας, του εκδότη τούτης και του εναγομένου
4. Εν τούτοις στην πορεία της διαδικασίας οι εναγόμενοι 1 και 2 - εφημερίδα και εκδότης - προέβησαν σε απολογία και ακολούθως η αγωγή αποσύρθηκε. Ως εκ τούτου ό,τι παρέμεινε να αποφασιστεί είναι η αξίωση των εναγόντων εναντίον του εναγομένου
5. Σημειώνεται περαιτέρω ότι η πλευρά των εναγόντων κάλεσε δύο μάρτυρες και η υπεράσπιση τρεις. Οι μάρτυρες που κλήθηκαν είναι∙ ο Ανδρέας Αντωνίου (ΜΕ1), διευθυντής των εναγόντων και ο Στυλιανός Ονουφρίου (ΜΕ2), διευθυντής κυκλοφορίας του Φιλελευθέρου. Στον αντίποδα από την υπεράσπιση κλήθηκαν∙ ο εναγόμενος 3, η Ευδοκία Σπύρου (ΜΥ2), βοηθός Επαρχιακού Επόπτη και ο Αντρέας Θεοδοσίου (ΜΥ3), γραμματέας του Κοινοτικού Συμβουλίου Βορόκληνης. Αρκετά όμως με τα παρεμφερή ζητήματα της υπόθεσης. Σημασία έχει η ουσία και γι΄ αυτό σπεύδω πάραυτα να παραθέσω όσα συνιστούν αναμφισβήτητα, ως αντιλαμβάνομαι, γεγονότα. Την 29.7.2010 δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» (στη συνέχεια η εφημερίδα), άρθρο με τίτλο «Βράζει η Ορόκληνη για παράνομο Λατομείο». Το δε περιεχόμενο τούτου του άρθρου έχει ως ακολούθως: «Στην Δικαιοσύνη στρέφεται το Κοινοτικό Συμβούλιο Ορόκληνης για τη λατόμευση στο βουνό του Προφήτη Ηλία, στη βόρεια πλευρά της κοινότητας. Ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Σπύρος Ελενοδώρου, δήλωσε ότι η περιβαλλοντική καταστροφή που έχει γίνει από το λατομείο πάνω στο βουνό της Ορόκληνης είναι τεράστια. Σημείωσε ότι έχουν κάνει «πάρα πολλές φορές διαβήματα για να κλείσει το εργοστάσιο», προσθέτοντας ότι υπάρχουν δικαστικές αποφάσεις που δεν έχουν εκπληρωθεί. Τόνισε επίσης ότι υπάρχει και απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για κλείσιμο του λατομείου, αλλά «δυστυχώς, όλοι κλείνουν τα μάτια τους και τ΄ αφτιά τους και συνεχίζεται η καταστροφή πάνω στο βουνό». Ανάφερε ακόμα ότι μετά το αίτημα της εταιρείας για επέκταση των ορίων του λατομείου αποφασίστηκε να ληφθούν δικαστικά μέτρα εναντίον οποιουδήποτε υπεύθυνου και έχουν δοθεί οδηγίες στους νομικούς συμβούλους της κοινότητας να προωθήσουν την υπόθεση στο δικαστήριο». Αυτό ακριβώς το άρθρο είναι εκείνο που πυροδότησε τη φιλονικία των διαδίκων που εν τέλει οδήγησε στην καταχώρηση της επίδικης αγωγής. Προσθέτω δε ότι το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεται η δήλωση που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα είναι ο εναγόμενος
6. Ως εκ τούτου σήμερα αυτό είναι το σκέλος της αγωγής που το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει, δηλαδή σε σχέση με τον εναγόμενο
7. Αντίγραφο της εφημερίδας ημερομηνίας 29.7.2010 προσκομίστηκε στο δικαστήριο και είναι το τεκμήριο
8. Το δε επίμαχο δημοσίευμα εντοπίζεται στη σελίδα 20 της εφημερίδας. Περιπλέον, αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι το εν λόγω δημοσίευμα ακολούθησε, χρονικά εννοώ, διαμαρτυρία που διεξήγαγε το Κοινοτικό Συμβούλιο Βορόκληνης. Μάλιστα γεγονός είναι ότι κατά τον ίδιο χρόνο, δηλαδή στο πλαίσιο της αναφερόμενης διαμαρτυρίας, ο εναγόμενος 3 προέβη σε δηλώσεις. Άλλωστε κατά τον επίδικο χρόνο ο εναγόμενος 3 ήταν ο πρόεδρος του Κοινοτικού Συμβουλίου Βορόκληνης που διοργάνωσε τη σχετική διαμαρτυρία. Κρίνω σκόπιμο να διευκρινίσω εδώ, ώστε να αποτραπεί τυχόν παρανόηση, ότι η αναφορά μου σε δημοσίευμα, τόσο η προηγηθείσα αλλά και εκείνες που έπονται, ας μην εκληφθούν ως διαπίστωση πως το περιεχόμενο του τεκμηρίου 1, δηλαδή της εφημερίδας, αποδίδεται στον εναγόμενο 3 (στη συνέχεια ο εναγόμενος). Ακριβώς το αντίθετο ισχύει, δηλαδή ο εναγόμενος αμφισβητεί ότι τα εκεί αναφερόμενα αποδίδουν όσα ο ίδιος δήλωσε κατά τη διάρκεια της προαναφερθείσας διαμαρτυρίας. Συνεπώς αυτό το ζήτημα, δηλαδή κατά πόσο ο εναγόμενος ξεστόμισε όσα καταγράφηκαν στο επίμαχο απόσπασμα της εφημερίδας, αναγάγεται σε επίδικο και το δικαστήριο καλείται να τοποθετηθεί. Επανέρχομαι όμως σε εκείνο που δεν αμφισβητείται για να υποδείξω ότι τα μέρη, εν προκειμένω ενάγοντες και εναγόμενος, εκλαμβάνουν ως δεδομένο πως οι ενάγοντες είναι εταιρεία και περαιτέρω, ιδιοκτήτρια λατομείου στο βουνό Προφήτης Ηλίας στην Βορόκληνη. Μάλιστα καταφατική ήταν η απάντηση του εναγομένου σε σχετική ερώτηση του συνηγόρου των εναγόντων πως∙ οι ενάγοντες είναι το μοναδικό λατομείο στην περιοχή που Κελλιά και Βορόκληνη συνορεύουν. Σήμερα όμως οι ενάγοντες δεν διατηρούν πλέον το λατομείο εφόσον έχουν τερματίσει τις εργασίες τους. Παρ΄ όλα αυτά, κατά τον επίδικο χρόνο αυτοί [οι ενάγοντες] ήταν εκείνοι που διατηρούσαν το εν λόγω λατομείο και περιπλέον, αυτούς είναι που αφορούσε η διαμαρτυρία του Κοινοτικού Συμβουλίου Βορόκληνης και κατ΄ επέκταση το δημοσίευμα που ενσωματώθηκε στην εφημερίδα, τεκμήριο
9. Περιπλέον, αναμφισβήτητο είναι και το γεγονός ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο - επαναλαμβάνω ουσιώδης είναι ο χρόνος του δημοσιεύματος ημερομηνίας 29.7.2010 - οι ενάγοντες κατείχαν πολεοδομική άδεια που επέτρεπε λατόμευση και εξόρυξη ασβεστολιθικού ψαμμίτη. Σχετική προς τούτο είναι η πολεοδομική άδεια τεκμήριο
10. Η εν λόγω άδεια [τεκμήριο 2] εκδόθηκε την 24.06.2009 - παρ΄ ότι η αίτηση υποβλήθηκε την 2.11.2006 - και είχε ισχύ μέχρι την 23.6.
11. Πέραν της πολεοδομικής άδειας οι ενάγοντες ήταν δικαιούχοι και προνομίου λατομείου. Το έντυπο που αποκαλύπτει τούτο είναι το τεκμήριο 10, το οποίο τιτλοφορείται προνόμιο λατομείου. Από το τεκμήριο αυτό διαπιστώνεται ότι την 24.9.2009, δηλαδή σε χρόνο πριν τον επίδικο, οι ενάγοντες έλαβαν τούτο το προνόμιο σε σχέση με την έκταση γης που δεικνύεται με κίτρινο περίγραμμα στο εκεί επισυνημμένο σχέδιο. Αναφέρεται ακόμη ότι το προνόμιο λατομείου ήταν για περίοδο δυο ετών, δηλαδή από 24.6.2009 μέχρι και 23.6.
12. Όλα όσα πιο πάνω αναφέρθηκαν σε σχέση με την πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 2) και το προνόμιο λατομείου (τεκμήριο 10), δεν αναφέρονται απλώς στα δυο αυτά τεκμήρια, επιβεβαιώθηκαν και από μάρτυρα που κάλεσε η υπεράσπιση. Τούτη η μάρτυρας είναι η ΜΥ2, ονόματι Ευδοκία Σπύρου, η οποία είναι βοηθός Επαρχιακού Επόπτη, ως έχει ήδη αναφερθεί και συνεπώς καθηκόντως γνωρίζει όλα όσα προαναφέρθηκαν. Εν πάση περιπτώσει η ΜΥ2 δεν αμφισβητήθηκε επί του προκειμένου. Τέλος, από τη μαρτυρία του έτερου μάρτυρα υπεράσπισης, ΜΥ3, ονόματι Αντρέας Θεοδοσίου, αναμφισβήτητο κατέστη και το γεγονός ότι κατά τον επίδικο χρόνο οι ενάγοντες είχαν και άδεια σκυροθραυστικής μονάδος. Τούτο δεν επιβεβαιώθηκε μόνο από το μάρτυρα υπεράσπισης [ΜΥ3], ο οποίος είναι γραμματέας του Κοινοτικού Συμβουλίου, αλλά και από το τεκμήριο
13. Αυτό το τελευταίο τεκμήριο συνιστά νέα πολεοδομική άδεια που οι ενάγοντες έλαβαν την 16.2.2009, για περιορισμένη, όπως εκεί αναφέρεται, χρονική διάρκεια και ισχύει μέχρι την 12.11.
14. Περιπλέον, ρητά αναφέρεται στο τεκμήριο 20 ότι η ανάπτυξη που αφορά είναι εκείνη της εγκατάστασης σκυροθραυστικής μονάδος. Πέραν των ανωτέρω, οι ενάγοντες ποσώς αμφισβήτησαν αριθμό τεκμηρίων που η υπεράσπιση έθεσε υπόψιν του ΜΕ1, που ας λεχθεί εν παρόδω ότι τα αποδέχθηκε. Τα εν λόγω τεκμήρια δεικνύουν την πορεία αιτήσεων των εναγόντων μέχρι την έκδοση των πολεοδομικών αδειών τεκμήρια 2 και 20 και του προνομίου λατομείου, τεκμήριο
15. Είναι λοιπόν αναμφισβήτητο ότι πριν την έκδοση των τεκμηρίων 2 και 20 οι ενάγοντες υπέβαλαν άλλες δυο αιτήσεις. Τούτες είναι∙ η ΛΑΡ/0219/2003 και η ΛΑΡ1271/
16. Εν τούτοις κάθε μια εξ΄ αυτών απορρίφθηκε, γεγονός που φαίνεται στα αντίστοιχα τεκμήρια 3 και
17. Η πρώτη απορρίφθηκε την 6.3.2003 και η άλλη την 3.10.
18. Περαιτέρω, σχετικές είναι και δυο επιστολές του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (τεκμήρια 5 και 6). Σε αυτές τις δυο επιστολές αναφέρεται ότι η λατόμευση θα προκαλέσει σοβαρή αλλοίωση του φυσικού ανάγλυφου του υψώματος και γι΄ αυτό ακριβώς το λόγο η Περιβαλλοντική Αρχή εκφράζει τη θέση ότι «δεν θα πρέπει να αδειοδοτηθεί το προτεινόμενο έργο» (τεκμήριο 5). Το τεκμήριο 6 αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης επιστολής και δηλώνει ότι η ιεραρχική προσφυγή που οι ενάγοντες υπέβαλαν δια την απόρριψη της αίτησής τους - τεκμήριο 3 - έχει απορριφθεί. Το δε τεκμήριο 7, επιστολή του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, ημερομηνίας 7.11.2005, καλεί τους ενάγοντες να τερματίσουν πάραυτα τις παράνομες λατομικές εργασίες. Ανάλογο είναι και το περιεχόμενο του τεκμηρίου 8, επιστολή του ίδιου υπουργείου, αυτή όμως τη φορά με παραλήπτη τον Έπαρχο Λάρνακας, όπου αναφέρεται ότι οι ενάγοντες δεν έχουν πλέον δικαίωμα να λειτουργούν και γι΄ αυτό καλεί την υπηρεσία του Επάρχου να συνδράμει τις ενέργειες για εφαρμογή των διατάξεων του περί Οδών και Οικοδομών Νόμου. Μετά από αυτό ακολούθησαν οι ενέργειες του Επάρχου και συγκεκριμένα επιστολή που έστειλε στους ενάγοντες και τους καλούσε να τερματίσουν τις παράνομες λατομεύσεις και να προβούν σε άμεση κατεδάφιση των υποστατικών (βλ. τεκμήριο 9). Σε διαφορετική περίπτωση, αναφέρεται στην επιστολή ημερομηνίας 13.6.2008, θα λαμβάνονταν δικαστικά μέτρα εναντίον τους. Όλα τα πιο πάνω είναι όσα συνιστούν παραδεχτά και αναμφισβήτητα γεγονότα. Ως εκ τούτου υιοθετούνται από το δικαστήριο και καθίστανται ευρήματα στη διαδικασία. Ας δούμε τώρα την ιδιαίτερη μαρτυρία ενός εκάστου των μαρτύρων. Νοείται βεβαίως ότι δεν θα απασχολήσει όλη η έκταση της μαρτυρίας που ακούστηκε, αλλά μόνο εκείνη που προσθέτει κάτι καινούργιο στις προμνησθείσες διαπιστώσεις. Ο διευθυντής των εναγόντων [ΜΕ1] υποστήριξε ότι ο εναγόμενος «προκάλεσε τη δημοσίευση στη σελίδα 20 της εφημερίδας» και πρόσθεσε ότι το περιεχόμενο τούτης δεν ανταποκρινόταν στην αλήθεια. Επεξήγησε δε εκείνο που κατά τη γνώμη του συνάγεται από το δημοσίευμα, δηλαδή ότι αφήνεται να νοηθεί πως οι ενάγοντες καταστρέφουν το περιβάλλον για να αποκομίσουν οικονομικό όφελος και περιπλέον, ότι εκτελούν εργασίες και λειτουργούν παράνομα και κατά παράβαση αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου. Τέλος, υποστήριξε ότι το δημοσίευμα γράφτηκε με σκοπό να πληγεί η καλή φήμη των εναγόντων και ότι πέτυχε το στόχο του, δηλαδή πλήγηκε η επαγγελματική δραστηριότητα της εταιρείας και κατέστη αντικείμενο χλευασμού, εξευτελισμού και αποτροπής. Ένα άλλο ζήτημα που απασχόλησε κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, είναι εκείνο που αναφέρεται στο τεκμήριο 9 και παραπέμπει σε ποινική υπόθεση, εν προκειμένω την 7827/06 και συγκεκριμένα ότι στο πλαίσιο τούτης εκδόθηκε διάταγμα κατεδάφισης εγκαταστάσεων των εναγόντων. Επί του προκειμένου ο μάρτυρας εξέφρασε άγνοια και δικαιολόγησε τούτο λέγοντας ότι άλλοι ήταν οι ιδιοκτήτες της εταιρείας προηγουμένως και γι΄ αυτό δεν ήταν σε γνώση του η έκδοση του σχετικού διατάγματος. Παρ΄ όλα ταύτα, υποστήριξε ότι κατά τον επίδικο χρόνο, δηλαδή την 29.7.2010 που δημοσιεύτηκε η δήλωση που απασχολεί, οι ενάγοντες ήταν καθ΄ όλα νόμιμοι και όλες οι εγκαταστάσεις τους είχαν άδεια. Ακόμη και όταν του υποβλήθηκε ότι ουδέποτε συμμορφώθηκαν με το διάταγμα της ποινικής υπόθεσης 7827/06, εξέφρασε τη θέση ότι για να έχουν προνόμιο λατομείου σημαίνει ότι επήλθε συμμόρφωση. Τέλος, σε σχέση με την έκδοση πολεοδομικής άδειας υπέδειξε ότι την 29.1.2009 απορρίφθηκε η αίτηση των εναγόντων. Ακολούθως την 10.2.2009 υπέβαλαν ιεραρχική προσφυγή η οποία εγκρίθηκε, με αποτέλεσμα να εκδοθεί η πολεοδομική άδεια ΛΑΡ/01317/2006, δηλαδή το τεκμήριο
19. Κατά τα λοιπά ο ΜΕ1 δέχθηκε το σύνολο των αιτήσεων που απορρίφθηκαν και τη διαδικασία που προηγήθηκε της έκδοσης του τεκμηρίου 2, εξ΄ ου και έχουν ήδη ενσωματωθεί στα αναμφισβήτητα γεγονότα. Εν τούτοις σταθερή ήταν η θέση του μάρτυρα ότι την 29.7.2010, δηλαδή την ημερομηνία δημοσίευσης του επίδικου άρθρου στην εφημερίδα, οι ενάγοντες ήταν καθ΄ όλα νόμιμοι. Ο ΜΕ2, δηλαδή ο διευθυντής κυκλοφορίας της εφημερίδας, προσκόμισε στο δικαστήριο το τεκμήριο 11, εν προκειμένω επιστολή που ο ίδιος έστειλε στους συνηγόρους των εναγόντων. Σ΄ αυτή την επιστολή, που ας λεχθεί ότι είναι ημερομηνίας 13.1.2017, αναφέρεται ότι την 29.7.2010 οι πωλήσεις της εφημερίδας ανήλθαν σε 14.141 φύλλα εφημερίδων. Η υπεράσπιση διερεύνησε τούτο το στοιχείο και ακολούθως το αμφισβήτησε. Αυτό όμως έδωσε στο μάρτυρα την ευκαιρία να εξηγήσει τίνι τρόπω προκύπτει ο αριθμός αυτός. Εν προκειμένω ανέφερε ότι η εφημερίδα λαμβάνει το εν λόγω στοιχείο από την εταιρεία Κρόνος, δηλαδή το διανομέα τούτης. Σε αυτό ακριβώς είναι που αμφισβητήθηκε και ερωτήθηκε κατά πόσο έχει στην κατοχή του οιονδήποτε τιμολόγιο ή απόδειξη που να φανερώνει ότι την επίδικη ημερομηνία οι πωλήσεις της εφημερίδας ανήλθαν σε τούτο τον αριθμό. Ο ΜΕ2 υποστήριξε ότι τα εν λόγω στοιχεία καταστρέφονται κάθε πέντε χρόνια, ενώ προχώρησε να εξηγήσει τη συνεργασία που έχουν εφημερίδα και Κρόνος. Όπως ανέφερε, η εφημερίδα τυπώνει αριθμό φύλλων βάσει των πωλήσεων των προηγούμενων εβδομάδων. Με το τέλος της ημέρας γίνεται επιστροφή των φύλλων που δεν πωλήθηκαν και καταμέτρηση από τους δύο, εφημερίδα και Κρόνο. Ακολούθως εκδίδεται πιστοποιητικό πωλήσεων από τον Κρόνο, ο οποίος καταβάλει στην εφημερίδα το ποσό που αντιστοιχεί στην αξία των φύλλων που πωλήθηκαν, μείον την προσυμφωνημένη προμήθειά του. Συνεπώς, κατέληξε ο μάρτυρας, παράλογο είναι για τον Κρόνο να δείξει πωλήσεις περισσότερες απ΄ ότι στην πραγματικότητα, εφόσον αυτό σημαίνει ότι θα καταβάλει στην εφημερίδα περισσότερα χρήματα. Στον αντίποδα ο εναγόμενος αναφέρθηκε στις ιεραρχικές προσφυγές που υπέβαλαν οι ενάγοντες για να υποδείξει όμως ότι και αυτές απορρίφθηκαν. Το σχετικό έντυπο απόρριψης είναι το τεκμήριο
20. Αυτός ήταν και ο λόγος, ανέφερε, που στη συνέχεια στάληκε στους ενάγοντες το τεκμήριο 6 και τους πληροφορούσε ότι θα υπόκειντο σε κυρώσεις. Περιπλέον και το τεκμήριο 13, δηλαδή επιστολή του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, αποκαλύπτει, σύμφωνα με τον εναγόμενο, ότι οι ενάγοντες δεν διαμόρφωσαν το χώρο του λατομείου, ως όφειλαν και συνέχισαν να λειτουργούν κατά παράβαση του νόμου περί Μεταλλείων και Λατομείων. Λόγω των πιο πάνω, ανέφερε ο εναγόμενος, το Κοινοτικό Συμβούλιο Βορόκληνης διαμαρτυρήθηκε στον Υπουργό Εσωτερικών και σχετικό είναι το τεκμήριο
21. Εν τούτοις όταν οι ενάγοντες ζήτησαν επανεξέταση, ανέφερε ο εναγόμενος, το υπουργείο αποφάσισε να εγκρίνει το αίτημα υπό τον όρο ότι θα αναλάμβαναν γραπτή δέσμευση ότι δεν θα ξαναζητούσαν ανανέωση. Τα σχετικά έντυπα είναι τα τεκμήρια 15 και
22. Ήταν όμως η θέση του εναγομένου ότι επειδή οι ενάγοντες ουδέποτε ανέλαβαν την εκεί προνοούμενη δέσμευση, η πολεοδομική άδεια δεν τέθηκε σε ισχύ και οι αποφάσεις για κλείσιμο του λατομείου δεν ακυρώθηκαν. Ο εναγόμενος προσκόμισε στο δικαστήριο και το τεκμήριο 17, δηλαδή διάταγμα κατεδάφισης που εκδόθηκε την 20.12.2006 στο πλαίσιο της ποινικής υπόθεσης 7827/06, το οποίο ποτέ δεν ικανοποιήθηκε, υποστήριξε ο εναγόμενος. Πέραν των πιο πάνω τη μαρτυρία του εναγομένου απασχόλησε και αυτή καθ΄ εαυτή η δήλωση, σε συνάφεια με το δημοσίευμα ημερομηνίας 29.7.
23. Ήταν η θέση του ότι ουδέποτε ανέφερε όσα αναγράφονται στην εφημερίδα (τεκμήριο 1). Υποστήριξε ότι εκείνο που ο ίδιος ανέφερε είναι πως οι ενάγοντες δεν είχαν άδεια για τις εγκαταστάσεις, δηλαδή άδεια οικοδομής∙ ότι λατόμευαν έξω από τα όρια του λατομείου και συνεπώς παράνομα∙ ότι υπήρχε απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για κλείσιμο του λατομείου μέχρι το τέλος του 2006∙ και ότι υπήρχε διάταγμα κατεδάφισης των εγκαταστάσεων. Αυτά, υποστήριξε, είναι όσα ανέφερε στη διαμαρτυρία που προηγήθηκε της δημοσίευσης του επίδικου άρθρου στην εφημερίδα και γι΄ αυτό αρνήθηκε ότι απέκρυψε τα τεκμήρια 2 και 10, δηλαδή την πολεοδομική άδεια και το προνόμιο λατομείου, τα οποία ήταν στο φάκελο του Κοινοτικού Συμβουλίου και δέχθηκε ότι ήταν σε γνώση του. Τέλος, υπόψιν του εναγομένου ηταν και το γεγονός πως η έκδοση πολεοδομικής άδειας προϋποθέτει μελέτη εκτίμησης επιπτώσεων στο περιβάλλον. Η ΜΥ2, που όπως έχει ήδη αναφερθεί είναι βοηθός Επαρχιακού Επόπτη, υποστήριξε ότι οι ενάγοντες δεν έχουν εξασφαλίσει οποιαδήποτε άδεια οικοδομής. Πρόσθεσε μάλιστα ότι παλαιότερα λήφθηκαν δικαστικά μέτρα εναντίον των εναγόντων και πως σε αυτό το πλαίσιο εκδόθηκε το τεκμήριο 17, δηλαδή το διάταγμα κατεδάφισης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου οικοδομής, ανέφερε η μάρτυρας, οι ενάγοντες δεν συμμορφώθηκαν με το διάταγμα. Κατά τα λοιπά η ΜΥ2 συμφώνησε ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι ενάγοντες είχαν πολεοδομική άδεια, δηλαδή το τεκμήριο 2 και περιπλέον, ότι πριν την έκδοση τούτης της άδειας [πολεοδομικής] διενεργείται διαβούλευση των διαφόρων τμημάτων, μεταξύ αυτών και του τμήματος περιβάλλοντος στο οποίο υποβάλλεται μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ο τελευταίος μάρτυρας υπεράσπισης, δηλαδή ο Αντρέας Θεοδοσίου, είναι ο γραμματέας του Κοινοτικού Συμβουλίου Βορόκληνης. Ο ΜΥ3 ανέφερε ότι είχε υπόψιν του τις δηλώσεις που έκανε ο εναγόμενος και υποστήριξε ότι απηχούσαν τις θέσεις του Κοινοτικού Συμβουλίου. Τέλος, ήταν η θέση του ότι οι ενάγοντες προκάλεσαν καταστροφή στο περιβάλλον εφόσον προεκτάθηκαν πέραν του προβλεπόμενου χώρου και εισήλθαν στη γη της Βορόκληνης. Προς υποστήριξη τούτου παρουσίασε στο δικαστήριο σχετικό χάρτη που τύπωσε από το διαδίκτυο, δηλαδή το τεκμήριο
24. Παρακολούθησα το σύνολο των μαρτύρων κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της διαδικασίας και αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία κατά την εξιστόρηση των γεγονότων με κριτήριο τα εγγενή της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικά (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιτότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια βλ. Phipson on Evidence, 16th edition, σελ. 333). Σημειώνω περαιτέρω ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εκάστου των μαρτύρων δεν περιορίστηκε σε ατομική κρίση του καθενός ξεχωριστά αλλά επεκτάθηκε και στα συμπεράσματα που προκύπτουν από συσχετισμό, αντιπαραβολή και διερεύνηση της αντικειμενικής υπόστασης των εκατέρωθεν θέσεων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας