ΑΝΤΡΕΑ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ ν. ΜΑΡΙΟΥ ΠΑΦΙΤΗ κ.α., Αρ. Αγωγής: 6357/10, 31/1/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A58 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6357/10 Μεταξύ: ΑΝΤΡΕΑ ΠΟΛΥΔΩΡΟΥ Ενάγοντα Και
- ΜΑΡΙΟΥ ΠΑΦΙΤΗ
- ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Η "ΚΕΝΤΡΙΚΗ" ΛΤΔ Εναγομένων ------------------------------------------------ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31.01.2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγοντα: κ. Ε. Αναστασίου (για ν' ακούσει απόφαση η κα Χ.Καρεκλά) Για εναγόμενους 1 & 2: κ. Φ. Σωφρονίου Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγικά - Τα δικόγραφα : Η ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός. Συγκεκριμένα, στις 21.3.16 δηλώθηκε από μέρους των δύο πλευρών ότι ο ενάγοντας ευθύνεται για την πρόκληση του δυστυχήματος σε ποσοστό 20% και ο εναγόμενος 1 αντίστοιχα σε ποσοστό 80%. Επίσης συμφωνήθηκε και δηλώθηκε ως παραδεκτό ότι ο ενάγοντας επί πλήρους ευθύνης δικαιούται ποσό €3.210 ως ειδικές ζημιές. Ως εκ των ανωτέρω παρέμεινε ως επίδικο θέμα μόνον αυτό των γενικών αποζημιώσεων και σχετικά με το θέμα αυτό είναι όσα αναφέρονται στην παράγραφο 6 της έκθεσης απαίτησης του ενάγοντα υπό τον τίτλο λεπτομέρειες σωματικών βλαβών όπως επίσης και όσα αναφέρονται στις παραγράφους 7, 8 και 9 της έκθεσης απαίτησης. Οι εναγόμενοι 1 και 2 (στο εξής οι εναγόμενοι) με την έκθεση υπεράσπισης τους αρνούνται ότι ο ενάγοντας υπέστη τις αναφερόμενες σωματικές βλάβες, ενώ αναφέρουν διαζευκτικά ότι αυτές είναι υπερβολικές και/ή εξογκωμένες και/ή απαράδεκτες. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι οι σωματικές βλάβες που περιγράφει ο ενάγοντας στην παράγραφο 6 της έκθεσης απαίτησης του δεν ήταν λογικά δυνατό και/ή προβλεπτό να προκληθούν από το επίδικο ατύχημα και/ή ότι αυτές δεν συνάδουν με τα γεγονότα της παραγράφου 5 της έκθεσης απαίτησης, στην οποία δηλαδή ο ενάγοντας περιγράφει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη η επίδικη σύγκρουση. Τέλος οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι οι αναφερόμενες από τον ενάγοντα συνέπειες του τραυματισμού του στις παραγράφους 7, 8 και 9 της έκθεσης απαίτησης δεν οφείλονται στο επίδικο ατύχημα και αρνούνται ότι ο ενάγοντας υπέστη οποιοδήποτε μόνιμο κατάλοιπο και/ή μόνιμη συνέπεια από το δυστύχημα. Η μαρτυρία: Για την πλευρά του ενάγοντα κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου δύο μάρτυρες και συγκεκριμένα ο ενάγοντας, Αντρέας Πολυδώρου, (Μ.Ε.1) και ο Δρ. Φίλιππος Συμιλλίδης (Μ.Ε.2), ενώ για την πλευρά των εναγομένων κατέθεσε ένας μάρτυρας και συγκεκριμένα ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου (Μ.Υ.1). Ο ενάγοντας, Αντρέας Πολυδώρου, (Μ.Ε.1), κατά την κυρίως εξέταση του κατέθεσε γραπτή δήλωση (Τεκμήριο 1), το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε και ακολούθως προέβη σε ανάγνωση της ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατέθεσε επίσης ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Φίλιππου Συμιλλίδη ημερομηνίας 19.11.2010 (Τεκμήριο 2) καθώς επίσης και πιστοποιητικό φυσιοθεραπείας ημερομηνίας 22.11.2010 (Τεκμήριο 3). Στην γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι από το δυστύχημα έχει υποστεί διάφορες σωματικές βλάβες ως λεπτομερώς περιγράφει στην έκθεση απαίτησης του. Ειδικά δε σημειώνει ότι έχει υποστεί: (α) βαριά θλάση/διάστρεμμα αυχενικής μοίρας (whiplash injury) (β) θλάση/διάστρεμμα οσφυικής μοίρας (η) ψηλαφητό αιμάτωμα (καρούμπαλο) αριστερής βρεγματικής χώρας (δ) Εκδορά μετωπιαίας χώρας μήκους 4 εκατοστών οριζόντια. Μετά το δυστύχημα, αναφέρει, αρχικά μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου έτυχε της αναγκαίας εξέτασης και του δόθηκαν σχετικές οδηγίες. Στη συνέχεια και αφού ο πόνος από τα τραύματα του επιδεινωνόταν, κατά ή περί την 4.10.2010 επισκέφθηκε τον ιδιώτη ιατρό ειδικό ορθοπεδικό χειρουργό Δρ. Φίλιππο Συμιλλίδη όπου έτυχε της αναγκαίας εξέτασης και ο οποίος του έδωσε σχετικές οδηγίες και ιατρικές συμβουλές. Επιπλέον του έδωσε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 29.10.
- Ο αναφερόμενος ιατρός μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας του εξέδωσε και το αναφερθέν πιο πάνω ιατρικό πιστοποιητικό. Περαιτέρω κατά τον χρόνο της ανάρρωσης του και κατόπιν οδηγιών του θεράποντος ιατρού του υποβλήθηκε από την φυσιοθεραπεύτρια Μαρία Ζήνωνος σε συνολικά δώδεκα φυσιοθεραπείες. Μετά το δυστύχημα και για περίοδο ενός μηνός περίπου είχε έντονους πόνους τόσο στον αυχένα όσο και στην οσφυϊκή μοίρα και εκ των πραγμάτων ήταν αναγκαία η χρήση αυχενικού κολλάρου. Επίσης αν και μετά την παρέλευση ενός μηνός ο βαθμός του πόνου των ως άνω τραυμάτων του είχε υποχωρήσει εντούτοις ο πόνος αυτός επανέρχεται υπό μορφή εξάρσεων και υφέσεων ειδικά μετά από σκύψιμο ή σε απότομες στροφές της κεφαλής και γενικά κατά την άσκηση των γενικών και αθλητικών του δραστηριοτήτων. Ως αποτέλεσμα είναι η ανάγκη λήψης φαρμάκων. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι οι αστυνομικοί από τον Αστυνομικό Σταθμό Καλού Χωριού που επισκέφθηκαν τη σκηνή του δυστυχήματος τον ρώτησαν εάν χτύπησε και απάντησε καταφατικά, ο αστυνομικός δε είδε και τα γδαρσίματα που είχε όταν χτύπησε στο γυαλί και του έδειξε το μέτωπο του όπου κτύπησε. Όταν κτύπησε ένοιωθε πόνο στο κεφάλι, στον αυχένα και στη μέση. Όταν τον πήραν στο νοσοκομείο είχε έντονους πόνους. Ανέφερε στη συνέχεια ότι μετά το ατύχημα και την πάροδο 10 με 15 λεπτών άρχισαν οι πόνοι, ήταν βραστός, έκανε και 10 λεπτά στο αυτοκίνητο και δεν ήρθε κανένας να τον δει, ήταν ζαλισμένος. Στη συνέχεια, απαντώντας στον συνήγορο υπεράσπισης αναφορικά με τους πόνους που ένοιωθε και εάν αυτοί ήταν λόγω κάποιας κίνησης ή όχι, ανέφερε ότι θυμάται να έκατσε σε ένα σιμιντηρούι εκεί στη βενζίνα και είχε ζαλιστεί και μάλιστα ο πεζινάρης τον ρώτησε εάν θέλει να καλέσουν ασθενοφόρο και του απάντησε ότι έχει πόνους στη μέση, στον αυχένα και στην κεφαλή και έχει και το κτύπημα του καρούμπαλου. Είχε πόνους όμως ακριβώς τα σημεία και τις κινήσεις του δεν μπορεί να θυμηθεί. Επίσης ανέφερε ότι είχε τις αισθήσεις του αλλά ζαλιζόταν ώσπου να τον πάρουν στο νοσοκομείο. Στις πρώτες βοήθειες του νοσοκομείου του έκαναν ακτινογραφίες τις οποίες όμως δεν έχει μαζί του. Τις είχε ζητήσει και τις πήρε στο κ. Συμιλλίδη αλλά μετά τις μετέφερε πίσω στο νοσοκομείο. Στο νοσοκομείο του είχαν δώσει μια κόλλα μικρή άσπρη αλλά δεν την έχει μαζί του. Στην κόλλα αυτή έλεγε ότι ήταν εντάξει και ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να μένει στο νοσοκομείο και να επισκεφθεί έξω γιατρό. Δεν είναι ότι δεν βρήκαν κάτι σημαντικό απλά του τόνισε ο γιατρός να πάει σε έξω γιατρό γιατί αυτός ήταν παθολόγος και δεν είχαν μέσα ορθοπεδικό. Στη συνέχεια ανέφερε ότι πήγε στον κ. Συμιλλίδη την Δευτέρα μετά το ατύχημα, το οποίο έγινε Σάββατο, και τον επισκέφθηκε γιατί είχε φρικτούς πόνους. Ήταν ο γιατρός του και γι' αυτό την Δευτέρα πήγε στο γιατρό του. Σε υποβολή ότι δεν υπέστη τους τραυματισμούς στον αυχένα ή στη μέση όπως περιγράφει, κι αυτός είναι ο λόγος που δεν του ζήτησαν να επισκεφθεί ξανά το νοσοκομείο για εξέταση απάντησε αρνητικά, ενώ σε περαιτέρω υποβολή ότι εάν είχε τους πόνους που περιγράφει θα πήγαινε την ίδια ημέρα σε άλλο γιατρό και δεν θα περίμενε δύο ημέρες για να επισκεφθεί τον γιατρό Σιμιλλίδη απάντησε ότι περίμενε τον γιατρό του. Ανέφερε δε ακολούθως ότι τηλεφώνησε στο γιατρό του το Σάββατο αλλά το ιατρείο ήταν κλειστό και δεν είχε το κινητό του. Ο γιατρός Συμιλλίδης ήταν ο γιατρός του από προηγούμενες φορές που αντιμετώπισε προβλήματα με τον ώμο του και συγκεκριμένα είχε πρόβλημα τενοντίτιδας. Όσον αφορά την επίσκεψη του στον γιατρό της ασφάλειας τον κ. Γεωργίου (ΜΥ1) είπε ότι τον επισκέφθηκε όταν τον κάλεσε μετά από οκτώ μήνες και ανέφερε ότι δεν του πήρε τις ακτινογραφίες γιατί δεν του τις ζήτησε. Ερωτώμενος για το ιστορικό που περίγραψε στο γιατρό Γεωργίου σε σχέση με τον τραυματισμό του είπε συγκεκριμένα ότι πέρασε στο γραφείο του γιατρού ο οποίος είχε τα πόδια του πάνω στο τραπέζι, τον καφέ του δίπλα και άναβε τσιγάρο. Του είπε ότι ήρθε να τον εξετάσει από την ασφάλεια και η πρώτη ερώτηση που του έκανε και αυτό του έκανε εντύπωση ήταν πόσο έτρεχε, εάν φορούσε ζώνη και πού κτύπησε και είπε στον κ. Γεωργίου "Γιατρέ είναι σε ανακριτικό έργο που ήρθα ή ήρθα να με εξετάσεις" και αυτός του απάντησε «αυτά που σου υποβάλλω να μου λέεις». Ύστερα του είπε να κάνει δύο κινήσεις και του είπε να πάει στο καλό. Αρνήθηκε υποβολή ότι ο γιατρός του ζήτησε τις ακτινογραφίες και δεν τις πήρε όπως επίσης αρνήθηκε ότι του ζήτησε να τις πάρει άλλη μέρα και παρέλειψε να το κάνει. Σε υποβολή ότι ερωτώμενος από τον γιατρό Γεωργίου για το ιστορικό αυτός του είχε αναφέρει μόνον ότι τραυματίστηκε στο μέτωπο, είχε ενοχλήσεις, ζάλη και τάση για εμετό και δεν του ανέφερε οποιεσδήποτε ενοχλήσεις στον αυχένα ή στη μέση απάντησε αρνητικά. Είπε στη συνέχεια ότι τον γιατρό Συμιλλίδη τον επισκέφθηκε 4 φορές σε ένα διάστημα 1 με 1,5 μήνα, χωρίς να θυμάται όμως ημερομηνίες ή εάν η τελευταία φορά ήταν τον Δεκέμβριο. Όταν επισκέφθηκε για τελευταία φορά τον γιατρό του μετά από την φυσιοθεραπεία που του σύστησε είχε βελτίωση. Οι πόνοι μετά από φαρμακευτική αγωγή του γιατρού του ήταν πιο ομαλοί και συνέχισε την φαρμακευτική του αγωγή μέχρι εκείνο τον καιρό. Δεν λάμβανε συνέχεια φαρμακευτική αγωγή και είπε ότι όταν αλλάζει ο καιρός ή όταν πιάνει βάρος έχει πόνους στον αυχένα και πίνει αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Τέλος, ανέφερε ότι δεν υποβλήθηκε σε αξονικό ΜRI του αυχένα που του σύστησε ο γιατρός διότι δεν κρατούσε λεφτά και επίσης δεν μπορούσε να κάνει γιατί φοβάται να μείνει μέσα σε κλειστό χώρο. Όσον αφορά τους 2 ιατρούς που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου δηλ. τον ΜΕ1 και ΜΥ1, θεωρώ άσκοπη την παράθεση της μαρτυρίας τους και τι συγκεκριμένα ανέφερε ο καθένας. Οι μάρτυρες αυτοί υποστήριξαν τις ιατρικές εκθέσεις που έχουν ετοιμάσει (τεκμ.2 και τεκμ.4 αντίστοιχα). Εν πάση περιπτώσει θα γίνει αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία της μαρτυρίας ενός εκάστου κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους πιο κάτω και βεβαίως κατά την αντιπαραβολή των αντικρουόμενων θέσεων που προέβαλαν. Αγορεύσεις των συνηγόρων / Επιχειρηματολογία των δύο πλευρών: Οι θέσεις των συνηγόρων των δύο πλευρών περιλαμβάνονται σημειώνεται στις γραπτές αγορεύσεις που ετοίμασαν και παρέδωσαν στο Δικαστήριο. Οι αγορεύσεις των δύο πλευρών έχουν τύχει σημειώνεται ενδελεχούς μελέτης. Δεν κρίνεται όμως σκόπιμη η παράθεση των όσων οι συνήγοροι αναφέρουν στις αγορεύσεις τους και εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο θα παρατεθούν κατωτέρω συγκεκριμένα σημεία των αγορεύσεων. Αξιολόγηση: Έχοντας παρακολουθήσει με προσοχή τον ενάγοντα (ΜΕ1) ενώ κατέθετε και τις απαντήσεις του, ευθέως αναφέρω ότι αυτός δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Η εικόνα που έχω αποκομίσει είναι πως αυτός προσπάθησε να συσκοτίσει τα πράγματα γύρω από τον τραυματισμό του και ή να αποκρύψει την αλήθεια, περισσότερο όσον αφορά τις συνέπειες του τραυματισμού του. Πιο συγκεκριμένα: (α) Κατ' αρχήν οφείλω να πω έχει κάνει εντύπωση στο Δικαστήριο το γεγονός ότι δεν έχει παρουσιάσει στο Δικαστήριο ούτε τις ακτινογραφίες που ελήφθησαν στο Νοσοκομείο, τις οποίες παρεμβάλλω δεν παρουσίασε ούτε στον ΜΥ1 όταν τους τις ζήτησε, ούτε την μικρή άσπρη κόλλα (όπως ο ίδιος την ονόμασε) που του έδωσαν στο Νοσοκομείο, ούτε κάποια σχετική βεβαίωση ή μαρτυρία αναφορικά με την επίσκεψη και εξέταση του στο Νοσοκομείο. Ειδικότερα για την μικρή άσπρη κόλλα σημειώνω απλά ανέφερε όταν ερωτήθηκε σχετικά ότι δεν την έχει μαζί του αλλά δεν έδωσε καμία εξήγηση γιατί δεν την παρουσίασε στο Δικαστήριο. Προσθέτω δε εδώ ότι η μαρτυρία του για το περιεχόμενο της ήταν αντιφατική αφού αφενός είπε ότι έλεγε ότι είναι εντάξει και δεν μπορεί να συνεχίσει να μένει στο Νοσοκομείο και αφετέρου δεν δέχτηκε, κατά την αντεξέταση του, ότι δεν βρήκαν κάτι σημαντικό στο Νοσοκομείο. Όσον αφορά δε τις ακτινογραφίες σημειώνω κατ'αρχήν ότι ο ισχυρισμός του ότι ο ΜΥ1 δεν τις ζήτησε δεν αντέχει στη βάσανο της λογικής. Ο ενάγοντας κλήθηκε να εξεταστεί από τον γιατρό των εναγομένων ως προς τον τραυματισμό του στο δυστύχημα και με δεδομένη την ύπαρξη των εν λόγω ακτινογραφιών του νοσοκομείου που λήφθηκαν αμέσως μετά το δυστύχημα, είναι λογικό ο γιατρός ερευνώντας το ιστορικό του τραυματισμού να ζήτησε και τις ακτινογραφίες αυτές. Από εκεί και πέρα ήταν προφανές θεωρώ μέσα από τη μαρτυρία του η πρόθεση του να μην τις παρουσιάσει. Ανέφερε ότι δεν τις έχει μαζί του αλλά δεν εξήγησε το λόγο. Αν ήταν στο νοσοκομείο, μέσα από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι μπορούσε να τις εξασφαλίσει όπως το έκανε για να τις πάρει στον ΜΕ
- Όμως η μαρτυρία του παρατηρώ ότι πήρε τις ακτινογραφίες στο γιατρό του και μετά τις επέστρεψε στο νοσοκομείο θα πρέπει να σημειώσω ότι έρχεται σε ευθεία αντίφαση με όσα είπε στον ΜΥ1 στις 24.06.11, ότι δηλαδή ο νοσοκομειακός ακτινολογικός φάκελος ευρίσκεται στην κατοχή του ΜΕ2 (βλ. σελ.3-4 του τεκμ.4), αναφορά του ΜΥ1 που δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ. Με αυτά υπόψη έχει αφήσει θεωρώ στη μαρτυρία του ένα κενό. Αυτό όμως κατά την κρίση μου και έχοντας κατά νουν τα πιο πάνω και το σύνολο της μαρτυρίας του δεν ήταν τυχαίο, αφού ακριβώς θεωρώ ότι προσπάθησε να συσκοτίσει συγκεκριμένα σημεία της υπόθεσης που προφανώς δεν βοηθούσαν την υπόθεση του. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια δε θεωρώ εκτός λογικής την θέση του ότι ο γιατρός του Νοσοκομείου του είχε αναφέρει να πάει σε έξω γιατρό γιατί δεν είχαν μέσα ορθοπεδικό. (β) Στην προσπάθεια του να δικαιολογήσει την επίσκεψη του στον ΜΕ2 δύο μέρες μετά το ατύχημα και όχι αμέσως, είπε ψέματα. Διότι παρά το γεγονός ότι εκ πρώτης η θέση του ότι τηλεφώνησε στον ΜΕ2 το Σάββατο αλλά το ιατρείο του ήταν κλειστό και δεν είχε το κινητό του φαίνεται λογική, εντούτοις η μαρτυρία του ΜΕ2 στην ουσία έρχεται να τον διαψεύσει. Διότι αν πραγματικά τηλεφωνούσε στο ιατρείο θα διαπίστωνε ότι υπάρχει τηλεφωνητής ο οποίος για επείγοντα περιστατικά ζητά να μιλήσουν με την Πολυκλινική Υγεία και αν πάρουν τηλέφωνο στην Πολυκλινική, η κλινική εντοπίζει τον ΜΕ
- Η μη αναφορά του σε αυτή τη λεπτομέρεια, σε συνάρτηση με τη θέση του ότι δεν είχε το κινητό του γιατρού, κάτι που βέβαια σημαίνει ότι προφανώς αν το είχε θα του τηλεφωνούσε, δείχνει ότι στην πραγματικότητα δεν τηλεφώνησε στο ιατρείο. (γ) Κατά την κρίση μου όμως δεν είπε την αλήθεια ούτε για την επίσκεψη του στον ΜΥ
- Σημειώνω κατ' αρχήν ότι η παράλειψη αντεξέτασης του ΜΥ1 επί των όσων ανέφερε για τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι όταν μπήκε στο γραφείο του είχε τα πόδια στο γραφείο και άναβε τσιγάρο και συγκεκριμένα για το ιατρικό του πρόβλημα που δεν του επιτρέπει ουσιαστικά να βάλει τα πόδια στο γραφείο και περαιτέρω για την απαγόρευση του καπνίσματος στο ιατρείο, συνεπάγεται ότι ο εν λόγω ισχυρισμός του ενάγοντα παρέμεινε μετέωρος και έκθετος σε απόρριψη. Περαιτέρω θεωρώ τη θέση του ότι ο ΜΥ1 του είπε, πέραν από κάποιες ερωτήσεις που του υπέβαλε, να κάνει 2 κινήσεις και να πάει στο καλό αλλά και ότι δεν του ζήτησε τις ακτινογραφίες, σε συνάρτηση με τους ισχυρισμούς πιο πάνω, ότι εντάσσεται ακριβώς στην προσπάθεια του να «μειώσει», θα μπορούσε να λεχθεί, την αξία της έκθεσης του ΜΥ1 η οποία σαφώς και δεν εξυπηρετεί την υπόθεση του. Η έκθεση του ΜΥ1 προσθέτω δείχνει μια ολοκληρωμένη εξέταση, σε αντίθεση με αυτό που προσπάθησε να παρουσιάσει ο ενάγοντας. Όσον αφορά δε τις ακτινογραφίες, επαναλαμβάνεται και εδώ, εάν ληφθεί υπόψη η δικαιολογία του ενάγοντα προς τον ΜΥ1, εφτά μήνες περίπου μετά την τελευταία εξέταση του Συμιλλίδη, ΜΥ1, ότι δηλαδή ευρίσκονται στην κατοχή Συμιλλίδη (βλ.σελ.3-4 του τεκμ.4), κάτι που σημειώνω δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά του ενάγοντα, σε συνάρτηση με την θέση του ενάγοντα στη μαρτυρία του ότι μετέφερε τις ακτινογραφίες πίσω στο νοσοκομείο, καταδεικνύουν τις προθέσεις του ενάγοντα και την προσπάθεια του να αποκρύψει τα στοιχεία εκείνα που δεν τον βοηθούν στις αξιώσεις του. (δ) Δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του για πόνο στη μέση μετά το ατύχημα, κάτι που δεν ανέφερε ούτε στον γιατρό του, ΜΕ2, όπως προκύπτει από το πιστοποιητικό τεκμ.2, αλλά ούτε μεταγενέστερα στον ΜΥ1, ως προκύπτει από το δικό του πιστοποιητικό τεκμ.
- Πέραν δε από τη γενική αναφορά του σε πόνο στη μέση δεν υπάρχει οτιδήποτε που να υποστηρίζει κάτι τέτοιο, ούτε και υπάρχει αντικειμενικό εύρημα στο τεκμ.2 σημειώνεται που να συνάδει με πόνο στη μέση. Επίσης ελλείψει σχετικής μαρτυρίας, αφού ο ίδιος επέλεξε να αφήσει το θέμα της επίσκεψης του στο Νοσοκομείο στο «σκοτάδι», είναι άγνωστο στο Δικαστήριο τι είχε αναφερθεί από τον ενάγοντα στο Νοσοκομείο κατά την εκεί επίσκεψη του αρχικά και τι ακριβώς διαπιστώθηκε ότι είχε, αν βεβαίως διαπιστώθηκε κάτι, πάντα για το θέμα της μέσης. (ε) Επίσης δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του ότι έχει ενοχλήσεις και πόνους μέχρι σήμερα, ειδικά μετά από σκύψιμο ή απότομες στροφές της κεφαλής και γενικά κατά τις δραστηριότητες του ή όταν αλλάζει ο καιρός ή όταν πιάνει βάρος και λαμβάνει αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Ο ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο μετά το επίδικο δυστύχημα στις 02/10/10, έγινε εξέταση και λήφθηκαν ακτινογραφίες και αποχώρησε με οδηγίες. Στις 04/10/10 επισκέφθηκε τον ιατρό Συμιλλίδη ΜΥ1, ο οποίος μέχρι τις 15/11/10 τον εξέτασε συνολικά 4 φορές. Έκτοτε δεν επισκέφθηκε ξανά τον εν λόγω ιατρό ή το Νοσοκομείο ή τρίτο ιδιώτη γιατρό. Πως αναμένει λοιπόν να γίνει πιστευτός ο ενάγοντας; Αν είχε ενοχλήσεις δεν θα επισκεπτόταν έστω μια φορά σε μεταγενέστερο χρόνο κάποιο γιατρό για να τον εξετάσει; Εν πάση περιπτώσει έτσι γενικά και αόριστα που ετέθη το θέμα από τον ενάγοντα, και χωρίς οι ισχυρισμοί του να στηρίζονται ιατρικά, όπως προκύπτει και από την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας πιο κάτω, δεν θα μπορούσαν σε καμία περίπτωση να γίνουν αποδεκτοί. Εξετάστηκε μόνον σημειώνεται από τον ΜΥ1 στις 24/06/11, 8 περίπου μήνες μετά το επίδικο δυστύχημα, και ο τελευταίος ακριβώς αναφέρει ότι δεν υφίστανται οιαδήποτε κατάλοιπα. Εκ της μαρτυρίας του αποδέχομαι ότι εκ του δυστυχήματος τραυματίστηκε και ότι είχε κτυπήσει στο κεφάλι. Επίσης ότι στις 04/10/10 που επισκέφθηκε τον ΜΕ2 είχε κεφαλαλγία και ζάλη, πόνο στο μέτωπο, πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα και ότι έφερε εκδορά μετωπιαίας χώρας μήκους 4 εκατοστών και ψηλαφητό αιμάτωμα (καρούμπαλο) αριστερής βρεγματικής χώρας. Αποδέχομαι ακόμη ότι έφερε για ένα χρονικό διάστημα αυχενικό κολάρο και έκανε 12 φυσιοθεραπείες για ανακούφιση των ενοχλημάτων του, ενώ περαιτέρω λάμβανε αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Του είχε δοθεί ακόμη αναρρωτική άδεια συνολικά μέχρι τις 29/10/
- ΜΕ2 Δρ. Φίλιππος Συμιλλίδης ΜΥ1 Δρ. Ηλίας Γεωργίου Δεν αμφισβητείται ότι πρόκειται για εμπειρογνώμονες. Όσον αφορά εμπειρογνώμονες, το Δικαστήριο μπορεί να υιοθετήσει τη θέση ενός εμπειρογνώμονα είτε εν όλω, είτε εν μέρει, είτε καθόλου, ανάλογα με τα ευρήματα του και την αξιολόγηση της μαρτυρίας, έχοντας υπόψη ότι οι εμπειρογνώμονες δεν έχουν κανένα προβάδισμα έναντι άλλων μαρτύρων και ότι η μαρτυρία τους υπόκειται στους ίδιους ακριβώς κανόνες αξιολόγησης όπως οι συνήθεις μάρτυρες επί γεγονότων (Vasilico Cements Works v. Σταύρου
(1978)1 ΑΑΔ 389, 397 και Ν. Νικολάου ν. Κλεάνθη Σταύρου
(1992)1 ΑΑΔ 746). Η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα (βλ. Αθηνής ν. Δημοκρατίας
(1990)2 ΑΑΔ 41). Σε περιπτώσεις διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο θα πρέπει να αναλύσει και να αντιπαραβάλει τη συγκρουόμενη επιστημονική μαρτυρία για να καταλήξει στο τέλος να καταγράψει με επιμέλεια και πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση όπως αυτή αναδύεται παραπέμποντας στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως αυτά επεξηγήθηκαν από τους εμπειρογνώμονες. Στην Novichkova Daria v. Θέμη Βλαβή, Πολ. Έφ. 83/09, ημερ. 31.5.12 τονίστηκαν τα ακόλουθα από τον Δ. Στ. Ναθαναήλ: «Επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει τη μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ' αυτά τα δεδομένα.» Στην ίδια υπόθεση επιδοκιμάστηκε η πιο κάτω αναφορά από την υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη
(2008)1 Α.Α.Δ. 432, στις σελ. 451-452 (Δ. Ναθαναήλ): «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς». Αξιολόγηση ιατρικής μαρτυρίας: Έχοντας μελετήσει πολύ προσεκτικά την μαρτυρία των δύο ιατρών σε συνάρτηση με τα ιατρικά πιστοποιητικά που εξέδωσαν, έχω αποφασίσει να αποδεχτώ μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ2 και αντίστοιχα μέρος της μαρτυρίας του ΜΥ1 για τους λόγους που εξηγώ κατωτέρω.
- Κατ' αρχήν σημειώνω ότι δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο ΜΕ2, ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα 2 μέρες μετά το δυστύχημα, είχε κλινικά ευρήματα που δεν θα μπορούσαν να εντοπιστούν από τον ΜΥ1 κατά τη δική του εξέταση μετά την πάροδο 8 και πλέον μηνών από το δυστύχημα (παρεμβάλλω ότι αυτό έγινε αποδεκτό από τον ΜΥ1 κατά την αντεξέταση του) και είχε σαφώς προσθέτω καλύτερη εικόνα της κατάστασης του ενάγοντα. Αναφέρεται δε περαιτέρω ότι δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση τα αντικειμενικά ευρήματα που αναφέρονται στο ιατρικό πιστοποιητικό του ΜΕ2 τεκμ.
- Με αυτά υπόψη σημειώνω ότι οι εξηγήσεις που έδωσε ο ΜΕ2 όσον αφορά τον τραυματισμό του ενάγοντα στον αυχένα και η κατάληξη του ότι επρόκειτο για βαριά θλάση/διάστρεμμα αυχενικής μοίρας (whiplash injury) γίνονται αποδεκτές. Έχει σημασία εδώ θεωρώ να αναφερθεί ότι η μη αμφισβήτηση του ΜΕ2 όταν είπε ότι στην προκειμένη περίπτωση, με αναφορά στην μειωμένη κινητικότητα κατά 60% που διαπίστωσε και καταγράφεται στα αντικειμενικά του ευρήματα, υπήρχε έντονη συμπτωματολογία και έντονα ευρήματα, σε αντίθεση με ήπιας μορφής θλάση/διάστρεμμα οπότε έχουμε μειωμένη κινητικότητα 10%, 20% ή ακόμη και πιο λίγο, και λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΜΥ1 μιλούσε θεωρητικά, έχοντας εξετάσει τον ενάγοντα 8 και πλέον μήνες μετά το δυστύχημα, χωρίς την ύπαρξη των εν λόγω κλινικών / αντικειμενικών ευρημάτων, θεωρώ ότι επιβεβαιώνουν την κατάληξη του Δικαστηρίου. Παρεμβάλλω εδώ όμως και τα εξής. Δεν έχω ικανοποιηθεί με τα λεγόμενα του ΜΥ1, ο οποίος ανέφερε ότι επειδή ο πόνος του ενάγοντα ξεκίνησε μετά από 10 λεπτά και ο ενάγοντας παρέμεινε στη σκηνή του δυστυχήματος, αυτό συνεπάγεται ότι δεν υπέστη βαριά θλάση/διάστρεμμα. Η μαρτυρία του εδώ ήταν κρίνω γενική. Εφόσον δεν είχε άμεση εικόνα της κατάστασης του ενάγοντα και συγκεκριμένα κλινικά ευρήματα, θεωρώ ότι δεν ήταν σε θέση να καταθέσει με θετικό τρόπο αυτό το πράγμα και δεν μπορώ να κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία του. Επίσης ο ΜΥ1 ανέφερε ότι ενισχυτικό της γνώμης ότι ο ενάγοντας δεν υπέστη βαριάς μορφής διάστρεμμα αυχενικής μοίρας είναι και η απουσία καταγραφής από τον ΜΕ2 ευρήματος ευθειασμού του αυχένα, εξηγώντας την ίδια στιγμή ότι ο ευθειασμός σημαίνει με απλά λόγια ότι ο αυχένας γίνεται μια ευθεία γραμμή και εξαφανίζεται η καμπυλότητα που φυσιολογικά έχει ο αυχένας. Μέσα από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι στήριξε σε μεγάλο βαθμό τη γνώμη του σε αυτό το στοιχείο. Όμως οφείλω να παρατηρήσω ότι το στοιχείο αυτό ετέθη για πρώτη φορά με την μαρτυρία του ΜΥ1 και δεν υπεβλήθη ποτέ στον ΜΕ2 για σχολιασμό. Υπήρχε όμως κατά την κρίση μου υποχρέωση της Υπεράσπισης ένα τόσο ουσιώδες στοιχείο, απόλυτα σχετικό με τη διάγνωση του ΜΕ2 για το είδος του τραυματισμού του αυχένα, να το θέσει στον εμπειρογνώμονα του ενάγοντα προκειμένου να του δοθεί η ευκαιρία να σχολιάσει ή και να δώσει την εξήγηση του, για να μπορέσει και το Δικαστήριο στη συνέχεια αξιολογώντας τις εκατέρωθεν θέσεις να καταλήξει στο δικό του συμπέρασμα. Από τη στιγμή δε που το θέμα αυτό ετέθη μονομερώς, το Δικαστήριο δεν θα το λάβει υπόψη (βλ. Adidas Sportshunfabriken Adi Dassier KG v The Jonitexo Ltd
(1087)1 CLR 383, Βάσος Τάκη ν Δημοκρατίας
(2009)2 ΑΑΔ 599, και σύγγραμμα Τάκη Ηλιάδη και Νικόλα Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης», σελίδες 720 - 723). Και κατ' επέκταση, λαμβάνοντας μάλιστα υπόψη ότι εγχείρημα να παρουσιαστούν οι ακτινογραφίες του Νοσοκομείου στο Δικαστήριο, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ευθειασμού ή όχι, δεν έγινε από μέρους της Υπεράσπισης, καταλήγω ότι το υπόβαθρο της θέσης αυτής του ΜΥ1 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Κατά τον ίδιο τρόπο απορρίπτω τη θέση του ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν μπορούμε να μιλούμε για whiplash injury, αφού για τούτο απαιτείται συγκεκριμένη μορφή σύγκρουσης στο δυστύχημα δηλαδή οπίσθιο-μετωπική (το όχημα του ασθενή να κτυπηθεί από πίσω) ενώ εδώ είχαμε μέτωπο-πλάγια σύγκρουση. Αναμφίβολα πολύ ουσιώδης θέση η οποία κρίνω θα έπρεπε να τεθεί στον ΜΕ2 για σχολιασμό. Εφόσον δεν έγινε τούτο και εκ του ασφαλούς έρχεται η πλευρά της Υπεράσπισης να θέσει το θέμα αυτό για 1η φορά με τη μαρτυρία του ΜΥ1, δεν μπορώ να την κάνω αποδεκτή στη βάση και των όσων αναφέρθηκαν αμέσως πιο πάνω.
- Εκ της μαρτυρίας του ΜΕ2 όμως δεν αποδέχομαι ότι ο ενάγοντας υπέστη θλάση/διάστρεμμα οσφυϊκής μοίρας. Κατ' αρχήν υπενθυμίζω ότι δεν έγινε αποδεκτό ότι ο ενάγοντας παραπονέθηκε για πόνο στη μέση ή ότι εν πάση περιπτώσει είχε τέτοιο πόνο, ενώ δεν υπάρχει κανένα αντικειμενικό εύρημα ή οτιδήποτε στο πιστοποιητικό τεκμ.2 που να συνάδει με τέτοιο τραυματισμό. Επίσης η γενική αναφορά του ΜΕ2 κατά την αντεξέταση του ότι του ανέφερε ο ενάγοντας για πόνο στη μέση αλλά δεν το έγραψε, λέγοντας ότι ήταν πιο έντονα τα ενοχλήματα στην αυχενική μοίρα, δεν πείθει και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Γενικότερα δεν υπάρχει σημειώνεται συγκεκριμένη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου που να συνηγορεί υπέρ της ύπαρξης τέτοιου τραυματισμού.
- Όσον αφορά την εκδορά μετωπιαίας χώρας μήκους 4 εκατοστών οριζόντιο και το ψηλαφητό αιμάτωμα (καρούμπαλο) αριστερής βρεγματικής χώρας, τα οποία επιμαρτυρούν σημειώνεται το κτύπημα του ενάγοντα στο κεφάλι, αυτά δεν έχουν αμφισβητηθεί και δεν θα με απασχολήσουν. Προσθέτω μόνον ότι με βάση την μαρτυρία (βλ. το τεκμ.2 σε συνδυασμό με τη μαρτυρία του ΜΕ2) η εκδορά επουλώθηκε μετά την πάροδο 4 βδομάδων αφήνοντας αλλαγή στη χροιά του δέρματος και εξαφανίστηκε εντελώς με τη χρήση ειδικής κρέμας, ενώ το αιμάτωμα (καρούμπαλο) απορροφήθηκε και αυτό μετά από πάροδο 4 βδομάδων χωρίς να αφήσει οποιαδήποτε κατάλοιπα.
- Α. Ερχόμενος τώρα στα ισχυριζόμενα ενοχλήματα του ενάγοντα και στα όσα σχετικά αναφέρει ο ΜΕ2 στο τεκμ.2, για το ότι δηλαδή δεν αναμένεται να εξαλειφθούν πλήρως, ιδιαίτερα ο πόνος και η δυσκαμψία του αυχένα, ενώ θα παρουσιάζουν μελλοντικά υφέσεις και εξάρσεις, ευθέως αναφέρω ότι δεν μπορώ να κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία αυτή. Κατ' αρχήν επειδή παρατηρώ ότι δεν υποστήριξε πότε με θετικό τρόπο αυτή τη θέση. Όμως εν πάση περιπτώσει και επειδή εν σχέση με την μαρτυρία του είναι αντιφατική. Διότι την ίδια στιγμή που αναφέρει τα πιο πάνω στο τεκμ.2, στη μαρτυρία του ανέφερε ότι ο ενάγοντας έφυγε από κοντά του με οδηγίες για πιθανές ενοχλήσεις μελλοντικά, ενώ είπε περαιτέρω ότι πιστεύει ότι θα έχει ενοχλήσεις στο μέλλον (βλ. κατωτέρω). Β. Σε κάθε περίπτωση όμως αναφέρεται πως η μαρτυρία του περί των ενοχλημάτων του ενάγοντα ήταν κρίνω γενική και αόριστη ή και χαρακτηριζόταν από έλλειψη βεβαιότητας, σε βαθμό που να μην έχω πεισθεί για την βασιμότητα των όσων ανέφερε. Ίσως εκ του περισσού βέβαια αλλά κρίνω σκόπιμο να αναφέρω ότι θα ανέμενα μαρτυρία πάνω σε πιο στέρεα βάση από έναν ιατρό / εμπειρογνώμονα. Αντίθετα δεν έχω κανένα λόγο να μην αποδεχτώ την μαρτυρία του ΜΥ1, ο οποίος κατόπιν της εξέτασης του στις 24/06/11 διαπίστωσε ότι δεν υφίσταται κανένα ενόχλημα, ούτε και δικαιολογείται τέτοιο ενόχλημα. Πιο συγκεκριμένα: i. Κατ' αρχήν ο ΜΕ2 ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του (βλ. σελ.18 των στενοτυπημένων πρακτικών ημερ. 21/04/16) ότι οι τραυματισμοί στον αυχένα και στην οσφύ «συνήθως αφήνουν κατάλοιπα». Και σε άλλο σημείο ότι «Εγώ πιστεύω θα αφήσουν κατάλοιπα. Είναι πιθανόν να αφήσουν ενοχλήσεις στο μέλλον». Πιο κάτω ανέφερε δε ότι ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε στο γραφείο του για άλλες καταστάσεις και πήρε και τον γιό του για εξέταση και θεραπεία και έχουν κουβεντιάσει για το θέμα και ανεξάρτητα του πιστοποιητικού τεκμ.2 εξακολουθεί να έχει ενοχλήσεις κατά περιόδους. Επίσης στη σελ.19 των πιο πάνω πρακτικών ανέφερε ότι «Απ' ότι γνωρίζω προσωπικά και δεν είναι γραμμένο, γνωρίζω έχει ενοχλήσεις ιδιαίτερα από την αυχενική μοίρα και λαμβάνει αντιφλεγμονώδη δισκία για ανακούφιση». Παρεμβάλλω ότι με βάση τα πιο πάνω σε καμία περίπτωση δεν προκύπτει βέβαια ότι ο ΜΕ2 εξέτασε τον ενάγοντα καθ' οιονδήποτε χρόνο και έκανε συγκεκριμένες διαπιστώσεις. Όσα αναφέρει αφορούν ουσιαστικά γενικές και αόριστες αναφορές του ενάγοντα για ενοχλήσεις μεταγενέστερα του πιστοποιητικού τεκμ.2, που όμως ας σημειωθεί ο ενάγοντας δεν είπε ποτέ ότι ανέφερε σε οποιοδήποτε χρόνο μετά το πιστοποιητικό τεκμ.2 στον ΜΕ
- ii. Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ2 ανέφερε σε κάποιο σημείο (σελ.27 των ίδιων πρακτικών πιο πάνω), ερωτώμενος με τι οδηγίες έφυγε ο ενάγοντας από κοντά του, ότι έφυγε «ότι πιθανόν οι ενοχλήσεις να παραταθούν για ακόμα ορισμένο χρονικό διάστημα, ότι πιθανόν μελλοντικά θα έχει υφέσεις και εξάρσεις και έντονες ενοχλήσεις.... και αν κρίνει ότι χρειάζεται να με επισκεφθεί γι' αυτό το θέμα, να επισκεφθεί». iii. Γενικότερα όμως αναφέρεται πως έχοντας κατά νου το σύνολο της μαρτυρίας του ΜΕ2, θεωρώ ότι δεν υπάρχει περιθώριο για οποιαδήποτε άλλη κατάληξη. Οι αναφορές του ΜΕ2 πιο πάνω ότι ο ενάγοντας έφυγε από κοντά του ότι πιθανόν οι ενοχλήσεις να παραταθούν κλπ, το γεγονός ότι δεν εξέτασε τον ενάγοντα μετά, η αναφορά στη μαρτυρία του (βλ. σελ.31 των πιο πάνω στενοτυπημένων πρακτικών ημερ.21/04/16) ότι «Ελπίζω ο γιατρός, ο συνάδελφος Ηλίας Γεωργίου, ο οποίος είναι και φίλος από παλιά, αυτά που αναφέρει να είναι σωστά και καθαρά, σωστά γιατί είναι καθαρά, αρκετά υποκειμενικά κριτήρια. Δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη τι είπε ο συνάδελφος την τάδε μέρα. Δεν μπορώ να πω ότι συμφωνώ, ούτε ότι διαφωνώ. Σίγουρα τα ευρήματα, τα οποία βρήκαν στο Νοσοκομείο ή βρήκα εγώ τις πρώτες μέρες, δεν έχουν καμία σχέση με τα ευρήματα, τα οποία αναφέρεται ο συνάδελφος Ηλίας Γεωργίου.», με βάση την οποία θεωρώ προκύπτει πως ναι μεν εμμένει στα αρχικά του ευρήματα αλλά από την άλλη δεν μπορεί να διαψεύσει τον ΜΥ1, συν ότι γενικότερα δεν με έπεισε μέσα από επιστημονική εξέταση και εμπεριστατωμένη θέση για τα λεγόμενα του, με οδηγούν να απορρίψω την μαρτυρία του επί του συγκεκριμένου σημείου. iv. Αντίθετα ο ΜΥ1 με έχει πείσει με τη μαρτυρία του, η οποία ως προς το θέμα της μη ύπαρξης οιωνδήποτε ενοχλήσεων εκ του τραυματισμού από το δυστύχημα θεωρώ ότι παρέμεινε αναντίλεκτη. Επίσης τα ευρήματα του ως εκ της κλινικής εξέτασης, όπως αυτά καταγράφονται στη σελ.3 του τεκμ.4 και η μαρτυρία του για την πρόγνωση σε περιπτώσεις βαριάς μορφής διαστρέμματος και συγκεκριμένα ότι είναι πάρα πολύ καλή και τα ενοχλήματα υποχωρούν σε σύντομο χρονικό διάστημα με την ορθή θεραπεία και όσα σχετικά ανέφερε, η οποία μαρτυρία παρεμβάλλω στηρίζεται και στην ερευνητική στατιστική μελέτη που έχει καταθέσει (βλ. σελ.8 του τεκμ.5), και αυτά σε συνάρτηση με όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω για την μαρτυρία του ΜΕ2 και βεβαίως το κενό που έχει παραμένει στη μαρτυρία του όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα, με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία και στέρεο υπόβαθρο για κατάληξη σε εύρημα περί οιωνδήποτε ενοχλήσεων μετά την τελευταία φορά που ο ΜΕ2 εξέτασε τον ενάγοντα δηλ.15/11/
- Ευρήματα: Έχοντας υπόψη την αξιολόγηση της μαρτυρίας πιο πάνω, τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι τα ακόλουθα: - Κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος που επισυνέβη στις 02.10.10 στη Λεμεσό, την ευθύνη για την πρόκληση του οποίου φέρει ο ενάγοντας σε ποσοστό 20% και ο εναγόμενος 1 σε ποσοστό 80%, ο ενάγοντας τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου εξετάστηκε, του έγιναν ακτινογραφίες και του δόθηκαν σχετικές οδηγίες. - Επειδή συνέχισε να έχει πόνους, στις 04.10.10 επισκέφθηκε τον ΜΕ2, ειδικό ορθοπεδικό χειρουργό. Είχε συγκεκριμένα κεφαλαλγία και ζάλη, πόνο στο μέτωπο, πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα και έφερε εκδορά μετωπιαίας χώρας μήκους 4 εκατοστών και ψηλαφητό αιμάτωμα (καρούμπαλο) αριστερής βρεγματικής χώρας. Ο εν λόγω ιατρός τον εξέτασε και μέχρι τις 15.11.10 τον είδε άλλες 3 φορές. - Ο ενάγοντας για ένα χρονικό διάστημα έφερε αυχενικό κολάρο, ενώ συνεστήθη φυσιοθεραπεία και πράγματι έκανε 12 φυσιοθεραπείες για ανακούφιση των ενοχλημάτων του. Λάμβανε επίσης αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Του είχε δοθεί αναρρωτική άδεια συνολικά μέχρι τις 29.10.
- - Ο ενάγοντας συνεπεία του ρηθέντος δυστυχήματος υπέστη :
- Bαριά θλάση/διάστρεμμα αυχενικής μοίρας (whiplash injury). Ο πόνος και οι ενοχλήσεις που προέρχονταν από τον εν λόγω τραυματισμό του μέχρι τις 15.11.10 εξαλείφθηκαν πλήρως.
- Εκδορά μετωπιαίας χώρας μήκους 4 εκατοστών οριζόντιο, η οποία επουλώθηκε μετά την πάροδο 4 βδομάδων αφήνοντας αλλαγή στη χροιά του δέρματος και εξαφανίστηκε εντελώς με τη χρήση ειδικής κρέμας.
- Ψηλαφητό αιμάτωμα (καρούμπαλο) αριστερής βρεγματικής χώρας, το οποίο απορροφήθηκε και αυτό μετά από πάροδο 4 βδομάδων χωρίς να αφήσει οποιαδήποτε κατάλοιπα. - Οι εναγόμενοι 2 σημειώνεται είναι ασφαλιστική εταιρεία η οποία κάλυπτε τον εναγόμενο 1 με ασφαλιστήριο συμβόλαιο κατά τον επίδικο χρόνο και οι κατά Νόμο υπόχρεοι στην πληρωμή οποιωνδήποτε ποσών θα επιδικασθούν υπέρ του ενάγοντα (βλ. παράγραφο 10 της έκθεσης απαίτησης, η οποία είναι παραδεκτή ως εκ της μη άρνησης της από τους εναγόμενους με την υπεράσπιση τους, σε συνάρτηση με το άρθρο 16Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου του 2000). Γενικές Αποζημιώσεις: Η υπάρχουσα νομολογία επί του θέματος των αποζημιώσεων θέτει ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντος [βλέπε Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd and Other v. Christofis
(1982)1 C.L.R. 719], αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση [βλέπε Paraskevopoulos v. Georghiou
(1970)1 C.L.R. 118 και Xenopoulos and another v. Anastasiou
(1981)1 C.L.R. 521]. Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές (βλέπε Δ. Κουμπαρή κ.ά. ν. Δ. Χρίστου Φατρή
(2001)1 Β Α.Α.Δ. σελ. 921). Γεγονός αποτελεί ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Έχω διεξέλθει με προσοχή τη Νομολογία προς το σκοπό καθοδήγησης μου για το θέμα των γενικών αποζημιώσεων. Εξάλλου μόνον καθοδήγηση θα μπορούσε το Δικαστήριο να λάβει από προηγούμενες αποφάσεις αφού είναι σχεδόν αδύνατο να συμπίπτουν τραυματισμοί και τα ιδιαίτερα περιστατικά των θυμάτων. Στην Πολ. Έφ. 10820 Στέλιος Δημητρίου v. Μαρίνας Α. Ιωάννου κ.α.
(2003)1 ΑΑΔ 274 το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την Πρωτόδικη Απόφαση με την οποία επιδικάστηκε στον εφεσείοντα-ενάγοντα ποσό Λ.Κ.800.- (€1366). Ο εφεσείων κατά τον επίδικο χρόνο του δυστυχήματος ήταν ηλικίας 60 ετών και ένεκα του δυστυχήματος υπέστη διάστρεμμα του αυχένα και της οσφυικής μοίρας. Ο εφεσείων λόγω αυτών των σωματικών τραυματισμών ταλαιπωρήθηκε, αισθανόμενος πόνο, ζάλη, κεφαλαλγία και περιορισμό των κινήσεων, για ένα διάστημα 10 εβδομάδων. Στις συνεκδικαζόμενες Αγωγές Ναυτοδικείου αρ. 79/02, 80/02, 81/02 και 82/02, James Harmsworth κ.α. και Salamis Glory κ.ά.,
(2003)1 ΑΑΔ 1617, στην αγωγή 81/02 η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο και της παρασχέθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος. Το ποσό των Λ.Κ.2.500 (€4270) θεωρήθηκε ως εύλογη αποζημίωση. Στην υπόθεση Γρηγόρης Κεζαρίδης v. Κώστα Κωνσταντίνου Πολ. Εφ. Αρ. 12058 ημερομηνίας 21/12/07 ο εφεσίβλητος είχε υποστεί σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση. Οι πόνοι στον αυχένα και την κεφαλή συνεχίστηκαν για δεκατέσσερις μήνες και για όλο αυτό το χρονικό διάστημα ο εφεσίβλητος ήταν αναγκασμένος να φορεί κολλάρο και να επισκέπτεται τον γιατρό του περίπου δύο φορές τον μήνα. Για κάποια περίοδο υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε ποσό ΛΚ6.000 (€10.250) το οποίο επιδικάστηκε πρωτόδικα υπο μορφή γενικών αποζημιώσεων, παρατηρώντας όμως ότι το ποσό αυτό ήταν πολύ κοντά στο ανώτατο όριο της αποζημίωσης που θα μπορούσε να επιδικαστεί υπέρ του εφεσίβλητου. Στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους ν. Simon John Worley
(2001)1 ΑΑΔ 652 ο εφεσείων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα με παροδικές εκδηλώσεις αιμωδίας των χειρών. Οι κινήσεις του αυχένα ήταν περιορισμένες και επώδυνες. Έξι και πλέον μήνες μετά το δυστύχημα εξακολουθούσε να υπάρχει σε κάποιο βαθμό περιορισμός των κινήσεων του αυχένα λόγω της ευαισθησίας της περιοχής. Ο εφεσείων υπέστη, επίσης, κάκωση της κεφαλής με εκδηλώσεις εγκεφαλικής διάσεισης διάρκειας δύο εβδομάδων. Υπέφερε επίσης από πόνο στο δεξιό οφθαλμό. Ακολούθησε φυσιοθεραπεία και έφερε αυχενικό κολάρο. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα διαπιστώθηκε επιδείνωση και μεγάλη αύξηση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων, οι οποίες προϋπήρχαν του τραυματισμού, σε βαθμό δυσανάλογο του φυσιολογικού. Η αύξηση αποδόθηκε μερικώς και στον τραυματισμό του εφεσείοντα, ο οποίος επιδείνωσε προϋπάρχουσα κατάσταση. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το ποσό των Λ.Κ.2.000 (€3417), που επιδικάσθηκε από το πρωτόδικο Δικαστήριο ως γενικές αποζημιώσεις ήταν έκδηλα ανεπαρκές και δεν ανταποκρινόταν στην πραγματική εικόνα των σωματικών βλαβών του εφεσείοντα, την μεγάλη χρονική διάρκεια που υπέφερε και ταλαιπωρείτο και τις συνέπειες από την επιδείνωση της προϋπάρχουσας κατάστασης, η οποία οφείλετο εν μέρει και στον τραυματισμό του. Το ποσό αυτό αντικαταστάθηκε με το ποσό των Λ.Κ.3.500 (€5.980). Στην υπόθεση Κασιάνα Χαραλάμπους ν. Γιαννάκη Αναστασιάδη
(2003)1 ΑΑΔ 1709 η εφεσείουσα / ενάγουσα υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος σοβαρή κάκωση και θλαστικό τραύμα της ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένος, θώρακα, ραχέως και οσφύος. Υπέφερε για αρκετό χρόνο από έντονο πόνο, χρησιμοποιούσε κολάρο και λάμβανε ισχυρά παυσίπονα. Με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση παρουσίασε βελτίωση, παρόλο που ένα χρόνο μετά το ατύχημα συνέχιζε να υποφέρει από αυχεναλγίες και μυαλγία της ράχεως, κυρίως, μετά από χειρονακτική εργασία καθώς και με καιρικές αλλαγές. Επτά χρόνια μετά το δυστύχημα εξακολουθούσε, όταν κουραζόταν, να χρησιμοποιεί κολάρο. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των Λ.Κ.3.500 (€5.980) επί πλήρους ευθύνης. Το πιο πάνω ποσό κρίθηκε λογικό από το Εφετείο υπό τις δοσμένες συνθήκες. Στην υπόθεση Βάσος Αδαμίδης, ανήλικος μέσω του πατέρα του και της μητέρας του Γεώργιου Αδαμίδη και Σταυρούλας Αδαμίδου, εχόντων την γονική μέριμνα αυτού ν. Κώστα Χατζηνικολάου, ΠΕ 139/05, ημερομηνίας 25.9.07 ο εφεσείοντας υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος εκχυμώσεις στον αριστερό οφθαλμό, αιμάτωμα της κάτω ρινικής κόγχης, διάστρεμμα του αυχένα και επώδυνο περιορισμό των κινήσεων του αυχένα, εκδορές και θλάση των μαλακών μορίων του αριστερού ώμου, αγκώνων και αντιβραχίονα. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για τέσσερις ημέρες, όταν δε εξήλθε υπέφερε από ζάλη, πόνο και πονοκεφάλους. Στην πρόοδο του χρόνου τα πιο πάνω υποχώρησαν για να μείνουν, όμως, δύο μικρές εμφανείς, όχι, όμως, δύσμορφες ουλές, μια στο μέτωπο και μια πολύ μικρή στο φρύδι. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε, πως το ποσό των Λ.Κ.6.000 (€10.250) επί πλήρους ευθύνης θα αποτελούσε δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Το Εφετείο μολονότι έκρινε το ποσό των Λ.Κ.6.000 (€10.250) μάλλον χαμηλό, εντούτοις δεν το θεώρησε έκδηλα ανεπαρκές ώστε να δικαιολογείται επέμβασή του. Στην υπόθεση Θεράπων Μιχαήλ ν. Ιωάννου & Παρασκευαϊδης Λτδ κ.α.
(1998)1 ΑΑΔ 1494 ο εφεσείων υπέστη σοβαρό τραυματισμό στον αυχένα με επακόλουθη απώλεια συνείδησης για μερικές ώρες. Υπέστη μεγάλη ταλαιπωρία τους πρώτους μήνες μετά τον τραυματισμό. Ιδιαίτερα επώδυνη ήταν η κατάσταση του στην αρχική περίοδο της νοσηλείας του στο Νοσοκομείο. Για περίοδο δύο μηνών ήταν υποχρεωμένος να φορεί γύψινο περίβλημα και αργότερα αυχενικό κολάρο. Η μετατραυματική του κατάσταση τον κατέστησε ανίκανο για εργασία για οκτώ μήνες. Για την περίοδο των οκτώ μηνών ο εφεσείων είχε έντονους πόνους στο σημείο του τραύματος. Το τραύμα επουλώθηκε σταδιακά και η υγεία του εφεσείοντα αποκαταστάθηκε οκτώ μήνες μετά το δυστύχημα αφήνοντας ως μόνο κατάλοιπο περιοδικές ενοχλήσεις περιορισμένης έντασης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε στον εφεσείοντα το ποσό των Λ.Κ.4.000 (€6.834) ως γενικές αποζημιώσεις. Το εν λόγω ποσό κρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ως έκδηλα ανεπαρκές και αντικαταστάθηκε με το ποσό των Λ.Κ.8.000 (€13.668). Τέλος, στην Κατσουλίδης v. Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd κ.α. του Ε.Δ. Λευκωσίας Αρ. Αγ. 3328/1990 την οποία έχε δώσει ο Σ. Νικολαίδης, Π.Ε.Δ. την 11.11.1994 ο ενάγων ήταν υδραυλικός και ηλικίας 23 ετών. Είχε υποστεί διάστρεμμα της κατωτέρας αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης - κάκωση της αριστεράς ποδοκνημικής άρθρωσης - οίδημα και δυσκαμψία του αριστερού αστράγαλου - άλγος και δυσκαμψία της οσφύος - περιορισμό της κινητικότητας του αριστερού αστράγαλου - μικρό περιορισμό της κάμψης του αυχένα - είχε λάβει αναρρωτική άδεια επτά μηνών - Αντιμετώπιζε δυσκολίες στην άρση βάρους, αδυνατούσε να προβεί με άνεση σε βαθύ κάθισμα αδυναμία άσκησης της προ του δυστυχήματος εργασίας του. Του επιδικάσθηκαν γενικές αποζημιώσεις €4.000. Σημειώνεται εδώ ότι δεν διαφεύγει του Δικαστηρίου ο χρόνος έκδοσης των πιο πάνω αποφάσεων σε συνάρτηση με την τάση τα τελευταία χρόνια για επιδίκαση αυξημένων αποζημιώσεων προκειμένου να συνάδουν με τα σημερινά δεδομένα. Δεν έχει διαφύγει επίσης του Δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας στην προκειμένη περίπτωση κατά τον ουσιώδη χρόνο του τραυματισμού του ήταν 36 χρονών. Έχοντας λοιπόν υπόψη τους τραυματισμούς του ενάγοντα, τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη και προβαίνοντας στις αναγκαίες αναπροσαρμογές εν σχέση με τις αποφάσεις πιο πάνω, κρίνω ότι το δίκαιο και εύλογο ποσό αποζημίωσης που δικαιούται ο ενάγοντας υπό τις περιστάσεις είναι €3500.-. Τόκος: Όσον αφορά το θέμα του τόκου, να σημειώσω ότι το θέμα ρυθμίζεται από το άρθρο 58Α του Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από τον Ν.82
(1)/2008, καθώς και από τη σχετική νομολογία (βλ.Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1195). Με βάση αυτά θα επιδικάσω νόμιμο τόκο επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων από την γέννηση του αγώγιμου δικαιώματος, ενώ όσον αφορά τις ειδικές ζημιές θα επιδικάσω νόμιμο τόκο επί του σχετικού ποσού από τη γέννηση του αγώγιμου δικαιώματος, μειωμένου όμως κατά το ήμισυ ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προέκυψε όλη η ζημιά από την αρχή (και ελλείψει βεβαίως μαρτυρίας για το αντίθετο). Κατάληξη: Έχοντας κατά νου τον καταμερισμό της ευθύνης που συμφωνήθηκε μεταξύ των 2 πλευρών, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγόμενων 1 και 2 αλληλέγγυα και ή κεχωρισμένα ως ακολούθως: Α. Για ποσό €2.568.- ως ειδικές ζημιές, με νόμιμο τόκο, μειωμένου στο μισό, από 02.10.2010 μέχρι εξόφλησης. Β. Για ποσό €2.800.- ως γενικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από 02.10.2010 μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα της αγωγής θα ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και συνεπώς επιδικάζονται εναντίον του εναγόμενου και υπέρ του ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή (στην κλίμακα €2.000.-10.000.-) και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Final Αναφορά: Δυστύχημα / Αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο