Ανδρούλλας Χρυσάνθου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Παραπομπής: 19/10, 8/2/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A68 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Αρ. Παραπομπής: 19/10 Μεταξύ: Ανδρούλλας Χρυσάνθου Απαιτήτριας - και - Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αποζημιούσας Αρχής --------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 08.02.2017 Εμφανίσεις: Για την Απαιτήτρια: κ. Ν. Μαστορούδης Για την Αποζημιούσα Αρχή: κ. Α. Μελάς (για ν' ακούσει απόφαση η κα.Δ.Κουρουσίδου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή: Αντικείμενο της παρούσας απόφασης αποτελεί το αίτημα της Απαιτήτριας, εγγεγραμμένης ιδιοκτήτριας του ακινήτου με αρ. εγγραφής 6565, Τεμάχιο 538, Φύλλο Σχέδιο LIV/29, συνολικής έκτασης 3596 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στο χωριό Αρμενοχώρι της επαρχίας Λεμεσού, για καθορισμό εύλογης αποζημίωσης, μετά την πιο κάτω αναφερόμενη απαλλοτρίωση του εν λόγω ακινήτου της. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ως αυτή τροποποιήθηκε, η Απαλλοτριούσα Αρχή - Αποζημιούσα Αρχή με διάταγμα απαλλοτρίωσης Δ.Π. 699/07.06.1996, απαλλοτρίωσε ολόκληρο το προαναφερόμενο ακίνητο για μεταλλευτικούς σκοπούς. Του διατάγματος απαλλοτρίωσης προηγήθηκε η σχετική Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης και συγκεκριμένα η Δ.Π. 1585/08.12.1995 που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας. Εκ μέρους της Αποζημιούσας Αρχής, στις 07/10/1996, προσφέρθηκε στην Απαιτήτρια το ποσό των €4.442,36 και δεν έγινε αποδεκτό. Η απαιτήτρια ισχυρίζεται, στη βάση της έκθεσης εκτίμησης που ετοιμάστηκε εκ μέρους και για λογαριασμό της (τεκμ.1), ότι η αγοραία αξία του ακινήτου της είναι €19.778.-, και επειδή το επίδικο ακίνητο απαλλοτριώθηκε για μεταλλευτικούς σκοπούς, καταβάλλεται διπλή αποζημίωση σύμφωνα με το άρθρο 9
(10)του Κεφ.130. Ως εκ τούτου η καταβλητέα αποζημίωση σύμφωνα με την Απαιτήτρια ανέρχεται σε €39.556.-. Στην τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης της, η Αποζημιούσα Αρχή παραδέχεται τους ισχυρισμούς των παραγράφων 1 έως 4 της Έκθεσης Απαίτησης, πλην όμως απορρίπτει τις υπόλοιπες θέσεις της Απαιτήτριας, λέγοντας ότι η προσφερθείσα αποζημίωση προς την Απαιτήτρια ήταν δίκαιη και εύλογη. Ως εκ τούτου ζητά όπως η έκδοση απόφασης να είναι στη βάση της εκτίμησης που ετοιμάστηκε από το Κτηματολόγιο (τεκμ.2). Νομική πτυχή Σκοπός και αντικείμενο της εκδίκασης παραπομπής είναι ο καθορισμός του ποσού που θα πρέπει να καταβληθεί στον ιδιοκτήτη γης ο οποίος πλέον θα την απωλέσει. (Βλ. υπόθεση Κυπριακή Δημοκρατία ν. Α. Ι. Πέτσα
(1996)1 ΑΑΔ 1342). Το θέμα του καθορισμού της καταβλητέας αποζημίωσης έχει τύχει διεργασίας μέσα από σωρεία αποφάσεων των Κυπριακών Δικαστηρίων. Οι κατευθυντήριες γραμμές που προσδιορίστηκαν από τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καθώς και οι διατάξεις της σχετικής νομοθεσίας, αποτελούν σταθερό οδηγό για τον καθορισμό δίκαιης αποζημίωσης. Βασική αρχή, για τον καθορισμό της αποζημίωσης, είναι πως η αξία της γης θα πρέπει να λογιστεί ως ίση προς την αξία που θα επέφερε το κτήμα αν αυτό πωλούνταν εκουσίως στην ελεύθερη αγορά κατά το χρόνο δημοσίευσης της απαλλοτρίωσης. Αυτό προκύπτει πρώτιστα από τη διάταξη του άρθρου 10(α) του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου. Περαιτέρω στην υπόθεση Πανάρετου κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2002)1(Γ) Α.Α.Δ. 1558 κρίθηκε πως για το θέμα της καταβλητέας αποζημίωσης ο απαιτητής - ιδιοκτήτης αποκαθίσταται στη θέση που βρισκόταν προηγουμένως, εφ΄ όσον παίρνει ποσό ίσο προς την αξία του κτήματος που πλέον στερείται. Ως μέθοδος καθορισμού της καταβλητέας αποζημίωσης καλύτερη θεωρείται η συγκριτική μέθοδος, και μόνο όπου δεν υπάρχουν συγκριτικές πωλήσεις ακινήτων χρησιμοποιείται η μέθοδος ανάπτυξης. (Βλέπε υπόθεση The Republic of Cyprus v. Christofides and Others
(1984)1 A.A.Δ. 305.) Καθοριστικό δε ρόλο στην παρουσίαση της υπόθεσης αλλά και στην εξαγωγή συμπερασμάτων ενέχει η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καλούν οι διάδικοι. Για να υποστηρίξουν τον υπολογισμό της δίκαιης αποζημίωσης, οι εμπειρογνώμονες παρουσιάζουν την επιστημονική τους άποψη βοηθώντας το Δικαστήριο, το οποίο θα αποδεχθεί τη γνώμη τους, ή θα την απορρίψει, εξηγώντας βέβαια τους λόγους σε κάθε περίπτωση. Είναι επίσης νομολογημένο ότι τα Δικαστήρια έχουν τη δυνατότητα να μην αποδεχθούν οποιαδήποτε από τις γνώμες των εκτιμητών, ή να αποδεχθούν μερικώς τη μια ή την άλλη γνώμη, ή να αποδεχθούν μόνο τη μία από τις δύο εκτιμήσεις (βλέπε υπόθεση Vassilico Cement Works v. Stavrou
(1978)1 A.A.Δ. 389). Η παρούσα υπόθεση αφορά απαλλοτρίωση γης για σκοπούς λατόμευσης. Ο καθορισμός της δίκαιης αποζημίωσης δεν διαφέρει από το συνήθη υπολογισμό πλην του ότι όταν καθοριστεί η αγοραία αξία της γης, τότε επιδικάζεται στο διπλάσιο ποσό. Τούτο προκύπτει από τις πρόνοιες του άρθρου 9 του Κεφ. 130 το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Δικαιώματα λατόμησης βάσει της άδειας 9.-
(1).................................
(2)Αν ο ιδιοκτήτης οποιασδήποτε ιδιωτικής γης στην οποία πρόκειται να διεξαχθούν λατομικές εργασίες αρνείται να πωλήσει τη γη αυτή στον κάτοχο της άδειας, ο κάτοχος της άδειας παραπέμπει το ζήτημα στο Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο, αν ικανοποιηθεί ότι είναι προς το δημόσιο συμφέρον να αναληφθεί μία συγκεκριμένη λατομική εργασία και ότι παράλειψη κτήσης της γης θα καθυστερήσει ή εμποδίσει σοβαρά την εργασία αυτή, δύναται, με ειδοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, να επικυρώσει την απαλλοτρίωση της γης αυτής και μετά από αυτό η γη δύναται να απαλλοτριωθεί και αποζημίωση καταβάλλεται για αυτή όπως προνοείται στο Νόμο αυτό.
(3)Αν ο ιδιοκτήτης αυτός και ο κάτοχος της άδειας δεν δύνανται να συμφωνήσουν ως προς την τιμή αγοράς της γης αυτής, ο κάτοχος της άδειας παραπέμπει το ζήτημα στο Διευθυντή, ο οποίος υπολογίζει την τιμή αγοράς της γης αυτής και κοινοποιεί στα μέρη την τιμή αγοράς που υπολογίστηκε.
(4)Αν οποιοδήποτε από τα μέρη δεν ικανοποιείται με την τιμή αγοράς που υπολογίστηκε από το Διευθυντή, το μέρος αυτό δύναται, εντός δεκαπέντε ημερών από την κοινοποίηση του υπολογισμού αυτού, να υποβάλει έφεση στο Δικαστήριο του οποίου η απόφαση είναι τελική και, για όλους τους σκοπούς, θεωρείται απόφαση σε αστική αγωγή και δύναται να εκδοθεί ένταλμα εκτέλεσης για αυτή όπως προνοείται ανάλογα στο εδάφιο
(6)του άρθρου αυτού.
(5)Η τιμή αγοράς που υπολογίστηκε τελικά βάσει του άρθρου αυτού, είτε από το Διευθυντή είτε από το Δικαστήριο, ανάλογα με την περίπτωση, καταβάλλεται, εντός δεκαπέντε ημερών από την ημερομηνία του υπολογισμού αυτού, από τον κάτοχο της άδειας στο Διευθυντή για λογαριασμό του προσώπου που δικαιούται αυτή, και, αν δεν καταβληθεί με τον τρόπο αυτό, η άδεια αναφορικά με τη διεξαγωγή ερευνών, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη θεραπεία, αναστέλλεται μέχρις ότου το ποσό που επιδικάστηκε πληρωθεί ή ανακτηθεί όπως προνοείται στο εδάφιο
(6)του άρθρου αυτού. .....................................
(10)Για τους σκοπούς του άρθρου αυτού- "τιμή αγοράς" σε σχέση με οποιαδήποτε ιδιωτική γη λαμβάνεται ότι είναι το διπλάσιο του ποσού το οποίο η γη, αν πωλείτο στην ελεύθερη αγορά από πρόθυμο πωλητή, θα αναμένετο να αποφέρει, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη οποιαδήποτε αύξηση ή μείωση στην αξία εξαιτίας εργασιών που διεξάγονται ή πρόκειται να διεξαχθούν για οποιοδήποτε από τους σκοπούς για τους οποίους έγινε η απαλλοτρίωση: Νοείται ότι ο Διευθυντής, κατά τον υπολογισμό της τιμής αγοράς, λαμβάνει υπόψη όλες τις εκθέσεις και υπολογισμούς κεφαλαιουχικής ή ενοικιαστικής αξίας για φορολογίες τις οποίες έκανε ή στις οποίες συγκατατέθηκε ο ιδιοκτήτης.» (Οι υπογραμμίσεις έγιναν από το Δικαστήριο.) Προσαχθείσα μαρτυρία: Για την απόδειξη της υπόθεσης της Απαιτήτριας κατέθεσε ο κ. Άγγελος Αγαθαγγέλου (στο εξής Μ.Απ.), εκτιμητής ακινήτων. Εκ μέρους της Αποζημιούσας Αρχής κατέθεσε η κα. Λένια Γεωργίου (στο εξής Μ.Υ.1), εκτιμήτρια στο Κτηματολογικό Γραφείο Λεμεσού και ο κ. Στέλιος Μιχαήλ (στο εξής Μ.Υ.2), Λειτουργός στην Υπηρεσία Μεταλλείων. Όσον αφορά τους Μ.Απ. και Μ.Υ.1 δεν κρίνεται σκόπιμη η παράθεση της μαρτυρίας τους. Οι μάρτυρες αυτοί υποστήριξαν το περιεχόμενο των εκθέσεων εκτίμησης που ετοίμασαν (βλ. τεκμήρια 1 και 2 αντίστοιχα), όπως επίσης τις συγκριτικές πωλήσεις που έλαβαν υπόψη. Ακόμη ο καθένας επιχειρηματολόγησε γιατί οι συγκριτικές πωλήσεις που έλαβε υπόψη ο άλλος είναι λανθασμένες. Θα γίνει σημειώνω αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία της μαρτυρίας τους κατά την αξιολόγηση κατωτέρω, όπου βέβαια θα γίνει και αντιπαραβολή των εκατέρωθεν θέσεων. Ο Μ.Υ.2 αναφέρθηκε στην επιτόπια επιθεώρηση που διενήργησε στις 17.3.16 στο τεμάχιο 538 (επίδικο) και σε ένα διπλανό τεμάχιο με αρ. 193 στο Αρμενοχώρι σε ενεργό λατομείο του τσιμεντοποιείου, όπως και στα τεμάχια 514 και 515 επίσης στο Αρμενοχώρι. Κατά την επιθεώρηση του έβγαλε φωτογραφίες, τις οποίες κατέθεσε ως τεκμήριο 8 και ακολούθως τις επεξήγησε. Στις φωτογραφίες αρ. 3, 4, 7 και 8 φαίνεται μεταξύ άλλων το πέτρωμα στο τεμάχιο 538 (επίδικο) που είναι ασβεστολιθικό και οι μεγάλοι όγκοι με πέτρες. Στη φωτογραφία 5 φαίνονται και οι ρωγματώσεις που έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση εκρηκτικών υλών (τις σημείωσε με το γράμμα Χ). Στη φωτογραφία 9 φαίνεται το τεμάχιο 514 και στις φωτογραφίες 10 και 11 το τεμάχιο 515, όπου υπάρχει επίσης ασβεστόλιθος. Από καθαρά δικής του ειδικότητας είναι ξεκάθαρο πέραν πάσης αμφιβολίας ότι μπορούν να συγκριθούν μεταξύ τους και τα 4 πιο πάνω τεμάχια τα οποία έχουν ασβεστόλιθο. Απλά το τεμάχιο 514 έχει λατομευθεί και σήμερα δεν υπάρχει ασβεστόλιθος. Υπάρχει μπετονίτης δηλαδή άργυλλος ή κόννος στην καθομιλουμένη, ο οποίος βρίσκεται κάτω από τον ασβεστόλιθο και είναι ξεκάθαρο ότι σε όλα αυτά τα 4 τεμάχια υπάρχει ο ίδιος γεωλογικός σχηματισμός. Στη συνέχεια είπε ότι ο ασβεστόλιθος είναι σκληρό πέτρωμα και για την αποδέσμευση του στο συγκεκριμένο λατομείο γινόταν χρήση εκρηκτικών υλών. Για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να καλλιεργηθεί θα πρέπει να διαταραχθεί το πέτρωμα κάτι που είναι πάρα πολύ δύσκολο να γίνει αφού χρειάζεται χρήση εκρηκτικών υλών. Ακολούθως ανέφερε ότι εκτός των τεμαχίων που προανάφερε, επισκέφθηκε το τεμάχιο 617 στο Αρμενοχώρι και το τεμάχιο 90 στη Μουταγιάκα, τα οποία από τη σκοπιά της δικής του ειδικότητας δεν έχουν καμία σχέση με το τεμάχιο
- Στο τεμάχιο 617 υπήρχαν μάλιστα καλλιέργειες, ενώ το πέτρωμα κρητίδες στο τεμάχιο 90 μπορεί να εξορυχθεί με μηχανικά μέσα και όχι με εκρηκτικές ύλες αφού πρόκειται ουσιαστικά για λεπτές στρώσεις μαλακού πετρώματος. Οι γεωλογικοί σχηματισμοί έχουν δημιουργηθεί πριν εκατομμύρια χρόνια και συνεπώς καμία διαφοροποίηση δεν θα υπήρχε το 1995, οπότε έγινε η απαλλοτρίωση για την επίδικη περίπτωση, αν η επιθεώρηση γινόταν τότε. Εξήγησε δε περαιτέρω για την δημιουργία του ασβεστόλιθού. Κατά την αντεξέταση του είπε ότι τόσο στην φωτογραφία 3 όσο και στην 4 που αφορούν το τεμάχιο 538 φαίνονται πεύκα, και διευκρίνισε ότι πεύκα υπάρχουν στα πιο σκληρά πετρώματα στην οροσειρά του Τροόδους. Τα δέντρα αυτά φυτρώνουν μέσα σε ρωγματώσεις των πετρωμάτων αλλά όπου υπάρχει ασβεστόλιθος χωρίς ρωγμάτωση δεν φυτρώνει τίποτε. Στη φωτογραφία 2 επίσης φαίνεται μια χαρουπιά (την σημείωσε με το γράμμα Ψ) και είπε ότι στην περιοχή φυτρώνουν χαρουπιές και ελιές μόνο μεμονωμένα όπου υπάρχουν ρωγματώσεις του πετρώματος. Επίσης είπε ότι στη φωτογραφία 5 φαίνονται δέντρα. Στη συνέχεια ανέφερε ότι ένα λατομείο μπορεί να εκπέμπει σκόνη όταν δεν λαμβάνονται τα δέοντα μέτρα και εξήγησε γιατί στο συγκεκριμένο λατομείο δεν υπάρχει εκπομπή σκόνης, ενώ εξήγησε περαιτέρω ότι οι εκρήξεις δημιουργούν αρκετό θόρυβο ανάλογα με την μεθοδολογία αλλά και την τεχνολογία που εφαρμόζεται σήμερα που έχει ως αποτέλεσμα πολύ χαμηλά όρια δονήσεων και θορύβων. Τα λεγόμενα Parcels εκδίδονται με βάση το Κεφ. 130 και αρμόδια αρχή για την έκδοση τους είναι το Υπουργικό Συμβούλιο. Η αδειοδότηση των λατομείων με βάση αυτά αφορά λατόμευση για παραγωγή πρώτων υλών για το τσιμέντο και όχι για δέσμευση ακινήτου. Όταν όμως μέσα σε λατομικές περιοχές δεν μπορούν να παρθούν συγκαταθέσεις από τους ιδιοκτήτες τότε είναι δυνατό να κινηθεί διαδικασία απαλλοτρίωσης τους. Διαφώνησε με υποβολή ότι τον άνθρωπο που έγινε δίπλα του το λατομείο τον επηρέασε και προχώρησε να πει ότι τα λατομεία δεν αδειοδοτούνται εντός οικιστικών ζωνών. Σε αυτή την περιοχή του λατομείου δεν έχει οποιεσδήποτε αναπτύξεις. Δεν ζει κόσμος που να επηρεάζεται να βλέπει καθημερινά τη λατομική ανάπτυξη. Άρα το διπλανό τεμάχιο από μόνο του δεν επηρεάζεται. Τέλος, αναφέρθηκε στις περιβαλλοντικές μελέτες που έχουν όλα τα λατομεία στις οποίες περιλαμβάνεται και σχέδιο αποκατάστασης του χώρου και είπε ότι υπάρχουν σήμερα περιπτώσεις παλαιών λατομείων που διαμορφώθηκαν. Άρα και σε αυτή την περίπτωση μετά την εξάντληση του αποθέματος υπάρχει σχέδιο πλήρους αποκατάστασης του χώρου. Αξιολόγηση μαρτυρίας: Κατά την ακροαματική διαδικασία, το Δικαστήριο είχε την ευχέρεια και παρακολούθησε με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του, οι οποίοι κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες επί των επίδικων θεμάτων. Με κριτήρια το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνδυασμό με τα τεκμήρια που βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου, αλλά και την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο, προβαίνει στην αξιολόγηση τους. Όπως θα διαφανεί κατωτέρω δεν αποδέχομαι την γνώμη του Μ.Απ., σε αντίθεση με αυτή των Μ.Υ. 1 και 2, οι οποίοι οφείλω να πω έκαναν εξαιρετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Οι Μ.Υ.1 και 2 έθεσαν κρίνω τα πράγματα ενώπιον του Δικαστηρίου με αντικειμενικότητα και έπεισαν το Δικαστήριο με τις απαντήσεις τους, τον τρόπο που κατέθεσαν και την σταθερότητα τους αλλά και μέσα από την εμπειρογνωμοσύνη και την έρευνα τους ότι η μαρτυρία τους δεν χωρεί αμφισβήτηση. Αντίθετα ο Μ.Απ. δεν με έπεισε. Ας σημειωθεί ότι όπως διαφάνηκε η έρευνα που διεξήγαγε κατά την ετοιμασία της έκθεσης του ήταν ελλιπής ή και η έκθεση του βασίστηκε σε λανθασμένα στοιχεία. Συγκεκριμένα βάσισε την έκθεση του στο δεδομένο ότι το επίδικο ακίνητο εμπίπτει σε Γεωργική Ζώνη Γ3, ενώ αυτό όπως παραδέχτηκε ο ίδιος εκ των υστέρων κατά την αντεξέταση του ήταν λάθος. Αυτό βέβαια από μόνο του δείχνει μη διεξαγωγή της δέουσας έρευνας και θέτει σε σοβαρή αμφισβήτηση την έκθεση εκτίμησης του. Στη συνέχεια βέβαια προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι το πιο πάνω λάθος δεν αλλάζει οτιδήποτε στην κατάληξη του, αλλά θεωρώ αυτή του τη θέση αβάσιμη για λόγους που θα εξηγήσω. Επίσης σημειώνω ότι κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι οι συγκριτικές πωλήσεις αρ.2, 3, 4 και 5 της ΜΥ1 δεν είναι σχετικές και δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη επειδή κατά την ημέρα της γνωστοποίησης ενέπιπταν στην πολεοδομική ζώνη Γ3-ΛΖ (γεωργική ζώνη εντός λατομικής ζώνης) και συνεπώς έχουν διαφορετικά νομικά χαρακτηριστικά εν σχέση με το επίδικο ακίνητο. Είπε δε περαιτέρω ότι δεν είναι βοηθητικές και κακώς τις χρησιμοποίησε η ΜΥ
- Στην εξέλιξη της ακροαματικής διαδικασίας βέβαια αυτό διαφάνηκε ότι ήταν εντελώς λανθασμένο αφού τα εν λόγω ακίνητα, όπως και το επίδικο, κατά τον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης δεν είχαν ενταχθεί σε πολεοδομικές ζώνες. Ακόμη η αναφορά του ότι το επίδικο ακίνητο θα μπορούσε να καλλιεργηθεί, δείχνει άγνοια της πραγματικής κατάστασης του ακινήτου και των φυσικών του χαρακτηριστικών. Έχοντας αυτά υπόψη αναφέρεται εδώ ότι ένα από τα στοιχεία αμφισβήτησης της μαρτυρίας των δυο εμπειρογνωμόνων (Μ.Απ. & Μ.Υ.1), είναι οι συγκριτικές πωλήσεις που αυτοί έλαβαν υπόψη τους και κατά πόσο έπρεπε ή όχι να ληφθούν υπόψη ακίνητα που ήταν ενταγμένα σε parcel όπως το επίδικο. Συναφώς και το κατά πόσο η ένταξη του ακινήτου σε parcel μείωσε την αξία του. Επίσης ένα άλλο στοιχείο, με δεδομένο ότι το επίδικο ακίνητο δεν ήταν ενταγμένο κατά τον επίδικο χρόνο σε οιανδήποτε πολεοδομική ζώνη, ήταν το κατά πόσο στην προκειμένη περίπτωση έχει οποιαδήποτε σημασία η Δήλωση Πολιτικής και συνεπώς όσα σχετικά ανέφερε ο Μ.Απ. αναφορικά με τα χαρακτηριστικά του ακινήτου (συντελεστή δόμησης 10%, αρ. ορόφων μέχρι 2, ύψος μέχρι 8,30 μέτρα) για να καταδείξει ότι συνάδουν με τα χαρακτηριστικά γεωργικής ζώνης Γ
- Παρεμβάλλω εδώ ότι περιοχή Parcel αφορά περιοχή για την οποία δίδεται άδεια από το Υπουργικό Συμβούλιο με βάση τον Περί Σκυροκονιάματος (Ενθάρρυνση και Έλεγχος Βιομηχανίας) Νόμο, Κεφ.130, για σκοπούς λατόμησης. Το επίδικο ακίνητο είναι παραδεκτό ότι εντάχθηκε σε τέτοια περιοχή το 1994 με βάση την άδεια τεκμ.4 (βλ. σελ.2, Περιοχή Ε, τεμάχιο 191/1, το οποίο με βάση την μαρτυρία αμφοτέρων των πλευρών είναι το επίδικο, με τον προηγούμενο του αριθμό), πριν δηλαδή την Γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης που μας αφορά (08.12.95). Έχοντας μελετήσει πολύ προσεκτικά την εν λόγω νομοθεσία και την μαρτυρία, σημειώνεται εδώ ότι οι λόγοι που οδήγησαν στην ένταξη του επίδικου ακινήτου σε περιοχή parcel είναι προφανείς. Το ακίνητο έχει ορυκτό πλούτο ήτοι ασβεστόλιθο (βλ. μαρτυρία ΜΥ1 και ΜΥ2) και προφανώς για λόγους δημοσίου συμφέροντος χορηγήθηκε άδεια για λατόμευση του. Το πέτρωμα του ήταν τέτοιο (όπως αναλυτικά εξήγησε ο ΜΥ2) και προφανώς η χρήση και ο προορισμός του υπό τις περιστάσεις δεν μπορούσε να είναι άλλη. Υπενθυμίζεται εδώ ότι με βάση την επιφύλαξη του άρθρου 23
(1)του Συντάγματος 'Το δικαίωμα της Δημοκρατίας επί των υπογείων υδάτων, ορυχείων και μεταλλείων και αρχαιοτήτων διαφυλάσσεται'. Συνεπώς είναι προφανές ότι το ίδιο το ακίνητο με την ύπαρξη του συγκεκριμένου πετρώματος και τον γεωλογικό του σχηματισμό όπως εξήγησε ο ΜΥ2 καθόρισε την ένταξη του σε parcel και την χρήση του, η οποία δεν άλλαξε ως εκ της απαλλοτρίωσης. Με αυτά τα δεδομένα αναφέρεται συνεπώς ότι κατά την κρίση μου η θέση του Μ.Απ. για τα νομικά χαρακτηριστικά του επίδικου ακινήτου και τις δυνατότητες ανάπτυξης του με βάση τη Δήλωση Πολιτικής δεν ευσταθεί. Συμφωνώ με την θέση της ΜΥ1 ότι δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί διαφορετικά το επίδικο ακίνητο αφού το 1994 είχε συμπεριληφθεί σε περιοχή parcel, σε συγκεκριμένο δηλαδή νομικό καθεστώς και συνεπώς θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ή αξιοποιηθεί μόνο για λατομικούς σκοπούς. Καμία άλλη δυνατότητα αξιοποίησης του δεν υπήρχε, εν αντιθέση με την θέση του Μ.Απ. Με δεδομένη την ύπαρξη ασβεστόλιθου, με όλα τα χαρακτηριστικά στα οποία αναφέρθηκε ο ΜΥ2, και εν ισχύ άδεια λατόμησης, δεν ετίθετο θέμα εφαρμογής της Δήλωσης Πολιτικής και δεν μπορούμε να μιλούμε υπό τις περιστάσεις για οποιεσδήποτε προοπτικές ή δυνατότητα ανάπτυξης του. Όμως εδώ ανεξάρτητα των πιο πάνω οφείλω να παρεμβάλω το εξής. Ο Μ.Απ. αναφέρθηκε στην Δήλωση Πολιτικής και συγκεκριμένα στην πολιτική 9ΓΒ, παράγραφος 2, υποπαράγραφος Στ, όπου πάντα σύμφωνα με τον ίδιο αναφέρεται ότι «σε περιοχές για τις οποίες δεν έχουν δημοσιευτεί πολεοδομικές ζώνες, καθορίζεται με την παρούσα δήλωση πολιτικής ανώτατος συντελεστής δόμησης 10%, αρ.ορόφων μέχρι 2 και ύψος 8,30 μέτρα». Ο μάρτυρας δεν έχει διευκρινίσει σε ποια Δήλωση Πολιτικής αναφέρεται και μιλούσε γενικά και αόριστα. Αν όμως σημειώνεται αναφερόταν σε αυτήν που ίσχυε το 1994, που είναι αυτή που ενδιαφέρει για σκοπούς της παρούσας υπόθεσης και έχοντας ανατρέξει στη Δήλωση Πολιτικής του 1994, έχω διαπιστώσει ότι πρόνοια 9ΓΒ στη συγκεκριμένη Δήλωση Πολιτικής δεν υπήρχε. Συνεπώς σε κάθε περίπτωση αναφέρεται πως όλο το υπόβαθρο της θέσης του καταρρέει. Έχοντας υπόψη όσα αναφέρθηκαν ανωτέρω και πριν προχωρήσω περαιτέρω έχω την άποψη ότι στο ερώτημα κατά πόσο η ένταξη του ακινήτου σε parcel έχει μειώσει την αξία του η απάντηση θα πρέπει να είναι αρνητική. Σε κάθε περίπτωση σημειώνεται πως η ένταξη του ακινήτου σε parcel αφορά άλλη διοικητική πράξη που δεν έχει αρμοδιότητα το παρών Δικαστήριο να εξετάσει. Η θέση της πλευράς της απαιτήτριας επί του προκειμένου είναι κρίνω γενική και αόριστη. Βασίζεται μόνον στο γεγονός της ένταξης του ακινήτου στο καθεστώς αυτό και της άδειας λατόμησης και στην ύπαρξη του λατομείου, χωρίς όμως να τεθεί καμία μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου περί πράγματι μείωσης της αξίας του. Και προσθέτω χωρίς προφανώς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός της ύπαρξης του συγκεκριμένου πετρώματος και γεωλογικού σχηματισμού του ακινήτου, τα οποία ουσιαστικά καθόρισαν τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του και κατ' επέκταση την αξία του. Υπενθυμίζω επίσης εδώ την μαρτυρία των ΜΥ1 και ΜΥ2, η οποία αμφισβητήθηκε σημειώνω μόνον σε επίπεδο υποβολών σε αυτούς και χωρίς να τεθεί άλλη συγκεκριμένη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και συνεπώς θεωρώ παρέμεινε αναντίλεκτη, ότι το ακίνητο ένεκα του πετρώματος του δεν μπορούσε να αναπτυχθεί ή να καλλιεργηθεί. Ως προς την καλλιέργεια δε, η ύπαρξη σημειώνεται κάποιων δέντρων στο ακίνητο μεμονωμένα όπως εξήγησε ο ΜΥ2, εκεί που υπάρχουν ρωγματώσεις του πετρώματος και λαμβάνοντας υπόψη όσα ανέφεραν γενικότερα οι ΜΥ1 & 2, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να οδηγήσει σε συμπέρασμα ότι το ακίνητο ήταν κατάλληλο και μπορούσε να καλλιεργηθεί, αν και πάλιν το στοιχείο αυτό σημειώνω από μόνο του δεν είναι κάτι που επηρεάζει την αξία του ακινήτου. Ερχόμενος τώρα στις συγκριτικές πωλήσεις που ελήφθησαν υπόψη από τους 2 εκτιμητές σημειώνω τα εξής. (α) Κατ' αρχήν οι συγκριτικές πωλήσεις αρ. 1, 4 και 5 που χρησιμοποίησε ο Μ.Απ. αφορούν σε πωλήσεις μεριδίων. Η νομολογία έχει αποφανθεί (βλέπε υπόθεση Α.Ν. Μιχαήλ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1063) πως οι συγκριτικές πωλήσεις μεριδίων δεν αποτελούν ασφαλή βάση για εξαγωγή ορθών συμπερασμάτων. Εξάλλου αυτό είναι παραδεκτό από την πλευρά της απαιτήτριας τόσο με τη δήλωση του Μ.Απ. κατά την εξέταση του ότι σημείωσε τις εν λόγω πωλήσεις ενδεικτικά / υποβοηθητικά όσο και μέσα από σχετικές δηλώσεις του κ.Μαστορούδη κατά την αντεξέταση της ΜΥ1. (β) Επίσης το συγκριτικό 6 που χρησιμοποίησε ο Μ.Απ. κατά την άποψη μου δεν είναι συγκρίσιμο με το επίδικο. Είναι αρκετά μακρύτερα του επίδικου και σε καλύτερη περιοχή, η πώληση του δε έγινε μεταγενέστερα της γνωστοποίησης και όταν είχαν ήδη εφαρμοστεί οι πολεοδομικές ζώνες, κάτι που σαφώς επίδρασε θετικά στην πώληση. (γ) Κατά την κρίση μου κακώς / λανθασμένα δεν ελήφθησαν υπόψη από τον Μ.Απ. οι συγκριτικές πωλήσεις 2, 3 και 5 της Μ.Υ.1 (τεμ.514, 515 και 193), που αφορούσαν ακίνητα δηλαδή που ήταν ενταγμένα σε parcel και ήταν απόλυτα συγκρίσιμα με το επίδικο. Υπενθυμίζεται ότι με βάση τον ΜΥ2 τα εν λόγω ακίνητα μαζί με το επίδικο είναι συγκρίσιμα μεταξύ τους και λόγω του γεωλογικού τους σχηματισμού, ένεκα δηλαδή παρόμοιων φυσικών χαρακτηριστικών, και δεν μπορεί αυτό το χαρακτηριστικό απλά να αγνοείται από την πλευρά της απαιτήτριας. Παρεμβάλλω εδώ ότι η θέση της πλευράς της απαιτήτριας μέσα από την αντεξέταση της ΜΥ1 για αγορά των εν λόγω τεμαχίων από το Τσιμεντοποιείο Βασιλικού, αλλά και η ένταξη τους μαζί με το επίδικο, αργότερα, με τη δημιουργία πολεοδομικών ζωνών, σε Λατομική Ζώνη (ΛΖ) και όχι σε οποιαδήποτε άλλη ζώνη, επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι δεν έχουν διαφύγει του Δικαστηρίου οι αποφάσεις Κούλουμου
(1995)1 ΑΑΔ 728 και EPCO
(2007)1 ΑΑΔ 883 που επικαλέστηκε ο Μ.Απ. για να στηρίξει τη θέση του ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη ακίνητα που ενέπιπταν σε άδεια λατόμευσης (parcel) και πωλήθηκαν με μειωμένη αξία, πλην όμως κατά την κρίση μου οι υποθέσεις αυτές δεν τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση. Διότι αφενός κατά την κρίση μου δεν τέθηκε με την ένταξη του ακινήτου σε parcel τέτοιος περιορισμός ως το άρθρο 10(η) του Περί Αναγκαστικής Απαλλοτρίωσης Νόμου του 1962 προνοεί δηλαδή που επηρέασε την αξία του ακινήτου, όπως συνέβη με την περίπτωση Κούλουμου ανωτέρω. Δεν υπάρχει καν μαρτυρία στο Δικαστήριο ότι η ένταξη του ακινήτου σε parcel έχει μειώσει την αξία του. Το ακίνητο ήταν κατάλληλο μόνον για λατόμευση, απαλλοτριώθηκε και χρησιμοποιήθηκε για το σκοπό αυτό, θα καταβληθεί δε το διπλάσιο ποσό για την αποζημίωσή του. Επίσης εδώ η Δημοκρατία δεν προέβαλε την θέση ότι η απαιτήτρια θα πρέπει να αποζημιωθεί με μειωμένο ποσό ως εκ της ένταξης του ακινήτου σε parcel, σε αντίθεση με την Κούλουμου που η θέση ήταν αυτή ως εκ των περιορισμών που τέθηκαν δυνάμει του περί Αρχαιοτήτων Νόμου. Ερχόμενος τώρα στην EPCO πιο πάνω, αναφέρεται ότι αυτή αφορούσε ακίνητα εντός της νεκρής ζώνης και ο νόμος δεν έχει ειδική πρόνοια για τέτοια περίπτωση. Επίσης τα ακίνητα αυτά κρίθηκε ότι δεν ήταν εμπορεύσιμα στην ελεύθερη αγορά. Όπως γίνεται λοιπόν αντιληπτό η απόφαση πιο πάνω, που αφορά ομολογουμένως μια ιδιάζουσα περίπτωση, δεν τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα όπου ο νόμος εφαρμόζεται και αφορά εμπορεύσιμο ακίνητο. Του οποίου ακινήτου την χρήση και δυνατότητα εκμετάλλευσης, ίσως εκ του περισσού επαναλαμβάνω, καθόρισε η ίδια η φύση του. (δ) Εν συνεχεία των ανωτέρω, θα συμφωνήσω με την ΜΥ1 ότι υπό τις περιστάσεις και έχοντας υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του ακινήτου, αφενός ο Μ.Απ. έλαβε υπόψη του συγκριτικά με διαφορετικά φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά εν σχέση με το επίδικο ακίνητο και συγκεκριμένα ακίνητα με καλλιεργήσιμες εκτάσεις και δυνατότητες ανάπτυξης σε αντίθεση με το επίδικο που δεν μπορεί να καλλιεργηθεί και δεν μπορεί να αξιοποιηθεί διαφορετικά, παρά μόνο για λατόμηση. Περαιτέρω τα στοιχεία στα οποία έδωσε έμφαση ο Μ.Απ. προκειμένου να καθορίσει τα συγκριτικά του, όπως το υψόμετρο του ακινήτου και η θέα προς τη θάλασσα, δεν είχαν τόση σημασία. Διότι προσθέτω, προεκτείνοντας ουσιαστικά το σκεπτικό της ΜΥ1, αν το ακίνητο έχει τέτοιο γεωλογικό σχηματισμό και πέτρωμα που μόνον για λατόμηση μπορούσε να χρησιμοποιηθεί, τότε τι σημασία έχει αν βρίσκεται στο ψηλότερο και με την καλύτερη θέα προς τη θάλασσα σημείο της περιοχής; Η απάντηση βέβαια πηγάζει και από τη λογική που υπαγορεύει πως δεν έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία και δεν μπορούν υπό τις περιστάσεις τούτα τα χαρακτηριστικά να προσδώσουν κάποια αξία στο ακίνητο, αφού δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί οικιστικά. (ε) Έχω πεισθεί ότι η ΜΥ1 αντιμετώπισε το θέμα πιο αντικειμενικά και πως οι συγκριτικές πωλήσεις που έλαβε υπόψη έχουν όμοια φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά με το επίδικο. Έχει κάνει δε τις ανάλογες αναπροσαρμογές στη βάση ποσοστού 10% ετήσιας αύξησης μέχρι την ημέρα γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Ας σημειωθεί για όποια σημασία αυτό έχει ότι το ίδιο ποσοστό ετήσιας αύξησης χρησιμοποίησε στη δική του εκτίμηση και ο Μ.Απ. Αντίθετα ο Μ.Απ. οφείλω να πω με κάθε σεβασμό και έχοντας κατά νου την εικόνα που αναδύεται μέσα από το σύνολο της μαρτυρίας προσπάθησε περισσότερο να βοηθήσει την απαιτήτρια στην υπόθεση της παρά να εφοδιάσει το Δικαστήριο με αντικειμενικό τρόπο με εκείνα τα στοιχεία που θα το βοηθούσαν να διαμορφώσει την κρίση του. (στ) Θα συμφωνήσω επίσης με την ΜΥ1 ότι το επίδικο θα πρέπει να συγκριθεί κυρίως με τα τεμάχια 514 και 193 (συγκριτικά 2 και 5 της ΜΥ1), με τα οποία έχει παρόμοια φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά. Κατ' αρχήν τα τεμάχια αυτά είναι Parcel. Είναι χωράφια που είναι επικλινή, με ακανόνιστο σχήμα, πετρώδη επιφάνεια και εφάπτονται μονοπατιού. Το τεμ.514 βρίσκεται βορειότερα του επίδικου ενώ το τεμ.193 πολύ πλησίον σε αυτό. Το τελευταίο δε έχει περίπου την ίδια έκταση με το επίδικο, ενώ το μονοπάτι στο οποίο εφάπτεται είναι το ίδιο με αυτό στο οποίο εφάπτεται το επίδικο. Τέλος, είναι όλα εκτός του ορίου υδατοπρομήθειας. (ζ) Με δεδομένο δε ότι η κατά μέτρο αξία πώλησης, με την αναπροσαρμογή, για το τεμ.514 καθορίστηκε σε €0,67 και για το τεμ.193 σε €0,42, ο υπολογισμός της αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου σε €0,62.- ανά τ.μ. κρίνεται εύλογη και δίκαιη. (η) Παρεμβάλλω εδώ ότι δεν έχουν διαφύγει και οι υπόλοιπες συγκριτικές της ΜΥ
- Η μη αναφορά συγκεκριμένα σε αυτές οφείλεται όχι σε άλλο λόγο παρά μόνον στο ότι πράγματι κρίνω τις αναφερόμενες πιο πάνω ως τις πλέον συγκρίσιμες με το επίδικο. Σημειώνω όμως όσα είπε η ΜΥ1 για το συγκριτικό 4 (τεμ.272) το οποίο ευρίσκεται εκτός parcel και τις εξηγήσεις που έχει δώσει για το λόγο που χρησιμοποίησε αυτό το συγκριτικό και την τιμή πώλησης του (€1,38 αναπροσαρμοσμένη), ότι δηλαδή κατά την ημέρα της γνωστοποίησης ήταν περιβόλι με διάτρηση και άρα με διαφορετική μορφολογία και χαρακτηριστικά εν σχέση με τα συγκριτικά 2, 3 και 5 που είναι ίδιας φύσης με το επίδικο και συνεπώς σε κάθε περίπτωση δεν θα δικαιολογείτο οποιοδήποτε ποσό πέραν της τιμής που διαμόρφωσε το ακίνητο αυτό δηλ. το τεμ.
- Ευρήματα Δικαστηρίου: Με βάση την προαναφερόμενη αξιολόγηση αλλά έχοντας περαιτέρω υπόψη γενικότερα την μαρτυρία και συγκεκριμένα την μη αμφισβητούμενη μαρτυρία, το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι τα ουσιώδη πραγματικά γεγονότα που διέπουν την παρούσα υπόθεση, και τα οποία συνιστούν ευρήματα του, έχουν ως ακολούθως: Η Απαιτήτρια είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του ακινήτου με αρ. εγγραφής 6565, Τεμάχιο 538, Φύλλο Σχέδιο LIV/29, συνολικής έκτασης 3596 τ.μ., το οποίο βρίσκεται στο χωριό Αρμενοχώρι της επαρχίας Λεμεσού. Η Απαλλοτριούσα Αρχή - Αποζημιούσα Αρχή δυνάμει της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης Δ.Π. 1585/08.12.1995 και του διατάγματος απαλλοτρίωσης Δ.Π. 699/07.06.1996, απαλλοτρίωσε αναγκαστικά ολόκληρο το προαναφερόμενο ακίνητο της Απαιτήτριας για μεταλλευτικούς σκοπούς. Εκ μέρους της Αποζημιούσας Αρχής, στις 07/10/1996, προσφέρθηκε στην Απαιτήτρια το ποσό των €4.442,36 και δεν έγινε αποδεκτό. Το επίδικο ακίνητο βρίσκεται εντός των διοικητικών ορίων του χωριού Αρμενοχώρι της επαρχίας Λεμεσού. Αποτελεί μέρος της τοποθεσίας «Κοκκινογή», 750 περίπου μέτρα δυτικά του χωριού και σε ευθεία απόσταση από το κέντρο του. Το ακίνητο εφάπτεται σε δημόσιο μονοπάτι. Το σχήμα του είναι ελαφρά επικλινές, με σχήμα ακανόνιστο και η επιφάνεια του είναι ανομοιόμορφη αλλά ως επί το πλείστον επίπεδη. Έχει σκληρό και πετρώδες έδαφος. Το 1994 το επίδικο ακίνητο εντάχθηκε σε περιοχή Parcel με βάση την άδεια τεκμ.4 και μπορούσε να αξιοποιηθεί μόνον για σκοπούς λατόμησης. Αυτό έγινε λόγω του πετρώματος του ακινήτου δηλ. ασβεστόλιθος και του γεωλογικού του σχηματισμού. Κατά τον ουσιώδη χρόνο της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης το επίδικο ακίνητο δεν ήταν ενταγμένο σε πολεοδομική ζώνη. Πολύ αργότερα εντάχθηκε σε Λατομική Ζώνη. Τα τεμάχια 514 και 193 που βρίσκονται επίσης στο Αρμενοχώρι, δεν ήταν ενταγμένα σε πολεοδομική ζώνη και κατά τη γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης είχαν τα ίδια φυσικά και νομικά χαρακτηριστικά με το επίδικο ακίνητο. Το μεν τεμ.514 πωλήθηκε στις 21/03/1995 προς €0,62 το τ.μ., ενώ το τεμ.193 προς €0,38 το τ.μ. Με την αναπροσαρμογή στην οποία προέβηκε η ΜΥ1, η κατά τετραγωνικό μέτρο αξία τους κατά την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης ήταν €0,67 και €0,42 αντίστοιχα. Τα τεμάχια 514 και 193 δε κρίνονται ως κατάλληλα για να δώσουν και την κατά τετραγωνικό μέτρο αξία του επίδικου ακινήτου, και συνεπώς αποτελεί εύρημα μου, στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας της ΜΥ1, ότι η αγοραία αξία του επηρεαζόμενου εμβαδού κατά τη Δημοσίευση της Γνωστοποίησης Απαλλοτρίωσης (08.12.1995), κατά τετραγωνικό μέτρο, είναι το ποσό των €2,229,52.-. Επειδή όμως το ακίνητο απαλλοτριώνεται για μεταλλευτικούς/λατομικούς σκοπούς καταβάλλεται διπλή αποζημίωση. Η Απαιτήτρια για την εκτίμηση της αξίας του απαλλοτριωθέντος ακινήτου της (επίδικο) έδωσε οδηγίες στο Μ.Απ. ο οποίος ετοίμασε σχετική εκτίμηση (Τεκμήριο 1). Η αμοιβή του Μ.Απ., στη βάση όσων συμφωνήθηκαν μεταξύ των δύο πλευρών και δηλώθηκαν στις 13/05/16 ενώπιον του Δικαστηρίου, ανέρχεται στο ποσό των €700.- συν ΦΠΑ και νόμιμο τόκο από την ημέρα έκδοσης της απόφασης, πλέον το ανάλογο ποσό που αναφέρεται στον κατάλογο τεκμ.9 στη βάση του ποσού που θα καθορίσει το Δικαστήριο ως καταβλητέα αποζημίωση. Συμπέρασμα Δικαστηρίου: Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα προαναφερόμενα, κρίνεται ότι η Απαιτήτρια δικαιούται σε αποζημίωση για την απαλλοτριωθείσα περιουσία της. Το ποσό της αποζημίωσης καθορίζεται από τα 3596 τ.μ. του συνολικού εμβαδού του επίδικου ακινήτου επί €0,62 ανά τετραγωνικό μέτρο αξία της γης, με αποτέλεσμα να προκύπτει το ποσό των €2,229,52.-. Επιπλέον, επειδή το ακίνητο απαλλοτριώνεται για μεταλλευτικούς/λατομικούς σκοπούς καταβάλλεται διπλή αποζημίωση με βάση το άρθρο 9
(10)του Κεφ. 130, και συνεπώς η αποζημίωση που συνολικά δικαιούται η Απαιτήτρια είναι €4.459,04. Επιπρόσθετα η Απαιτήτρια δικαιούται τόκο 9% από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης (08.12.1995) μέχρι 15.05.2014 και 3% (με βάση τροποποίηση στο Νόμο εν τω μεταξύ) από 16/5/2014 μέχρι εξοφλήσεως. Επίσης η Απαιτήτρια δικαιούται αποζημίωση για τα εκτιμητικά έξοδα, πλέον τόκους και Φ.Π.Α. Κατάληξη: Συνακόλουθα των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ της Απαιτήτριας και εναντίον της Αποζημιούσας Αρχής για το ποσό των €4.459,04.- πλέον τόκο 9% από 08.12.1995 μέχρι 15.05.2014 και με τόκο 3% από 16.05.2014 μέχρι εξόφλησης. Περαιτέρω εκδίδεται απόφαση προς όφελος της Απαιτήτριας και εναντίον της Αποζημιούσας Αρχής για τα εκτιμητικά έξοδα ήτοι για το ποσό των €1.250.- (€700.- + €550.-) πλέον Φ.Π.Α. και νόμιμο τόκο από σήμερα, 08.02.17, μέχρι εξόφλησης. Αναφορικά με τα δικηγορικά έξοδα, λαμβάνοντας υπόψη την κατάληξη του Δικαστηρίου σε συνάρτηση με την προσφορά που έγινε εξ' αρχής προς την Απαιτήτρια, αλλά περαιτέρω και κάποια ιδιαιτερότητα στην υπόθεση, θεωρώ ότι είναι ορθό και δίκαιο η κάθε πλευρά να επιβαρυνθεί με τα δικά της έξοδα και συνεπώς ανάλογη διαταγή εκδίδεται. (Υπ.) .................................... Μ. Παπαθανασίου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Parapompes - Apallotriosis/Final Αναφορά: Καθορισμός αποζημίωσης - απαλλοτρίωση για σκοπούς λατόμευσης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο