PAVLOS ZENONOS GENERAL MOTORS LTD ν. A.P.K. WORKER GENERAL TRANSFERS LTD, Αρ. αγωγής:4964/2010, 31/3/2017

(2)της έκθεσης απαιτήσεως. Επίσης ζητούν την τροποποίηση με την εισαγωγή ισχυρισμού ότι οι ενάγοντες κατά πάντα ουσιώδη χρόνο είχαν αγοράσει από συγκεκριμένη εταιρεία που κατονομάζεται την άδεια μεταφορέας Α και συμφώνησαν με αυτήν την εταιρεία ότι θα μεταβιβάσει αυτή η εταιρεία σε οποιοδήποτε πρόσωπο τους υποδείκνυαν οι ενάγοντεςν νοουμένου ότι είχαν εξασφαλίσει από την αρμόδια αρχή την σχετική άδεια μεταφορέως Α. Επίσης επιχειρείται εισαγωγή ισχυρισμού ότι μέχρι σήμερα οι εναγόμενοι δεν υπέβαλαν αίτηση στην αρμόδια αρχή του Κράτους για να εξασφαλίσει άδεια μεταφορέως Α και ούτε ζήτησε από τους ενάγοντες ή και από την εταιρεία που κατονομάζεται να της υπογράψουν οποιοδήποτε έγγραφο για αυτόν το σκοπό. Τέλος επιχειρείται εισαγωγή ισχυρισμού ότι οι ενάγοντες κατά πάντα ουσιώδη χρόνο είχαν συμφωνήσει με την εταιρεία που κατονομάζεται, ότι οποτεδήποτε ήθελαν οι ενάγοντες να της μεταβιβάσει το 1/2 μερίδιο του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής KXR658 σε αυτή ή άλλο πρόσωπο, το οποίο ήθελαν υποδείξει οι ενάγοντες. Μαρτυρικό υπόβαθρο της αίτησης αποτέλεσε η ένορκη δήλωση της κυρίας Λητώς Χατζηλοϊζου, η οποία αναφέρει την ιδιότητα της ως δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των εναγόντων και την εξουσιοδότηση που έλαβε από τους ενάγοντες για να προβεί στην ένορκη δήλωση, καθώς επίσης και στην πηγή άντλησης της γνώσης της ως προς τα γεγονότα. Αναφέρει η ένορκως δηλούσα ότι εκ παραδρομής και ή λόγω αβλεψίας και λόγω λάθους των δικηγόρων των εναγόντων κατά την σύνταξη του κλητηρίου εντάλματος, δεν αναγράφησαν στην έκθεση απαιτήσεως όλα τα ορθά γεγονότα και λεπτομέρειες της απαιτήσεως των εναγόντων, πράγμα το οποίο διαφάνηκε μετά την ολοκλήρωση της κυρίας εξέτασης του μάρτυρα εναγόντων 1. Ανέφερε ότι αν και έχει ξεκινήσει η ακρόαση, δεν είναι προχωρημένο το στάδιο της ακροαματικής διαδικασίας, αφού ακούστηκε μόνο η κυρία εξέταση του πρώτου μάρτυρα των εναγόντων και η τροποποίηση της έκθεσης απαιτήσεως είναι αναγκαία, διότι χωρίς την αιτούμενη τροποποίηση, η έκθεση απαιτήσεως δεν θα συνάδει με την δοθείσα μαρτυρία και δεν θα έχει τις απαιτούμενες λεπτομέρειες και συνεπώς η τροποποίηση είναι αναγκαία για να έχει σαφή εικόνα το δικαστήριο για να διατυπωθούν γραπτώς ενώπιον του λεπτομερώς όλα τα γεγονότα και οι θέσεις των εναγόντων. Επιπλέον αναφέρει ότι είναι αναγκαία η τροποποίηση, διότι όλα τα γεγονότα και όλοι οι ισχυρισμοί που η ενάγουσα ζητεί να περιληφθούν στο τροποποιημένο δικόγραφο είναι σε γνώση της εναγομένης και αυτό φαίνεται κυρίως από την έκθεση υπερασπίσεως. Εξέφρασε την άποψη ότι η τροποποίηση της έκθεσης απαιτήσεως της ενάγουσας είναι δυνατό να επιτραπεί από το δικαστήριο, διότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου και της νομολογίας που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της Δικαιοσύνης και εκφράζει επίσης την άποψη ότι οι εναγόμενοι δεν θα επηρεαστούν από την τροποποίηση και ούτε βλάβη ή ζημιά θα επιφέρει η τροποποίηση σε βάρος των εναγομένων, η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με την καταβολή εξόδων για τους εξής λόγους: Η τροποποιημένη απάντηση στην τροποποιηθείσα έκθεση απαιτήσεως είναι έτοιμη και αν το δικαστήριο εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα θα γίνει η καταχώρηση αμέσως και το δικαστήριο μπορεί να τροχιοδρομήσει την ακροαματική διαδικασία να συνεχίσει πολύ σύντομα και δεν θα δημιουργηθεί ουσιαστική καθυστέρηση στην συνέχιση της εκδίκασης της αγωγής. Επιπρόσθετα για να αιτιολογήσει το αίτημα, αναφέρει ότι οι επιπτώσεις εάν κριθούν από το δικαστήριο ότι υπάρχουν με την τροποποίηση στα δικαιώματα και τα συμφέροντα του εναγομένου, μπορούν να αποκατασταθούν πλήρως με ανάλογη διαταγή έξοδα. Αναφέρει επίσης ότι δεν αλλάζει η βάση της αγωγής, αλλά αντίθετα θα αντικατοπτρίζει με περισσότερη λεπτομέρεια τα όλα όσα αναφέρθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία, δηλαδή κατά την κύρια εξέταση του μάρτυρα εναγόντων 1 και είναι ορθότερο και προς το συμφέρον της δικαιοσύνης να βρίσκονται και δικογραφημένα λεπτομερώς ενώπιον του δικαστηρίου. Αναφέρει επίσης ότι οι εναγόμενοι άκουσαν και είδαν την προφορική και γραπτή μαρτυρία που είναι ήδη ενώπιον του δικαστηρίου μετά την ολοκλήρωση της κυρίας εξέτασης του μάρτυρα ενάγοντα ένα και θα έχει την ευχέρεια να αντεξετάσει, τόσο τον μάρτυρα αυτό, όσο και οποιοδήποτε μάρτυρα των εναγόντων επί όλων αυτών των θέσεων αλλά και να παρουσιάσει δικούς τους μάρτυρες. Ανέφερε επίσης ότι επιδιώκονται οι τροποποιήσεις με καλή πίστη και είναι αναγκαίες για τον σαφή προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και για να συμβαδίζει το δικόγραφο των εναγόντων με την προφορική και γραπτή μαρτυρία που κατατέθηκε ήδη, αλλά και για να έχει σαφή εικόνα το δικαστήριο και να διατυπωθούν γραπτώς όλα τα γεγονότα. Ως προς την νομική βάση τις αιτήσεως που επικαλέστηκε η πλευρά των εναγόντων, δεν κρίνεται σκόπιμο να παρατεθεί αυτολεξεί, διότι θα γίνει ειδική ανάπτυξη πιο κάτω. Οι εναγόμενοι καταχώρισαν ένσταση στην παρούσα αίτηση και επίσης ως προς την νομική βάση που επικαλέστηκαν δεν θα παρατεθεί αυτολεξεί, διότι θα γίνει ειδική αναφορά πιο κάτω. Προβλήθηκαν συνολικά 10 λόγοι ενστάσεις και πιο συγκεκριμένα οι εναγόμενοι αναφέρουν ότι οι ενάγοντες δεν δίνουν ικανοποιητικό λόγο για τους οποίους δεν συμπεριέλαβαν στην έκθεση απαιτήσεως τους τα γεγονότα που επιθυμούν να εισαξουν, ότι η αίτηση υποβάλλεται καθυστερημένα και σε πολύ προχωρημένο στάδιο της υπόθεσης, ότι η αίτηση συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας και η καθυστέρηση δεν επεξηγείται και ούτε δικαιολογείται. Προβάλλεται επίσης η θέση ότι οι ενάγοντες γνώριζαν προ πολλού ή εάν αυτοί επιδείκνυαν την δέουσα επιμέλεια και ενδιαφέρον, εύλογα μπορούσαν να γνωρίζουν τα ισχυριζόμενα γεγονότα που επιθυμούν να εισάξουν στην έκθεση απαιτήσεως τους έγκαιρα ή και πριν την καταχώριση της. Προβάλλεται επίσης ως λόγος ενστάσεως ότι η αιτούμενή τροποποίηση είναι ουσιαστική και συνεπάγεται μεταβολή και επαναπροσδιορισμό των επίδικων θυμάτων, διότι με αυτήν οι ενάγοντες προσπαθούν να εισαξουν νέα υπόθεση και εγείρουν πλήρως νέους λόγους και ισχυρισμούς επί των γεγονότων και επί της απαίτησης των εναγόντων ή και νέα βάση αγωγής. Επιπρόσθετα αναφέρουν ως λόγο ένστασης ότι θα προκληθεί εκτροχιασμός της δικής από την πορεία που προσδιορίστηκε και μεταβολή στο πλαίσιο της δικής με ανεπανόρθωτη ζημιά στα συμφέροντα των εναγομένων και με την τροποποίηση θα προκληθεί επαναστοιχειοθέτηση των επίδικων θεμάτων. Τέλος προβάλλονται ως λόγοι ενστάσεως ότι η αίτηση δεν είναι λογικά αναγκαία, δεν έχει γίνει καλόπιστα και θα προκαλέσει αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή και θα βλάψει ή και θα επηρεάσει δυσμενώς την υπόθεση, την θέση και τα συμφέροντα των εναγομένων και αυτοί θα τεθούν σε μειονεκτική θέση και ότι αυτή η βλάβη και επηρεασμός των δικαιωμάτων των εναγομένων δεν μπορούν να καλυφθούν αποτελεσματικά με την επιδίκαση εξόδων. Μαρτυρικό υπόβαθρο της ένστασης αποτέλεσε η ένορκη δήλωση της κυρίας Κωσταντίνας Αλκιβιάδους, οποία κάνει αναφορά στην ιδιότητα της ως δικηγορικής υπαλλήλου στο δικηγορικό γραφείο των εναγομένων και αυτή με τη σειρά της κάνει αναφορά στην πηγή άντλησης της εξουσιοδότησης της και της γνώσης της ως προς τα γεγονότα της παρούσας υποθέσεις. Ακολούθως προβαίνει σε μία άρνηση των ισχυρισμών που υποστηρίζουν την αίτηση και ακολούθως κάνει αναφορά σε προηγούμενη αίτηση τροποποιήσεως που έγινε και πιο συγκεκριμένα στις 9 Μαΐου 2016, χωρίς η πλευρά των εναγομένων να φέρει ένσταση στην τροποποίηση της έκθεσης απαιτήσεις και λαμβάνοντας υπόψη αυτό το γεγονός και ότι εκείνη η τροποποίηση έγινε πριν από ένα περίπου χρόνο, φαίνεται ότι οι ενάγοντες μπορούσαν εύκολα και με λογική επιμέλεια να λάβουν γνωση των γεγονότων που επιθυμούν να θέσουν με την τροποποίηση που έλαβε χώρα σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας. Είναι η θέση της ότι οι ενάγοντες έλαβαν γνώση των γεγονότων και επίδικων θεμάτων της αγωγής από τον Οκτώβριο του 2010 και από τότε μπορούσαν να γνωρίζουν και να εγείρουν στην έκθεση απαιτήσεως όλους τους ισχυρισμούς που αφορούν την παρούσα υπόθεση και αν ακόμα θεωρηθεί ότι αυτό δεν κατέστη δυνατό εκ παραδρομής ή λάθος των δικηγόρων, οι ενάγοντες είχαν την ευκαιρία να διορθώσουν την ισχυριζόμενη αβλεψία με την καταχώριση της πρώτης αίτησης για τροποποίηση. Είναι η θέση της ότι οι ενάγοντες δεν εξηγούν και δεν δικαιολογούν τον λόγο για τον οποίο δεν συμπεριέλαβαν τα ισχυριζόμενα αυτά γεγονότα τα οποία επιθυμούν να εισαξουν με την παρούσα αίτηση στην προηγούμενη αίτηση τροποποιήσεως και δεν μπορούν να εκμεταλλεύονται ή να επικαλούνται δικά τους λάθη, παραλείψεις ή αμέλειες των δικηγόρων τους για να δικαιολογήσουν την αίτηση τους ή και να αποποιηθούν την ευθύνη τους. Αρνείται την θέση που προβλήθηκε ότι η διαδικασία δεν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, λόγω του ότι τέθηκαν μεγάλο μέρος ισχυρισμών και θέσεων ενώπιον του δικαστηρίου τα οποία το δικαστήριο θα αξιολογήσει. Είναι επίσης η θέση της οτι το εάν η μαρτυρία δεν συμβαδίζει με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των εναγόντων, δεν μπορεί πλέον να εξαρτηθεί από τις επιθυμίες και την βούληση των εναγόντων ή όταν αυτή επιθυμούν, αλλά αυτό πάντοτε πρέπει να γίνεται σύμφωνα με νομικές αρχές που διέπουν και ρυθμίζουν την ακροαματική διαδικασία. Τέλος αναφέρει ότι η αίτηση δεν έγινε καλόπιστα και μέσω αυτής γίνεται προσπάθεια νέων ισχυρισμών και ότι η αίτηση γίνεται κακόπιστα και εκ του πονηρού, είναι ουσιαστική και συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και με αυτή οι ενάγοντες προσπαθούν να εισάγουν νέα υπόθεση και να εγείρουν πλήρως νέους λόγους και βάση αγωγής και με αυτήν την αίτηση θα επηρεαστεί δυσμενώς η θέση και υπόθεση των εναγομένων, γεγονός το οποίο δεν μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση και εξόδων προς όφελος των εναγομένων ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Η Δ. 25, Θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας (ως ισχύει για την παρούσα αγωγή, εν΄ όψει του χρόνου καταχώρησης της, καθ΄ ότι σε μεταγενέστερο στάδιο έχει τροποποιηθεί) προνοεί: «Το Δικαστήριο, ή ο Δικαστής, μπορεί σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας να επιτρέψει σε οποιοδήποτε διάδικο να αλλάξει ή να τροποποιήσει το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα ή τα δικόγραφα του με τέτοιο τρόπο και κάτω από τέτοιους όρους που θα κρίνει δίκαιο, και όλες οι αναγκαίες τροποποιήσεις θα γίνονται οι οποίες θα είναι αναγκαίες για το σκοπό της διαλεύκανσης των πραγματικών θεμάτων, για τα οποία οι διάδικοι έχουν διαφορές». Οι αρχές της νομολογίας συνοψίζονται ως ακολούθως: Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation

(1989)1Ε 33 σελ. 36-37, Clive Preece κ.α. ν. Νάσου Θεοφίλου Ρωσσίδου,

(2011)1Γ ΑΑΔ 2138 και Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη και Συνεταίροι, Πολιτική Έφεση Αρ. 79/2009, ημερομηνίας 4/5/2012). Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω). Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση, ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση (βλ. Φοινιώτης ν. Grenmar Navigation πιο πάνω και Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά

(1992)1 ΑΑΔ 704 σελ 707). Η καθυστέρηση είναι σχετικός παράγοντας σε αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας, αλλά δεν είναι εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manufacturing v. A & G Leventis Co.

(1993)1 ΑΑΔ 726 σελ 730, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α. Πολιτικές Εφέσεις 137/2013 και 138/2013, 20/3/2014). Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και σχετίζεται με τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents

(1994)1 AΑΔ 426 στη σελ 432, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω) Αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό, το οποίο σκοπείται να εισαχθεί, ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. (βλ. Γραμμές Στριντζή Αιγαίου Ναυτική Εταιρεία v. Always Travel Holidays Ltd

(1995)1 ΑΑΔ 607, United Sea Transport Ltd v. Zakou

(1980)1 AΑΔ 501, Ikos Cif Ltd v

1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Η γραμμή αυτή της νομολογίας συναρτάται απόλυτα με την φειδώ με την οποία το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια, ιδίως στις περιπτώσεις όπου η όποια καθυστέρηση ενέχει καταλυτικές επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου (βλ. Ikos Cif Ltd v
2. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Η τροποποίηση είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί που η κακή πίστη του Αιτητή είναι εμφανής (βλ. Περικτιόνη Χρίστου ν. Αζά πιο πάνω). Η σύγχρονη τάση (πριν την τροποποίηση βεβαίως της διαταγής 25 και 30, καθ΄ ότι με την τροποποίηση των εν λόγω διατάξεων, το όλο πνεύμα έχει αλλάξει άρδην) είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, ακόμα και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα (βλ. Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1991)1 ΑΑΔ 934 στη σελ 939 και Evripidou v. Kannaourou

(1985)1 CLR 21 στην σελ. 27). Ο κρίσιμος παράγοντας είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων (βλ. Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο (βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου

(1995)1 ΑΑΔ 560). Το ότι με την τροποποίηση επιδιώκεται η εισαγωγή νέας βάσης αγωγής δεν σημαίνει αφ' εαυτού ότι η τροποποίηση δεν μπορεί να επιτραπεί (βλ. SABA & CO (T.M.P) v. T.M.P. Agents πιο πάνω, Ikos Cif Ltd v 1. Martin Coward κ.α., πιο πάνω). Όπου τα γεγονότα που ο αιτητής προτίθεται να εισαγάγει με την αίτησή του είναι γνωστά στον καθ' ου η αίτηση τότε το πλαίσιο της δίκης δεν μεταβάλλεται και ούτε επιφέρονται ζημιογόνες συνέπειες στα δικαιώματά του (βλ. BAUER SPEZIALTIENFBAU GMBH και άλλος ν. DIVNOGORSK SHIPPING CO LTD

(2002)1Α ΑΑΔ 618 σελ. 625) ή όπου θα συγκεκριμενοποιηθούν υφιστάμενοι ισχυρισμοί που θα θέσουν τα δικόγραφα σε τάξη Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα

(1999)1 ΑΑΔ 44 ή όπου θα εισαχθούν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες υφιστάμενου ισχυρισμού (βλ. Alexandrou Rent a Car v. Δήμητρας Α. Νεάρχου

(1992)1 ΑΑΔ 111). Περαιτέρω και ειδικότερα το Δικαστήριο παραπέμπει και σε σχετικά πρόσφατη νομολογία όπου εν μέρει έχει αναφερθεί και πιο πάνω και πιο συγκεκριμένα: Στην υπόθεση KAYAT TRADING LIMITED - v - GENZYME CORPORATION Πολιτική Έφεση Αρ. 58/2012 , 4 Μαρτίου, 2013 αποφασίσθηκαν τα πιο κάτω: << Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι, όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Clive Preece: ΄΄ Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα

(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα." Επίσης, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου: "Στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.">> Στην υπόθεση D. J. KARAPATAKIS & SONS LTD - v - ΔΗΜΟΥ ΣΤΡΟΒΟΛΟΥ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 135/2011 ημερομηνίας 13/6/2013, αποφασίσθηκαν τα πιο κάτω: << Σειρά αποφάσεων διαμόρφωσε τις αρχές που διέπουν το θέμα τροποποίησης δικογράφων κάτω από τη Δ. 25 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η τροποποίηση ή μη δικογράφου, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου η οποία ασκείται με πρωταρχικό μέλημα, το συμφέρον της δικαιοσύνης. Οι παράγοντες που επενεργούν στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης είναι πολλοί, όπως πολλοί είναι και οι παράγοντες που θα μπορούσαν να επιδράσουν στον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Το βέβαιο είναι ότι δεν μπορούν να καθοριστούν εξαντλητικά. Στην Παπαχρυσοστόμου ν. Κ. Γρηγοριάδης & Συνέταιροι, κ.α., Π.Ε. 79/09, ημερ. 4/5/12, αναφέρονται τ' ακόλουθα: «Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι ότι στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΙΤΗΣΗΣ - ΕΝΣΤΑΣΗΣ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το δικαστήριο, αντλώντας διαφώτιση και καθοδήγηση από το πιο πάνω νομοθετικό και νομολογιακό πλαίσιο που διέπει την υπό εξέταση αίτηση και ασκώντας την διακριτική του ευκαιρία και έχοντας υπόψη τα όσα ανέφεραν οι ενόρκως δηλούσες που υποστήριξαν την αίτηση και την ένσταση αντίστοιχα, καθώς επίσης και τις πολύ βοηθητικές και εμπεριστατωμένες αγορεύσεις αμφοτέρων των εκπαιδεύτων συνηγόρων, το δικαστήριο κρίνει ότι η αίτηση δύναται να τύχει έγκρισης. Συγκεκριμένα το δικαστήριο έχει πειστεί για την αναγκαιότητα της τροποποίησης της έκθεσης απαιτήσεως, διότι πράγματι μέσα από την μαρτυρία του μάρτυρα εναγόντων 1, διαφάνηκε ότι η μαρτυρία που έδωσε, δεν συνάδει πλήρως σε λεπτομέρειες με αυτήν την δικογραφημένη εκδοχή που παρουσιάζεται με την ήδη τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως και που αφορά το ιστορικό και τις συνθήκες απόκτησης του επίδικου αυτοκινήτου για το οποίο έχει γίνει λόγος κατά την ακροαματική διαδικασία και που αποτελεί αντικείμενο της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας. Βεβαίως το δικαστήριο δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι σχεδόν ένα έτος προηγουμένως ήδη προηγήθηκε μία αίτηση τροποποιήσεως, η οποία δεν αντίκρισε την ένσταση των εναγομένων, πλην όμως τα γεγονότα και οι περιστάσεις της υπό εξέταση αιτήσεως αναμφίβολα είναι διαφορετικές, διότι προέκυψαν κατά το στάδιο της κυρίως εξέτασης του μάρτυρα εναγόντων 1. Δεν παραγνωρίζει βέβαια το δικαστήριο ότι η ακροαματική διαδικασία έχει ήδη αρχίσει, πλην όμως από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε η κυρίως εξέταση και δεν άρχισε ακόμα η αντεξέταση του μάρτυρα εναγόντων 1, το δικαστήριο κρίνει ότι από την στιγμή που δεν άρχισε, πόσο μάλλον δεν ολοκληρώθηκε η αντεξέταση αυτού του μάρτυρα, με την τροποποίηση θα έχει την ευκαιρία η πλευρά των εναγομένων να προετοιμαστεί καλύτερα και να αφισβητήσει την εκδοχή που έχει παρουσιάσει η πλευρά των εναγόντων, όπως αυτή θα διαμορφωθεί με την τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως και βεβαίως θα μπορεί να καλέσει μάρτυρες υπεράσπισης προς αντίκρουση αυτής της εκδοχής. Βεβαίως η κρίση του δικαστηρίου θα ήταν διαφορετική εάν άρχιζε, πόσο μάλλον εάν ολοκληρωνόταν η αντεξέταση του κύριου μάρτυρα ενδεχομένως από πλευράς εναγόντων και συνακόλουθα το δικαστήριο κρίνει ότι οι εναγόμενοι δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ζημιά που δεν θα μπορεί να αποκατασταθεί σε χρήμα με την ανάλογη διαταγή ως προς τα έξοδα. Βεβαίως και το δικαστήριο δεν παραγνωρίζει το γεγονός ότι ήδη απωλέσθηκε μία δικάσιμος από τις ήδη προγραμματισθείσες ημερομηνίες που δοθείσαν για να συνεχίσει την ακροαματική διαδικασία, πλην όμως το δικαστήριο κρίνει ότι με τον προγραμματισμό που θα δώσει, θα δημιουργηθεί η λιγότερη δυνατή καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης, έχοντας υπόψη μάλιστα και το γεγονός ότι οι ενάγοντες είναι έτοιμοι να τροποποιήσουν άμεσα την έκθεση απαίτησης τους και αυτό ούτως ή άλλως όφειλαν να πράξουν. Το δικαστήριο δεν έχει διακρίνει οποιαδήποτε υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώριση αυτής της αίτησης, έχοντας υπόψη την ημερομηνία καταχώρησης της μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας και δεν έχει διαπιστώσει οποιαδήποτε πρόθεση κατάχρησης της διαδικασίας υπό τις περιστάσεις και έχοντας υπόψη το γεγονός ότι το αίτημα προβλήθηκε αμέσως μετά την πρώτη δικάσιμο, όπου ολοκληρώθηκε η κυρία εξέταση του μάρτυρα εναγόντων ένα. Δεν διαφεύγει της προσοχής του δικαστηρίου ότι ομολογουμένως οι εναγόμενοι μπορούσαν να γνωρίζουν τα γεγονότα τα οποία επιχειρούν να εισακουστούν με την τροποποίηση της έκθεσης απαιτήσεως, πλην όμως το δικαστήριο έχει διαπιστώσει ένα καλόπιστο λάθος από αβλεψία, η οποία μπορεί στο παρόν στάδιο και λόγο ακριβώς του γεγονότος ότι ακόμα να αρχίσει η αντεξέταση του πρώτου μάρτυρα, θα μπορούσε την ύστατη να διορθωθεί αυτή η αβλεψία με την επιδίκαση βεβαίως των εξόδων εις βάρος των εναγόντων και υπέρ των εναγομένων. Επίσης το δικαστήριο δεν έχει διαπιστώσει οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή στα επίδικα ζητήματα, είτε στην βάση της αγωγής, διότι με την επιδιωκόμενη τροποποίηση, αυτό το οποίο επιζητείται, είναι η αποκρυστάλλωση των συνθηκών κάτω από τις οποίες αποκτήθηκε το επίδικο όχημα και ποια θα ήταν η πορεία του, όπως αυτό σκιαγραφείται από τους ισχυρισμούς που επιχειρείται να εισαχθούν με την τροποποίηση. Συνακόλουθα το δικαστήριο δεν έχει εντοπίσει οποιαδήποτε κακοπιστία ή δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων των εναγομένων που να οδηγεί σε εκτροχιασμό της διαδικασίας και ούτε θα προκληθεί δυσμενή και ανεπανόρθωτη ζημιά στα έννομα συμφέροντα και γενικά στην υπόθεση των εναγομένων ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για τους λόγους που το δικαστήριο προσπάθησε να εξηγήσει, η αίτηση κρίνεται ως βάσιμη και η ένσταση ως αβάσιμη και συνακόλουθα εκδίδεται διάταγμα ως η αίτηση, τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως να καταχωρηθεί μέχρι της 4 Απριλίου 2017, τροποποιημένη έκθεση υπεράσπισης να καταχωρηθεί μέχρι της 7 Απριλίου 2017 και τυχόν απάντηση στην τροποποιημένη έκθεση υπεράσπισης να καταχωρηθεί μέχρι τις 11 Απριλίου 2017, ημερομηνία κατά την οποία ορίζεται η αγωγή για οδηγίες και ακολούθως θα δοθούν οδηγίες συνέχισης της ακροαματικής διαδικασίας. Τα έξοδα βεβαίως επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων, ως αυτά υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο καταβλητέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.)................ ΑΛ. ΦΥΛΑΚΤΟΥ, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο, Πρωτοκολλητής