ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ν. ΑΝΔΡΕΑΣ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ, Αρ. Αγωγής: 4266/08, 17/3/2017

ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ ν. ΑΝΔΡΕΑΣ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ, Αρ. Αγωγής: 4266/08, 17/3/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4266/08 Μεταξύ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΜΙΑΝΤΟΥ Ενάγοντες και ΑΝΔΡΕΑΣ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ Εναγόμενος ......... 17 Μαρτίου,

1. Εμφανίσεις: Για τους ενάγοντες: κ. Κ. Μ. Χατζηπιέρας. Για τον εναγόμενο: κ. Α. Χρ. Θεοφίλου για A. Chr Theophilou LLC. Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι λέξεις "χρονίζουσα" και "ατέρμονη" χαρακτηρίζουν απόλυτα το εγχείρημα κατασκευής του κοινοτικού ποδοσφαιρικού γηπέδου Αμιάντου, τόσο επί της ουσίας όσο και επί της αντιδικίας που στην πορεία ανέκυψε. Επί της ουσίας, τα αρχικά αρχιτεκτονικά σχέδια του γηπέδου (του σταδίου ουσιαστικά), εκπονήθηκαν το 1991, η κατασκευή άρχισε τέσσερα με πέντε χρόνια μετά, το 1995 ή 1996, άλλαξαν στην πορεία τρεις εργολάβοι, αλλά η κατασκευή, σήμερα, 25 και πλέον χρόνια μετά, δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Ούτε και επίκειται προσεχώς η ολοκλήρωση του έργου. Επί της αντιδικίας, εγέρθηκε αγωγή το 2001 (η 6380/01) από τον τρίτο στη σειρά εργολάβο - Μ. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομουστάκης Λτδ εναντίον του κοινοτικού συμβουλίου Κάτω Αμιάντου (των προκατόχων δηλαδή των εδώ εναγόντων) με την οποία διεκδικούσε, μεταξύ άλλων, το υπόλοιπο αμοιβής για εκτελεσθείσες εργασίες. Στα πλαίσια της αγωγής αυτής, το κοινοτικό συμβούλιο καταχώρησε ανταπαίτηση με την οποία διεκδικούσε με τη σειρά του αποζημιώσεις για κακοτεχνίες. Η επίλυση της διαφοράς, στα πλαίσια της δικαστικής διαδικασίας, παραπέμφθηκε σε διαιτησία και εκδόθηκε επ' αυτού, η διαιτητική απόφαση ημερ. 16.11.2009 (τεκμήριο 35). Η αντιδικία δεν τελείωσε εκεί όμως. Μεσολάβησε η καταχώρηση της παρούσας αγωγής στις 31.10.2008, με την οποία το κοινοτικό συμβούλιο, σε ρόλο ενάγοντα πλέον, διεκδικεί από τον εναγόμενο - αρχιτέκτονα, αποζημιώσεις, κατά κύριο λόγο, για επαγγελματική αμέλεια. Ο εναγόμενος με τη σειρά του, καταχώρησε και αυτός ανταπαίτηση με την οποία διεκδικεί το κατ' ισχυρισμό υπόλοιπο της αμοιβής του σε σχέση με τις επαγγελματικές υπηρεσίες που προσέφερε. Αυτή είναι και η διαφορά που βρίσκεται προς επίλυση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου και με την οποία, θα ασχοληθώ, εκτενώς στη συνέχεια. Οι έγγραφες προτάσεις Ας δούμε πρώτα τις προβληθείσες θέσεις των διαδίκων, με υπόβαθρο πάντοτε, τις έγγραφες τους προτάσεις. Οι ενάγοντες λοιπόν, στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης τους (εφεξής η Ε/Α) ισχυρίζονται, ότι, κατά ή περί το 1991, το Δ.Σ. του Συλλόγου "Αθλητικός Πνευματικός Όμιλος Ευαγόρας Αμιάντου" (εφεξής ο Σύλλογος) αποδέχθηκε πρόταση του "πολιτικού παράγοντα" κ. Ττίμη Ευθυμίου (εφεξής ο Ευθυμίου) όπως αναλάβει ο ίδιος δια δωρεάς και/ή άλλως πως, μέσω φίλου του, την ετοιμασία και εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για την κατασκευή γηπέδου στην κοινότητα Αμιάντου, ιδιοκτησίας των εναγόντων. Λίγους μήνες αργότερα, ο Ευθυμίου, στην παρουσία του εναγομένου και άλλων παρευρισκομένων παρέδωσε τα αρχιτεκτονικά σχέδια στον πρόεδρο του πιο πάνω Συλλόγου, ο οποίος με τη σειρά του, τα παρέδωσε στον πρόεδρο των εναγόντων για να ενεργήσει για υλοποίηση του έργου. Η εν συνεχεία συνεργασία των μερών στηρίχθηκε αποκλειστικά πάνω σε αυτή τη βάση. Δηλαδή, υπήρχε εξυπακουόμενη συμφωνία, ότι, ο εναγόμενος θα εκτελούσε τις εργασίες και τα καθήκοντα αρχιτέκτονα-μηχανικού για την κατασκευή του γηπέδου και η όποια αμοιβή του - αν υπήρχε - θα διευθετείτο (αν δεν είχε ήδη διευθετηθεί) από τον Ευθυμίου και σε καμία περίπτωση δεν θα υπήρχε αξίωση αμοιβής, από τους ενάγοντες. Οι εργασίες, βάσει των σχεδίων του εναγόμενου άρχισαν το 1996 και αφού διακόπηκαν δύο φορές λόγω διαφωνίας με τους εργολάβους, ανατέθηκαν τελικώς σε τρίτο εργολάβο δυνάμει συμφωνίας ημερ. 22.3.1999 (εφεξής ο Εργολάβος). Παρά το επαγγελματικό καθήκον επιμέλειας που όφειλε ο εναγόμενος στους ενάγοντες, η αρχιτεκτονική του μελέτη ήταν φτωχή, ελλιπής, λανθασμένη και επιπόλαια. Παράλληλα απέτυχε να προβεί στις δέουσες ενέργειες για εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας και ενέκρινε αδικαιολόγητη παράταση 8 μηνών στον Εργολάβο. Αμέλεια επέδειξε και κατά τον χρόνο εκτέλεσης του έργου. Πλήρεις λεπτομέρειες όλων των πιο πάνω, παρατίθενται στην παράγραφο 10 της Ε/Α. Συνεπεία των αμελών πράξεων του εναγομένου και/ή της παράβασης των καθηκόντων του, οι ενάγοντες υπέστησαν και υφίστανται ζημιά σε σχέση ειδικά με (α) τις βοηθητικές εγκαταστάσεις των αποδυτηρίων, οι οποίες εμφανώς κινδυνεύουν με κατάρρευση και (β) ολόκληρο το οικοδόμημα του γηπέδου, το οποίο είναι επικίνδυνο λόγω των πολλαπλών προβλημάτων και κακοτεχνιών. Για αποκατάσταση των προβλημάτων και κακοτεχνιών και για την ασφαλή λειτουργία του γηπέδου, θα πρέπει να ληφθούν διάφορα μέτρα, το κόστος των οποίων, με τιμές του πρώτου τριμήνου του 2006, εκτιμήθηκαν σε £98.400 πλέον ΦΠΑ. Με σχετική αναπροσαρμογή στις ισχύουσες τιμές, κατά την καταχώρηση της αγωγής το 2008, το κόστος ανέρχεται σε £110.000 (€187.946,16) πλέον ΦΠΑ. Αυτή είναι και η βασική αξίωση των εναγόντων εναντίον του εναγομένου. Άνευ βλάβης των προαναφερθέντων ισχυρισμών, οι ενάγοντες διατείνονται ότι κατέβαλαν στον Εργολάβο £72.463, και ότι ο Εργολάβος με την αγωγή 6380/01 διεκδικεί περαιτέρω £52.039,46 και £40.000 αντίστοιχα. Στην αγωγή αυτή υπέβαλαν ανταπαίτηση με την οποία διεκδικούν διάφορα ποσά για κακοτεχνίες. Παρόλα ταύτα οι ενάγοντες, διεκδικούν από τον εναγόμενο όπως τους αποζημιώσει για το οποιοδήποτε ποσό κληθούν να πληρώσουν στον Εργολάβο στα πλαίσια της ως άνω αγωγής 6380/
2. Η αξίωση αυτή, παρότι παραμένει στο Παρακλητικό της Ε/Α, φαίνεται να διαφοροποιείται ή εν πάση περιπτώσει να επηρεάζεται από τη διαιτητική απόφαση που τελικώς εκδόθηκε στα πλαίσια της αγωγής 6380/01 και η οποία καθορίζει, συγκεκριμενοποιεί και επιδικάζει προς τα μέρη διάφορα ποσά. Η απόφαση αυτή κατατέθηκε ως τεκμήριο
3. Τέλος, διαζευκτικά, προβάλλεται και αξίωση ύψους £18.019,28 (€30.787,77) ειδικά για ζημιές που υπέστησαν οι ενάγοντες για εργασίες, για τις οποίες, ο εναγόμενος αμελώς εξέδωσε πιστοποιητικά εκτέλεσης για συγκεκριμένο ποσό ενώ στην πραγματικότητα οι εκτελεσθείσες εργασίες ήταν μικρότερης αξίας. Συγκεκριμένα εξέδωσε πιστοποιητικά εκτέλεσης εργασιών για συνολικό ποσό £103.684,91 ενώ με βάση επαναμέτρηση που έγινε, η εκτελεσθείσα εργασία ανέρχεται σε £85.675,
4. Υπάρχει δηλαδή μια διαφορά της τάξεως των £18.019,28, όση δηλαδή η τοιούτη αξίωση των εναγόντων. Σχετική είναι η παράγραφος 10(ξ)(δδ) της Ε/Α. Στον αντίποδα, ο εναγόμενος με την Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση που καταχώρησε εγείρει κατ' αρχάς δύο προδικαστικές ενστάσεις. Η πρώτη είναι, πως, οι ενάγοντες ενόψει του δικού τους ισχυρισμού ότι δεν είχαν συμβατική σχέση με τον εναγόμενο, δεν έχουν κανένα αγώγιμο δικαίωμα εναντίον του εναγομένου. Το θέμα αυτό διαπλέκεται με τα γεγονότα της υπόθεσης και η επίλυση του, θα επέλθει ταυτόχρονα με την κατάληξη του Δικαστηρίου επί της ουσίας. Η δεύτερη είναι ότι η προώθηση της παρούσας αγωγής είναι καταχρηστική ενόψει της ύπαρξης της αγωγής 6380/01 και ειδικά των τεκταινομένων που αφορούν στην καταχώρηση εκεί, ανταπαίτησης από τους εδώ ενάγοντας, χωρίς τη συμπερίληψη οποιασδήποτε αξίωσης εναντίον του εναγομένου. Δεν ζητήθηκε η προδίκαση αυτής της ένστασης, ούτε και προωθήθηκε τελικώς, με την κατάθεση σχετικής επιχειρηματολογίας από πλευράς εναγομένου. Συνεπώς, η ένσταση αυτή - η οποία έτσι κι αλλιώς είναι καταφανώς αβάσιμη - θεωρήθηκε εγκαταληφθείσα. Άνευ βλάβης των προαναφερθεισών ενστάσεων, ο εναγόμενος απορρίπτει τους ισχυρισμούς των εναγόντων και ισχυρίζεται ότι, κατά πάντα ουσιώδη χρόνο, ενεργούσε στη βάση συμφωνίας με τους ενάγοντες και όχι με τον Ευθυμίου, ο οποίος, απλά τον συνέστησε στους ενάγοντες. Στο πλαίσιο αυτό εκτέλεσε πλήρως και με βάση τη συμφωνία και τους ισχύοντες Νόμους και Κανονισμούς, τα καθήκοντα του ως αρχιτέκτονας και/ή μηχανικός του όλου έργου. Η συμφωνηθείσα αμοιβή του ήταν 7% επί του συνολικού κόστους κατασκευής, το οποίο προϋπολογίστηκε σε £300.
5. Τα καθήκοντα του, δεν περιλάμβαναν ευθύνη ή ανάμειξη στην έκδοση των πιστοποιητικών των αρμοδίων αρχών και/ή της βεβαίωσης ποσοτήτων. Τα αρχικά και τροποποιητικά αρχιτεκτονικά σχέδια, με την έκδοση τους, παραδόθηκαν στους ενάγοντες για σκοπούς έκδοσης πολεοδομικής άδειας και άδειας οικοδομής. Πέραν τούτων, ο εναγόμενος συμβούλεψε τους ενάγοντες ότι υπήρχαν διάφορες ενέργειες - εκτός των δικών του καθηκόντων - στις οποίες θα έπρεπε να προβούν για να πετύχουν την έκδοση πολεοδομικής άδειας, αλλά και για την απρόσκοπτη χρήση του γηπέδου στο μέλλον. Είναι η παράλειψη των εναγόντων να συμμορφωθούν με τις πιο πάνω υποδείξεις που οδήγησε στην επιστροφή, στις 4.3.1998, της αίτησης για έκδοση πολεοδομικής άδειας, για την οποία, οι ενάγοντες, ουδέποτε τον ειδοποίησαν. Εν πάση περιπτώσει η μη έκδοση πολεοδομικής άδειας δεν έχει καμία σχέση με τις κατ' ισχυρισμό ζημιές των εναγόντων. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι είχε μόνο συμβουλευτική ανάμειξη στην επιλογή των εργολάβων και καμία ευθύνη να τερματίσει εκείνος το οποιοδήποτε συμβόλαιο εργολαβίας λόγω παράβασης του. Ο Εργολάβος εγκατάλειψε το έργο τον Σεπτέμβριο του 1999 και ο εναγόμενος επανειλημμένα προειδοποιούσε τους ενάγοντες μέχρι και το 2002, για τους κινδύνους σοβαρών ζημιών και επιπτώσεων λόγω της διακοπής των εργασιών. Ειδικά σε συνάντηση που έγινε στις 24.4.2002, στην παρουσία πολλών παραγόντων, ζήτησε από τους ενάγοντες να λάβουν μέτρα ύψους £5.000 για διόρθωση κάποιων κακοτεχνιών για προστασία του όλου έργου, πράγμα που οι τελευταίοι παρέλειψαν να πράξουν. Στην ίδια συνάντηση επιβεβαιώθηκε ότι η αξία της ήδη εκτελεσθείσας εργασίας ήταν £120.
6. Σε σχέση με αυτή, ο εναγόμενος έχει να λαμβάνει από τους ενάγοντες αμοιβή £21.874,62 (€37.375,00), ποσό το οποίο, παρά τις υποσχέσεις, ουδέποτε του κατέβαλαν. Περαιτέρω, ο εναγόμενος αρνείται τις κατ' ισχυρισμό ζημιές, οι οποίες, ακόμα και αν υπάρχουν, τις αποδίδει στην εγκατάλειψη του έργου από το 1999 και στη διάβρωση του εδάφους που αναμενόταν λόγω μη κατασκευής των αναγκαίων υποστηρικτικών έργων από την εγκατάλειψη και μετά. Ούτε και ευθύνη αποδέχεται για τυχόν παραβιάσεις του συμβολαίου μεταξύ Εργολάβου και εναγόντων. Δεν εξέδιδε πιστοποιητικά πληρωμής του Εργολάβου. Αυτό το έπραττε ο επιμετρητής των εναγόντων. Ο ίδιος απλά τα ενέκρινε. Εν πάση περιπτώσει ουδέποτε ενέκρινε εργασίες που δεν εκτελέστηκαν. Η δε παράταση που έδωσε στον Εργολάβο, δικαιολογείτο στο μεγαλύτερο της μέρος, λόγω των επιπρόσθετων εργασιών που ζητήθηκαν. Εν όψει των ανωτέρω απορρίπτει την αξίωση των εναγόντων και ανταπαιτεί το προαναφερθέν ποσό των €37.375,00 (περιλαμβανομένου ΦΠΑ). Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση τους, οι ενάγοντες εμμένουν στους δικούς τους ισχυρισμούς και απορρίπτουν αυτούς του εναγομένου. Ανάμεσα σε άλλα, ισχυρίζονται ότι η παρούσα αγωγή ουδόλως προσκρούει στην αγωγή 6380/
7. Οι λόγοι επί των οποίων εδράζεται η αξίωση της παρούσας αγωγής, δεν ήταν γνωστοί κατά την καταχώρηση της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης στην αγωγή 6380/
8. Για την απόρριψη της αίτησης για πολεοδομική άδεια, την ευθύνη την είχε ο εναγόμενος, η μελέτη του οποίου, ήταν τόσο λανθασμένη που κανένα αρμόδιο όργανο δεν θα μπορούσε να βασιστεί σ' αυτή για την έκδοση είτε πολεοδομικής άδειας είτε άδειας οικοδομής. Ακόμα και μετά την απόρριψη της αίτησης, ο εναγόμενος συνέχισε να εκτελεί τα καθήκοντα του, παράνομα και αντιδεοντολογικά, επιβραβεύοντας με τις πράξεις του τον Εργολάβο στην τέλεση των διαφόρων κακοτεχνιών. Τις κακοτεχνίες αυτές, ο εναγόμενος, κατά παράβαση των καθηκόντων του, παρέλειψε να τις εντοπίσει. Περαιτέρω, ουδέποτε προειδοποίησε τους ενάγοντες για κινδύνους που θα δημιουργούνταν λόγω διακοπής των εργασιών και εν πάση περιπτώσει, οι ζημιές δεν οφείλονται στην διακοπή των εργασιών αλλά στις αμελείς ενέργειες και παραλείψεις από πλευράς εναγομένου. Ουδέποτε συμφώνησαν μαζί του για την καταβολή αμοιβής, ούτε και ο εναγόμενος ζήτησε ποτέ την καταβολή οποιασδήποτε αμοιβής. Η δε αξίωση που υποβάλει στα πλαίσια ανταπαίτησης γίνεται καθαρά για λόγους αντιπερισπασμού και δημιουργίας λανθασμένων εντυπώσεων. Η ακροαματική διαδικασία Η ακρόαση που ακολούθησε ήταν χρονοβόρα και επίπονη με τη δια ζώσης μαρτυρία πολλών μαρτύρων και την κατάθεση σωρείας τεκμηρίων. Συγκεκριμένα εκ μέρους των εναγόντων, κατέθεσαν οι Γιώργος Δημητριάδης (ΜΕ1), Ανδρέας Χατζηβασιλείου (ΜΕ2), Κίκης Κυριάκου (ΜΕ3), Γιώργος Πανταζής (ΜΕ4), Κυπρούλα Οικονόμου (ΜΕ5), Άγγελος Σαββίδης (ΜΕ6), Κρίτων Κυριακίδης (ΜΕ7), Κώστας Ανδρέου (ΜΕ8), Κώστας Κυριακίδης (ΜΕ9) και Ανδρέας Λαζαρής (ΜΕ10). Εκ μέρους του εναγομένου, κατέθεσε ο ίδιος (ΜΥ1), οι Άντρος Κυριάκου (ΜΥ2) και Νικολέτα Ανδρονίκου (ΜΥ3). Τα τεκμήρια που κατατέθηκαν είναι τα εξής: Τεκμήριο 1 Κλ. Ένταλμα (Ο2.r6) και Έκθεση Απαίτησης Αγ.6380/01 Τεκμήριο 2 Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση Αγ.6380/01 Τεκμήριο 3 Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση Αγ. 6380/01 Τεκμήριο 4 Έντυπο κυρίως Συμβολαίου Τεκμήριο 5 3 σελίδες από το έντυπο Κυρίως Συμβολαίου Τεκμήριο 6 Σχέδια 167/Ι και 13 Τεκμήριο 7 Δελτίο Ποσοτήτων Τεκμήριο 8 Έκθεση Αποτίμησης από Earthquake Protected Structures, Ιούλιος 2007, μαζί με σχέδια, Σ01-11 Τεκμήριο 9 Διερεύνηση και αξιολόγηση των γεγονότων - Μάρτιος 2008, από Earthquake Protected Structures Τεκμήριο 10 Έκθεση από ΜΕ6 Τεκμήριο 10(α) Έκθεση ΜΕ6 μαζί με πρωτότυπες φωτογραφίες Τεκμήριο 11 Δέσμη φωτογραφιών του έργου Τεκμήριο 12 Έκθεση βασικών γεγονότων από τον Χαρίλαο Χαραλαμπίδη Τεκμήριο 13 Πιστοποιητικό Πληρωμής Νο.1 Τεκμήριο 14 Πιστοποιητικό Πληρωμής Νο.2 Τεκμήριο 15 Πιστοποιητικό πληρωμής Νο.3 Τεκμήριο 16 Τελική κατάσταση (υλικών) μέχρι 18.04.2000 ημερ.18 Απριλίου 2000, υπό Α. Αθανασίου Τεκμήριο 17 Επιστολή Ανδρέα Ηρακλέους ημερ. 23.04.1999 Τεκμήριο 18 Επιστολή Ανδρέα Ηρακλέους ημερ. 27.04.1999 Τεκμήριο 19 Επιστολή Ανδρέα Ηρακλέους ημερ. 02.05.1999 Τεκμήριο 20 Επιστολή Ανδρέα Ηρακλέους ημερ.10.05.1999 Τεκμήριο 21 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 4.9.1999 Τεκμήριο 22 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 4.9.1999 Τεκμήριο 23 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 22.11.1999 Τεκμήριο 24 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 22.11.1999 Τεκμήριο 25 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 5.1.2000 Τεκμήριο 26 Επιστολή Ν. Νεοφύτου & Δ. Μαυρομούστακου Λτδ ημερ. 30.6.2001 Τεκμήριο 27 Επιστολή Κώστα Π. Χ' Κωστή ημερ. 18.2.2000 Τεκμήριο 28 Επιστολή Κώστα Π.Χ' Κωστή ημερ. 12.5.2000 Τεκμήριο 29 Επιστολή Κώστα Π. Χ' Κωστή ημερ. 12.5.2000 Τεκμήριο 30 Επιστολή Κώστα Π. Χ' Κωστή ημερ. 12.5.2000 Τεκμήριο 31 Επιστολή Κώστα Π. Χ' Κωστή ημερ. 20.12.2007 Τεκμήριο 32 Επιστολή Κοινοτικού Συμβουλίου προς Α. Ηρακλέους ημερ. 28.6.2002 Τεκμήριο 33 Κατάσταση Δικογράφων από Κοινοτάρχη Κάτω Αμιάντου (Κρίτων Κυριακίδη) (την οποία κατάθεσε στη Διαιτησία ήτοι προς Πέτρο Ευλογημένο, Διαιτητή) 20.10.2007 Τεκμήριο 34 Σημείωμα - επίσκεψη στο Κάτω Αμίαντο, Τετάρτη 24.4.2002 Τεκμήριο 35 Απόφαση Διαιτητή Γιώργου Πανταζή ημερ. 16.11.2009 Τεκμήριο 36 Δήλωση στην οποία αναφέρεται ότι τρία τεκμήρια είναι πανομοιότυπα με άλλα τρία τεκμήρια Τεκμήριο 37 Έκθεση Προσέγγισης για τη μελέτη αποκατάστασης της στατικής επάρκειας των τοίχων αντιστήριξης στο Κοινοτικό Γήπεδο Κ. Αμιάντου - Οκτώβριος 2006 μαζί με σχέδια Τεκμήριο 38(α) Τρίτη Σειρά Σχεδίων του 1999 (τροποποιητικά) Τεκμήριο 38(β) Σχέδια 1991 (πλην σχεδίου αρ.7) ίδια με Τεκμηρίου 6 Τεκμήριο 39 Στατική Μελέτη Τεκμήριο 40 Πρώτη Σειρά Σχεδίων 1991 Τεκμήριο 41 Έκθεση Ελέγχου της Εταιρείας Matestlab Ltd Materials Ltd Τεκμήριο 42 Επιστολή ημερ. 4.3.1998 Τεκμήριο 43 Δέσμη εγγράφων της Πολεοδομίας Τεκμήριο 44 Προκήρυξη Προσφορών ημερ. 21.5.1998 και Δημοσίευση ημερ. 24.5.1998 Τεκμήριο 45 Τοπογραφικό σχέδιο της ΣΥΝΘΙΛΑΝΤ ΛΤΔ Τεκμήριο 46 Επιστολή ημερ. 28.11.1997 μαζί με Προσφορά Τεκμήριο 47 Σχέδιο Τεκμήριο 48 Έκθεση ημερ. 4.8.2006 που ετοιμάστηκε από την ΜΕ5 Τεκμήριο 49 Έκθεση - Report ημερομηνίας 10.7.1998 Τεκμήριο 50 Επιστολή ημερ. 1.5.1992 Τεκμήριο 51 Μια φωτογραφία Τεκμήριο 52 Επιστολή ημερ. 9.12.2015 Τεκμήριο 53 Κ.Δ.Π 2012 Τεκμήριο 54 Επιστολή ημερ. 22.10.1998 Τεκμήριο 55 Επιστολή ημερ. 22.4.1999 Τεκμήριο 56 Επιστολή ημερ. 26.4.1999 Τεκμήριο 57 Επιστολή ημερ. 30.4.1999 Τεκμήριο 58 Επιστολή ημερ. 12.5.2000 Τεκμήριο 59 Αντίγραφο διάλεξης από το διαδίκτυο του Αθανάσιου Μαντέλου Τεκμήριο 60 Επιστολή ημερ. 26.4.2002 Τεκμήριο 61 Σημείωμα ημερ. 2.4.1992 Τεκμήριο 62 Φωτογραφία Τεκμήριο 63 Επιστολή ημερ. 23.2.1998 Τεκμήριο 64 Μία φωτογραφία που λήφθηκε από τον Εναγόμενο Τεκμήριο 65(α-στ) Δέσμη αποτελούμενη από έξι φωτογραφίες σε μεγέθυνση Τεκμήριο 66 Δύο φωτογραφίες Τεκμήριο 67 Αντίγραφο επιστολής ημερ. 19.3.1999 Τεκμήριο 68 Μια φωτογραφία Τεκμήριο 69 4 φύλλα απόδειξης παραλαβής με φαξ επιστολής ημερ. 10.5.2016 Το εύρος της προσαχθείσας μαρτυρίας, καθιστά αντιπαραγωγικό το όποιο εγχείρημα εκτενούς και επαναληπτικής καταγραφής της στα πλαίσια της παρούσας απόφασης. Εξυπακούεται βέβαια ότι το σύνολο της δοθείσας μαρτυρίας - προφορικής και γραπτής - έτυχε ενδελεχούς μελέτης και εξέτασης από το Δικαστήριο και η ετυμηγορία που θα ακολουθήσει, θα έχει ως μόνο και μοναδικό υπόβαθρο αυτή ακριβώς τη μαρτυρία, σε συνάρτηση πάντοτε με τις έγγραφες προτάσεις. Αυτού λεχθέντος για σκοπούς συνοχής και καλύτερης κατανόησης της επίδικης διαφοράς, θα προβώ σε μια σύντομη, συνοπτική σκιαγράφηση των κύριων σημείων της δοθείσας μαρτυρίας. Ξεκινώ από τον πολιτικό μηχανικό (ΜΕ1) ο οποίος ήταν ίσως ο σημαντικότερος μάρτυρας από πλευράς εναγόντων. Ο μάρτυρας αυτός υιοθέτησε μακροσκελή γραπτή δήλωση (έγγραφο 1) καθώς και τρεις εκθέσεις πραγματογνωμοσύνης, τα τεκμήρια 8, 9 και 37 (εκ των οποίων τα τεκμήρια 8 και 9 είναι πανομοιότυπα). Αφού αναφέρθηκε στα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά του προσόντα, ανέλυσε με λεπτομέρεια τα καθήκοντα που έχει ένας σύμβουλος-μελετητής στα πλαίσια μιας σύμβασης παροχής υπηρεσιών συμβούλου μηχανικού, σε όλες τις φάσεις υλοποίησης ενός έργου. Εδράζοντας επ' αυτού την άποψη του, αναφέρθηκε στη συνέχεια σε όλο το εύρος της επίδικης διαφοράς, αναδεικνύοντας, κατ' ισχυρισμό συγκεκριμένες αμελείς πράξεις και παραλείψεις του εναγομένου στις αναφερθείσες φάσεις του επίμαχου έργου. Σε σχέση με την πολεοδομική άδεια (και άδεια οικοδομής), αν και αναγνώρισε ότι την κατά Νόμο ευθύνη για εξασφάλιση της, την έφερε τότε, ο ιδιοκτήτης του έργου, υποστήριξε ότι την ευθύνη για τις επαφές με το τμήμα Πολεοδομίας την έφερε ο μελετητής του έργου, ο οποίος κάνει και όλες τις διαβουλεύσεις σε σχέση με τα όσα προαπαιτούνται για έκδοση αυτής της άδειας. Επιπλέον ο μελετητής ετοιμάζει και υπογράφει τα σχέδια και επιτηρεί την ορθότητα και των άλλων εγγράφων που συνοδεύουν την αίτηση. Στην προκειμένη περίπτωση, ο εναγόμενος, δεν απέτρεψε τον ιδιοκτήτη από το να υποβάλει μια ελλιπή αίτηση (δεν υπήρχαν σχέδια που να δείχνουν την τομή του γηπέδου σε συσχετισμό με την ένταξη της ανάπτυξης στο περιβάλλον ούτε και εξασφαλίσεις χώρων στάθμευσης), ούτε και ενήργησε στη συνέχεια για συμπλήρωση των κενών του φακέλου. Ως επίπτωση, δεν εκδόθηκε πολεοδομική άδεια, κάτι το οποίο ήταν απαγορευτικό της έναρξης οποιωνδήποτε κατασκευαστικών εργασιών. Απ' εκεί και πέρα υποστήριξε πως δεν έγινε αξιολόγηση της μορφολογίας του εδάφους και ειδικότερα δεν λαμβάνονται υπόψη στα αρχιτεκτονικά και στατικά σχέδια, οι σημαντικές υψομετρικές διαφορές που υπήρχαν σε διάφορα σημεία. Τα προβλήματα των υψομετρικών διαφορών ήταν ορατά από την έναρξη των εργασιών από τον Εργολάβο (σελ 10 - εγγράφου 1), χωρίς όμως το πρόβλημα να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά. Υποστήριξε περαιτέρω πως υπήρξε και υστεροβουλία από μέρους του εναγομένου, λέγοντας, ότι, η στατική ανάλυση ενός τοίχου αντιστήριξης ύψους 9μ.40εκ. που αποκαλύφθηκε στην πλευρά των εναγόντων μόλις στις 16.3.2015, έγινε μεταγενέστερα της φάσης εκτέλεσης του έργου. Γενικά, όλοι οι τοίχοι αντιστήριξης σχεδιάστηκαν χωρίς στατική μελέτη και κανένα υπολογιστικό έλεγχο (σελ.15). Αμέλεια υπήρξε και στην επίβλεψη/παραλαβή των εργασιών (σελ.16) αλλά και στην έγκριση των πιστοποιητικών πληρωμής (σελ.18). Διαφώνησε με τη θέση ότι το 2002, οι ζημιές θα μπορούσαν να αποκατασταθούν με έργα ύψους £5.000, λέγοντας ότι τα προβλήματα ήταν πολύ σοβαρά, κάλυπταν όλο το έργο και χρειαζόταν σοβαρή και εις βάθους μελέτη για αποκατάσταση. Το κόστος μιας τέτοιας εργασίας, στην κατάληξη του (σελ.22), το προσδιόρισε σε £115,000 με τιμές του πρώτου τριμήνου του 2006 και £125.000 με τιμές του τελευταίου τριμήνου του
9. Κατά την αντεξέταση, του υποβλήθηκε ότι ο εναγόμενος δεν γνώριζε ότι η πρώτη αίτηση για πολεοδομική άδεια, είχε επιστραφεί από το τμήμα Πολεοδομίας με την επιστολή ημερ. 4.3.1998 (τεκμήριο 42) και ότι, ομοίως, εν αγνοία του υποβλήθηκε νέα αίτηση στις 23.3.1998, η οποία απορρίφθηκε με επιστολή του τμήματος Πολεοδομίας στις 8.12.1999 (δέσμη - τεκμήριο 43). Αν και ο μάρτυρας, δεν είχε απευθείας, προσωπική γνώση, αναφερόμενος στα γενικότερα καθήκοντα ενός μελετητή και σε επιμέρους γεγονότα που ήταν υπόψη του, αρνήθηκε την υποβολή. Ομοίως αρνήθηκε, ότι τα προβλήματα που ανέκυψαν ήταν το αποτέλεσμα της εγκατάλειψης του έργου, εμμένοντας στις αρχικές του θέσεις για αμέλεια και παραλείψεις. Ο ΜΕ2, ανώτερος τεχνικός στο επαρχιακό γραφείο του τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως Λεμεσού, ανέφερε, ότι, το τμήμα του είναι αρμόδιο για την έκδοση πολεοδομικής άδειας, η οποία είναι απαραίτητη για την έκδοση άδειας οικοδομής από την τοπική αρχή. Η τοπική αρχή είναι αυτή που ελέγχει και τις στατικές μελέτες ενός έργου. Στη συνέχεια αναγνώρισε το τεκμήριο 43, λέγοντας ότι η μελέτη της υπόθεσης έγινε από το διευθυντή του τμήματος στη Λευκωσία χωρίς να ζητηθούν οποιεσδήποτε πληροφορίες για την υπόθεση. Η αρνητική απάντηση στην υποβληθείσα αίτηση, δόθηκε στις 8.12.
10. Αντεξεταζόμενος, επιβεβαίωσε ότι την αίτηση την υποβάλλει ο ιδιοκτήτης της γης, προς τον οποίο απευθύνεται και η αρνητική απάντηση. Κατόπιν της εδώ αρνητικής απάντησης ημερ. 8.12.1999, οι ενάγοντες δεν τους απέστειλαν καμία επιστολή. Έλαβαν όμως επιστολή ημερ. 25.8.2004 από τον βουλευτή Χρ. Πουργουρίδη, ο οποίος επιθυμούσε να πληροφορηθεί για την πορεία της αίτησης. Πληροφορήθηκε ότι, είχε δοθεί αρνητική απάντηση. Ο ΜΕ3, υπάλληλος της CYTA ερωτηθείς σχετικά, ανέφερε, ότι, οι εξαψήφιοι αριθμοί τηλεφώνου μετατράπηκαν σε οκταψήφιοι την 1.12.
11. Για το γεγονός τούτο ενημερώθηκαν οι καταναλωτές με σχετική εκστρατεία από την 1.3.
12. Ο ΜΕ4 (αρχιτέκτονας) ήταν ο διαιτητής που εξέδωσε την απόφαση (τεκμήριο 35). Διευκρίνισε πως δεν άκουσε μαρτυρία και εξέδωσε την απόφαση του αποκλειστικά στη βάση των εγγράφων που κατατέθηκαν ενώπιον του από τα μέρη. Για εκείνον, το πιο σημαντικό έγγραφο ήταν το συμβόλαιο μεταξύ εργολάβου (απαιτητή) και ιδιοκτήτη. Ο ίδιος δεν ασχολήθηκε καθόλου με τυχόν ευθύνη του μελετητή του έργο. Ως ΜΕ5 κατέθεσε η διευθύντρια του εργαστηρίου GEOMAT TESTING LABORATORIES LTD, το οποίο ασχολείται με ελέγχους δομικών υλικών και γεωλογικές-γεωτεχνικές μελέτες από το
13. Υιοθετώντας γραπτή δήλωση (έγγραφο 2), ανέφερε, ότι, στις 2.12.2005 διορίστηκαν από την EARTHQUAKE PROTECTED STRUCTURES - EPS να διεξάγουν σειρά δομικών εργαστηριακών ελέγχων και μετρήσεων στο κοινοτικό γήπεδο κάτω Αμιάντου. Έτσι, κλιμάκιο του εργαστηρίου στο οποίο μετείχε και η ίδια, συναντήθηκαν επί τόπου με τον ΜΕ1 της EPS και εκεί διεξήγαγαν διάφορες μετρήσεις. Σχετική επί τούτου είναι η έκθεση (τεκμήριο 48) και το σχέδιο (τεκμήριο 47). Μεταξύ άλλων, διαπίστωσαν ότι τα υλικά κάτω από τα πέδιλα ήταν χαλαρά και συχνά υπήρχε κενό κάτω από το σκυρόδεμα ενώ η χρήση σκυροδέματος εξομάλυνσης κάτω από τα πέδιλα φαίνεται να μην έγινε. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι οι εργασίες τους στο μέρος διήρκησαν τρεις ημέρες. Περαιτέρω επεξήγησε τη μεθοδολογία και τα διάφορα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν. Διευκρίνισε ότι ο οπλισμός που εστάλη στο Α.Τ.Ι. για τη διεξαγωγή εξετάσεων για προσδιορισμό της αντοχής και των ιδιοτήτων του, ήταν αυτός που εξείχε ή υπήρχε ήδη σε διάφορα σημεία των κερκίδων και όχι (εσωτερικός) οπλισμός που βρισκόταν εντός του σκυροδέματος, στον οποίο έφτασαν διανοίγοντας οπές για να μετρήσουν το πάχος του οπλισμού. Η άποψη της είναι ότι "τα μπετά" ήταν αρκετά καλά. Σε σχέση με το τεκμήριο 48 (πίνακα Ζ3) ανέφερε ότι ο τοίχος Α που φαίνεται, κάθεται επί του τοίχου Β, χωρίς πέδιλο. Δεν είναι για την ίδια να εκφράσει άποψη για το γεγονός τούτο, αλλά για τους μελετητές. Καθήκον του εργαστηρίου της είναι να προβαίνει στους ελέγχους και να δίδει τα δεδομένα για αξιολόγηση. Ο ΜΕ6 επίσης αρχιτέκτονας ανέφερε ότι επισκέφθηκε το γήπεδο στις 15.10.2001 κατόπιν πρόσκλησης των εναγόντων και ετοίμασε σχετικά την έκθεση - τεκμήριο 10 Α την οποία και υιοθέτησε. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι η επιτόπια επίσκεψη του διήρκησε γύρω στις 3 ώρες. Ερωτηθείς σχετικά, επανέλαβε, ότι, υπήρξε (ορατή) οριζόντια μετατόπιση περίπου 40εκ του βόρειου τοίχου της κερκίδας και κάθετη υποχώρηση της επιχωμάτωσης (γεγονός που φαίνεται στο τεκμήριο 10Α, σελ.8, φωτ.9). Αυτό δεν σημαίνει, ότι, μετακινήθηκαν οι κερκίδες, σημείωσε. Για τον τοίχο αυτό δεν υπήρχαν λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια, δηλαδή σχέδια που να δείχνουν με λεπτομέρεια τον οπλισμό. Έγιναν και πολλές αλλαγές που δεν φαινόντουσαν στο σχέδιο που του δόθηκε όπως η θέση των αποδυτηρίων και αποχωρητηρίων του γηπέδου. Για τις τροποποιήσεις αυτές δεν υπήρχαν γραπτές οδηγίες του μελετητή. Οι προκληθείσες ζημιές, υποστήριξε, οφείλονται σε αστοχία της μελέτης ή και σε μη σωστή εκτέλεση των σχεδίων εφόσον υπήρχαν και όχι στην εγκατάλειψη του έργου. Πιστεύει ότι οι αστοχίες δεν μπορούσαν καν να επιδιορθωθούν. Έπρεπε να κατεδαφιστούν. Βέβαια η πάροδος του χρόνου - με τις κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή - επαυξάνει τις ζημιές. Ο ίδιος πάντως δεν έχει ξανά επισκεφθεί το μέρος. Ο κοινοτάρχης Αμιάντου (ΜΕ7) ανέφερε, ότι, από την ανάληψη των καθηκόντων του το 2002 μέχρι σήμερα, ο εναγόμενος, δεν επικοινώνησε μαζί του για να ζητήσει την οποιαδήποτε αμοιβή. Ο ίδιος έλαβε μέρος στη σύσκεψη που έγινε στις 24.4.2002 (πρακτικά- τεκμήριο 34) με πρωτοβουλία του κοινοτικού συμβουλίου, στο οποίο μετείχε και ο εναγόμενος και ούτε εκεί είχε ζητήσει οποιαδήποτε αμοιβή. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι δεν γνωρίζει πόσα χρήματα πλήρωσαν οι ενάγοντες μέχρι τώρα για την κατασκευή του γηπέδου. Ερωτηθείς σχετικά, συμφώνησε πάντως ότι το 60% του κόστους θα το αναλάμβανε ο ΚΟΑ και το 40% η κοινότητα. Δεν ασχολήθηκε, ούτε είχε γνώση για την πορεία των αιτήσεων για πολεοδομική άδεια και άδεια οικοδομής του γηπέδου. Ούτε και είναι γνώστης οποιωνδήποτε τεχνικών θεμάτων. Τέλος αρνήθηκε, ότι ο εναγόμενος το 2003 απαίτησε πληρωμή από τον ίδιο και τον απείλησε με τερματισμό της συνεργασίας σε περίπτωση μη πληρωμής. Ο κοινοτάρχης από το 1989-2001 (ΜΕ8) ανέφερε ότι τα σχέδια του γηπέδου, του παραδόθηκαν από τον πρόεδρο του Συλλόγου, σε σύσκεψη που έγινε στο οίκημα του Συλλόγου το 1991, στην παρουσία του υποψήφιου βουλευτή Ευθυμίου, του εναγομένου, του προέδρου και μελών του Συλλόγου, του ιδίου καθώς επίσης και άλλων προσώπων. Η συνεννόηση ήταν, πως δεν θα υπήρχε οποιαδήποτε χρέωση. Δηλαδή, ότι ο Ευθυμίου «έφκαλε τα σχέδια δωρεάν με τον κ. Ανδρέα Ηρακλέους [εναγόμενο]». Ουδέποτε συμφώνησε με τον εναγόμενο για καταβολή 7% αμοιβής. Ούτε και ο εναγόμενος του απέστειλε ποτέ τιμολόγιο ή ζήτησε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο αμοιβή. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε, ότι, ο ίδιος δεν έδωσε ποτέ οδηγίες στον εναγόμενο για τα σχέδια, ούτε για να προβεί σε αλλαγές στις εργασίες κατασκευής του γηπέδου. Το κόστος δε του όλου έργου δεν το θυμάται. Οι προσφορές των εργολάβων εγίνοντο μέσω του Έπαρχου. Η κοινότητα πάντως δεν ανέλαβε να καταβάλει το 40% του κόστους κατασκευής του γηπέδου. Απλά (η κοινότητα) είχε διεξάγει από προηγουμένως κάποιες χωματουργικές εργασίες στο γήπεδο - το οποίο προϋπήρχε στον χώρο - και αυτές λογίστηκαν, ως η συνεισφορά της κοινότητας. Απ' εκεί και πέρα ο ΚΟΑ θα αναλάμβανε όλον το κόστος. Ο ΚΟΑ θα πλήρωνε και τον εργολάβο. Τελικά όμως πλήρωσε και η κοινότητα χρήματα για την κατασκευή, αν και δεν θυμάται πόσα ακριβώς. Για παράδειγμα, τον επιμετρητή που τον διόρισε ο εναγόμενος, τον πλήρωσε η κοινότητα. Ο επιμετρητής ετοίμασε και έκθεση (τεκμήριο 49). Στη συνέχεια, δέχτηκε, ότι, οι ενάγοντες παρέλαβαν τα τεκμήρια 42 (επιστολή από Πολεοδομία), 50 (επιστολή από εναγόμενο) και 43 (απόρριψη από Πολεοδομία). Δέχτηκε επίσης, ότι, δεν ετοιμάστηκε περιβαλλοντική μελέτη ως η απαίτηση της Πολεοδομίας, λέγοντας όμως, ότι, ο εναγόμενος ήταν υπόχρεος να τους καθοδηγήσει για το θέμα αυτό. Για την απόρριψη της αίτησης δια του τεκμηρίου 43, ήταν ενήμερος τόσο ο εναγόμενος όσο και ο νέος κοινοτάρχης (ΜΕ7). Περαιτέρω, διευκρίνισε, ότι προτού προβεί σε κάποια πληρωμή ο ΚΟΑ, επισκεπτόταν το έργο ο μηχανικός του ΚΟΑ - κάποιος Παναγιώτης - και βεβαιωνόταν ότι πράγματι έγινε η συγκεκριμένη επιμέρους εργασία, π.χ. η κατασκευή ενός τοίχου. Τέλος, δε δέχτηκε υποβολή ότι τα περί δωρεάς από τον Ευθυμίου και τα περί συνάντησης στο οίκημα με τον εναγόμενο ουδέποτε έγιναν. Επέμενε, ότι ο πρόεδρος του Συλλόγου του παρέδωσε τα σχέδια και πως, αυτά, δόθηκαν δωρεάν. Τούτο έγινε στην παρουσία τόσο του Ευθυμίου όσο και του εναγόμενου. Ο ΜΕ9, αστυνομικός και μέλος του Δ.Σ του Συλλόγου κατά τον ουσιώδη χρόνο, ανέφερε, ότι, ήταν και αυτός παρών όταν ο υποψήφιος βουλευτής Ευθυμίου επισκέφθηκε το οίκημα του Συλλόγου και αφού έτυχε ενημέρωσης για την ανάγκη αναβάθμισης του γηπέδου, τους διαβεβαίωσε ότι τα σχέδια "θα τα αναλάβει αυτός με δικούς του ανθρώπους". Ήταν επίσης παρών στη σύσκεψη που ακολούθησε, πάλι στο οίκημα του Συλλόγου, όπου ο Ευθυμίου μαζί με τον εναγόμενο παρέδωσαν τα σχέδια στον πρόεδρο του Συλλόγου (ΜΕ10), ο οποίος, τα παρέδωσε με τη σειρά του στον παρόντα κοινοτάρχη (ΜΕ8). Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν στο μεσοδιάστημα των δύο προαναφερθεισών επισκέψεων του Ευθυμίου στο χωριό, υπήρξε οποιαδήποτε συνάντηση εναγομένου και κοινοτάρχη (ΜΕ8). Τέλος επέμενε - παρά την υποβολή του αντιθέτου - ότι, κατά την παράδοση των σχεδίων, ήταν παρών και ο Ευθυμίου. Ο τελευταίος μάρτυρας των εναγόντων (ΜΕ10), ήταν ο πρόεδρος του Δ.Σ. του Συλλόγου κατά τον ουσιώδη χρόνο. Ανέφερε και αυτός ότι ο Ευθυμίου, κατόπιν επίσκεψης του στο χωριό και ενημέρωσης που έτυχε για το θέμα του γηπέδου, του είπε, να αφήσει πάνω του το θέμα των αρχιτεκτονικών σχεδίων και θα το κανόνιζε ο ίδιος. Μετά από λίγες μέρες, ο Ευθυμίου επισκέφθηκε ξανά το χωριό, μαζί με τον εναγόμενο αυτή τη φορά και ο μάρτυρας τους έδειξε το γήπεδο. Μετά από μερικούς μήνες, ξανά ήρθαν στο χωριό και έγινε η σύσκεψη κατά την οποία, του παρέδωσαν τα αρχιτεκτονικά σχέδια, τα οποία με τη σειρά του, παρέδωσε στον κοινοτάρχη (ΜΕ8). Σχετική φωτογραφία της παράδοσης κατατέθηκε ως τεκμήριο
14. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει αν κατά την ημερομηνία παράδοσης των σχεδίων, είχε ήδη εγκριθεί η χρηματοδότηση από τον ΚΟΑ. Ούτε αν είναι ο ΜΕ8 που έδωσε οδηγίες στον εναγόμενο να ετοιμάσει τα σχέδια. Στον αντίποδα, πρώτος έδωσε μαρτυρία ο εναγόμενος (ΜΥ1), υιοθετώντας ως την κυρίως του εξέταση, γραπτή δήλωση αποτελούμενη από 81 δακτυλογραφημένες σελίδες (έγγραφο 3). Μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι ουδέποτε συμφώνησε να εκπονήσει σχέδια και να προσφέρει τις υπηρεσίες του δωρεάν στους ενάγοντες, ούτε και να πληρωθεί από τον Ευθυμίου. Το μόνο που του ανέφερε ο Ευθυμίου ήταν να χρεώσει "συγκαταβατικά" τους ενάγοντες, πράγμα που έπραξε δεχόμενος να χρεώσει 7% (περιλαμβανομένου 3% για την επίβλεψη της κατασκευής) αντί 9% που χρέωνε συνήθως. Αυτό το συμφώνησε με τον τότε κοινοτάρχη (ΜΕ8) σε συνάντηση που είχαν στο γραφείο του (ΜΥ1) τον Απρίλιο του
15. Ανάλυση της απαίτησης του για αμοιβή υπάρχει στη σελ.44 του εγγράφου
16. Τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις του, ήταν τα συνήθη και όχι όλα, όσα υπερβολικώς ανέφερε ο ΜΕ
17. Σε σχέση με την πολεοδομική άδεια, η συμμετοχή του ήταν καθαρά συμβουλευτική και δεν περιλάμβανε υποχρέωση υποβολής και εξασφάλισης μιας τέτοιας άδειας. Σε σχέση με το ίδιο το έργο, είχε υποχρέωση επίβλεψης. Δεν ανέλαβε την επιστασία, διεύθυνση και εποπτεία του έργου. Δύο-τρεις μέρες μετά τη συνάντηση με τον κοινοτάρχη (ΜΕ8) στο γραφείο του, επισκέφθηκε το γήπεδο μαζί με κάποιους συνεργάτες του και εκεί ο ΜΕ8 ανέλαβε όπως η ΣΥΝΘΙΛΑΝΤ ετοιμάσει τοπογραφικό και υψομετρικό σχέδιο. Επιπλέον, η Επαρχιακή Διοίκηση ανέλαβε να κατασκευάσει ένα τοίχο αντιστήριξης λίγα μέτρα πίσω από τη βόρεια πλευρά του γηπέδου για να υποστηρίξει το δρόμο που περνά βόρεια και ανατολικά του γηπέδου. Ενόψει τούτου η μόνη πρόβλεψη για μόνωση για τους τοίχους, ήταν αυτή που περιγράφεται στο δελτίο ποσοτήτων σελ. Β15-Β
18. Τελικώς, ο πιο πάνω τοίχος αντιστήριξης δεν ανεγέρθηκε, ούτε και έγινε η μόνωση λόγω εγκατάλειψης του έργου, με αποτέλεσμα να προκύψουν ζημιές στον χώρο των αποδυτηρίων. Η επέκταση των ζημιών θα αποφευγόταν αν λαμβάνονταν τα διορθωτικά μέτρα ύψους μόλις £5.000, ως η εισήγηση του που φαίνεται στο τεκμήριο
19. Όλες οι ζημιές που προέκυψαν στη συνέχεια οφείλονται στην εγκατάλειψη του έργου από το 2000 και δεν σχετίζονται με την επίβλεψη του έργου καθ' ον χρόνο εγίνοντο ή με τη μελέτη του. Το σκυρόδεμα, υποστήριξε, σε πρακτικό (πραγματικό) περιβάλλον χρειάζεται συντήρηση μετά από 30 έτη. Εδώ το μπετόν ήταν πολύ καλό, αλλά λόγω της παρόδου τόσο μεγάλου χρονικού διαστήματος από την εγκατάλειψη, χρήζει επείγουσας συντήρησης. Ο μάρτυρας περαιτέρω ανέφερε, ότι, ετοίμασε προσχέδιο και κατόπιν που του παραδόθηκαν τα σχέδια της ΣΥΝΘΙΛΑΝΤ και συναντήθηκε μερικές φορές με τον ΜΕ8 και άτομα του ΚΟΑ, συμπλήρωσε, τον Ιούνιου του 1991, τη στατική μελέτη την οποία παρέδωσε στους ενάγοντες για σκοπούς της αίτησης για πολεοδομική άδεια, την οποία, οι ίδιοι θα υπέβαλλαν. Είχε αναφέρει τότε στον ΜΕ8, ότι για εξασφάλιση της πολεοδομικής άδειας, ήταν απαραίτητη η ετοιμασία περιβαλλοντικής μελέτης από περιβαλλοντολόγο, η εξασφάλιση πρόσβασης σε δημόσιο δρόμο - όπως υποσχέθηκε η Επαρχιακή Διοίκηση - και η συναίνεση των ιδιοκτητών της γης απ' όπου θα περνούσε ο δρόμος (σχετική είναι η επιστολή - τεκμήριο 50). Τα σχέδια που ετοίμασε, δόθηκαν μεν στη συνάντηση που ανέφεραν οι ΜΕ9 και 10, όχι όμως στον ΜΕ10, ως ψευδώς ανέφερε, αλλά στον κοινοτάρχη ΜΕ
20. Σε ό,τι αφορά τον Ευθυμίου, οι σχέσεις τους ήταν μεν φιλικές, αλλά περιορισμένες και περισσότερο επαγγελματικές. Ουδέποτε πήγαν στο χωριό πριν την ετοιμασία των σχεδίων, ούτε και επιθεώρησαν μαζί το γήπεδο. Αρχικά πίστευε ότι ο Ευθυμίου δεν ήταν παρών κατά τη συνάντηση παράδοσης των σχεδίων. Όταν όμως είδε τη φωτογραφία (τεκμήριο 51), θυμήθηκε ότι ήταν. Πάντως δεν πήγαν μαζί στην εν λόγω συνάντηση. Τον συνάντησε εκεί. Όπως πληροφορήθηκε τον Ιανουάριο του 2003 σε επίσκεψη του στην Πολεοδομία, η αρχική αίτηση των εναγόντων για πολεοδομική άδεια είχε επιστραφεί από τις 4.3.1998 (με το τεκμήριο 42) λόγω μη υποβολής περιβαλλοντικής έκθεσης. Στη συνέχεια, στις 8.12.1999 - εν αγνοία του - οι ενάγοντες υπέβαλαν νέα αίτηση η οποία απερρίφθη για τους λόγους που φαίνονται στο τεκμήριο
21. Ούτε στη συνάντηση που αναφέρεται στο τεκμήριο 34, δεν του ανέφερε κανείς για τα πιο πάνω και συμπεριφέρθηκαν ωσάν το έργο να επρόκειτο να συνεχίσει. Πέραν των θεμάτων που αναφέρονται στο εν λόγω τεκμήριο, δεν υπήρχαν άλλα προβλήματα μέχρι και το
22. Η μελέτη και τα σχέδια ήταν ορθά και παραδόθηκαν στους ενάγοντες έγκαιρα και προ της ενάρξεως των εργασιών. Οι τροποποιήσεις στα σχέδια που έγιναν το 1999, δεν είχαν οποιαδήποτε σχέση με την ορθότητα ή μη της αρχικής μελέτης. Ήταν όμως αναγκαίες αφενός λόγω των τροποποιήσεων, παρατηρήσεων και επιθυμιών των εναγόντων και αφετέρου λόγω των κατολισθήσεων και διαβρώσεων του εδάφους από τις καιρικές συνθήκες που επήλθαν στο μεσοδιάστημα. Αυτό επιδεινώθηκε λόγω και της διακοπής των εργασιών το 1995 και
23. Ένας άλλος λόγος ήταν η απόφαση του ΚΟΑ και της Επαρχιακής Διοίκησης όπως οι τοίχοι, αντί να ντυθούν με πέτρα - όπως ήταν η αρχική απόφαση - γίνουν με μπετόν, με δυνατότητα επένδυσης με πέτρα σε κατοπινό στάδιο. Σε σχέση με τις επιστολές (τεκμήρια 17 - 20) αρνήθηκε, ότι, ετοιμάστηκαν εκ των υστέρων και προχρονολογήθηκαν. Επί τούτου, υποστήριξε, ότι τυπώθηκαν εκ νέου το 2006 σε καινούργια επιστολόχαρτα του γραφείου του, κατόπιν παράκλησης του Εργολάβου, για σκοπούς χρήσης τους στην αγωγή που είχε κινήσει εναντίον των εδώ εναγόντων. Αυτός είναι και ο λόγος που ως τηλέφωνο γραφείου, φαίνεται οκταψήφιος αριθμός τηλεφώνου αντί εξαψήφιος ως ήταν το 1999 (σχετική επί τούτου είναι η μαρτυρία του ΜΕ3). Όταν τυπώθηκαν στο νέο επιστολόχαρτο, τις υπέγραψε χωρίς να αντιληφθεί ή να σκεφτεί ότι, εν τω μεταξύ, είχε αλλάξει ο αριθμός τηλεφώνου. Όσον αφορά την παράταση που δόθηκε στον εργολάβο, τη χαρακτήρισε "δικαιολογημένη" (σελ.21 γραπτής δήλωσης). Σε σχέση με τους τοίχους, είναι σίγουρος ότι δεν υπήρξαν μετατοπίσεις. Εκείνο το οποίο συνέβηκε - χωρίς να δημιουργείται οποιοσδήποτε κίνδυνος, είναι, πως, οι τοίχοι κατασκευάστηκαν σε λάθος σημείο, κάτι το οποίο ήταν δύσκολο να εντοπίσει με γυμνό μάτι. Το γεγονός τούτο, κατά τον μάρτυρα, το γνώριζε και ο ΜΕ1 αλλά σκόπιμα, υποστήριξε το αντίθετο σε μια προσπάθεια να τον σπιλώσει. Στο πλαίσιο αυτό παρέλειψε να παρουσιάσει το «οριζοντιογράφημα» που του έδωσε η ΜΕ5 ενώ τα δικά του αποτελέσματα (του ΜΕ1) είναι πολύ χειρότερα από τα αντίστοιχα της ΜΕ
24. «Φανταστικό» χαρακτήρισε τον υπολογισμό του ΜΕ1 (σελ.80 του τεκμηρίου 8) λόγω της απουσίας στατικής μελέτης και στατικών σχεδίων που είναι απαραίτητα για να υπολογιστεί σοβαρά, η απαραίτητη ποσότητα σκυροδέματος ή σιδήρου και οι διαστάσεις και συχνότητες του οπλισμού. Άκαιρη ήταν και η χρονολογία 2006 που χρησιμοποιήθηκε για υπολογισμό της ζημιάς, αντί 2000 που εγκατέλειψε το έργο ο μάρτυρας ή έστω 2002 που έγινε η συνάντηση του τεκμηρίου
25. Στον ΜΕ1 απέδωσε και προσπάθεια "να αναλάβει εκείνος την επιδιόρθωση και ολοκλήρωση του έργου". Τέλος ο μάρτυρας προέβη σε σχολιασμό των κατ' ισχυρισμό του ΜΕ1, κακοτεχνιών, με απευθείας αντιπαραβολή φωτογραφιών που είχε βγάλει ο ΜΕ1 το 2006 ή 2007 και ο μάρτυρας στις 7.5.
26. Αντεξεταζόμενος ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το προσχέδιο που ετοίμασε ήταν κατ' ουσία μέρος της μελέτης και τα παρουσίασε στον κοινοτάρχη (ΜΕ8). Τα προσχέδια όμως δεν τα φύλαξε για να τα παρουσιάσει. Ήταν απλώς σκίτσα. Τα αρχικά του σχέδια, πρόσθεσε, τα ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1991 (όταν συναντήθηκε στο γραφείο του με τον ΜΕ8) και τα ολοκλήρωσε στις 18.6.
27. Όλα τα σχέδια είχαν δοθεί και στον εργολάβο. Σε υποβολή, ότι, ο πρώτος εργολάβος ξεκίνησε την κατασκευή του έργου βάσει των σχεδίων (τεκμήριο 40) τα οποία ήταν επικίνδυνα, εν αγνοία του ΚΟΑ, απάντησε πως αν έτσι είχαν τα πράγματα δεν θα ενέκρινε τη χρηματοδότηση ο ΚΟΑ. Αρνήθηκε τη θέση περί της ύπαρξης δύο τοίχων (σελ.14 του τεκμηρίου 8), υποστηρίζοντας ότι ένας τοίχος υπήρχε και ότι αυτό που φαίνεται είναι ο θεμελιοδοκός. Στο ίδιο πλαίσιο αρνήθηκε, ότι, ο κατ' ισχυρισμό τοίχος, καλύφθηκε από χώματα και άγρια βλάστηση. Σε σχέση με κακοτεχνίες του Εργολάβου, δέχθηκε ότι υπήρξαν κάποιες, λέγοντας ότι αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που κατακρατήθηκαν απ' αυτόν χρήματα - για να γίνουν οι αναγκαίες επιδιορθώσεις. Απ' εκεί και πέρα επανέλαβε τη θέση περί της πρόκλησης των όποιων ζημιών, συνεπεία της εγκατάλειψης του έργου και της παρέλευσης του χρόνου. Όπως επανέλαβε τα περί εκτύπωσης των τεκμηρίων 17-20 το 2006 στα καινούργια επιστολόχαρτα του γραφείου του στα οποία αναγραφόταν ο νέος αριθμός τηλέφωνου. Επέμενε επίσης για τα περί συμφωνημένης αμοιβής 7% με τον κοινοτάρχη (ΜΕ8) αν και δέχθηκε ότι δεν υπεγράφη καμία συμφωνία περί τούτου. Τότε, υποστήριξε, δεν έκαμνε γραπτές συμφωνίες. Την αμοιβή του τη ζήτησε πολλές φορές, αν και δεν το έκαμε ποτέ γραπτώς. Ούτε καν το 2003 που διακόπηκε εντελώς η συνεργασία του με τους ενάγοντες. Δεν εξέδωσε τιμολόγιο, διότι σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να καταβάλει τον ΦΠΑ. Ο ΜΥ2 - πολιτικός μηχανικός, εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ από το 1986 επισκέφθηκε, δύο φορές το γήπεδο κατόπιν πρόσκλησης του εναγομένου για να εκφράσει την άποψη του σε σχέση με την επικρατούσα εκεί κατάσταση. Και τις δύο φορές ήταν μαζί του ο εναγόμενος και του υποδείκνυε διάφορα σημεία. Από την οπτική του παρατήρηση και λόγω και της πείρας του, είναι σίγουρος ότι δεν παρουσιάζεται καμιά μεγάλη ή σοβαρή ζημιά ή στρέβλωση του μπετόν που να έχει προκληθεί από κακή μελέτη ή κακοτεχνία. Αν υπήρχε κακή μελέτη θα υπήρχαν μεγάλες κλίσεις της τοιχοποιίας και πιθανές καταρρεύσεις ως επίσης και μεγάλες ρωγμές κάθετα επί των κερκίδων, κάτι το οποίο, δεν παρατηρήθηκε. Σε σχέση με τις δοκούς στα αποδυτήρια, ανέφερε, ότι, το πάνω μέρος της δοκού συνδέεται με το πάνω μέρος του τοίχου κανονικά με οπλισμό ενώ το κάτω μέρος της δοκού που δεν συνδέεται είναι απλά διακοσμητικό για να δημιουργήσει κεκλιμένο σχήμα κάτω από τη δοκό. Η κακοτεχνία όπου φαίνεται εσωτερικά το χαλίκι (φωτογραφίες 32-34 του τεκμηρίου 8) προέρχεται από δονήσεις (vibrations) που έγιναν στο μπετόν την ώρα του γεμίσματος και δεν καταδεικνύει κακή σύνδεση πατώματος των κερκίδων με τον τοίχο. Το κόστος επιδιόρθωσης είναι πολύ χαμηλό. Όσον αφορά το σημείο που φαίνεται στις φωτογραφίες 37 και 38 του τεκμηρίου 8, δεν πρόκειται για πέδιλο του τοίχου. Το πέδιλο θα πρέπει να βρίσκεται κάτω από τον τοίχο και όχι πίσω του - όπως το εν λόγω σημείο. Το πέδιλο του συγκεκριμένου τοίχου θα πρέπει να έχει πάχος ενός περίπου μέτρου και να έχει το σχήμα του τοίχου, όχι ακανόνιστο σχήμα και πολύ λεπτό όπως αυτό που φαίνεται. Οι καφέ γραμμές που φαίνονται στην τοιχοποιία (φωτογραφίες 24, 28, 29 και 30 του τεκμηρίου 8) οφείλονται αφενός στο κόκκινο χρώμα του βουνού, το οποίο με την βροχή, αποτυπώνεται στον τοίχο και αφετέρου στο οξειδωμένο σίδερο που εξέχει της τοιχοποιίας. Σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι δεν ήταν συμπληρωμένος. Απ' εκεί και πέρα πουθενά δεν υπάρχει οφθαλμοφανής κλίση. Η κλίση του ενός ή δύο εκατοστών είναι εντελώς φυσιολογική και υπάρχει σε κάθε οικοδόμημα. Τέλος, πρόσεξε, ότι, έγιναν φρέσκες εκσκαφές παραπλεύρως του δυτικού τοίχου περίφραξης και αποκαλύφθηκε μια θεμελιοδοκός που στην βόρεια πλευρά έχει βάθος βύθισης 1.20εκ και στη νότια 40εκ (φωτογραφία - τεκμήριο 64) και όχι 2.50εκ όπως παραπλανητικά παρουσιάζεται στις φωτογραφίες (τεκμήριο 65). Αντεξεταζόμενος δεν δέχτηκε υποβολή, ότι, αυτό που ονόμασε "θεμελιοδοκό", στην πραγματικότητα είναι τοίχος και αποτυπώνεται στο σχέδιο 3 του τεκμηρίου 38Α με έντονη μαύρη γραμμή, δίπλα από τον εξωτερικό τοίχο αντιστήριξης. Επί τούτου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτό που αποτυπώνεται με έντονο μαύρο χρώμα είναι κάποιος εσωτερικός τοίχος που δεν υπήρχε στο μέρος. Ο εσωτερικός αυτός τοίχος, ενδεχομένως να κτιζόταν επί της θεμελιοδοκού, αλλά σίγουρα αυτό που αποτυπώνεται στο σχέδιο δεν είναι η θεμελιοδοκός αλλά κάποιος ανύπαρκτος τοίχος. Συναφώς αρνήθηκε ότι πρόκειται για τοίχο αντιστήριξης. Περαιτέρω επανέλαβε ότι η άποψη του εδράζεται στην οπτική επαφή του χώρου. Δεν έκαμε επιστημονική μελέτη, ούτε και είδε οποιαδήποτε σχέδια. Επέμενε ότι δεν υπήρχε μετατόπιση του τοίχου που φαίνεται στη φωτογραφία
28. Η τελευταία μάρτυρας της υπόθεσης (ΜΥ3), δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον εναγόμενο, επιβεβαίωσε ότι απέστειλε με φαξ στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τους ενάγοντες, επιστολή που συνέταξε η ίδια ημερ.10.5.2016, επισυνάπτοντας επίσης τις επιστολές ημερ. 7.12.2015 και 9.12.2015 (τεκμήριο 69). Μετά το πέρας της μαρτυρίας της ΜΥ3, δόθηκε χρόνος στους ευπαίδευτους συνηγόρους των μερών για να ετοιμάσουν την επιχειρηματολογία τους. Αμφότεροι, το έπραξαν, ετοιμάζοντας, υιοθετώντας και καταθέτοντας στο Δικαστήριο, πολυσέλιδες και ενδιαφέρουσες γραπτές αγορεύσεις, υποστηριζόμενες από σχετική Νομολογία. Στις αγορεύσεις αυτές, αναλύουν με στόχευση και λεπτομέρεια τα επίδικα θέματα, καταλήγοντας όμως, σε εκ διαμέτρου αντίθετο αποτέλεσμα. Έχω μελετήσει με κάθε προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις των μερών και επιμέρους αναφορά και σχολιασμός θέσεων και επιχειρημάτων θα γίνει σε κατοπινό στάδιο, εκεί και όπου χρειάζεται προς επίλυση των επιδίκων θεμάτων. Αξιολόγηση μαρτυρίας - Κατάληξη Έρχομαι τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, η οποία, εκ των πραγμάτων, θα συναρτηθεί και με την κατάληξη του Δικαστηρίου επί των επιδίκων θεμάτων. Όπως τονίζεται στο σύγγραμμα των Σάντη-Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης,