G.K. Theonell Building & Construction Ltd ν. AIG Europe Limited, Αρ. Αγωγής: 2743/13, 7/3/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2743/13 G.K. Theonell Building & Construction Ltd Ενάγοντες και AIG Cyprus Limited Εναγόμενοι Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος ημερ. 5.11.13 G.K. Theonell Building & Construction Ltd Ενάγοντες και AIG Europe Limited Εναγόμενοι Ημερομηνία: 7.3.
- Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Α. Ιωάννου για κ. Μ. Ιωάννου Για τους Εναγόμενους: κα Π. Κτίστη για Κ. Δημητριάδη ΑΠΟΦΑΣΗ Με την καταχωρηθείσα έκθεση απαίτησης τους οι Ενάγοντες αξιώνουν την προς αυτή καταβολή ποσού €1.800.206,96 ("κλοπή" και/ή απώλεια από 5 τραπεζικούς λογαριασμούς των Εναγόντων συνεπεία αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος) και ποσού €2.000.000 (για αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν σε τρίτους λόγω παράβασης συμβολαίου και/ή καθυστέρησης συμπλήρωσης του έργου Tivoli Square αποτελούμενου από 8 κατοικίες, 2 πολυκατοικίες και 17 διαμερίσματα και/ή ζημιά που υπέστησαν λόγω των συνεπειών της αναδιάρθρωσης των τραπεζών και/ή άλλως πως). Τα πιο πάνω ποσά αξιώνονται από τους Ενάγοντες δυνάμει ασφαλιστηρίου συμβολαίου τύπου Contractors All Risks με αρ. Ρ/050201/2012/3 αρχικά για την περίοδο 3.1.2012 μέχρι 1.1.2013 με ποσό κάλυψης €2.000.000 (το οποίο αυξήθηκε σε €4.002.400 μεταγενέστερα κατόπιν πρόσθετης πράξης) και το οποίο στη συνέχεια ανανεώθηκε για κάλυψη μέχρι 31.12.
- Στην υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι (Ασφαλιστική Εταιρεία) ισχυρίζονται ότι σύμφωνα με το τι διαλαμβάνεται στο εν ισχύ ασφαλιστήριο συμβόλαιο αυτοί ανέλαβαν να αποζημιώσουν τους Ενάγοντες για: (α) συγκεκριμένες υλικές ζημιές και φυσικές απώλειες (ΜΕΡΟΣ 1 - Υλική ζημιά) και (β) για οποιαδήποτε ποσά που οι Ενάγοντες καθίστανται κατά νόμο υπεύθυνοι να καταβάλουν σε τρίτους εξαιτίας συγκεκριμένων αιτιών (ΜΕΡΟΣ 2 - ευθύνη έναντι τρίτου). Κατά συνέπεια αν οι αξιώσεις των Εναγόντων που δεν εμπίπτουν σε καμιά από τις δυο πιο πάνω ζημιές (αν τελικά τις υπέστησαν οι Ενάγοντες πράγμα που αμφισβητείται) δεν καλύπτονται από τους πιο πάνω όρους του ασφαλιστήριο συμβολαίου και οι Εναγόμενοι δεν έχουν υποχρέωση να αποζημιώσουν τους Ενάγοντες. Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται διαζευκτικά ότι, έστω και εάν ήθελε αποδειχθεί ότι οι ζημιές και/ή απώλειες που οι Ενάγοντες αξιώνουν συνιστούν ζημιά η οποία μπορεί να αποζημιωθεί δυνάμει του και/ή καλύπτεται από το Ασφαλιστήριο, οι αξιώσεις των Εναγόντων εμπίπτουν σε αριθμό εξαιρέσεων. Περαιτέρω, αποτελεί υπερασπιστική θέση των Εναγομένων ότι οι Ενάγοντες παρέλειψαν να συμμορφωθούν με αριθμό όρων του Ασφαλιστηρίου και ως εκ τούτου οι Εναγόμενοι δεν έχουν οποιαδήποτε υποχρέωση να καλύψουν την απαίτηση τους, αφού, μεταξύ άλλων, η οποιαδήποτε πληρωμή και/ή υπόσχεση πληρωμής σε τρίτους έγινε κατά παράβαση του όρου 1 των "Ειδικών όρων που ισχύουν για το Μέρος 2" αφού ουδέποτε εξασφάλισαν την έγγραφη προς τούτο συναίνεση των Εναγομένων, ενώ δεν υπήρχε έγκαιρη και/ή οποιαδήποτε ειδοποίηση των Εναγομένων για την επέλευση των ισχυριζόμενων ζημιών όπως προνοεί ο Γενικός Όρος
- Οι Ενάγοντες για να αποδείξουν την υπόθεση τους παρουσίασαν δύο μάρτυρες. Πρώτη κατάθεσε η Σοφία Μπουτακίδου (Μ.Ε.1), διευθύντρια των Εναγόντων. Ο δεύτερος μάρτυρας ήταν η Ευγενία Παρασκευαΐδου (Μ.Ε.2), διευθύντρια της εταιρείας Gerlington Limited με την οποία οι Ενάγοντες συνεβλήθησαν για την ανέγερση του οικοδομικού έργου Tivoli Square. Η πλευρά των Εναγομένων παρουσίασε μια μάρτυρα, την Μαρία Στυλιανού (Μ.Υ.1) υπεύθυνη του Τμήματος Απαιτήσεων τους. Η Σοφία Μπουτακίδου διευθύντρια της Ενάγουσας Εταιρείας αφού επανέλαβε τα πιο πάνω γεγονότα της υπόθεσης ανέφερε ότι τα λεφτά των 5 λογαριασμών που διατηρούσαν στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα τον Μάρτιο του 2013 (διαρκούσης της ισχύος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου) "εξαφανίστηκαν". Χαρακτήρισε αυτό ως "κλοπή" και αναφέρθηκε στην αλληλογραφία που είχαν για την ισχυριζόμενη "κλοπή" με την πρώην Λαϊκή Τράπεζα, την Αστυνομία και την Ασφαλιστική Εταιρεία. Πέραν της ζημιάς από την "κλοπή" των χρημάτων υπέστησαν ζημιά ύψους 900.000 από "αγοραπωλητήριο έγγραφο" όπως το ονόμασε για την αγορά ενός καταστήματος στο Project "ALEXANDER DIAMANT" για το οποίο θα έπρεπε να καταβάλουν €195.000 ως προκαταβολή πράγμα που έπραξαν με αποτέλεσμα να χάσουν τα χρήματα τους αφού μετά η συμφωνία δεν μπορούσε να υλοποιηθεί "ακυρώθηκε" και έπρεπε να καταβάλουν και πρόστιμο με την έννοια ότι η εταιρεία Sincerty Estates Ltd κατακράτησε το καταβληθέν ποσό των €195.
- Συγκεκριμενοποίησε τη ζημιά κατά την κυρίως εξέταση της στην "κλοπή" των χρημάτων από τους 5 τραπεζικούς λογαριασμούς και την αξία του αγορασθέντος καταστήματος όπως επίσης και ζημιά που υπέστησαν από πληρωμές σε υπεργολάβους μετά από ακύρωση των συμβολαίων. Κατά την αντεξέταση της ανασκεύασε ότι πληρώθηκαν οποιαδήποτε ποσά σε υπεργολάβους ή προμηθευτές και ότι πληρώθηκε η προκαταβολή των €195.000 του "αγοραπωλητήριου εγγράφου" το οποίο είναι το Τεκμήριο 15 (option agreement ημερ. 7.3.13) αλλά ότι έδωκαν εντολή στην τράπεζα να καταβάλει τις €195.000 αλλά λόγω του κουρέματος η τράπεζα δεν το έπραξε. Είχαν όπως ανέφερε και άλλες ζημιές από προμηθευτές που δεν πληρώθηκαν. Όταν ρωτήθηκε γιατί στην αρχική της αξίωση που υπεβλήθη από τον δικηγόρο της απαιτούσε €2.000.000 (επιστολή ημερ. 4.4.13 - Τεκμήριο 9) με την επιστολή Τεκμήριο 11 ημερ. 18.4.13 ο δικηγόρος της απαιτούσε €4.002.400 και με την έκθεση απαίτησης δύο ποσά €1.800.206,96 ως το ποσό που εκλάπη και €2.000.000 για απρόβλεπτες και/ή αιφνίδιες ζημιές, απάντησε ότι μπορεί να είναι τυπογραφικό λάθος και ότι δεν είχε απάντηση την δεδομένη χρονική στιγμή. Η επαναλαμβανόμενη θέση της ήταν ότι το ασφαλιστήριο συμβόλαιο ήταν "All Risks" (κατά παντός κινδύνου) και ως εκ τούτου θα έπρεπε να αποζημιωθεί. Η Ευγενία Παρασκευαΐδου (Μ.Ε.2) ήταν διευθυντής της Gerlington Ltd από το 2007-2014, εργοληπτικής εταιρείας που ανέλαβε από τους Ενάγοντες την ανέγερση του έργου Tivoli Square το οποίο ουδέποτε αποπερατώθηκε λόγω της ισχυριζόμενης όπως επανέλαβε «κλοπής» αφού οι εργασίες διακόπηκαν το 2013 και οι Ενάγοντες συνέχισαν μόνοι τους και αποπεράτωσαν το έργο. Στην αντεξέταση της ανέφερε ότι η Μ.Ε.1 Σοφία Μπουτακίδου είναι νύφη της (γυναίκα του αδελφού της Κορνήλιου Παρασκευόπουλου). Ανέφερε επίσης ότι δεν διαβάζει Ελληνικά και επειδή δεν καταλάβαινε από ασφάλειες ζήτησε "All Risks" και εξήγησε στον Agent που τους έφερε τα Draft ασφαλιστήρια συμβόλαια ότι ήθελε All Risks ασφαλιστική κάλυψη (κατά παντός κινδύνου). Για την Εναγόμενη ασφαλιστική εταιρεία κατέθεσε η Μαρία Στυλιανού (Μ.Υ.1). Εξήγησε την ασφαλιστική κάλυψη που παρέχεται με το ασφαλιστήριο έγγραφο Τεκμήριο 7 (Τεκμήριο 6 στα Αγγλικά) στο Μέρος 1 (υλική ζημιά) και στο Μέρος 2 (ευθύνη έναντι τρίτου) ενώ στις σελίδες 4-5 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου περιλαμβάνονται εξαιρέσεις που δεν καλύπτονται από τα συμβόλαια (π.χ. κλοπή χρημάτων) όχι όμως περιοριστικά. Ήταν η θέση της μάρτυρας ότι οι επιστολές Τεκμήρια 9, 10, 11 των δικηγόρων των Εναγόντων απαντήθηκαν με την επιστολή Τεκμήριο 22 ημερ. 15.4.13 όπου επεξηγούνται οι λόγοι απόρριψης της απαίτησης των Εναγόντων. Η μαρτυρία που δόθηκε από πλευράς Εναγόντων κρίνεται ως γενική, αόριστη και ασαφής ως προς τα επίδικα θέματα με αξιώσεις να διαφοροποιούνται και να προστίθενται άλλες μη δικογραφημένες (π.χ. η αξίωση για την προκαταβολή ή το τίμημα αγοράς του καταστήματος δυνάμει το option agreement ως ειδική ζημιά) χωρίς να δίνεται επαρκής και/ή εύλογη αιτιολογία γιατί τίθεται τέτοια αξίωση αφού τέτοια ζημιά δεν υπέστησαν οι Ενάγοντες ούτε στην επιστολή απαίτησης (Τεκμήριο 9) συγκεκριμενοποιείται η ζημιά που αξιώνεται. Οι δύο μάρτυρες των Εναγόντων Μπουτακίδου και Παρασκευαΐδου έδιναν την εντύπωση ότι παρότι ουσιαστικοί μάρτυρες (διευθύντριες της Ενάγουσας και της εργοληπτικής εταιρείας) δεν εγνώριζαν τα γεγονότα της υπόθεσης ότι κάποιοι άλλοι είχαν χειριστεί όλα τα θέματα για τα οποία οι ίδιες προσήλθαν για να καταθέσουν στο Δικαστήριο. Αυτοσχεδίαζαν, ανασκεύαζαν προηγούμενες δηλώσεις τους και αδυνατούσαν να δώσουν πειστικές ή επαρκείς ή καθόλου εξηγήσεις σε καίρια ερωτήματα π.χ. γιατί έκτισαν το αγορασθέν κατάστημα και το γραφείο τους στο Alexander Diamond με δικά τους έξοδα (βλ. option agreement) και υπέστησαν ζημιά ύψους €2.000.000 ή γιατί δεν αναφέρθηκαν από την αρχή ότι €100.000 από τους τραπεζικούς λογαριασμούς διασώθηκαν ή ακόμη γιατί δεν συγκεκριμενοποίησαν την απαίτηση τους από τις 4.4.2013 που αυτή υπεβλήθη (Τεκμήριο 8). Η κάλυψη που παρέχεται από ένα ασφαλιστήριο είναι θέμα ερμηνείας του κειμένου του. Σύμφωνα με την υπόθεση Οικονόμου κ.ά. ν. Ττοφίνη κ.ά.
(1993)1 ΑΑΔ 436, ο σκοπός της ερμηνείας ενός εγγράφου είναι να ανακαλυφθεί η πρόθεση του συγγραφέα και συνεπώς η ερμηνεία πρέπει να είναι όσο το δυνατό πλησιέστερη στο μυαλό και τη φανερή πρόθεση των μερών. Η πρόθεση πρέπει να απορρέει από το έγγραφο και το Δικαστήριο πρέπει να βεβαιώσει τι εννοούσαν τα μέρη με τη διατύπωση που χρησιμοποίησαν, να δηλώσει το νόημα του περιεχομένου του εγγράφου και όχι του τι υπήρχε πρόθεση να γραφτεί, να εφαρμόσει την πρόθεση όπως έχει εκφραστεί. Δεν επιτρέπεται να εικάζεται η πρόθεση των μερών και να αντικαθίσταται η ρητή με την τεκμαιρόμενη πρόθεση. Η ερμηνεία εγγράφου, γενικά είναι θέμα νομικό που αποφασίζεται από το Δικαστήριο. Στην υπόθεση Θεολόγου κ.ά. ν. Κτηματική Εταιρεία Νέμεσις Λτδ
(1998)1 ΑΑΔ 407 συνοψίστηκαν, με αναφορά στην αγγλική απόφαση της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση ICS v. West Bromwich BS
(1998)1 All ER 98 (HL) η οποία θεωρείται μια από τις πιο σημαντικής σύγχρονες αυθεντίες επί του θέματος, οι αρχές που διέπουν την ερμηνεία μιας σύμβασης ως εξής: "Πρέπει να σημειώσουμε ότι, συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων. Μαρτυρία που αναφέρεται στους υποκειμενικούς παράγοντες μπορεί να γίνει δεκτή μόνο σε αγωγή για διόρθωση του εγγράφου (rectification). (Βλ. ICS v. West Bromwich BS [1998] 1 All E.R. 98 (HL)). Το αντικείμενο βέβαια της ερμηνείας παραμένει πάντοτε η έννοια των όρων της συμφωνίας κατά το μέσο λογικό άνθρωπο. Η έννοια, η οποία μεταδίδεται σ' αυτόν, για τα συμφωνηθέντα." Στην υπόθεση Ανόρθωσης ν. Απόλλων
(2002)1 ΑΑΔ 51 τονίστηκε ότι βασικό κριτήριο για την ερμηνεία του περιεχομένου των συμβάσεων, αποτελεί η συνήθης σημασία των λέξεων και όρων της συμφωνίας. Για να διακριβωθεί η σημασία και το πραγματικό νόημα των όρων μιας γραπτής συμφωνίας πρέπει το κείμενο της να ερμηνεύεται συνολικά και όχι μεμονωμένα ή αποσπασματικά έτσι ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος δυσαρμονίας στην εξήγηση τους που στο τέλος δεν θα αντικατοπτρίζει αντικειμενικά την πρόθεση των μερών. Στην Χαραλάμπους Τρύφωνος κ.ά. ν. Liberty Life Insurance Public Company Limited (πρώην Liberty Life Insurance Limited),
(2011)1 AAΔ 1739 λέχθηκε ότι η γραμματική έννοια της λέξης ή φράσης που χρησιμοποιήθηκε πρέπει πάντα να κρίνεται υπό το πρίσμα των σκοπών της συμφωνίας και του πλαισίου μέσα στο οποίο χρησιμοποιείται. Το πιο κάτω απόσπασμα από την Hellenic Bank Public Co Ltd v. Μιχάλη Χριστοδουλίδη, Πολ. Έφεση Αρ. 82/2011 / ημερ. 24.2.16 είναι επίσης σχετικό: "Σύμφωνα με τους βασικούς κανόνες ερμηνείας εγγράφων, ο καθοριστικός παράγοντας είναι η εξεύρεση της πρόθεσης των μερών της συμφωνίας. Η αποκάλυψη της κοινής πρόθεσης των μερών είναι εφικτή από τη θεώρηση της συμφωνίας ως συνόλου (βλ. G.I.P. Constructions Ltd v. Assiotis
(1982)1 CLR 535 και Frederickou Schools Co Ltd κ.α. ν. Acuac Inc
(2002)1Γ ΑΑΔ 1527). Βέβαια, ο σκοπός της συμφωνίας, καθώς και η λεκτική διατύπωση του μέρους της συμφωνίας του οποίου επιζητείται η ερμηνεία, είναι στοιχεία που οριοθετούν την προσπάθεια του Δικαστηρίου να ερμηνεύσει ένα έγγραφο." Όπως έχει κατ΄ επανάληψη νομολογηθεί (βλ. μεταξύ άλλων Marketrends Finance Ltd v. Ανδρέα Πέρδικου κ.ά.
(2006)1 ΑΑΔ 1042) όταν μια συμφωνία έχει διατυπωθεί εγγράφως, εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή να προσθέσει στο περιεχόμενο των όρων του εγγράφου. Κατ΄ εξαίρεση στο γενικό κανόνα εξωγενής μαρτυρία μπορεί να επιτραπεί κάτω από συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως π.χ. για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας (Μαύρου ν. Θεοδώρου
(1984)1 1049 CLR 635), την πραγματική φύση της συναλλαγής (Kypio (I.T.H.) Company v. Kassapi
(1980)2 J.S.C. 259) και τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων (Λοϊζίδου ν. Γεωργίου
(1973)9 J.S.C. 1219). Περαιτέρω, και ως αναφέρθηκε στην Θεολόγου (ανωτέρω), οι προηγούμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ των μερών δεν επηρεάζουν την ερμηνεία ενός εγγράφου. Ως προς τη σημασία της περιγραφής "all risks" αυτή επεξηγείται πολύ εύστοχα στο σύγγραμμα Insurance Law for the Construction Industry
(2008)του Robert Hogarth στη σελίδα 169 ως εξής: "6.93 Cover under the material damage section of a project policy or contractor's all-risks policy will be provided on an all-risks basis. This means that cover will be provided for physical loss or damage to the insured property arising from any cause whatsoever unless that cause is specifically excluded by the terms of the policy. 6.94 Once the Insured has proved that there has been physical loss or damage to insured property, it will be for the Insurers to prove that the cause of the loss or damage was an excluded cause. If the Insurers are unable to do this, the Insured will be entitled to an indemnity.". (H υπογράμμιση δική μου) Ως προς τα χαρακτηριστικά τέτοιου είδους συμβολαίων, σχετικά είναι τα πιο κάτω αποσπάσματα από το Insurance Law for the Construction Industry (ανωτέρω): "6.01 Project and contractor's all-risks and public liability insurance policies are the insurance response to accidents and delays on site and are a collection of two distinct types of cover, frequently written within one overall policy. They cover physical damage
- a)To the contract works and sometimes delay, at first-party risks and
- b)To neighbouring property, to third-party belongings and to people, which are the risks of liability to third parties inherent in construction activities. 6.71 The use of the word 'physical' in this context to describe the loss or damage means that pure financial loss (diminution in value of the insured property, loss of profits, or loss of goodwill) will not trigger an indemnity under the material damage section." (Η υπογράμμιση δική μου) Τα ασφαλιστήρια συμβόλαια (Τεκμήριο 6 και 7) παρέχουν τις ασφαλιστικές καλύψεις που περιλαμβάνονται στο Μέρος Ι (υλική ζημιά) και στο Μέρος 2 (ευθύνη έναντι τρίτου). Για να έχουν την υποχρέωση οι εναγόμενοι να αποζημιώσουν τους Ενάγοντες για κάποια συγκεκριμένη απώλεια θα πρέπει η απώλεια αυτή να εμπίπτει σε μια από τις προαναφερόμενες δύο κατηγορίες (Μέρος 1 ή Μέρος 2). Επομένως για να εγείρεται θέμα κάλυψης θα πρέπει πρωτίστως οι Εναγόμενοι να αποδείξουν ότι έχουν υποστεί φυσική ζημιά (loss or damage) με την έννοια που αποδίδεται στη λέξη "φυσική" όπως επεξηγείται πιο πάνω. Τέτοια φυσική ζημιά με την έννοια απώλειας ή καταστροφής της ασφαλιστέας περιουσίας και όχι της αμιγούς οικονομικής ζημιάς (pure financial loss - diminution in value on the insure property loss of profits or loss of goodwill) δεν έχει αποδειχθεί. Η απόδειξη της φυσικής απώλειας ή ζημιάς από τους ενάγοντες είναι προαπαιτούμενο για να μεταθέσει το βάρος απόδειξης στους ώμους των εναγομένων ασφαλιστών ότι αυτή εξαιρείται από την παρεχόμενη κάλυψη. Η ζημιά την οποία έχουν συγκεκριμενοποιήσει οι Ενάγοντες αφορά την "κλοπή" όπως την χαρακτηρίζουν των καταθέσεων τους στην τράπεζα και την μη τήρηση των υποχρεώσεων τους δυνάμει του option agreement (Τεκμήριο 15) σύμφωνα με την οποία αγόρασαν ένα κατάστημα στο Project Alexander Diamond. Η απώλεια που ισχυρίζονται ότι έχουν υποστεί οι Ενάγοντες δεν αφορά φυσική απώλεια ή ζημιά στα αντικείμενα που αναφέρονται στον πίνακα των Τεκμηρίων 6 και 7 από οποιαδήποτε αιτία (εκτός από εκείνες που εξαιρούνται συγκεκριμένα) με τρόπο που να χρειάζονται επισκευή ή αντικατάσταση όπως αναφέρεται στο Μέρος 1 του συμβολαίου. Η απώλεια ή η ζημιά που έχουν υποστεί οι Ενάγοντες σύμφωνα με τον πίνακα αφορά εργασίες συμβολαίου (contract works) και εργοταξιακές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό (construction plan and equipment) στη διεύθυνση που αυτά μπορούν να εντοπιστούν για να καλύπτεται ο κίνδυνος και είναι σύμφωνα με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο η Μουταγιάκα. Τέτοια απόδειξη ζημιάς ή απώλειας για να υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη από την ενώπιον μου μαρτυρία των Εναγόντων δεν ευρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου. Το αντίθετο οι Ενάγοντες εκτελούσαν κατασκευαστικές εργασίες στο έργο με υπεργολάβους και οι ίδιοι δεν εκτελούσαν οποιεσδήποτε κατασκευαστικές εργασίες. Δεν έχει προσκομιστεί μαρτυρία ότι κατέβαλαν οποιοδήποτε ποσό σε υπεργολάβους. Οι λογαριασμοί που διατηρούσαν στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα δεν ήσαν "αντικείμενα" που βρίσκονταν στην Μουταγιάκα και απωλέσθηκαν ή υπέστησαν ζημιά αλλά συμβατικό χρέος της πρώην Λαϊκής Τράπεζας προς τους Ενάγοντες. H ζημιά που υπέστησαν οι Ενάγοντες λόγω της απομείωσης των τραπεζικών τους λογαριασμών στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα δεν καλύπτεται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο, αφού εξαιρείται ρητά στις παραγράφους (β) και (η) του Μέρους 1 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου όπου προβλέπεται ότι εξαιρούνται ασφαλιστικής κάλυψης (β) «επακόλουθη ζημιά οποιουδήποτε είδους ή περιγραφής περιλαμβανομένων ποινικών ρητρών, απωλειών λόγω καθυστέρησης, παράλειψης εκτέλεσης, απώλειας σύμβασης» και (η) «απώλεια ή ζημιά σε φακέλους, σχέδια, λογαριασμούς τιμολόγια, χρήματα, γραμματόσημα, μεταβιβαστικά έγγραφα, αποδεικτικά χρέους, γραμμάτια, αξιόγραφα, επιταγές». Η ισχυριζόμενη ζημιά των Εναγόντων είναι επακόλουθης φύσεως δηλαδή δεν προέκυψε απευθείας αλλά λόγω της εξυγίανσης της Λαϊκής Τράπεζας και αφορά χρήματα (ουσιαστικά οι λογαριασμοί των Εναγόντων καθορίζουν τη σχέση πιστωτή-χρεώστη) οφειλόμενα από την πρώην Λαϊκή Τράπεζα προς τους Ενάγοντες (βλ. Χριστοδούλου Μυρτώ κ.ά. ν. Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ.ά.
(2013)3 ΑΑΔ 427). Κατά συνέπεια η ισχυριζόμενη "κλοπή" που δεν είναι "κλοπή" αλλά οφειλή της πρώην Λαϊκής Τράπεζας προς τους Ενάγοντες καταθέτες της δεν μπορεί να είναι απρόβλεπτη και/ή αιφνίδια φυσική απώλεια ή ζημία των αντικειμένων του πίνακα του ασφαλιστηρίου συμβολαίου η οποία καλύπτεται από τους ασφαλιστές Εναγόμενους. Είναι αμιγώς οικονομική ζημιά που δεν καλύπτεται από τους όρους του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου. Στην αγγλική υπόθεση Coven Spa v. Hong Kong Chinese Insurance Co
(1999)Lloyd's Rep. I.R. 565 το θέμα που απασχόλησε το αγγλικό εφετείο ήταν κατά πόσο το λεκτικό του ασφαλιστηρίου που κάλυπτε "all risks of loss or damage to the subject-matter insured" κάλυπτε την περίπτωση όπου η ποσότητα φασολιών που παραδόθηκαν στο λιμάνι ήταν μικρότερη από αυτή που αναφερόταν στην φορτωτική λόγω λάθους στη μέτρηση (και όχι λόγω κάποιας φυσικής απώλειας). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η ζημιά αυτή ήταν καθαρά οικονομικής φύσεως (paper loss) και δεν καλυπτόταν από το ασφαλιστήριο για το λόγο ότι αποτελεί προϋπόθεση κάλυψης δυνάμει ενός all risks ασφαλιστηρίου η αξιούμενη ζημιά να είναι φυσική. Σχετική είναι επίσης η υπόθεση Fuerst Day Lawson Ltd v. Orion Insurance Co Ltd
(1980)1 Ll Rep 656. Η υπόθεση Moore v. Evans
(1918)A.C. 185 αφορούσε την απαίτηση ασφαλισμένων κοσμηματοπωλών από το Λονδίνο για κάλυψη ζημιάς που υπέστηκαν σε σχέση με μαργαριτάρια τα οποία απέστειλαν στην Γερμανία και στο Βέλγιο και τα οποία θα τους επιστρέφονταν πίσω αλλά τελικά δεν κατάφεραν να επανακτήσουν λόγω της έναρξης του πρώτου παγκόσμιου πολέμου. Τα μαργαριτάρια δεν είχαν καταστραφεί αλλά δεν μπορούσαν να σταλούν πίσω στους κοσμηματοπώλες λόγω του πολέμου. Αποφασίστηκε ότι στην απουσία μαρτυρίας ότι τα μαργαριτάρια κατασχέθηκαν από τις γερμανικές αρχές ή ότι δεν βρίσκονταν υπό την κατοχή των νόμιμων παραληπτών στην Γερμανία και στο Βέλγιο (οι οποίοι όφειλαν να τα επιστρέψουν πίσω στους ασφαλισμένους), δεν μπορούσε να κριθεί ότι υπήρξε "ζημιά" ή "απώλεια" σε σχέση με αυτά (loss or damage in relation to the goods) για σκοπούς του σχετικού ασφαλιστηρίου. Το γεγονός ότι οι ασφαλισμένοι κοσμηματοπώλες απώλεσαν την επιχειρηματική αξία ή χρήση των μαργαριταριών αφού δεν μπορούσαν να τα ανακτήσουν και να πωλήσουν δεν επαρκούσε. Απαιτείτο φυσική απώλεια ή ζημιά των ίδιων των μαργαριταριών. Σχετικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση στην υπόθεση Pilkington United Kingdom Limited v. CGU Insurance Plc
(2004)EWCA Civ 23 όπου αποφασίστηκε ότι στο αγγλικό δίκαιο η λέξη "damage" ("ζημιά") αναφέρεται συνήθως σε αλλαγή της φυσικής κατάστασης ενός υλικού αντικειμένου: "
- In English law, "damage" usually refers to a changed physical state: see per Hobhouse LJ in Promet Engineering (Singapore) Pte Ltd v. Sturge [1997] CLC 966 at
- The precise borderlines of the definition depend upon the context of the word or words used. Thus, while for the purposes of indemnity it will normally be necessary to demonstrate that physical change has occurred to the property damaged, a clause ensuring "loss or damage in connexion with the goods" under the Hague Rules for carriage of goods by sea includes economic loss even in the absence of such physical damage, see: Goulandris Bros v. Goldmann & Sons [1958] 1 QB 74, 105 per Pearson J. However, that is not this case. The relevant words expressly require physical damage and further that is must be to the physical property of another. At the same time, the policy makes clear by Particular Clause 16 that damage sustained, insofar as it relates to a defect in or the harmful nature of the product itself, is excluded i.e. the policy only answers in respect of the physical damage shown to have been suffered by property in relation to which it has been introduced or juxtaposed.
- As already observed, generally speaking, damage requires some altered state, the relevant alteration being harmful in the commercial context." Στην προκειμένη περίπτωση, η προϋπόθεση φυσικής προέκταση της ζημιάς είναι διάχυτη σε όλο το κείμενο του ασφαλιστήριου που αφορά το Μέρος
- Ο τίτλος του Μέρους 1 είναι "Υλική Ζημιά". Το ίδιο το λεκτικό του Μέρους 1 αναφέρεται σε "απρόβλεπτη και αιφνίδια φυσική απώλεια ή ζημιά" που υφίστανται "αντικείμενα" τα οποία εν όψει τούτου χρειάζονται "επισκευή ή αντικατάσταση". Ο ασφαλιστής έχει το δικαίωμα να επιλέξει κατά πόσο θα αποζημιώσει τον ασφαλισμένο με πληρωμή χρημάτων, αντικατάσταση του αντικειμένου ή επισκευή του. Όλα αυτά παραπέμπουν μόνο σε φυσική ζημιά σε φυσικά αντικείμενα. Καθαρά οικονομική ζημιά δεν επισκευάζεται ούτε αντικαθίσταται. Η ζημιά που αξιώνουν οι Ενάγοντες δεν προκλήθηκε στα αντικείμενα του Πίνακα του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου και σε καμία περίπτωση δεν είναι φυσική ή υλική. Για να προκύπτει υποχρέωση κάλυψης δυνάμει του Μέρους 2 (ευθύνη έναντι τρίτου) του ασφαλιστηρίου συμβολαίου οι Ενάγοντες όφειλαν να αποδείξουν ότι κατέστησαν κατά νόμο υπεύθυνοι να καταβάλουν εις τρίτον πρόσωπο αποζημιώσεις είτε εκ (α) τυχαίας σωματικής βλάβης ή ασθένειας είτε (β) τυχαίας απώλειας ή ζημίας που υπέστη η οποία επέρχεται σε άμεση σχέση με την κατασκευή ή ανέγερση των υποστατικών των εργασιών που ασφαλίζονται δυνάμει του Μέρους 1 και οι οποίες συμβαίνουν στο εργοτάξιο στη γύρω περιοχή κατά την περίοδο της ισχύος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Ακόμα και εάν οι Ενάγοντες πλήρωσαν αποζημιώσεις σε τρίτα πρόσωπα λόγω παράβασης συμβολαίου ή καθυστέρησης στη συμπλήρωση των εργασιών του έργου, κάτι που η ίδια η Μ.Ε.1 τελικά αρνήθηκε ότι έγινε, η ευθύνη αυτή δεν προέκυψε λόγω σωματικής βλάβης ή ασθένειας τρίτων μερών ή τυχαίας απώλειας ή ζημιάς σε περιουσία τρίτων που επήλθε σε άμεση σχέση με την κατασκευή ή ανέγερση των αντικειμένων που ασφαλίζονται δυνάμει του Μέρους 1 και που συνέβησαν στο εργοτάξιο ή στη γύρω περιοχή του. Οι συμβατικές υποχρεώσεις των Εναγόντων προς τους πελάτες, συνεργάτες και αντισυμβαλλόμενους τους ουδεμία σχέση έχουν με την ευθύνη που καλύπτει το Μέρος 2 του Ασφαλιστηρίου, η οποία είναι πολύ συγκεκριμένη. Εν πάση περιπτώσει, οι Ενάγοντες δεν προσκόμισαν οποιαδήποτε μαρτυρία ότι κατέστησαν υπεύθυνοι "κατά νόμον" να πληρώσουν οποιαδήποτε ποσά. Επομένως, η οποιαδήποτε ζημιά των Εναγόντων δεν καλύπτεται ούτε από το Μέρος 2 του Ασφαλιστηρίου. Θα διαφωνήσω με τη θέση που εκφράζουν οι Ενάγοντες στην απαίτηση τους (και ήταν η επαναλαμβανόμενη θέση των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2 Μπουτακίδου και Παρασκευαϊδου) ότι εφόσον η αιτία της ισχυριζόμενης ζημιάς δεν εξαιρείται ρητά από τους όρους του συμβολαίου τότε η ζημιά αυτή αναγκαστικά καλύπτεται από το ασφαλιστήριο. Δεν έχει προσκομιστεί από πλευράς Εναγόντων οποιαδήποτε μαρτυρία η οποία μάλιστα δεν είναι δικογραφημένη ότι απωλέσθηκαν οποιαδήποτε ποσά δυνάμει του option agreement (Τεκμήριο 15). Το αντίθετο ούτε η προκαταβολή καταβλήθηκε των €195.000 ούτε υπάρχει οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία ότι υπέστησαν οι Ενάγοντες οποιαδήποτε ζημιά ή απώλεια από την αδυναμία εκπλήρωσης των υποχρεώσεων τους δυνάμει του Τεκμηρίου 15 δηλαδή του option agreement. Εν κατακλείδι οι Ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν ότι υπέστησαν τις ζημιές τις οποίες δικογραφούν στην έκθεση απαίτησης τους και/ή οποιεσδήποτε άλλες ζημιές έχουν υποστεί αυτές δεν καλύπτονται από το ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Ως εκ τούτου η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Μ. Παπάμιχαηλ, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΧ, ΑΛ Subject: Civil/Other Action/Interim Αναφορά: Ασφαλιστική κάλυψη