ΒΑΣΩ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ κ.α. ν. ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ, Συνενωμένες Αγωγές: 6415/10, 6416/10, 6417/10, 6418/10, 2404/11, 31/5/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A155 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Π. Παπαπέτρου-Φούρναρη, Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές: 6415/10 6416/10 6417/10 6418/10 2404/11 Αρ. Αγωγής: 6415/10 ΜΕΤΑΞΥ: ΒΑΣΩ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Ενάγουσα KAI ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ Εναγομένου ............... Αρ. Αγωγής: 6416/10 ΜΕΤΑΞΥ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ, ανήλικου δια των εχόντων την γονική μέριμνα αυτού, των γονέων του Στέφανου και Βάσως Χατζηκοφίνα Ενάγοντα KAI ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ Εναγομένου ΚΑΙ ΒΑΣΩ ΒΑΡΒΑΛΑ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Τριτοδιαδίκου ............... Αρ. Αγωγής: 6417/10 ΜΕΤΑΞΥ: ΑΝΤΡΕΑ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ, ανήλικου διά των εχόντων την γονική μέριμνα αυτού, των γονέων του Στέφανου και Βάσως Χατζηκοφίνα Ενάγοντα KAI ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ Εναγομένου ΚΑΙ ΒΑΣΩ ΒΑΡΒΑΛΑ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Τριτοδιαδίκου .............. Αρ. Αγωγής: 6418/10 ΜΕΤΑΞΥ: ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΣΑΒΒΑ, ανήλικου δια των εχόντων την γονική μέριμνα αυτού, των γονέων του Γιώργου και Μαρίας Σάββα Ενάγοντα KAI ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ Εναγομένου ΚΑΙ ΒΑΣΩ ΒΑΡΒΑΛΑ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Τριτοδιαδίκου ............. Αρ. Αγωγής: 2404/11 ΜΕΤΑΞΥ: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Ενάγουσα KAI ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΤΟΥΜΠΑ Εναγομένου ΚΑΙ ΒΑΣΩ ΒΑΡΒΑΛΑ ΧΑΤΖΗΚΟΦΙΝΑ Τριτοδιαδίκου ______________________________________________________________ Ημερομηνία: 31 Μαΐου, 2017 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες σε όλες τις αγωγές: κ. Κ. Χ"Πιέρας Για τον Εναγόμενο σε όλες τις αγωγές: κα Βάσω Γεωργίου με κα Ε. Νικολαΐδου Για την Τριτοδιάδικο στις αγωγές 6416/10, 6417/10, 6418/10 και 2404/11: κ. Κ. Χ"Πιέρας για κα Βερεσιέ ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγικά Οι πιο πάνω αγωγές συνενώθηκαν μετά από αίτηση του Εναγομένου αναφορικά με το θέμα της ευθύνης και ως οδηγός αγωγή καθορίστηκε η αγωγή 6415/
- Η υπόθεση αφορά τροχαίο ατύχημα το οποίο επεσυνέβη την 01/09/2010 και ώρα περίπου 14:00 στον κυκλικό κόμβο Πολεμιδιών μεταξύ του οχήματος που οδηγούσε η Ενάγουσα με αρ. εγγραφής ΚΧΤ 606 και του γεωτρύπανου που οδηγούσε ο Εναγόμενος με αρ. εγγραφής JW
- Υπάρχουν δύο διαφορετικές εκδοχές μεταξύ των διαδίκων αναφορικά με το πώς έγινε το ατύχημα αλλά και το σημείο σύγκρουσης. Προσαχθείσα μαρτυρία Εκ μέρους της Ενάγουσας έδωσαν μαρτυρία η Αστ. 1018 Ρούλα Νικήτα (ΜΕ1) που εξέτασε το δυστύχημα και η Ενάγουσα Βάσω Χατζηκοφίνα (ΜΕ2). Από την πλευρά του Εναγομένου έδωσε μαρτυρία ο ίδιος ο Εναγόμενος Θεόδωρος Τούμπας (ΜΥ1). Η ΜΕ1, Αστ. 1018 Ρούλα Νικήτα, επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος και διερεύνησε το δυστύχημα. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος. Όπως κατέθεσε στο Δικαστήριο η ίδια υπηρέτησε 3,5 χρόνια στη διερεύνηση ατυχημάτων. Αναφέρθηκε στις μετρήσεις που έκανε η ίδια στη σκηνή του δυστυχήματος ως επίσης και στα σημεία σύγκρουσης που υπέδειξαν οι διάδικοι. Η απόσταση του Χ, ήτοι του σημείου σύγκρουσης που υπέδειξε η Ενάγουσα, σύμφωνα με τις μετρήσεις της, βρίσκεται 1,20 μέτρα από τη λίνια του κυκλικού κόμβου ενώ η απόσταση από το Χ1, ήτοι του σημείου σύγκρουσης που υπέδειξε ο Εναγόμενος βρίσκεται 2,30 μέτρα από τη λίνια του κυκλικού κόμβου. Ήταν η θέση της, ότι το τρίψιμο του τροχού του οχήματος της Ενάγουσας, της το υπέδειξε η ίδια η Ενάγουσα και, αφού το σύγκρινε με τα ευρήματα της επί του αυτοκινήτου της, το αποδέκτηκε. Κατά την αντεξέταση παραδέχθηκε, ότι δεν σημείωσε εάν πράγματι υπήρχε τρίψιμο στις ζάντες του τροχού του οχήματος της Ενάγουσας. Όσον αφορά δε το ύψος της λίνιας απάντησε ότι δεν το μέτρησε και έτσι δεν μπορεί να ξέρει πόσο είναι. Ήταν δε η θέση της ότι στον συγκεκριμένο κυκλικό κόμβο δεν υπάρχουν ζωγραφισμένες λωρίδες. Σε σχέση με τα χώματα που βρέθηκαν πολύ κοντά στο σημείο σύγκρουσης, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτά επήλθαν λόγω της σύγκρουσης των δύο οχημάτων, γιατί ήταν φρέσκα, ήταν σαν «μικρό βουναράκι από χώματα» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, κάτι το οποίο συμβαίνει όταν γίνεται μια σύγκρουση δύο παρόμοιου τύπου οχημάτων, δηλαδή του ίδιου τύπου οχημάτων που ενεπλάκησαν στην παρούσα σύγκρουση. Το όχημα της Ενάγουσας δεν το μέτρησε αλλά είναι γύρω στο 1,60 μέτρα. Κατέληξε ότι το σημείο σύγκρουσης ήταν όπως το υπέδειξε η Ενάγουσα, ήτοι στο σημείο Χ, βάσει των ακόλουθων τριών σημείων: Α) από τη μαρτυρία της Ενάγουσας Β) από τα χώματα που υπήρχαν στο σημείο που υπέδειξε η Ενάγουσα και Γ) από το τρίψιμο που υπήρχε στη λίνια του κυκλικού κόμβου. Καταλήγοντας ανέφερε ότι το ορθό σημείο σύγκρουσης είναι κατά την άποψη της το σημείο Χ και αυτό το συμπέρασμα εξάχθηκε από την ίδια, από την μαρτυρία της Ενάγουσας, τα χώματα τα οποία υπήρχαν στο σημείο που υπέδειξε η Ενάγουσα και από το τρίψιμο που υπήρχε στη λίνια του κυκλικού κόμβου. Ως ΜΕ2, κατέθεσε η Ενάγουσα Βάσω Χατζηκοφινά η οποία κατάθεσε τη γραπτή της δήλωση ως Τεκμήριο
- Υποστήριξε στη γραπτή της δήλωση ότι οδηγούσε το όχημα της από τον κυκλικό κόμβο Αγίας Φυλάξεως προς τον κυκλικό κόμβο Πολεμιδιών με πορεία προς τα Πολεμίδια, κρατώντας την δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Δίπλα της στην μεσαία λωρίδα βρισκόταν το όχημα-γεωτρύπανο του Εναγόμενου με αρ. εγγραφής JW
- Ήταν η θέση της ότι εισήλθαν στον κυκλικό κόμβο τα δύο οχήματα μαζί και κάπου στα μέσα του κυκλικού κόμβου ένιωσε τράβηγμα στην αριστερή της πλευρά. Διαπίστωσε ότι το γεωτρύπανο είχε έρθει πάρα πολύ κοντά της. Πρόσθεσε δε, ότι από την ως άνω επαφή, το αυτοκίνητο της οδηγήθηκε λίγο δεξιά και έτριψε με τους τροχούς του τη λίνια του κυκλικού κόμβου δεξιά. Η μάρτυρας αντεξετάστηκε επί του σημείου αυτού και ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εκκίνησαν μαζί με τον Εναγόμενο, για να εισέλθουν εντός του κυκλικού κόμβου. Η ίδια είχε χαμηλή ταχύτητα περίπου 10 χιλιομέτρων την ώρα διότι είχε 3 μωρά στο αυτοκίνητο και το όχημα της βρισκόταν στη δεξιά λωρίδα, ενώ του Εναγομένου στη μεσαία λωρίδα αλλά στα αριστερά της. Λόγω του γεγονότος ότι το όχημα του Εναγομένου ήταν πιο μακρύ, ήταν πιο μπροστά της. Αρνήθηκε επανειλημμένα υποβολές, ότι ο Εναγόμενος ξεκίνησε πρώτος για να εισέλθει εντός του κυκλικού κόμβου, ενώ από την άλλη αποδέχθηκε ότι η σύγκρουση έγινε με τον πίσω δεξιό τροχό του οχήματος- γεωτρυπάνου του Εναγομένου. Ήταν δε τέλος η θέση της ότι το όχημα της τρίφτηκε επί της λίνιας για περίπου ένα μέτρο και δεν θυμόταν να είχε οποιεσδήποτε άλλες υλικές ζημιές στη δεξιά πλευρά, ενώ κατά την ώρα που επήλθε η εν λόγω σύγκρουση, η ίδια χρησιμοποίησε και τα φρένα της. Αγορεύσεις δικηγόρων Στο στάδιο των αγορεύσεων, οι συνήγοροι της κάθε πλευράς επιχειρηματολόγησαν προς υποστήριξη των εκδοχών των πελατών τους. Η κάθε πλευρά υποστήριξε την δική της εκδοχή η οποία όπως ανέφερα από την αρχή ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη όσον αφορά το θέμα της ευθύνης πρόκλησης του εν λόγω δυστυχήματος. Η συνήγορος του Τριτοδιάδικου δε μέσω της αγόρευσης η οποία καταχωρήθηκε ενώπιον μου, υιοθέτησε ουσιαστικά τα όσα αναφέρει ο συνήγορος της Ενάγουσας. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων (βλέπε κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης' του Τάκη Ηλιάδη σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1 Α.Α.Δ. 820). Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της (Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Επομένως το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αποδεχτεί την μαρτυρία ενός μάρτυρα είτε στην ολότητα της είτε μέρος της, η οποία ασκείται στη βάση των αρχών που το Εφετείο επισήμανε στην υπόθεση Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 219/2012, ημερ. 29.11.13. Η προσέγγιση που το Δικαστήριο υιοθετεί στο θέμα αποδοχής ή όχι μιας μαρτυρίας υπόκειται στον περιορισμό της αιτιολόγησης (Λαζάρου v. Δημοκρατίας,
(2010)2 Α.Α.Δ. 633). Το ακόλουθο απόσπασμα από την Shahin Haisan Fawzy Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266 εξηγεί με σαφήνεια τα πιο πάνω: ". ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ή μη πιστευτός, εν όλω ή εν μέρει, σύμφωνα με την άποψη την οποία έχει σχηματίσει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία του. Αυτή όμως η δυνατότητα επιλογής μερών μαρτυρίας προσφέρεται μόνο στις περιπτώσεις μαρτύρων οι οποίοι κρίνονται ως αξιόπιστοι μάρτυρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Δικαστήριο μπορεί να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του μάρτυρα το οποίο, κατά την άποψη του Δικαστηρίου, εκφράζει την πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να απορρίψει άλλο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο θεωρείται λανθασμένο, είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης. (Γεωργιάδης v. Αστυνομίας
(1985)1 Α.Α.Δ. 56). Στις περιπτώσεις όμως όπου ένας μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος για καλό λόγο, σίγουρα δεν υπάρχει διαθέσιμη μια τέτοια επιλογή μερών μαρτυρίας. (Μιχαήλ v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 168). " Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών (Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 08.02.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η ΜΕ1, Αστ. 1018, μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν τυπική μάρτυρας και ανέφερε στο Δικαστήριο τις ενέργειες τις οποίες η ίδια προέβη για τη διερεύνηση του δυστυχήματος. H μαρτυρία της ήταν σαφής και θετική. Ήταν σταθερή και συνεπής τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και στην αντεξέταση και επεξήγησε επαρκώς τα ευρήματα της στην σκηνή. Κατά συνέπεια θεωρώ, ότι η σκηνή στην οποία επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, περιλαμβανομένων των σχετικών μετρήσεων και των τελικών θέσεων των εμπλεκομένων οχημάτων, είναι όπως απεικονίζεται στο τεκμήριο
- Τα όσα αποτυπώνονται στο τεκμήριο 1, σύμφωνα με την Νομολογία, μπορούν να αποτελέσουν γνώμονα για την κρίση και την αξιοπιστία των μαρτύρων εκεί όπου υπάρχουν διιστάμενες εκδοχές αλλά και σταθερό οδηγό για τον έλεγχο της ακρίβειας της μαρτυρίας. Δεν έχω διαπιστώσει οποιεσδήποτε αντιφάσεις στην μαρτυρία της που να με οδηγούν στην απόρριψη της μαρτυρίας της. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της στο σύνολο της. Όσον αφορά την ΜΕ2 Βάσω Χατζηκοφινά και αυτή με την σειρά της μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της ενώπιον του Δικαστηρίου δεν διέφερε ουσιωδώς από την κατάθεση, την οποία η ίδια έδωσε στην Αστυνομία από την πρώτη στιγμή που επεσυνέβη το τροχαίο δυστύχημα. Η θέση της όσον αφορά τα γεγονότα τα οποία προηγήθηκαν της σύγκρουσης δεν διαφέρουν σε κανένα ουσιώδες σημείο που να με οδηγήσει στην απόρριψη της μαρτυρίας της. Εξηγώ: Στην κατάθεση της στην Αστυνομία η μάρτυρας ανέφερε ότι «Οδηγούσα το πιο πάνω αυτοκίνητο από κυκλικό κόμβο Αγίας Φυλάξεως προς κυκλικό κόμβο Πολεμιδιών κρατώντας την δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας για να κατευθυνθώ προς Πολεμίδια. Δίπλα μου στην μεσαία λωρίδα βρισκόταν το φορτηγό JW
- Όταν εισήλθαμε στον κυκλικό κόμβο μαζί και στην μέση του κυκλικού κόμβου ένιωσα τράβημα στην αριστερή μου πλευρά. Εγώ είδα ότι το φορτηγό είχε πιάσει πάρα πολύ κοντά μου». Στην γραπτή της δήλωση ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε «Εισερχόμενα στην συνέχεια τα δύο αυτοκίνητα στον κυκλικό κόμβο και μετά που διανύσαμε μερικά μέτρα κρατώντας εγώ την δεξιά λωρίδα και το φορτηγό αριστερά μου, την μεσαία λωρίδα, ένιωσα ξαφνικά τράβηγμα στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου μου. Είδα ότι το φορτηγό είχε πιάσει πάρα πολύ κοντά μου. Από την ως άνω επαφή, το αυτοκίνητο μου οδηγήθηκε λίγο δεξιά και έτριψε με τους τροχούς στην λίνια του κυκλικού κόμβου δεξιά. Όταν σταμάτησε το αυτοκίνητο και κατέβηκα από αυτό, είδα ότι είχε πάθει ζημιές στην αριστερή πλευρά. Όταν ήλθε στο μέρος η Αστυνομία, είπα στον Αστυνομικό τι έγινε και του έδειξα το σημείο σύγκρουσης και το τρίψιμο στην λίνια». Η μάρτυρας όπως ανέφερα παρόλο που αντεξετάστηκε επί μακρόν επέμενε στην θέση της, σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος χωρίς να υποπέσει σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις που να κλονίσουν την αξιοπιστία της. Δεν διαπιστώνω αντιφάσεις αλλά ούτε και πρόθεση να αποκρύψει η Ενάγουσα την αλήθεια. Αποδέχομαι λοιπόν την μαρτυρία της στο σύνολο της. Ο Εναγόμενος δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν φανερή η πρόθεση του να μην πει στο Δικαστήριο την αλήθεια και με τον τρόπο που απαντούσε τις ερωτήσεις οι οποίες του υποβάλλονταν από τον κ. Χ"Πιέρα, φαινόταν ότι προσπαθούσε να αποφύγει να απαντήσει με ειλικρίνεια για να αποποιηθεί την ευθύνη του. Σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να στηριχθώ στη μαρτυρία του για να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα, γιατί ακριβώς ο τρόπος με τον οποίο ο ίδιος έδιδε τις απαντήσεις του, έδινε την εντύπωση ότι δεν ήρθε στο Δικαστήριο για να πει όλη την αλήθεια αλλά για να αναφέρει τους δικούς του ισχυρισμούς. Νομική πτυχή Η έννοια της αμέλειας, οι ευθύνες, τα δικαιώματα και καθήκοντα των οδηγών ως και οι προεκτάσεις της αμέλειας, έχουν αναλυθεί εκτενώς στη νομολογία. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας αποτυπώνεται στο άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος αυτού ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Σε σχέση με τα στοιχεία που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας, παραπέμπω στην ακόλουθη ανάλυση από την υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν Πέτρου Μιχαήλ
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 453: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου Περί Αστικών Αδικημάτων, που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα.» Ευρήματα Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας και των πιο πάνω διαπιστώσεων, καταλήγω στα πιο κάτω συμπεράσματα: Την 1/9/2010 και περί ώρα 14:00 η Ενάγουσα οδηγούσε το όχημα της με αρ. εγγραφής ΚΧΤ 606 στον κυκλικό κόμβο Πολεμιδιών. Την ίδια ημέρα και ώρα ο Εναγόμενος οδηγούσε το γεωτρύπανο του με αρ. εγγραφής VW 754 επί του ιδίου κυκλικού κόμβου. Η Ενάγουσα, αφού εισήλθε στον κυκλικό κόμβο σχεδόν ταυτόχρονα με τον οδηγό του γεωτρύπανου, ο οποίος να σημειωθεί εξακολουθούσε να βρίσκεται στην αριστερή πλευρά σύμφωνα με την πορεία της και προχωρούσε, ένιωσε ξαφνικά ένα τράβηγμα στην αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου της από το γεωτρύπανο και εξαιτίας αυτού, το όχημα της οδηγήθηκε λίγο δεξιότερα της, με αποτέλεσμα να τριφτούν οι τροχοί του οχήματος της επί της λίνιας του κυκλικού κόμβου. Από το εν λόγω τρίψιμο, το όχημα της Ενάγουσας υπέστη υλικές ζημιές, ενώ στην συνέχεια ανέλαβε την διερεύνηση της υπόθεσης η Αστ. 1018 Νικήτα, η οποία έφθασε στην σκηνή του δυστυχήματος. Η σύγκρουση των δυο οχημάτων έγινε επί του σημείου Χ, σύμφωνα με το σχεδιαγράφημα. Αλλά ακόμα και αν το ορθό σημείο σύγκρουσης είναι το Χ, είτε είναι το Χ1, (όπως ήταν η θέση του Εναγόμενου) τότε και πάλι σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί η παρουσία του αυτοκινήτου του Εναγόμενου στο σημείο αυτό, που αποτέλεσε τον νόμιμο χώρο στον οποίο εκινείτο το αυτοκίνητο της Ενάγουσας την ώρα του δυστυχήματος. Επιπλέον δε, αξίζει να σημειωθεί, η παραδοχή του Εναγόμενου σε σχέση με τις συνθήκες του δυστυχήματος. Κατά την αντεξέταση ο μάρτυρας ανέφερε ότι λόγω του ότι το αυτοκίνητο του είναι μακρύ, έχει δηλαδή μήκος 10 μέτρων, είναι φυσικό να θέλει μεγάλο χώρο για να στρίψει (πάνω στον κυκλικό κόμβο) και συνεπώς θα έπρεπε - κατά την άποψη του- η Ενάγουσα να το γνωρίζει και να είναι πιο προσεκτική, απαλλάσσοντας ο ίδιος τον εαυτό του από οποιαδήποτε ευθύνη. Με βάση αυτή την θέση του Εναγομένου, είναι δεδομένο και αυτό προκύπτει και από την μαρτυρία, ότι η Ενάγουσα δεν μπορούσε να προβλέψει την διαφυγή του αυτοκινήτου του Εναγόμενου από την μεσαία λωρίδα (πλάτους περίπου 4 μέτρων) προς τη δεξιά λωρίδα και την εν συνεχεία, άμεση, απότομη και ξαφνική επαφή και σύγκρουση των δύο οχημάτων, δηλαδή του οχήματος που οδηγούσε ο Εναγόμενος με το αριστερό μέρος του οχήματος που οδηγούσε η Ενάγουσα. Από την ήδη προσκομισθείσα μαρτυρία προκύπτει ότι η Ενάγουσα όχι μόνο δεν μπορούσε να προβλέψει την ως άνω επικίνδυνη οδήγηση του Εναγόμενου αλλά επίσης δεν παρήχετο και ο οποιοσδήποτε χρόνος σε αυτήν για να αντιδράσει στην απερίσκεπτη και ή επικίνδυνη ενέργεια του Εναγόμενου να οδηγήσει το αυτοκίνητο του, από την μεσαία στην δεξιά λωρίδα του δρόμου. Δεν θεωρώ ότι είναι σημαντικό ή ουσιώδες το γεγονός ότι οι τρεις λωρίδες του δρόμου, δεν σηματοδοτούνται και δεν διαχωρίζονται με γραμμές επί της ασφάλτου. Και αυτό γιατί, ο Εναγόμενος εγνώριζε - αφού ο ίδιος ανάφερε ότι προτού εκκινήσουν από την θέση ΑΛΤ (πριν την είσοδο στον κυκλικό κόμβο), υπήρχε στα δεξιά του το αυτοκίνητο της Ενάγουσας. Συνεπώς ήτο καθήκον και υποχρέωση του, να διατηρεί - κατά την πορεία του - ανάλογο περιθώριο, ανάλογο χώρο, στην δεξιότερη λωρίδα, στην οποία εγνώριζε ή θα έπρεπε να γνωρίζει, ότι εκινείτο το αυτοκίνητο της Ενάγουσας. Αυτό το καθήκον το παραβίασε ο Εναγόμενος. Θεωρώ ότι το καθήκον του για ασφαλή οδήγηση ήταν αυξημένο, λόγω ακριβώς του γεγονότος ότι είναι επαγγελματίας οδηγός, ότι οδηγούσε όχημα-γεωτρύπανο και γνώριζε την συμπεριφορά του οχήματος του όταν αυτό εισέρχεται σε κυκλικό κόμβο. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου του Εναγόμενου κατά την αντεξέταση - ότι εφόσον το αυτοκίνητο του ήτο μακρύ, 10 μέτρα, ήτο αναμενόμενο - κατά την άποψη του - να καλύψει και την δεξιά λωρίδα του δρόμου κατά την πορεία του στον κυκλικό κόμβο δεν με βρίσκει καθόλου σύμφωνη. Η ενέργεια του να φύγει προς την δεξιά λωρίδα, αποκόπτοντας την ελεύθερη πορεία του οχήματος της Ενάγουσας - χωρίς ο ίδιος να λάβει οποιαδήποτε αποτρεπτικά μέτρα για τον κίνδυνο (τον οποίο ο ίδιος εγνώριζε ως η ως άνω παραδοχή του), καταδεικνύει το ανεύθυνο και την άκρως επικίνδυνη οδηγική συμπεριφορά του και την πλήρη αδιαφορία του για την Ενάγουσα η οποία κινείτο στα δεξιά του και η οποία εκκίνησε ταυτόχρονα μαζί του από θέση στάσεως στο ΑΛΤ της εισόδου, στον κυκλικό κόμβο. Η κατάληξη του Δικαστηρίου αναφορικά με τη συμπεριφορά του κάθε οδηγού έχει αποτυπωθεί στα ευρήματα που παραθέτω ανωτέρω. Το επόμενο στάδιο είναι να εξεταστεί η συμπεριφορά του κάθε οδηγού σε συνάρτηση με το καθήκον επιμέλειας με το οποίο ήταν επιφορτισμένος. Λαμβάνω υπόψη μου, ότι είναι φυσικό να χρειάζεται κάποια απόσταση μέχρι να αντιδράσει ένας οδηγός και είναι εξίσου φυσικό η εφαρμογή των φρένων να προϋποθέτει και κάποια «απόσταση σκέψης». Καθοδηγούμαι επίσης από την απόφαση του Εφετείου στην υπόθεση Τασούλλα Κωνσταντίνου ως διαχειρίστρια της περιουσίας του Ηρόδοτου Κωνσταντίνου ν Χριστόφορου Κατσιαρδή
(2007)1 Α.Α.Δ. 1178 όπου αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Ο οδηγός έχει υποχρέωση να συμπεριφέρεται κατά τον έλεγχο του οχήματος του όπως αναμένεται από ένα συνετό οδηγό. Το επίπεδο επιμέλειας είναι αντικειμενικό. Όταν οδηγός επιδεικνύει τη δέουσα επιμέλεια στην οδήγηση και αντιμετωπίζει κίνδυνο τον οποίο δεν προκάλεσε ο ίδιος, οφείλει να λάβει μέτρα αποφυγής του. Ποια είναι τα ορθά και αναμενόμενα μέτρα είναι κάτι που κρίνεται ανάλογα με τις ιδιαίτερες περιστάσεις του κινδύνου που δημιουργήθηκε. Όταν ο κίνδυνος είναι απρόσμενος και ξαφνικός και δεν προσφέρονται περιθώρια χώρου και χρόνου, έστω δευτερολέπτου, δεν αναμένεται ο οδηγός να ασκήσει ήρεμη κρίση. Η αντίδραση του θα οφείλεται, κατά κύριο λόγο, μάλλον στη λειτουργία των αντανακλαστικών του. Σ' αυτή την αγωνιώδη προσπάθεια ο κάθε οδηγός μπορεί να ενεργήσει διαφορετικά. Δεν αναμένεται να κριθεί η ορθότητα της αντίδρασης του εκ των υστέρων με την άνεση του χρόνου και σκέψης που διαθέτουν τρίτοι, οι οποίοι και σε μια τέτοια περίπτωση προβαίνουν σε άσκηση επί χάρτου.» Όλα τα πιο πάνω, κατά την άποψη μου συνηγορούν στο ότι η Ενάγουσα ενήργησε ως ο μέσος συνετός οδηγός. Δέχομαι ότι βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα ξαφνικά απρόσμενο κίνδυνο και ότι τα περιθώρια χώρου και χρόνου που είχε για να αντιδράσει ήταν εκ των πραγμάτων περιορισμένα. Συνεπώς δεν παρέχεται καμία ευχέρεια καταλογισμού οποιασδήποτε συντρέχουσας αμέλειας στην Ενάγουσα. Θεωρώ ότι η οδηγική συμπεριφορά του Εναγομένου ήταν η γενεσιουργός αιτία για την πρόκληση του δυστυχήματος, του οποίου και καταλογίζω την αποκλειστική ευθύνη. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου θεωρώ ότι η απαίτηση εναντίον του Τριτοδιαδίκου θα πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται. Ενόψει του ότι το αντικείμενο του διατάγματος συνένωσης των αγωγών έχει ολοκληρωθεί εκδίδεται διάταγμα αποσυνένωσης τους προκειμένου να εκδικαστούν τα υπόλοιπα επίδικα θέματα. Οι αγωγές ορίζονται για Οδηγίες στις 22/6/2017 στις 9:00. Τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της εκδίκασης όλων των αγωγών. (Υπ.) ................ Π. Παπαπέτρου Φούρναρη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /ΓΚ Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: distixima cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο