GEORGE ANASTASI & SONS LTD ν. THOMAIDES BROTHERS (ENTERPRISES) LTD, Αρ. Αγωγής: 5195/11, 16/6/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A192 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5195/11 Μεταξύ: GEORGE ANASTASI & SONS LTD Εναγόντων -και- THOMAIDES BROTHERS (ENTERPRISES) LTD Εναγομένων ------------------------------------- Ημερομηνία: 16 Ιουνίου 2017 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Χ. Πογιατζής Για τους Εναγόμενους: κ. Χρ. Χριστοφόρου ----------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αξίωση της Ενάγουσας με βάση την Έκθεση Απαίτησης στην παρούσα αγωγή, καθορίζεται στο ποσό των €4.794,00 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α., ως ποσό οφειλόμενο δυνάμει πιστοποιητικού (διατακτικού) πληρωμής από τον αρχιτέκτονα ή και βάση τιμολογίου για την ανέγερση της πολυκατοικίας VALENTINI COURT στη Γερμασόγεια Λεμεσού, πλέον νόμιμο τόκο από 30/8/11 μέχρι εξόφλησης, πλέον έξοδα, πλέον Φ.Π.Α. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται, ότι είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και ασχολείται με την ανάληψη εργολαβιών και την εκτέλεση οικοδομικών έργων, ενώ η Εναγόμενη είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, η οποία ασχολείται με την ανάθεση εργολαβιών για την ανέγερση και εκτέλεση οικοδομικών έργων. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός της Ενάγουσας ότι, δυνάμει γραπτής συμφωνίας ημερομηνίας 10/12/07 συμφώνησε με την Εναγόμενη όπως ανεγείρει την πολυκατοικία με την επωνυμία VALENTINI COURT στην περιοχή Γερμασόγειας στη Λεμεσό, έναντι τιμήματος τότε σε λίρες Κύπρου 396.000, ήτοι ισότιμο ποσό σε Ευρώ 76.
- Με βάση τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας ήταν ρητός όρος της πιο πάνω συμφωνίας ότι η πληρωμή του εκάστοτε οφειλόμενου ποσού από την Εναγομένη θα γίνεται με την έκδοση πιστοποιητικού πληρωμής και/ή βάση διατακτικού πληρωμής από τον αρχιτέκτονα και/ή βάση τιμολογίου και θα λαμβάνει χώρα εντός χρονικού ορίου ως καθορίζεται στη συμφωνία. Περαιτέρω, κατά ή περί τις 19/3/09, καταρτίστηκε προφορική συμφωνία με την Εναγομένη ότι η Ενάγουσα δεν θα προβεί σε οποιαδήποτε χρέωση για κέρδος και/ή βοήθεια και/ή ευκολία, που δόθηκε ή θα δοθεί στους υπεργολάβους ή τους προμηθευτές που διορίστηκαν από την ίδια την Εναγόμενη, νοουμένου ότι η τελευταία, θα εξοφλά το εκάστοτε διατακτικό πληρωμής που εκδίδεται από τον αρχιτέκτονα εντός τριών ημερών από την έκδοση του. Η αξίωση εδράζεται στην έκδοση ισχυριζόμενου τελικού πιστοποιητικού (διατακτικού) πληρωμής από τον αρχιτέκτονα του έργου, το οποίο εκδόθηκε στις 30/8/11 ως επίσης και τιμολογίου εκδομένου από την Ενάγουσα ενώ το έργο είχε ήδη ολοκληρωθεί και το οποίο ανέρχεται σε συνολικό ποσό ύψους €4.794 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις της Ενάγουσας τόσο προφορικά όσο και μέσω επιστολής των δικηγόρων της ημερομηνίας 12/10/11, ουδέν ποσόν καταβλήθηκε μέχρι σήμερα και το πιο πάνω ποσό παραμένει οφειλόμενο. Η Εναγόμενη με το δικόγραφο της, ουσιαστικά αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας κατά το μέτρο που αυτή είναι αντίθετη με τις δικές τους θέσεις. Με την παράγραφο 2 της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης της, η Εναγομένη παραδέχεται την ιδιότητα των διαδίκων, την κατάρτιση της συμφωνίας ημερομηνίας 10/12/07, όπως επίσης και τις αναφορές στις παραγράφους 4 και 5 της έκθεσης απαίτησης, στις οποίες γίνεται αναφορά στους όρους της συμφωνίας που άπτονται των ζητημάτων πληρωμής. Επιπλέον, γίνεται παραδοχή και της προφορικής συμφωνίας την οποία επικαλείται η Ενάγουσα ημερομηνίας 19/3/
- Περαιτέρω αρνείται τον ισχυρισμό ότι ο αρχιτέκτονας του έργου εξέδωσε στις 30/8/11 τελικό διατακτικό πληρωμής και ισχυρίζεται ότι η ίδια η Ενάγουσα εξέδωσε το υπ΄αριθμό 089/2011 τιμολόγιο για το αξιούμενο ποσό, κατά αντίθεση της επιστολής του αρχιτέκτονα του έργου, ημερομηνίας 2/5/11, στην οποία αναφέρει ότι, το διατακτικό εκδόθηκε για τη νενομισμένη κράτηση και αφορά ποσό το οποίο θα απελευθερωνόταν κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του ιδιοκτήτη (Εναγόμενης) και του εργολάβου (Εναγόντων), αφού επιλυθούν τα επαναλαμβανόμενα προβλήματα από την αρχική κατασκευή. Αποτελεί επίσης θέση της Εναγομένης ότι, η Ενάγουσα εκτέλεσε τις εργασίες κατά παράβαση της μεταξύ των συμφωνίας πλημμελώς και /ή κακότεχνα και/ή ημιτελώς. Η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι αναγκάστηκε να ζητήσει τις υπηρεσίες του ΕΤΕΚ για διορισμό εμπειρογνώμονα με σκοπό την επιθεώρηση και την ετοιμασία έκθεσης για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και ατέλειες. Ανταπαιτητικώς η Εναγομένη, δίνοντας στο δικόγραφο της λεπτομέρειες των ισχυριζόμενων κακοτεχνιών, διεκδικεί συνολικό ποσό €14.859,00 ως ζημιές τις οποίες υπέστη λόγω της πλημμελούς εκτέλεσης των εργασιών από την Εναγομένη, πλέον €920 έξοδα εκτιμήσεως, νόμιμους τόκους και έξοδα. Η Ενάγουσα, καταχώρησε απάντηση στην Υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση με την οποία ουσιαστικά αρνείται τους ισχυρισμούς της Εναγομένης ενώ περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι, οι αναφορές σε επιστολή του αρχιτέκτονα ημερομηνίας 2/5/11 είναι ψευδείς ενώ αρνείται και την ύπαρξη κακοτεχνιών αλλά και ότι έλαβε γνώση ή ειδοποιήθηκε για οιεσδήποτε κακοτεχνίες. Η Ενάγουσα περαιτέρω αναφέρει ότι η έκθεση του εμπειρογνώμονα που διορίστηκε από την Εναγομένη συντάχθηκε περί τα τέλη Μαρτίου του 2012 ήτοι μετά την έγερση της αγωγής και περιλαμβάνει εργασίες τις οποίες δεν ανέλαβε και/ή δεν εκτέλεσε η Ενάγουσα, αλλά άλλοι εργολάβοι και/ή τεχνικοί και/ή άλλοι υπεργολάβοι. Η Ενάγουσα εμμένει στη θέση της ότι, εκτέλεσε τις εργασίες με επιμέλεια, συμφώνως των όρων της συμφωνίας και παρέδωσε το έργο προς τη λογική ικανοποίηση του αρχιτέκτονα. Η έκδοση του τελικού πιστοποιητικού πληρωμής, αποτελεί αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ότι εφαρμόστηκαν όλες οι πρόνοιες του συμβολαίου και ο αρχιτέκτονας ικανοποιήθηκε από την ποιότητα των υλικών και το επίπεδο τεχνουργίας. Περαιτέρω, η Ενάγουσα επικαλείται εμπόδιο της Εναγομένης να προωθεί ανταπαίτηση για κακοτεχνίες εν΄ όψει προνοιών στην μεταξύ τους συμφωνία για παραπομπή τέτοιων διαφορών σε διαιτησία. Αρνούμενη η Ενάγουσα το σύνολο της ανταπαίτησης, αξιώνει απόρριψη της με έξοδα. Αμφότεροι οι συνήγοροι των διαδίκων, δήλωσαν ότι εν΄ όψει της φύσης της απαίτησης και ανταπαίτησης, αμφότερες θα συνεκδικαστούν. Για σκοπούς απόδειξης της υπόθεσης της Ενάγουσας, κατέθεσαν στο Δικαστήριο τρεις μάρτυρες, ο Σωτήρης Αναστάση (Μ.Ε.1), ο Μιχάλης Μιχαήλ (Μ.Ε.2) και η Φρόσω Βασιλείου (Μ.Ε.3). Για λογαριασμό της Εναγομένης, κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου η Βαλεντίνη Θωμαΐδου (Μ.Υ.1), ο Λοΐζος Λοΐζου (Μ.Υ.2) και ο Σωτήρης Νεάρχου (Μ.Υ.3). Έχοντας υπόψη μου το σύνολο της δικογραφίας αλλά και της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, και η οποία αποτέλεσε κοινό έδαφος των διαδίκων και/ή παρέμεινε αναντίλεκτη, προκύπτει ότι, η Ενάγουσα είναι δεόντως εγγεγραμμένη εταιρεία που αναλαμβάνει την εκτέλεση εργολαβικών έργων ενώ η Εναγομένη επίσης δεόντως εγγεγραμμένη εταιρεία, η οποία αναθέτει εργολαβίες για ανέγερση οικοδομικών έργων. Η Ενάγουσα, ανέλαβε να εκτελέσει τις οικοδομικές εργασίες στο έργο με την επωνυμία VALENTINI COURT στην περιοχή Γερμασόγειας της Λεμεσού, δυνάμει συμφωνίας ημερομηνίας 10/12/07 (έντυπο κυρίως συμβολαίου για οικοδομικά έργα με ποσότητες) με βάση την έγγραφη συμφωνία, ο εργοδότης - Εναγομένη, θα κατέβαλλε προς τον εργολάβο - Ενάγουσα, το ποσό των Λ.Κ.396.000,
- Προκύπτει δε ότι, εκδόθηκε τιμολόγιο που αφορά το εναπομείναν ποσό της νενομισμένης κράτησης με βάση τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά. Με βάση τα όσα έχω αναφέρει ανωτέρω, προκύπτει ότι το κύριο επίδικο θέμα που θα πρέπει να αποφασιστεί από το Δικαστήριο είναι κατά πόσο εκδόθηκε διατακτικό πληρωμής και αν ναι, αν αυτό συνιστά ή όχι τελικό διατακτικό πληρωμής. Περαιτέρω, επίδικα ζητήματα προκύπτουν από την ανταπαίτηση για τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες στο έργο. Με σκοπό να αποφασιστούν τα πιο πάνω αναφερόμενα κυριότερα επίδικα ζητήματα ως επίσης και άλλα επί μέρους, θα πρέπει το Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα αναφορικά με τα πραγματικά γεγονότα, έργο που επιτελείται κατόπιν αξιολόγησης της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα, αλλά και των σχετικών τεκμηρίων τα οποία αυτοί έθεσαν ενώπιον μου. Ολόκληρη η μαρτυρία που έχει τεθεί, είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου, έχει μελετηθεί και ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο ως εκ τούτου δεν χρειάζεται να επαναληφθεί αυτούσια στην παρούσα απόφαση. Κατωτέρω και σε συνδυασμό με την αξιολόγηση της μαρτυρίας, θα αναφερθώ στα ουσιαστικότερα σημεία αυτής που θα κριθούν απαραίτητα. Είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο που οι εν λόγω μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το περιεχόμενο τόσο της προφορικής τους μαρτυρίας όσο και της έγγραφης μαρτυρίας που κατατέθηκε στο Δικαστήριο και έχω υπόψη μου και τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και να επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται με βάση τα επίδικα θέματα όπως καθορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκταθεί στην επίλυση ζητημάτων που δεν περιλαμβάνονται στα δικόγραφα (βλ. Γιώργος Μελάς v. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1Β Α.Α.Δ. 826). Ο Μ.Ε.1, διευθυντής της Ενάγουσας, καταχώρησε για σκοπούς της κυρίως εξέτασης του γραπτή δήλωση Τεκμήριο 1, στην οποία αναφέρεται στη φύση των εργασιών που αναλαμβάνει η Ενάγουσα σε πρόσφατα έργα που ανέλαβαν, αλλά και στην κατοχή ανανεωμένης ετήσιας άδειας εργολήπτη από το αρμόδιο Συμβούλιο Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών και Τεχνικών Έργων. Σε σχέση με την επίδικη συμφωνία αναφέρεται σε επικοινωνία που είχε μαζί του ο διευθυντής της Εναγομένης Μιχάλης Θωμαΐδης ο οποίος του ζήτησε να υποβάλει προσφορά για την ανέγερση κατοικίας επί ακινήτου ιδιοκτησίας τους, στην περιοχή της Γερμασόγειας. Μετά την υποβολή της προσφοράς και συγκεκριμένα στις 10/12/07, καταρτίστηκε γραπτή συμφωνία η οποία υπογράφηκε από τον ίδιο και το Μιχάλη Θωμαΐδη. Η εν λόγω συμφωνία είναι το τυποποιημένο συμβόλαιο τύπου Ε1(Α) έντυπο κυρίως συμβολαίου για οικοδομικά έργα (με ποσότητες) το οποίο ως αναφέρει ετοιμάστηκε από τη Μικτή Επιτροπή Δομικών Συμβολαίων Κύπρου (Μ.Ε.Δ.Σ.Κ.). Το εν λόγω συμβόλαιο περιλαμβάνει δελτία με επιμετρημένες και σταθερές ποσότητες εργασίας. Η αμοιβή που συμφωνήθηκε ήταν για Λ.Κ.396.000,00 ήτοι σε Ευρώ 676.606,
- Αρχιτέκτονας του έργου και επιβλέπον μηχανικός διορίστηκε το αρχιτεκτονικό γραφείο Λαζάρου & Μιχαήλ και επιμετρητής ποσοτήτων ο κύριος Ανδρέας Πολυκάρπου. Εκ μέρους της Ενάγουσας, καθήκον του επιβλέποντος μηχανικού εκτελούσε ο κύριος Σόλωνας Ανδρέου ενώ υπεύθυνη επιστάτης του έργου η κυρία Φρόσω Βασιλείου. Το πρόσωπο που επιθεωρούσε τις εργασίες του επίδικου έργου και εξέδιδε τα διατακτικά πληρωμής ήταν ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Μιχαήλ. Ο Μ.Ε.1, παρέθεσε συγκεκριμένους όρους από το εν λόγω συμβόλαιο, οι οποίοι άπτονται της έκδοσης διατακτικών πληρωμής αλλά και της καθορίζουν περίοδο ευθύνης για ελαττώματα σε δώδεκα μήνες. Αναφορά γίνεται σε δικαίωμα του εργολάβου να τερματίσει το συμβόλαιο εάν παρέλθουν 14 μέρες και ο εργοδότης παραλείψει να πληρώσει οφειλόμενο ποσό βάση πιστοποιητικού. Περαιτέρω, ο Μ.Ε.1, παρέπεμψε στο άρθρο 31 του συμβολαίου Τεκμήριο 3, στο οποίο αναφέρεται ότι η έκδοση του τελικού πιστοποιητικού αποτελεί αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ότι η ποιότητα των υλικών και το επίπεδο τεχνουργίας ικανοποιούν τον αρχιτέκτονα και/ή αποτελεί αδιαμφισβήτητη μαρτυρία ότι έχουν εφαρμοστεί δεόντως όλες οι πρόνοιες του συμβολαίου. Ο Μ.Ε.1 περαιτέρω αναφέρθηκε στην προφορική συμφωνία του Μαρτίου του 2009, για πληρωμή του εκάστοτε διατακτικού εντός τριών ημερών από την έκδοση του, με αντάλλαγμα τη μη χρέωση για οιανδήποτε βοήθεια και/ή ευκολία σε υπεργολάβους της Εναγομένης. Οι εργασίες στην οικοδομή συνεχίζονταν ομαλά ενώ ο επιβλέπων αρχιτέκτονας επιθεωρούσε κατά στάδια το έργο και εξέδιδε τα ενδιάμεσα διατακτικά, τα οποία πληρώνονταν ανεπιφύλακτα και σε τακτική βάση από την Εναγομένη. Συνολικά εκδόθηκαν 23 διατακτικά πληρωμής πλην του τελικού, αρχής γενομένης της 21/1/08 και για τα οποία εκδόθηκαν αυθημερόν από την Ενάγουσα τιμολόγια. Τα ενδιάμεσα αυτά διατακτικά και τα τιμολόγια κατατέθηκαν ως δέσμη εγγράφων, Τεκμήριο
- Κατά το στάδιο ολοκλήρωσης του έργου, προέκυψαν κάποια μικροπροβλήματα με εργασίες υπεργολάβων και τα οποί αφορούσαν κυρίως την ηλεκτρική καλωδίωση ενός από τα διαμερίσματα και τα οποία διορθώθηκαν με έξοδα της Ενάγουσας μετά από υποδείξεις του αρχιτέκτονα. Ήταν η θέση του Μ.Ε1 ότι αφού ο αρχιτέκτονας επιθεώρησε το έργο και το βρήκες της πλήρους αρεσκείας του, προέβη στους τελικούς λογαριασμούς και μετρήσεις και στις 30/8/11, εξέδωσε το τελικό πιστοποιητικό - διατακτικό πληρωμής, για το ποσό των €4.794,00 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. το οποίο και παραδόθηκε στην Εναγόμενη για πληρωμή. Κατά την ίδια περίοδο το έργο παραδόθηκε στην Εναγόμενη, η οποία το παρέλαβε χωρίς να εκφράσει οιονδήποτε παράπονο είτε προς την Ενάγουσα είτε προς τον αρχιτέκτονα σχετικά με οιεσδήποτε κακοτεχνίες. Της έκδοσης του διατακτικού, ακολούθησε η έκδοση τιμολογίου πληρωμής από την Εναγόμενη το οποίο και στάλθηκε στην τελευταία. Μετά την πάροδο περίπου τριών μηνών και εν΄ όψει της παράληψης της πληρωμής του τιμολογίου, έδωσε οδηγίες στους δικηγόρους του όπως αποστείλουν επιστολή με την οποία να καλείται η Εναγόμενη να εξοφλήσει το εν λόγω τιμολόγιο. Η επιστολή ημερομηνίας 12/10/11 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ως Τεκμήριο 7 κατατέθηκε το πιστοποιητικό πληρωμής ημερομηνίας 30/8/11 το οποίο αναφέρει στον τίτλο του τη φράση «Τελικός Λογαριασμός». Σε σχέση με την ανταπαίτησης της Εναγόμενης ο Μ.Υ.1 αρνείται την ύπαρξη οιωνδήποτε κακοτεχνιών οι οποίες κατά τον ίδιο για πρώτη φορά προβλήθηκαν μετά την έγερση της παρούσας αγωγής. Ουδέποτε επισημάνθηκαν οι ισχυριζόμενες κακοτεχνίες στον αρχιτέκτονα και ούτε ακολουθήθηκε η νενομισμένη διαδικασία βάση των προνοιών του συμβολαίου. Σε σχέση με την επιστολή ημερομηνίας 2/5/11 που επικαλείται στην υπεράσπιση της η Εναγόμενη, είναι η θέση του μάρτυρα ότι το διατακτικό εξεδόθη τέσσερις σχεδόν μήνες μετά από αυτήν την επιστολή και αφού ο αρχιτέκτονας βεβαιώθηκε ότι το έργο ολοκληρώθηκε επιτυχώς και ότι το ικανοποιεί πλήρως. Με αναφορά στο διορισμό πραγματογνώμονα ο μάρτυρας αναφέρει ότι τα όσα προκύπτουν είναι λανθασμένα και ατεκμηρίωτα κατά την επιτόπια εξέταση η οποία έλαβε χώρα δέκα μήνες μετά την παράδοση του έργου, ουδέποτε κλήθηκε η Ενάγουσα να θέσει τις απόψεις της ενώ στην έκθεση περιλαμβάνονται εργασίες τις οποίες δεν εκτέλεσε και ή/δεν είχε ευθύνη να εκτελέσει η Ενάγουσα αλλά άλλοι εργολάβοι και τεχνικοί. Επαναλαμβάνει τη θέση του για ολοκλήρωση και εκτέλεση του έργου με επιμέλεια και προσοχή με χρήση ποιοτικών υλικών ενώ επιμένει ότι ο αρχιτέκτονας πλήρως ικανοποιημένος εξέδωσε και υπέγραψε το τελικό διατακτικό του χωρίς οιεσδήποτε παρατηρήσεις ή υποδείξεις. Αντεξεταζόμενος ο Μ.Ε.1, ανέφερε ότι το συμβόλαιο υπογράφηκε μετά την υποβολή προσφοράς προς την Εναγομένη, η οποία και αξιολογήθηκε από επιμετρητή ποσοτήτων και τον αρχιτέκτονα. Σε σχέση με τα σχέδια και τα δελτία ποσοτήτων, αυτά σύμφωνα με το μάρτυρα, υποβάλλονται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της συμφωνίας και με βάση το άρθρο 4 του συμβολαίου, αυτά δίδονται στον εργολάβο από τον αρχιτέκτονα μετά την υπογραφή του συμβολαίου. Ως Τεκμήριο 9 κατέθεσε κατά την αντεξέταση του την επιστολή ημερομηνίας 20/3/09, η οποία αφορούσε την προφορική συμφωνία, για το χρόνο πληρωμής των διατακτικών και την παροχή βοήθειας προς άλλους υπεργολάβους. Σε σχέση με τη συμφωνία αυτή, ο μάρτυρας επεξήγησε ότι, στο αρχικό συμβόλαιο υπήρχε πρόνοια για αμοιβή σε σχέση με τους υπεργολάβους, αλλά μετά τη συμφωνία, τα ποσά αυτά αφαιρούνταν από την ολική αμοιβή. Περαιτέρω, διευκρίνισε ότι εάν τα διατακτικά πληρώνονταν εντός τριών ημερών διδόταν η έκπτωση που συμφωνήθηκε, αλλά δεν είναι σε θέση να πει επ΄ ακριβώς ποια ποσά αφαιρέθηκαν και παρέπεμψε στα πιστοποιητικά πληρωμών και τα σχετικά τιμολόγια. Με βάση τους όρους του συμβολαίου, ο αρχιτέκτονας, μελετούσε την υποβολή αίτησης για έκδοση διατακτικού από τον εργολάβο και εξέδιδε πιστοποιητικό χωρίς να υπάρχει υποχρέωση να δοθεί ανάλυση, εκτός και αν αυτή ζητηθεί. Ο συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε από το μάρτυρα να ξεκαθαρίσει τι εργασίες που προβλέποντο στο συμβόλαιο δεν εκτελέστηκαν, εν΄ όψει του ότι αφαιρουμένου του ποσού του τελευταίου διατακτικού και προσθέτοντας τα ποσά όλων των προηγούμενων, δεν προκύπτει το ποσό της συμφωνίας. Προς απάντηση του ερωτήματος τούτου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι, κατά τη διάρκεια ενός συμβολαίου, προκύπτουν προσθέσεις και αφαιρέσεις που τροποποιούν το αρχικό ποσό, εν΄ όψει αλλαγών από τον αρχιτέκτονα. Δεν είναι σε θέση να αναφέρει με λεπτομέρεια πως διαφοροποιήθηκε το ποσό αυτό, αλλά όλες οι αλλαγές ήταν στη γνώση του εργοδότη, οι πληρωμές, γίνονταν με βάση τα διατακτικά που εκδίδοντο και ουδέποτε υποβλήθηκε ένσταση για οιοδήποτε διατακτικό. Ο μάρτυρας αναγνώρισε και κατέθεσε ως Τεκμήριο 10, την επιστολή του αρχιτέκτονα ημερομηνίας 2/5/11, για την οποία αναφέρει ότι, στάλθηκε τέσσερις μήνες πριν την έκδοση του διατακτικού, αποδεικνύοντας ότι, είχε ικανοποιηθεί για την εκτέλεση των εργασιών. Ο μάρτυρας θεωρεί ότι, από τη στιγμή έκδοσης του τελικού διατακτικού, από τον αρχιτέκτονα, η επιστολή του ημερομηνίας 2/5/11, καταργείται. Παραπέμπει δε εκ νέου στη σελίδα 32 του συμβολαίου και επαναλαμβάνει ότι η έκδοση του τελικού πιστοποιητικού αποτελεί αδιαμφισβήτητη μαρτυρία εκπλήρωσης των υποχρεώσεων του εργολάβου. Με τη λήψη της επιστολής Τεκμήριο 10, διορθώθηκαν όλες οι παρατηρήσεις του αρχιτέκτονα και εκδόθηκε το τελικό πιστοποιητικό. Οποιαδήποτε προβλήματα προέκυψαν κατά την περίοδο συντήρησης, έχουν επιδιορθωθεί προς ικανοποίηση του αρχιτέκτονα. Με βάση τα σχέδια στο έργο θα κατασκευάζετο και πισίνα, για την οποία προβλεπόταν απορροφητικός λάκκος. Δε θυμάμαι εάν το έργο αυτό εκτελέστηκε, αναφέρει όμως, ότι σε περίπτωση που δεν εκτελέστηκε, είναι λόγω σχετικών οδηγιών του αρχιτέκτονα. Στην υποβολή ότι η ενάγουσα ενώ είχε υποχρέωση να κατασκευάσει απορροφητικό λάκκο πισίνας τοποθέτησε πλαστικό ντεπόζιτο στο μηχανοστάσιο ο μάρτυρας απάντησε ότι εάν αυτό έγινε τότε ήταν λόγω σχετικών οδηγιών ενώ από την στιγμή που εκδόθηκε το τελικό πιστοποιητικό και δεν εγέρθηκε οιαδήποτε ένσταση από τον εργοδότη ουδέν θέμα υφίσταται. Στο ζήτημα αυτό του απορροφητικού λάκκου της πισίνας που σημειώνω αποτελεί και ένα εκ των σημαντικότερων θέσεων που αφορούν την ανταπαίτηση ο μάρτυρας σε άλλο σημείο της αντεξέτασης του αναφέρει ότι ο λάκκος αυτός έπρεπε να κατασκευαστεί στα αρχικά σχέδια καθότι το μηχάνημα που χρησιμοποιείτε πρέπει να κατέβει κάτω πριν τα στατικά όμως διαπιστώθηκε σύγκρουση στατικών και αρχιτεκτονικών σχεδίων και μέρος του απορροφητικού λάκκου ήταν στην θέση που θα τοποθετείτο η πισίνα. Όταν διαπιστώθηκε αυτή η σύγκρουση αποτάθηκαν στον αρχιτέκτονα και πρότειναν εναλλακτική λύση προμήθειας και τοποθέτησης ειδικού πλαστικού ντεπόζιτου για την ίδια χρήση δηλαδή για το backwash της πισίνας. Η κατασκευή του λάκκου στοίχιζε €500 ενώ η λύση με το ντεπόζιτο περισσότερα και την κατασκεύασαν χωρίς να χρεώσουν περισσότερα την εναγόμενη ενώ σημειώνει ότι δεν ήταν δική τους ευθύνη να επιλύσουν το πρόβλημα. Το ντεπόζιτο τοποθετήθηκε σε χώρο που προτάθηκε και έγινε αποδεκτός από τον αρχιτέκτονα, στον χώρο του μηχανοστασίου της πισίνας. Ο ίδιος δεν γνωρίζει εάν αυτό επιτρέπεται ή όχι, έχει υποχρέωση να ακολουθεί τις οδηγίες του αρχιτέκτονα. Ο εργοδότης αρνείτο να διορίσει μηχανολόγο στο έργο παρόλο που του ζητήθηκε επανειλημμένα από τον αρχιτέκτονα και ως εκ τούτου ο ίδιος λάμβανε οδηγίες από τον αρχιτέκτονα. Περαιτέρω, ο μάρτυρας αναγνώρισε και κατέθεσε το Τεκμήριο 11, επιστολή του αρχιτέκτονα προς την Ενάγουσα, με την οποία ενημερώνει για συγκεκριμένα προβλήματα. Ο Μ.Ε.1 αναφέρει ότι, συμμορφώθηκαν κατά το χρόνο εκείνο πλήρως με τις οδηγίες του αρχιτέκτονα, ενώ αυτού του είδους η αλληλογραφία σε τέτοια έργα, αποτελεί σύνηθες φαινόμενο. Σε σχέση με την προσωρινή παραλαβή του έργου ο ΜΕ1 αναφέρει ότι 19/3/2010 εκδόθηκε διατακτικό απελευθέρωσης του 50% της κράτησης. Το χρόνο αυτό ξεκινά και η περίοδος των 12 μηνών ευθύνης του εργολάβου για τυχόν ελαττώματα. Ο μάρτυρας συμφώνησε με τον συνήγορο των εναγόμενων ότι η ευθύνη του εργολάβου ήταν μέχρι τον Μάρτιο του
- Στο ερώτημα γιατί τότε ο αρχιτέκτονας 2 μήνες μετά και συγκεκριμένα τον Μάιο του 2011 απέστειλε επιστολή για επίλυση των διαφορών των διαδίκων για να απελευθερωθεί η κράτηση ο μάρτυρας απάντησε ότι με την λήξη των 12 μηνών δεν είχαν επιλυθεί όλα τα προβλήματα και ο αρχιτέκτονας έδωσε παράταση στην περίοδο ευθύνης του εργολάβου, πράξη προς όφελος του εργοδότη, και στις 30/8/2011 εξέδωσε το τελικό πιστοποιητικό. Η παράταση αυτή της περιόδου ευθύνης έγινε αποδεκτή και δεν αμφισβητήθηκε από κανένα. Σε σχέση με την προσωρινή παραλαβή του έργου ο μάρτυρας κατάθεσε επιστολή του αρχιτέκτονα προς την ενάγουσα ημερ.22/2/2010 (τεκμήριο 13) με την οποία ζητά να καθοριστεί ημερομηνία προσωρινής παραλαβής και ακολούθως επιστολή της ενάγουσας προς τον αρχιτέκτονα ημερ.17/3/2010 (τεκμήριο 14) με την οποία τον υπενθυμίζει ότι η προσωρινή παράδοση του έργου θα γίνει στις 19/3/2010 ημέρα Παρασκευή και ώρα 14:00μ.μ. Στις 18/3/2010 ο αρχιτέκτονας απέστειλε επιστολή (τεκμήριο 16) στην ενάγουσα στην οποία επισυνάπτεται το snagging list με τις παρατηρήσεις του ενόψει της παραλαβής που θα λάμβανε χώρα την επόμενη ημέρα. Στις 07/04/2011 η ενάγουσα απέστειλε επιστολή στον αρχιτέκτονα από τον οποίο ζητούσε ενόψει της λήξης των 12 μηνών από την προσωρινή παραλαβή του έργου να εκδώσει το τελικό πιστοποιητικό παραλαβής και πληρωμής. (Τεκμήριο 15). Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι το εν λόγω τεκμήριο φέρει ημερομηνία 7/4/2010 που προφανώς είναι λάθος αριθμητικό ενόψει του ότι συνοδεύεται από βεβαίωση αποστολής της δια τηλεομοιότυπου ημερ.8/4/2011 και εν πάση περιπτώσει δεν έχει αμφισβητηθεί η αποστολή αυτής της επιστολής την πιο πάνω ημερομηνία. Κατά τον μάρτυρα την περίοδο της λήξης των 12 μηνών κάποια προβλήματα συνέχιζαν να υφίστανται με αποτέλεσμα να παραταθεί από τον αρχιτέκτονα η περίοδος ευθύνης. Με βάση τις υποδείξεις του αρχιτέκτονα υπήρχε πρόβλημα με κάποιες εργασίες η επιδιόρθωση των οποίων έπρεπε να γίνει καλοκαίρι που είναι στεγνός ο καιρός ενώ τον Ιούνιο ενημερώθηκε από τον εργοδότη για κάποια προβλήματα με την σωλήνα του backwash. Υπήρξε σε όλα τα ζητήματα συμμόρφωση με τις οδηγίες του αρχιτέκτονα. Ο μάρτυρας αναγνώρισε το έγγραφο προσφοράς - τεκμήριο 12 ημερ.22/11/
- Η προσφορά αυτή συνοδευόταν από σχέδια τα οποία ως σημειώνει κατά την διάρκεια του συμβολαίου τροποποιούνταν μαζί με τα δελτία ποσοτήτων με βάση τις αποφάσεις του αρχιτέκτονα και τις εντολές του. Οι τροποποιήσεις αυτές δίδονταν κάποτε γραπτώς και κάποτε προφορικά και επισφραγίζονταν ως αναφέρει με την έκδοση των πιστοποιητικών. Ο μάρτυρας αρνήθηκε ότι δεν εκτέλεσε η ενάγουσα τις συμβατικές της υποχρεώσεις και ότι υφίστανται κακοτεχνίες αναφέροντας ότι οι συμβατικές υποχρεώσεις των έληξαν στις 30/8/2011 ενώ για πολλούς μήνες κανένας δεν υπέβαλε ένσταση με σκοπό να αμφισβητήσει την ολοκλήρωση του συμβολαίου. Το κτίριο χρησιμοποιείτε από άλλους και ουδείς τον ενημέρωσε για κακοτεχνίες. Σε σχέση με το άνοιγμα μιας υδρορροής δεν θυμάται κάποιο συγκεκριμένο πρόβλημα ενώ επέμεινε ότι ενώθηκαν οι παροχές της πισίνας με νερό. Σε σχέση με κάποια σωλήνα αποχέτευσης ο ΜΕ1 ανέφερε ότι μετά από σχετική αλληλογραφία έγιναν οι διορθώσεις κατόπιν και σύμφωνα με τις υποδείξεις του αρχιτέκτονα. Στον μάρτυρα υποβλήθηκε η θέση ότι απαιτούσε επίμονα και ζητούσε από τον αρχιτέκτονα την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού πληρωμής. Ο μάρτυρας απάντησε ότι ζητούσε πληρωμή για τις εργασίες που έγιναν και οι οποίες ποτέ δεν αμφισβητήθηκαν από τον εργοδότη. Ο ΜΕ1 αναφέρθηκε και στις σχέσεις της ενάγουσας και του ιδίου με τον αρχιτέκτονα τις οποίες χαρακτήρισε πολύ τυπικές και αυστηρές καθότι ο τελευταίος πολλές φορές εξέφρασε δυσαρέσκεια και έδειξε ότι δεν δέχεται «πατρονάρισμα» από την ενάγουσα. Ο ΜΕ1 ως ο διευθυντής της ενάγουσας εταιρείας αποτέλεσε σημαντικό μάρτυρα επί των ουσιωδών γεγονότων της παρούσας υπόθεσης. Ο ΜΕ1 οφείλω να αναφέρω ότι άφησε στο Δικαστήριο καλή εικόνα ενώ κρίνω ότι τα όσα ανέφερε υποστηρίζονται από την έγγραφη μαρτυρία που κατέθεσε και παρουσιάζουν μια λογική συνοχή. Ο μάρτυρας απαντούσε καθ' όλη την διάρκεια της μαρτυρίας του ήρεμα και χωρίς διακυμάνσεις ενώ στις αναφορές του επί των γεγονότων παράπεμπε σε σημεία του συμβολαίου, το οποίο κατ΄ αποδοχή όλων των διαδίκων καθόριζε τους όρους της μεταξύ τους συμφωνίας. Τα όσα ανέφερε επί της χρονολογικής σειράς των γεγονότων ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκαν. Ζήτημα επίδικο αποτελεί η ερμηνεία αυτών. Δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση η σύναψη της συμφωνίας, και η πορεία του έργου. Ο ΜΕ1 δεν αρνήθηκε ότι υπήρχαν προβλήματα και ημιτελείς εργασίες οι οποίες ως όφειλαν καθορίστηκαν από τον αρχιτέκτονα ως τον μόνο αρμόδιο και προς τούτο ετοιμάστηκε το λεγόμενο snagging list. Οι εργασίες αυτές ολοκληρώθηκαν προς πλήρη ικανοποίηση του αρχιτέκτονα ο οποίος εξέδωσε και το τελικό πιστοποιητικό πληρωμής το οποίο κατά τον ΜΕ1 δεν αμφισβητήθηκε κατά τον νενομισμένο με βάση τις πρόνοιες του συμβολαίου τρόπο. H μαρτυρία του ΜΕ1 κρίνεται και αξιολογείται με αναφορά στα ουσιώδη επίδικα ζητήματα. Ως προκύπτει και από την μαρτυρία του αρχιτέκτονα του έργου, της οποίας η αξιολόγηση και περιεχόμενο παρατίθεται κατωτέρω, το διατακτικό ημερ.30/8/2011 αποτελεί το τελικό διατακτικό πληρωμής (τελικός λογαριασμός) με το οποίο ουσιαστικά απελευθερώνεται το εναπομείναν ποσό που προέκυψε από τις νενομισμένες κρατήσεις από τα λοιπά ενδιάμεσα πιστοποιητικά. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι όλα τα ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής που εκδίδονταν από τον αρχιτέκτονα κατά την εξέλιξη του έργου έχουν πληρωθεί από τους εναγόμενους αδιαμαρτύρητα. Ουδεμία μαρτυρία τέθηκε ενώπιον μου που να δικαιολογεί την θέση ότι το εν λόγω πιστοποιητικό - διατακτικό ημερ.30/8/2011 εκδόθηκε από τον αρχιτέκτονα κατόπιν πιέσεων από τον ΜΕ
- Οι θέσεις που υποβλήθηκαν στον ΜΕ1 σε αρκετές περιπτώσεις ήταν συγκεχυμένες και σε σύγκρουση με τις δικογραφημένες θέσεις της υπεράσπισης. Παρά ταύτα ο ΜΕ1 παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και επαναλάμβανε τις πρόνοιες του συμβολαίου το οποίο επαναλαμβάνω δεν αμφισβητήθηκε. Με αναφορά σε συγκεκριμένες θέσεις αναφέρω ότι αποτελεί δικογραφημένη θέση ότι η Ενάγουσα εξέδωσε το τιμολόγιο που αφορά το αξιούμενο ποσό παράτυπα και ενώ σε καμία περίπτωση ο αρχιτέκτονας εξέδωσε τελικό διατακτικό ημερ.30/8/
- Σε αντίθεση με την θέση αυτή υποβλήθηκε κατά την ακρόαση η θέση ότι το εν λόγω διατακτικό εκδόθηκε κατόπιν αθέμιτων πιέσεων. Επιπλέον ενώ στο δικόγραφο τους οι εναγόμενοι αναφέρουν μια γενική άρνηση των ισχυρισμών περιλαμβανομένης και της προσωρινής παραλαβής του έργου ερωτάται ο μάρτυρας εάν συμφωνεί ότι η περίοδος ευθύνης έληγε στις 19/3/2011, υπενθυμίζω ότι με βάση τις θέσεις του μάρτυρα η προσωρινή παραλαβή έλαβε χώρα στις 19/3/2010 και από εκεί ξεκινά με βάση το συμβόλαιο περίοδος ευθύνης για ελαττώματα 12 μηνών. Η μαρτυρία του ΜΕ1 στο σύνολο της ενέχει δομή και στηρίζεται τόσο επί των προνοιών του συμβολαίου όσο και επί της λοιπής έγγραφης μαρτυρίας. Η μαρτυρία του περαιτέρω στηρίζεται και ταυτίζεται και με την μαρτυρία του ΜΕ2, αρχιτέκτονα του έργου ο οποίος σημειώνω ουσιαστικά αποτελεί τον αντιπρόσωπο τον εναγόμενων, ως ιδιοκτητών σε ένα συμβόλαιο εργολαβίας και ο οποίος διορίστηκε από τους τελευταίους. Οι θέσεις του μάρτυρα αυτού δεν κλονίστηκαν ούτε κατά το στάδιο της αντεξέτασης του και σε σχέση και με την ανταπαίτηση που προώθησαν οι εναγόμενοι. Ο ίδιος επέμεινε ότι οι οιεσδήποτε ημιτελείς εργασίες και/ή κακοτεχνίες ολοκληρώθηκαν και επιδιορθώθηκαν αντίστοιχα σύμφωνα με τις οδηγίες του αρχιτέκτονα η θέση του οποίου σημειώνω ως το αρμόδιο πρόσωπο να καθορίζει εργασίες και να δίδει εντολές δεν έχει αμφισβητηθεί. Σε σχέση με την ανταπαίτηση βεβαίως λαμβάνω υπόψη μου το βάρος απόδειξης το οποίο βρίσκεται στους ώμους της εναγόμενης και θα εξεταστεί κατωτέρω κατά πόσο έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό. Αναφέρω όμως ως θα διαφανεί και κατωτέρω ότι και στα ζητήματα της ανταπαίτησης ο ΜΕ1 παρέμεινε σταθερός ενώ οι θέσεις του ως θα διαφανεί ότι συνάδουν και με τις θέσεις του αρχιτέκτονα του έργου. Συνεπακόλουθα καταλήγω ότι ο ΜΕ1, ως μάρτυρας γεγονότων, αποτέλεσε μάρτυρα της αλήθειας και το Δικαστήριο δύναται, αποδεχόμενο την μαρτυρία του στο σύνολο της ως αξιόπιστη, να βασιστεί σε αυτήν για να εξάγει συμπεράσματά. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του ΜΕ1 κατέθεσε ενώπιον μου ως μάρτυρας των εναγόντων ο Μιχάλης Μιχαήλ - ΜΕ
- Η μαρτυρία του προσώπου αυτού κρίνεται άκρως σημαντική καθότι πρόκειται για τον αρχιτέκτονα του έργου, ο οποίος είχε την γενική επίβλεψη από την αρχή μέχρι και την λήξη του συμβολαίου αλλά και εξέδωσε το επίδικο διατακτικό. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι είναι αρχιτέκτονας μηχανικός εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Σε σχέση με το επίδικο έργο του ανατέθηκαν από την εναγόμενη εταιρεία οι αρχιτεκτονικές εργασίες. Ο ίδιος προσέλαβε πολιτικό μηχανικό και ανέλαβαν συνολικά τα αρχιτεκτονικά σχέδια, τα στατικά σχέδια, τον σχεδιασμό και την επίβλεψη. Για την ανάθεση αυτή δεν είχαν συγκεκριμένο συμβόλαιο αλλά υπήρχε το συμβόλαιο μεταξύ των διαδίκων το οποίο αναγνώρισε ως το Τεκμήριο
- Στα πλαίσια των καθηκόντων του ήταν και η έκδοση διατακτικών πληρωμής. Σύμφωνα με το συμβόλαιο ακολουθείτο συγκεκριμένος τρόπος για την έκδοση των πιστοποιητικών πληρωμής ως ακολούθως: πρώτα διεξάγονταν οι εργασίες από τον εργολάβο ο οποίος υπέβαλλε συγκεκριμένο αίτημα με καταγραφή των εργασιών που εκτέλεσε, ο ίδιος έκανε έλεγχο στο εργοτάξιο εάν αυτές οι εργασίες έγιναν σωστά και εξέδιδε το πιστοποιητικό ως περιγράφεται στο συμβόλαιο, τεκμήριο 3, με τις νενομισμένες κρατήσεις. Εξέδωσε 23 ενδιάμεσα διατακτικά και επιπλέον το τελικό, σύνολο 24 και τα οποία αναγνώρισε από την δέσμη εγγράφων - τεκμήριο
- Όλα φέρουν την υπογραφή του. Με την έκδοση του πιστοποιητικού παρέδιδε το πρωτότυπο στον εργολάβο όπως επίσης και το πιστό αντίγραφο που θα παρέδιδε στον ιδιοκτήτη. Σε σχέση με την ολοκλήρωση των εργασιών ο μάρτυρας απάντησε ότι η έμπρακτη ολοκλήρωση των εργασιών ή αλλιώς η προσωρινή παραλαβή έλαβε χώρα στις 19/3/2010 κατόπιν γραπτής πρόσκλησης προς του εμπλεκομένους. Το σημείο εκείνο εξέδωσε και πιστοποιητικό πληρωμής με μείωση της κράτησης από 5% σε 2,5% ως είθισται στην προσωρινή παραλαβή. Αναγνώρισε δε αυτό το πιστοποιητικό ως το πιστοποιητικό αρ.21 που περιλαμβάνεται στην δέσμη εγγράφων, τεκμήριο
- Επεξηγώντας το έγγραφο αυτό ανέφερε ότι το συνολικό συμφωνηθέν ποσό ήταν ΛΚ.396,000=, ποσό προκαταβολής ΛΚ.56.000= ακολουθεί η αναφορά της εκτελεσθείσας εργασίας σε ποσό ΛΚ και δεν υπήρχαν υλικά στο εργοτάξιο και τιμαριθμικές αναπροσαρμογές. Εγκρίθηκαν προς πληρωμή ΛΚ.11.000= ως επιπλέον εργασίες και φαίνεται και η έκπτωση που συμφωνήθηκε μεταξύ εργολάβου και ιδιοκτήτη προς 4,43% και η οποία μέχρι στιγμής ανερχόταν σε ΛΚ.14.558,53σ. Το ολικό των εκτελεσθέντων εργασιών ανερχόταν σε ΛΚ.325.076,50σ. Ο μάρτυρας αναφέρει ότι στο σημείο αυτό η κράτηση προκαταβολής μηδενίσθηκε γιατί εξοφλήθηκε και η κράτηση από 5% μειώθηκε σε 2,5%. Ο μάρτυρας ακολούθως ανέλυσε τις πράξεις με τις οποίες κατέληξε στο ποσό πλέον του Φ.Π.Α. Το έργο παραλήφθηκε κανονικά κατά το στάδιο της προσωρινής παραλαβής και ουδεμία ένσταση η παράπονο υποβλήθηκε. Σε σχέση τώρα με το επίδικο πιστοποιητικό. Ο ΜΕ2 αναγνώρισε το τεκμήριο 7 ως το τελικό πιστοποιητικό που εξέδωσε με την ολοκλήρωση του εργολάβου ημερ.30/8/2011 και το οποίο φέρει την υπογραφή του. Το τεκμήριο 7 το παρέδωσε σε υπάλληλο της ενάγουσας και όπως πάντα παρέδωσε 2 πιστοποιητικά, ένα για δική τους χρήση και ένα για να το πάρουν στον ιδιοκτήτη να πληρωθούν. Προτού εκδώσει το εν λόγω πιστοποιητικό είχε διαπιστώσει ότι έγιναν οι εργασίες που αναγράφονται σε αρχικά snagging lists - λίστες εργασιών κατά την προσωρινή παραλαβή ή αν υπήρχαν κακοτεχνίες και γενικά επιθεώρησε το έργο αν ήταν λειτουργικό και σύμφωνα με τα σχέδια ενώ επιπλέον εάν ήταν σύμφωνα με τον νόμο για την έκδοση των αδειών. Από την προσωρινή παραλαβή μέχρι και την έκδοση του τελικού πιστοποιητικό παρήλθαν περί τους 16 με 17 μήνες. Η περίοδος ευθύνης του εργολάβου με βάση το συμβόλαιο ήταν 12 μήνες και παρήλθε. Μετά την έκδοση του τελικού ως χαρακτηρίζει ο ίδιο διατακτικού πληρωμής ουδείς επικοινώνησε άμεσα μαζί του για να εκφράσει οιοδήποτε παράπονο για κακοτεχνίες ή ελαττώματα. Σε μια περίοδο 5 - 6 μηνών μετά την έκδοση του πιστοποιητικού ενημερώθηκε για τα προβλήματα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ2 ανέφερε ότι κάποιες εκ των εργασιών ήταν εκτός των καθηκόντων του όπως οι μηχανολογικές και ηλεκτρολογικές εργασίες. Ο μάρτυρας αναφέρει ότι είχε τον τελευταίο λόγο στην έκδοση διατακτικών πληρωμής και ήταν υπεύθυνος για τις εργασίες του εργολάβου ενώ με βάση τις πρόνοιες του συμβολαίου λάμβανε υπόψη του και την γνώμη του επιμετρητή ποσοτήτων. Για να εκδώσει το τελευταίο πιστοποιητικό δεν πήρε την γνώμη του επιμετρητή. Κατά την εκτέλεση των έργων υπήρχαν διαφορές επί ποσοτήτων για τις εργασίες που δεν εκτελέσθηκαν αλλά διαφορές μεταξύ εργοδότη και εργολάβου δεν υπήρχαν, σημείωσε περαιτέρω ότι για το επίδικο έργο υπήρχε συμφωνία μεταξύ του εργολάβου και του εργοδότη ότι δεν θα αναμιγνυόταν επιμετρητής ποσοτήτων. Η συμφωνία αυτή ήταν προφορική και ο ίδιος ήταν παρών. Αρχικά υπήρχε επιμετρητής, ο κος.. Πολυκάρπου ο οποίος αποχώρησε ενώ ο ίδιος για την προστασία του εργοδότη διαφώνησε με την παρουσία επιμετρητή. Ο λόγος της διαφωνίας του ήταν γιατί από την αρχή διέβλεψε σύγκρουση συμφερόντων μεταξύ εργολάβου και επιμετρητή καθότι ήταν μεταξύ τους συγγενείς. Ο επιμετρητής Πολυκάρπου είχε διοριστεί από τον εργοδότη και ο ίδιος το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να διπλό - ελέγχει τις ποσότητες χωρίς την παρουσία επιμετρητή. Διαφώνησε με την υποβολή ότι δεν είχε εξουσία να κάνει επιμετρήσεις αναφέροντας ότι έχει το δικαίωμα να ελέγχει τις ποσότητες και τις εργασίες ενώ ο ρόλος του επιμετρητή είναι συμβουλευτικός με βάση και το συμβόλαιο. Σε ότι αφορά τα σχέδια ανάφερε ότι υπήρχαν τροποποιήσεις άλλες φορές μεγάλες και άλλες μικρές. Για τις αλλαγές αυτές χρειαζόταν η λήψη αδειών οι οποίες λήφθηκαν. Ο ίδιος κατέθεσε τελευταία φορά τροποποιητική, καλυπτική άδεια για όλες τις αλλαγές και έλαβε τελική έγκριση για το έργο ως αυτό κατασκευάστηκε τελικά. Ημερομηνία λήψης της τελικής άδειας δεν είχε μαζί του ανέφερε όμως τον αριθμό της αίτησης ΒΓ/35/
- Σε σχέση με την αποχέτευση της πισίνας (backwash) ανέφερε ότι κατασκευάστηκε σε λάθος χώρος και αυτό έγινε αντιληπτό κατά την εκτέλεση των εργασιών. Την ευθύνη για το λάθος αυτός έφερε ο εργολάβος. Το ιδανικό θα ήταν να ξαναγίνει η εργασία στον σωστό χώρο όμως δεν έγινε. Όταν εντοπίστηκε το λάθος ειδοποίησε τον εργολάβο ο οποίος τον διαβεβαίωσε γραπτώς ότι σε συνεννόηση με τον υπεργολάβο θα διευθετούσε κάποια ικανοποιητική λύση. Αυτή η λύση ενημερώθηκε ότι ήταν η τοποθέτηση ντεπόζιτου που θα λειτουργούσε ως backwash. Ζητήθηκε από τον ίδιο να τους υποδείξει χώρο να το τοποθετήσουν πράγμα που έπραξε υποδεικνύοντας τον χώρο τοποθέτησης του ντεπόζιτου αυτού στον χώρο που ήταν αφιερωμένος για το μηχανοστάσιο της πισίνας. Η αλλαγή αυτή δεν φαίνεται στα σχέδια γιατί τα κινούμενα μέρη δεν τοποθετούνται στα σχέδια. Ο ίδιος δεν είναι μηχανολόγος και δεν γνώριζε ότι αυτή η τοποθέτηση απαγορεύεται. Ο ίδιος όμως δεν γνωρίζει εάν απαγορεύεται. Στην υποβολή ότι απαγορεύεται η τοποθέτηση νερού στις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις απάντησε ότι το δωμάτιο αυτό δεν ήταν το δωμάτιο των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων αλλά των μηχανολογικών. Η λύση αυτή δεν ήταν πρόχειρη αλλά δόθηκε με την γνώμη 2 εμπειρογνωμόνων, του κατασκευαστή της πισίνας, υπεργολάβου και του εργολάβου. Το νερό από το ντεπόζιτο αυτό διοχετεύεται στον κήπο όπου υπάρχει λάκκος ενώ πρόβλημα με τα χημικά του νερού της πισίνας δεν υπάρχει καθότι πρόκειται για διοχέτευση σε αραιά διαστήματα. Κατά την τελική επιθεώρηση διαπίστωσε ότι τα νερά διοχετεύονται όπως εξήγησε και όχι στον δρόμο. Για την κατασκευή γενικότερα της οικοδομής υπήρχαν προβλήματα και παράπονα όχι όμως για τις πληρωμές. Κάποια παράπονα αφορούσαν τον χρωματισμό του εμφανούς μπετόν καθότι μια παρτίδα μπετόν ήταν ελαφρώς διαφορετική και για κάποιες υγρασίες. Αυτά τα προβλήματα θυμάται και όλα είχαν επιδιορθωθεί. Σε σχέση με την επιστολή ημερ.2/5/2011 - τεκμήριο 10 που απέστειλε αναφέροντας ότι θα εκδώσει το τελικό πιστοποιητικό όταν επέλθει συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργολάβου ανέφερε ότι υπήρχαν προβλήματα με υγρασίες και κάποια «καπέλα» στην οροφή που ξεκολλούσαν. Συμφωνία δεν υπήρξε, όμως πέρασαν αρκετοί μήνες από την λήξη του συμβολαίου και ο ίδιος έλεγξε ότι οι υγρασίες επιδιορθώθηκαν και τα «καπέλα» είχαν κολληθεί. Ο ίδιος έδωσε κατασκευαστικές οδηγίες πώς να επιδιορθωθούν οι υγρασίες. Σε σχέση με την ενημέρωση των εναγομένων ο μάρτυρας ανέφερε ότι έστειλε επιστολή στον εργοδότη ότι θα ξεκινούσε την διαδικασία τελικής παραλαβής και αν υπήρχαν οποιαδήποτε προβλήματα να τα αναφέρει. Δεν είχε καμιά ενημέρωση και προχώρησε καθότι είχε ξεπεραστεί κατά πολύ η λήξη του συμβολαίου. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι υποχρέωση παραλαβής του έργου είχε ο ίδιος. Σε σχέση με τις σχέσεις του ιδίου με τους ενάγοντες ανέφερε ότι αυτές ήταν κάκιστες από την αρχή του έργου μέχρι και την τελευταία ημέρα και ακόμα και μετά. Επεξήγησε ότι ο ίδιος ενεπλάκη στο έργο σε πνεύμα συνεργασίας για να γίνει ένα καλό έργο αλλά από την αρχή ξεκίνησε ένας χαρτοπόλεμος επιστολών, απαιτήσεων για επιπλέον εργασίες ενώ ο ίδιος αναγκαζόταν να εξετάζει και επανεξετάζει τις εργασίες και τα διατακτικά. Το έργο δεν προχωρούσε σε κλίμα συνεργασίας αλλά αντιδικίας μεταξύ εργοδότη και εργολάβου. Ο ίδιος ήταν με το μέρος του εργοδότη αλλά ήθελε να είναι δίκαιος. Διαφώνησε έντονα με την υποβολή ότι υπέκυψε σε εκβιασμό από τον εργολάβο και εξέδωσε το τελικό πιστοποιητικό χωρίς να γίνουν οι απαραίτητες εργασίες αναφέροντας ότι ο εργολάβος υπέκυψε στην δική του απαίτηση να παραταθεί η εμπλοκή του στο έργο από 12 σε 17 μήνες. Επανερχόμενος σε ισχυριζόμενες κακοτεχνίες ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν θυμάται να υπήρχε παράπονο για υδρορροή στην οροφή που είχε πρόβλημα ενώ για τις υγρασίες ανέφερε ότι αυτές επιδιορθώνονται σε χρόνο ανάλογο με τον λόγο που τις προκάλεσε. Οι υγρασίες που εντοπίστηκαν από τον ίδιο ήταν μεταξύ της προσωρινής παραλαβής και μέχρι την λήξη του ενός έτους. Ο ίδιος έδωσε οδηγίες αφού τις εντόπισε να επιδιορθωθούν. Ο λόγος πρόκλησης των ήταν η διάτρηση της υδρομόνωσης στην ταράτσα από υπεργολάβο ο οποίος ανέλαβε να τοποθετήσει μεταλλική κατασκευή στην ταράτσα και την στερέωσε με μπουλόνια. Ο ίδιος δεν είχε υποχρέωση να τον επιβλέπει καθότι ο υπεργολάβος αυτός έπαιρνε απευθείας οδηγίες από τον εργοδότη. Στο ερώτημα γιατί αφού οι υγρασίες προκλήθηκαν από τον υπεργολάβο έδωσε οδηγίες στον εργολάβο να τα επιδιορθώσει, απάντησε ότι ήταν ο μόνος που μπορούσε να το πράξει, ο ίδιος έβλεπε ολοκληρωμένα το έργο. Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ΜΕ2, κατατέθηκαν ως τεκμήρια προς αναγνώριση Α και Β (αργότερα τεκμήρια 20 και 21) έκθεση πραγματογνώμονα του ΕΤΕΚ και προσφορά εργολάβου για επιδιόρθωση των ισχυριζόμενων από τους εναγόμενους κακοτεχνιών. Σε σχέση με αυτές υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι οι εναγόμενοι πλήρωσαν το άνοιγμα του backwash και στην τοποθέτηση σωλήνων ενώ ήταν λανθασμένη ενώ δόθηκε τελικά δόθηκε άλλη λύση με το ντεπόζιτο. Το Backwash της πισίνας έγινε σε λάθος τόπο αρχικά και δόθηκε η λύση που πρότεινε ο υπεργολάβος και την οποία ο ίδιος αποδέχτηκε. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι έλαβε επιστολή από τον εργοδότη ότι αυτή η λύση δεν ήταν αποδεχτή από τον ίδιο. Σε σχέση με την έκθεση του εμπειρογνώμονα του ΕΤΕΚ ο μάρτυρας σε σχέση με το πόρισμα εξέφρασε τις αμφιβολίες του όσον αφορά το ερώτημα 2 που αναφέρεται σε πιθανότητα η ύπαρξη της υγρασίας στον τοίχο να προέρχεται μέσω των τριχοειδών ρωγμών λόγω του ότι είναι σοβατισμένος εξωτερικά μόνο με 2 χέρια και αμπογιάτιστος. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο τοίχος αυτός που αφορά ένα κομμάτι της οικοδομής που βρίσκεται ο ανελκυστήρας δεν μπογιατίστηκε καθότι ως επί το πλείστον είναι εμφανές μπετόν και δεν μπορεί να μπογιατιστεί. Το σημείο αυτό είναι στην βόρεια πλευρά. Ούτε στο νότιο σημείο όμως μπογιατίστηκε παρά το ότι ήταν σουβάς καθότι επιθυμούσε να έχει την ίδια εμφάνιση με το εμφανές μπετόν (fair face) και να είναι γκρίζο και από τις 2 πλευρές. Όταν ο ίδιος έλεγξε την οικοδομή δεν υπήρχαν ρωγμές αλλά οι ρωγμές που φαίνονται είναι εσκεμμένες και σχεδιάστηκαν για να φαίνεται ωραίο το σχέδιο. Στο fair face δεν αποκαλούνται ρωγμές αλλά εσοχές. Ο ίδιος έδωσε οδηγίες να μην γίνει τρίτο σουβά στο σημείο αυτό καθότι οι τριχοειδείς ρωγμές θα ήταν πολύ περισσότερες λόγω της φύσης του υλικού και προτίμησε να γίνει δεύτερο χέρι με ειδική τεχνική τριψίματος. Ο μάρτυρας επέμεινε ότι οι ρωγμές ως τις χαρακτήριζε ο συνήγορος των εναγόμενων είναι φυσιολογικό να υπάρχουν ενώ δεν γνωρίζει αν παρουσιάζεται υγρασία. Σε σχέση με το ερώτημα 3 που αναφέρεται στο τεκμήριο 20 ο μάρτυρας ανέφερε ότι συμφωνεί με την θέση του εμπειρογνώμονα σε ότι αφορά τα καπέλα οροφής που ξεκόλλησαν ενώ για το ερώτημα 4 επανέλαβε ότι προτίμησε την λύση του ντεπόζιτου ως χρήση backwash καθότι η επέμβαση βαρέων μηχανημάτων για εκσκαφές μετά που τελείωσε η οικοδομή θα προκαλούσε μεγαλύτερα και δυσεπίλυτα προβλήματα. Αργότερα επεξήγησε ότι λόγω της σκληρότητας του εδάφους θα απαιτείτο άνοιγμα με κομπρεσέρ και επακόλουθες δονήσεις στο κτίριο. Η λύση που δόθηκε με το ντεπόζιτο δεν ήταν η εύκολη λύση διότι με βάση τους υπολογισμούς του ήταν πιο ακριβή από το να ανοιχθεί ένα λάκκος. Σε ότι αφορά το νερό από τον ποδολουτήρα να διοχετεύεται επίσης στο ντεπόζιτο ανέφερε ότι δεν ήταν δική του εισήγηση ενώ δεν γνωρίζει που καταλήγουν. Με βάση τις πρόνοιες έπρεπε να διοχετεύονται σε απορροφητικό λάκκο και θεώρησε ότι έτσι έγινε. Με το ερώτημα 5 συμφωνεί σε σχέση με τον ποδολουτήρα ενώ για το ερώτημα 6 που αφορά την υδρορροή της ταράτσας ανέφερε ότι δεν μπορεί να θυμάται ποια υδρορροή αφορά το ερώτημα. Ο ίδιος όταν παρέλαβε το έργο δεν έλεγξε με νερό τις υδρορροές. Σε σχέση με το τεκμήριο 21, την προσφορά που έλαβαν οι εναγόμενοι για να επιδιορθώσουν τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες, ο μάρτυρας ανάφερε ότι δεν μπορεί να αναφέρει κατά πόσο συμφωνεί ή όχι με το ποσό. Σε σχέση με την μόνωση ανέφερε ότι όταν τοποθετήθηκε έλεγξε και ήταν σωστά τοποθετημένη. Αργότερα έγινε διάτρηση σε αυτήν και ο ίδιος έδωσε κατασκευαστική λεπτομέρεια στη εργολάβο να προσπαθήσει να καλύψει την διάτρηση. Αυτό έλεγξε ότι έγινε οπτικά και εξήγησε ότι ακόμα και νερό να έριχνε δεν θα μπορούσε να φανεί εάν υπήρχε πρόβλημα καθότι το νερό μπορεί να βρει σημείο να περάσει και να φανεί μετά από μήνες ή χρόνια η υγρασία. Σε σχέση με την εισήγηση του εργολάβου ο οποίος έδωσε προσφορά (τεκμήριο 21) ο μάρτυρα απάντησε ότι στο ελεύθερο εμπόριο προτείνονται λύσεις με σκοπό το κέρδος. Σε σχέση με τον ποδολουτήρα θυμάται ότι υπήρχε παροχή νερού. Όλα τα προβλήματα που αναφέρθηκαν ο μάρτυρας τα θεωρεί φυσιολογικά και διαφώνησε με την θέση ότι παράλαβε την οικοδομή επιπόλαια. Περαιτέρω διευκρίνισε ότι όλα τα ζητήματα που αναφέρονται στην έκθεση του εμπειρογνώμονα ήταν επιδιορθωμένα κατά τον χρόνο παραλαβής του έργου ενώ το μοναδικό που δεν μπόρεσε να διαπιστώσει ήταν εάν τα νερά του ποδολουτήρα διοχετεύονταν στο πλαστικό ντεπόζιτο. Ο μάρτυρας αρνήθηκε την θέση ότι δέχθηκε πιέσεις από τον εργολάβο για να εκδώσει το τελικό πιστοποιητικό αναφέροντας ότι αμφότερες οι πλευρές, εργολάβου και εργοδότη προσπάθησαν να τον «πατρονάρουν οι μεν πρώτοι με σκοπό να εκδίδονται γρήγορα τα διατακτικά πληρωμής και οι μεν εργοδότες με το να μην δέχονται αιτήσεις διατακτικών. Ο μάρτυρας ανέφερε ότι κατά το στάδιο παραλαβής του έργου πίστευε ότι οι εργασίες είχαν εκτελεστεί και το έργο λειτουργούσε κανονικά. Ο μάρτυρας αυτός αποτέλεσε ως προανέφερα τον βασικότερο μάρτυρα ενόψει της ιδιότητας του ως ο Επιβλέπων Αρχιτέκτονας Μηχανικός του έργου. Να σημειώσω εξαρχής ότι ο μάρτυρας αυτός άφησε ιδιαίτερα καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Παρά το ότι κλήθηκε από την πλευρά των εναγόντων καταλήγω ότι αντικειμενικά και ανεξάρτητα έθεσε τις απόψεις και θέσεις του. Από κανένα σημείο της μαρτυρίας του προέκυψε οιαδήποτε υποψία ότι ο ίδιος προσήλθε στο εδώλιο με σκοπό να βοηθήσει την πλευρά των εναγόντων. Ο μάρτυρας ανέφερε μάλιστα ότι με τον εργολάβο είχε κάκιστες σχέσεις εξ' αρχής παρά ταύτα ήθελε να είναι δίκαιος ενώ σε πολλά σημεία ανέφερε ότι ο ίδιος είχε καθήκον και υποχρέωση να προστατεύσει τα συμφέροντα του ιδιοκτήτη. Οι θέσεις του αυτές καταλήγω ότι δεν δόθηκαν με σκοπό να πείσουν για την αμεροληψία και ορθότητα των ενεργειών του αλλά μετουσιώνονται και στα όσα ανέφερε συγκεκριμένα για την εξέλιξη του έργου αλλά και στην έγγραφη μαρτυρία που κατατέθηκε. Σημειώνω ότι το πρόσωπο αυτό και με βάση τις πρόνοιες του Συμβολαίου (τεκμήριο 3) έχει τον κυρίαρχο ρόλο επίβλεψης των εργασιών και της έκδοσης διατακτικών πληρωμής ενώ η σημασία των διατακτικών αυτών θα επεξηγηθεί και στην νομική πτυχή κατωτέρω. Παρά την αντίθετη με τα δικόγραφα θέση των εναγόμενων, ότι ο ΜΕ2 ουδέποτε εξέδωσε τελικό διατακτικό, ο ίδιος αναφέρει ότι εξέδωσε αυτό καθότι είχαν παρέλθει ήδη 17 μήνες από την προσωρινή παραλαβή και ο ίδιος εξέτασε το έργο και έκρινε ότι όλες οι εργασίες είχαν ολοκληρωθεί κατ' ικανοποίηση του. Σημειώνω ότι η θέση που υποβλήθηκε στον μάρτυρα αυτό περί έκδοσης του πιστοποιητικού κατόπιν αθέμιτων πιέσεων από τους ενάγοντες, πέραν του ότι δεν δύναται να εξεταστεί ως μη δικογραφημένη θέση, αναφέρω ότι τέθηκε γενικά και αόριστα χωρίς να στηριχθεί επί συγκεκριμένων θέσεων και στοιχείων. Το γεγονός της προβολής της θέσης αυτής στο στάδιο της ακρόασης και αφού το διατακτικό ημερ.30/8/2011 κατατέθηκε ως τεκμήριο αποτελεί έρεισμα για εύλογες υποψίες ότι αυτή η θέση αποτελεί προϊόν μεταγενέστερης σκέψης και όχι γνήσια θέση των εναγόμενων. Ο μάρτυρας ουσιαστικά επιβεβαίωσε τα όσα ο ΜΕ1 ανέφερε τόσο σε σχέση με το διατακτικό όσο και σε σχέση με τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες. Ανέφερε ότι η προταθείσα λύση του πλαστικού ντεπόζιτου ήταν αποδεκτή από τον ίδιο όχι ως προσωρινή λύση, ως ανέφερε η ΜΥ1, ενώ έθεσε με σαφήνεια και επάρκεια την θέση του σε σχέση με τις υγρασίες και τα καπέλα. Τα όσα ανέφερε βεβαίως σχετίζονται χρονικά με το στάδιο της παραλαβής του έργου τόσο προσωρινά όσο και κατά το στάδιο της έκδοσης του τελικού διατακτικού. Κατά το στάδιο αυτό τα προβλήματα που υπήρχαν ήταν επιδιορθωμένα ενώ δεν αμφισβήτησε ότι σήμερα ενδεχομένως να υπάρχουν κάποια προβλήματα τα οποία είναι φυσιολογικά. Σημειώνω ότι με βάση τα όσα ανέφερε ο ΜΕ2 ο εργολάβος συμμορφώθηκε με τις οδηγίες του ως άλλωστε είχε και υποχρέωση να πράξει ενώ επιβεβαίωσε ότι οι ενέργειες του εργολάβου ήταν κατόπιν των δικών του ενεργειών. Σχετική είναι η πρόνοια του άρθρου 3 του συμβολαίου σε σχέση με τις αρχιτεκτονικές οδηγίες. Ο μάρτυρας αυτός καταλήγω ότι ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια η οποία ταυτόχρονα επιβεβαιώνει και την μαρτυρία του ΜΕ1 με αναφορά στο απλό γεγονός ότι ο ίδιος ως ο επιβλέπων μηχανικός του έργου που διορίστηκε από τους εναγόμενους με σκοπό να προστατεύει τα δικά τους συμφέροντα παρέλαβε το έργο εκ μέρους των ιδιοκτητών μετά την λήξη της περιόδου ευθύνης και αφού ικανοποιήθηκε για τις εργασίες εξέδωσε το τελικό πιστοποιητικό. Ουδεμία θέση τέθηκε στον ίδιο που να κλόνισε την αξιοπιστία του ενώ σημειώνω ότι του τέθηκαν αρκετές υποβολές γενικές και αόριστες αλλά και βασιζόμενες σε μη δικογραφημένες θέσεις, στις οποίες ο ίδιος απάντησε με σαφήνεια. Συνεπακόλουθα αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΕ2 στην ολότητα της ως αξιόπιστη. Ως μάρτυρας 3 (ΜΕ3) εκ μέρους των εναγόντων κατέθεσε η Φρόσω Βασιλείου η οποία για σκοπούς κυρίως εξέτασης της κατέθεσε γραπτή δήλωση (Τεκμήριο17). Η μάρτυρας ανέφερε ότι είναι εργοδηγός και κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο ήταν υπάλληλος των εναγόντων, υπεύθυνη εργοταξίου και επιστάτης στο επίδικο έργο. Τα καθήκοντα της ήταν ο πλήρης συντονισμός των εργασιών και η διεκπεραίωση των όρων του συμβολαίου με βάση τα κατασκευαστικά σχέδια και τις οδηγίες του αρχιτέκτονα. Περί τις αρχές Μαρτίου του 2010 οι εργασίες εκτέλεσης του έργου ολοκληρώθηκαν και κάλεσε τον αρχιτέκτονα να ελέγξει το έργο και να εκδώσει το προσωρινό πιστοποιητικό παραλαβής του έργου (σημειώνω ότι η αναφορά στις αρχές Μαρτίου 2009 στην γραπτή δήλωση κατά την μάρτυρα ήταν ορθογραφικό λάθος και η ορθή χρονολογία είναι το 2010). Στις 19/3/2010 εκδόθηκε το προσωρινό πιστοποιητικό παραλαβής του έργου που ελευθέρωνε το ½ της κράτησης και αφού το παρέλαβε η ίδια από το γραφείο του αρχιτέκτονα εκδόθηκε τιμολόγιο το οποίο παρέδωσε στους εναγόμενους. Αυτή ήταν η πρακτική που ακολουθείτο για όλα τα διατακτικά. Κατά τους 12 μήνες της περιόδου ευθύνης προέκυψαν κάποια συνήθη προβλήματα τα οποία επιδιορθώθηκαν προς ικανοποίηση του αρχιτέκτονα ενώ δόθηκε και κατάλογος ελαττωμάτων. Περί τα τέλη Αυγούστου του 2011 ο αρχιτέκτονας προέβη στην τελική επιθεώρηση του έργου στην παρουσία της μάρτυρος και εξέδωσε το τελικό πιστοποιητικό αφού δεν είχε οποιεσδήποτε παρατηρήσεις. Η ίδια παρέλαβε το τελικό πιστοποιητικό και με την έκδοση του σχετικού τιμολογίου το παρέδωσε στα γραφεία της εναγόμενης. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ3 ανάφερε τα προσόντα της και ότι είχε αναγνώσει το συμβόλαιο. Έκανε αναφορά στην απουσία επιμετρητή ενώ δεν θυμάται εάν ο Ανδρέας Πολυκάρπου ήταν αρχικά ο επιμετρητής. Η ίδια ανέλαβε καθήκοντα στο έργο 1 ½ - 2 μήνες μετά που ξεκίνησε η εκσκαφή στο έργο. Σε σχέση με την εκτέλεση των έργων αυτά γίνονταν σύμφωνα με τα σχέδια ενώ η πισίνα ήταν ευθύνη του ιδιοκτήτη και όχι του εργολάβου. Κατά την κατασκευή της πισίνας όταν γίνονταν οι εξωτερικοί της τοίχοι φάνηκε ότι ο ένας τοίχος καθόταν πάνω στο φρεάτιο του backwash και δεν ήταν σωστό έτσι έπρεπε να γίνει κάπου αλλού. Τους υποδείχθηκε που μπορούσε να γίνει και έγινε. Η λύση δόθηκε από τον υπεύθυνο για την πισίνα ως πιο οικονομική λύση από τα σπασίματα και τις ζημιές που θα γίνονταν. Με βάση τα σχέδια υπήρχε πισίνα αλλά το backwash υποδεικνύεται επί τόπου που θα γίνει. Το backwash δεν μπορούσε να γίνει αλλού στο συγκεκριμένο έργο καθότι οι εξωτερικές εργασίες είχαν ήδη ολοκληρωθεί. Πέρα από το backwash της πισίνας η ίδια θυμάται ότι πρόβλημα προέκυψε και με εάν απορροφητικό λάκκο ο οποίος στο αρχικό στάδιο τοποθετήθηκε κοντά σε πέδιλο κολώνας στο υπόγειο. Όταν διαπιστώθηκε αυτό από τον αρχιτέκτονα δόθηκαν καινούριες οδηγίες ώστε να ανοιχθεί έξω από την οικοδομή ο σηπτικός απορροφητικός λάκκος και να γεμίσει με μπετόν ο άλλος. Όσον αφορά τη λανθασμένη χωροθέτηση του πρώτου λάκκου η μάρτυρας ανέφερε ότι υπήρχε ιδιομορφία στη μορφολογία του οικοπέδου. Για να μπορέσουν να ξεκινήσουν οι οικοδομικές εργασίες χώρισαν το οικόπεδο σε τρία επίπεδα και μετά κατέστη δυνατό να γίνει η χάραξη. Η μάρτυρας δεν μπόρεσε να απαντήσει καθότι δεν γνώριζε οτιδήποτε σχετικό σε σχέση με τις πληρωμές. Πριν την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού πληρωμής υπήρχαν παράπονα για εργασίες και προς τούτο ετοιμάστηκε από τον αρχιτέκτονα Snagging List με εργασίες οι οποίες και ολοκληρώθηκαν από τον εργολάβο. Η μάρτυρας ανέφερε ότι υπήρχαν και πολλές εργασίες στο έργο που ήταν ευθύνη υπεργολάβων που διορίστηκαν από τον ιδιοκτήτη και θα έπρεπε να ολοκληρωθούν και οι δικές του εργασίες πριν εκδοθεί το τελικό πιστοποιητικό. Τέτοιες εργασίες από ότι θυμάται ήταν η εγκατάσταση των κουζινών, των πάγκων από συγκεκριμένο υλικό, εργασίες ερμαριών τμήματα των οποίων έλειπαν και αναμένετο να έρθουν από το εξωτερικό όπως επίσης και η τοποθέτηση του ξύλινου πατώματος. Η μάρτυρας ανέφερε ότι για να ολοκληρωθούν για παράδειγμα κάποιες δικές του εργασίες όπως τα μπογιατίσματα έπρεπε πρώτα να ολοκληρωθούν κάποιες εργασίες των υπεργολάβων. Το ίδιο ίσχυε και για τις μονώσεις της οροφής οι οποίες έπρεπε να γίνουν από τον εργολάβο αφού τοποθετούντο τα ντεπόζιτα και οι κλιματισμοί. Η μάρτυρας θυμάται επίσης ότι καθυστέρησε να παραδοθεί μία ψηφίδα που ο ιδιοκτήτης ήθελε να επενδύσει το εξωτερικό μέρος της οικοδομής. Οι πιο πάνω αναφορές κατά τη μάρτυρα είναι παραδείγματα που δικαιολογούν την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού πληρωμής μετά την πάροδο των 12 μηνών. Η θέση της ήταν ότι οι εργασίες με βάση το συμβόλαιο ήταν ολοκληρωμένες κατά το στάδιο της προσωρινής παραλαβής και αυτό που εκκρεμούσε ήταν εργασίες που θα εκτελούντο μετά την ολοκλήρωση συγκεκριμένων εργασιών από υπεργολάβους. Η ολοκλήρωση της οικοδομής διήρκησε περί τα δυόμιση χρόνια και κατά τον Αύγουστο του 2011 που ο αρχιτέκτονας παρέλαβε και έλεγξε το έργο ήταν παρούσα και η ίδια. Όσον αφορά το ζήτημα του ποδολουτήρα η μάρτυρας επέμενε ότι κατά την τελική παραλαβή ήταν λειτουργικός και τα νερά διοχετεύονταν στο πλαστικό ντεπόζιτο που ήταν η προτεινόμενη λύση. Αναφορικά με τις υδρορροές αυτές ελέγχθηκαν πριν την τοποθέτηση της μόνωσης και όχι μετά. Στην υποβληθείσα θέση ότι υπήρχε συγκεκριμένη υδρορροή της οροφής που ήταν κλειστή η μάρτυρας ανέφερε ότι μετά την παραλαβή του έργου πολλοί υπεργολάβοι εργάζονταν εκ μέρους του ιδιοκτήτη όπως οι υπεργολάβοι για την πισίνα, τις κουζίνες και τα ξύλινα πατώματα για τους οποίους δεν είχε ευθύνη ο εργολάβος. Σε ότι αφορά το ισχυριζόμενο πρόβλημα με τα κεραμικά από το κλιμακοστάσιο στην οροφή η θέση της ΜΕ3 ήταν ότι δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα κατά το στάδιο ολοκλήρωσης των εργασιών. Η ίδια παρέδωσε τα κλειδιά στον κ. Θωμαΐδη όταν ολοκληρώθηκε ο έλεγχος κατά το στάδιο της τελικής παραλαβής. Σε σχέση με το τελικό πιστοποιητικό πληρωμής η μάρτυρας αναφέρει ότι το παρέδωσε η ίδια στο γραφείο των Εναγομένων όπου τα παραλάμβαναν συνήθως η κα Βαλεντίνα Θωμαΐδου ή ο κ. Μιχάλης Θωμαΐδης. Η μάρτυρας αρνήθηκε ότι προσήλθε με σκοπό να βοηθήσει τους Ενάγοντες επιμένοντας ότι όλες οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με το συμβόλαιο και με τη σύμφωνη γνώμη και έγκριση του αρχιτέκτονα. Η κατασκευή της πισίνας ήταν υποχρέωση υπεργολάβου ενώ από τους ίδιους ζητήθηκε να ολοκληρώσουν τη λύση που τους προτάθηκε με το πλαστικό ντεπόζιτο στο οποίο θα διοχετεύονταν και τα νερά από τον ποδολουτήρα. Η μάρτυρας ολοκληρώνοντας την αντεξέταση της ανέφερε ότι με τους Εναγόμενους συνεργάστηκαν και σε άλλα έργα και μάλιστα δέχθηκε τηλεφώνημα από την κα Θωμαΐδου πριν εμφανιστεί στο Δικαστήριο η οποία επικαλέστηκε και την καλή συνεργασία που είχαν. Η μάρτυρας αυτή άφησε θετική εντύπωση και εικόνα στο Δικαστήριο και κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι το πρόσωπο αυτό 2 ή έστω κάποιους μήνες μετά την έναρξη των εργασιών ξεκίνησε να εργάζεται στην ενάγουσα εταιρεία ως επιστάτης, συνεπώς είχε άμεση γνώση και άποψη επί όλων των ζητημάτων που αφορούν την εξέλιξη των εργασιών. Βεβαίως η μαρτυρία της αφορούσε κυρίως ως ανωτέρω φαίνεται την εξέλιξη των εργασιών και τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και όχι τα οικονομικά ζητήματα για τα οποία ανέφερε ότι δεν έχει γνώση. Η μάρτυρας καταλήγω ότι δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με αλλότρια κίνητρα να βοηθήσει την Ενάγουσα, της οποίας σημειώνω δεν είναι πλέον ούτε υπάλληλος. Ουδέν τέθηκε και προέκυψε μέσα από την μαρτυρία της που να συνηγορεί σε μια τέτοια κατάληξη όταν μάλιστα η ίδια ανάφερε τις πολύ καλές σχέσεις που διατηρούσε και διατηρεί ακόμα και με την ίδια την ΜΥ1 κα. Θωμαΐδου. Τα όσα η μάρτυρας ανέφερε ουσιαστικά συμφωνούν με τις θέσεις του ΜΕ2, του αρχιτέκτονα του έργου ενώ ως το αρμόδιο πρόσωπο η ΜΕ3 διαφώτισε και κάποιες άλλες πτυχές της υπόθεσης που αφορούν τα ζητήματα της καθυστέρησης λόγω κάποιων υπεργολάβων αλλά και την εξαρχής λανθασμένης τοποθέτησης του λάκκου υπερχείλισης και της ιδιόμορφης μορφολογίας του εδάφους. Τα ζητήματα αυτά δεν εγέρθηκαν από οιοδήποτε άλλο μάρτυρα και δεν αποτέλεσαν σημείο αναφοράς. Οι λεπτομέρειες αυτές αποτελούν γεγονότα που συμπληρώνουν κάποια κενά από την μαρτυρία των προσώπων που δεν ήταν παρόντες κάθε ημέρα στο εργοτάξιο και οι οποίες δίδονται από ένα πρόσωπο που ήταν καθημερινά υπεύθυνο ως επιστάτης στο εργοτάξιο. Τα όσα ανέφερε σε ένα κλίμα προσπάθειας να θυμηθεί λεπτομέρειες κρίνω ότι ήταν ειλικρινείς αναφορές και σε κανένα σημείο η προσπάθεια της αυτή δεν κλόνισε την αξιοπιστία της Κενά ως προς κάποιες λεπτομέρειες, ενόψει και της παρόδου των ετών, είναι λογικό να υπάρχουν και αυτές έχει κριθεί ότι ενδυναμώνουν την αξιοπιστία ενός μάρτυρα, αφού αυτός δεν παρουσιάζει μια προετοιμασμένη και άψογη εκδοχή. Συνεπακόλουθα αποδέχομαι την μαρτυρία της ΜΕ3 στην ολότητα της ως αξιόπιστη. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της ΜΕ3 ολοκληρώθηκε η παρουσίαση μαρτύρων από πλευράς Εναγόντων και ακολούθησε παρουσίαση μαρτύρων των Εναγομένων τόσο για την προώθηση της υπεράσπισης όσο και της ανταπαίτησης των. Πρώτη μάρτυρας εκ μέρους των Εναγομένων κατέθεσε η Βαλεντίνη Θωμαΐδου (ΜΥ1) μία εκ των διευθυντών της Εναγόμενης Εταιρείας η οποία κατέθεσε για σκοπούς κυρίως εξέτασης της γραπτή δήλωση (Τεκμήριο 18). Η μάρτυρας αναφέρθηκε στις εργασίες της Εναγομένης και στο επίδικο συμβόλαιο μεταξύ των διαδίκων για την ανέγερση της πολυκατοικίας Valentini Court για την οποία η ίδια είχε προσωπική εμπλοκή και εποπτεία στα πλαίσια της οποίας πραγματοποιούνταν εβδομαδιαίες συναντήσεις με τον αρχιτέκτονα Μιχάλη Μιχαήλ. Η μάρτυρας ανέφερε ότι σε διάφορες συναντήσεις διαπιστώθηκαν προβλήματα σε εργασίες μη σύμφωνες με τα εγκριθέντα σχέδια και άδεια οικοδομής ενώ περαιτέρω υπήρχαν καθυστερήσεις λόγω της έλλειψης εργατών και επιστάτη. Μετά την αποστολή της επιστολής 16/5/2008 (Τεκμήριο 11) διορίστηκε επιστάτης από τον εργολάβο η ΜΕ3 η οποία και έδωσε οδηγίες για την ακύρωση του λάκκου υπερχείλισης της πισίνας (back wash) γεμίζοντας τον με μπετόν χωρίς όμως να δοθούν οδηγίες για εκσκαφή νέου λάκκου ως ήταν οι οδηγίες του αρχιτέκτονα. Αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας ήταν η ολοκλήρωση των οικοδομικών εργασιών περιμετρικά του χώρου της πισίνας γεγονός που εμπόδιζε την είσοδο εκσκαφέα για άνοιγμα αυτού του λάκκου. Σύμφωνα με τη μάρτυρα ο λάκκος θα έπρεπε πλέον να γίνει με το χέρι και να ξαναγίνουν πατώματα με θωράκιση με πλάκα. Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες η μάρτυρας επισκέφθηκε το έργο περί το τέλος Απριλίου του 2011 και διαπίστωσε ότι υπήρχε ένα πλαστικό ντεπόζιτο στο χώρο του μηχανοστασίου της πισίνας. Η ίδια ρώτησε τον αρχιτέκτονα ο οποίος της ανέφερε ότι ο εργολάβος δεν ακολούθησε τις οδηγίες του και όταν διαπιστώθηκε αυτό ήταν ήδη αργά ενώ το πλαστικό ντεπόζιτο τοποθετήθηκε ως προσωρινή λύση την οποία τελικά θα επιδιόρθωνε ο εργολάβος. Όταν ρώτησε το αρχιτέκτονα ποιος θα επωμιστεί το περαιτέρω κόστος της ανέφερε ότι θα κατακρατήσει το ποσό των €4.794 και το οποίο θα απελευθέρωνε με την κατάληξη σε συμφωνία με τον εργολάβο για επίλυση των προβλημάτων από την αρχική κατασκευή και την κατασκευή του λάκκου υπερχείλισης. Προβλήματα σύμφωνα με τη μάρτυρα παρουσιάστηκαν και στην έλλειψη νερού στις εξωτερικές βρύσες και ποδολουτήρα, στην ταράτσα της πολυκατοικίας από υδρορροές που ήταν ποιο ψηλές από το επίπεδο της ταράτσας αλλά και σε κεραμικά και καπέλα οροφής. Σύμφωνα με τη μάρτυρα ο αρχιτέκτονας της ανέφερε ότι ευθύνη για τα πιο πάνω έχει ο εργολάβος και θα συνεννοηθεί μαζί του για την επιδιόρθωση αυτών και για την απελευθέρωση του ποσού του διατακτικού. Σχετική με αυτή της την θέση είναι η επιστολή ημερομηνίας 2/5/2011 (Τεκμήριο 10). Η μάρτυρας ισχυρίζεται ότι για να προχωρήσει ο εργολάβος και να εκτελέσει τις εργασίες που διαπιστώθηκαν ζήτησε εξόφληση του προτελευταίου διατακτικού πράγμα που έγινε στις 10/6/
- Έκτοτε ουδείς επισκέφθηκε την πολυκατοικία για επιδιορθώσεις και περί τα τέλη Αυγούστου του 2011 τους παραδόθηκε τιμολόγιο με τη δικαιολογία της έκδοσης τελικού λογαριασμού χωρίς όμως διατακτικό. Η ίδια δεν κατέστη δυνατό παρά το ότι προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον αρχιτέκτονα ενώ σε επικοινωνία με τον ΜΕ1 ισχυρίζεται ότι της ζήτησε να τον πληρώσει λόγω οικονομικών προβλημάτων και ο ίδιος θα επιδιόρθωνε τις εργασίες. Η θέση της ΜΥ1 είναι ότι η οικοδομή ουδέποτε παραδόθηκε από τον εργολάβο ενώ μετά την άρνηση του εργολάβου να προβεί σε διορθωτικές εργασίες άλλαξαν όλες τις κλειδαριές καθότι ούτε ο αρχιτέκτονας ούτε η ΜΕ3 παρέδωσαν τα κλειδιά που κρατούσαν. Λόγω των προβλημάτων που αντιμετώπιζε η οικοδομή ανέθεσαν σε ειδικό εμπειρογνώμονα του ΕΤΕΚ σχετική έκθεση και ακολούθως έλαβαν προσφορά για το κόστος επιδιόρθωσης. Με βάση τα ανωτέρω ανταπαιτεί ποσό ύψους €14.859 πλέον έξοδα εκτίμησης €
- Η μάρτυρας αρνήθηκε ότι η ΜΕ3 παρέδιδε τα πιστοποιητικά πληρωμής αλλά μία άλλη κοπέλα του λογιστηρίου των Εναγόντων. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 19 τα έντυπα διορισμού εμπειρογνώμονα του ΕΤΕΚ και ως Τεκμήρια 20 και 21 το πόρισμα του εμπειρογνώμονα και την προσφορά που έλαβε από άλλο εργολάβο. Η θέση της ΜΥ1 είναι ότι ουδέποτε αρνήθηκαν την πληρωμή ποσών στον εργολάβο αλλά ο ίδιος αρνείτο να εκτελέσει τις εργασίες που είχε υποχρέωση. Όσον αφορά τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες αφού έλαβε το πόρισμα του εμπειρογνώμονα και την προσφορά επίλυσαν τα προβλήματα ήτοι τις υγρασίες που παρουσιάζοντο, επισκεύασαν τα καπέλα οροφής για να είναι σε καλή κατάσταση και να μπορέσουν να πουλήσουν τα διαμερίσματα. Παρόλα αυτά τα προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρι και σήμερα ως αναφέρονται στην έκθεση του εμπειρογνώμονα. Αντεξεταζόμενη η ΜΥ1 ανέφερε ότι εκτός από την ίδια παρευρισκόταν και ο γιος της κάποιες φορές στις συναντήσεις. Τα προβλήματα που διαπιστώθηκαν από τα πρώτα στάδια ήταν η έλλειψη επαγγελματιών εργατών και η εκσκαφή του λάκκου σε λάθος χώρο. Προβλήματα υπήρχαν και με τους σουβάδες, τις κεραμικές πατούδες και τις υδρορροές. Τα προβλήματα εμφανίζονταν καθόλη τη διάρκεια της προόδου των εργασιών ενώ η μάρτυρας δεν μπορούσε να τοποθετήσει χρονικά από την παραλαβή καθότι επέμενε ότι ουδέποτε παρέλαβαν το έργο. Αρνήθηκε την επιδιόρθωση προβλημάτων πριν την τελική παραλαβή και επικαλέστηκε την επιτόπου κατάσταση. Στο ερώτημα κατά πόσον διαμαρτυρήθηκαν για τις εργασίες που σύμφωνα με την ίδια γίνονταν εκτός σχεδίων αναφέρθηκε σε τηλεφωνικές παρεμβάσεις και υποσχέσεις από πλευράς του εργολάβου. Σύμφωνα με τη μάρτυρα η τελευταία επικοινωνία που είχε με τον αρχιτέκτονα του έργου ήταν 2/5/
- Στο ερώτημα να αναφέρει τις διαφοροποιήσεις της εκτελεσθείσας εργασίας από την άδεια οικοδομής η μάρτυρας περιορίστηκε στην εκσκαφή του λάκκου σε λάθος χώρο. Όσον αφορά τις ισχυριζόμενες από την ίδια καθυστερήσεις αυτές επισημάνθηκαν από τον αρχιτέκτονα προφορικά και όχι γραπτώς σε συναντήσει που είχαν. Στην υποβολή ότι για την οποιαδήποτε καθυστέρηση υπήρχε παράταση από τον αρχιτέκτονα η ΜΥ1 ανέφερε ότι ουδέποτε εξουσιοδότησε τον αρχιτέκτονα να ενεργήσει με αυτό τον τρόπο. Δεν υπέβαλε οποιοδήποτε παράπονο για τις παρατάσεις που δίνοντο και επέμενε ότι ουδέποτε παραδόθηκε το έργο. Η μάρτυρας δεν μπορούσε να θυμηθεί αν πριν την ΜΕ3 υπήρχε άλλος επιστάτης. Στη θέση ότι καθήκοντα επιστάτη εκτελούσε πριν την ΜΕ3 ο πολιτικός μηχανικός Σόλωνας Ανδρέου η μάρτυρας απάντησε ότι όταν υπεγράφη το συμβόλαιο πολιτικός μηχανικός ήταν κάποιος Πολυδώρου που αποχώρησε λόγω διαφωνίας με την Ενάγουσα και ακολούθως εμφανίστηκε ο κ. Ανδρέου τον οποίο και τελικά θυμήθηκε. Επανέλαβε τις θέσεις της όσον αφορά το πλαστικό ντεπόζιτο ενώ δεν θυμάται το όνομα του υπεργολάβου που οι Εναγόμενοι διόρισαν για να εκτελέσει τις εργασίες τις πισίνας και του back wash. Ο υπεργολάβος αυτός λογοδοτούσε στην ίδια και η λύση που προτάθηκε έγινε αποδεκτή από τον αρχιτέκτονα ως προσωρινή λύση. Σήμερα όπως και κατά τον ουσιώδη χρόνο η πισίνα λειτουργεί κανονικά αλλά το νερό διοχετεύεται με λάστιχα στο δρόμο. Δεν ανοίχθηκε άλλος λάκκος καθότι αναμένουν από τον εργολάβο να ολοκληρώσει τις εργασίες και να πληρωθεί. Στο ερώτημα γιατί κατέβαλαν ποσά για διατακτικό που περιλάμβανε και τις εργασίες του back wash αναγνώρισε ότι ήταν λάθος κίνηση ενώ στην υποβολή ότι το πρώτο παράπονο για κακοτεχνίες ήταν μετά την επίδοση της αγωγής ανέφερε ότι ανέμεναν επιδιόρθωση της προσωρινής λύσης. Η μάρτυρας δεν έδωσε σαφή απάντηση στο πότε τοποθετήθηκε το ντεπόζιτο, αποδεχόμενη ακολούθως ότι ενδεχομένως να ήταν αρχές του
- Δεν θυμάται πότε ελέγχθηκαν οι παροχές νερού ενώ δέχτηκε ότι για τις υδρορροές στην οροφή υπήρχε διατακτικό το οποίο και πλήρωσε. Τις πληρωμές τις έκαναν λόγω πίεσης από τον εργολάβο κάποιες φορές οφειλόμενες σε οικονομικά προβλήματα. Στο ερώτημα κατά πόσον επιδιόρθωσαν από μόνοι τους οι Εναγόμενοι τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες η μάρτυρας ανέφερε ότι επιδιορθώθηκαν οι απαραίτητες εργασίες όπως μόνωση, υγρασίες, πατούδες και πατώματα καθότι τα διαμερίσματα τέθηκαν προς πώληση. Δεν είχε τα στοιχεία των προσώπων που διόρισε για τις επιδιορθώσεις και δεν θυμάται το ποσό που πλήρωσε. Αποδείξεις δεν διαθέτει καθότι εκτέλεσαν τις απαραίτητες εργασίες για τη συντήρηση του κτιρίου και μετά ζήτησαν προσφορά. Οι εκτελεσθείσες από τους ίδιους εργασίες αφορούσαν τα απαραίτητα έργα ενώ η προσφορά λήφθηκε για το σύνολο αυτών. Τα προβλήματα επέμεινε ότι μέχρι και σήμερα παραμένουν ενώ ο αρχιτέκτονας δεν είχε πλέον επαφή μαζί τους. Σε σχέση με το τελικό διατακτικό πληρωμής η μάρτυρας ισχυρίζεται ότι δεν το παρέλαβε παρά μόνο το τιμολόγιο για το ίδιο ποσό. Το πιστοποιητικό αυτό ουδέποτε παραδόθηκε στα γραφεία τους και η ίδια δεν είχε γνώση της έκδοσης του. Τον αρχιτέκτονα του έργου Μιχάλη Μιχαήλ τον διόρισαν οι ίδιοι ενώ με την επιστάτη ΜΕ3 είχαν πολύ φιλικές σχέσεις για αυτό επικοινώνησε μαζί της για να της ζητήσει να πει την αλήθεια και τίποτε άλλο. Με τον αρχιτέκτονα είχαν καλή συνεργασία. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 7 ως πιστοποιητικό πληρωμής και στην ερώτηση αν θυμάται να το παρέλαβε απάντησε «ναι, μας το παρέδωσαν χωρίς το διατακτικό του αρχιτέκτονα». Η μάρτυρας παραπέμφθηκε από το συνήγορο των Εναγόντων σε διάφορες πρόνοιες του συμβολαίου που αφορούν την έκδοση των πιστοποιητικών πληρωμής και το πιστοποιητικό προσωρινής παραλαβής με την απελευθέρωση του 2,5% από το ποσοστό κράτησης. Δεν γνωρίζει ως ανέφερε η μάρτυρας τις λεπτομέρειες αυτές που αφορούν τις έννοιες των προσωρινών πιστοποιητικών παραλαβής. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 6, επιστολή του δικηγόρου των Εναγόντων στην οποία δεν θυμάται αν απάντησε. Τα παράπονα για τις εκκρεμούσες εργασίες γίνονταν στον αρχιτέκτονα ο οποίος προσπαθούσε να τα διορθώσει, ενώ πλήρωνε τα ενδιάμεσα διατακτικά καθότι υπήρχαν διαβεβαιώσεις ότι οι εργασίες θα εκτελεστούν. Στην μάρτυρα υποβλήθηκε η θέση ότι ούτε και το ΕΤΕΚ ασχολήθηκε με το ζήτημα που αφορά το Τεκμήριο 20 και συγκεκριμένα την επιστολή των Εναγομένων προς το ΕΤΕΚ ημερομηνίας 12/7/2012 καθότι είχε ήδη εκδοθεί το τελικό διατακτικό του αρχιτέκτονα. Η μάρτυρας απάντησε ότι το ΕΤΕΚ γνώρισε τον εμπειρογνώμονα ο οποίος ετοίμασε έκθεση. Όταν της επιδείχθηκε ότι η επιστολή προς το ΕΤΕΚ η οποία στάλθηκε μετά την ετοιμασία του πορίσματος, αφού αυτό επισυναπτόταν, η μάρτυρας ανέφερε ότι δεν θυμάται την ανταπόκριση του ΕΤΕΚ σε αυτή την επιστολή. Η μάρτυρας περαιτέρω αναγνώρισε το Τεκμήριο 22, επιστολή ημερ.22/2/2010 με την οποία ο αρχιτέκτονας απευθύνεται προς τον εργολάβο, με κοινοποίηση στην ίδια ζητώντας καθορισμό της ημερομηνίας προσωρινής παραλαβής του έργου. Η μάρτυρας αρνήθηκε ότι τόσο ο αρχιτέκτονας όσο και ο εργολάβος ουδέποτε κλήθηκαν να παραστούν στην επιτόπια εξέταση του εμπειρογνώμονα ο οποίος διορίστηκε αργότερα αναφέροντας ότι η ίδια έδωσε οδηγίες να τους ειδοποιήσουν. Αναφορικά με το κόστος των ισχυριζόμενων κακοτεχνιών δεν θυμόταν το ποσό που υπολόγισε ο εμπειρογνώμονας αλλά το κόστος με βάση την προσφορά του εργολάβου περί τις €14.000=. Αναφορικά με την πέργολα στην ταράτσα η μάρτυρας ανέφερε ότι αυτή ήταν μεταλλική και εκτελέστηκε από τον κο. Καλαβασίλη ο οποίος εργοδοτήθηκε από τους ίδιους και πληρώθηκε από αυτούς. Το πρόσωπο αυτό κατά την ίδια ήταν υπεργολάβος που είχαν δικαίωμα να διορίζουν οι εναγόμενοι και τους οποίους θα δεχόταν ο εργολάβος ως ήταν η συμφωνία τους με αντάλλαγμα να πληρώνεται τα τιμολόγια τους εντός 3 ημερών. Σε σχέση με την υγρασία στην ταράτσα υποβλήθηκε στην ΜΥ1 ότι ο υπεργολάβος που ανέφερε για την κατασκευή της, τρύπησε την μόνωση γεγονός που δημιούργησε υγρασίες. Η μάρτυρας απάντησε ως ακολούθως: «Και εγώ σας λέω ότι μπορεί εν μέρει κάτι να συνέβηκε και αυτό, αλλά συνέβηκαν και άλλες κακοτεχνίες του εργολάβου». Περαιτέρω υποβλήθηκε στην μάρτυρα ότι οι υγρασίες αυτές επιδιορθώθηκαν από τον εργολάβο με δικά του έξοδα και με την μάρτυρα να απαντά: «Πιθανόν να έγιναν και εγώ σας λέω ότι μέχρι σήμερα οι πιο πολλές υγρασίες της ταράτσας προκύπτουν από την κακή τοποθέτηση των υδρορροών η οποία ήταν σε υψηλότερο επίπεδο από το επίπεδο της ταράτσας το οποίο μπορούμε να αποδείξουμε και επιτόπου και ήταν και κλειστές οι υδρορροές όταν έγινε ο έλεγχος». Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι κάποια εκ των διαμερισμάτων πωλήθηκαν από τις αρχές του 2011 και υπήρχαν και ένοικοι εντός αυτών. Η μάρτυρας ανέφερε ότι πιθανό να έγινε αλλά αυτό οφείλεται στο ότι φρόντιζαν να διατηρούν την οικοδομή σε μια καλή κατάσταση. Κλειδιά είχαν και κατά εκείνο τον χρόνο αλλά δεν τους παραδόθηκαν με κανονική παράδοση από τον εργολάβο και τον αρχιτέκτονα. Η μάρτυρας αυτή οφείλω να αναφέρω ότι άφησε στο Δικαστήριο την εντύπωση ότι ανέφερε στο Δικαστήριο συγκεκριμένες πτυχές των γεγονότων κατ' επιλογή με σκοπό είτε να αποδυναμώσει την υπόθεση των εναγόντων είτε και να ενδυναμώσει την ανταπαίτηση των εναγόμενων χωρίς να αναφέρει την πλήρη αλήθεια. Αναφέρω εξαρχής ότι η μάρτυρας αυτή απαντούσε με ευκολία και άνεση στις πλείστες των ερωτήσεων που της υποβλήθηκαν ακόμα και αντεξεταζόμενη αλλά πολλά από τα όσα ανέφερε όχι μόνο στερούνται της λογικής σε σχέση και με την έγγραφη μαρτυρία που σημειώνω δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από τις πλευρές αλλά και από τα όσα η ίδια παρουσίασε αναφορικά με τον τρόπο χειρισμού της όλης διαδικασίας εργολαβίας. Η μάρτυρας από την μια ήθελε να παρουσιάσει μια εικόνα επαγγελματικού χειρισμού όλων των θεμάτων από τους εναγόμενους αλλά ταυτόχρονα κενά παραμένουν ως προς τον τρόπο χειρισμού πολλών ζητημάτων που άπτονται της ουσίας της διαφοράς. Σε σχέση με την προσωρινή παραλαβή του έργου αναγνωρίζει ότι στάλθηκε η επιστολή - τεκμήριο 13 στις 22/2/2010 και προκύπτει περαιτέρω ότι στάλθηκε στους εναγόμενους η επιστολή τεκμήριο 14 με την οποία καθορίζεται η προσωρινή παραλαβή στις 19/3/
- Ενώ η ίδια αναφέρει ότι γνώριζε ότι από την ημερομηνία της προσωρινής παραλαβής ξεκινά περίοδος ευθύνης 12 μηνών για τον εργολάβο ουδεμία επιστολή στάλθηκε ή άλλη ενημέρωση γραπτή για οποιαδήποτε παράπονα για τις εργασίες είτε προς τον αρχιτέκτονα είτε προς τον ίδιο τον εργολάβο. Αντίθετα αναφέρει ότι οι εναγόμενοι κατέβαλαν το ποσό που απαιτείτο με βάση το προ τελευταίο πιστοποιητικό και ταυτόχρονα αφήνει μια περίοδο να παρέλθει χωρίς οιαδήποτε αναφορά από τους ίδιους τους εναγόμενους. Εύλογα ερωτηματικά προκύπτουν ως προς το πώς μια εταιρεία που δραστηριοποιείται στον ίδιο χώρο για σωρεία ετών, ως η ΜΥ1 ανέφερε, ενώ αντιμετωπίζει σωρεία προβλημάτων αναφορικά με κακοτεχνίες και ατέλειωτες εργασίες, και ενώ γνωρίζει ότι το έργο παραδόθηκε προσωρινά αφήνει άπρακτη την περίοδο αυτή να παρέλθει ενώ πλησιάζει η λήξη των 12 μηνών. Ακόμα και να μπορούσα να θεωρήσω την αναφορά της ΜΥ1, ότι δίδονταν υποσχέσεις και διαβεβαιώσεις, ως αληθινή και πραγματική έντονος προβληματισμός προκύπτει και από το ότι ακόμα και μετά την λήψη της επιστολής ημερ.07/4/2011 - τεκμήριο 15, που σημειώνω αναφέρεται ότι κοινοποιήθηκε στους εναγόμενους και δεν αμφισβητήθηκε ότι παραλήφθηκε, δεν εγείρει τα παράπονα για τις κακοτεχνίες που ισχυρίζονται ότι είχε η οικοδομή, παρά μόνο μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής που χρονικά έλαβε χώρα μεταγενέστερα του διορισμού του εμπειρογνώμονα από το ΕΤΕΚ. Ενώ αναγνωρίζει το τεκμήριο 7 ακολούθως επιμένει ότι ουδέποτε έλαβαν το τελικό πιστοποιητικό παρά μόνο το εκδοθέν τιμολόγιο. Πως είναι δυνατό ένα τιμολόγιο που εκδόθηκε στις 30/08/2011 και τους παραδόθηκε με την αιτιολογία «Τελικός Λογαριασμός» και ενώ υπήρχαν όλα τα ισχυριζόμενα προβλήματα να μην προκαλέσει την ανησυχία των εναγόμενων για να ζητήσουν να λάβουν αντίγραφο αυτού έστω και μετά την λήψη του τιμολογίου. Η θέση της ΜΥ1 ότι δεν μπορούσαν να εντοπίσουν τον αρχιτέκτονα ενώ ο εργολάβος πίεζε για πληρωμή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή θα ανέμενε κανείς να ενεργήσουν άμεσα και να αμφισβητήσουν εντός του προβλεπόμενου από το συμβόλαιο χρόνου των 14 ημερών, το εν λόγω διατακτικό. Σύμφωνα με την ΜΥ1 η τελευταία επικοινωνία που είχε με τον αρχιτέκτονα ήταν στις 2/5/2011 παρά ταύτα μέχρι και τις 30/8/2011 που ισχυρίζεται ότι έλαβε το τιμολόγιο δεν αναφέρει οιαδήποτε προσπάθεια επικοινωνίας μαζί του. Πως είναι δυνατό ενώ υπήρχαν προβλήματα ως ισχυρίζεται να αφήνει τόσο μεγάλά χρονικά διαστήματα να παρέλθουν χωρίς να επικοινωνεί με τον αρχιτέκτονα που η ίδια ως διευθύντρια των εναγόμενων διόρισε και ουσιαστικά αποτελεί τον αντιπρόσωπο της. Ο ΜΕ2, αρχιτέκτονας του έργου, του οποίου η μαρτυρία έγινε αποδεκτή, ανέφερε ότι έλαβε ενημέρωση για προβλήματα μήνες μετά την έκδοση του πιστοποιητικού ενώ στον μάρτυρα αυτό ουδέποτε υποβλήθηκε η θέση ότι δεν ήταν δυνατό να εντοπιστεί από τον ιδιοκτήτη του έργου και ουσιαστικά τον εργοδότη του, τους εναγόμενους. Ουδεμία εξήγηση δόθηκε γιατί ο αρχιτέκτονας με τον οποίο η ΜΥ1 ανέφερε ότι είχε εβδομαδιαίες συναντήσεις ξαφνικά δεν εντοπιζόταν. Ακόμα όμως και μετά την λήψη της επιστολής που της κοινοποιήθηκε και με την οποία ζητά ο εργολάβος έκδοση του τελικού πιστοποιητικού ουδεμία ενέργεια τέθηκε ότι έγινε σε σχέση με κακοτεχνίες παρά μόνο μετά την καταχώρηση της αγωγής. Η έκδοση του τελικού πιστοποιητικού από τον αρχιτέκτονα προκύπτει ως γεγονός που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ενόψει και της δική του μαρτυρίας που έγινε αποδεκτή. Σημειώνω ότι η θέση που προβλήθηκε στον ΜΕ2 από την πλευρά της υπεράσπισης κατά την ακρόαση, ήταν ότι το πιστοποιητικό αυτό εκδόθηκε κατόπιν αθέμιτων πιέσεων από τον εργολάβο, θέση όμως που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την δικογραφημένη θέση των εναγόμενων ότι, τέτοιο διατακτικό ουδέποτε εκδόθηκε. Σε κάθε περίπτωση με βάση το τεκμήριο 3 - συμβόλαιο εργολαβίας, το οποίο αποτελεί αποδεκτό έγγραφο και μη αμφισβητούμενο, οι εναγόμενοι - ιδιοκτήτες είχαν δυνατότητα να αμφισβητήσουν το εν λόγω διατακτικό με βάση το άρθρο 31
(8)του συμβολαίου εντός προθεσμίας 14 ημερών. Ουδεμία τέτοια ενέργεια αναφέρθηκε ότι έγινε αντίθετα η θέση της ΜΥ1 περί μη παράδοσης της οικοδομής μέχρι και σήμερα δημιουργεί την εικόνα ότι αφέθηκε ο χρόνος να παρέλθει και ενεργοποίησαν ενέργειες μόνο μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής. Πέρα από τις αντιφάσεις και εύλογα ερωτήματα που προέκυψαν από την μαρτυρία της ΜΥ1 σε σχέση με την απαίτηση, αντιφάσεις σημειώνονται και ως προς την προώθηση της ανταπαίτησης των εναγόμενων. Τα όσα η ΜΥ1 ανέφερε σε σχέση με τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες προσκρούουν στην ήδη αποδεχτή μαρτυρία του ίδιου του αρχιτέκτονα του έργου, ο οποίος σημειώνω αποτελεί πρόσωπο που διορίστηκε από τους εναγόμενους για την διασφάλιση των συμφερόντων τους. Η μάρτυρας αναφέρεται στην λύση του ντεπόζιτου ως μια προσωρινή λύση ενώ ο αρχιτέκτονας δεν αποδέχτηκε αυτή τη θέση. Περαιτέρω η ίδια αναφέρει ότι ο υπεργολάβος της πισίνας διορίστηκε από τους ίδιους και λογοδοτούσε σε αυτούς. Επιπλέον ενώ αποδέχεται ότι κατά το στάδιο της τοποθέτησης της μεταλλικής κατασκευής, ο επίσης διορισμένος από αυτούς υπεργολάβος ενδεχομένως να τρύπησε την ταράτσα, ταυτόχρονα επιμένει ότι υπάρχουν εν πάση περίπτωση και άλλες πολλές κακοτεχνίες τις οποίες όμως αδυνατεί να κατονομάσει. Ενώ παρουσιάζει μια εικόνα πολυάριθμων κακοτεχνιών σε πολλά σημεία ταυτόχρονα και κατά την αντεξέταση δεν μπορεί να προσδιορίσει με ακρίβεια αυτές. Ενώ αυτές οι κακοτεχνίες υπήρχαν και υπάρχουν μέχρι και σήμερα, αναφέρει ότι διορθώθηκαν εν μέρει από τους ίδιους και ακολούθως έλαβαν προσφορά για το σύνολο των από άλλο εργολάβο. Η μαρτυρία που τέθηκε ως προς τα ποσά που δαπανήθηκαν για την ισχυριζόμενη επιδιόρθωση και ως προς τις ακριβείς εργασίες που έλαβαν χώρα δεν κρίνεται επαρκής ως θα διαφανεί και κατωτέρω ενώ χαρακτηρίζεται από μια γενικότητα και αοριστία. Παρά την θέση της για μη παράδοση του έργου μέχρι και σήμερα δεν αμφισβητεί αλλά αντίθετα αποδέχεται ότι από τις αρχές του 2011 κάποια εκ των διαμερισμών της πολυκατοικίας πωλήθηκαν και κατοικήθηκαν. Η πισίνα, ο λάκκος υπερχείλισης της οποίας αποτέλεσε και το κυριότερο σημείο αναφοράς, σήμερα λειτουργεί κανονικά με την «προσωρινή» λύση που η ίδια χαρακτήρισε. Τα πιο πάνω που η ΜΥ1 έθεσε προκαλούν εύλογα ερωτήματα ως προς τις σχέσεις του αρχιτέκτονα με τους ίδιους τους εναγόμενους. Ο αρχιτέκτονας διορίστηκε από τους τελευταίους με ευθύνη έναντι των και παρά ταύτα και αφού εξέδωσε το εν λόγω πιστοποιητικό ουδέν παράπονο εκφράστηκε έναντι του παρά μόνο εναντίον του εργολάβου ο οποίος χρησιμοποίησε το εν λόγω πιστοποιητικό με βάση τις πρόνοιες του τεκμηρίου 3 και εξέδωσε τιμολόγιο. Βεβαίως δεν μπορώ να παραβλέψω ότι η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 2/11/2011 ενώ οι εναγόμενοι ανέθεσαν σε εμπειρογνώμονα την ετοιμασία έκθεσης από ότι φαίνεται από το τεκμήριο 19 περί τα τέλη του Νοεμβρίου του 2011 και η οποία ετοιμάστηκε τον Ιούνιο του
- Επιπλέον η προσφορά που δόθηκε από τον άλλο εργολάβο δόθηκε επίσης τον Ιούλιο του
- Η αδυναμία της μαρτυρίας της ΜΥ1 σε σχέση με την ανταπαίτηση σε συνδυασμό με τον χρόνο κατά τον οποίο εξετάστηκε το ζήτημα των κακοτεχνιών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα ως προς τα κίνητρα των εναγόμενων, ήτοι, κατά πόσο αυτά είναι ειλικρινή ή εάν αποτελούν εκ των υστέρων σκέψεις και αντίδραση στην αξίωση των εναγόντων. Τα όσα πιο πάνω προσπάθησα να αναλύσω δεν αφήνουν περιθώρια αποδοχής της μαρτυρίας της ΜΥ1 ως αληθούς πέραν από τα μη αμφισβητούμενα και κοινά αποδεκτά γεγονότα. Συνεπακόλουθα αυτή απορρίπτεται στο σύνολο της ως αναξιόπιστη. Ως ΜΥ2 προσήλθε ο Λοίζος Λοίζου, διευθυντής εργοληπτικής εταιρείας Γ' τάξης, ο οποίος ετοίμασε και παρέδωσε στους εναγόμενους το τεκμήριο
- Ο ίδιος επισκέφθηκε την επίδικη οικοδομή στην παρουσία του Μιχάλη Θωμαΐδη, ο οποίος του υπέδειξε τις εργασίες. Ανέλυσε το τεκμήριο 21 αναφέροντας ότι επιδιόρθωσε μια συγκεκριμένη υδρορροή ενώ δεν επιδιόρθωσε τα κεραμικά προς το κλιμακοστάσιο και τις επιδιορθώσεις σε εξωτερικούς τοίχους. Σε σχέση με τα πασαμάνα οροφής ανέφερε ότι είχαν ξεκολλήσει κα ήταν επικίνδυνα και θα έπρεπε να αντικατασταθούν ή κάποια να αφαιρεθούν να καθαριστούν και να επανατοποθετηθούν. Ο ίδιος προέβη σε επιδιόρθωση τοίχων οροφής από υγρασίες (σημείο 6). Πρόβλημα εντόπισε και στις υδρορροές της ταράτσα που δεν ήταν κομμένες σωστά. Με αναφορά στην βεράντα του ρετιρέ ανάφερε ότι δεν έγινε σωστά η εργασία και παγιδευόταν νερό που προκαλούσε υγρασίες στον κάτω όροφο ενώ δεν τοποθετήθηκε κατώφλι από το κλιμακοστάσιο στον χώρο στάθμευσης. Επιπλέον του ζητήθηκε να δώσει παροχή νερού στις βρύσες και το ποδόλουτρο ενώ υγρασίες παρουσίαζε και το μηχανοστάσιο της πισίνας που προκαλούνται από την εισροή νερού από τον εξωτερικό χώρο της πλάκας. Σε σχέση με τον λάκκο υπερχείλισης (backwash) έδωσε προσφορά για να ανοιχθεί με το χέρι και να θωρακιστεί με πλάκα και να μπει καπάκι για έλεγχο. Επίσης θα μετέφερε λάστιχο καθότι από ότι θυμάται το νερό διοχετευόταν σε δημόσιο χώρο. Η τελευταία του επίσκεψη στην οικοδομή ήταν περί τον Ιούνιο ή Ιούλιο του 2012 οπόταν και διαπίστωσε ότι γίνονταν εργασίες γύρω από το κτίριο. Ο ίδιος εκτέλεσε τις εργασίες με αναφορά 1 και 5 του τεκμηρίου 21 μόνο. Για τις επισκευές στις οποίες προέβη πληρώθηκε από τους εναγόμενους και εξέδωσε και τιμολόγιο με απόδειξη. Την εκτίμηση του Νεάρχου την διάβασε στο γραφείο της ΜΥ1 η οποία τον κάλεσε για να συζητήσουν τις τιμές της προσφοράς που είχε δώσει καθότι οι τιμές του Νεάρχου ήταν μικρότερες από αυτές που ο ίδιος ζητούσε. Η διαφορά αυτή κατά την γνώμη του έγκειται στο ότι δεν συμπεριλήφθηκε ο βαθμό δυσκολίας της κάθε εργασίας όπως για παράδειγμα ο εκ των υστέρων άνοιγμα του λάκκου του backwash. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 ανάφερε ότι πρώτη φορά επισκέφθηκε την πολυκατοικία τον Μάιου του 2012, 2 μήνες περίπου πριν δώσει την προσφορά του. Παρών ήταν μόνο ο Μιχάλης Θωμαΐδης. Δεν κάλεσε να παραστεί ούτε τον αρχιτέκτονα ούτε τον εργολάβο καθότι δεν γνώριζε ότι υπήρχε ενόψει του ότι το έργο ήταν αποπερατωμένο. Του ίδιου του ζητήθηκε να δώσει προσφορά για επιδιορθώσεις που του υπέδειξε ο κος. Θωμαΐδης ότι ήθελε να κάνει. Ο ΜΥ2 αναγνώρισε και κατέθεσε επιστολή του προς την κα. Θωμαΐδου - ΜΥ1 ημερ.10/7/2012, Τεκμήριο 22 στην οποία γίνεται αναφορά σε διαφορές με την έκθεση Νεάρχου και σε διευκρινήσεις αναφορικά με την προσφορά του ιδίου. Όταν συνέταξε την προσφορά του δεν είχε υπόψη του την έκθεση Νεάρχου. Σημειώνει ο μάρτυρας ότι δεν έκανε πραγματογνωμοσύνη απλά έδωσε προσφορά για επιδιόρθωση κάποιων εργασιών που του ζητήθηκαν γι' αυτό τον λόγο δεν έβγαλες ούτε φωτογραφίες ενώ τελικά δεν εκτέλεσε όλες τις εργασίες. Η προσφορά εκδόθηκε χωρίς να έχει στην κατοχή του τα σχέδια, την προσφορά των εργολάβων και τα δελτία ποσοτήτων. Δεν γνωρίζει πότε ολοκληρώθηκε το έργο και παραδόθηκε όταν πήγε αυτός ήταν ήδη ολοκληρωμένο ενώ άγνοια δήλωσε και στην υποβολή ότι το έργο παραδόθηκε τον Μάρτιο του
- Ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο ίδιος μετέβηκε για κάποιες επιδιορθώσεις οι οποίες ήταν μικρές εργασίες και δεν απαιτείτο άδεια ή η παρουσία αρχιτέκτονα ενώ περαιτέρω σημείωσε ότι ο ίδιος δεν κατέγραψε κακοτεχνίες αλλά τι ο ίδιος θεωρούσε σωστό να γίνει και για τα οποία έδωσε προσφορά. Στον μάρτυρα υποβλήθηκαν θέσεις περί λανθασμένων μετρήσεων και συμπερασμάτων τις οποίες αρνήθηκε. Η προσφορά του δεν περιλαμβάνει τις αγορές συγκεκριμένων υλικών που αναφέρει. Ο μάρτυρας αντεξετάστηκε επί μακρόν και στις υγρασίες που ισχυρίστηκε ότι εντόπισε και του υποδείχθηκαν από τον κο. Θωμαΐδη αναφέροντας ότι η προέλευση των οποίων διαπιστώθηκε από την εμπειρία του. Η προσφορά περιλάμβανε το άνοιγμα λάκκου υπερχείλισης με το χέρι που του ζήτησε ο κος. Θωμαΐδης να εκτελέσει. Όταν ο ίδιος επισκέφθηκε την οικοδομή στην πισίνα υπήρχε νερό ενώ εκτέλεσε τις εργασίες στα πασαμάνα και στις υδρορροές τον Ιούλιο του
- Πληρώθηκε το ποσό των €1260 - 1360 αν θυμάται καλά παρά το ότι τα σημεία 1 και 5 με βάση την προσφορά του στοίχιζαν €2.000= απαντώντας χαριτολογώντας ως ανέφερε ότι του έδωσε η κα. Βαλεντίνη ότι ήθελε. Τα καπέλα τα αφαίρεσε και τα επανατοποθέτησε και επιδιόρθωσε τις υδρορροές. Ο μάρτυρας κατέθεσε ως Τεκμήριο 23 την απόδειξη είσπραξης ποσού ύψους €1260=. Ο μάρτυρας αυτός άφησε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο παρόλο που τα όσα ανέφερε καταλήγω ότι δεν δύναται να αποτελέσουν ουσιώδη και σημαντική μαρτυρία σε σχέση με τα επίδικα ζητήματα που καλούμαι να αποφασίσω. Καταρχήν ο μάρτυρας ανέφερε με σαφήνεια ότι του ζητήθηκε να δώσει προσφορά για κάποιες μικρές εργασίες επιδιόρθωσης οι οποίες του υποδείχθηκαν από τον κο. Μιχάλη Θωμαΐδη. Παρόλο που έδωσε προσφορά για σύνολο εργασιών τελικά εκτέλεσε μέρος αυτών για τις οποίες πληρώθηκε. Ο μάρτυρας αναφέρω ότι επισκέφθηκε την πολυκατοικία 2 ½ χρόνια μετά την προσωρινή παραλαβή και 1 ½ μετά την έκδοση του διατακτικού πληρωμής στις 30/8/
- Η πάροδος του χρόνου αυτού απομακρύνει την μαρτυρία του από τον επίδικο και ουσιώδη χρόνο και δεν δίδει την εικόνα που κατά εκείνο τον χρόνο είχε η οικοδομή. Τα όσα έθεσε καταρχήν σε ότι αφορά τις επιδιορθωτικές εργασίες διευκρίνισε ότι δεν αφορούν κακοτεχνίες και ότι ο ίδιος δεν έκανε πραγματογνωμοσύνη συνεπώς τα όσα ανέφερε δεν γίνεται να εξετασθούν υπό το πρίσμα μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Σε κάθε περίπτωση αναφέρω ότι καμία εισήγηση και περί τούτου τέθηκε. Ο ΜΥ2 ως μάρτυρας γεγονότων ανέφερε ότι επισκέφθηκε την οικοδομή και έδωσε προσφορά για την επιδιόρθωση κάποιων προβλημάτων που του υποδείχθηκαν από τον κο. Θωμαΐδη. Καμία αναφορά έγινε στις αιτίες πρόκλησης αυτών των προβλημάτων ή πως συνδέονται με την εκτέλεση του έργου από την Ενάγουσα. Συνεπακόλουθα η μαρτυρία του ΜΥ2 είναι αποδεχτή μόνο ως προς την εμπλοκή του στην έκδοση προσφοράς για συγκεκριμένες εργασίες όπως η επιδιόρθωση των καπέλων και των υδρορροών χωρίς όμως αυτή να προσφέρει οτιδήποτε ουσιώδες επί των επιδίκων ζητημάτων. Ως μάρτυρας υπεράσπισης 3 (ΜΥ3) προσήλθε ο Σωτήρης Νεάρχου αρχιτέκτονας, εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ από τα έτη 1992 - 1993 και ο οποίος κλήθηκε να δώσει πραγματογνωμοσύνη για την επίδικη πολυκατοικία. Η έκθεση του καταχωρήθηκε ως Τεκμήριο
- Για την ετοιμασία της έκθεσης του ανέφερε ότι ενήργησε ως ανεξάρτητος πραγματογνώμονας και αφού έλαβε τις θέσεις των μελετητών και των κατασκευαστών. Το πόρισμα του ΜΥ3 ουσιαστικά αφορά τα 6 ερωτήματα τα οποία του τέθηκαν κατά τον διορισμό του και τα οποία αναφέρονται στις σελίδες 10 και 11 του τεκμηρίου
- Τα ερωτήματα αφορούν την παρουσία υγρασίας στο διαμέρισμα του 2ου ορόφου στον χώρο της εσωτερικής σκάλας που οδηγεί στην ακάλυπτη βεράντα, επίσης στον ανατολικό τοίχο εξωτερικά γραμμικά στο ύψος της οροφής του 2ου ορόφου και σε κάποια τμήματα του νότιου τοίχου (ερώτημα 1). Κατά τον ΜΥ3 τα αίτια αυτών των υγρασιών οφείλονται κατά πάσα πιθανότητα στο κόψιμο της υγρομόνωσης που έγιναν στα σημεία που τοποθετήθηκαν οι φλάντζες στήριξης των μεταλλικών κολόνων του στεγάστρου. Το ερώτημα 2 αφορά τον δυτικό τοίχο στην οροφή δίπλα από τον ανελκυστήρα της οροφής εσωτερικά και εξωτερικά. Κατά τον ΜΥ3 οι υγρασίες αυτές προκλήθηκαν από τα νερά της βροχής συνεπεία του ότι δεν έχει σοβατισθεί εξωτερικά με τρίτο χέρι και ούτε έχει μπογιατιστεί. Το ερώτημα 3 αφορά τα καπέλα (πασαμάνα) των στηθαίων της οροφής που έχουν μερικώς αποκολληθεί. Με βάση το πόρισμα κατά πάσα πιθανότητα η διαπίστωση ότι είναι κούφια οφείλεται στους κάτωθι λόγους: να μην έχει χρησιμοποιηθεί η κατάλληλη ποιότητα γόμας, να μην έχει τοποθετηθεί η γόμα με τον ενδεδειγμένο τρόπο η συνδυασμός των πιο πάνω. Το ερώτημα 4 αφορά την σωλήνα του backwash για το φίλτρο της πισίνας που δεν έχει συνδεθεί με τον απορροφητικό λάκκο πισίνας και όμβριων υδάτων συμφώνως του μηχανολογικού σχεδίου ενώ ο λάκκος των όμβριων υδάτων δεν έχει κατασκευαστεί ως φαίνεται στα μηχανολογικά σχέδια. Επίσης με βάση το ερώτημα 5 η σύνδεση της αποχέτευσης του ποδολουτήρα δεν είναι ενωμένη με το αποχετευτικό σύστημα συμφώνως των σχεδίων της άδειας οικοδομής. Με βάση το πόρισμα του ΜΥ3 η συλλογή υδάτων του backwash και του ποδολουτήρα σε ένα πλαστικό ντεπόζιτο είναι εκτός των προνοιών του μηχανολογικού σχεδίου και της άδειας οικοδομής. Τέλος το ερώτημα 6 αφορά μια υδρορροή που είναι κλειστή που σύμφωνα με το πόρισμα θα πρέπει να διερευνηθεί εάν η κάθοδος της υδρορροής είναι φραγμένη και να αποφραχτεί καθώς επίσης και να διορθωθούν οι ρύσεις της πλάκας. Ο ΜΥ3 σε διάφορα σημεία τόσο της κυρίως εξέτασης του όσο και της αντεξέτασης του ανέφερε ότι η πραγματογνωμοσύνη του δεν αφορούσε την τεχνική επάρκεια της μεταλλικής κατασκευής ούτε και την απόδοση ευθυνών γενικότερα αλλά την αποτύπωση μιας κατάστασης. Κατά την έρευνα του συνομίλησε με όλους τους εμπλεκομένους, ιδιοκτήτες, αρχιτέκτονα και εργολάβο και αναφέρει στο τεκμήριο 24 τις απόψεις τους. Τα ποσά που αναφέρει στην έκθεση του είναι κατά προσέγγιση με βάση και τις προσφορές που ο αρχιτέκτονας είχε από διάφορους κατασκευαστές. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ3 ανάφερε ότι ο ίδιος ερεύνησε και εξέθεσε άποψη για τα 6 ερωτήματα που του τέθηκαν από τον κο Θωμαΐδη. Δεν επιθεώρησε ολόκληρο το έργο αλλά σε αυτά που περιορίστηκαν από τον ιδιοκτήτη. Το συμβόλαιο δεν το έλαβε καθότι δεν τον αφορούσε ενόψει του ότι η δική του έρευνα δεν έχει σκοπό να ανακαλύψει για ποιο λόγο και ποιοι φέρουν ευθύνες αλλά να αναλύσει τεχνικά γιατί υφίστανται τα προβλήματα. Δεν γνωρίζει πότε παραδόθηκε το έργο αλλά όταν ο ίδιος μετέβηκε στον χώρο είχε ήδη παραδοθεί και ήταν ολοκληρωμένο. Το έργο φαινόταν ότι ήταν καινούργια κατασκευή 1 - 2 χρόνων. Ο ίδιος διερεύνησε τα ελαττώματα και όχι από ποιους και γιατί προκλήθηκαν. Του ανέφεραν ότι το έργο παραδόθηκε αλλά δεν ήταν ενήμερος για τις οιεσδήποτε διαφορές του αρχιτέκτονα με τον ιδιοκτήτη ή του ιδιοκτήτη με τον εργολάβο. Στην υποβολή ότι η έκθεση του δεν είναι αντικειμενική λόγω της παρόδου 2 ½ χρόνων από την παράδοση του έργου ο ΜΥ3 διαφώνησε καθότι η μελέτη δεν έχει να κάνει με την παράδοση του έργου και τυχόν ευθύνες αλλά αφορά μόνο τεχνικά θέματα. Στην υποβολή ότι τα προβλήματα που αναφέρει ότι εντόπισε εμφανίστηκαν μετά που ο εργολάβος παρέδωσε την οικοδομή και εν αγνοία του ο ΜΥ 3 ανέφερε ότι δεν διερεύνησε το ζήτημα αυτό και δεν αφορά την έκθεση του. Περαιτέρω ανέφερε ότι δεν γνώριζε εάν το έργο επιθεωρήθηκε από τον αρχιτέκτονας και εάν εκδόθηκε το τελικό διατακτικό πληρωμής αλλά ούτε και αν υπήρχε περίοδος ευθύνης του εργολάβου 12 μηνών. Αυτά τα θέματα ανάφερε δεν αφορούν την έκθεση του. Γνώριζε όμως ότι η οικοδομή ήταν κατοικήσιμη. Περαιτέρω δεν γνώριζε από ποιόν εκτελέστηκε η κάθε εργασία στην οικοδομή. Ο μάρτυρας διαφώνησε ότι τα ευρήματα του δεν έχουν βαρύτητα ενόψει της παρόδου 1 χρόνου από το τελικό διατακτικό αναφέροντας ότι η πραγματογνωμοσύνη μπορεί να γίνει οποτεδήποτε καθότι δεν έχει σκοπό να επιρρίψει ευθύνες. Οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στην έκθεση του λήφθηκαν από τον Μιχάλη Θωμαΐδη με προτροπή δική του, τις υιοθέτησε και της περιέλαβε στην έκθεση του. Ο ίδιος ήταν παρών κατά την λήψη των φωτογραφιών αυτών. Σε σχέση με το ερώτημα 1 και το τι εννοεί «κατά πάσα πιθανότητα» ο μάρτυρας απάντησε ότι επειδή υπήρχε η θέση όλων των μερών ότι οφείλεται στο κόψιμο της υγρομόνωσης και με δεδομένο ότι πρώτα έγινε η μόνωση και μετά το σκέπαστρο συμφώνησε για την αιτία χωρίς να απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις. Αυτή είναι η πιο εύλογη αιτία για το φαινόμενο. Η υγρασία διαπιστώθηκε από τον ίδιο με γυμνό μάτι. Δεν έλεγξε εάν υπήρχαν σωλήνες αποχέτευσης που ενδεχομένως να ευθύνονται για τις υγρασίες καθότι δεν είχε τέτοια υπόνοια. Σε σχέση με την υγρασία στην εσωτερική μεριά της σκάλας ο μάρτυρας ανάφερε ότι η υγρασία ήταν γραμμική στο ύψος που ενώνεται το μπετόν με την τοιχοποιία. Από την στιγμή που η μόνωση κόπηκε και επανατοποθετήθηκε νερά της βροχής εισέρχονταν και διαπερνούσαν. Τα ευρήματα του δείχνουν ότι πρώτα έγινε η μόνωση της ταράτσας, μπήκαν τα πλακάκια και ακολούθως για να τοποθετηθεί το σκέπαστρο αφαιρέθηκαν τα πλακάκια η μόνωση, βιδώθηκαν οι φλάντζες και μετά μπήκε ξανά η μόνωση. Ο ίδιος δεν έβγαλε τα πλακάκια για να δει αν εισέρχονται νερά της βροχής. Δεν γνωρίζει πότε ακριβώς εμφανίστηκε η υγρασία ούτε εάν ήταν πριν ή μετά που το έργο ολοκληρώθηκε. Ως του αναφέρθηκε η επέμβαση στην μόνωση έγινε από άλλο υπεργολάβο που διορίστηκε από τον κο. Θωμαΐδη. Το κόστος που αναφέρει το θέτει με βάση τις προσφορές που είχε ο μελετητής και είναι ποσό κατά προσέγγιση. Δεν μπορεί να ξέρει σήμερα τι στοιχίζει και ο μόνος ;αρμόδιος να δώσει ακριβή τιμή είναι ο επιμετρητής. Επιπλέον δεν μπόρεσε να δώσει εικόνα για το ποιο ποσό εκ των €4.000= αφορούν τα εργατικά. Σε σχέση με την αναφορά του στο ερώτημα 2 του τεκμηρίου 24 ο μάρτυρας ανέφερε ότι αναφέρεται σε τοίχο του οποίου για να κλείσει η τοιχοποιία χρειάζεται 3 χέρια σοβά και μπογιάτισμα. Αν αυτό δεν γίνει τότε πρέπει να δοθεί άλλη θεραπεία καθότι το 2ο χέρι έχει πόρους και βγάζει άσπρο εξάνθημα υγρασίας όταν στεγνώσει. Ο λόγος που δεν μπογιατίστηκε είναι γιατί το υπόλοιπο μέρος του τοίχου είναι εμφανές μπετόν μαύρου χρώματος και ο μελετητής ήθελε να δώσει μια άποψη ενιαία στον χώρο και επειδή το χρώμα του σοβά είναι μαύρο προτίμησε να το αφήσει. Σε σχέση με την αποκόλληση των καπέλων ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτά ήταν κούφια και δεν μίλησε για αποκόλληση. Δεν μπορεί να ξέρει όμως τον χρόνο που αποκολλήθηκαν. Δεν γνωρίζει ποιος ευθύνεται αλλά μόνο τον τεχνικό λόγο. Αρνήθηκε την υποβολή ότι ο λόγος αποκόλλησης είναι η τοποθέτηση κιγκλιδωμάτων επί των καπέλων αναφέροντας ότι αυτά τοποθετήθηκαν μακριά από τα καπέλα. Σε σχέση με το backwash της πισίνας ο ΜΥ3 ανέφερε ότι ο αρχιτέκτονας δεν επιθυμούσε να εκφέρει άποψη ενώ ο μηχανολόγος μελετητής του έργου με βάση το τεκμήριο 12 που βρίσκεται εντός το τεκμηρίου 24 χαρακτήρισε την λύση αυτή προσωρινή. Βεβαίως σημειώνω ότι στο τεκμήριο 12 η αναφορά αφορά την σωλήνα του backwash και όχι το backwash αυτό καθ΄ εαυτό. Ο μηχανολόγος στο ζήτημα αυτό στο τεκμήριο 12 επί του τεκμηρίου 24 προς την κα. Θωμαΐδου αναφέρει ότι η σωλήνα δεν υπάρχει στο μηχανοστάσιο ενώ παραπέμπει σε εξηγήσεις που δόθηκαν από τον κο. Θωμαΐδη περί του ότι η σωλήνα είχε τοποθετηθεί αλλά κατά λάθος ο εργολάβος την έθαψε μέσα στο μπετόν. Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα αναφέρει ο μηχανολόγος έχετε τοποθετήσει ένα ντεπόζιτο που μαζεύετε το νερό από το backwash και τους ποδολουτήρες ενώ αναφέρει ότι η λύση είναι προσωρινή και προτείνει ως θεραπεία να συνεχίσει η σωλήνα του backwash μετά το φίλτρο ψηλά κάτω από την πλάκα την διαδρομή της ακολουθώντας τις υπόλοιπες σωληνώσεις και να συνδεθεί πάνω της η αποχέτευση του ποδολουτήρα και στην συνέχει να προχωρήσει επιφανειακά προς τα έξω και να καταλήξει σε απορροφητικό λάκκο. Ο ΜΥ3 δεν έλεγξε εάν η πισίνα και το πλαστικό ντεπόζιτο λειτουργούσαν κανονικά. Ο ίδιος επιθεώρησε την ουσία των ερωτημάτων 4 και 5 αναζητώντας απαντήσεις από τον μηχανολόγο ο οποίος του έδωσε το τεκμήριο 12 ως το περιέλαβε στην έκθεση του τεκμήριο
- Σε σχέση με την αποτελεσματικότητα της λύσης ο ίδιος δεν την έλεγξε και αναφέρει ότι με βάση την άδεια το ένα θα έπρεπε να καταλήγει στο ΣΑΛΑ και το άλλο σε λάκκο. Για να καταλήγουν αμφότερα σε πλαστικό ντεπόζιτο θα έπρεπε να ληφθεί άδεια από το ΣΑΛΑ ως εκ τούτου θεωρεί την λύση παράνομη. Ο ίδιος δεν αναφέρεται σε κακοτεχνία αλλά στο κατά πόσο η λύση που δόθηκε είναι σύμφωνη με τα μηχανολογικά σχέδια και κατέληξε ότι δεν είναι. Στον ΜΥ3 υποβλήθηκε η θέση ότι ο μηχανολόγος διορίστηκε από τους εναγόμενους μετά που ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε το έργο και απάντησε ότι δεν γνωρίζει αλλά ο κος. Σταύρου του συνομίλησε ως ο μελετητής της πισίνας. Σε σχέση με τους ποδολουτήρες, είδε ότι αυτοί δούλευαν και το νερό κατέληγε στο πλαστικό ντεπόζιτο και όχι στο φρεάτιο του ΣΑΛΑ ως στα σχέδια προνοείτο. Αναφορικά με την υδρορροή που αφορά το ερώτημα 6 ο ίδιος έλεγξε και είδε ότι ήταν φραγμένη καθότι έριξε νερό το οποίο δεν έβγαινε. Δεν είδε αν έκλεισε από ακαθαρσίες, δεν ξέρει πότε αποφράχτηκε. Το συνολικό κόστος αποκατάστασης ανέφερε είναι το ποσό των €5.950,00σ, ποσό κατά προσέγγιση αλλά σημείωσε ότι η έκθεση του δεν αφορούσε τον ακριβή εντοπισμό του κόστους. Δεν γνωρίζει εάν έγινε οιαδήποτε επιδιόρθωση ενώ δεν είναι σίγουρος αν κατά την επίσκεψη του στην οικοδομή εργάζονταν τεχνίτες ή γίνονταν οιεσδήποτε εργασίες. Ο μάρτυρας αυτός γενικά δεν άφησε αρνητική εντύπωση στο Δικαστήριο ενώ η μαρτυρία του σημειώνω αφορά κατά κύριο λόγο την ανταπαίτηση των εναγόμενων. Ο ΜΥ3 ανέφερε επανειλημμένα ότι ουδεμία γνώση έχει για την παράδοση του έργου, την παραλαβή στον αρχιτέκτονα και την έκδοση του πιστοποιητικού - διατακτικού πληρωμής. Η μαρτυρία του επικεντρώθηκε στην έκθεση που ετοίμασε (τεκμήριο 24) και η οποία αφορά τις ισχυριζόμενες κακοτεχνίες και τις προτεινόμενες θεραπείες. Σημειώνω εξαρχής ότι από τη μαρτυρία του ΜΥ3 ουδέν συμπέρασμα δύναται να εξαχθεί σε ότι αφορά την απαίτηση της Ενάγουσας σε σχέση με το τελικό διατακτικό που εκδόθηκε. Περαιτέρω σε σχέση με την ανταπαίτηση των εναγόμενων η μαρτυρία του θα αξιολογηθεί με βάση τις αρχές οι οποίες προκύπτουν από την νομολογία για την αξιολόγηση εμπειρογνωμόνων. Σχετικές στο σημείο αυτό είναι οι αποφάσεις Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Φίλιππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 Α.Α.Δ. 1. Στην υπόθεση Φιλίππου (ανωτέρω) λέχθηκαν τα εξής: «Στα Δικαστήρια συνήθως, καλούνται από τους διάδικους προς υποστήριξη των αντίστοιχων ισχυρισμών τους, εμπειρογνώμονες μάρτυρες για να καταθέσουν πάνω σε τεχνικά ζητήματα. Το καθήκον τους είναι να εφοδιάσουν τον δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε να καταστεί ικανός ο Δικαστής να σχηματιστεί τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που έχουν αποδειχθεί με τη μαρτυρία (Αναστασιάδης ν. Δημοκρατίας
(1997)2 Α.Α.Δ. 97, Κουππής ν. Δημοκρατίας
(1977)2 Α.Α.Δ 361). «Είναι νομολογημένο ότι η μαρτυρία του εμπειρογνώμονα εισάγεται υπό την αίρεση της απόδειξης του πραγματικού της υπόβαθρου με τον τρόπο που αποδεικνύεται κάθε άλλο γεγονός και ότι η αποτυχία απόδειξης αυτού του υπόβαθρου με αποδεκτή μαρτυρία θα αφήσει τη γνώμη του εμπειρογνώμονα μετέωρη και χωρίς αξία». Επιπλέον έχει τονιστεί ότι η συμπεριφορά του μάρτυρα εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι, όπως και στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Χαραλάμπους ν. Αβραάμ
(1999).1 (Β) Α.Α.Δ. 1441). Ακόμα έχει κριθεί και επιβεβαιωθεί ότι η εμπειρογνωμοσύνη πάνω σε ένα θέμα δεν βασίζεται μόνο στα ακαδημαϊκά προσόντα του μάρτυρα αλλά και στην πραγματική εμπειρία που αποκτάται πάνω σε αυτό (βλ. Θεοσκέπατη Φαρμ ν. Δημοκρατία
(1990)1 Α.Α.Δ. 984 και Τσαγγαρίδης κ.α. ν. Αυγουστή
(2000)1 (Α) Α.Α.Δ. 528. Εκείνο που είναι ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας δεν πρέπει να αρκείται στην παρουσίαση της άποψης του με γυμνές δηλώσεις οι οποίες δεν παρέχουν στο Δικαστήριο δυνατότητα ελέγχου της επιστημονικής άποψης του (βλ. Δημοκρατία ν. Ηροδότου Αγιώτου
(2000)1 (Β) Α.Α.Δ. 1020. Η ανάγκη για την παράθεση τεκμηριωμένων στοιχειών από τους εμπειρογνώμονες μάρτυρες, τίθεται και στην υπόθεση SΥΝCON LTD v. Ανδρέα Χρίστου
(2002)1 (Β) Α.Α.Δ. 1314. Περαιτέρω λαμβάνω υπόψη μου και τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Χαράλαμπος Χαραλάμπους ν. Decostone Ltd Πολιτική Έφεση 305/2007, ημερ.1/6/2010,
(2010)1 Α.Α.Δ. 747 που σχετίζεται άμεσα με την μαρτυρία εμπειρογνώμονα σε σύνδεση με την απόδοση ευθυνών σε διάδικο για την κακοτεχνία αυτή: "Η διακρίβωση ύπαρξης προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανάλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών και δεν εξουδετερώνει ή μειώνει την υποχρέωση εκείνου που εγείρει θέμα ευθύνης να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στο διάδικο ή την ύπαρξη και παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης". Καταρχήν σημειώνω ότι αποδέχομαι τον ΜΥ3 ως εμπειρογνώμονα ενόψει των όσων τίθενται στην έκθεση του από άποψη προσόντων, την θέση του στον κατάλογο του ΕΤΕΚ ως πρόσωπο εις το οποίο ανατίθενται εκτελέσεις πραγματογνωμοσυνών και τέλος ενόψει και της μη αμφισβήτησης της θέσης του αυτής από την πλευρά της Ενάγουσας. Το κατά πόσο βέβαια τα όσα ανέφερε ως το πόρισμα και ευρήματα του θα γίνουν αποδεκτά από το Δικαστήριο και θα καταστούν υπόβαθρο για την εξαγωγή συμπερασμάτων και ευρημάτων σε συνάρτηση με τα επίδικα ζητήματα θα εξεταστεί κατωτέρω. Προβληματισμό προκαλεί ο χρόνος κατά τον οποίο ο ΜΥ3 κλήθηκε να εξετάσει τα ερωτήματα που του τέθηκαν με δεδομένη την αποδοχή της μαρτυρίας του ΜΕ2 περί προσωρινής παραλαβής του έργου και έμπρακτη ολοκλήρωση των εργασιών τον Μάρτιο του
- Ο ίδιος δε ο ΜΥ3 ανέφερε ότι το έργο φαινόταν ότι είχε ολοκληρωθεί πριν 1 με 2 χρόνια από την δική του επίσκεψη. Το μεγάλο χρονικό διάστημα από την επίσκεψη του Μ.Υ.3 στην πολυκατοικία και την επιθεώρηση του επίδικου έργου δεν μπορεί να αποδώσει την πραγματική κατάσταση κατά τον ουσιώδη χρόνο. Οι παρατηρήσεις περαιτέρω του μπορούν να χωριστούν σε 2 ενότητες με την πρώτη να αφορά το ζήτημα της λύσης του πλαστικού ντεπόζιτου και η άλλη τα ζητήματα υγρασιών και καπέλων στην οροφή του κτιρίου. Σε σχέση με το ζήτημα της πισίνας και του λάκκου αποχέτευσης ο ΜΥ3 ανέφερε ότι δεν πρόκειται για κακοτεχνία αλλά για λύση πέραν των μηχανολογικών σχεδίων. Ο ίδιος ο ΜΥ3 μίλησε για διορισμένο μηχανολόγο ο οποίος είχε υπό την επίβλεψη του την εκτέλεση των εργασιών της πισίνας, θέσεις αντίθετες με τις λοιπές που παρουσίασε για το ίδιο θέμα η πλευρά των εναγόμενων. Σημειώνω ότι με βάση το Τεκμήριο 12 που ο ίδιος περιέλαβε στην έκθεση του τεκμήριο 24, ο εν λόγω μηχανολόγος αναφέρεται σε τοποθέτηση σωλήνας κατά λάθος εντός του μπετόν από τον εργολάβο, θέση που του λέχθηκε από τον κο. Θωμαΐδη. Η εκδοχή αυτή δεν έχει επεξηγηθεί πως συνάδει με τις άλλες που τέθηκαν ενώπιον μου από τους λοιπούς μάρτυρες υπεράσπισης. Βεβαίως ο ΜΥ3 δεν ήταν δυνατό και δεν ανέμενα να είσαι σε θέση να δώσει μαρτυρία επί των γεγονότων ως αυτά έλαβαν χώρα κατά τον ουσιώδη χρόνο αλλά τα όσα ανέφερε ότι του τέθηκαν από διάφορα πρόσωπα, διαφέρουν από τα όσα τα ίδια πρόσωπα έθεσαν ενώπιον μου. Κύρια αναφορά στην μαρτυρία του ΜΕ2, αρχιτέκτονα ο οποίος αναφέρθηκε σε προτεινόμενη λύση από τον υπεργολάβο εκτέλεσης της πισίνας και λύση την οποία αποδέχτηκε ως μόνιμη και όχι ως προσωρινή. Σημειώνω ότι το πρόσωπο που φέρεται να ενήργησε ως μηχανολόγος επί του ζητήματος τούτου και ο οποίος φαίνεται να συνέταξε το τεκμήριο 1 εντός του τεκμηρίου 24 και εις το οποίο παρέπεμψαν οι εναγόμενοι, δεν κλήθηκε να δώσει μαρτυρία ενώπιον μου. Η μαρτυρία του ΜΥ3 ελλείψει θέση περί ικανοποιητικής λειτουργίας ή μη της λύσης με το ντεπόζιτο δεν δύναται να με οδηγήσει σε εύρημα κακοτεχνίας καθότι ουδεμία μαρτυρία τέθηκε ως προς την «κακή» εκτέλεση της λύσης αυτής. Η θέση του ΜΥ3 ήταν ότι η λύση αυτή ήταν εκτός και σε αντίθεση με τα μηχανολογικά σχέδια αλλά καμία μαρτυρία δόθηκε ως προς το ποιος ευθύνεται για την λύση αυτή και ποιος είναι υποχρεωμένος να την τροποποιήσει. Επιπλέον δεν μπορώ να αγνοήσω την μαρτυρία του ΜΕ2 η οποία έχει ήδη γίνει αποδεκτή περί του ότι η δοθείσα λύση έγινε αποδεκτή από τον ίδιο, ως το καθ' ύλη αρμόδιο πρόσωπο, και ακολούθως εκδόθηκε το πιστοποιητικό. Σε ότι αφορά τα λοιπά ζητήματα αναφέρω ότι ο μάρτυρας πράγματι φαίνεται και αποδέχομαι ότι εντόπισε λειτουργικά προβλήματα που αφορούν υγρασίες, κλειστή υδρορροή και καπέλα αποκολλημένα ή κούφια και έτοιμα να αποκολληθούν. Το ερώτημα όμως που εδώ τίθεται και πρέπει να απαντηθεί είναι εάν μέσα από την μαρτυρία του ΜΥ3 τα προβλήματα αυτά αποτελούν κακοτεχνίες εν τη εννοία της λέξης και υπό την έννοια της σύνδεσης αυτών των προβλημάτων με την εκτέλεση της εργασίας των εναγόντων ως των εργολάβων του έργου. Με βάση την νομολογία στην οποία παρέπεμψα ανωτέρω η διακρίβωση και ύπαρξη προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανάλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών. Άλλωστε ξεκάθαρη ήταν η θέση του ΜΥ3 ότι δεν διαπίστωσε και δεν εξέτασε ζητήματα κακοτεχνιών από άποψη απόδοσης ευθυνών αλλά τεχνικά ζητήματα. Επίσης τα όσα προβλήματα ανάφερε και ιδιαίτερα τα αναφερόμενα σε υγρασίες, στα καπέλα και στις υδρορροές χαρακτηρίστηκαν από τον ΜΕ 2 ως φυσιολογικά ενώ η πάροδος του χρόνου αφήνει κενό ως προς την σύνδεση τους με την εκτέλεση των εργασιών από τον εργολάβο. Με αναφορά στην πισίνα και τον λάκκο υπερχείλισης αναφέρω ότι δεν τίθεται θέμα κακοτεχνίας αλλά οδηγιών του αρχιτέκτονα να αποδεχθεί μια λύση που προτάθηκε από τον υπεργολάβο και η οποία κατά τον ίδιο ήταν ικανοποιητική. Περαιτέρω ερωτήματα προκαλεί η θέση του ΜΥ3 όσον αφορά το ζήτημα των υδρορροών και συγκεκριμένα της μιας υδρορροής που ήταν κλειστή. Ο ΜΥ2 ανάφερε ότι αυτή ήταν κλειστή και επιδιορθώθηκε ενώ ο ΜΥ3 ανέφερε ότι υπήρχε το πρόβλημα. Μαρτυρία για το κατά πόσο η έκθεση του ΜΥ3 προηγήθηκε των εργασιών του ΜΥ2 δεν δόθηκε ενώ δεν έχει διευκρινιστεί κατά πόσο η υδρορροή ενδεχομένως έκλεισε από ακαθαρσίες προερχόμενες από άλλους τεχνίτες που εργάστηκαν μεταγενέστερα της παράδοσης. Η ποιότητα της μαρτυρίας στο σημείο αυτό δεν είναι ικανοποιητική και δεν δύναμαι να βασιστώ επ' αυτής για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Σε σχέση με τις υγρασίες κοινό έδαφος αποτέλεσε ότι αυτή προκλήθηκε στην ταράτσα κατά κύριο λόγο από το κόψιμο της μόνωσης μετά που αυτή εκτελέστηκε και ολοκληρώθηκε από υπεργολάβο ενώ στο σημείο που δεν υπήρχε τρίτο χέρι σουβά η εκτέλεση έγινε κατόπιν οδηγιών του ίδιου του αρχιτέκτονα για σκοπούς αισθητικής ομοιομορφίας. Σημειώνω δε σε ότι αφορά τα καπέλα ότι το πρόβλημα που αρχικά εντοπίστηκε από τον αρχιτέκτονα επιλύθηκε και κατά την παράδοση του έργου δεν υφίστατο. Τα γεγονότα που μεσολάβησαν από την παράδοση μέχρι και τον έλεγχο από τον ΜΥ3 δεν δόθηκαν και κενό παρέμεινε το χρονικό αυτό διάστημα που ενδεχομένως να αποτελούσε και τον συνδετικό κρίκο των διαπιστωθέντων από τον ΜΥ3 προβλημάτων με την εκτέλεση των εργασιών από τον εργολάβο. Το πνεύμα της όλης έκθεσης του ΜΥ3 ως τέθηκε ενώπιον μου διέπεται από μια γενικότητα ως προς τις αιτίες τις οποίες σημειώνω καθορίζει με κύρια βάση το τι του λέχθηκε ενώ σε αρκετές περιπτώσει γίνεται αναφορά σε πιθανότητα. Ουδεμία ευθύνη αποδίδεται στον οιοδήποτε ενώ αποκλείεται από τον ίδιο κάθε αναφορά σε κακοτεχνία. Συνεπώς, η αξία της μαρτυρίας του Μ.Υ.3 είναι μειωμένης σημασίας, όπως και πιο πάνω επισημαίνω, ενόψει και του χρόνου που έχει προβεί στην εξέταση του αλλά και της ουσίας των όσων ανάφερε που χαρακτηρίζονται από μια γενικότητα και αοριστία. Οι αναφορές του δεν είναι απόλυτα σαφής ενώ αφήνουν περιθώρια ενδεχομένως για άλλες αιτίες στην ύπαρξη των προβλημάτων. Ουδεμία ανάλυση φαίνεται να έκανε στα υλικά που ενδεχομένως να μην ήταν κατάλληλης ποιότητας σε σχέση με την γόμα των καπέλων, ουδεμία έρευνα για την αιτία των υγρασιών αλλά συμπερασματικά και ενόψει της λογικής των θέσεων που του υποβλήθηκαν από τα εμπλεκόμενα μέρη έφτασε στο δικό του πόρισμα. Συνεπακόλουθα των ανωτέρω καταλήγω ότι η μαρτυρία του ΜΥ3 ως εμπειρογνώμονα απέτυχε να προσφέρει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εφόδια για την ασφαλή εξαγωγή συμπερασμάτων και ως τέτοια δεν δύναται να αποτελέσει έρεισμα για εξαγωγή συμπερασμάτων σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του ΜΥ3 ολοκληρώθηκε η ακροαματική διαδικασία ενώ αμφότεροι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων κατέθεσαν με γραπτές αγορεύσεις τις τελικές θέσεις τους και την νομική τους επιχειρηματολογία. Τα όσα ανέφεραν έχουν μελετηθεί από το Δικαστήριο και ως εκ τούτου δεν υπάρχει λόγος να τα επαναλάβω. Ευρήματα: Με βάση και κατ' ακολουθία της αποδεκτής ανωτέρω μαρτυρίας καταλήγω ότι τα αληθή και πραγματικά γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα απόφασης έχουν ως ακολούθως: Η Ενάγουσα είναι εργοληπτική εταιρεία η οποία στις 10/12/2007 σύνηψε γραπτή συμφωνία με την εναγόμενη εταιρεία ανάπτυξης γης για την ανέγερση της πολυκατοικίας στην περιοχή Γερμασόγειας με την επωνυμία "Valentini Court". Με βάση τις πρόνοιες του εν λόγω συμβολαίου (Ε1(α), Έντυπο Κυρίως Συμβολαίου για Οικοδομικά Έργα με ποσότητες) η αμοιβή του εργολάβου από τον ιδιοκτήτη καθορίστηκε σε ποσό εκ ΛΚ.396,000= ενώ το αρμόδιο πρόσωπο για τον καθορισμό των σταδιακών πληρωμών ήτο ο αρχιτέκτονας ο οποίος εξέδιδε ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών (διατακτικά). Η πλευρά του ιδιοκτήτη - εναγόμενης διόρισε ως επιβλέπων αρχιτέκτονα μηχανικό το Αρχιτεκτονικό Γραφείο Λαζάρου και Μιχαήλ το οποίο εκπροσωπούσε ο αρχιτέκτονας Μιχάλης Μιχαήλ. Οι εργασίες εκτέλεσης του έργου ξεκίνησαν και ο αρχιτέκτονας εξέδωσε συνολικά 23 ενδιάμεσα διατακτικά πληρωμής τα οποία παραδίδονταν από τον εργολάβο στο ιδιοκτήτη συνοδευόμενα από τιμολόγια και τα οποία πληρώνονταν από του τελευταίους. (Τεκμήριο 4). Αποτέλεσε περαιτέρω όρο της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας που καθορίστηκε προφορικά ότι ο ιδιοκτήτης θα πλήρωνε τα εκδοθέντα διατακτικά εντός 3 ημερών από την έκδοση τους με αντάλλαγμα την παροχή βοήθειας, γενικών, ειδικών ευκολιών χωρίς επιπλέον αμοιβή από τον εργολάβο προς τους υπεργολάβους και προμηθευτές που διόριζε με δική του ευθύνη ο ιδιοκτήτης.(Τεκμήριο 9). Στις 22/2/2010 ο αρχιτέκτονας με επιστολή του ζήτησε από τον εργολάβο ημερομηνία προσωρινής παραλαβής του έργου η οποία καθορίστηκε από τον εργολάβο με επιστολή του ημερ.17/3/2010 για τις 19/03/2010 και ώρα 14:
- Στις 18/03/2010 ο αρχιτέκτονας απέστειλε στον εργολάβο με κοινοποίηση προς τον ιδιοκτήτη, κατάλογο εκκρεμούντων εργασιών (snagging list) προς ολοκλήρωση κατά την περίοδο της δωδεκάμηνης ευθύνης του εργολάβου που ξεκινούσε από την ημερομηνία προσωρινής παραλαβής. Στις 19/3/2010 ο αρχιτέκτονας παρέλαβε το έργο και εξέδωσε το πιστοποιητικό πληρωμής με αριθμό 21 με μείωση του ποσοστού της νενομισμένης κράτησης σε 2,5%. Το εν λόγω διατακτικό παραδόθηκε από τον εργολάβο στον ιδιοκτήτη συνοδευόμενο με τιμολόγιο και εξοφλήθηκε. Στις 07/04/2011 ο εργολάβος απέστειλε επιστολή προς τον αρχιτέκτονα με κοινοποίηση στον ιδιοκτήτη και με την οποία ζητούσε όπως εκδοθεί το τελικό πιστοποιητικό πληρωμής και παραλαβής ενόψει της παρόδου της περιόδου ευθύνης των 12 μηνών σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας. Στο στάδιο εκείνο το ποσό που εκκρεμούσε για πληρωμή ήταν το εναπομείναν ποσό από το ποσό της κράτησης. Στις 2/5/2011 ο αρχιτέκτονας του έργου απέστειλε επιστολή με θέμα (Τελικός Λογαριασμός) προς τον εργολάβο με κοινοποίηση προς τον ιδιοκτήτη και με την οποία αναφέρει ότι έχει εκδώσει το διατακτικό για την νενομισμένη κράτηση το ποσό του οποίου θα απελευθερωθεί κατόπιν συμφωνίας μεταξύ εργολάβου και ιδιοκτήτη προς επίλυση των επαναλαμβανόμενων προβλημάτων που προκύπτουν από την αρχική κατασκευή. Παρά την λήξη της περιόδου ευθύνης των 12 μηνών στις 19/3/2011 ο αρχιτέκτονας παράτεινε την περίοδο αυτή με σκοπό την ολοκλήρωση και/ή επιδιόρθωση κάποιων προβλημάτων που συνέχιζαν να υφίστανται. Στις 30/8/2011 και αφού ο αρχιτέκτονας επιθεώρησε το έργο και έκρινε ότι είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες που περιλαμβάνονταν στο snagging list και το έργο ήταν ικανοποιητικά ολοκληρωμένο εξέδωσε πιστοποιητικό πληρωμής για το ποσό της νενομισμένης κράτησης με τίτλο ΤΕΛΙΚΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ και για ποσό εκ €4.794,00σ συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Το διατακτικό αυτό παραδόθηκε από τον αρχιτέκτονα στον εργολάβο συνοδευόμενο με σχετικό τιμολόγιο και μέχρι σήμερα παραμένει απλήρωτο. Στις 12/10/2011 ο εργολάβος απέστειλε στους εναγόμενους συστημένη επιστολή δια μέσω των δικηγόρων του με την οποία αξίωνε την καταβολή του πιο πάνω ποσού ενώ στις 2/11/2011 καταχώρησε την παρούσα αγωγή. Οι ιδιοκτήτες εναγόμενοι στις 13/2/2012 και μετά την καταχώρηση της παρούσας αγωγής διόρισαν με ειδική συμφωνία ανάθεσης και εκτέλεσης πραγματογνωμοσύνης τον Σωτήρη Νεάρχου που καθορίστηκε από το ΕΤΕΚ για την διεξαγωγή έκθεσης με θέμα κακοτεχνίες, παραλείψεις και κοστολόγηση των στην επίδικη πολυκατοικία ενώ παράλληλα ανάθεσαν σε άλλο εργολάβο την εκτέλεση κάποιων εργασιών περί τον Ιούλιο του 2012 και την έκδοση προσφοράς για σύνολο άλλων εργασιών. Με βάση την έκθεση του πραγματογνώμονα εντοπίστηκαν τεχνικά προβλήματα με υγρασίες σε διάφορα σημεία, αποκόλληση κάποιων καπέλων - πασαμάνων οροφής. Εύρημα του εμπειρογνώμονα αποτέλεσε και η διαπίστωση ότι τα νερά που προέρχονται από την πισίνα και τον ποδολουτήρα καταλήγουν σε πλαστικό ντεπόζιτο και όχι σε απορροφητικό λάκκο σύμφωνα με τα μηχανολογικά σχέδια. Σε σχέση με τον λάκκο υπερχείλισης και λόγω της αρχικά λανθασμένης τοποθέτησης του ο αρχιτέκτονας αποδέχτηκε ως λύση, η οποία προτάθηκε από τον υπεργολάβο της πισίνας που διορίστηκε από τους ιδιοκτήτες, την τοποθέτηση πλαστικού ντεποζίτου στον χώρο του μηχανοστασίου της πισίνας. Σε σχέση με τις υγρασίες στην ταράτσα, μετά την ολοκλήρωση της μόνωσης, υπεργολάβος που διορίστηκε από τον ιδιοκτήτη για την τοποθέτηση και κατασκευή μεταλλικού στεγάστρου στην οροφή, έκοψε την μόνωση. Ο αρχιτέκτονας έδωσε κατασκευαστικές οδηγίες στον εργολάβο για την επιδιόρθωση ενώ για την υγρασία σε τοίχο προκύπτει ότι αυτός παρέμεινε ασοβάτιστος και αμπογιάτιστος κατόπιν οδηγιών του ίδιου του αρχιτέκτονα με σκοπό την αισθητική ομοιομορφία με το υπόλοιπο μέρος του ίδιου τοίχου που καλύπτεται από εμφανές μπετόν (fair face). Σε σχέση με τα καπέλα πριν την έκδοση του τελικού πιστοποιητικού ο αρχιτέκτονας έδωσε οδηγίες όπως διορθωθούν και διορθώθηκαν κατά την ικανοποίηση του. Νομική Πτυχή: Ως ανέφερα η μεταξύ των διαδίκων σχέση καθοριζόταν παραδεκτά από όλους τους διαδίκους από το υπογραφέν στις 10/12/2007 συμβόλαιο εργολαβίας. Κύριοι όροι σε σχέση πάντοτε με τα επίδικα ζητήματα αποτελούν οι όροι που αφορούν τον διορισμό του αρχιτέκτονα και τον ρόλο αυτού, την έκδοση των διατακτικών - πιστοποιητικών πληρωμής, την προσωρινή αλλά και τελική παραλαβή του έργου. Καταρχήν όσον αφορά τον ρόλο του αρχιτέκτονα ο διορισμός του οποίου έγινε και σύμφωνα με τις πρόνοιες του συμβολαίου από τον ίδιο τον ιδιοκτήτη - εναγόμενο παραπέμπω στην απόφαση Σπύρου ν. Κυριάκου Λτδ
(1992)1 Α.Α.Δ. 663, όπου αποφασίστηκε ότι π αρχιτέκτονας, διορισθείς από τον εργοδότη - εναγόμενο, για να επιβλέπει το έργο, ενεργεί και θεωρείται αντιπρόσωπος του. Σε σχέση τώρα με τις οδηγίες του αρχιτέκτονα σχετικός είναι το άρθρο 3 του συμβολαίου το οποίο αναφέρει τα κάτωθι: Άρθρο 3: Αρχιτεκτονικές οδηγίες
(1)Ο Εργολάβος [υπό τις πρόνοιες των παραγράφων
(2)και
(3)του παρόντος Άρθρου] θα συμμορφώνεται αμέσως προς όλες τις οδηγίες οι οποίες εκδίδονται εις αυτόν από τον Αρχιτέκτονα όσον αφορά οποιοδήποτε θέμα σχετικά με το οποίο ο Αρχιτέκτονας εξουσιοδοτείται ρητά από τους παρόντες Όρους να εκδίδει οδηγίες. ....
(2).....
(3)Όλες οι οδηγίες οι οποίες εκδίδονται από τον Αρχιτέκτονα θα εκδίδονται γραπτώς. Οποιαδήποτε οδηγία δοθεί προφορικά δεν θα έχει άμεση εφαρμογή αλλά θα επιβεβαιώνεται γραπτώς από τον Εργολάβο προς τον Αρχιτέκτονα εντός 7 ημερών και ένα ακολούθως δεν ανακληθεί γραπτώς από τον Αρχιτέκτονα προς τον Εργολάβο εντός 7 ημερών από της λήψης της επιβεβαίωσης του Εργολάβου, αυτή θα έχει εφαρμογή από την εκπνοή των τελευταίων προαναφερόμενων 7 ημερών. Πάντοτε νοουμένου: (α) ..... (β) ότι εάν ούτε ο Εργολάβος ούτε ο Αρχιτέκτονας επιβεβαιώσουν τέτοια προφορική οδηγία κατά τον τρόπο και κατά τους χρόνους που προαναφέρονται αλλά παρά ταύτα ο Εργολάβος συμμορφωθεί προς αυτήν, τότε ο Αρχιτέκτονας θα δύναται να την επιβεβαιώσει γραπτώς καθ' οποιονδήποτε χρόνο πριν από την έκδοση του Τελικού Πιστοποιητικού και ως εκ τούτου η εν λόγω οδηγία θα θεωρείται ότι είχε εφαρμογή κατά την ημερομηνία κατά την οποία είχε δοθεί προφορικά. Με βάση τον πιο πάνω όρο και την αποδεκτή μαρτυρία του αρχιτέκτονα Μ.Ε.2 ο τελευταίος εξέδιδε προφορικές οδηγίες για αλλαγές κατά την εξέλιξη των εργασιών, προς τον αρχιτέκτονα, οι οποίες και εκτελούντο. Στα πλαίσια αυτών των οδηγιών, ως φάνηκε από τη μαρτυρία του αρχιτέκτονα, τοποθετήθηκε το πλαστικό ντεπόζιτο που προτάθηκε ως λύση από τον υπεργολάβο και παρέμεινε χωρίς τρίτο χέρι σοβά και αμπογιάτιστο, το σημείο του τοίχου πλησίον του ανελκυστήρα. Ακολούθως σημαντικός κρίνεται ο όρος που αφορά την έμπρακτη συμπλήρωση των εργασιών και την περίοδο ευθύνης για τα ελαττώματα, σχετικό το άρθρο 16, το οποίο παραπέμπω αυτούσιο: Άρθρο 16: Έμπρακτη Συμπλήρωση και Περίοδος Ευθύνης για Ελαττώματα
(1)Όταν κατά την γνώμη του Αρχιτέκτονα οι Εργασίες είναι έμπρακτα συμπληρωμένες, ο Αρχιτέκτονας θα εκδώσει αμέσως Πιστοποιητικό για τον σκοπό αυτό και η Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών θα θεωρείται προς όλους τους σκοπούς του παρόντος Συμβολαίου ότι είχε πραγματοποιηθεί κατά την ημέρα η οποία θα καθορίζεται εις το Πιστοποιητικό αυτό.
(2)Οποιαδήποτε ελαττώματα, συστολές ή άλλα λάθη τα οποία θα εμφανισθούν εντός της Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα η οποία καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων και τα οποία οφείλονται εις υλικά ή τεχνουργία μη σύμφωνα προς το παρόν Συμβόλαιο ή εις βλάβες ένεκα παγετού οι οποίες συμβαίνουν πριν από την Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών, θα καθορισθούν από τον Αρχιτέκτονα εις Κατάλογο Ελαττωμάτων τον οποίο θα συντάξει και παραδώσει εις τον Εργολάβον εντός λογικού χρόνου μετά την εκπνοή της προαναφερόμενης Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα και, εντός λογικού χρόνου μετά την λήψη αυτού του Καταλόγου, τα ελαττώματα, οι συστολές και άλλα λάθη τα οποία καθορίζονται εις τον εν λόγω Κατάλογο θα επιδιορθώνονται από τον Εργολάβο και (εκτός εάν ο Αρχιτέκτονας δώσει διαφορετικές οδηγίες εις την οποία περίπτωση το Ποσό Συμβολαίου θα ρυθμίζεται ανάλογα) εντελώς με δικά του έξοδα.
(3)Ανεξάρτητα από τις πρόνοιες της παραγράφου
(2)του παρόντος Άρθρου, ο Αρχιτέκτονας θα δύναται όποτε το θεωρήσει αναγκαίο, να εκδίδει οδηγίες με τις οποίες θα απαιτεί οποιαδήποτε ελαττώματα, συστολές ή άλλα λάθη τα οποία θα εμφανισθούν εντός της Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα η οποία καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων και τα οποία οφείλονται εις υλικά ή τεχνουργία μη σύμφωνα προς το παρόν Συμβόλαιον ή εις βλάβες ένεκα παγετού οι οποίες συμβαίνουν πριν από την Έμπρακτη Συμπλήρωση των Εργασιών, να επιδιορθώνονται και ο Εργολάβος εντός λογικού χρόνου μετά την λήψη τέτοιων οδηγιών θα συμμορφώνεται προς αυτές και (εκτός εάν ο Αρχιτέκτονας δώσει διαφορετικές οδηγίες εις την οποία περίπτωση το Ποσό Συμβολαίου θα ρυθμίζεται ανάλογα) εντελώς με δικά του έξοδα. Νοουμένου ότι ουδεμία τέτοια οδηγία θα εκδίδεται μετά από παρέλευση 14 ημερών από την εκπνοή της εν λόγω Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα.
(4)Όταν κατά την γνώμη του Αρχιτέκτονα οποιαδήποτε ελαττώματα, συστολές ή άλλα λάθη τα οποία δυνατόν να είχε απαιτήσει να επιδιορθωθούν βάσει των παραγράφων
(2)και
(3)του παρόντος Άρθρου τωόντι έχουν επιδιορθωθεί, ο Αρχιτέκτονας θα εκδώσει σχετικό Πιστοποιητικό και η Συμπλήρωση της Επιδιόρθωσης των Ελαττωμάτων θα θεωρείται προς όλους τους σκοπούς του παρόντος Συμβολαίου ότι είχε πραγματοποιηθεί κατά την ημέρα η οποία θα καθορίζεται εις το Πιστοποιητικό αυτό.
(5).... Σε σχέση με τον όρο αυτό και με βάση την αποδεκτή μαρτυρία του αρχιτέκτονα το πιστοποιητικό πληρωμής με αριθμό 21, εκδόθηκε στο στάδιο της προσωρινής παραλαβής, χρόνο κατά τον οποίο και παραδόθηκε συμφώνως του εδαφίου 2, κατάλογος (snagging list) για την εκτέλεση εντός της περιόδου ευθύνης εργασιών και ελαττωμάτων και αποτελούσε ουσιαστικά το πιστοποιητικό προσωρινής παραλαβής του έργου. Ακολούθως σημαντική πρόνοια για τα επίδικα ζητήματα, αποτελεί το άρθρο 31 που αφορά τα πιστοποιητικά και τις πληρωμές. Άρθρο 31: Πιστοποιητικά και πληρωμές
(1)Τα Ενδιάμεσα Πιστοποιητικά θα εκδίδονται από τον Αρχιτέκτονα συμφώνως προς το παρόν Άρθρο και για τον σκοπό αυτό ο Εργολάβος θα υποβάλλει προς τον Αρχιτέκτονα, με αντίγραφο προς τον Επιμετρητή Ποσοτήτων, λεπτομερή αίτηση η οποία θα αναφέρει τον υπολογισμό του ποσού το οποίο οφείλεται εις αυτόν από τον Εργοδότη. Ο Αρχιτέκτονας, κατόπιν τούτου, λαμβάνοντας υπ' όψη την σχετική υπόδειξη του Επιμετρητή Ποσοτήτων, θα εκδίδει κάποιο Ενδιάμεσο Πιστοποιητικό το οποίο θα δηλώνει το ποσό το οποίο οφείλεται προς τον Εργολάβο από τον Εργοδότη και ο Εργολάβος θα δικαιούται να πληρωθεί το ποσό αυτό εντός του Χρονικού Ορίου για την Καταβολή Πληρωμών το οποίο καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων αρχομένου από την ημερομηνία παρουσίασης του Πιστοποιητικού αυτού εις τον Εργοδότη. ..................................................................
(2)................................. .................................
(3)................................. .................................
(4)................................................................... (α) ................................ ................................. (β) Κατά την έκδοση του Πιστοποιητικού Έμπρακτης Συμπλήρωσης, ο Αρχιτέκτονας θα εκδώσει κάποιο Πιστοποιητικό για το ήμισυ του συνόλου των ποσών τα οποία είχαν κρατηθεί κατ' αυτό τον τρόπο μέχρι τότε και ο Εργολάβος, κατά την παρουσίαση οποιουδήποτε τέτοιου Πιστοποιητικού εις τον Εργοδότη θα δικαιούται να πληρωθεί το εν λόγω ήμισυ εντός του Χρονικού Ορίου για την Καταβολή Πληρωμών το οποίο καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων αρχομένου από την ημερομηνία παρουσίασης του Πιστοποιητικού αυτού. (γ) Κατά την εκπνοή της Περιόδου Ευθύνης για Ελαττώματα η οποία καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων ή κατά την έκδοση του Πιστοποιητικού Συμπλήρωσης της Επιδιόρθωσης των Ελαττωμάτων, οποιοδήποτε γεγονός συμβεί αργότερα, ο Αρχιτέκτονας, θα εκδώσει κάποιο Πιστοποιητικό για το υπόλοιπο των ποσών τα οποία είχαν κρατηθεί κατ' αυτό τον τρόπο μέχρι τότε και ο Εργολάβος, κατά την παρουσίαση οποιουδήποτε τέτοιου Πιστοποιητικού εις τον Εργοδότη, θα δικαιούται να πληρωθεί το εν λόγω υπόλοιπο εντός του Χρονικού Ορίου για την Καταβολή Πληρωμών το οποίο καθορίζεται εις το Παράρτημα των παρόντων Όρων αρχομένου από την ημερομηνία παρουσίασης του Πιστοποιητικού αυτού.
(5).......
(6).......
(7)Ανεξάρτητά από την υποβολή ή μη από τον Εργολάβο της εκτίμησης