ΝΤΕΝΗ ΠΟΥΡΙΚΚΟΥ ν. VIDIA ENTERTAINMENT LIMITED, Αρ. Αγωγής:5522/2009, 20/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A349 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Στ. Λουκίδου - Βασιλείου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής:5522/2009 Μεταξύ: ΝΤΕΝΗ ΠΟΥΡΙΚΚΟΥ, από τη Λεμεσό Ενάγοντα και ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΙΣΗΣ ΠΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΠΩΝΥΜΙΑ ¨ TO PIANO BAR POGMES, ΑΠO ΤΗ ΛΕΜΕΣΟ Εναγόμενου Και όπως τροποποιήθηκε με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 8.6.2011 Μεταξύ: ΝΤΕΝΗ ΠΟΥΡΙΚΚΟΥ, από τη Λεμεσό Ενάγοντα και VIDIA ENTERTAINMENT LIMITED Εναγομένων και ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ Τριτοδιαδίκων Ημερομηνία: 20.10.2017 Εμφανίσεις: Για τον ενάγουσα: κα Χριστοδουλίδου για Αντρέας Γιωρκάτζης & Σία Για τον εναγόμενους: κ. Π. Γεωργίου για Ρ. Ερωτοκρίτου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για τον τριτιδιάδικο: κ. Τυλλής για Αντρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενάγουσα με την αγωγή της ζητά εναντίον των εναγόμενων γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, όπως και έξοδα. Το αγώγιμο δικαίωμα της εδράζεται στην αμέλεια που υπέδειξαν κατά τους ισχυρισμούς της οι εναγόμενοι οι οποίοι είναι οι ιδιοκτήτες και/ή διαχειριστές του νυκτερινού κέντρου διασκέδασης «Piano Bar Rogmes» στην οδό Αγίου Ανδρέου στη Λεμεσό, στις 6.1.2009 και περί η ώρα 2.30 π.μ. όταν η ενάγουσα η οποία βρισκόταν νόμιμα στο εν λόγω κέντρο στην προσπάθεια της να κατευθυνθεί προς το αποχωρητήριο πάτησε πάνω σε λουλούδια που υπήρχαν στο πάτωμα με αποτέλεσμα να γλιστρήσει και να τραυματιστεί σοβαρά. Στην αγωγή της αναφέρει με λεπτομέρεια την αμέλεια που αποδίδει στους εναγόμενους και περιγράφει τις σωματικές της βλάβες και την θεραπεία την οποία ακολούθησε όπως και τις ειδικές ζημιές που έχει υποστεί τις οποίες και αξιώνει. Οι εναγόμενοι παραδέχονται ότι κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ιδιοκτήτες και διαχειριστές του νυχτερινού κέντρου υπό την ονομασία «Piano Bar Rogmes» που βρίσκεται στη Λεμεσό. Αναφέρουν ότι η ενάγουσα δεν επισκέφθηκε το εν λόγω νυκτερινό κέντρο τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Χωρίς επηρεασμό της θέσης τους αυτής μεταξύ άλλων ισχυρίζονται προς υπεράσπιση τους ότι τα λουλούδια που υπήρχαν στο πάτωμα ήταν ορατά και ως εκ τούτου ο κίνδυνος εάν υπήρχε ήταν προφανής και η ενάγουσα όφειλε να αντιληφθεί αυτόν και/ή τον αντιλήφθηκε, ωστόσο παρά ταύτα τον ανέλαβε απερίσκεπτα διασχίζοντας το πάτωμα. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι ενώ υπήρχε εναλλακτικός τρόπος μετάβασης της ενάγουσας προς το χώρο των αποχωρητηρίων η ίδια επέλεξε να κατευθυνθεί προς το χώρο αυτό διασχίζοντας κατά μήκος όλη τη πίστα. Ακολούθως οι εναγόμενοι στην έκθεση υπεράσπισης τους αναφέρονται στα μέτρα που λάμβαναν για την ασφάλεια των επισκεπτών. Ισχυρίζονται μεταξύ άλλων ότι οι χώροι του νυκτερινού κέντρου καθαρίζονται συστηματικά και εντός αυτού υπάρχουν φωσφορίζουσες πινακίδες και ή προειδοποιητικά σήματα που προειδοποιούν το κοινό να είναι προσεκτικό από τυχόν ακαθαρσίες στο πάτωμα. Ισχυρίζονται περαιτέρω με την υπεράσπιση τους ότι η ενάγουσα λόγω κατανάλωσης αρκετής ποσότητας αλκοόλ εξέθεσε τον εαυτό της σε κίνδυνο ασταθούς βάδισης και ή τρικλίσματος καθώς επίσης και ότι συμμετείχε και η ίδια στη ρίψη λουλουδιών. Παραθέτοντας σχετικές λεπτομέρειες ισχυρίζονται επίσης και συντρέχουσα αμέλεια της ενάγουσας. Αρνούνται ότι η ενάγουσα έχει υποστεί τις σωματικές βλάβες και έξοδα που ισχυρίζεται στην έκθεση απαίτησης της και προβάλλουν ότι και εάν ακόμη η ενάγουσα τραυματίσθηκε εντός του αναφερόμενου νυκτερινού κέντρου αυτή παρέλειψε να τους ειδοποιήσει έγκαιρα και ή εντός εύλογου χρόνου για το τραυματισμό της, με αποτέλεσμα και οι ίδιοι να μην απαιτήσουν έγκαιρα και ή εντός εύλογου χρόνου βάσει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου που συνήψαν με την ασφαλιστική τους εταιρεία, να καλύψει τις ισχυριζόμενες βλάβες και έξοδα. Προς τούτο με την ανταπαίτηση τους ζητούν εναντίον της ενάγουσας αναγνωριστική απόφαση ότι με την εν λόγω παράλειψη της αποστέρησε αυτούς το δικαίωμα που είχαν βάση ασφαλιστηρίου συμβολαίου, να ζητήσουν από την ασφαλιστική εταιρεία σχετική κάλυψη. Περαιτέρω και εναλλακτικά ζητούν αναγνωριστική απόφαση ότι η ισχυριζόμενη ζημιά επήλθε λόγω της συντρέχουσας αμέλειας της ενάγουσας. Με την απάντηση της στην υπεράσπιση και την υπεράσπιση της στην ανταπαίτηση η ενάγουσα αρνείται και απορρίπτει τους ισχυρισμούς των εναγόμενων. Ιδιαίτερα αρνείται ότι η ίδια δεν ειδοποίησε έγκαιρα και ή εντός εύλογου χρόνου τους εναγόμενους για το ατύχημα. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι ήταν παρόντες κατά το ατύχημα και ή αμέσως μετά προσήλθαν στο χώρο και έλαβαν γνώση αυτού υπάλληλοι και ή αντιπρόσωποι των εναγόμενων περιλαμβανομένου και του Βίκτωρα Παπαδόπουλου Οι τριτοδιάδικοι είναι η ασφαλιστική εταιρεία η οποία κατά τον επίδικο χρόνο κάλυπτε δυνάμει ασφαλιστικής σύμβασης την αστική ευθύνη των εναγόμενων σε σχέση με το αναφερόμενο νυχτεινό κέντρο διασκέδασης. Βασικός άξονας της μεταξύ τους διαφοράς αποτελεί η άρνηση των τριτοδιαδίκων να καλύψουν τους εναγόμενους έναντι οποιανδήποτε ζημιάς σε σχέση μα την αξίωση της ενάγουσας και η εκ μέρους τους απόρριψη της σχετικής απαίτησης των εναγόμενων. Με την έκθεση απαίτησης τους οι εναγόμενοι αξιώνουν από τους τριτοδιάδικους συνεισφορά για ολόκληρο το ποσό το οποίο τυχόν επιδικαστεί υπέρ της ενάγουσας και ή συνεισφορά στην αναλογία που ήθελε αποφασίσει το Δικαστήριο. Ειδικότερα αναφέρουν ότι οι τριτοδιάδικοι αρνήθηκαν να καλύψουν και ή να συνεισφέρουν σε οποιαδήποτε κλίμακα, σε περίπτωση που το Δικαστήριο επιδικάσει οποιοδήποτε ποσό αποζημίωσης προς όφελος της ενάγουσας, προβάλλοντας πως κατά παράβαση των όρων του ασφαλιστικού συμβολαίου δεν ενημερώθηκαν έγκαιρα για το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται περαιτέρω με την έκθεση απαίτησης τους εναντίον των τριτοδιαδίκων ότι στις 10.6.2011 καταχωρήθηκε εναντίον τους η παρούσα αγωγή με την οποία η ενάγουσα αξιώνει αποζημιώσεις λόγω του ισχυριζόμενου τραυματισμού της κάτω από συνθήκες που οι ίδιοι αγνοούσαν μέχρι την ημέρα που τους επιδόθηκε η αγωγή. Με την Υπεράσπιση τους οι τριτοδιάδικοι παραθέτοντας αριθμό γεγονότων ισχυρίζονται μεταξύ άλλων ότι εσφαλμένα αντικαταστάθηκαν οι εναγόμενοι στη θέση του αρχικού εναγόμενου που ήταν ο Αντρέας Παίσης, θέση όμως που έχει εγκαταλειφθεί αφού δεν προωθήθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία. Η θέση που προώθησαν οι τριτοδιάδικοι κατά την ακροαματική διαδικασία και που περιλαμβάνεται στην έκθεση υπεράσπισης τους είναι ότι ουδεμία υποχρέωση έχουν να αποζημιώσουν τους εναγόμενους καθότι οι τελευταίοι παραβίασαν ουσιώδεις όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Μεταξύ άλλων ισχυρίζονται κυρίως ότι οι τριτοδιάδικοι παρέλειψαν να τους ειδοποιήσουν έγκαιρα για το επίδικο περιστατικό του τρυαματισμού της ενάγουσας, ως όφειλαν δυνάμει των όρων του ασφαλιστικού συμβολαίου. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για την πλευρά της Ενάγουσας κατέθεσαν η Ενάγουσα, (ΜΕ2 ) και ο Δρ. Στήβεν Ιωσηφίδης (ΜΕ1). Για την πλευρά των Εναγόμενων κατέθεσαν ο Γκάσεμ Ραμεζανή (ΜΥ1) και ο Δημήτρης Χριστοδουλίδης (ΜΥ2). Οι τριτοδιάδικοι δεν κάλεσαν μάρτυρες. Στο στάδιο των αγορεύσεων οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επιχειρηματολόγησαν επί των θέσεων των διαδίκων που έκαστος εκπροσωπεί. Το περιεχόμενο των αγορεύσεων έχει εξεταστεί από το Δικαστήριο και δεν κρίνεται σκόπιμο να επαναληφθεί αλλά σε αυτό θα γίνει αναφορά μόνο εκεί όπου θα κριθεί αναγκαίο στη συνέχεια. Παρακολούθησα με μεγάλη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενόσω έδιναν μαρτυρία ενώπιον μου και είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τόσο τον τρόπο με τον οποίο αυτοί απάντησαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους τέθηκαν όσο και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Κατ' αρχή, θα πρέπει να λεχθεί ότι η παρούσα υπόθεση ως πολιτική τοιαύτη κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Βλ. Αγαπίου ν. Παναγιώτου
(1988)1 Α.Α.Δ. 263 και Γενικός Εισαγγελέαςν. Μανώλη
(1995)2 Α.Α.Δ. 207). Λέχθηκε, επίσης, ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα δεν είναι επιλήψιμη (Βλ. Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Αρχίζοντας από την μαρτυρία της ενάγουσας, αυτή ως μέρος της κυρίως εξέτασης της υιοθέτησε την γραπτή δήλωση της η οποία κατατέθηκε στο Δικαστήριο και σημειώθηκε ως Έγγραφο Α. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της η Ενάγουσα κατέθεσε, επίσης, διάφορα έγγραφα κυρίως σχετικά με καταβληθέντα ιατρικά έξοδα τα οποία σημειώθηκαν από το Δικαστήριο ως τεκμήρια. Ακολούθως, αντεξετάσθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο των Εναγόμενων και το περιεχόμενο της αντεξέτασης της υιοθετήθηκε και από τη πλευρά των τριτοδιάδικων. Στη γραπτή δήλωση της η ενάγουσα περιγράφει τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά την επίσκεψη της στο αναφερόμενο νυκτερινό κέντρο διασκέδασης τις πρωινές ώρες στις 6.1.2009, συνοδευόμενη από το σύζυγο της και ένα ζευγάρι φίλων τους. Αναφέρει ότι τους υπεδείχθηκε συγκεκριμένο τραπέζι που βρισκόταν σε υπερυψωμένο χώρο στη δεξιά πλευρά του κέντρου σε σχέση με το χώρο που χρησιμοποιείται από τους θαμώνες για να χορεύουν. Ο χώρος που χορεύουν οι θαμώνες δεν είναι συγκεκριμένος γιατί στο ίδιο επίπεδο βρίσκονται και τα τραπέζια όπου κάθονται. Αφού κάθισαν και παράγγειλαν ποτό η ίδια κινήθηκε προς την κατεύθυνση όπου βρίσκονται τα αποχωρητήρια του νυκτερινού κέντρου. Για την μετάβαση της στο συγκεκριμένο χώρο ήταν αναγκαίο να κατέλθει στο επίπεδο όπου υπήρχαν τραπέζια και χόρευαν οι θαμώνες του νυκτερινού κέντρου. Αφού κατέβηκε, μόλις έκανε ένα με δύο βήματα στο χαμηλότερο επίπεδο έπεσε στο δάπεδο με αποτέλεσμα να τραυματισθεί και να μεταφερθεί στην Πολυκλινική Υγεία. Ήταν η δεύτερη φορά που επισκεπτόταν τον συγκεκριμένο νυκτερινό κέντρο και γνώριζε που βρισκόταν ο χώρος των αποχωρητηρίων. Η διαρρύθμιση του χώρου, ο χαμηλός φωτισμός και η πληθώρα των θαμώνων καθιστούσε δύσκολο αν όχι αδύνατο σε κάποιον που κατευθύνεται από το σημείο που βρισκόταν η ίδια προς τα αποχωρητήρια, να διαπιστώσει κατά πόσο υπήρχαν λουλούδια στο πάτωμα που το καθιστούσαν επικίνδυνο. Επίσης δεν υπήρχε καμία προειδοποιητική ένδειξη αναφορικά με την επικινδυνότητα του δαπέδου. Η ίδια γλίστρησε επειδή υπήρχαν λουλούδια στο δάπεδο τη ρίψη των οποίων γνώριζαν και επέτρεπαν οι εναγόμενοι. Τα λουλούδια αφού είχαν ποδοπατηθεί από τους θαμώνες που χόρευαν ή κινούνταν στο χώρο, είχαν εκχυμωθεί δημιουργώντας υγρασία στο δάπεδο καθιστώντας το ολισθηρό και επικίνδυνο. Στη πολυκλινική υγεία όπου μεταφέρθηκε κλήθηκε ο ορθοπεδικός χειρούργος Δρ. Φίλιππος Συμιλλίδης. Αφού την εξέτασε διενεργώντας και ακτινολογικό έλεγχο διαπίστωσε τη σοβαρότητα των τραυμάτων που είχε υποστεί και τα οποία της δημιουργούσαν αφόρητους πόνους με αποτέλεσμα να της χορηγηθούν ενέσιμα παυσίπονα. Το πρωί της ίδια μέρας υποβλήθηκε από την Δρ. Συμιλλίδη σε χειρουργική επέμβαση μετά την οποία συνέχισε να έχει έντονους πόνους ιδιαίτερα στο αριστερό της χέρι. Πριν της δοθεί εξιτήριο από την κλινική το χέρι της τοποθετήθηκε σε γύψινο νάρθηκα ο οποίος αφαιρέθηκε κατά τον μήνα Φεβρουάριο του
- Παρέμεινε κλινήρης στο σπίτι της για περίοδο 15 ημερών, περίοδος κατά την οποία επισκεπτόταν το Δρ. Συμιλλίδη στο ιατρείο του και της δόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 7.4.
- Στη γραπτή δήλωση της η ενάγουσα περιγράφει τα ιατρικά έξοδα τα οποία έχει υποστεί. Αναφέρει περαιτέρω ότι επειδή συνέχισε να παρουσιάζει πόνο και δυσφορία τον Φεβρουάριο του 2009 επισκέφθηκε και δεύτερο ορθοπεδικό, τον Δρ. Στήβεν Ιωσιφίδη. Από τον τελευταίο της χορηγήθηκε περαιτέρω αντιφλεγμονώδης παυσίπονη αγωγή και αφού της αφαιρέθηκε ο γύψινος νάρθηκας παραπέμφθηκε σε φυσιοθεραπευτική θεραπεία. Στις 28.1.2010 υποβλήθηκε από τον Δρ. Ιωσιφίδη και Στέλιο Γεωργαλλίδη σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του οστεοσυνθετικού υλικού. Αναφέρει επίσης ότι είναι ιδιοκτήτρια επιχείρησης πώλησης γυναίκειων ενδυμάτων και προς τούτο διατηρεί κατάστημα. Για την περίοδο που παρέμεινε εκτός εργασίας, αναγκάστηκε να ζητήσει την βοήθεια της μητέρας της, η οποία μετέβαινε καθημερινά στο κατάστημα και κατέβαλε σε αυτή το ποσό των €3.000 για της υπηρεσίες της. Για τον τραυματισμό της στο συγκεκριμένο νυκτερινό κέντρο, ενημερώθηκε ο Βίκτωρας Παπαδόπουλλος ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ένας εκ των διευθυντών των εναγόμενων, τόσο προσωπικά από την ίδια και το σύζυγο της όσο και με την επιστολή του δικηγόρου της ημερομηνίας 21.4.
- Ένεκα των τραυμάτων που υπέστη ταλαιπωρήθηκε και συνεχίζει να ταλαιπωρείται μέχρι σήμερα με έντονο πόνο τόσο κατά την ψηλάφηση όσο και κατά την κίνηση του αριστερού της καρπού ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες με αποτέλεσμα να περιορίζεται στη προσωπική και την επαγγελματική της ζωή. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης της η Ενάγουσα ερωτηθείσα σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα κατέθεσε διά ζώσης, μεταξύ άλλων, ότι δυσκολεύεται να σφίξει την σφουγγαρίστρα, να σηκώνει βάρος και να ξεκρεμάσει τα μακριά φορέματα στο κατάστημα που διατηρεί. Γενικά όπως ανέφερε έχει κάποιες δυσκολίες οι οποίες όμως δεν είναι συχνές. Η ενάγουσα μου άφησε πολύ καλή εντύπωση σαν μάρτυρας της αλήθειας. Μέσα από την συμπεριφορά της στο εδώλιο του μάρτυρα, τον τρόπο και το ύφος με το οποίο απαντούσε στις διάφορες ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν μου άφησε την πεποίθηση ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Ό,τι ευκρινώς προκύπτει μέσα από την μαρτυρία της είναι ότι η Ενάγουσα δεν προσπάθησε να υπερβάλει ή να μεγεθύνει τις ζημία της, ούτε να παραποιήσει τα γεγονότα, αλλά να παρουσιάσει στο Δικαστήριο την εικόνα εκείνη που αντανακλά την πραγματικότητα. Ήταν, επίσης, αυθόρμητη χωρίς να πλατειάζει στις απαντήσεις της. Κάποια δε σημεία από την μαρτυρία της τα οποία δεν γίνονται αποδεκτά δεν κρίνονται ικανά να κλονίσουν την αξιοπιστία της. Κατά την αντεξέταση της απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις δεν αρνήθηκε ότι γνώριζε πως στο συγκεκριμένο κέντρο διασκέδασης γινόταν ρίψη λουλουδιών. Ερωτηθείσα σχετικά ανέφερε χωρίς να αμφισβητηθεί ότι το συγκεκριμένο βράδυ είχε πιεί μόνο ένα ποτήρι κρασί. Παρέμεινε σταθερή στη θέσης της ότι ο φωτισμός στο χώρο ήταν χαμηλός και δεν επέτρεπε σε κάποιον να βλέπει τι υπήρχε στο δάπεδο. Όταν γλίστρησε και έπεσε στο δάπεδο διαπίστωσε ότι υπήρχαν λουλούδια από τα οποία προκλήθηκε υγρασία στο δάπεδο. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι επέλεξε λάθος οδό για να κατευθυνθεί προς τα αποχωρητήρια και παρέμεινε σταθερή και πειστική στη θέση της ότι στο χώρο δεν υπήρχαν οποιεσδήποτε προειδοποιητικές πινακίδες. Η θέση της ενάγουσας ότι αμέσως μετά το ατύχημα η ίδια και ο σύζυγος της πριν αποχωρήσουν από το νυχτερινό κέντρο ενημέρωσαν τον Βίκτωρα Παπαδόπουλλο, ο οποίος ήταν ένας εκ των διευθυντών των εναγόμενων, όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση της αλλά επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του ΜΥ2 η οποία αξιολογείται στη συνέχεια. Απαντώντας μάλιστα σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι ο Βίκτωρας Παπαδόπουλλος, όταν ενημερώθηκε για το ατύχημα δεν έδειξε οποιοδήποτε ενδιαφέρον. Σημειώνεται επίσης ότι κατά την αντεξέταση της δεν αμφισβητήθηκαν τα όσα ανέφερε σε σχέση με τον τραυματισμό της και την ιατρική περίθαλψη στην οποία είχε υποβληθεί. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι μέρος των θέσεων που περιλαμβάνονται στην έκθεση υπεράσπισης των εναγόμενων παρέμεινα σε επίπεδο δικογραφημένων ισχυρισμών που δεν υποβλήθηκαν στην ενάγουσα έτσι ώστε αυτή να δώσει την δική της εκδοχή. Συνεπώς η μαρτυρία της ενάγουσας γίνεται αποδεκτή. Δεν αποδέχομαι μόνο από τη μαρτυρία της ότι κατέβαλε στη μητέρα της το ποσό των το ποσό των €3.000 για τους λόγους που εξηγούνται πιο κάτω κατά την εξέταση των ειδικών ζημιών. Δεν αποδέχομαι επίσης ότι συνεχίζει μέχρι σήμερα να ταλαιπωρείται με έντονο πόνο. Ο ισχυρισμός αυτός όχι μόνο δεν υποστηρίχθηκε από την ιατρική μαρτυρία αλλά και η ίδια παρά το ότι στη γραπτή κατάθεση της αναφέρει ότι συνεχίζει να ταλαιπωρείται με έντονο πόνο κατά την δια ζώσης μαρτυρία της διευκρίνισε με αμεσότητα και ειλικρίνεια ότι λόγω του τραυματισμού της στο χέρι αντιμετωπίζει μέχρι σήμερα κάποιες δυσκολίες οι οποίες όμως δεν είναι συχνές όπως όταν επιχειρεί να σφίξει τη σφουγγαρίστρα ή όταν σηκώνει βάρος. Ο ΜΕ 1 είναι χειρούργος ορθοπεδικός και τραυματιολόγος. Διατηρεί ιδιωτικό ιατρείο και χειρουργεί στην πολυκλινική Υγεία στη Λεμεσό. Κατέθεσε στο Δικαστήριο το Τεκμήριο 1 ως το ιατρικό πιστοποιητικό που ο ίδιος συνέταξε και υιοθέτησε το περιεχόμενό του. Σε αυτό αναφέρεται ότι η ενάγουσα τραυματίσθηκε σοβαρά στην περιοχή της αριστερής πηχιοκαρπικής άρθρωσης και στη περιοχή του κόκκυγα. Ο ακτινολογικός έλεγχος στον οποίο υπέβαλε την ενάγουσα ο Δρ. Συμιλλίδης έδειξε μετατοπισμένο ενδοαρθρικό συντριπτικό κάταγμα της αριστερής κερκίδας. Η ενάγουσα παρουσίαζε φούσκωμα , αιμάτωμα με έντονη δυσκαμψία στην περιοχή του αριστερού καρπού και έντονο πόνο στην ψηλάφηση με φούσκωμα στην περιοχή του κόκκυγα. Το πρωί της ίδια μέρας του ατυχήματος πραγματοποιήθηκε ανοιχτή ανάταξη με οστεοσυνθετική σταθεροποίηση του κατάγματος της αριστερής κερκίδας με πλάκα από τιτάνιο. Τοποθετήθηκε γύψινος νάρθηκας ο οποίος αφαιρέθηκε στις αρχές Φεβρουαρίου. Σύμφωνα με το ιατρικό πιστοποιητικό του ΜΕ1 η ενάγουσα τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 2.2.2009 παραπονούμενη για έντονο πόνο, αδυναμία και δυσκαμψία στη περιοχή της αριστερής πηχεοκαρπικής άρθρωσης. Της παραχωρήθηκε περαιτέρω αντιφλεγμονώδης παυσίπονη αγωγή και αφού αφαιρέθηκε ο γύψινος νάρθηκας παραπέμφθηκε για φυσιοθεραπευτική θεραπεία. Ακτινολογικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν στο ιατρείο του στις 13.2.2009, 10.3.2009 και 9.4.2009, έδειξαν σταθεροποίηση του συντριπτικού ενδοαρθρικού κατάγματος της αριστερής πηχεοκαρπικής άρθρωσης με εμφανή ενδοαθρικά σημάδια τραυματισμού που στην πορεία έδειχναν σταδιακά σημεία οστεοποίησης. Κατά την τελευταία κλινική εξέταση της ενάγουσας που πραγματοποιήθηκε στις 21.5.2009 η ενάγουσα παραπονιόταν για έντονο πόνο τόσο στη ψηλάφηση όσο και στη μέγιστη κάμψη και έκταση και στις πλάγιες κινήσεις της πηχεοκαρπικής άρθρωσης. Σύμφωνα με τη γνωμάτευση του ΜΕ1 όπως περιγράφεται στο Τεκμ. 1 συνέπεια του τραυματισμού της ενάγουσας η χειρουργική επέμβαση στην οποία έχει υποβληθεί καθίστατο αναγκαία. Περαιτέρω αναφέρεται ότι η ενάγουσα τέσσερις μήνες μετά τον τραυματισμό της ταλαιπωρείται με έντονο πόνο κατά την ψηλάφηση και κατά την κίνηση του αριστερού καρπού με ιδιαίτερη αδυναμία που την περιορίζει στην προσωπική και επαγγελματική της ζωή . Το είδος του κατάγματος που υπέστη θεωρείται λόγω της ενδοαρθρικής του μορφής πολύ σοβαρό και η πιθανότητα να παρουσιάσει μελλοντικά μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα είναι πολύ μεγάλη. Ένα χρόνο μετατραυματικά συνίσταται η αφαίρεση του οστεοσυνθετικού υλικού με χειρουργική επέμβαση, τα έξοδα της οποίας ανέρχονται γύρω στα €2.
- Ο ΜΕ1 απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις ανέφερε ότι ο τραυματισμός της ενάγουσας βρισκόταν στο κάτω τμήμα της κερκίδας του χεριού που έρχεται σε επαφή με τον καρπό και εξήγησε ότι το κάταγμα λέγεται ενδοαρθρικό επειδή επηρέασε την αρθρική επιφάνεια του συγκεκριμένου οστού. Το σημείο κίνησης του καρπού και η επούλωση του είναι δυνατό να επιφέρει ανωμαλίες στην επιφάνεια που με τον καιρό να δημιουργήσει μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης με συνέπειες τον πόνο, τη δυσκαμψία, την αδυναμία και τον περιορισμό στη κίνηση. Ανέφερε ότι η ενάγουσα υποβλήθηκε σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις. Η μία διενεργήθηκε από τον Δρ, Συμιλλίδη με σκοπό την οστεοσυνθετική σταθεροποίηση του κατάγματος με μεταλλικό υλικό και η δεύτερη διενεργήθηκε από τον ίδιο για την αφαίρεση των οστεοσυνθετικών υλικών. Από τις 2.2.2009 η ενάγουσα παρακολουθείτο από τον ίδιο και αφού της αφαίρεσε το νάρθηκα την παρέπεμψε σε φυσιοθεραπεία. Τελευταία φορά που εξέτασε την ενάγουσα ήταν εντός του έτους 2010 όπου και διαπίστωσε σε μεγάλο βαθμό αποκατάσταση της κινητικότητας και επούλωση των τραυμάτων. Μέχρι το 2010 που εξέτασε την ενάγουσα αυτή παραπονείτο για δυσκαμψία σε μέγιστες κινήσεις της πηχιοκαρπικής και πόνο σε επιβάρυνση. Εξήγησε επίσης ότι το συντριπτικό κάταγμα διακρίνεται από το απλό διότι απαρτίζεται από περισσότερα από δύο με τρία κομμάτια του οστού. Σε σχέση με τον τραυματισμό της ενάγουσας στο κόκκυγα εξήγησε ότι πρόκειται για τραυματισμό στο τελευταίο τμήμα της σπονδυλικής στήλης που την ταλαιπώρησε για κάποιο χρονικό διάστημα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του αλλά και απόλυτα ειλικρινής. Ερωτηθείς για την αναφορά του στο ιατρικό του πιστοποιητικό τεκμ. 1 σε σχέση με τα κατάλοιπα από τον τραυματισμό της ενάγουσας στο χέρι τέσσερις μήνες μετά τον τραυματισμός της, απάντησε χωρίς κανένα ενδοιασμό ότι αυτά ίσχυαν κατά το χρόνο της σύνταξης του τεκμ. 1 και δεν γνωρίζει ένα αυτά παρουσιάζονται μέχρι σήμερα. Εδώ παρεμβάλλεται ότι και η ίδια η ενάγουσα ερωτηθείσα σχετικά δεν ισχυρίσθηκε ότι παρουσιάζει αυτά τα συμπτώματα μέχρι σήμερα. Αναφέρθηκε μόνο σε συγκεκριμένες δυσκολίες και μάλιστα με ειλικρίνεια ανέφερε ότι αυτές δεν είναι συχνές. Με αμεσότητα και ειλικρίνεια επίσης ο ΜΕ1 αποδέχθηκε ότι από το έτος 2010 δεν επανεξέτασε την ενάγουσα και συνεπώς δεν είναι σε θέση να αναφέρει κατά πόσο παρουσίασε μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Σημειώνεται ότι αφού εξέτασα το επάγγελμα του, την εκπαίδευση που έτυχε, την πείρα και τα προσόντα του ΜΕ1 έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας είναι η κατάληξη μου ότι ο μάρτυρας αυτός είναι εμπειρογνώμονες (Evangelou v. Ambizas
(1982)1 CLR 41). Όπως έχει νομολογηθεί η συμπεριφορά εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι όπως και στη περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 746). Προσθέτοντας βέβαια ότι είναι γνωστή η αρχή ότι η συμπεριφορά ειδικών μαρτύρων όπως οι γιατροί στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στη περίπτωση ενός μάρτυρας πάνω σε γεγονότα (Αθηνής v. Δημοκρατίας
(1990)2 Α.Α.Δ. σελ. 47,62). Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι συνεπώς από τη μαρτυρία του ΜΕ1 τα όσα διαπίστωσε κατά την εξέταση της ενάγουσας πλείστα από τα οποία παρέμειναν αναντίλεκτα. Αποδέχομαι επίσης ότι ο ίδιος αφού αφαίρεσε το νάρθηκα που έφερε η ενάγουσα την παρέπεμψε σε φυσιοθεραπεία και ότι ο ίδιος διενήργησε την δεύτερη χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε η ενάγουσα για την αφαίρεση των οστεοσυνθετικών υλικών. Από το περιεχόμενο της γνωμάτευσης του ΜΕ1 δεν αποδέχομαι μόνο ότι από το είδος του κατάγματος που υπέστη η ενάγουσα υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να παρουσιάσει στο μέλλον μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα. Η θέση του αυτή τέθηκε με γενικό τρόπο και σε επίπεδο πιθανοτήτων χωρίς να υποστηριχθεί από οποιαδήποτε στοιχεία ή επιστημονικά κριτήρια. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί ο εμπειρογνώμονας κατ' εξαίρεση προς το γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του (βλ. Vasillico Cement Work v. Stavrou
(1978)1 CLR 663). Σε τέτοια όμως περίπτωση εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία (βλ. Philippou v. Odysseos
(1989)1 CLR 1). Στο στάδιο των αγορεύσεων υποδείχθηκε από την πλευρά των εναγομένων ότι ο Δρ. Συμιλλίδης που εξέτασε την ενάγουσα αμέσως μετά το ατύχημα δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία, έτσι ώστε το Δικαστήριο να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα για την αιτία του τραυματισμού της. Αποτελεί γεγονός ότι ο Δρ. Συμιλλίδης δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει, παρά το ότι κλητεύθηκε προς τούτο και το ιατρικό πιστοποιητικό που ο ίδιος ετοίμασε κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως τεκμ. 2 μόνο ως προς το γεγονός ότι πρόκειται για το πιστοποιητικό που παρέδωσε στην ενάγουσα. Η εισήγηση όμως της πλευράς της υπεράσπισης δεν με βρίσκει σύμφωνη. Ο τραυματισμός της ενάγουσας ένεκα της της πτώση της ενώ βρισκόταν στο αναφερόμενο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης κατά τον επίδικο χρόνο προκύπτει αβίαστα από τη μαρτυρία της ίδιας η οποία κρίθηκε αξιόπιστη και έγινε αποδεκτή. Παράλληλα διαπιστώνεται ότι μέσα από το σύνολο της μαρτυρίας και ειδικότερα την αντεξέταση της ενάγουσας δεν αμφισβητήθηκε η πτώση της ενώ βρισκόταν στο επίδικο κέντρο αναψυχής με συνέπεια τον τραυματισμό της. Επίσης δεν αμφισβητήθηκε ότι η ενάγουσα υποβλήθηκε στη συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση από τον Δρ. Συμιλλίδη κάτι που επιβεβαιώθηκε και από τις διαπιστώσεις, τα συμπεράσματα και τα ευρήματα του Δρ. Ιωσιφίδη που επίσης έγιναν αποδεκτά. Ως ΜΥ1 κατέθεσε ο Γκάσεμ Ραμεζανή η μαρτυρία του οποίου θα πρέπει να σημειωθεί ουδόλως βοήθησε την πλευρά της υπεράσπισης. Πρόκειται για τον υπάλληλο των εναγόμενων που είναι επιφορτισμένος με το καθήκον της καθαριότητας του επίδικου νυχτερινού κέντρου διασκέδασης. Ανέφερε ότι δεν υπέπεσε στην αντίληψη του το επίδικο περιστατικό της πτώσης της ενάγουσας αλλά αποδέχθηκε ότι στη συνέχεια άκουσε για το γεγονός αυτό. Με την μαρτυρία του προσπάθησε ουσιαστικά να προωθήσει τη θέση των εναγόμενων ότι ο χώρος καθαρίζεται τακτικά και είναι συνέχεια καθαρός. Δεν κατόρθωσε όμως να πείσει ότι δεν υπάρχουν περιπτώσεις όπου παραμένουν λουλούδια στο δάπεδο ενώ ο ίδιος μάλιστα ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του ότι υπάρχουν και περιπτώσεις που χύνονται στο δάπεδο και ποτά. Ανέφερε επίσης ότι στο αναφερόμενο νυκτερινό κέντρο δεν υπάρχει συγκεκριμένος χώρος πίστας αλλά οι θαμώνες χορεύουν και διασκεδάζουν παντού γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από τη μαρτυρία του ΜΥ2 αλλά και της ενάγουσας. Ο μάρτυρας αυτός δεν με έπεισε για την αλήθεια και την αξιοπιστία της εκδοχής του ότι σε καμία απολύτως περίπτωση δεν παραμένουν λουλούδια στο πάτωμα. Η εκδοχή του αυτή δεν γίνεται αποδεκτή και απορρίπτεται. Σε κανένα στάδιο της μαρτυρίας του δεν μπόρεσε να δώσει επαρκή και λογική εξήγηση πως είναι δυνατό να βρίσκεται ταυτόχρονα παντού και να φροντίζει για την πλήρη καθαριότητα ολόκληρου του χώρου ενώ σύμφωνα με τα λεγόμενα του είναι ο μόνος που ασχολείται με τη συγκεκριμένη εργασία. Κατά την αντεξέταση του αναγνώρισε φωτογραφία που του υποδείχθηκε λέγοντας ότι απεικονίζει το συγκεκριμένο κέντρο αναψυχής εν ώρα λειτουργίας. Το περιεχόμενο της φωτογραφίας αυτής που κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως τεκμ. 12 και δείχνει να υπάρχουν λουλούδια στο δάπεδο, καταρρίπτει τον ισχυρισμό του ΜΥ1 ότι ο χώρος διατηρείται συνέχεια καθαρός και σε καμία περίπτωση δεν παραμένουν λουλούδια στο δάπεδο κάτι που τελικά αναίρεσε και ο ίδιος απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις κατά την αντεξέταση του. Εκ μέρους των εναγόμενων κατέθεσε επίσης ο Δημήτρης Χριστοδουλίδης (ΜΥ2) ένας εκ των διευθυντών της εναγόμενης εταιρείας στην οποία ανήκει η ιδιοκτησία και η διαχείριση του αναφερόμενου νυκτερινού κέντρου . Ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο διευθυντές της εταιρείας και υπεύθυνοι του υποστατικού ήταν ο ίδιος και ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος. Ισχυρίσθηκε πως το βράδυ του ισχυριζόμενου περιστατικού βρισκόταν στο κέντρο αναψυχής αλλά δεν υπέπεσε οτιδήποτε στην αντίληψη του. Ενημερώθηκε για αυτό με την επιστολή του δικηγόρου της ενάγουσας ημερ. 21.4.2009, τεκμ. 11, το περιεχόμενο της οποίας όπως ισχυρίσθηκε ήταν «φιλικό» γι' αυτό και δεν πρόβηκε σε οποιεσδήποτε ενέργειες για να διαπιστώσει εάν ο ισχυρισμός της ενάγουσας περί του τραυματισμού της ήταν αληθής. Ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο βρισκόταν στο χώρο και ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος αλλά κανένας δεν τους έκανε οποιοδήποτε παράπονο για την κατάσταση του δαπέδου και υποστήριξε πως στο επίδικο νυχτερινό κέντρο υπάρχουν προειδοποιητικές πινακίδες που ενημερώνουν για το κίνδυνο. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι ο ίδιος δεν γνωρίζει εάν η ενάγουσα ή οποιοσδήποτε άλλος εκ μέρους της ανέφερε στο Βίκτωρα Παπαδόπουλο το γεγονός του τραυματισμού της εκείνο το βράδυ. Ερωτηθείς σχετικά αποδέχθηκε ότι όταν έλαβαν την επιστολή του δικηγόρου της ενάγουσας, Τεκμ 11, δεν ενημέρωσαν την ασφαλιστική εταιρεία που τους παρείχε ασφαλιστική κάλυψη επαναλαμβάνοντας τη θέση του ότι το περιεχόμενο της επιστολής ήταν φιλικό. Ο ΜΥ 2 δεν μου άφησε καθόλου καλή εντύπωση σαν μάρτυρας της αλήθειας. Κατά την μαρτυρία του δεν ήταν ουδόλως πειστικός και οι απαντήσεις του διακατέχονταν από ασάφεια, υπεκφυγές και ισχυρισμούς που αντιστρατεύονται τη λογική. Θα πρέπει δε να σημειωθεί ότι σε όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του απέφευγε να απαντά με αμεσότητα και σαφήνεια τις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν και παράλληλα υπέπεσε σε αντιφάσεις. Αντεξεταζόμενος από τη δικηγόρο της ενάγουσας σε αντίφαση με τη κυρίως εξέταση του αποδέχθηκε ότι το ίδιο βράδυ του περιστατικού ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος του ανέφερε ότι μία θαμώνας έφυγε από το κέντρο για το λόγο ότι είχε τραυματισθεί. Ερωτηθείς σχετικά εξακολούθησε να δηλώνει χωρίς να δώσει οποιαδήποτε επαρκή εξήγηση ότι η επιστολή τεκμ. 11 ήταν «φιλική». Η θέση του αυτή αντιστρατεύεται βέβαια τη λογική και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αφού σύμφωνα με το περιεχόμενο του τεκμ.11 μεταξύ άλλων ο δικηγόρος της ενάγουσας επιρρίπτει στους εναγόμενους την ευθύνη για το ατύχημα και τις σωματικές βλάβες που υπέστη η ενάγουσα και τους προειδοποιεί για την λήψη δικαστικών μέτρων εναντίον τους. Επιπρόσθετα μάλιστα ο δικηγόρος της ενάγουσας με την αναφερόμενη επιστολή ζητά να πληροφορηθεί από τους εναγόμενους κατά πόσο υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη για το επίδικο υποστατικό. Όταν του υποβλήθηκε το γεγονός αυτό αλλά και η θέση ότι η μη ενημέρωση της ασφαλιστικής εταιρείας οφείλεται στην αδιαφορία των εναγόμενων, δεν μπόρεσε να δώσει οποιαδήποτε λογική απάντηση και αρκέστηκε μόνο να επαναλάβει ότι η επιτολή ήταν «φιλική». Επίσης δεν ήταν καθόλου πειστικός για τη θέση του ότι ο χώρος του δαπέδου στο επίδικο κέντρο αναψυχής διατηρείται ανά πάσα στιγμή καθαρός γεγονός για το οποίο δεν έπεισε με τη μαρτυρία του ούτε και ο ΜΥ
- Ουδόλως έπεισε βέβαια και για την αλήθεια του ισχυρισμού του ότι δεν παραμένουν λουλούδια στο δάπεδο ούτε για τη διάρκεια ενός λεπτού ισχυρισμός που δεν ταυτίζεται ούτε με τα λεγόμενα του ΜΥ
- Άλλωστε ο ίδιος όπως ανέφερε είναι τραγουδιστής στο αναφερόμενο νυχτερινό κέντρο και βρίσκεται στο χώρο της ορχήστρας γεγονός συνεπώς που τον εμποδίζει να είναι σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο το δάπεδο καθαρίζεται από τον ΜΥ1 ανά πάσα στιγμή. Παράλληλα μέσα από τα λεγόμενα του και το σύνολο της μαρτυρίας του ΜΥ2 διαπιστώνεται τόσο η γνώση όσο και η συγκατάθεση των εναγόμενων σε σχέση με τη ρίψη λουλουδιών στον συγκεκριμένο χώρο. Διαπιστώνεται επίσης και η γνώση των εναγόμενων ότι από τη ρίψη των λουλουδιών υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί ατύχημα αφού σύμφωνα με τα λεγόμενα του ο συγκεκριμένος υπάλληλος είναι επιφορτισμένος με το καθήκον να μαζεύει τα λουλούδια για να μην προκληθεί ατύχημα. Σε σχετική υποβολή ότι είναι αδύνατο ο ΜΥ1 μόνος του να είναι σε θέση να απομακρύνει όλα τα λουλούδια που ρίχνουν οι θαμώνες στο πάτωμα απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση λέγοντας γενικά και αόριστα ότι τα λουλούδια ρίχνονται προς τους καλλιτέχνες στο χώρο που βρίσκεται η ορχήστρα. Σε κάθε περίπτωση η θέση του αυτή βρίσκεται σε αντίφαση με την μαρτυρία της ενάγουσας η οποία ανέφερε και έγινε πιστευτή ότι στο σημείο που έπεσε και τραυματίσθηκε υπήρχαν λουλούδια στο δάπεδο τα οποία ποδοπατήθηκαν και δημιούργησαν υγρασία. Η εκδοχή του επίσης ότι κατά τον επίδικο χρόνο υπήρχαν στο χώρο πινακίδες που προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο δεν κρίνεται αξιόπιστη και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Για το γεγονός αυτό αναφέρθηκε με ασάφεια, μισόλογα και υπεκφυγές. Αρχικά ανέφερε ότι υπήρχαν πινακίδες παρόμοιες με αυτές που υποδεικνύουν ότι απαγορεύεται το κάπνισμα, ενώ, στη συνέχεια ανέφερε ότι στις πινακίδες αναγράφεται η φράση «το δάπεδο είναι αντιολισθητικό προσοχή» για να πει τέλος ότι τα αναγραφόμενα στις πινακίδες είναι στην αγγλική γλώσσα και ο ίδιος δεν γνωρίζει αγγλικά. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 από τη δικηγόρο των τριτοδιαδίκων επανέλαβα ότι ο ίδιος είναι τραγουδιστής και κατά τον επίδικο χρόνο βρισκόταν στο χώρο της ορχήστρας. Συμφώνησε ότι δεν υπάρχει πίστα χορού και ότι οι θαμώνες χορεύουν ανάμεσα στα τραπέζια. Επίσης αποδέχθηκε ότι ο Βίκτωρας Παπαδόπουλος ενημερώθηκε ότι ο λόγος της αποχώρηση της ενάγουσας από το κέντρο αναψυχής το συγκεκριμένο βράδυ ήταν επειδή είχε τραυματισθεί. Αναγνώρισε και κατατέθηκαν ως τεκμήρια η πρόταση ασφάλειας (τεκμ. 13) και το σχετικό ασφαλιστικό συμβόλαιο (τεκμ. 14). Ερωτηθείς σχετικά συμφώνησε ότι η ασφαλιστική κάλυψη που παρείχαν οι τριτοδιάδικοι ανανεωνόταν κάθε χρόνο με τους ίδιους όρους του τεκμ.
- Αναγνώρισε επίσης την απαίτηση που υπέβαλαν οι εναγόμενοι στις 16.6.2011 για το επίδικο περιστατικό (τεκμ. 15), η οποία αποδέχθηκε ότι φέρει την υπογραφή του. Σε σχετικές ερωτήσεις και υποβολές αναφορικά με το περιεχόμενο της επιστολής τεκμ. 11, ο ΜΥ2 παρέμεινε στη θέση του, που ήδη απορρίφθηκε για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω, ότι δηλαδή το περιεχόμενο της επιστολής ήταν φιλικό και γι' αυτό οι εναγόμενοι δεν προέβησαν σε οποιαδήποτε ενέργεια μετά την παραλαβή της. Σε αντίφαση δε με την προηγούμενη θέση του ότι ο ίδιος δεν είχε προσωπική γνώση για το ατύχημα της ενάγουσας, στη προσπάθεια του να δικαιολογήσει την αδιαφορία των εναγόμενων ισχυρίσθηκε ότι οι εναγόμενοι θεώρησαν πως δεν θα απαιτηθούν αποζημιώσεις από την ενάγουσα επειδή το περιστατικό δεν ήταν σοβαρό. Αποδέχθηκε ότι οι εναγόμενοι ενημέρωσαν τους τριτοδιάδικους για το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας για πρώτη φορά 16.6.2011 και αφού στο μεταξύ η τελευταία καταχώρησε αγωγή εναντίον τους. Συμφώνησε επίσης ότι το κλητήριο της αγωγής σύμφωνα με την επιστολή που κατατέθηκε ως τεκμ. 16 επιδόθηκε στο δικηγορικό γραφείο του κ. Πότση όπου ήταν το εγγεγραμμένο γραφείο των εναγόμενων και αυτός με τη σειρά του το απέστειλε στους τριτοδιάδικους. Παρέλειψε να δώσει οποιαδήποτε σαφή απάντηση, σε σχέση με το ότι στην υποβολή απαίτησης προς τους τριτοδιάδικους ημερ. 16.6.2011 (τεκμ. 15) που συμπληρώθηκε από τον ίδιο δεν ανέφερε την αλήθεια καταγράφοντας ότι δεν ήταν σε γνώση του το επίδικο περιστατικό και ότι γι΄αυτό ενημερώθηκε για πρώτη φορά από τον δικηγόρο κ. Πότση. Σημειώνεται ότι στην αλληλογραφία που ακολούθησε οι τριτοδιάδικοι με την επιστολή τους ημερ. 2.2.2012 τεκμ. 20, υποδεικνύουν την εν λόγω ψευδή δήλωση των εναγόμενων ως περαιτέρω λόγο για την απόρριψη της απαίτησης των εναγομένων για αποζημίωση. Από την μαρτυρία του ΜΥ2 είναι σαφές ότι οι εναγόμενοι γνώριζαν για το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας τόσο από την ενημέρωση που έγινε προς τον Βίκτωρα Παπαδόπουλο το ίδιο βράδυ του περιστατικού αλλά και στη συνέχεια με τη λήψη της επιστολής του δικηγόρου της ενάγουσας ημερ. 21.4.2009 τεκμ.
- Αποδέχθηκε ότι η οι τριτοδιάδικοι απέστειλαν προς τους εναγόμενους συστημένη επιστολή με την οποία και απέρριπταν την απαίτηση τους για το λόγο ότι δεν ενημερώθηκαν έγκαιρα για το περιστατικό του ατυχήματος της ενάγουσας (τεκμ 17). Αποδέχθηκε επίσης ότι η εν λόγω επιστολή παρέμεινε στα αζήτητα και προς τούτο κατατέθηκε σχετική απόδειξη (τεκμ. 18). Κατατέθηκαν επίσης κατά την αντεξέταση του, η επιστολή των δικηγόρων των εναγόμενων προς τους τριτοδιάδικους ημερ. 13.1.2012 , η σχετική απάντηση των δικηγόρων των τελευταίων με την επιστολή ημερ. 2.2.2012 (τεκμ 20) καθώς και η απαντητική επιστολή των δικηγόρων των εναγόμενων ημερ. 10.2.2012 (τεκμ. 21). Σε σχετική υποβολή, ότι με βάση τους όρους του ασφαλιστικού συμβολαίου ήταν υποχρέωση των εναγόμενων να ειδοποιήσουν τους τριτοδιάδικους για το ατύχημα έγκαιρα και εν πάση περιπτώσει όταν αυτοί έλαβαν την επιστολή τεκμ. 11, ο ΜΥ2 δεν αρνήθηκε την παράλειψη αυτή των εναγόμενων. Αρκέστηκε μόνο να πει ότι το επίδικο ατύχημα δεν ήταν σοβαρό για να αναθεωρήσει όμως στη συνέχεια λέγοντας πως δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει κατά πόσο το ατύχημα ήταν σοβαρό. Καμία επαρκή απάντηση έδωσε επίσης για το γεγονός ότι στην απαίτηση αποζημίωσης που υπέβαλαν οι εναγόμενοι ημερ. 16.6.2011 τεκμ. 15, ο ίδιος δήλωσε ψευδώς ότι δεν γνώριζε για το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας αλλά ενημερώθηκε γι΄ αυτό από το δικηγόρο των εναγόμενων κ. Πότση. Στη βάση συνεπώς των πιο πάνω πλην των γεγονότων που ο ΜΥ 2 δήλωσε παραδεκτά όπως αυτά περιγράφονται πιο πάνω η υπόλοιπη μαρτυρία του δεν γίνεται αποδέκτη και απορρίπτεται. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας καταλήγω ότι στις 6.1.2009 η ενάγουσα βρισκόταν ως θαμώνας στο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης «Piano Bar Rogmes» στη Λεμεσό. Ενώ περπατούσε κατευθυνόμενη προς το χώρο των αποχωρητηρίων γλίστρησε και έπεσε στο δάπεδο καθότι σε αυτό υπήρχαν ποδοπατημένα λουλούδια τα οποία το είχαν καταστήσει ολισθηρό. Από την πτώση της η ενάγουσα τρυαματίσθηκε και μεταφέρθηκε στην πολυκλινική υγεία όπου διαπιστώθηκε ότι έφερε μετατοπισμένο ενδοαρθρικό συντριπτικό κάταγμα αριστερής κερκίδας. Παρουσίαζε επίσης έντονο πόνο στη ψηλάφηση με φούσκωμα στη περιοχή του κόκκυγα. Την ίδια μέρα υποβλήθηκε από τον Δρ. Συμιλλίδη σε ανοιχτή ανάταξη με οστεοσυνθετική σταθεροποίηση του κατάγματος της αριστερής κερκίδας. Στις 7.1.2009 εξήλθε της κλινικής αφού το χέρι της τοποθετήθηκε σε γύψινο νάρθηκα ο οποίος αφαιρέθηκε αρχές του Φεβρουαρίου του
- Παρέμεινε κλινήρης στο σπίτι της για περίοδο 15 ημερών, περίοδος κατά την οποία επισκεπτόταν το Δρ. Συμιλλίδη στο ιατρείο του και της δόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 7.4.
- Επειδή συνέχισε να παρουσιάζει πόνο και δυσφορία τον Φεβρουάριο του 2009 επισκέφθηκε και δεύτερο ορθοπεδικό, τον Δρ. Στήβεν Ιωσιφίδη. Από τον τελευταίο της χορηγήθηκε περαιτέρω αντιφλεγμονώδης παυσίπονη αγωγή και αφού της αφαιρέθηκε ο γύψινος νάρθηκας παραπέμφθηκε σε φυσιοθεραπευτική θεραπεία. Ακτινολογικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν στις 13.2.2009, 10.3.2009 και 9.4.2009, έδειξαν σταθεροποίηση του συντριπτικού ενδοαρθρικού κατάγματος της αριστερής πηχεοκαρπικής άρθρωσης με εμφανή ενδοαθρικά σημάδια τραυματισμού που στην πορεία έδειχναν σταδιακά σημεία οστεοποίησης. Κατά την τελευταία κλινική εξέταση της που πραγματοποιήθηκε στις 21.5.2009 η ενάγουσα παραπονιόταν για έντονο πόνο τόσο στη ψηλάφηση όσο και στη μέγιστη κάμψη και έκταση και στις πλάγιες κινήσεις της πηχεοκαρπικής άρθρωσης. Τέσσερεις μήνες μετά τον τραυματισμό της ταλαιπωρείτο με έντονο πόνο κατά την ψηλάφηση και κατά την κίνηση του αριστερού καρπού με ιδιαίτερη αδυναμία. Στις 28.1.2010 υποβλήθηκε σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση από τον Δρ. Ιωσηφίδη για την αφαίρεση του οστεοσυνθετικού υλικού. Ένεκα του τραυματισμού της η ενάγουσα υπέστη διάφορα ιατρικά έξοδα αναφορά στα οποία θα γίνει στη συνέχεια. Μέχρι το έτος 2010 η ενάγουσα παραπονείτο για δυσκαμψία στις μέγιστες κινήσεις της πηχιοκαρπικής και σε επιβάρυνση ενώ μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει κάποιες δυσκολίες όχι όμως συχνές όπως όταν επιχειρεί να σφίξει τη σφουγγαρίστρα ή όταν σηκώνει βάρος. Αμέσως μετά το ατύχημα και πριν την αποχώρηση της από το νυχτερινό κέντρο η ενάγουσα και ο σύζυγος της ενημέρωσαν τον Βίκτωρα Παπαδόπουλο, ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ένας εκ των διευθυντών των εναγόμενων, για το ατύχημα ο οποίος με τη σειρά του ενημέρωσε τον ΜΥ2 επίσης διευθυντή των εναγόμενων. Ακολούθως με σχετική επιστολή του δικηγόρου της ημερ. 21.4.2009 πληροφόρησε γραπτώς τους εναγόμενους για το ατύχημα καθιστώντας τους υπεύθυνους για την καταβολή αποζημίωσης για τις σωματικές βλάβες και απώλειες που είχε υποστεί. Αποτελεί περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι κατά τον επίδικο χρόνο βρισκόταν σε ισχύ ασφαλιστήριο συμβόλαιο αστικής ευθύνης που συνάφθηκε μεταξύ των εναγόμενων και της ασφαλιστικής εταιρείας των τριτοδιαδίκων. Οι εναγόμενοι στις 15.6.2011 απέστειλαν στην ασφαλιστική εταιρεία των τριτοδιάδικων το κλητήριο ένταλμα της παρούσας αγωγής το οποίο επιδόθηκε στο εγγεγραμμένο γραφείο των εναγόμενων στις 10.6.2011 και ακολούθως στις 16.6.2011 υπέβαλαν στην ασφαλιστική εταιρεία των τριτοδιάδικων σχετική απαίτηση για αποζημίωση. Οι τριτοδιάδικοι απέρριψαν την απαίτηση των εναγόμενων για το λόγο ότι δεν ενημερώθηκαν για το αναφερόμενο περιστατικό έγκαιρα βάσει των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Οι εναγόμενοι σε κανένα στάδιο δεν έχουν αμφισβητήσει ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν οι ιδιοκτήτες και κάτοχοι του νυχτερινού κέντρου διασκέδασης «Piano Bar Rogmes».Το γεγονός ότι στην έκθεση απαίτησης δεν γίνεται ρητή αναφορά σε κατοχή αλλά σε ιδιοκτησία και διαχείριση του κέντρου δεν επηρεάζει την αξίωση της ενάγουσας εναντίον τους. Στην έκθεση υπεράσπισης τους οι εναγόμενοι αναφέρουν ρητά ότι το αναφερόμενο νυχτερινό κέντρο ήταν υπό την κατοχή και τον έλεγχο τους. Είναι περαιτέρω σαφές πως οι εναγόμενοι δεν αρνούνται πως υπείχαν έναντι της ενάγουσας καθήκον επιμέλειας αφού μέρος της έκθεσης υπεράσπισης τους αφορά στα μέτρα που ισχυρίζονται ότι έλαβαν για την εκπλήρωση αυτού του καθήκοντος (βλ. ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΡΙΚΑ V. ΑΔΩΝΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ,
(2008)1Α Α.Α.Δ 54). Περαιτέρω, να αναφέρω ότι κάτοχος ακινήτου μπορεί να είναι ο ιδιοκτήτης, ο ενοικιαστής, ο διαχειριστής και γενικά οποιοδήποτε πρόσωπο έχει δικαίωμα στο ακίνητο και ασκεί έλεγχο. Εταιρεία επίσης, κέκτηται κατοχής δια μέσου των υπαλλήλων της (βλ. Ferguson v. Welsh
(1987)1 ALL ER 878 και Wheat v. Lacon (E) & Co. Ltd
(1966)1 Q.B. 335). Έχοντας υπόψη αυτά θεωρώ ότι το ζήτημα κατά πόσο οι εναγόμενοι κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν κάτοχοι του αναφερόμενου κέντρου αναψυχής δεν αποτελεί επίδικο θέμα. Το κρινόμενο συνεπώς ζήτημα εξετάζεται κάτω από τις σχετικές πρόνοιες του άρθρου 51
(2)(β) του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου η ενάγουσα βρισκόταν νόμιμα στο κέντρο ως θαμώνας ήτοι ως «προσκεκλημένη». Σύμφωνα με το αγγλικό κοινοδίκαιο προσκεκλημένος είναι εκείνος που εισέρχεται στην περιουσία του κατόχου με τη συγκατάθεση του κατόχου από το οποίο ο κάτοχος έχει χρηματικό ή υλικό συμφέρον ή για σκοπούς κάποιας εργασίας αναφορικά με την οποία ο κάτοχος του χώρου και ο εισερχόμενος έχουν κοινό συμφέρον (βλ. Φραγκεσκίδης Λτδ v. Μάμα
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. σελ. 70). Η πρόσκληση μπορεί να είναι γραπτή ή προφορική ή εξυπακουόμενη. Ο κάτοχος του υποστατικού έχει καθήκον να φροντίζει ώστε το υποστατικό του να είναι ευλόγως ασφαλές και να μεριμνά για την αποτροπή ή την πρόληψη πρόκλησης ζημιάς από ασυνήθιστο κίνδυνο την ύπαρξη του οποίου γνωρίζει ή θα όφειλε να γνωρίζει ως ένας λογικός άνθρωπος (βλ. SlaterCross Ltd
(1956)2 All E.R. 625). To κατά πόσο ο κίνδυνος είναι «ασυνήθιστος» αυτό κρίνεται αντικειμενικά με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης. Η πτώση ενός θαμώνα σε κέντρο αναψυχής λόγω ολισθηρού δαπέδου ένεκα της ρίψης λουλουδιών είναι ασυνήθιστος κίνδυνος. Όπως ήδη έχει διαπιστωθεί από την προσκομισθείσα μαρτυρία η ρίψη των λουλουδιών γινόταν εν γνώσει και με τη συγκατάθεση των εναγόμενων. Υπενθυμίζεται ότι ο διευθυντής των εναγόμενων Μ.Υ2 παραδέχθηκε ότι στο επίδικο νυχτερινό κέντρο γίνεται ρίψη λουλουδιών. Προκύπτει επίσης από τη μαρτυρία και είναι αποδεκτό ότι στο συγκεκριμένο κέντρο δεν υπήρχε πίστα χορού και οι θαμώνες χόρευαν παντού ανάμεσα στα τραπέζια. Παράλληλα ο καθαρισμός του δαπέδου από μόνο ένα υπάλληλο το καθιστούσε πρακτικά αδύνατο το δάπεδο να καθαρίζεται συνεχώς ώστε ανά πάσα στιγμή να μην υπάρχουν σε αυτό λουλούδια. Επομένως υπήρχαν χρονικά διαστήματα που υπήρχαν λουλούδια στο δάπεδο, ποδοπατούνταν από τους θαμώνες και δημιουργείτο υγρασία από τους χυμούς τους. Ως αποτέλεσμα τούτου υπήρχαν χρονικά διαστήματα που το δάπεδο ήταν ολισθηρό, οι εναγόμενοι γνώριζαν αυτή την κατάσταση και επέτρεπαν την ρίψη των λουλουδιών στον αναφερόμενο χώρο. Η πράξη αυτή προκάλεσε μια επικίνδυνη κατάσταση. Η υπόθεση Λέσχη Ιπποδρομιών Λευκωσίας v. Αντρέα Νικήτα
(2000)1 (Γ) Α.Α.Δ. 172, έχει ερμηνεύσει τι σημαίνει «ασυνήθιστος κίνδυνος» αλλά περαιτέρω τονίζει ότι ο τραυματίας δεν έχει καθήκον να αποδείξει το χρόνο που έχει ριφθεί το αντικείμενο πάνω στο οποίο γλίστρησε προκειμένου να αποφασιστεί κατά πόσο ο κάτοχος είχε την ευκαιρία να λάβει μέτρα για τον καθαρισμό του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η ευθύνη του κατόχου είναι διπλή και συνίσταται αφενός στην πρόκληση κινδύνου έναντι του οποίου δεν μπορούσε να λάβει πλήρως αποτελεσματικά και αποτρεπτικά μέτρα. Εφαρμόζοντας συνεπώς τις πιο πάνω νομικές αρχές με βάση τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή οι εναγόμενοι κρίνονται υπόλογοι αμέλειας και ευθύνης έναντι της ενάγουσας. Οι εναγόμενοι με την έκθεση υπεράσπισης τους ισχυρίζονται συντρέχουσα αμέλεια εκ μέρους της ενάγουσας, παραθέτοντας σχετικές λεπτομέρειες αναφορά στις οποίες γίνεται στη συνέχεια. Το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα φέρει η υπεράσπιση. Φυσικά το Δικαστήριο μπορεί να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ιδίου του ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν (βλ. σύγγραμμα Αρτέμης και Ερωτοκρίτου, Τόμος 2ος, σελ. 63). Στην κρινόμενη περίπτωση διαπιστώνεται ότι η θέση των εναγόμενων περί συντρέχουσας αμέλειας της ενάγουσας δεν έχει αποδειχθεί αλλά παρέμεινε μέχρι τέλους μία θεωρητική προσέγγιση και μόνο σε επίπεδο ισχυρισμών. Ίχνος μαρτυρίας δεν έχει προσκομισθεί που να καταδεικνύει ότι η πτώση της ενάγουσας οφείλεται στην εκ μέρους της απερίσκεπτη κατανάλωση αλκοόλ αλλά ούτε και ότι η ίδια συμμετείχε κατά τον επίδικο χρόνο στη ρίψη λουλουδιών όπως αναφέρεται στην έκθεση υπεράσπισης. Μία ακόμα θέση των εναγόμενων για την ισχυριζόμενη συντρέχουσα αμέλεια της ενάγουσας σύμφωνα με την έκθεση υπεράσπισης είναι ότι παρά το γεγονός ότι αντιλήφθηκε τον κίνδυνο διέλευσης του συγκεκριμένου πατώματος και παρόλο που υπήρχε εναλλακτικός τρόπος μετάβασης στα αποχωρητήρια, απερίσκεπτα ανέλαβε τον κίνδυνο διασχίζοντας το εν λόγω πάτωμα. Προς τούτο υποβλήθηκε στην ενάγουσα κατά την αντεξέταση της ότι δεδομένου του χώρου και του τρόπου που επέλεξε να μεταβεί στο χώρο των αποχωρητηρίων χρησιμοποιώντας τη συγκεκριμένη οδό, η πτώση της οφείλεται στη δική της αμέλεια. Τέτοια όμως εκδοχή δεν προωθήθηκε εφόσον οι εναγόμενοι δεν προσέφεραν οποιαδήποτε σχετική μαρτυρία. Καμία επίσης μαρτυρία προσκομίσθηκε εκ μέρους τους προς απόδειξη του ισχυρισμού που καταγράφεται στην έκθεσης υπεράσπισης ότι η ενάγουσα επέλεξε να κατευθυνθεί στις τουαλέτες διασχίζοντας την πίστα, ισχυρισμός που εν πάση περιπτώσει αναιρείται από την ίδια την μαρτυρία των εναγόμενων οι οποίοι δήλωσαν ότι στο αναφερόμενο κέντρο δεν υπάρχει συγκεκριμένος χώρος που να χρησιμοποιείται ως πίστα χορού. Όπως δε προκύπτει από τη μαρτυρία και το περιεχόμενο της φωτογραφίας τεκμ. 12 στο αναφερόμενο κέντρο νυχτερινό κέντρο υπάρχει συγκεκριμένος χώρος μόνο για την ορχήστρα και τους τραγουδιστές. Η κατανομή ευθύνης γίνεται κάτω από ευρεία σκοπιά με γνώμονα την κοινή λογική εμπειρία (Χαράλαμπους v. Κασάπη
(1988)C.L.R 25). Στην υπόθεση Θεόδωρος Λαζάρου v. Νέμεσις Εργοληπτική Δημόσια Εταιρεία Λτδ
(2011)1B Α.Α.Δ 1325 λέχθηκε ότι η συντρέχουσα αμέλεια δεν εδράζεται σε καθήκον επιμέλειας που φέρει ο ενάγοντας απέναντι στο εναγόμενο αλλά το καθήκον αυτοπροστασίας του με επίδειξη ανάλογης επιμέλειας. Η ενάγουσα επισκεπτόταν για δεύτερη φορά τον συγκεκριμένο νυκτερινό κέντρο και γνώριζε ότι εκεί γίνεται ρίψη λουλουδιών. Όπως ανέφερε δεν είδε να υπάρχουν οποιεσδήποτε προειδοποιητικές πινακίδες και η μαρτυρία των εναγόμενων για το ζήτημα αυτό δεν έγινε αποδεκτή. Υλοποιώντας την πρόθεση της να κατευθυνθεί προς τα αποχωρητήρια γλίστρησε και έπεσε στο δάπεδο με αποτέλεσμα τον τραυματισμό της. Ακολούθως διαπίστωσε ότι στο δάπεδο υπήρχαν λουλούδια και υγρασία. Σύμφωνα δε με τη μαρτυρία της ενάγουσας που έγινε αποδεκτή, η διαρρύθμιση του χώρου, ο χαμηλός φωτισμός και η πληθώρα των θαμώνων καθιστούσε δύσκολο αν όχι αδύνατο σε κάποιον που κατευθύνεται προς τα αποχωρητήρια από το σημείο που βρισκόταν η ίδια να διαπιστώσει κατά πόσο υπήρχαν λουλούδια στο πάτωμα που το καθιστούσαν επικίνδυνο. Δεν ισχυρίσθηκε βέβαια ότι έλεγξε κατά τη στιγμή που αποφάσισε να κατευθυνθεί προς τα αποχωρητήρια αν το δάπεδο ήταν καθαρό. Όμως αυτό από μόνο του δεν οδηγεί στο συμπέρασμα περί της ύπαρξης αμέλειας εκ μέρους της και ή ότι αυτή όφειλε να λάβει οποιαδήποτε μέτρα αυτοπροστασίας. Οι εναγόμενοι με την έκθεση υπεράσπισης τους ισχυρίζονται επίσης ότι η ενάγουσα εξέθεσε η ίδια τον εαυτό της σε κίνδυνο. Υπάρχει διάκριση μεταξύ της υπεράσπισης του volenti nonfit injuria και της συντρέχουσας αμέλειας. Στην Vasiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, αναφέρεται για την υπεράσπιση του volenti nonfit injuria ότι: ". is to be distinguished from the plea of contributory negligence, for a plaintiff may have voluntarily exposed himself to the risk of being injured whilst himself exercising the utmost care. The plaintiff's knowledge of danger is a factor in considering contributory negligence. There is no doubt that in order to establish the defence, the plaintiff must be shown not only to have perceived the existence of danger, for this alone would be insufficient, (Smith v. Baker and Sons (suppra)), but also to have appreciated fully (Letang v. Ottowa Electric Railway Co. [1926] A.C. 725 P.C.) and voluntarily accepted the risk. The question whether the plaintiff's acceptance of the risk was voluntary is generally one of fact, and the answer to it may be inferred from his conduct in the circumstances." Εκείνος που εκούσια συγκατατίθεται στη διάπραξη αστικού αδικήματος δεν μπορεί να εγείρει αγωγή. Η συγκατάθεση πρέπει να είναι πραγματική. Απλή γνώση (sciens) του κινδύνου δεν είναι αρκετή. Απαιτείται και συγκατάθεση (volens) στον κίνδυνο. Τη στιγμή που η ενάγουσα ξεκίνησε να κατευθύνεται προς το χώρο των αποχωρητηρίων όπως η ίδια περιέγραψε δεν θα μπορούσε να σκεφτεί πως υπήρχε ο κίνδυνος κάνοντας μόλις μερικά βήματα να γλιστρήσει , να πέσει στο δάπεδο και να τραυματισθεί. Όπως άλλωστε ανέφερε κατά την μαρτυρία της κατευθύνθηκε προς τις τουαλέτες με το ίδιο τρόπο όπως και τη προηγούμενη φορά που επισκέφθηκε το αναφερόμενο νυκτερινό κέντρο. Δεν έχω διαπιστώσει να έχουν περάσει τέτοιες σκέψεις από το μυαλό της. Επιπρόσθετα όπως και πιο πάνω αναφέρεται δεν έχουν αποδειχθεί οι δικογραφημένοι ισχυρισμοί των εναγόμενων για απερίσκεπτη κατανάλωση αλκοόλ εκ μέρους της ενάγουσας με τρόπο που εξέθετε τον εαυτό της σε κίνδυνο ασταθούς βάδισης και τρικλίσματος αλλά ούτε και ότι η ίδια συμμετείχε κατά τον επίδικο χρόνο στη ρίψη των λουλουδιών. Συνεπώς κρίνω πως η υπεράσπιση του Volenti non fit injuria δεν εφαρμόζεται στην προκείμενη περίπτωση. ΑΝΤΑΠΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΥΣΑΣ Οι εναγόμενοι με την ανταπαίτηση τους ισχυρίζονται ότι η ενάγουσα παρέλειψε να τους ειδοποιήσει έγκαιρα και ή εντός εύλογου χρόνου για τον τραυματισμό της και αποστέρησε αυτούς από το δικαίωμα που είχαν βάσει ασφαλιστηρίου συμβολαίου, να ζητήσουν από την ασφαλιστική εταιρεία σχετική κάλυψη. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου η ενάγουσα το ίδιο βράδυ που υπέστη το ατύχημα πριν αποχωρήσει από το επίδικο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης η ίδια και ο σύζυγος της ενημέρωσαν για το περιστατικό του τραυματισμού της τον Βίκτωρα Παπαδόπουλο, ο οποίος κατά τον επίδικο χρόνο ήταν ένας εκ των διευθυντών των εναγόμενων και στη συνέχεια αυτός ενημέρωσε σχετικά τον ΜΥ2 που επίσης ήταν διευθυντής των εναγόμενων. Περαιτέρω είναι αποδεκτό και δεν έχει αμφισβητηθεί ότι στη συνέχεια με σχετική επιστολή του δικηγόρου της ημερ. 21.4.2009 (τεκμ. 11) η ενάγουσα πληροφόρησε τους εναγόμενους για το ατύχημα καθιστώντας τους μάλιστα υπεύθυνους για την καταβολή αποζημίωσης για τις σωματικές βλάβες και απώλειες που είχε υποστεί. Με βάση δε τη μαρτυρία όπως αυτή αξιολογείται πιο πάνω και στις δύο περιπτώσεις οι εναγόμενοι παρέμειναν αδρανείς. Για κάθε περίπτωση με την επιστολή του δικηγόρου της ενάγουσας (τεκμ.11) αδιαμφισβήτητα κατέστη πλέον σαφές ότι επρόκειτο για ένα γεγονός εξαιτίας του οποίου ήταν δυνατό να εγερθεί απαίτηση εναντίον τους. Επιπρόσθετα με την ίδια επιστολή η ενάγουσα ζητά από τους εναγόμενους να την πληροφορήσουν αφενός κατά πόσο υπήρχε πρόθεση εξώδικης διευθέτησης της απαίτησης της και αφετέρου κατά πόσο η επιχείρηση τους καλύπτεται από ασφαλιστικό συμβόλαιο. Στη βάση των πιο πάνω για σκοπούς πληρότητας θα εξετάσω συνεπώς στη συνέχεια και κατά πόσο η ειδοποίηση της ενάγουσας με την επιστολή του δικηγόρου της τεκμ.11 έγινε εντός εύλογου χρόνου. Το τι είναι εύλογος χρόνος αποτελεί ζήτημα πραγματικό και εξαρτάται από τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης (βλ. Χαράλαμπος Α. Δημήτρη κ.α. v. Paul Beven 1999 A.A.Δ. 663). Στη κρινόμενη περίπτωση η ενάγουσα αμέσως μετά το ατύχημα μετέβηκε στην πολυκλινική Υγεία όπου αφού διαπιστώθηκαν οι τραυματισμοί της κρίθηκε αναγκαίο να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Ακολούθως το χέρι της τοποθετήθηκε σε γύψινο νάρθηκα. Παρέμεινε κλινήρης για 15 μέρες, επισκεπτόταν το θεράποντα ιατρό της στο ιατρείο του και της δόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 7.4.2009. Συνέχισε να παρουσιάζει πόνο και δυσφορία και τον Φεβρουάριο του 2009 επισκέφθηκε και δεύτερο ορθοπεδικό, τον Δρ. Στήβεν Ιωσηφίδη. Από τον τελευταίο της χορηγήθηκε περαιτέρω αντιφλεγμονώδης παυσίπονη αγωγή και στη συνέχεια αφού της αφαιρέθηκε ο γύψινος νάρθηκας παραπέμφθηκε σε φυσιοθεραπευτική θεραπεία. Συνεκτιμώντας συνεπώς όλα τα πιο πάνω γεγονότα της υπόθεσης, ο χρόνος εντός του οποίου η ενάγουσα απέστειλε την επιστολή τεκμ. 11 προς τους εναγόμενους υπό τις περιστάσεις κρίνεται εύλογος. Η θέση συνεπώς των εναγόμενων ότι η ενάγουσα παρέλειψε να τους ενημερώσει έγκαιρα για το ατύχημα και ή εντός εύλογου χρόνου δεν ευσταθεί. Συνεπώς η ανταπαίτηση των εναγόμενων δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Εκείνο που απομένει να εξεταστεί στη συνέχεια είναι το ύψος των γενικών και ειδικών αποζημιώσεων που δικαιούται η ενάγουσα. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων έχουν πλέον αποκρυσταλλωθεί μέσα από σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Paraskevaides (overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R 789) Για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων οι προηγούμενες αποφάσεις για παρόμοια τραύματα δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό χαρακτήρα αλλά καθοδηγητικό (βλ. G&L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948). Η επί μέρους νομολογία όμως είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια και βεβαιότητα (βλ. Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.α. v. Μαρίνου Σάββα Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590). Επίσης, η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλ. Γεώργιος Ταμπούρα v. Κυριακής Κολάνη άλλως Κίκας Κολάνη,
(2008)1AA.A.Δ. 384 και Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). H νομολογία αποκαλύπτει μια αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία. Δεν πρέπει όμως οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων. (βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66 και A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416). Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου στην κρινόμενη περίπτωση η ενάγουσα από τη πτώση της υπέστη μετατοπισμένο ενδοαρθρικό συντριπτικό κάταγμα αριστερής κερκίδας. Παρουσίαζε επίσης έντονο πόνο στη ψηλάφηση με φούσκωμα στη περιοχή του κόκκυγα. Υποβλήθηκε σε ανοιχτή ανάταξη με οστεοσυνθετική σταθεροποίηση του κατάγματος της αριστερής κερκίδας και το χέρι της τοποθετήθηκε σε γύψινο νάρθηκα ο οποίος αφαιρέθηκε αρχές του μηνός Φεβρουαρίου του 2009. Της παραχωρήθηκε περαιτέρω αντιφλεγμονώδης παυσίπονη αγωγή και παραπέμφθηκε σε φυσιοθεραπευτική θεραπεία. Ακτινολογικοί έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν στις 13.2.2009, 10.3.2009 και 9.4.2009, έδειξαν σταθεροποίηση του συντριπτικού ενδοαρθρικού κατάγματος της αριστερής πηχεοκαρπικής άρθρωσης με εμφανή ενδοαθρικά σημάδια τραυματισμού που στην πορεία έδειχναν σταδιακά σημεία οστεοποίησης. Τέσσερεις μήνες μετά τον τραυματισμό της ταλαιπωρείτο με έντονο πόνο κατά την ψηλάφηση και κατά την κίνηση του αριστερού καρπού με ιδιαίτερη αδυναμία. Στις 28.1.2010 υποβλήθηκε σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση του οστεοσυνθετικού υλικού. Μέχρι το έτος 2010 η ενάγουσα παραπονείτο για δυσκαμψία στις μέγιστες κινήσεις της πηχιοκαρπικής και σε επιβάρυνση ενώ μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει κάποιες δυσκολίες όχι όμως συχνές όπως για παράδειγμα όταν επιχειρεί να σφίξει την σφουγγαρίστρα και να σηκώσει βάρος. Η υπάρχουσα νομολογία επί του θέματος των αποζημιώσεων θέτει ότι οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα(βλ.Christofi Ioannou & Paraskevaides (Overseas) Ltd and Other v. Christofi (πιο πάνω ) αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρης ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση (βλ. Paraskevopoulos v. Georghiou
(1970)1 C.L.R. 118 και Xenopoulos and another v. Anastasiou
(1981)1 C.L.R. 521). Από την άλλη, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτές (βλ. Δ. Κουμπαρή κ.ά. v. Δ. Χρίστου Φατρή
(2001)1 Α.Α.Δ. 921). Έχει τονιστεί, περαιτέρω, η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (βλ. Βρυωνίδη v. Σωφρονίου
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 118). Στην υπόθεση Δέσπω Καλογήρου v. Χριστίνας Αντωνιάδου
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1444, επιδικάστηκε ποσό Λ.Κ.6.000 για γενικές αποζημιώσεις για τραυματισμούς, κάκωση στο δεξιό αστράγαλο, δύο εγχειρίσεις καθαρισμού πληγών, απόσπαση μοσχεύματος από άλλο μέρος και τοποθέτηση στο καταστραφέν μέρος, πρόκληση μεγάλης ουλής κ.ά., ηλικία 20 ετών. Στην υπόθεση Κούρρης v. Παπαδοπούλου
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 1147, ο εφεσείοντας, 35 ετών κατά το δυστύχημα, είχε υποστεί ανοικτό συντριπτικό κάταγμα του κάτω τρίτου της δεξιάς κνήμης και περόνης. Έγινε ανάταξη, τοποθετήθηκαν 2 βελόνες και γύψος. Για 6 μήνες χρησιμοποιούσε βακτηρίες και παρέμεινε εκτός εργασίας για 13 περίπου μήνες. Επιδικάστηκαν €11.960,21 (£7.000). Στην υπόθεση Παντελής Μεταξάς v. Χαράλαμπος Ιωάννου
(2010)1(Γ) 1814, ο ενάγοντας υπέστη σοβαρό διάστρεμμα και τραυματική ρήξη των συνδέσμων των αρθρώσεων του καρπού της δεξιάς χειρός με αποτέλεσμα τη διαταραχή της σχέσης του μηνοειδούς και σκαφοειδούς οσταϊου, υπήρχε και οστεορθρίτιδα, ασκούσε βαριά χειρονακτική εργασία, αυξήθηκαν κατ' έφεση οι αποζημιώσεις σε €20.503 (£12.000). Στην υπόθεση Άντρη Ρούσου v. Ελένης Αλεξάνδρου κ.α.
(1999)1Β Α.Α.Δ 1060 η εφεσείουσα υπέστη κατάγματα στους καρπούς των δύο χεριών και συγκεκριμένα του κάτω άκρου της κερκίδας και της ωλένης που επουλώθηκαν πλήρως και δεν υπήρχε ενδεχόμενο οστεοαρθρίτιδας, μώλωπες κάτω και γύρω από το δεξιό μάτι, συμπίεση της δεξιάς ζυγωματικής χώρας, ελαφρά εγκεφαλική διάσειση και θλαστικό τραύμα στην αριστερή επιγονατίδα — Επιδικασθείσες από το πρωτόδικο Δικαστήριο £5.000.-γενικές αποζημιώσεις χαρακτηρίσθηκαν ότι ευρίσκοντο κοντά στα χαμηλά όρια του πλαισίου, αλλά επικυρώθηκαν. Γεγονός αποτελεί ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι η ενάγουσα αναγκάστηκε να υποβληθεί σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις και υπέστη πόνο και ταλαιπωρία και παρέμεινε για κάποιο χρονικό διάστημα εκτός εργασίας. Έχοντας υπόψη μου όλα τα πιο πάνω, τον πόνο και την ταλαιπωρία που αντιμετώπισε η ενάγουσα καταλήγω ότι δίκαιο και εύλογο ποσό αποζημίωσης της ενάγουσας ως προς τους τραυματισμούς που υπέστη είναι το ποσό των €12.000. Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις είναι γνωστό και έχει τονιστεί στη νομολογία ότι οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα αλλά να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (βλ. Σπύρου v. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1 (E) A.A.Δ. 298 και Ηρακλέους v. Πέτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239). Η ενάγουσα έχει καταθέσει στο Δικαστήριο αποδείξεις για το ποσό των €2.367,06 έξοδα που αφορούσαν την νοσηλέια της στην πολυκλινική υγεία (τεκμ.3), για το ποσό των € 2.300 που αφορούσαν τα έξοδα των γιατρών Συμιλλίδη, Αλωνεύτη και Κοντοζή (τεκμ.4), για το ποσό των €374 έξοδα που αφορούσαν την παραμονή της στην πολυκλινική υγεία κατά την δεύτερη χειρουργική επέμβαση (τεκμ.7 και 10) και για το ποσό των €980 που αφορούσαν τα έξοδα των γιατρών Δρ. Ιωσιφίδη και του αναισθησιολόγου Δρ. Γιωργαλλίδη (τεκμ. 8 και 9). Έχει παραθέσει επίσης αποδείξεις για την πληρωμή του ποσού των €270 έξοδα φυσιοθεραπείας(τεκμ 5) και για το ποσό των €130 που πλήρωσε για την ιατρική έκθεση του Δρ. Ιωσιφίδη (τεκμ 6). Τα πιο πάνω ποσά που ανέχονται στο συνολικό ποσό των €6.421,06 σεντ έχουν αποδειχθεί και εν πάση περιπτώσει δεν έχουν αμφισβητηθεί από τους εναγόμενους. Ως εκ τούτου γίνονται αποδεκτά. Για το ποσό των €3.000 που η ενάγουσα ισχυρίσθηκε ότι κατέβαλε στην μητέρα της για την περίοδο που παρέμεινε εκτός εργασίας δεν κατάθεσε στο Δικαστήριο καμία απόδειξη και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Τέλος, αναφορικά με την επιδίκαση τόκου, παρατηρώ ότι η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 30.12.2009 με κλητήριο ένταλμα γενικά οπισθογραφημένο το οποίο τροποποιήθηκε στις 8.6.2011. Το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο τροποποιήθηκε στις 8.6.2011 και επιδόθηκε στις 10.6.2011 ενώ η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε στις 14.10.2011. Παρά το ότι η τροποποίηση του κλητηρίου αφορούσε το όνομα του εναγόμενου δεν θεωρώ ότι έχει δοθεί επαρκής εξήγηση για την καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής. Ως εκ τούτου θεωρώ ορθό το ποσό των γενικών αποζημιώσεων να φέρει τόκο από την ημέρα καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης ήτοι από 14.10.2011. (βλ. Φοινικαρίδης και άλλης v. Γεωργίου και άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Miller Roza Maria v. Ute Petek
(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ.
- Επίσης από τα ποσά των ειδικών αποζημιώσεων παρατηρείται ότι το ποσό των € 2.300 πληρώθηκε στις 30.9.
- Θεωρώ συνεπώς ορθό όπως αυτό φέρει νόμιμο τόκο από την ημερομηνία πληρωμής του ενώ τα υπόλοιπα ποσά των ειδικών αποζημιώσεων από την ημερομηνία καταχώρησης της έκθεσης απαίτησης. Με βάση την πιο πάνω κατάληξη μου εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγόμενων: (α) για το ποσό των €12.000 ως γενικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο από τις 14.10.
- (β) για το ποσό των €6.421,06 σεντ ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο επί του ποσού των € 4.421.06 από τις 14.10.2011 και επί του ποσού των €2.300 από τις 30.9.
- (γ) πλέον έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΤΩΝ ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΡΙΤΟΔΙΑΔΙΚΩΝ Η Διαδικασία Τριτοδιάδικου αντλεί την προέλευσή της από τη Δ.16 των παλαιών Αγγλικών Διαδικαστικών Κανονισμών, των οποίων οι βασικές πρόνοιες είναι όμοιες με τις πρόνοιες της δικής μας Δ.
- Η διαδικασία αυτή δημιουργήθηκε στην Αγγλία με το Νόμο Judicature Act 1873 και θεωρήθηκε ότι ήταν μια διαδικασία ανάλογη με αγωγή, που καταχωρείτο από τον εναγόμενο σε υπάρχουσα αγωγή εναντίον του Τριτοδιάδικου. Ο εναγόμενος σε τέτοια περίπτωση εθεωρείτο ενάγων και ο Τριτοδιάδικος εναγόμενος. Επομένως, η Ειδοποίηση Τριτοδιάδικου υπέχει μορφή αγωγής του εναγόμενου εναντίον του Τριτοδιάδικου (βλ. McCheane v. Jyles
(1902)1 Ch.D. 287). Μετά την επίδοση της Ειδοποίησης Τριτοδιαδίκου, ο Τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος στην αγωγή αυτή και έχει τα ίδια δικαιώματα σχετικά με την υπεράσπισή του ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή από τον εναγόμενο. Ο Τριτοδιάδικος όμως, δεν είναι εναγόμενος στην υφιστάμενη αγωγή του ενάγοντα εναντίον του εναγόμενου, εκτός αν ο ενάγων αποφασίσει και τον καταστήσει συνεναγόμενο. Η Διαδικασία Τριτοδιαδίκου είναι εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη διαδικασία από την προϋπάρχουσα αγωγή (Βλ. Stott v. West Yorkshire Road Car Co. [1971] 3 All E.R. 534, Annual Practice 1958, σελ. 381 κ.ε.) Σκοπός της Διαδικασίας Τριτοδιαδίκου είναι η αποφυγή πολλαπλότητας αγωγών, η αποφυγή εξόδων, η δέσμευση του Τριτοδιάδικου με το αποτέλεσμα αγωγής μεταξύ Ενάγοντος και Εναγομένου και η δυνατότητα απόφασης επί του θέματος που σχετίζεται με τη διαδικασία Τριτοδιάδικου αμέσως μετά την απόφαση στην αγωγή, για να μην είναι αναγκασμένος ο εναγόμενος να περιμένει να αποδείξει την αξίωσή του εναντίον του Τριτοδιάδικου με άλλη αγωγή ενώ ο ενάγων θα έχει την ευκαιρία να εκτελέσει την απόφαση εναντίον του. Η αρχή αυτή διατυπώθηκε στη σημαντική για την εποχή απόφαση στην υπόθεση Barclays Bank v. Tom [1923] 1 KB221 στη σελίδα 226. Αυτή η αρχή ακολουθήθηκε αργότερα από την The Normar [1968] 1 All E.R. 753 και την Chatsworth Investments v. Amoco Ltd [1968] 3 All E.R. 357. (Νικήτα ν. Medcon Constructions Ltd κ.α.
(1997)1 ΑΑΔ, 643,
- Στην κρινόμενη περίπτωση η σχέση ασφαλιστή και ασφαλισμένου κατά το επίδικο χρόνο μεταξύ των εναγόμενων και των τριτοδιάδικων δυνάμει του ασφαλιστηρίου εγγράφου, τεκμ. 14, δεν έχει αμφισβητηθεί ενώ η επίδικη διαφορά μεταξύ τους έχει σκιαγραφηθεί όπως αυτή περιγράφεται πιο πάνω. Στην έκθεση απαίτησης τους εναντίον των τριτοδιάδικων οι εναγόμενοι αναφέρουν ότι μέχρι την ημερομηνία που τους επιδόθηκε η αγωγή οι ίδιοι αγνοούσαν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες τραυματίσθηκε η ενάγουσα. Ισχυρίζονται επίσης ότι απέστειλαν έγκαιρα στους τριτοδιάδικους πιστό αντίγραφο του κλητηρίου εντάλματος της αγωγής που καταχώρησε η ενάγουσα εναντίον τους όταν αυτό τους είχε επιδοθεί και παράλληλα αντιτάσσουν πως ο ισχυρισμός των τριτοδιαδίκων περί μη έγκαιρης ενημέρωσης τους για το επίδικο περιστατικό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από τη μαρτυρία του ΜΥ2 ότι οι εναγόμενοι δεν ειδοποίησαν τους τριτοδιάδικους για το περιστατικό του ατυχήματος της ενάγουσας ποτέ πριν τις 15.6.2011 και συγκεκριμένα όταν απέστειλαν σε αυτούς το κλητήριο ένταλμα της αγωγής που καταχώρησε η ενάγουσα εναντίο τους. Αδιαμφισβήτητο επίσης παραμένει ότι η απαίτηση των εναγόμενων που υποβλήθηκε στη συνέχεια και συγκεκριμένα στις 16.6.2011 απορρίφθηκε από τους τριτοδιάδικους για το λόγο ότι δεν είχαν ενημερωθεί έγκαιρα για το επίδικο περιστατικό. Εκείνο που απομένει συνεπώς να εξεταστεί στην προκειμένη περίπτωση είναι η νομιμότητα και το εύλογο της απόφασης των Τριτοδιάδικων να απορρίψουν την απαίτηση των εναγομένων. Στο Αγγλικό Δίκαιο το ζήτημα της ειδοποίησης του ασφαλιστή για πρόκληση ζημιάς και επιθεώρηση της δεν διέπεται νομοθετικά αλλά προκύπτει από τα συγγράμματα ότι τα ασφαλιστήρια συμβόλαια συνήθως περιέχουν όρο ώστε σε περίπτωση ζημιάς ο ασφαλισμένος να υποχρεούται να ειδοποιήσει την ασφαλιστική εταιρεία, και εάν υπάρχει τέτοιος όρος και δεν καθορίζεται ο χρόνος μέσα στον οποίο επιβάλλεται να δοθεί η ειδοποίηση, τότε αυτή θα πρέπει να δοθεί εντός εύλογου χρόνου και χωρίς καμία αδικαιολόγητη αργοπορία. (MacGillivray & Parkington on Insurance Law (Sixth Edition), σελ. 735, 738-742, The Law Of Contracts (Volume II) Specific Contracts, σελ. 712 -714). Στο σύγγραμμα MacGillivray & Parkington on Insurance Law (Sixth Edition) στη σελίδα 735 αναφέρονται τα ακόλουθα: "
- Necessity for notice. Insurance policies almost always require notice of the loss sustain by the insured to be given to the insurer within a specified time. The purpose of such a clause is to enable the insurer to test the genuineness of the claim within a reasonably short time of the occurrence of the loss and to ensure that immediate steps are taken to mitigate the consequences of the loss. Some policies, however, do not contain any express stipulation about notice and the question arises whether there is an implied obligation on the insured to give notice". Χρήσιμα είναι επίσης τα ακόλουθα αποσπάσματα από το σύγγραμμα Ivamy, General Principles of Insurance Law, (Fourth Edition σελίδα 423: "
- The Notice should be given within the prescribed Time The notice should be given within the prescribed time, i.e. within the time fixed by the stipulation, or within a reasonable time, as the case may be. What is a reasonable time depends on the circumstances. The reason for this rule is that if notice is not given within the required period, the insurers may well be prejudiced by the greater difficulty of ascertaining the true facts relating to the loss. The condition usually provides for the notice to be given "forthwith" or "as soon as possible" after its occurrence. Whether in a particular case the condition has been fulfilled is a matter of fact. Whether a stipulation as to the giving of notice within the required time is a condition precedent or not depends upon the intention of the parties, as shown in the language of the condition, and the consequences of a breach of the stipulation vary accordingly. A. Where the Stipulation as to Time is Made a Condition Precedent Where the stipulation as to time is made a condition precedent, the assured must give notice within the prescribed time. If he fails to do so, he will be precluded from enforcing the policy, even though circumstances beyond his control have rended it impossible for him to give the notice within the prescribed time, and it has, in fact, been given at the earliest opportunity". Στην υπό εξέταση υπόθεση το ασφαλιστήριο έγγραφο το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως τεκμ 14 κάτω από τον τίτλο « Όροι Απαιτήσεων» μεταξύ και άλλων όρων στην παράγραφο 1 προνοούνται τα ακόλουθα: Σε περίπτωση γεγονότος εξαιτίας του οποίου είναι δυνατό να εγερθεί απαίτηση δυνάμει του παρόντος Ασφαλιστηρίου ο Ασφαλισμένος οφείλει να ειδοποιήσει αμέσως την Εταιρεία γραπτώς δίνοντας όλες τις πληροφορίες για το γεγονός τις οποίες η Εταιρεία ήθελε ζητήσει. Από το λεκτικό του τεκμ. 14 είναι σαφές ότι ο όρος της παραγράφου 1 τίθεται ως προαπαιτούμενη προϋπόθεση για την υποβολή απαίτησης αποζημίωσης εκ μέρους του ασφαλισμένου. Το ασφαλιστικό συμβόλαιο τεκμ 14 προνοεί επίσης ρητά, ως απαραίτητη προϋπόθεση για τυχόν ευθύνη της ασφαλιστικής εταιρείας για καταβολή αποζημίωσης, την πιστή τήρηση των όρων του συμβολαίου εκ μέρους του ασφαλισμένου. Εξετάζοντας συνεπώς το ζήτημα στη βάση των πιο πάνω νομικών αρχών, καταλήγω ότι ο όρος για την άμεση ειδοποίηση της ασφαλιστικής εταιρείας των τριτοδιαδίκων σε περίπτωση γεγονότος εξαιτίας του οποίου είναι δυνατό να εγερθεί απαίτηση, στην προκειμένη περίπτωση το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας, συνιστούσε προαπαιτούμενη προϋπόθεση (condition precedent) για τυχόν ευθύνη των τριτοδιαδίκων για καταβολή αποζημίωσης. Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι σαφές ότι οι εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν με την προϋπόθεση αυτή δεδομένου ότι παρέλειψαν να ενημερώσουν άμεσα τους τριτοδιάδικους για το περιστατικό του τραυματισμού της ενάγουσας και ενώ αυτό ήταν σε γνώση τους από το ίδιο βράδυ του ατυχήματος αφού όπως και πιο πάνω περιγράφεται ενημερώθηκαν σχετικά από την ενάγουσα και το σύζυγο της πριν αυτοί αποχωρήσουν από το αναφερόμενο νυχτερινό κέντρο διασκέδασης. Επίσης η ενάγουσα στη συνέχεια και μέσα σε εύλογο χρόνο με σχετική επιστολή του δικηγόρου της ημερ. 21.4.2009 πληροφόρησε και γραπτώς τους εναγόμενους για το επίδικο ατύχημα καθιστώντας τους υπεύθυνους για την καταβολή αποζημίωσης για τις σωματικές βλάβες και απώλειες που είχε υποστεί. Σε κάθε περίπτωση η υποχρέωση των εναγόμενων για άμεση ενημέρωση των τριτοδιαδίκων βάσει των όρων του τεκμ.14 θα έπρεπε να είχε εκπληρωθεί έγκαιρα και χωρίς καμία αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Οι εναγόμενοι όμως χωρίς οποιοδήποτε εύλογο λόγο συνέχισαν να παραμένουν άπρακτοι και αδρανείς ακόμα και όταν παρέλαβαν την επιστολή του δικηγόρου της ενάγουσας ημερομηνίας 21.4.2009 τεκμ.
- Εξετάζοντας συνεπώς τα γεγονότα της υπόθεσης η κατάληξη δεν μπορεί να είναι άλλη από το ότι οι εναγόμενοι παρέλειψαν να ειδοποιήσουν τους τριτοδιάδικους για το περιστατικό του ατυχήματος της ενάγουσας έγκαιρα και ή εν πάση περιπτώσει μέσα σε εύλογο χρόνο. Το επίδικο ατύχημα κατά το οποίο τραυματίσθηκε η ενάγουσα έγινε στις 6.1.2009 και οι εναγόμενοι χωρίς εύλογη αιτία ειδοποίησαν τους τριτοδιάδικους στις 15.6.
- Ο χρόνος αυτός που οι εναγόμενοι εντελώς αδικαιολόγητα άφησαν να παρέλθει, δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις να κριθεί εύλογος και είχε ως αποτέλεσμα οι τριτοδιάδικοι με όλες τις κατ΄ επέκταση σε βάρος τους συνέπειες, να κληθούν να καλύψουν συγκεκριμένη απαίτηση για ένα περιστατικό που έλαβε χώρα δυόμιση και πλέον χρόνια προηγουμένως . Συνεπώς για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω η απόφαση των Τριτοδιάδικων να απορρίψουν την απαίτηση των εναγόμενων κρίνεται νόμιμη και εύλογη. Η πιο πάνω παράλειψη των εναγόμενων υπήρξε καθοριστική και μοιραία για την τύχη της απαίτησης τους εναντίον των τριτοδιαδίκων. Συνακόλουθα, η απαίτηση των εναγόμενων αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα σε βάρος τους και προς όφελος των τριτοδιαδίκων όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)............ Στ. Λουκίδου Βασιλείου Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Subject: Civil/Other action/Final (Αναφορά: Πολιτική -Αμέλεια κατόχου κέντρου διασκέδασης). cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο