Χαράλαμπου Σάββα κ.α. ν. Δρ. Κυριάκος Νικολάου κ.α., Αρ. Αγωγής 1074/2011, 22/12/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2017:A417 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Μαλαχτού, Π.Ε.Δ Αρ. Αγωγής 1074/2011 Μεταξύ:
- Χαράλαμπου Σάββα, εκ Λεμεσού
- Αναστασίας Σάββα, εκ Λεμεσού Εναγόντων -και-
- Δρ. Κυριάκος Νικολάου, από τη Λεμεσό
- Δρ. Ανδρέας Πλάτωνος, από τη Λεμεσό Εναγομένων --------------------------- Αίτηση ημερ. 30.11.2017 Ημερ. 22.12.2017 Για τους Εναγόμενους-Αιτητές: Α. Γλυκής για Ηλίας Νεοκλέους & Σία ΔΕΠΕ Για τους Ενάγοντες-Καθ'ων η Aίτηση: Μ. Χαρτσιώτης για Μάριος Χαρτσιώτης & Σία ΔΕΠΕ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Την 11.12.2007 η Αναστασία Σάββα γέννησε την Μιράντα-Μαρίνα Σάββα. Την 4.10.2010 καταχωρίστηκε η αγωγή 4790/2010, πρώτη από τις συνενωμένες αγωγές, από την Μιράντα διά του πατρός και μητρός της και πλησιεστέρων φίλων και φυσικών κηδεμόνων της Χαράλαμπου Σάββα και Αναστασίας Σάββα. Η αγωγή καταχωρίστηκε με Κλητήριο Ένταλμα Γενικά Οπισθογραφημένο και με αυτό αξιώνονταν αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και σωματικές και νοητικές αναπηρίες που υπέστηκε η Μιράντα λόγω της ισχυριζόμενης αμέλειας που επέδειξαν οι Εναγόμενοι 1 και 2 ιατροί κατά την διαδικασία της κύησης ή και του τοκετού της. Οι Εναγόμενοι καταχώρισαν Σημείωμα Εμφάνισης την 22.10.
- Την 9.3.2011 καταχωρίστηκε η παρούσα αγωγή εναντίον των ιδίων ιατρών, από τον Χαράλαμπο και την Αναστασία με την οποία αξιώνουν αποζημιώσεις για ταλαιπωρία, αγωνία, ψυχική οδύνη, ψυχικό τραυματισμό, ψυχική αναστάτωση και περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες, απώλειες, έξοδα και ζημιές που οι ίδιοι, προσωπικά, υπέστησαν λόγω της κατάστασης της υγείας της θυγατέρας τους. Είναι η δεύτερη συνενωμένη αγωγή. Οι Εναγόμενοι καταχώρισαν Σημείωμα Εμφάνισης την 23.3.
- Υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση στην προώθηση των διαδικασιών. Η Μιράντα απεβίωσε την 25.2.2012 προτού καταχωριστούν εκθέσεις απαίτησης. Στην 4790/2010 εκδόθηκε την 25.10.2013 διάταγμα για τροποποίηση του τίτλου ώστε ο Χαράλαμπος και η Αναστασία να ενάγουν ως διαχειριστές της περιουσίας της αποβιώσασας. Προκύπτει πως δεν έγινε χρήση του διατάγματος και εκδόθηκε νέο την 17.12.2013 που επέτρεπε και τροποποιήσεις στο σώμα της γενικής οπισθογράφησης. Τροποποιημένο Γενικά Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα καταχωρίστηκε την 14.1.
- Παρήλθαν άλλοι 14 μήνες για να καταχωριστεί Έκθεση Απαίτησης την 24.3.
- Έκθεση Υπεράσπισης καταχωρίστηκε 18 μήνες μετά την 5.10.
- Απάντηση στην Υπεράσπιση καταχωρίστηκε την 10.1.
- Στην παρούσα αγωγή Έκθεση Απαίτησης καταχωρίστηκε την 16.10.
- Έκθεση Υπεράσπισης καταχωρίστηκε την 5.10.2016 και Απάντηση την 10.1.
- Στις Εκθέσεις Απαίτησης που καταχωρίστηκαν γίνεται επίκληση και του γεγονότος του θανάτου της Μιράντας. Την 10.1.2017 εκδόθηκε διάταγμα συνένωσης των αγωγών και η 4790/2010 ορίστηκε ως η οδηγός. Οι συνενωμένες αγωγές ορίστηκαν για οδηγίες την 7.3.2017 οπόταν και διατάχθηκε ένορκη αποκάλυψη εγγράφων. Οι Εναγόμενοι 1 και 2 καταχώρισαν Ένορκες Δηλώσεις Αποκάλυψης την 20.4.2017 και ο Χαράλαμπος την 9.10.
- Εν τω μεταξύ την 3.10.2017 άρχισε η ακροαματική διαδικασία με την κατάθεση της Αναστασίας (ΜΕ1). Την 10.10.2017 δηλώθηκαν παραδεκτά γεγονότα και οι συνενωμένες αγωγές ορίστηκαν για συνέχιση την 6.11.
- Τρεις ημέρες προηγουμένως, την 3.11.2017 οι Εναγόμενοι καταχώρισαν αίτηση τροποποίησης των Υπερασπίσεων τους σε αμφότερες τις αγωγές και την 17.11.2017, χωρίς ένσταση από τους Ενάγοντες, εκδόθηκαν σχετικά διατάγματα. Τροποποιημένες Εκθέσεις Υπεράσπισης καταχωρίστηκαν την 24.11.
- Με τις Τροποποιημένες Εκθέσεις Υπεράσπισης προβάλλεται ο περαιτέρω ισχυρισμός ότι οι σωματικές βλάβες και ή ο θάνατος της Μιράντας οφείλονταν στην αμέλεια ή και παράβαση των νομίμων καθηκόντων του ιατρικού, παραϊατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και υπαλλήλων του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και του Νοσοκομείου Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στη Λευκωσία. Παρατίθενται λεπτομέρειες αμέλειας ή και παράβασης των νομίμων καθηκόντων του ιατρικού, παραϊατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και υπαλλήλων και των δύο Νοσοκομείων. Σημειώνεται ότι για ισχυριζόμενες πράξεις και παραλείψεις ο Γενικός Εισαγγελέας ως εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι εκ προστήσεως υπεύθυνος και δηλώνεται η πρόθεση να τον προσεπικαλέσουν ως τριτοδιάδικο. Με την υπό κρίση Αίτηση οι Εναγόμενοι αιτούνται άδεια του Δικαστηρίου για έκδοση και επίδοση ειδοποίησης τριτοδιαδίκου στο Γενικό Εισαγγελέα ως εκπρόσωπο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Αίτηση υποστηρίζεται με Ένορκη Δήλωση ημερ. 30.11.2017 της Γεωργίας Ελευθερίου, ασκούμενης δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο των δικηγόρων τους. Επικαλούνται οι Εναγόμενοι το γεγονός ότι οι Ενάγοντες καταχώρισαν Ένορκη Δήλωση Αποκάλυψης μόλις την 9.10.2017, δηλαδή μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, παραβιάζοντας την υποχρέωση τους. Είναι γεγονός ότι οι Ενάγοντες δεν είχαν συμμορφωθεί με τις οδηγίες του Δικαστηρίου για αποκάλυψη που δόθηκαν την 7.3.
- Αναφέρεται ακόμα στην Ένορκη Δήλωση Ελευθερίου ότι μόλις πρόσφατα παραλήφθηκαν από τους Ενάγοντες σωρεία εγγράφων περιλαμβανομένων ιατρικών πιστοποιητικών τα οποία εκδόθηκαν στο παρελθόν, αλλά ουδέποτε είχαν προηγουμένως αποκαλυφθεί. Σε αυτή τη βάση τροποποιήθηκε η Έκθεση Υπεράσπισης και προβλήθηκαν ισχυρισμοί για αμέλεια ή και παράβαση των νομίμων καθηκόντων του ιατρικού, παραϊατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού και υπαλλήλων του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού και του Νοσοκομείου Αρχ. Μακαρίου Γ΄ στη Λευκωσία. Είναι η θέση των Εναγομένων ότι είναι ορθό και δίκαιο να εκδοθεί το εξαιτούμενο διάταγμα ούτως ώστε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να προστεθούν στη διαδικασία για να αποδοθεί πλήρης δικαιοσύνη. Προβάλλεται η θέση ότι οι Ενάγοντες δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ζημιά με την έκδοση του διατάγματος, αντίθετα εάν αυτό δεν εκδοθεί τα ουσιαστικά συμφέροντα των Εναγομένων θα επηρεαστούν δυσμενώς και ανεπανόρθωτα. Παρά το γεγονός ότι η υπό κρίση Αίτηση καταχωρίστηκε μονομερώς, όπως προνοείται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι συνενωμένες αγωγές, ζήτησε από τα μέρη να τοποθετηθούν (βλ. Ιωάννου ν. Κώστας Βιολάρης & Υιοί Λτδ
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 1424, 1430). Οι Ενάγοντες καταχώρισαν Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης με 15 λόγους ένστασης που υποστηρίζεται με Ένορκη Δήλωση ημερ. 10.12.2017 του Χαράλαμπου. Ο ομνύοντας αναφέρει ότι οι Ενάγοντες έχουν ήδη κλητεύσει τους εμπειρογνώμονες μάρτυρες τους και ότι υπάρχει κίνδυνος σε περίπτωση που η Αίτηση επιτραπεί και καθυστερήσει η εκδίκαση της αγωγής αυτοί οι μάρτυρες ή κάποιος από αυτούς να μην είναι σε θέση να καταθέσει. Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι ένας εκ των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι μεγάλης ηλικίας. Στο υπόλοιπο μέρος της Ένορκης του Δήλωσης ο Χαράλαμπος αναλώνεται σε επιχειρηματολογία στη βάση της συμβουλής των δικηγόρων των Εναγόντων. Στην Ιωάννου ν. Κώστας Βιολάρης & Υιοί Λτδ
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 1424, 1429-1430, αναφέρεται ότι μπορεί να χορηγηθεί άδεια προσεπίκλησης τριτοδιαδίκου όταν πληρείται μια από τις περιπτώσεις της Δ.10 θ.1
(1)των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας και ότι η εκ πρώτης όψεως βάσιμη διεκδίκηση συνεισφοράς ή αποζημίωσης αποτελεί την πρώτη από τις περιπτώσεις. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι το ζήτημα καλύπτεται από τις πρόνοιες της Δ.10 θ.1
(1)και ότι το Δικαστήριο έχει την εξουσία, σε αυτή τη βάση να εκδώσει διάταγμα προσεπίκλησης του Γενικού Εισαγγελέα ως τριτοδιαδίκου. Ως προς το γεγονός ότι η αξίωση αφορά και στο θάνατο προσώπου, σημειώνεται ότι δεν ηγέρθηκε ζήτημα παραγραφής η δε Κυπριανού κ.ά. ν. Θεοδώρου κ.ά.
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1006 φαίνεται να καλύπτει την περίπτωση. Ωστόσο το Δικαστήριο θα αποφύγει να ενδιατρίψει επί του ζητήματος ώστε αυτό να παραμένει ανοικτό για την περίπτωση που εφόσον προσεπικληθεί ο τριτοδιάδικος αυτός να έχει την ευχέρεια να εγείρει ζήτημα παραγραφής. Στη Νικήτα Ανδρέας ν. Medcon Construction Limited και Άλλου
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 643, 653 αναφέρεται ότι: «Η Διαδικασία Τριτοδιάδικου αντλεί την προέλευσή της από τη Δ.16 των παλαιών Αγγλικών Διαδικαστικών Κανονισμών, των οποίων οι βασικές πρόνοιες είναι όμοιες με τις πρόνοιες της δικής μας Δ.10. H διαδικασία αυτή δημιουργήθηκε στην Αγγλία με το Νόμο Judicature Act 1873 και θεωρήθηκε ότι ήταν μια διαδικασία ανάλογη με αγωγή, που καταχωρείτο από τον εναγόμενο σε υπάρχουσα αγωγή εναντίον του τριτοδιάδικου. Ο εναγόμενος σε τέτοια περίπτωση εθεωρείτο ενάγων και ο τριτοδιάδικος εναγόμενος. Επομένως, η Ειδοποίηση Τριτοδιάδικου υπέχει μορφή αγωγής του εναγόμενου εναντίον του τριτοδιάδικου (βλ. McCheane v. Jyles
(1902)1 Ch.D. 287). Μετά την επίδοση της Ειδοποίησης Τριτοδιαδίκου, ο τριτοδιάδικος καθίσταται διάδικος στην αγωγή αυτή και έχει τα ίδια δικαιώματα σχετικά με την υπεράσπισή του ως εάν να είχε εναχθεί με κανονική αγωγή από τον εναγόμενο. Ο τριτοδιάδικος όμως, δεν είναι εναγόμενος στην υφιστάμενη αγωγή του ενάγοντα εναντίον του εναγόμενου, εκτός αν ο ενάγων αποφασίσει και τον καταστήσει συνεναγόμενο. Η Διαδικασία Τριτοδιαδίκου είναι εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη διαδικασία από την προϋπάρχουσα αγωγή (Βλ. Stott v. West Yorkshire Road Car Co. [1971] 3 All E.R. 534, Annual Practice 1958, σελ. 381 κ.ε.). Σκοπός της Διαδικασίας Τριτοδιαδίκου είναι η αποφυγή πολλαπλότητας αγωγών, η αποφυγή εξόδων, η δέσμευση του τριτοδιάδικου με το αποτέλεσμα αγωγής μεταξύ ενάγοντος και εναγομένου και η δυνατότητα απόφασης επί του θέματος που σχετίζεται με τη διαδικασία τριτοδιάδικου αμέσως μετά την απόφαση στην αγωγή, για να μην είναι αναγκασμένος ο εναγόμενος να περιμένει να αποδείξει την αξίωσή του εναντίον του τριτοδιάδικου με άλλη αγωγή ενώ ο ενάγων θα έχει την ευκαιρία να εκτελέσει την απόφαση εναντίον του.» Όλα τα ζητήματα που εγείρουν οι Ενάγοντες είναι διαδικαστικά. Αφορούν, κατά κύριο λόγο, την καθυστέρηση που αναπόφευκτα θα προκληθεί εάν εκδοθεί το εξαιτούμενο διάταγμα. Όμως δύσκολα μπορεί να γίνει κατανοητή η ανησυχία τους για την καθυστέρηση στη διεκπεραίωση της ακρόασης της αγωγής εφόσον οι ίδιοι, τόσο στην παρούσα όσο και στη συνενωμένη αγωγή, επέδειξαν αδικαιολόγητη ανετοιμότητα και έλλειψη ζήλου στην προώθηση της αξίωσης τους, αφού πέραν της τεράστιας καθυστέρησης στην καταχώριση των Εκθέσεων Απαιτήσεως ανέκτηκαν και μεγάλη καθυστέρηση στην καταχώριση των αντίστοιχων Υπερασπίσεων. Έχουν ήδη καταγραφεί τα διαδικαστικά στάδια από τα οποία πέρασαν οι συνενωμένες αγωγές. Η δικογραφία συμπληρώθηκε και στις δύο αγωγές την 10.1.2017 χονδρικά έξι χρόνια μετά την καταχώριση τους. Ουσιαστική βλάβη στην προώθηση της υπόθεσής τους θα μπορούσε να υποστούν οι Ενάγοντες εφόσον προτιθέμενος μάρτυρας καταστεί ανίκανος να μαρτυρήσει. Το ζήτημα εγείρεται με την Ένορκη Δήλωση που υποστηρίζει την ένσταση χωρίς όμως να δίδονται λεπτομέρειες ως προς τον συγκεκριμένο εμπειρογνώμονα στον οποίο γίνεται αναφορά και, πέραν του ότι χαρακτηρίζεται ως μεγάλης ηλικίας, κανένα στοιχείο δεν αναφέρεται σε σχέση με την υγεία του. Το γεγονός ότι έχει αρχίσει η ακροαματική διαδικασία και έχει ήδη καταθέσει μία βασική μάρτυρας αναμφίβολα δημιουργεί διαδικαστικές επιπλοκές, όχι όμως ανυπέρβλητα εμπόδια. Τα όσα αναφέρονται στην αγόρευση των δικηγόρων των Εναγόντων σε σχέση με τη δυνατότητα επανακλήτευσης μάρτυρα, όπως και οι ίδιοι φαίνεται να αναγνωρίζουν, αφορούν σε άλλα πεδία και όχι στην περίπτωση που προσεπικαλείται νέος διάδικος ο οποίος αναμφίβολα έχει το δικαίωμα να αντεξετάσει τους μάρτυρες που έχουν ήδη καταθέσει. Το γεγονός ότι έχουν στις συνενωμένες αγωγές δηλωθεί παραδεκτά γεγονότα δεν είναι ζήτημα που πρέπει να ανησυχεί τους Ενάγοντες. Όπως έχει ήδη σημειωθεί η διαδικασία τριτοδιαδίκου δεν καθιστά τον τριτοδιάδικο εναγόμενο και είναι διαδικασία εντελώς ξεχωριστή και ανεξάρτητη από την προϋπάρχουσα αγωγή. Έχει δοθεί εξήγηση γιατί οι Εναγόμενοι δεν προώθησαν την διαδικασία τριτοδιαδίκου σε προγενέστερο στάδιο. Οι Ενάγοντες διατείνονται ότι θα μπορούσαν μέσα από την Έκθεση Απαίτησης να διαγνώσουν την αναγκαιότητα να καλέσουν ως τριτοδιάδικο τον Γενικό Εισαγγελέα. Παραμένει ωστόσο γεγονός ότι δεν έφεραν καμία ένσταση στην τροποποίηση των Υπερασπίσεων στις οποίες οι Εναγόμενοι ήγειραν το ζήτημα καταλογίζοντας αμέλεια και παράβαση νομίμων καθηκόντων στις Ιατρικές Υπηρεσίες του Κράτους. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι είναι υπό τας περιστάσεις ορθό και δίκαιο να εγκριθεί η Αίτηση ώστε να παρασχεθεί η δυνατότητα στους Εναγόμενους να προωθήσουν τα συμφέροντά τους εναντίον του Γενικού Εισαγγελέα στα πλαίσια των συνενωμένων αγωγών. Έτσι εξυπηρετούνται και οι ευρύτεροι σκοποί της δικαιοσύνης με την αποφυγή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Η καθυστέρηση που θα δημιουργηθεί δεν θα είναι μεγάλη. Η τροχιοδρόμηση της αποπεράτωσης των συνενωμένων αγωγών δεν θα εκφύγει του ελέγχου του Δικαστηρίου. Λογικός χρόνος θα πρέπει να παρασχεθεί στον τριτοδιάδικο για την προετοιμασία της υπεράσπισής του, λαμβάνοντας υπόψη τις περιστάσεις της υπόθεσης και ότι πρόκειται για συνεχιζόμενη ακρόαση συνενωμένων παλαιών αγωγών. Το Δικαστήριο δεν θα επιτρέψει παρέκκλιση που θα είχε ως αποτέλεσμα να καταστρατηγηθούν τα δικαιώματα των Εναγόντων για εκδίκαση της υπόθεσής τους μέσα στα συνταγματικά πλαίσια. Ως εκ των ανωτέρω δίδεται άδεια προς έκδοση και επίδοση ειδοποίησης τριτοδιαδίκου στο Γενικό Εισαγγελέα ως εκπρόσωπο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η επίδοση θα γίνει όπως προνοείται στη Δ.10 θ.2. Ο χρόνος που ορίζεται στη Δ.10 θ.2
(1)(β) καθορίζεται σε 10 ημέρες από τη σύνταξη του διατάγματος, το οποίο να πληρωθεί εντός 2 ημερών. Περαιτέρω ο χρόνος εντός του οποίου ο τριτοδιάδικος δύναται να καταχωρίσει εμφάνιση (Δ.10 θ.4
(1)) ορίζεται σε 7 ημέρες από την επίδοση. Η αγωγή ορίζεται για παρακολούθηση την 16.1.2018 η ώρα 9:00. Οι Ενάγοντες που προσκλήθηκαν από το Δικαστήριο για να τοποθετηθούν επί της Αιτήσεως θα δικαιούνται στα έξοδα της εμφάνισής τους κατά την 15.2.2017 τα οποία και επιδικάζονται υπέρ τους και εναντίον των Εναγομένων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στο τέλος της αγωγής και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, οπόταν και θα είναι πληρωτέα. (Υπ.) ........... Χ. Μαλαχτός, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /ΣΤ Subject: Civil/Other Actions/Interim Αναφορά: Έκδοση Ειδοποίησης Τριτοδιαδίκου cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο