← Κύπρος

Ανδρέας Ζαμπάς ν. Ministry of Defence (United Kingdom) κ.α., Γενική Αίτηση Αρ.: 163/16, 25/1/2017

Ανδρέας Ζαμπάς ν. Ministry of Defence (United Kingdom) κ.α., Γενική Αίτηση Αρ.: 163/16, 25/1/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2017:A8 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον:- Μ. Κ. Λοϊζου, Ε.Δ. Γενική Αίτηση Αρ.: 163/16 Μεταξύ: Ανδρέας Ζαμπάς Αιτητές -και-

  1. Ministry of Defence (United Kingdom)
  2. Segiy Sergevich Zhoutyuk Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 25/1/2017 Εμφανίσεις: Για Αιτητή/Ενάγοντα: κα Γ. Ζαχαρίου για Ανδρέας Β. Ζαχαρίου & Σία Δ.Ε.Π.Ε.. ΑΠΟΦΑΣΗ (Μονομερής αίτηση για σφράγιση κλητηρίου εντάλματος και επίδοση εκτός δικαιοδοσίας) Α. Αντικείμενο Με την μονομερή αίτηση τους ημερομηνίας 26.9.2016 οι συνήγοροι του Αιτητή αιτούνται: (Α) Άδεια του Δικαστηρίου επιτρέπουσα τη σφράγιση της ειδοποίησης και/ή του κλητηρίου εντάλματος κατά των Καθ΄ ων η αίτηση και (Β) Διάταγμα του Δικαστηρίου επιτρέπον την επίδοση της ειδοποίησης και/ή του κλητηρίου εντάλματος στους Καθ' ων η αίτηση εκτός της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, πλέον (Γ) έξοδα και Φ.Π.Α.. Καταχωρίστηκαν δύο ένορκες δηλώσεις προς υποστήριξη της αίτησης. Η ένορκη δήλωση του Αιτητή ημερομηνίας 26.9.2016 και στη συνέχεια κατόπιν άδειας Δικαστηρίου, η ένορκη δήλωση της Μαρίας Μορφή ημερομηνίας 4.11.2016 (στο εξής συλλογικά αναφερόμενες ως «οι ένορκες δηλώσεις»). Στις ένορκες δηλώσεις αναφέρεται ότι η απαίτηση του Αιτητή εναντίον των Καθ' ων η αίτηση 1 και 2 είναι για αποζημιώσεις λόγω επίθεσης, στην οποία προέβη ο Καθ' ου η αίτηση 2 εναντίον του Αιτητή και από την οποία προκλήθηκε στον τελευταίο σοβαρή σωματική βλάβη. Για τη συμπεριφορά του Καθ' ου η αίτηση 2 ευθύνονται οι Καθ' ων η αίτηση 1 αφού ο πρώτος υπηρετεί ως στρατιώτης στις Αγγλικές Βάσεις Δεκέλειας. Εξ' όσων γνωρίζει ο Αιτητής, οι Καθ' ων η αίτηση 1 είναι δημόσια υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και στεγάζεται στη διεύθυνση Whitehall, London SW1A 2HB, United Kingdom. Στην υπηρεσία αυτή υπάγεται η Αστυνομία και ο στρατός των Βρετανικών Βάσεων, που είναι η εργασία του Καθ' ου η αίτηση
  3. Αναφέρεται ότι ο Αιτητής έχει καλή βάση αγωγής εναντίον και των δύο Καθ' ων η αίτηση αφού το συμβάν έλαβε χώρα σε ξενοδοχείο στην Ορόκλινη της επαρχίας Λάρνακας και ο Αιτητής έχασε πολλά δόντια για τα οποία απαιτείται χειρουργική επέμβαση για να αποκατασταθούν με μεγάλο κόστος, πέραν του πόνου και της ταλαιπωρίας και των λοιπών ζημιών που έχει υποστεί ο Αιτητής. Ο Καθ' ου η αίτηση 2 βρίσκεται στην Κύπρο ως μέλος των ενόπλων δυνάμεων των Βρετανικών Βάσεων. Μέσα από τη γενική οπισθογράφηση του Κλητηρίου Εντάλματος που ο Αιτητής έχει σκοπό να καταχωρίσει εάν επιτύχει η αίτηση του, προκύπτει ότι ζητούνται γενικές και/ή ειδικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο, ταλαιπωρία και άλλες ζημιές που ο Αιτητής υπέστη, λόγω άδικης και/ή παράνομης και/ή εκ προθέσεως επίθεσης του Καθ' ου η αίτηση 2 εναντίον του Ενάγοντα, ο οποίος, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν στην υπηρεσία και/ή υπό τον έλεγχο των Καθ' ων η ECLI:CY:AD:2016:D147, αίτηση 1 και η οποία επίθεση έλαβε χώρα κατά ή περί την 30.5.2016 στην Ορόκλινη της επαρχίας Λάρνακας. Το Δικαστήριο ζήτησε οι συνήγοροι του Αιτητή να αγορεύσουν εφ' όλης της ύλης, ειδικότερα όμως σε σχέση με το κατά πόσο εφαρμόζεται η αρχή της κρατικής ετεροδικίας εν προκειμένω σε σχέση με το Καθ' ου η Αίτηση 1 Υπουργείο. Η κα Ζαχαρίου ανέφερε ότι η αρχή της ετεροδικίας ισχύει σε περιπτώσεις άσκησης κυβερνητικής εξουσίας και όχι σε περιπτώσεις όπως εν προκειμένω. Παρέπεμψε δε, στην Tlais Enterprises Ltd v. Her Majesty's Revenue & Customs Π.Ε. 109/2009, ημερ. 18.3.2015 Ανέφερε επίσης ότι βάσει του κυρωτικού Νόμου Ν. 6/1976, δια του οποίου κυρώθηκε στην Κυπριακή Δημοκρατία η Ευρωπαϊκή Σύμβαση περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας και του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, που κυρώθηκε στη Δημοκρατία δια του Νόμου 6/1976, και πιο συγκεκριμένα βάσει του Άρθρου 11 αυτού, η παρούσα περίπτωση εξαιρείται από τις περιπτώσεις όπου συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να εγείρει με επιτυχία την αρχή της κρατικής ετεροδικίας. Ανέφερε δε, ότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση σκοπεί, όπως φαίνεται και στο προοίμιο της, να περιορίσει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το κάθε συμβαλλόμενο κράτος μπορεί να εγείρει με επιτυχία σε Δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου κράτους την αρχή της κρατικής ετεροδικίας. Β. Η νομική πτυχή Β.
  4. Ως προς τη σφράγιση κλητηρίου εντάλματος και επίδοση αυτού εκτός δικαιοδοσίας Η Δ.2 θ.2 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας προνοεί ότι κανένα κλητήριο ένταλμα για επίδοση εκτός Κύπρου, ή για το οποίο πρόκειται να δοθεί ειδοποίηση εκτός Κύπρου σφραγίζεται χωρίς άδεια του Δικαστηρίου. Η δε Δ.6, θ.1 των Θεσμών ορίζει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες επιτρέπεται από το Δικαστήριο η επίδοση εκτός Κύπρου του κλητηρίου ή ειδοποίησής του, εντός των οποίων συμπεριλαμβάνεται και η περίπτωση όπου η αγωγή στηρίζεται σε αστικό αδίκημα, όπως εν προκειμένω ( Δ.6, Θ. 1(f)). Σύμφωνα, δε, με τη Δ.6, Θ.4: «
  5. Every application for leave to serve a writ of summons or notice thereof on a defendant out of Cyprus shall be supported by affidavit or other evidence satisfying the Court or Judge that the plaintiff has prima facie a good cause of action and showing in what place or country such defendant is or probably may be found, and whether such defendant is a British subject or not, and the grounds upon which the application is made; and no such leave shall be granted unless it shall be made sufficiently to appear to the Court or Judge that the case is a proper one for service out of Cyprus under this Order.» Δηλαδή, ώστε η αίτηση να είναι κείμενη σε έγκριση πρέπει: (α) να συνοδεύεται από ένορκη δήλωση, στην οποία υπάρχει μαρτυρία, (β) ότι ο Ενάγων έχει εκ πρώτης όψεως καλή βάση αγωγής, (γ) σε ποιο τόπο ή χώρα είναι δυνατόν ο προτιθέμενος εναγόμενος να ανευρεθεί, (δ) αν είναι Κύπριος υπήκοος και (ε) σε ποιους λόγους βασίζεται η αίτηση. Στην ANS Secretaries Ltd v. Orianda Management FZ LLC κ.ά., Π.Ε. 362/2009, ημερ. 3.7.2014, επαναβεβαιώθηκε ότι το θέμα της σφράγισης κλητηρίου εντάλματος για σκοπούς επίδοσής του εκτός δικαιοδοσίας είναι τόσο θεμελιώδες όσο η ανάληψη δικαιοδοσίας επί της υπόθεσης και επί των Εναγομένων κατ' εξαίρεση και εκτός της γεωγραφικής επικράτειας της Δημοκρατίας. Ας μου επιτραπεί παράθεση εκτενούς αποσπάσματος από την πιο πάνω υπόθεση: «Σύμφωνα με τη νομολογία, οι πρόνοιες της Δ.6 θ.1 που αφορούν στην επίδοση εκτός δικαιοδοσίας είναι ουσιαστικότατες. Δεν αποτελούν απλό διαδικαστικό θέμα που αφορά μόνο την επίδοση, αλλά συνδέονται με την ανάληψη δικαιοδοσίας ή καλύτερα με την επέκταση της δικαιοδοσίας του δικαστηρίου ώστε να καλύπτει και εναγομένους που βρίσκονται εκτός Κύπρου, νοουμένου βέβαια ότι τηρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στη Δ.6 θ.
  6. Στην υπόθεση Philippou v. Philippou a.o., ανωτέρω[1], το Ανώτατο Δικαστήριο εξήγησε τη διασύνδεση της πράξης της επίδοσης με την ανάληψη δικαιοδοσίας. Όπως αναφέρθηκε:- «The Court can exercise jurisdiction only when the writ or summons is served on the defendant within the jurisdiction or by the "assumed" jurisdiction which gave the Courts a discretionary circumscribed power to summon absent defendants whether Cypriots or foreign. The service of the writ or summons was something equivalent thereto. The summons is essential as the foundation of the Court's jurisdiction. When a writ cannot legally be served upon a defendant, the Court can exercise no jurisdiction over him. Jurisdiction, according to the English Law and the system of law obtaining in this country, is based on the act of personal service. It is far otherwise in other systems where service is in no sense a foundation of jurisdiction, but merely a sine qua non before effective action is allowed. Now service being the foundation of jurisdiction, it follows that that service naturally and normally would be service within the jurisdiction. But there is an exception to this normal rule, and that is service out of the jurisdiction. This, however, is not allowed as a right but is granted in the discretion of the Judge as a privilege, and the rule in question here prescribes the limits within which that discretion should be exercised—See Johnson v. Taylor Bras. and Company Ltd., [1920] A. C. 144). [.....] Κατά την άποψή μας, ορθά το πρωτόδικο δικαστήριο αντίκρισε το θέμα ως θέμα δικαιοδοσίας [.......] Χωρίς άδεια δυνάμει της Δ.6 θ.1 δεν θα μπορούσε το δικαστήριο να επεκτείνει τη δικαιοδοσία του και στους αλλοδαπούς εναγόμενους. Όπως τονίστηκε στην υπόθεση Zachariades & Pantelides Enterprises Ltd v. Fiat Auto S.p.a.

(2000)1Α ΑΑΔ 447 η συγκεκριμένη παράλειψη δεν είναι απλώς θέμα θεσμών, ώστε παρέκκλιση από αυτούς να μπορεί ενδεχομένως να θεραπευθεί δυνάμει της Δ.64, αλλά είναι και θέμα νόμου εφόσον το άρθρο 3 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ. 6, καθιστά προϋπόθεση τη λήψη άδειας για επίδοση κλητηρίου εντάλματος εκτός δικαιοδοσίας. Όπως αναφέρεται στην πιο πάνω απόφαση, παρέκκλιση από τις πρόνοιες του Νόμου δεν μπορεί να θεραπευθεί δυνάμει της Δ.64 η οποία αφορά μόνο σε δικονομικές παρεκκλίσεις.» Αναφορικά με το πότε υπάρχει καλή βάση αγωγής, αποφασίστηκε νομολογιακά ότι το κριτήριο είναι αντικειμενικό. Το Δικαστήριο δεν αποφαίνεται αναφορικά με την αξία της μαρτυρίας που τίθεται ενώπιον του (βλ. Sekavin S.A. v. Ship "Platon Ch"
(1987)1 C.L.R. 297). Σύμφωνα με την George D. Counnas and Sons Ltd v. Zim Israel Navigation Co Ltd and another
(1963)2 C.L.R. 266, 268, ο Αιτητής υποχρεούται να παραθέσει σε μια ή περισσότερες ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την αίτησή του το πλήρες φάσμα των γεγονότων πάνω στα οποία εδράζεται το αγώγιμό του δικαίωμα. Στην Her Brittanic Majesty's Secretary of State for Defence v. A.P. Lanitis Investments Ltd
(1999)1Β Α.Α.Δ 995 και στη σελ. 1003 επαναβεβαιώθηκε ότι εκείνο που απαιτείται για να δοθεί άδεια για σφράγιση κλητηρίου εντάλματος είναι η κατάδειξη καλής και συζητήσιμης υπόθεσης. Προς τούτο: «χρειάζεται πάντως εύλογη μαρτυρία από την οποία να προκύπτει η ύπαρξη αγώγιμου δικαιώματος: βλ. Hentelryck v. William Lyall Shipbuilding Co Ltd [1921] 1 A.C. 698, στη σελ. 701. Και μάλιστα με πληρότητα. Όπως επεσήμανε ο Ιωσηφίδης, Δ. στη George D. Counnas and Sons Ltd ν. Zim Israel Navigation Co. Ltd and Another
(1963)2 C.L.R. 266,268: "the plaintiff has to state in the affidavit or affidavits in support of his application the entire set of facts founding the enforceable right". To κριτήριο είναι αντικειμενικό, με την έννοια ότι δεν αποφαίνεται το Δικαστήριο αναφορικά με την αξία της μαρτυρίας. Όπως λέχθηκε στη Sekavin S.A. ν. Ship «Platon Ch"
(1981)1 C.L.R. 297, 300: " . . . the disclosure of a cause of action is solely dependent on the objective implications of the facts set forth in the affidavit and not on the examination on the merits of the factual situation. Belief in the existence of a cause of action is not of itself sufficient. The facts must give rise to the existence of a prima facie or arguable case in order for the Court to exercise its dicrection in favour of the proponent of service outside jurisdiction"». Περαιτέρω, στην Jadranska Slobodna Plovidba v. Photos Photiades & Co
(1965)1 C.L.R. 58, υιοθετήθηκε το εξής απόσπασμα από την Chemische Fabrik vormals Sandoz v. Badische Anilin und Soda Fabriks [1904] 90 L.T. 733 στη σελ.735: 'This does not, of course, mean that a mere statement by any deponent who is put forward to make the affidavit that he believes that there is a good cause of action is sufficient. On the other hand, the court is not, on an application for leave to serve out of jurisdiction . . . . called upon to try the action or express a premature opinion on its merits . . . . . . . ... " Περαιτέρω, στην Zachariades & Pantelides Enterprises Ltd v. FIAT AUTO S.P.A.
(2000)1 Α.Α.Δ. 447, αναφέρθηκαν τα εξής στη σελ. 458: «Δεν θα ήταν ανωφελές να παρατηρήσουμε περαιτέρω ότι αιτήσεις για επίδοση εκτός δικαιοδοσίας πρέπει να εξετάζονται με σχολαστική προσοχή, όπως απαιτείται στα πλαίσια του άρθρου 3 και της Δ.6, ώστε το δικαστήριο να ικανοποιείται με βάση πλήρη και λεπτομερή ένορκη δήλωση σε στήριξη της αίτησης ότι συντρέχουν οι εν λόγω προϋποθέσεις. Όπως τονίστηκε και στη Demstar, ανωτέρω, ύπαρξη των προϋποθέσεων για τη χορήγηση άδειας για επίδοση εκτός δικαιοδοσίας πρέπει να τεκμηριώνεται με την προσαγωγή ανάλογης μαρτυρίας, και δεν αρκεί η επίκληση γνώμης για την ύπαρξη των αναγκαίων δεδομένων, ούτε, ασφαλώς, η απλή γενική και συμπερασματική αναφορά ότι οι προϋποθέσεις συντρέχουν.» Β.2. Ως προς το προνόμιο της κρατικής ετεροδικίας (ή της κρατικής ασυλίας) Στην αίτηση για προνομιακό ένταλμα Certiorari του Γενικού Εισαγγελέα (Αρ. 1)
(1997)1Β Α.Α.Δ 802 και στη σελ. 810 αναφέρθηκε ότι: «Αναφορικά με το θέμα της ασυλίας και ετεροδικίας που απολαμβάνουν τα κράτη μεταξύ τους έχουν δημιουργηθεί στο Διεθνές Δίκαιο διάφορες θεωρίες. Αρχικά υπήρχε η θεωρία της πλήρους ή απόλυτης ασυλίας, ενώ στη συνέχεια δημιουργήθηκε η θεωρία της περιορισμένης ασυλίας. Ο γενικός κανόνας είναι ότι κάθε χώρα σέβεται την κυριαρχία της άλλης και δεν την υπάγει στη δικαιοδοσία των δικαστηρίων της. Σύμφωνα με την αρχή par in parem non habet imperium τα δικαστήρια δεν μπορούν να ασκήσουν δικαιοδοσία επί του προσώπου ή της περιουσίας ξένης χώρας, εκτός αν η ίδια η ξένη χώρα δέχεται να υποβληθεί στη δικαιοδοσία του δικαστηρίου (βλ. The Cristina [1938] 1 All E.R. 719, και The Parlement Beige [1880] L.R. 5 P.D.
  1. Βλ. επίσης Cheshire's Private International Law, Όγδοη Έκδοση, σελ. 96, 97). Κατά τα τελευταία χρόνια πολλές χώρες έχουν περιορίσει την ασυλία που παρέχουν μόνο σε θέματα που χαρακτηρίζονται σε καθαρά κυβερνητικά (acta imperii). Η θέση αυτή είναι γνωστή ως η αρχή της περιορισμένης ασυλίας (restrictive immunity). To Αγγλικό Κοινό Δίκαιο φαίνεται πως τα τελευταία χρόνια κλίνει προς την υιοθέτηση ακριβώς της γραμμής της περιορισμένης ασυλίας. » Ο περιορισμός της κρατικής ασυλίας στο διεθνές δίκαιο επιχειρήθηκε από πιο παλιά, μέσω της Ευρωπαϊκής Σύμβασης περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας και του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, που έγινε στη Βασιλεία την 16.5.
  2. Η Σύμβαση αυτή κυρώθηκε στη Δημοκρατία δια του Νόμου 6/1976 και απολαύει, βάσει του άρθρου 169
(3)του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ στη Δημοκρατία, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρου 1Α του Συντάγματος. Η Ευρωπαϊκή αυτή Σύμβαση κωδικοποιεί την όλο και φθίνουσα τάση να γίνεται επίκληση με επιτυχία του προνομίου της κρατικής ασυλίας στα Δικαστήρια των συμβαλλομένων κρατών, δεδομένου και του ότι στη σύγχρονη κοινωνία, το κράτος όλο και περισσότερο αναμειγνύεται στο κοινωνικό και οικονομικό γίγνεσθαι του κάθε τόπου ως ιδιώτης παρά ως κυβέρνηση, ασκώντας έτσι μη κυβερνητική ή κρατική εξουσία (η διαφορά μεταξύ acta jure imperii και acta jure gestionis στο διεθνές δημόσιο δίκαιο). Το άρθρο 11 της Σύμβασης αναφέρει ως εξής: «Συµβαλλόµενον Κράτος δεν απολαύει του προνοµίου ετεροδικίας έναντι της δικαιοδοσίας δικαστηρίου ετέρου Συµβαλλοµένου Κράτους εν διαδικασία αφορώση εις αποζηµίωσιν συνεπεία βλάβης εις το πρόσωπον ή ζηµίας εις περιουσίαν έχουσαν φυσικήν υπόστασιν, έφ' οσον τα επενεγκόντα την βλάβην ή την ζηµίαν γεγονότα επήλθον εν τη εδαφική επικρατεία του Κράτους του fοrum και εφ' οσον ο δράστης της βλάβης ή της ζηµίας ευρίσκετο εν τη εδαφική ταύτη επικρατεία κατά τον χρόνον της επελεύσεως των γεγονότων τούτων» Και στο αγγλικό κείμενο: « A Contracting State cannot claim immunity from the jurisdiction of a court of another Contracting State in proceedings which relate to redress for injury to the person or damage to tangible property, if the facts which occasioned the injury or damage occurred in the territory of the State of the forum, and if the author of the injury or damage was present in that territory at the time when those facts occurred» Σε επεξηγηματική έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης σε σχέση με τη Σύμβαση αυτή[2], αναφέρονται τα εξής, στη σελίδα 10 αυτής, σε σχέση με το άρθρο 11: «Article 11 47. This article has been drafted on the lines of Article 10
(4)of the Hague Convention of 1 February 1971 on the Recognition and Enforcement of Foreign judgments in Civil and Commercial Matters.
  1. Where there has been injury to the person or damage to property, the rule of non- immunity applies equally to any concomitant claims for non-material damage resulting from the same acts, provided of course that a claim for such damage lies under the applicable law (e.g. in respect of pretium doloris). Where there has been no physical injury and no damage to tangible property, the article does not apply. This is the case, for example, as regards unfair competition (subject to the applicability of other articles of the Convention, such as Article 7) or defamation.
  2. The author of the damage must have been on the territory of the State of the forum at the time the damage was caused; this requirement does not apply, however, to the person whose liability is in issue. For example, when a vehicle belonging to a State is involved in a traffic accident, then, provided the driver of the vehicle was present, the State as owner or possessor of the vehicle may be sued, even though the plaintiff does not seek to establish the personal liability of the driver.» Στην Tlais Enterprises Ltd v. Her Majesty's Revenue & Customs (ανωτέρω), αναφέρεται ότι: «Κατ΄ αρχάς, παρατηρείται ότι η Σύμβαση[3] αφορά ευθέως το «Κράτος» ή το «Συμβαλλόμενο Κράτος» («State» or «Contracting State») και πουθενά δεν περιλαμβάνεται διάταξη που να επεκτείνει την έννοια του Κράτους και σε τμήματα αυτού. Η Σύμβαση αρχίζει με τη διαπίστωση, ως μέρος του Προοιμίου, ότι τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης που την υπογράφουν, έλαβαν υπόψη το γεγονός ότι στο διεθνές δίκαιο παρατηρείται «.. τάσις περιορισμού των περιπτώσεων καθ΄ ας εν Κράτος δύναται να επικαλεσθή προνόμιον ετεροδικίας έναντι των αλλοδαπών δικαστηρίων.». Επομένως η ίδια η Σύμβαση αναγνωρίζει το περιορισμένο του δικαιώματος επίκλησης προνομίου ετεροδικίας και αυτό πάντοτε, υπενθυμίζεται, με αναφορά στο ίδιο το Κράτος. Στο σύγγραμμα Manual of Public International Law edited by Max Sorensen, στο Κεφάλαιο 7, απαντάται η μονογραφία του Francis Deak: Organs of States in their External Relations: Immunities and Privileges of State Organs and of the State, στις σελ. 399-
  3. Η ανάγνωση του αποκαλύπτει ότι το κράτος, που είναι έννοια και πλάσμα δικαίου, λειτουργεί στις εξωτερικές του σχέσεις μέσω της κυβέρνησης, περιλαμβανομένου του Αρχηγού του Κράτους και του κύριου εκτελεστικού οργάνου του («Head of State and its chief executive»). Για το Ηνωμένο Βασίλειο αυτό σημαίνει την Βασίλισσα, της οποίας η εξουσία είναι περιορισμένη σε κυρίως εθιμικής και αντιπροσωπευτικής φύσεως ζητήματα, με την εκτελεστική εξουσία να βρίσκεται στον Αρχηγό της Κυβέρνησης, τον Πρωθυπουργό ή Πρόεδρο του Υπουργικού Συμβουλίου. Είναι σ΄ αυτούς που το εθιμικό διεθνές δίκαιο έχει ενδύσει με εκτεταμένη ασυλία και προνόμια ως αντιπροσώπους των κρατών τους. Περαιτέρω, ο Υπουργός Εξωτερικών θεωρείται ως ο κύριος εκπρόσωπος του κράτους στις διεθνείς σχέσεις και μέσω αυτού συνήθως γίνονται οι επικοινωνίες μεταξύ κρατών. Ο συγγραφέας σημειώνει ότι με τη σύγχρονη επέκταση του διεθνούς δικαίου σε χώρους που προηγουμένως ήταν παραδοσιακά εκτός του πεδίου λειτουργίας του κράτους, άλλα κυβερνητικά τμήματα σταδιακά αποκτούν λόγο στον τρόπο ενέργειας των εξωτερικών σχέσεων. Ο συντονισμός όμως των διαφόρων τμημάτων αφορά το ίδιο το κράτος και την κυβέρνηση του και μόνο ο Υπουργός Εξωτερικών μπορεί να επικοινωνεί επίσημα με άλλα κράτη. Στη συνέχεια αναφέρονται τα εξής: «It is equally important for official external relations to be conducted only by the authorised state organs.» Και στην παράγραφο 7-25, σελ. 427, καταγράφεται ότι η επίκληση της ασυλίας γίνεται από το ίδιο το κράτος, την κυβέρνηση, τα κρατικής ιδιοκτησίας πλοία, ιδιαίτερα τα πολεμικά, και αντιπροσωπείες του, δημιούργημα νόμου, και αυτά είναι που ασκούν κρατική εξουσία. Ακολουθούν τα εξής: «The question of the extent to which state agencies and other instrumentalities are entitled to immunity arises in several types of cases. When the agency in question clearly constitutes a ministry or department engaged in public activity, immunity will be granted (Piascik n. British Ministry of War Transport, 54 F. Suppl. 487
(1943); AD, 1943-5, Case No. 22). Often, however, there may be some question as to whether an entity is in fact an integral part of governmental machinery; in those instances courts have usually given great weight to the views of the foreign state, ..... When the Soviet news agency, Tass, was sued in the United Kingdom for alleged libel, the Court of Appeal recognised its immunity, giving sufficient weight to the Soviet ambassador´s certificate that Tass constituted a "department of the Soviet State" (Krajina v. Tass Agency
(1949)2 All E.R. 274; also Baccus S.R.L. v. Servicio National Del Trigo
(1957)1 Q.B. 438 below; and an earlier French case in which the United States Department of State attested to the governmental status of the defendant agency, Lahalle et Lavard v. American Battle Monuments Commission, AD, 1935-7, Case No. 88.» Γ. Επαγωγή νομικών αρχών στα γεγονότα εν προκειμένω Γ.
  1. Σε σχέση με τον Καθ' ου η αίτηση 2, ικανοποιούμαι ότι υπάρχουν εκείνα τα στοιχεία στις καταχωρηθείσες ένορκες δηλώσεις, ως αναφέρθηκαν πιο πάνω, που συνθέτουν καλή βάση αγωγής ως απαιτείται από τη Δ.6, Θ.
  2. Ως προς τις λοιπές προϋποθέσεις της Δ.6, Θ. 4, κρίνω ότι και αυτές να πληρούνται. Αναφέρω ότι στην ένορκη δήλωση της Μαρίας Μορφή ημερ.4/11/2016 αναφέρεται ότι ο Καθ' ου η Αίτηση 1 βρίσκεται στην Κύπρο ως μέλος των ενόπλων δυνάμεων των Βρετανικών Βάσεων. Ένας θα μπορούσε να ερωτήσει, εφόσον ο Καθ' ου η Αίτηση 2 βρίσκεται στην Κύπρο προς τι η παρούσα αίτηση εναντίον του για σφράγιση και επίδοση εκτός δικαιοδοσίας; Η απάντηση βρίσκεται στη Συνθήκη Εγκαθιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας, μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας του Βασιλείου της Ελλάδος, της Δημοκρατίας της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, του
  3. Στο άρθρο 1 της Συνθήκης Εγκαθιδρύσεως αναφέρεται ότι οι Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο είναι κυρίαρχες (sovereign) και ότι δεν αποτελούν μέρος του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με νομολογία μας, οι Κυρίαρχες Περιοχές των Βρετανικών Βάσεων δεν είναι κράτος, ούτε αποικία, αλλά δυνάμει της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης δεν αποτελούν μέρος της Επικράτειας της Κυπριακής Δημοκρατίας (βλ. Αναφορικά με την αίτηση του Χαράλαμπου Χειμώνα, Πολ. Αίτ.41/2015, ημερ.8/5/2015 και Preece v. «Estias»
(1991)1 Α.Α.Δ. 568). Εξ' ου και η αναγκαιότητα της παρούσας αίτησης σε σχέση με τον Καθ' ου η αίτηση
  1. Κρίνω ότι, για τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση σε σχέση με τον Καθ' ου η Αίτηση 2 μπορεί να επιτύχει. Γ.
  2. Στρέφομαι τώρα στην αίτηση ως προς το Καθ' ου η αίτηση 1 Υπουργείο. Ενόψει των πιο πάνω νομικών αρχών, κρίνω ότι πρέπει κατά προτεραιότητα να απαντηθεί το ερώτημα, υπό ποιά ιδιότητα αυτό προτίθεται να εναχθεί. Αντιλαμβάνομαι, χωρίς κάτι τέτοιο να αναφέρεται ρητά στα πραγματικά γεγονότα που υποστηρίζουν την αίτηση, ότι το Καθ' ου η αίτηση 1 Υπουργείο ενάγεται ως εκ προστήσεως υπεύθυνο για τις πράξεις του Καθ' ου η αίτηση
  3. Το μόνο αναφερόμενο στις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση γεγονός είναι ότι, το Καθ' ου η αίτηση 1 Υπουργείο ενάγεται διότι ο Καθ' ου η αίτηση 2 είναι μέλος των ενόπλων δυνάμεων των Βρετανικών Βάσεων και διότι αυτό ευθύνεται για τη συμπεριφορά του Καθ' ου η αίτηση 1, αφού υπηρετεί ως στρατιώτης στην Αγγλικές Βάσεις Δεκέλειας. Αυτά και μόνο τα στοιχεία, δε δημιουργούν επαρκή συνδετικό κρίκο μεταξύ του Καθ' ου η αίτηση 1 Υπουργείου και του αγώγιμου δικαιώματος του Αιτητή εναντίον του Καθ' ου η αίτηση
  4. Η κατάληξή μου αυτή υποστηρίζεται και από την απουσία μαρτυρίας στις ένορκες δηλώσεις στο εάν κατά τον επίδικο χρόνο της επίθεσης ο Καθ' ου η Αίτηση 2 βρισκόταν εν ώρα υπηρεσίας ή εάν η ισχυριζόμενη επίθεση έλαβε χώρα κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Αντιθέτως, μπορεί να συναχθεί από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, χωρίς και πάλι κάτι τέτοιο να αναφέρεται ρητώς ότι, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 δεν ήταν σε ώρα υπηρεσίας κατά τον επίδικο χρόνο, εφόσον η ισχυριζόμενη επίθεση κατά του Αιτητή έλαβε χώρα κοντά σε ξενοδοχείο στην Ορόκλινη, εντός της επαρχίας Λάρνακας και όχι σε έδαφος των Βρετανικών Βάσεων. Ελλείπουν, επομένως, από τις καταχωρηθείσες ένορκες δηλώσεις, στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι ο Αιτητής έχει καλή βάση αγωγής εναντίον του Καθ' ου η αίτηση 1 Υπουργείου. Το γεγονός και μόνο ότι, ο Καθ' ου η Αίτηση 2 ήταν κατά τον επίδικο χρόνο στρατιώτης στις Βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και δίχως άλλο, δεν παρέχει το αναγκαίο πραγματικό υπόβαθρο για έγκριση της αίτησης. Ο εξής παραλληλισμός είναι, βρίσκω, σχετικός: Εάν ο Καθ' ου η αίτηση 2 ήταν Κύπριος στρατιώτης που υπηρετούσε στην Εθνική Φρουρά, αυτό το γεγονός από μόνο του και άνευ ετέρου, θα ήταν αρκετό ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να κρίνει εάν υπάρχει καλή βάση αγωγής εναντίον και του Κυπριακού Υπουργείου Άμυνας; Κρίνω πως όχι. Βεβαίως, το θεωρητικό αυτό ερώτημα ποτέ δεν θα τίθετο στο ίδιο δικονομικό πλαίσιο, εφόσον σε εκείνη την περίπτωση δεν θα απαιτείτο άδεια για σφράγιση του κλητηρίου εντάλματος. Εν τούτοις, βρίσκω το παράδειγμα αυτό διαφωτιστικό ως προς τον προβληματισμό που έθεσε και απάντησε το Δικαστήριο. Υπάρχει και άλλο ανυπέρβλητο εμπόδιο ως προς την επιτυχία της αίτησης σε σχέση με το Καθ' ου η Αίτηση 1 Υπουργείο. Δεν υπάρχει πραγματικό υπόβαθρο εντός των καταχωρησθεισών ενόρκων δηλώσεων που να επιτρέπει να κριθεί κατά πόσο το Καθ' ου η Αίτηση 1 Υπουργείο είναι αυθύπαρκτο νομικό πρόσωπο, αν μπορεί να ενάγεται με τον τίτλο που φαίνεται στην αίτηση, αν υπάγεται διοικητικά σε άλλη κυβερνητική υπηρεσία ή αν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του κράτους ή της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου. Έτσι, δε μπορεί να κριθεί από το Δικαστήριο εάν μπορεί να εναχθεί με το όνομα που φαίνεται στην αίτηση και στην αγωγή που επισυνάπτεται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει αυτήν (βλ. Tlais Enterprises Ltd (ανωτέρω)). Είναι σαφώς νομολογημένο ότι αλλοδαπός νόμος, αποδεικνύεται με πραγματική μαρτυρία στο ημεδαπό Δικαστήριο, η οποία, εν προκειμένω, ελλείπει (Bank of Scotland Ltd v. Geodrill Ltd
(1993)1 Α.Α.Δ. 753, Sat Vision Ltd ν. Interamerican Property and Casually Insurance Co
(1999)1 Α.Α.Δ. 1811) Θα έπρεπε, κρίνω, να είχε γίνει αναφορά στην ένορκη δήλωση, σε σχετικές νομοθετικές πρόνοιες ή άλλα στοιχεία ώστε το Δικαστήριο να είναι σε θέση να αποφασίσει, εάν το Καθ΄ ου η Αίτηση 1 Υπουργείο δύναται να εναχθεί, υπό το όνομα και την ιδιότητα που του αποδίδεται από τον Αιτητή. Γ.
  1. Σε σχέση με το θέμα που ηγέρθη από το Δικαστήριο, ήτοι εάν εφαρμόζεται εν προκειμένω το προνόμιο της κρατικής ετεροδικίας, κρίνω, έχοντας ακούσει τους συνηγόρους του Αιτητή, πως όχι. Εάν δηλαδή η αίτηση ήταν επιτυχής βάσει των ημεδαπών διατάξεων σε σχέση με το Καθ' ου η Αίτηση 1 Υπουργείο, δε θα ήταν απορριπτέα βάσει της αρχής της κρατικής ετεροδικίας. Και αυτό γιατί, η προτιθέμενη αγωγή βασίζεται στο αστικό αδίκημα της επίθεσης, η οποία κατ' ισχυρισμό διενεργήθηκε από τον Καθ' ου η αίτηση 2 και στην Κύπρο και αξιώνονται με αυτή αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση
  2. Έτσι, το κράτος ή η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δεν απολαύει κρατικής ασυλίας, βάσει του άρθρου 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας και του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, που κυρώθηκε στη Δημοκρατία δια του Νόμου 6/
  3. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση επιτυγχάνει μερικώς, ήτοι εκδίδονται διατάγματα ως το (Α) και (Β) της αίτησης μόνο σε σχέση με τον Καθ' ου η Αίτηση
  4. Σε σχέση με το Καθ' ου η Αίτηση 1 Υπουργείο, η αίτηση απορρίπτεται καθ' ολοκληρία. Το ήμισυ των εξόδων της αίτησης επιδικάζεται υπέρ του Αιτητή. (Υπ.) ......... Μ. Κ. Λοϊζου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφον Πρωτοκολλητής [1] Αναφορά στην Philippou v. Philippou and others
(1986)1 CLR
  1. [2] Explanatory Report to the European Convention on State Immunity, Basel, 16.V.
  2. European Treaty Series - No.
  3. [3] Αναφέρεται στη Ευρωπαϊκή Σύμβαση περί Κρατικού Προνομίου Ετεροδικίας και του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, που έγινε στη Βασιλεία την 16.5.1972 και κυρώθηκε στη Δημοκρατία δια του Νόμου 6/
  4. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.