Γεώργιου Νικολάου ν. Ανδρέα Δουκανάρη, Εκλογική Αίτηση αρ.: 1/17, 16/6/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2017:A77 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΚΛΟΓΟΔΙΚΕΙΟΥ Εκλογική Αίτηση αρ.: 1/17 Επί τοις αφορώσι Εκλογικήν Αίτησιν σχετικά με την εκλογήν εις την Εκλογικήν Περιφέρειαν Λευκάρων Μεταξύ: Γεώργιου Νικολάου, από Ηρακλή Στρούθου 58, Πάνω Λεύκαρα Αιτητού και Ανδρέα Δουκανάρη, από Αγίας Αναστασίας 19, Πάνω Λεύκαρα Καθ΄ου η Αίτηση 16 Ιουνίου, 2017 Εμφανίσεις: Για τον αιτητή: κ. Μ. Κυριακίδη (για ν΄ ακούσει απόφαση η κα Ν. Κωνσταντίνου) Για τον καθ΄ου η αίτηση: κ. Πανάγος για Πανάγο & Πανάγο (για ν΄ ακούσει η κα Κωνσταντίνου) ΑΠΟΦΑΣΗ
- Ο αιτητής με την παρούσα εκλογική αίτηση, αξιώνει την ακύρωση της εκλογής του καθ΄ ου η αίτηση καθότι στερείτο του προσόντος της εκλογιμότητας στο αξίωμα του δημοτικού συμβούλου επειδή δεν ήταν δημότης του Δήμου Πάνω Λευκάρων και ειδικότερα δεν είχε την συνήθη διαμονή του κατά τον ουσιώδη χρόνο στον πιο πάνω Δήμο.
- Το μοναδικό ζήτημα που παραμένει προς εξέταση εστιάζεται στο κατά πόσο ο καθ΄ ου η αίτηση δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στο Δήμο Πάνω Λευκάρων όπου και εκλέγηκε στο αξίωμα του δημοτικού συμβούλου. Άλλα προδικαστικά ζητήματα που τέθηκαν έχουν ήδη αποφασιστεί με ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου ημερ. 13.3.
- Για στοιχειοθέτηση της εκλογικής αίτησης, ο αιτητής πέραν της δικής του μαρτυρίας κάλεσε συνολικά άλλα εννέα πρόσωπα και ειδικότερα τους Χ. Φραγκούλης, Μ. Γερολέμου, Ν. Κουμίδης, Χ. Καραμανλής, Α. Κουντουρή, Δέσπω Κουτούκη, Χ. Τσιουτή, Λ. Ματσάγκος και Μ. Μιλτιάδους.
- Ο Βοηθός Έφορος Εκλογής Χ. Φραγκούλη στη μαρτυρία του μεταξύ άλλων ανέφερε ότι στις 4.11.16 προκηρύχθηκαν δημοτικές εκλογές σε όλους τους δήμους και καθορίστηκε ως ημέρα εκλογής, η Κυριακή 18.12.
- (βλ. Τεκμ.2) και περαιτέρω εκδόθηκε σχετικό ένταλμα εκλογής (βλ. Τεκμ.3) από τον Υπουργό Εσωτερικών με το οποίο καθορίστηκε η ημερομηνία υποβολής υποψηφιοτήτων για τους δήμους της επαρχίας Λάρνακας. Διορίστηκε ως Βοηθός Έφορος Εκλογής για τους Δήμους της επαρχίας Λάρνακας και μεταξύ αυτών και στον Δήμο Πάνω Λευκάρων (βλ. Τεκμ.1). Έτσι στις 17.11.16 υποβλήθηκαν υποψηφιότητες για τον Δήμο Πάνω Λευκάρων (βλ. Τεκμ.4). Υπήρχαν έξι συνδυασμοί. Στον συνδυασμό Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) υπήρχαν 8 υποψήφιοι μεταξύ αυτών και οι διάδικοι στην παρούσα. Μετά τη γνωστοποίηση τοιχοκολλήθηκε σε περίοπτο μέρος στην Επαρχιακή Διοίκηση ο συνδυασμός υποψηφίων μελών Δημοτικών Συμβουλίων και υπήρχε η δυνατότητα υποβολής ενστάσεων εντός 24 ωρών από την λήξη της προθεσμίας πλην όμως δεν υποβλήθηκε οποιαδήποτε ένσταση σε σχέση με τον καθ΄ ου η αίτηση. Ακολούθως στις 18.12.16 διεξήχθηκαν εκλογές στο Δήμο Πάνω Λευκάρων. Ο Δημοκρατικός Συναγερμός εξέλεξε τρεις δημοτικούς συμβούλους τους: (α) Α. Δουκανάρη, καθ΄ ου η αίτηση, με 70 ψήφους, (β) Χ. Σταφυλάρης με 52 ψήφους και (γ) Ιάκωβος (Γιακουμή) Βασιλείου με 46 ψήφους. Ο αιτητής έλαβε και αυτός 46 ψήφους πλην όμως εκλέγηκε ο Ι. Βασιλείου διότι ήταν πρώτος στο ψηφοδέλτιο. Ο κ. Χ. Φραγκούλη ανέφερε ότι μετά τις εκλογές και ειδικότερα στις 4.1.17 υποβλήθηκε παράπονο από τον αιτητή ότι ο καθ΄ ου η αίτηση δεν διαμένει στα Λεύκαρα πλην όμως επισήμανε ότι το γραφείο τους δεν είναι αρμόδιο να αποφασίσει εάν έχει τη συνήθη διαμονή στα Πάνω Λεύκαρα.
- Ο αιτητής κ. Γ. Νικολάου στη μαρτυρία του, μεταξύ άλλων, ανέφερε τα ακόλουθα: (α) Στις πιο πάνω εκλογές που ήταν υποψήφιος ισοψήφησε με τον κ. Ι. Βασιλείου που εκλέγηκε αλλά η έδρα δεν δόθηκε σ΄αυτόν καθότι ο κ. Ι. Βασιλείου προηγείτο στην κατάταξη στο ψηφοδέλτιο. Επισήμανε ότι στην περίπτωση που δεν ήταν υποψήφιος ο καθ΄ου η αίτηση ή στην περίπτωση που ακυρωθεί η εκλογή του, θα εκλεγόταν. (β) Ήταν η θέση του ότι ο καθ΄ ου η αίτηση δεν είχε την συνήθη διαμονή του στο Δήμο Λευκάρων. Αναγνώρισε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Λευκάρων και ακολούθως μετέβηκε στο εξωτερικό για σπουδές. Έκτοτε όμως δεν κατοίκησε στα Λεύκαρα. Επισήμανε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση διέμενε για σειρά ετών με την οικογένεια του στην οδό Τίμης 11, Διαμ.301 στα Λατσιά και αργότερα στην οδό Λάμπουσας 3 στο Δάλι. Ανέφερε ότι τα παιδιά του φοιτούν σε σχολείο στο Δάλι. Ήταν η θέση του ότι ο καθ΄ ου η αίτηση δεν διαμένει καθημερινά στα Λεύκαρα από τον Δεκέμβριο του 2016 λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων δηλ. για να φροντίζει την μητέρα και τον αδελφό του. (γ) Η μητέρα του καθ΄ ου η αίτηση διαμένει στα Πάνω Λεύκαρα στην οδό Αγ. Αναστασίας 19, την οποία, ο καθ΄ ου η αίτηση επισκεπτόταν περιστασιακά μέχρι τις εκλογές. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος εκκλησιαζόταν τακτικά στον Ιερό Ναό Τιμίου Σταυρού Λευκάρων δεν έβλεπε τον καθ΄ ου η αίτηση στην εκκλησία, ενώ αντιθέτως τον βλέπει μετά την εκλογή του. Μετά την εκλογή του διανυκτερεύει στο σπίτι της μητέρας του ενώ η οικογένεια του κατοικεί στο Δάλι. (δ) Ισχυρίστηκε ότι η επίκληση συμμετοχής του καθ΄ ου η αίτηση σε δραστηριότητες στο Δήμο Πάνω Λευκάρων πριν από πολλές δεκαετίες γίνεται στην απέλπιδα προσπάθεια του, να πείσει ότι είχε τη συνήθη διαμονή του στον πιο πάνω Δήμο. Δεν δίστασε να τον παραλληλίσει με απόδημους που είναι εγγεγραμμένοι σε συλλόγους και άλλες οργανώσεις στα Λεύκαρα χωρίς όμως ουσιαστική ανάμειξη.
- Ο κ. Μ. Μιλτιάδους, στη μαρτυρία του, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι διαμένει στα Πάνω Λεύκαρα γύρω στα 43 χρόνια και είναι κοινοτάρχης για 26 χρόνια. Γνωρίζει τόσο τον καθ΄ ου η αίτηση όσο και τη σύζυγο του οι οποίοι κατάγονται από τα Λεύκαρα. Επισήμανε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Πάνω Λεύκαρα. Φοίτησε στο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο που βρίσκονται στον πιο πάνω Δήμο και διέμενε μέχρι που πήγε πανεπιστήμιο. Μετά τις σπουδές του επέστρεψε και κατοικούσε μέχρι και το γάμο του. Δήλωσε ότι παντρεύτηκε και βάφτισε τα παιδιά του στα Πάνω Λεύκαρα. Ο δε πατέρας του καθ΄ ου η αίτηση, ο οποίος απεβίωσε, ήταν δημοτικός σύμβουλος στο Δήμο από το 1991 -
- Η μητέρα του και ο αδελφός του, ο οποίος αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας διαμένουν στα Λεύκαρα. Ο δε καθ΄ου η αίτηση είναι ιδιοκτήτης ακίνητης περιουσίας στον πιο πάνω Δήμο και την καλλιεργεί. Δήλωσε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση πριν τις εκλογές, διέμενε στο Δήμο Λευκάρων τα Σαββατοκύριακα, τις γιορτές και το καλοκαίρι. Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε ότι στην περίπτωση που ο καθ' ου η αίτηση ερχόταν και σε άλλες περιπτώσεις κατά την διάρκεια της εβδομάδας δεν μπορούσε να το γνωρίζει. Μετά όμως τις εκλογές είναι μόνιμος κάτοικος Λευκάρων. Σε σχέση με την κομματική του δραστηριότητα επισήμανε ότι προηγουμένως ήταν πρόεδρος στη ΝΕΔΗΣΥ και επίσης είναι πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ Πάνω Λευκάρων. Ήταν υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στις εκλογές του
- Επίσης ήταν αναμεμιγμένος στα κέντρα νεότητας, κόμματα, μέλος της ομάδας Φίλοι Γηροκομείου Πάνω Λεύκαρα και ίδρυσε αίθουσα γυμναστικής στο όνομα του πατέρα του.
- Η κα Δέσπω Κουτούκη, διευθύντρια στο Δημοτικό Σχολείο Ιδαλίου, ανέφερε ότι το παιδί του καθ΄ ου η αίτηση και της συζύγου του κας Δέσπω Δουκανάρη φοιτά στο πιο πάνω σχολείο της, στην πρώτη τάξη. Αναφέρθηκε στη διαδικασία εγγραφής παιδιού σε σχολεία και ειδικότερα ότι θα πρέπει να παρουσιάσουν αντίγραφα λογαριασμών της ΑΗΚ και σκυβάλων. Στις 11.1.16 η σύζυγος του καθ΄ ου η αίτηση υπέβαλε αίτηση για εγγραφή του παιδιού στο Δημοτικό σχολείο (βλ. Τεκμ.8) στο οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων ως διεύθυνση η οδός Λάμπουσας 3 Δάλι. Με την εν λόγω αίτηση επισυνάφθηκαν μεταξύ άλλων, γενικό έντυπο φορολογίας από το Δήμο Ιδαλίου στο όνομα της συζύγου του καθ΄ ου η αίτηση, λογαριασμός της ΑΗΚ στο όνομα του καθ΄ ου η αίτηση, βεβαίωση φοίτησης του παιδιού στο νηπιαγωγείο Ιδαλίου και ατομικό πληροφοριακό δελτίο μαθητή. Σε όλα αναφέρονται ως διεύθυνση, η οδός Λάμπουσας 3, Ηλιούπολη στο Δάλι και στην αίτηση αναφέρεται ως τόπος καταγωγής του πατέρα τα Πάνω Λεύκαρα.
- Η κα Χ. Τσιουτή, διευθύντρια σε Δημόσιο Νηπιαγωγείο στο Δάλι, ανέφερε ότι η θυγατέρα του καθ΄ ου η αίτηση και της Δέσπως Δουκανάρη φοιτά στο πιο πάνω νηπιαγωγείο από τη σχολική χρονιά 2015 -
- Παρουσίασε την αίτηση για εγγραφή του παιδιού στο νηπιαγωγείο που υπέβαλε η μητέρα στις 11.1.16 και την επιβεβαίωση εγγραφής στις οποίες αναφέρονται ως διεύθυνση η οδός Λάμπουσας 3 Ηλιούπολη, Δάλι (βλ. Τεκμ.9).
- Η κα Μαρίτσα Γερολέμου, ασφαλιστικός λειτουργός στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανέφερε ότι ο καθ΄ου η αίτηση είναι ασφαλισμένος και στις 12.11.09 δήλωσε ως διεύθυνση κατοικίας την διεύθυνση την οδό Τίμης 11, Διαμ. 301 Λατσιά (βλ. Τεκμ.6).
- Ο κ. Χ. Καραμανλής, επόπτης οδικών μεταφορών, ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση είναι ιδιοκτήτης των μηχανοκινήτων οχημάτων με αρ. εγγραφής (α) WM 669 το οποίο ενεγράφη στο όνομα του στις 28.5.99, (β) HNM 990 το οποίο ενεγράφη στο όνομα του την 25.7.14 και (γ) KYJ 679 το οποίο ενεγράφη στο όνομα του την 28.9.
- Για όλα τα πιο πάνω μηχανοκίνητα οχήματα υπάρχει στο μηχανογραφημένο σύστημα του Εφόρου Μηχανοκινήτων Οχημάτων η διεύθυνση Τίμης 11, Διαμ.301 Λατσιά. Περαιτέρω το όχημα με αρ. εγγραφής HNM 990 δηλώθηκε ως ακινητοποιημένο στις 20.7.14 στην οδό Αγ. Αναστασίας 19 Λεύκαρα. Αντεξεταζόμενος επισήμανε ότι δεν γνωρίζει τον καθ΄ ου η αίτηση και κατ΄ επέκταση το χώρο διαμονής του και διευκρίνισε ότι υπάρχει δυνατότητα ένα πρόσωπο να δηλώσει διεύθυνση άλλη από αυτήν που διαμένει.
- Ο κ. Ν. Κουμίδης, λειτουργός στο λογιστήριο της ΑΗΚ, ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση είναι συνδρομητής στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε δύο οικιακά υποστατικά που βρίσκονται: (α) στην οδό Τίμης 11, Διαμ. 301 Λατσιά από 18.3.05 και (β) στην οδό Λάμπουσας 3, Ηλιούπολη στο Δάλι από 22.1.
- Δεν γνώριζε εάν ο λογαριασμός κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στην οδό Αγ. Αναστασίας 21 στα Λεύκαρα πληρωνόταν από τον καθ΄ ου η αίτηση και επισήμανε ότι το γεγονός ότι κάποιος εγγράφει στο όνομα του τον λογαριασμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι διαμένει σε εκείνο το υποστατικό. Διευκρίνισε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο λογαριασμός είναι στο όνομα συγκεκριμένου προσώπου και τον πληρώνει άλλος.
- Ο κ. Α. Κουντούρης, υπάλληλος στο Επαρχιακό Ταχυδρομείο Λάρνακας, παρουσίασε χάρτη στο οποίο εμφαίνεται ότι η οδός Λάμπουσας 3 στο Δάλι (βλ. Τεκμ.7). Ανέφερε ότι δεν γνώριζε τον παραλήπτη της αλληλογραφίας στην πιο πάνω διεύθυνση.
- Ο κ. Λάμπρος Ματσάγκος, γραμματέας στο Δήμο Ιδαλίου ανέφερε ότι η οδός Λάμπουσας βρίσκεται εντός των δημοτικών ορίων του Δήμου Ιδαλίου. Οι δημότες επιβαρύνονται με φορολογία ακίνητης ιδιοκτησίας, σκύβαλα και υδατοπρομήθεια. Το υποστατικό στην οδό Λάμπουσας 3 στο Δάλι βρίσκεται καταχωρημένο στο μητρώο του Δήμου. Στον καθ΄ ου η αίτηση και τη σύζυγο του επιβάλλονται τέλη ακίνητης ιδιοκτησίας και περαιτέρω στη σύζυγο του επιβάλλονται και τέλη σκυβάλων. Στις ειδοποιήσεις επιβολής τελών ακίνητης ιδιοκτησίας αναγράφεται διεύθυνση στα Λατσιά ενώ στην ειδοποίηση για επιβολή τελών σκυβάλων αναγράφεται η πιο πάνω διεύθυνση στο Δάλι (βλ. Τεκμ.10).
- Ο καθ΄ ου η αίτηση πέραν της δικής του μαρτυρίας κάλεσε ως μάρτυρες τη σύζυγό του, κα Δ. Δουκανάρη και τους Χ. Λευκαρίτης, Θ. Ρούβη και Γ. Παχίτης.
- Ο καθ΄ ου η αίτηση στη μαρτυρία του, μεταξύ άλλων, ανέφερε τα ακόλουθα: (α) Είναι νυμφευμένος με την Δέσπω Πολή Δουκανάρη από το
- Τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος του γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στα Λεύκαρα. Φοίτησαν στο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο Πάνω Λευκάρων. Το 1995 μαζί με τη σύζυγο του και άλλα πρόσωπα ίδρυσαν το Κέντρο Νεότητας Πάνω Λευκάρων. Το 1996-1997 όπου ήταν τελειόφοιτος διετέλεσε Πρόεδρος στο μαθητικό συμβούλιο (βλ. Τεκμ.11). Την ίδια χρονιά με άλλα πρόσωπα ίδρυσαν την ΝΕ.ΔΗ.ΣΥ Λευκάρων (βλ. Τεκμ.12) Η σύζυγος του ήταν μέλος της χορωδίας και του χορευτικού συγκροτήματος τη Δήμου και από το 1994-2000 εκπροσωπούσε με τη σύζυγο του, τον Δήμο Πάνω Λευκάρων σε εκδηλώσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Μετά το πέρας των σπουδών του, το 2003 έγινε μέλος της ΣΠΕ Λευκάρων όπου άνοιξε και σχετικό λογαριασμό (βλ. Τεκμ.13). Μαζί με άλλα πρόσωπα, το 2008, ίδρυσαν το Σωματείο Αθλητικής Περιφερειακής Ένωσης Λευκάρων (ΑΠΕΛ) όπου στις 26.10.08 εκλέγηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο (βλ. Τεκμ.22) και έκτοτε είναι μέλος του Σωματείου (βλ. Τεκμ.23). Συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις του. Στις Δημοτικές Εκλογές του 2011 ήταν υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με τον ΔΗ.ΣΥ στον πιο πάνω Δήμο πλην όμως δεν εκλέγηκε, ήταν πρώτος επιλαχών. Το 2012 επιλέγηκε ως μέλος στήριξης του γηροκομείου στα Πάνω Λεύκαρα και προσπαθεί να εξεύρει χρήματα για την οικονομική ενίσχυση του (βλ. Τεκμ.24) και αυτή την περίοδο είναι στο Διοικητικό Συμβούλιο. Το 2013 εκλέγηκε Πρόεδρος της Τοπικής Επιτροπής του ΔΗ.ΣΥ στα Πάνω Λεύκαρα (βλ. Τεκμ.25). Ο πατέρας του ήταν Δημοτικός Σύμβουλος στον εν λόγω Δήμο για την περίοδο από 1991-
- Όταν πέθανε, όλες οι εισφορές που έγιναν στη μνήμη του, δόθηκαν για να αγοραστεί εξοπλισμός για την κοινοτική αίθουσα γυμναστικής η οποία φέρει το όνομα του (βλ. Τεκμ.27). Είναι αιμοδότης στα Λεύκαρα και επισήμανε ότι συμμετέχει τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγος και τα παιδιά του στην κοινωνία των Λευκάρων. Ο ίδιος συχνάζει σε καφενεία, εστιατόρια (βλ. Τεκμ.28) και προμηθεύεται προϊόντα από τους τοπικούς παραγωγούς. Στις εκλογές που διεξήχθηκαν την 18.12.16 εκλέγηκε, πρώτος σε σταυρούς προτίμησης από το ΔΗ.ΣΥ, στο αξίωμα του Δημοτικού Συμβούλου. Επίσης δε στην πρώτη συνεδρία του Δημοτικού Συμβουλίου εκλέγηκε ως Αντιδήμαρχος. Επισήμανε ότι παρευρέθηκε σε όλες τις συνεδρίες και σε πολλές επιτροπές για την ανάπτυξη του χωριού (βλ. Τεκμ.29). Δήλωσε ότι εκκλησιάζεται τακτικά στα Πάνω Λεύκαρα και στις 22.1.17 εκλέγηκε εκκλησιαστικός επίτροπος (βλ. Τεκμ.20). (β) Με τη σύζυγο του αρραβωνιάστηκε περί το 2004 και νυμφεύθηκαν το 2009 στον Ιερό Ναό Τιμίου Σταυρού στα Πάνω Λεύκαρα (βλ. Τεκμ.16). Από το γάμο τους απέκτησε δυο παιδιά τα οποία βαπτίστηκαν στον τόπο καταγωγής τους (βλ. Τεκμ.21). Η σύζυγος του το 2007 διορίστηκε ως δασκάλα στα Λεύκαρα όπου και παρέμεινε μέχρι το
- Κατά την περίοδο αυτή διέμεναν στο σπίτι της μητέρας του. (γ) Το 2005 αγόρασε οικιστικό τεμάχιο στα Πάνω Λευκάρα, απέναντι από το σπίτι της μητέρας του και στο συγκεκριμένο τεμάχιο φύτεψε γραμμικό αμπελώνα ως επίσης σε άλλα ακίνητα στον ίδιο Δήμο διατηρεί φυτεία με ελιές. Στο τελευταίο ακίνητο ανήγειρε μικρή κατοικία (30τ.μ.) η οποία χρησιμοποιείται για ξεκούραση και ως αποθήκη (βλ. Τεκμ.14). Κατά το έτος 2006 αγόρασε για σκοπούς επένδυσης διαμέρισμα στα Λατσιά το οποίο ενοικίαζε κατά διαστήματα. Όταν δεν ήταν ενοικιασμένο διανυκτέρευε σ΄ αυτό κάποια βράδια όταν καθυστερούσε να ολοκληρώσει την εργασία του. Επρόκειτο για το μόνο διαμέρισμα το οποίο ήταν στο όνομα του τότε και γι΄αυτό δήλωσε την εν λόγω διεύθυνση για σκοπούς αλληλογραφίας και έκτοτε δεν την άλλαξε. Αντεξεταζόμενος επί τούτου ανέφερε ότι δηλώνει την εν λόγω διεύθυνση για να μπορεί να συμμετέχει κάπου, χωρίς όμως να διευκρινίσει. (δ) Τον Οκτώβριο του 2006 ο αδελφός του, ο οποίος διαμένει στα Λεύκαρα, είχε ατύχημα, το οποίο τον κατέστησε ανάπηρο σε ποσοστό 100% (βλ. Τεκμ.15) με αποτέλεσμα να του δημιουργηθούν περαιτέρω προβλήματα. (ε) Στη συνέχεια το 2012 αγόρασαν σπίτι στο Δάλι, στην ίδια γειτονιά που διαμένει η αδελφή της συζύγου του έτσι ώστε τα παιδιά τους να μπορούν να φοιτήσουν στο ίδιο σχολείο και η σύζυγος του να έχει βοήθεια από την αδελφή της αφού ο ίδιος συνεχίζει να διαμένει στα Λεύκαρα αρκετές μέρες λόγω της κατάστασης του αδελφού του, των πολιτικών και των κοινωνικών του δραστηριοτήτων. Στο σχολείο που φοιτούν τα παιδιά τους είναι διορισμένη ως δασκάλα και η αδελφή της συζύγου του, γεγονός που τους διευκολύνει αφού τα μεταφέρει από το σπίτι στο σχολείο και αντίστροφα. Επισήμανε ότι οι γονείς της συζύγου του εργάζονται, ο πατέρας του απεβίωσε και η μητέρα του επιβάλλεται να βρίσκεται μαζί με τον αδελφό του, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να τους βοηθήσουν με τα παιδιά τους. (στ) Επισήμανε ότι από το 2009 μέχρι τον Οκτώβρη του 2016 διέμενε στα Πάνω Λεύκαρα γύρω στις 4-5 φορές την εβδομάδα και ειδικότερα από Παρασκευή μέχρι Κυριακή, μια ή δυο άλλες καθημερινές, τις αργίες και κατά τη διάρκεια των διακοπών. Η σύζυγος και τα παιδιά μεταβαίνουν και αυτοί στα Λεύκαρα από την Παρασκευή μέχρι και την Κυριακή ως επίσης και σε όλες τις αργίες και διακοπές. Διαμένουν όλοι μαζί σε κατοικία η οποία βρίσκεται δίπλα από το σπίτι της μητέρας του. Διευκρίνισε ότι το 2013 διέμεναν στην οικία της μητέρας του και έκτοτε διαμένει σε σπίτι το οποίο ανήκει σε θείο του, που απεβίωσε και καταβάλει λογαριασμούς της υδατοπρομήθειας και της ΑΗΚ (βλ. Τεκμ.18 και 19). (ζ) Από τον Οκτώβριο του 2016 μέχρι και σήμερα διαμένει σχεδόν καθημερινά στα Λεύκαρα για να βοηθά την μητέρα του, η οποία διαγνώστηκε με νέκρωση στο γόνατο (βλ. Τεκμ.17) και δυσκολεύεται να συντηρεί τον αδελφό του. (η) Δήλωσε ότι ο ίδιος εργάζεται σε εταιρεία η οποία έχει έδρα την Λευκωσία αλλα ασκεί εργασίες σε όλη την Κύπρο και έτσι το γεγονός ότι διαμένει στα Πάνω Λεύκαρα τον εξυπηρετεί αφού από τα Λεύκαρα έχει πρόσβαση σε όλη την Κύπρο. (θ) Αναγνώρισε ότι δήλωσε σε διάφορα τμήματα και αρμόδιες αρχές διεύθυνση στα Λατσιά, στο Δάλι και στα Πάνω Λεύκαρα (βλ. Τεκμ.30).
- Η σύζυγος του καθ΄ ου η αίτηση κα Δ. Δουκανάρη στη μαρτυρία της, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Πάνω Λεύκαρα όπου. Είναι δασκάλα και εργάστηκε στον πιο πάνω Δήμο για τρία συνεχόμενα χρόνια. Οι γονείς της οι οποίοι διαμένουν στα Πάνω Λεύκαρα εργάζονται σε τουριστικό κατάστημα και η πεθερά της είναι επιφορτισμένη με την συντήρηση του κουνιάδου της ο οποίος αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας. Η αδελφή της, η οποία είναι εκπαιδευτικός, διαμένει με τα παιδιά και το σύζυγό της στο Δάλι. Τα παιδιά τόσο της ίδιας όσο και της αδελφής της είναι περίπου στην ίδια ηλικία. Ανέφερε ότι πράγματι το 2013 μετακόμισαν στο Δάλι για να την βοηθά η αδελφή της με τα παιδιά, τα οποία πηγαίνουν στο ίδιο σχολείο με αυτά της αδελφής της. Η δε τελευταία είναι τοποθετημένη στο ίδιο σχολείο με τα παιδιά. Έτσι για τους πιο πάνω λόγους ενέγραψε τα παιδιά τους στο δημοτικό και νηπιαγωγείο Ιδαλίου. Τόσο ο σύζυγος της όσο και όλη η οικογένεια διαμένουν στα Λεύκαρα από την Παρασκευή μέχρι και την Κυριακή, τις αργίες με το κλείσιμο των σχολείων και σε κάθε περίπτωση όπου υπάρχει σημαντικός λόγος σε σχέση με τις υποχρεώσεις τους. Παρουσίασε σχετικές καταστάσεις λογαριασμών (βλ. Τεκμ.33). Διευκρίνισε ότι σε πολλές περιπτώσεις διέμεναν με τα παιδιά στα Πάνω Λεύκαρα και τις καθημερινές. Περαιτέρω ο σύζυγος της διέμενε στον πιο πάνω Δήμο και σε άλλες περιπτώσεις ενόψει των κομματικών, κοινωνικών και οικογενειακών υποχρεώσεων του.
- Ο κ. Θεμιστοκλής Ρούβης διαμένει στα Λεύκαρα και είναι φίλος με τον καθ΄ ου η αίτηση για αρκετά χρόνια. Ήταν στο ίδιο νηπιαγωγείο, δημοτικό, γυμνάσιο και λύκειο. Οι σχέσεις τους είναι άριστες και συναντιόνται αρκετές φορές την εβδομάδα στα Λεύκαρα. Βρίσκονται τις καθημερινές γύρω στις 2-3 φορές την εβδομάδα ως επίσης και τα Σαββατοκύριακα. Ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση έχει σπίτι στα Λεύκαρα όπου διαμένει. Η σύζυγος και τα παιδιά του διαμένουν στα Λεύκαρα τα Σαββατοκύριακα αλλά και σε άλλες περιπτώσεις. Δήλωσε ότι τον επισκέφθηκε σε αρκετές περιπτώσεις ενώ αντιθέτως στην Λευκωσία τον επισκέφθηκε μόνο μια φορά.
- Ο κ. Χ. Λευκαρίτης εργάζεται σε εστιατόριο στα Πάνω Λεύκαρα. Ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση είναι πελάτης του για αρκετά χρόνια και μεταβαίνει σε τακτά χρονικά διαστήματα στο εστιατόριο. Επισήμανε ότι σε κάποιες περιπτώσεις πηγαίνει στο εστιατόριο 2-3 φορές την εβδομάδα συμπεριλαμβανομένων και των καθημερινών πλην όμως υπάρχει εβδομάδα που δεν μεταβαίνει. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν γνώριζε κατά πόσο ο καθ΄ ου διαμένει και τα βράδια στα Λεύκαρα.
- Ο κ. Γ. Παχίτης διατηρεί καφετέρια στα Πάνω Λεύκαρα από τον Αύγουστο του
- Ο ίδιος δεν βρίσκεται στην επιχείρηση του κάθε Δευτέρα και Τετάρτη για οικογενειακούς λόγους. Ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση είναι τακτικός πελάτης του και μεταβαίνει στην καφετέρια τις καθημερινές και Σαββατοκύριακα.
- Κάθε ζήτημα που αφορά στην εγκυρότητα των εκλογών ή της εκλογής προσώπου στο αξίωμα του Δημάρχου ή δημοτικού συμβούλου διέπεται σύμφωνα με τις πρόνοιες των άρθρων 31 και 42 του περί Δήμων Νόμου από τις σχετικές διατάξεις του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου. Το άρθρο 57
(1)του εκλογικού Νόμου το οποίο έχει εφαρμογή στην προκείμενη περίπτωση και προσαρμοσμένο προς τα δεδομένα των δημοτικών εκλογών διαλαμβάνει ότι κάθε θέμα το οποίο δύναται να προκύψει σε σχέση προς το δικαίωμα προσώπου να γίνει ή να παραμείνει δήμαρχος ή δημοτικός σύμβουλος αναφέρεται στο εκλογοδικείο και εκδικάζεται οριστικά και αμετάκλητα από αυτό σύμφωνα προς τον εκάστοτε ισχύοντα διαδικαστικό κανονισμό. Η δε αναφορά στο εκλογοδικείο γίνεται μέσω εκλογικής αίτησης η οποία καταχωρείται από εκλογέα εγγεγραμμένο στον εκλογικό κατάλογο που αφορά την εκλογή ή από πρόσωπο που αξιώνει ότι είχε δικαίωμα να εκλέξει κατά την εκλογή ή από πρόσωπο που ισχυρίζεται ότι υπήρξε υποψήφιος κατά την εκλογή ή από τον Γενικό Εισαγγελέα (βλ. άρθρο 57
(2)του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων Νόμου). Οι καθορισμένες εκ του Νόμου θεραπείες που μπορεί να παράσχει το εκλογοδικείο καθορίζονται στο άρθρο 57
(3)και με εκλογική αίτηση δύναται να απαιτηθεί από το εκλογοδικείο όπως: (Ι) ακυρώσει την εκλογή, (ΙΙ) ακυρώσει την εκλογή συγκεκριμένου προσώπου, (ΙΙΙ) διακηρύξει ότι υποψήφιος εξελέγη και τέλος, (IV) στην περίπτωση που υπάρξει απαίτηση από αποτυχόντα υποψήφιο ότι εξελέγη καθότι είχε την πλειοψηφία των ψήφων δύναται να απαιτηθεί αναμέτρησης των ψήφων (βλ. Μιχαηλίδης κ.ά. ν Γενικού Εφόρου Εκλογής κ.ά, Εκλογική αίτηση αρ. 2/16, ημερ. 31.5.17). Το άρθρο 58 προνοεί τους λόγους για τους οποίους δύναται να κηρυχθεί άκυρη η εκλογή και καθορίζονται από αυτό ως ακολούθως: «(α) ότι συνεπεία γενικής δωροδοκίας, γενικής εστιάσεως ή γενικής απρεπούς επιδράσεως, ετέρας απρεπούς συμπεριφοράς ή ετέρων συνθηκών είτε παρομοίων προς τας προηγουμένως αναφερομένας είτε μή, ή πλειοψηφία των εκλογέων παρεμποδίσθη ή ήτο ενδεχόμενον να έχη παρεμποδισθή από του να εκλέξη τον υποψήφιον τους υποψηφίους της προτιμήσεώς των˙ (β) ότι δεν υπήρξε συμμόρφωσις προς τα διατάξεις του παρόντος Νόμου τας αφορώσας εις εκλογάς εάν ήθελε φανή ότι η εκλογή δεν διεξήχθη συμφώνως προς τα καθιερουμένας αρχάς υπό των διατάξεων τούτων και ότι η μη συμμόρφωσις επηρέασε το αποτέλεσμα της εκλογής˙ (γ) ότι διεπράχθη πράξις διαφθοράς ή εγένετο παράνομος ενέργεια εν σχέσει προς την εκλογήν υπό του υποψηφίου ή εν γνώσει του ή συγκαταθέσει του ή υπό του εκλογικού αντιπροσώπου οιουδήποτε υποψηφίου˙ (δ) ότι υποψήφιος απησχόλησε ως εκλογικόν αυτού αντιπρόσωπον ή άλλον αντιπρόσωπον πρόσωπον γνωρίζων ότι το πρόσωπον τούτο είχε κατά την διάρκειαν των επτά προηγουμένων ετών καταδικασθή ή ευρεθή ένοχος διά πράξιν διαφθοράς υπό Δικαστηρίου ή υπό εκθέσεως Εκλογικού Δικαστηρίου˙ (ε) ότι υποψήφιος τις κατά τον χρόνον της εκλογής του δεν ήτο εκλέξιμος˙ (στ) ότι ένστασις κατά εγγράφων υποβολής υποψηφιότητος δεν έπρεπε να γίνη δεκτή ή η κήρυξις τοιούτων εγγράφων ως ακύρων δυνάμει του άρθρου 21 δεν έπρεπε να γίνη˙» Όπως έχει επισημανθεί το άρθρο 57
(3)καθορίζει τις θεραπείες που μπορεί να παράσχει το εκλογοδικείο και το άρθρο 58 καθορίζει τους λόγους για τους οποίους μπορεί να κηρυχθεί άκυρη η εκλογή. Στην προκείμενη περίπτωση επιζητείται η ακύρωση της εκλογής του καθ΄ ου η αίτηση καθότι δεν ήταν εκλέξιμος κατά τον ουσιώδη χρόνο. Το άρθρο 15
(1)του περί Δήμων Νόμου του 1985 (Ν.111/85)καθορίζει ότι δικαίωμα εκλογής στο αξίωμα του δημοτικού συμβούλου έχει δημότης - εκλογέας ο οποίος συμπλήρωσε το 21ο έτος της ηλικίας του και ο οποίος δεν αποστερήθηκε του δικαιώματος αυτού για οποιοδήποτε από τους λόγους που καθορίζονται στο άρθρο 16
(1)και 16
(2)του πιο πάνω Νόμου. Ο όρος δημότης καθορίζεται στο άρθρο 9
(1)του Νόμου ως ακολούθως: «Πας πολίτης της Δημοκρατίας ή υπήκοος άλλου κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μέλος του δήμου (εν τω παρόντι Νόμω καλούμενος «δημότης») εντός των δημοτικών ορίων του οποίου έχει την συνήθη αυτού διαμονήν». Περαιτέρω με την πρόσφατη τροποποίηση που επήλθε στον πιο πάνω Νόμο, κάθε πολίτης της Δημοκρατίας ή υπήκοος άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης δύναται να εκλεγεί δήμαρχος ή μέλος συμβουλίου στο Δήμο εντός των ορίων του οποίου έχει την επαγγελματική του στέγη ή ασκεί κατά κύριο λόγο το επάγγελμα ή το επιτήδευμα του, ανεξαρτήτως της συνήθους διαμονής αυτού σε άλλο δήμο ή κοινότητα νοουμένου ότι κατά την 6.12.16 είναι εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο του εν λόγω δήμου για συνεχή περίοδο διάρκειας τουλάχιστον 5 ετών (βλ. άρθρο 139Γ του περί Δήμων Νόμου). 21. Ο καθ΄ ου η αίτηση δεν έχει την επαγγελματική του στέγη και δεν ασκεί το επάγγελμα του στο Δήμο Πάνω Λευκάρων όπου εκλέγηκε. Το επίδικο ζήτημα στην προκείμενη περίπτωση όπως έχει ήδη επισημανθεί εστιάζεται στο κατά πόσο ο καθ΄ ου η αίτηση είχε κατά τον ουσιώδη χρόνο τη συνήθη διαμονή του στο Δήμο Πάνω Λευκάρων. Η απουσία των εκλογικών προσόντων αποτελεί λόγο ακύρωσης της εκλογής. 22.1 Η ερμηνεία της φράσης συνήθης διαμονή έχει απασχολήσει το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Κόρακα ν Γεωργίου κ.ά.
(2004)1 ΑΑΔ 1935 όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «. Η νομολογία μας σε σειρά πρωτόδικων αποφάσεων, αρχίζοντας από την υπόθεση Razis and Another v. Republic
(1979)3 C.L.R. 127, ασχολήθηκε ειδικά με το θέμα, αντλώντας κυρίως καθοδήγηση από την αντίστοιχη αγγλική, για να ερμηνεύσει τον όρο «ordinary residence", με δεδομένο ζητούμενο πως πρέπει να υπάρχει διαμονή ή φυσική παρουσία σε ορισμένο τόπο. Η δε αναβάθμιση της διαμονής σε συνήθη, με τη φυσική σημασία του όρου που δεν είναι τεχνητός, εξαρτάται από διάφορες άλλες περιστάσεις. H δε έννοια της συνήθους διαμονής αντιδιαστέλλεται προς την έκτακτη ή προσωρινή. Σημειώνουμε δε πως σε κάθε περίπτωση το εγχείρημα δεν εξαντλείται στην αναζήτηση οποιουδήποτε συγκεκριμένου στοιχείου, το οποίο, αφ΄εαυτού, θα ήταν δυνατό να δώσει απάντηση. Αντίθετα, εκτείνεται και στον συνυπολογισμό ποιοτικών χαρακτηριστικών ή δεδομένων, και εν γένει, όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε, στον τρόπο και τις συνήθειες της ζωής, που βεβαίως δεν είναι δυνατό να προκαθοριστούν κατά τρόπο εξαντλητικό. Είναι πραγματικά θέματα σε κάθε περίπτωση αλλά, πέραν από όσα σχετίζονται με την επαγγελματική απασχόληση, αφού αναφερόμαστε σε εκλογικό νόμο, σημειώνουμε και τη συμμετοχή σε πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις και όποια άλλη δραστηριότητα σε σχέση με τα κοινά. Επιπλέον, αναγνωρίζεται και η δυνατότητα τεκμαιρόμενης συνήθους διαμονής (constructive residence) στην περίπτωση προσωρινής απομάκρυνσης από ορισμένο τόπο για κάποιο σκοπό, με πρόθεση την επάνοδο.» Ο Δικαστής Αρτέμης, στη δική του απόφαση στα πλαίσια της πιο πάνω υπόθεσης επισήμανε τα ακόλουθα: «Επιπρόσθετα στις νομικές θέσεις που έχουν εκφρασθεί θα θέλαμε να παραθέσουμε και τα ακόλουθα. Στην απόφαση Sayegh (Αρ.1)
(1990)1 Α.Α.Δ. 773 γίνεται παραπομπή σε αγγλικά νομικά λεξικά για την ερμηνεία του όρου "residence" στο πιο κάτω σχετικό απόσπασμα από τη σελίδα 778 που παραθέτουμε: «Η λέξη "reside" και "residence" ερμηνεύεται στα Αγγλικά Νομικά Λεξικά ως εξής: «
(1)RADIN Law Dictionary στη σελ. 296: RESIDE. To live permanently in a fixed abode. It generally means actual physical presence in a particular place, as distinguished from domicile, which ordinary deals, with a place considered by a person as his home whether he is there or not. Temporary sojourn or casual presence in transit - even if for a substantial time - is usually not called residence. Story, Conflict of Laws, ad hoc. RESIDENCE. A place of one's abode. See Reside." "
(2)Stroud's Judicial Dictionary of Words and Phrases, 4th Ed. Vol. 4 p. 2358:
(1)"Residence, "signifies a man's abode or continuance in a place".
(2)"What is the meaning of the word 'resides'? I take it that that word, where there is nothing to show that it is used in a more extensive sense, denotes the place where an individual eats drinks and sleeps, or where his family or his servants eat drink and sleep". A man's residence is where he habitually sleeps. ...» Παραθέτουμε επίσης, αναφορικά με την έννοια του όρου «οrdinarily resident» την παράγραφο 719 από το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3rd Ed., Vol. 20: "719. Ordinarily resident. Ordinarily resident connotes some habit of life, and is to be contrasted with extraordinary, occasional, or temporary residence (e). The duration of residence does not determine the question (f)." Σε περίπτωση διαμονής σε πέραν του ενός τόπους, για να κριθεί ποια είναι η συνήθης διαμονή, θα πρέπει να συνεκτιμούνται και να συνυπολογίζονται θέματα που αφορούν την επαγγελματική απασχόληση, τη συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις και άλλες δραστηριότητες που έχουν σχέση με τα κοινά, όπως επισημαίνεται στην απόφαση της πλειοψηφίας. Εξυπακούεται, κατά συνέπεια, πως για να έχουν σημασία και να συνυπολογίζονται παράγοντες όπως οι πιο πάνω, θα πρέπει πρώτα να έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει διαμονή σε πέραν από ένα τόπο, ούτως ώστε να είναι αναγκαίο να αποφασισθεί ποια είναι η συνήθης.» 22.2 Στην υπόθεση Κόρακα, ανωτέρω, ο αιτητής επιδίωξε την ακύρωση της εκλογής του εφεσίβλητου αρ. 1, επιτυχόντος συνυποψήφιου του, στις Δημοτικές Εκλογές για την ανάδειξη Δημάρχου στον Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς καθότι δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στα γεωγραφικά όρια του Δήμου και ως εκ τούτου δεν είχε τα απαιτούμενα προσόντα εκλεξιμότητας στο αξίωμα του Δημάρχου. Η πλειοψηφία του εκλογοδικείου απέρριψε την αίτηση. Επισημάνθηκε ότι ο καθ' ου η αίτηση ήταν γέννημα και θρέμμα της Πόλεως Χρυσοχούς. Όταν νυμφεύθηκε, το 1982, η σύζυγος του, που ήταν από την Αργάκα, είχε σπίτι εκεί. Ο καθ΄ου η αίτηση όμως συνέχισε τις συνήθεις δραστηριότητες της ζωής του στην Πόλη Χρυσοχούς, όπως η εργασία του. Διετέλεσε επίσης ταμίας και πρόεδρος του Συνδέσμου Γονέων και εκπρόσωπος στην Ομοσπονδία Γονέων Δημοτικής Εκπαίδευσης, γιατί το παιδί του φοιτούσε στο δημοτικό σχολείο Πόλεως Χρυσοχούς. Αυτό όμως, που ήταν και το πιο σημαντικό, συνέχισε την πολιτική, κομματική του δραστηριότητα ως μέλος της κοινότητας του Δήμου Πόλεως Χρυσοχούς. Πάντοτε εθεωρείτο μέλος αυτής της κοινότητας. Ο αιτητής στόχευσε την απόδειξη πως ο καθ΄ ου η αίτηση διέμενε στο σπίτι της συζύγου στην Αργάκα και πως περιστασιακά διανυκτέρευε, αν διανυκτέρευε, σε ένα από τα διαμερίσματα της οικογενειακής εταιρείας του στην Πόλη Χρυσοχούς. Κάλεσε μεγάλο αριθμό μαρτύρων κατά το πλείστο συγγενών και φίλων του. Δεν προέκυψε από τη μαρτυρία τους θετικό συμπέρασμα χρήσης της κατοικίας στην Αργάκα κατά αποκλεισμό της χρήσης και του διαμερίσματος στην Πόλη. Από την άλλη, παρά το γεγονός ότι η μαρτυρία του καθ΄ ου η αίτηση δεν ήταν πειστική, δεν πλήρωσε το κενό στην υπόθεση του αιτητή. Το εκλογοδικείο έλαβε υπόψη και τις δηλώσεις του προς το Τμήμα Επιστρατεύσεως, τον Έφορο Φόρου Εισοδήματος, την ΑΗΚ, στο Δήμο Πόλης Χρυσοχούς και το τηλέφωνο στο όνομα του στο σπίτι του στην Αργάκα. Αποδέχθηκε όμως πως χρησιμοποιούσε ως τόπο διαμονής του και το διαμέρισμα στην Πόλη και λήφθηκε υπόψη ότι σε ανύποπτο χρόνο, μετά από επί τούτου συνέντευξη, καταγραφή του ιδίου, της συζύγου του και του παιδιού τους στους δημότες της Πόλης. Επισημάνθηκε ότι κάτω από αυτά τα δεδομένα, το πόσο συχνά διανυκτέρευε στον ένα ή τον άλλο τόπο δεν ήταν σημαντικό. Προέκυψε αβίαστα το συμπέρασμα πως ο καθ΄ου η αίτηση ουδέποτε εγκατέλειψε την Πόλη ως το συνήθη τόπο της διαμονής του για να επιλέξει την όμορη Αργάκα, λίγο πιο πέρα. Κρίθηκε, επομένως, πως ο αιτητής απέτυχε να αποδείξει τον ισχυρισμό του πως η συνήθης διαμονή του καθ' ου η αίτηση 1 δεν ήταν στο Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς και κατά συνέπεια πως δεν εδικαιούτο να υποβάλει υποψηφιότητα για το αξίωμα του δημάρχου του δήμου αυτού. 22.3 Στην υπόθεση Σαββίδης ν Κυπριακής Δημοκρατίας κ.ά.
(2009)3 ΑΑΔ 1, υιοθετήθηκαν τα όσα ειπώθηκαν στην υπόθεση Κόρακα ν Γεωργίου κ.ά. ανωτέρω, σε σχέση με την ερμηνεία της φράσης «συνήθης διαμονή» και επισημάνθηκε ότι η διακρίβωση της συνήθους διαμονής ενός προσώπου για σκοπούς του περί Εγγραφής Εκλογέων και Εκλογικού Καταλόγου Νόμου του 1980 είναι ζήτημα πραγματικό. Στην υπόθεση Σαββίδη, ανωτέρω ο εφεσείων επεδίωξε με την έφεση του, την ανατροπή της πρωτόδικης απόφασης με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή του κατά της απόφασης διαγραφής του από τον εκλογικό κατάλογο Πλατανιστάσας και εγγραφής του στον εκλογικό κατάλογο Λακατάμιας. Η Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποδεχόμενη την έφεση επισήμανε ότι η έρευνα ανέδειξε στοιχεία στη βάση των οποίων θα μπορούσε να καθοριστεί η «συνήθης διαμονή» του εφεσείοντα. Φάνηκε ξεκάθαρα ότι το κέντρο των επαγγελματικών του δραστηριοτήτων βρισκόταν στην Πλατανιστάσα. Το γεγονός ότι ο εφεσείων επέστρεφε τα βράδια, κατά τις καθημερινές, στο σπίτι στην Λακατάμια δεν αποτελούσε στοιχείο το οποίο από μόνο του μπορούσε να θεωρηθεί καθοριστικό για τον προσδιορισμό της «συνήθους διαμονής», όταν υπήρχαν άλλα στοιχεία που βάσιμα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαφορετικό συμπέρασμα. 23.Στο στάδιο των αγορεύσεων, ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή εισηγήθηκε ότι έχει επιτύχει ν΄ αποδείξει ότι καθ΄ ου η αίτηση δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στα Πάνω Λεύκαρα κατά τον ουσιώδη χρόνο και έτσι η αίτηση θα πρέπει να επιτύχει. Εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η θέση του ευπαιδεύτου συνηγόρου του καθ΄ ου η αίτηση. Επισήμανε ότι το βάρος απόδειξης βρισκόταν στους ώμους του αιτητή και αυτός απέτυχε με θετική μαρτυρία να αποδείξει ότι ο καθ΄ ου η αίτηση δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στον πιο πάνω Δήμο. Αναγνώρισε ότι όλοι οι μάρτυρες που κλήθηκαν από μέρους του αιτητή ήταν μάρτυρες της αλήθειας πλην του τελευταίου. 24. Στην προκείμενη περίπτωση, η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι επιβεβλημένη ώστε το Δικαστήριο να καταλήξει κατά πόσο ο αιτητής έχει αποδείξει ότι η συνήθης διαμονή του καθ΄ ου η αίτηση κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ήταν στα Πάνω Λεύκαρα και κατ΄ επέκταση δεν ήταν εκλέξιμος. 25. Μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες και είναι σε θέση να αξιολογήσει τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων τη λογικότητα της εκδοχής τους, την αμεσότητα και ευθύτητα των απαντήσεων τους, αλλά και γενικότερα την όλη παρουσία τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Αντιφάσεις σε μικρολεπτομέρειες δεν αποδυναμώνουν μια κατά τα άλλα αξιόπιστη μαρτυρία αλλά αντίθετα την ενδυναμώνουν με την έννοια ότι δεν υπήρξε προσχεδιασμός και ή συνεννόηση μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν (βλ. Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας
(2004)2Α ΑΑΔ 612 και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες).
- Κατ΄ αρχήν επισημαίνεται ότι οι μάρτυρες που κλήθηκαν από τον καθ΄ ου η αίτηση και ειδικότερα ο Βοηθός Έφορος Εκλογής κ. Χ. Φραγκούλης, οι διευθύντριες του δημοτικού σχολείου και του νηπιαγωγείου Ιδαλίου, κυρίες Δ. Κουτούκη και Χ. Τσιουτή αντίστοιχα, ο γραμματέας του Δήμου Ιδαλίου κ. Λ. Ματσάγκος, ο επόπτης οδικών μεταφορών κ.Χ. Καραμανλής, ο υπάλληλος του ταχυδρομείου Λάρνακας κ. Α. Κουντούρης, ο λειτουργός της ΑΗΚ κ. Ν. Κουμίδης, η λειτουργός του Επαρχιακού Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων κα Μ. Γερολέμου ήταν μάρτυρες της αλήθειας. Δεν περιέπεσαν σε οποιαδήποτε αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία τους καθ΄ οιονδήποτε τρόπο. Δεν έχουν οποιοδήποτε συμφέρον από την έκβαση της εκλογικής αίτησης. Παρουσίασαν τα γεγονότα όπως αυτοί τα γνώριζαν με αντικειμενικότητα. Για τους πιο πάνω λόγους αποδέχομαι τη μαρτυρία τους όπως αυτή εκτίθεται πιο πάνω. Τα ίδια ισχύουν και για τον κοινοτάρχη Πάνω Λευκάρων κ. Μ. Μιλτιάδους ο οποίος παράθεσε τα γεγονότα όπως τα γνώριζε με ειλικρίνεια και αντικειμενικότητα. Επισήμανε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Λεύκαρα. Έχει δεσμούς και δραστηριότητες που έχουν σχέση με τα κοινά του Δήμου Πάνω Λευκάρων. Αντιλαμβανόταν τον καθ΄ ου η αίτηση πριν τις εκλογές να διαμένει στα Λεύκαρα τα Σαββατοκύριακα, τις γιορτές και τα καλοκαίρια. Κατέληξε στο πιο πάνω συμπέρασμα ενόψει του γεγονότος ότι τον έβλεπε στο καφενείο. Αντεξεταζόμενος όμως αναγνώρισε ότι στην περίπτωση που ερχόταν και σε άλλες περιπτώσεις κατά την διάρκεια της εβδομάδας δεν μπορούσε να το γνωρίζει. Δεν περιέπεσε σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ήταν μάρτυρας της αλήθειας και συνακόλουθα αποδέχομαι τη μαρτυρία του.
- Αναφορικά με τη μαρτυρία του αιτητή κ. Γ. Νικολάου επισημαίνονται τα ακόλουθα: (α) Στη γραπτή του δήλωση (βλ. Ένδειξη Α) η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση μετά που αποφοίτησε από το Γυμνάσιο Λευκάρων πριν από πολλά χρόνια, μετέβη στο εξωτερικό για σπουδές και έκτοτε δεν κατοίκησε στα Λεύκαρα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε κάτι διαφορετικό και ειδικότερα ότι μετά τις σπουδές του επέστρεψε στα Λεύκαρα όπου και διέμενε και έφυγε μετά το γάμο του. (β) Αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι στις Δημοτικές Εκλογές που διεξήχθηκαν στις 18.12.16 στο Δήμο Πάνω Λευκάρων ο ΔΗ.ΣΥ εξέλεξε τρεις δημοτικούς συμβούλους μεταξύ αυτών και τον καθ΄ ου η αίτηση ο οποίος κατετάγη πρώτος σε σταυρούς προτίμησης. Στο στάδιο της αντεξέτασης αρνήθηκε το πιο πάνω γεγονός, αναφέροντας τα ακόλουθα: «E. Είστε ένας επιτυχημένος άνθρωπος επαγγελματικά και δεν ψηφιστήκατε στις εκλογές. Ο κόσμος δεν σας ψήφισε για να είστε εσείς ο αντιπρόσωπος του. Ψήφισαν τον κύριο Δουκανάρη. Συμφωνείτε; A. Όχι. E. Ψήφισαν τον κύριο Δουκανάρη. A. Όχι.» (γ) Εμφανής ήταν η πρόθεση του όχι μόνο να υποβαθμίσει αλλά και να μηδενίσει τους δεσμούς, συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις και δραστηριότητες του καθ΄ ου η αίτηση στα κοινά του Δήμου Πάνω Λευκάρων. Στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ανέφερε ότι πολλοί απόδημοι Λευκαρίτες είναι εγγεγραμμένοι σε συλλόγους και σε άλλες οργανώσεις στα Λεύκαρα χωρίς ουσιαστική ενεργό ανάμειξη κάτι το οποίο συμβαίνει και με τον καθ΄ ου η αίτηση. Διευκρίνισε ότι η επίκληση συμμετοχής από μέρους του σε τέτοιες δραστηριότητες πριν από πολλές δεκαετίες γίνονται στην απέλπιδα προσπάθεια του να πείσει ότι είχε τη συνήθη διαμονή του στα Λεύκαρα πριν την υποβολή της υποψηφιότητας του. Δεν δίστασε να τον παραλληλίσει με απόδημους οι οποίοι δεν έχουν ουσιαστική ανάμειξη. Ο αιτητής, ως δήλωσε, ήταν από τα ιδρυτικά μέλη του ΔΗ.ΣΥ. Όταν ρωτήθηκε κατά πόσο αντιλήφθηκε τον καθ΄ ου η αίτηση να βρίσκεται στις συγκεντρώσεις και στις συνεδρίες απέφυγε να απαντήσει λέγοντας «ούτε μας καλούσαν τις περισσότερες φορές» και στη συνέχεια δήλωσε ότι όποτε τον καλούσαν πήγαινε πλην όμως δεν ανέφερε κατά πόσο αντιλήφθηκε τον καθ΄ ου η αίτηση. Ήταν η θέση του ότι ο καθ΄ ου η αίτηση δεν ήταν πάντα αναμεμειγμένος στα κοινά και δεν είχε πολιτικά καθήκοντα ως αντιπρόσωπος του ΔΗ.ΣΥ στο Δήμο Λευκάρων. Δεν έπειθε. Ο καθ΄ ου η αίτηση ήταν μέλος του ΔΗ.ΣΥ Λευκάρων και πρόεδρος από το
- Πέραν των πιο πάνω, τα όσα σχετικά ανέφερε έρχονται σε αντίθεση με τα όσα δήλωσε ο κοινοτάρχης Λευκάρων κ. Μ. Μιλτιάδους, ο οποίος κλήθηκε από τον αιτητή, και ειδικότερα ότι ο καθ΄ ου η αίτηση ήταν πρόεδρος της ΝΕ.ΔΗ.ΣΥ. Λευκάρων, πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ Λευκάρων, υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στα Πάνω Λεύκαρα στις δημοτικές εκλογές του 2011 και ήταν πάντοτε αναμεμειγμένος στα κοινά του Δήμου. (δ) Ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση νυμφεύτηκε στα Πάνω Λεύκαρα το
- Όταν ρωτήθηκε κατά πόσο τότε, ήταν κάτοικος Λευκάρων και πάλιν απέφυγε ν΄ απαντήσει λέγοντας «Πάρα πολλοί ξένοι έρχονται στα Λεύκαρα λόγω του Τιμίου Σταυρού που έχουμε και παντρεύονται στα Λεύκαρα καθημερινώς και βαφτίζουν και τα παιδιά τους. Όχι ντόπιοι λόγω του Τιμίου Σταυρού που έχουμε στα Λεύκαρα.» (ε)Στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ανέφερε ότι πριν τις εκλογές δεν έβλεπε στο εκκλησίασμα τον καθ΄ ου η αίτηση, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος εκκλησιάζεται τακτικά. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι τον έβλεπε σε μνημόσυνα. (στ) Στο στάδιο της κυρίως εξέτασης ανέφερε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση πριν τις εκλογές, δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στα Λεύκαρα όπου και εκλέγηκε, και διανυκτερεύει στα Λεύκαρα στο σπίτι της μητέρας του από την υποβολή ένστασης στο Γραφείο του Επάρχου. Όταν ρωτήθηκε κατά πόσο έβλεπε τον καθ΄ ου η αίτηση κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα αυτός απάντησε ότι τον έβλεπε περιστασιακά προσθέτοντας ότι «. δεν είμαι ελεγκτής του για να τον ελέγχω αν έρχεται και αν δεν έρχεται και αν πάει και αν δεν πάει.» Παρά ταύτα όμως ήταν η θέση του ότι δεν διέμενε στα Λεύκαρα πριν τις εκλογές κάτι το οποίο έρχεται σε αντίθεση και με τη μαρτυρία του κ. Μ. Μιλτιάδους ο οποίος επισήμανε ότι ο καθ΄ ου η αίτηση πριν τις εκλογές διέμενε στα Λεύκαρα τα Σαββατοκύριακα, τις εορτές και το καλοκαίρι πλην όμως δεν μπορούσε να γνωρίζει εάν ερχόταν και άλλες μέρες της εβδομάδας. (ζ) Για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω, το Δικαστήριο δεν αποδέχεται τη μαρτυρία του αιτητή.
- Κατ΄ αρχήν σε σχέση με τη μαρτυρία που προσκομίστηκε από μέρους του καθ΄ ου η αίτηση επισημαίνεται ότι ο τελευταίος παρουσίασε στο Δικαστήριο ως τεκμήρια διάφορες βεβαιώσεις, δηλώσεις (βλ. μεταξύ άλλων Τεκμ.12, 13, 18, 19, 24, 25, 28) με τις οποίες διάφορα πρόσωπα δήλωναν διάφορα γεγονότα. Η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον Δικαστηρίου απλώς και μόνο διότι αυτή είναι εξ ακοής (βλ. άρθρο 24
(1)του περί Απόδειξης Νόμου). Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας (βλ. άρθρο 27
(1)του Νόμου). Το Δικαστήριο, χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του άρθρου 27
(1)λαμβάνει υπόψη τους παράγοντες που καθορίζονται στο εδάφιο 2 του πιο πάνω άρθρου και ειδικότερα, μεταξύ άλλων, κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στην διαδικασία το πρόσωπο που έκανε την αρχική δήλωση. Στην προκείμενη περίπτωση δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε επεξήγηση για τη μη κλήτευση των προσώπων που προέβησαν στις σχετικές δηλώσεις και βεβαιώσεις και συνεπώς το Δικαστήριο δεν προσδίδει οποιαδήποτε βαρύτητα σ΄ αυτές.
- Σε σχέση με τη μαρτυρία του καθ΄ ου η αίτηση και των προσώπων που κλήθηκαν απ΄ αυτόν και ειδικότερα της συζύγου του, του κ. Χ. Λευκαρίτη, κ.Γ. Παχίτη και κ.Θ. Ρούβης επισημαίνεται ότι δεν περιέπεσαν σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία τους καθοιονδήποτε τρόπο. Ήταν συνεπείς και σταθεροί στις απαντήσεις τους. Ήταν μάρτυρες της αλήθειας και συνακόλουθα αποδέχομαι τη μαρτυρία τους.
- Από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία διαπιστώνεται ότι ο καθ΄ ου η αίτηση γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Λεύκαρα. Είναι ιδιοκτήτης ακίνητης ιδιοκτησίας. Φοίτησε στο Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο Λευκάρων. Διετέλεσε πρόεδρος του μαθητικού συμβουλίου και με άλλα πρόσωπα ίδρυσαν τη ΝΕΔΗΣΥ Λευκάρων και το Κέντρο Νεότητας. Ακολούθως εγκατέλειψε τα Λεύκαρα για σπουδές και επέστρεψε, διαμένοντας στον πιο πάνω Δήμο. Το 2008 με άλλα πρόσωπα ίδρυσαν το σωματείο Αθλητικής Περιφερειακής Ένωσης Λευκάρων όπου στις 26.10.08 εκλέγηκε στο διοικητικό συμβούλιο και έκτοτε είναι μέλος. Ήταν υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με το ΔΗ.ΣΥ στον πιο πάνω Δήμο στις εκλογές του
- Περαιτέρω το 2012 ήταν μέλος στήριξης του γηροκομείου Πάνω Λευκάρων και εξακολουθεί να συνδράμει σ΄ αυτό. Ακολούθως το 2013 εκλέγηκε πρόεδρος της τοπικής επιτροπής του ΔΗ.ΣΥ στα Πάνω Λεύκαρα. Πέραν των στενών του δεσμών με τα Λεύκαρα διαφαίνεται από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ότι ο καθ΄ ου η αίτηση για αρκετά χρόνια ανέπτυξε κομματική, πολιτική και κοινωνική δραστηριότητα ως μέλος της κοινότητας των Πάνω Λευκάρων. Όπως έχει αναφερθεί όταν επέστρεψε από τις σπουδές του, διέμενε στα Λεύκαρα. Ακολούθως το 2004 αρραβωνιάστηκε και το 2009 παντρεύτηκε. Η σύζυγος του κατάγεται και αυτή από τα Λεύκαρα. Είναι δασκάλα και υπηρέτησε στον πιο πάνω Δήμο από το 2007 -
- Κατά την πιο πάνω περίοδο διέμεναν στο σπίτι της μητέρας του στα Λεύκαρα. Ακολούθως αγόρασαν σπίτι στο Δάλι για τους λόγους που εξηγούνται πιο πάνω και τα δυο παιδιά τους φοιτούν σε σχολείο στο Δάλι. Παρά ταύτα όμως ολόκληρη η οικογένεια διαμένει στα Λεύκαρα κατά τα Σαββατοκύριακα, αργίες και γιορτές και περαιτέρω ο καθ΄ ου η αίτηση διαμένει και κάποιες καθημερινές. Δεν προκύπτει από τη μαρτυρία που προσκομίστηκε τόσο από τον αιτητή όσο και από τον καθ΄ ου η αίτηση θετικό συμπέρασμα χρήσης της κατοικίας στο Δάλι κατ΄ αποκλεισμό της χρήσης της κατοικίας στα Πάνω Λεύκαρα. Ο αιτητής είχε υποχρέωση να ανατρέψει με θετική μαρτυρία μια ενδεχομένως υπαρκτή κατάσταση πραγμάτων η οποία αντικατοπτρίζεται και στον εκλογικό κατάλογο, στον οποίο ο καθ΄ ου η αίτηση είναι εγγεγραμμένος στον Δήμο Πάνω Λευκάρων και δεν το έπραξε. Επισημαίνεται ότι το Δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι τα παιδιά του καθ΄ ου η αίτηση φοιτούν στο Δάλι, τις σχετικές δηλώσεις της συζύγου του σε σχέση με την εγγραφή των παιδιών στο δημοτικό και στο νηπιαγωγείο αλλά και τις δηλώσεις του καθ΄ ου η αίτηση στο τμήμα κοινωνικών ασφαλίσεων, στον έφορο μηχανοκίνητων οχημάτων και τους λογαριασμούς που είναι στο όνομα του στο σπίτι στο Δάλι και στα Λατσιά. Όπως διαπιστώνεται ο καθ΄ ου η αίτηση διαμένει σε πέραν του ενός τόπου και ειδικότερα στα Πάνω Λεύκαρα και στο Δάλι. Συνεκτιμώντας και συνυπολογίζοντας τον τρόπο και τις συνήθειες της ζωής του, τη συμμετοχή του στα κοινά και στις δραστηριότητες του στο Δήμο Πάνω Λευκάρων όπως με λεπτομέρεια εκτίθενται πιο πάνω, η συνήθης διαμονή του καθ΄ ου η αίτηση βρίσκεται στο Δήμο Πάνω Λευκάρων.
- Ο αιτητής απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι ο καθ΄ ου η αίτηση εστερείτο του προσόντος της εκλεξιμότητας στο αξίωμα του δημοτικού συμβούλου και ειδικότερα ότι δεν είχε τη συνήθη διαμονή του στο Δήμο όπου εκλέγηκε.
- Για όλους τους λόγους που εξηγούνται, η αίτηση απορρίπτεται. Έχοντας υπόψη το αποτέλεσμα τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του καθ΄ ου η αίτηση και εναντίον του αιτητή όπως αυτά θα υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.): ....... Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. /ΕΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο