ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΙΒΑΔΙΩΤΗ ν. ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ άλλως ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Αρ. Αίτησης: 15/17, 25/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:ODLAR:2017:18 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΓΟΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Τουμαζή, Π. Αρ. Αίτησης: 15/17 Μεταξύ: ΙΩΑΝΝΗ ΛΕΙΒΑΔΙΩΤΗ Αιτητής και ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ άλλως ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Καθ' ης η αίτηση Αίτηση ημερομηνίας 28.2.2017 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 25 Ιουλίου, 2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Αιτητή: κ. Στ. Παπακωνσταντίνου Για την Καθ΄ης η αίτηση: κ. Χρ. Κωνσταντίνου (Για ν΄ ακούσει απόφαση: κα Στ. Νικολάου) Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι από τη σχέση τους απέκτησαν ένα παιδί, το Βασίλειο-Θαδδαίο Λειβαδιώτη ο οποίος γεννήθηκε στις 30.6.
- Ο Αιτητής αναγνώρισε τον ανήλικο ως γνήσιο τέκνο του. Στις 9.12.2014 εκδόθηκε από το Οικογενειακό Δικαστήριο Λάρνακας στην αίτηση γονικής μέριμνας με αριθμό 317/14 εκ συμφώνου διάταγμα όπως η γονική μέριμνα του παιδιού τους ασκείται από κοινού. Περαιτέρω εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα με το οποίο ανατέθηκε στην Καθ΄ης η αίτηση η φύλαξη του ανήλικου παιδιού τους και καθορίστηκε ως τόπος διαμονής του, ο τόπος διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση στην οδό Πάροδος Γρ. Αυξεντίου, Οικία Δ.1, Ξυλοφάγου, Λάρνακα (Τεκμ. Β στην ένορκο δήλωση του Αιτητή). Ο Αιτητής, με την κυρίως αίτηση ζητά διάταγμα το οποίο να ρυθμίζει την επικοινωνία του με το ανήλικο παιδί του. Στα πλαίσια της κυρίως αίτησης καταχώρησε την υπό κρίση μονομερή αίτηση, με την οποία ζητά προσωρινό διάταγμα με το οποίο να ρυθμίζεται η επικοινωνία του με το ανήλικο τέκνο του, ως ακολούθως: «Α. Κάθε Τρίτη από η ώρα 17:00 μέχρι η ώρα 19:
- Κάθε Πέμπτη από η ώρα 17:00 μέχρι η ώρα 19:
- Κάθε πρώτο και τρίτο Σάββατο κάθε μήνα από η ώρα 08:00 το πρωί μέχρι η ώρα 18:00 το βράδυ.
- Κάθε δεύτερη και τέταρτη Κυριακή κάθε μήνα από η ώρα 08:00 το πρωί μέχρι η ώρα 18:00 το βράδυ. Β. Οιονδήποτε άλλο διάταγμα και/ή θεραπεία το Οικογενειακό Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει ορθό και δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Γ. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης, πλέον ΦΠΑ». Το Δικαστήριο δεν εξέδωσε οποιοδήποτε διάταγμα μονομερώς και διέταξε την επίδοση της αίτησης. Η Καθ΄ης η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως συνοδευόμενη από ένορκο δήλωση. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν και οι δικηγόροι ετοίμασαν γραπτές αγορεύσεις. Ο Αιτητής, στην ένορκο δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, αναφέρει ότι τον Ιούλιο του 2016 επήλθε διακοπή της σχέσης τους. ΄Εκτοτε, παρόλο που ο ίδιος προσπάθησε επανειλημμένα να έχει τακτική επικοινωνία με το ανήλικο, η Καθ΄ης η αίτηση ενεργώντας εκδικητικά και χωρίς ιδιαίτερο λόγο του το απαγορεύει. Ο ίδιος εξακολουθεί να ενδιαφέρεται τόσο για τη σωματική όσο και για τη ψυχική υγεία του παιδιού του. Από τη μέρα αναγνώρισης του παιδιού τους μέχρι και τον Ιούλιο του 2016 που επήλθε η διακοπή στη σχέση τους, είχε καθημερινή επικοινωνία με το παιδί τους. Μετέφερε και παραλάμβανε το παιδί από το νηπιαγωγείο αφού η Καθ΄ης η αίτηση αδυνατούσε λόγω της εργασίας της. Σε αρκετές περιπτώσεις το μετέφεραν και το παραλάμβαναν οι γονείς του λόγω του ότι ο ίδιος εργαζόταν. Ο ανήλικος μετά την παραλαβή του από το νηπιαγωγείο παρέμενε στο σπίτι των γονιών του μέχρι η Καθ΄ης η αίτηση να σχολάσει από την εργασία της και είτε να περάσει να το παραλάβει, είτε να της το μεταφέρει ο ίδιος ή οι γονείς του στο σπίτι της. Η Καθ΄ής η αίτηση εξασφάλισε προσωρινό διάταγμα διατροφής για το ποσό των €200 μηνιαίως ως η συνεισφορά του για τη διατροφή του ανήλικου παιδιού τους το οποίο και της το καταβάλλει (Τεκμ. Δ). Πριν τη διακοπή της σχέσης του με την Καθ΄ης η αίτηση, είχε άριστη σχέση με το παιδί του. Από τη μέρα διακοπής της σχέσης του μέχρι και τις 17.1.17 όπου καταχωρήθηκε η κυρίως αίτηση για ρύθμιση της επικοινωνίας του με το παιδί του, είχε σποραδική επικοινωνία παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις και προσπάθειες του και πάντοτε υπό όρους και προϋποθέσεις που του έθετε η Καθ΄ης η αίτηση. Παρά το γεγονός ότι δεν ήταν ικανοποιημένος με το χρόνο επικοινωνίας τον οποίο είχε με το ανήλικο , δεν προέβηκε νωρίτερα σε οποιαδήποτε καταχώρηση αίτησης με την οποία να ζητούσε περισσότερο χρόνο επικοινωνίας για το λόγο ότι η Καθ΄ης η αίτηση τον διαβεβαίωνε ότι θα διευθετούσε όπως είχε περισσότερο χρόνο επικοινωνίας. Ο ίδιος διαμένει στο Ξυλοφάγου μαζί με τους γονείς του στην οικία των γονέων του η οποία διαθέτει τρία υπνοδωμάτια, είναι άνετη και διαθέτει όλο τον απαραίτητο οικιακό εξοπλισμό και ως εκ τούτου το παιδί μπορεί να διαμένει και να διανυχτερεύει εκεί. Υπάρχει ξεχωριστό παιδικό δωμάτιο το οποίο διαμόρφωσε αποκλειστικά για το παιδί του ούτως ώστε να διαθέτει όλες τις ανέσεις για να μπορεί να διαμένει και να διανυχτερεύει. Επίσης υπάρχει άλλο ξεχωριστό δωμάτιο το οποίο έχει διαμορφώσει με τέτοιο τρόπο ώστε να αποτελεί τον παιχνιδότοπο. Ενδιαφέρεται για το παιδί του και επιθυμεί να έχει τακτική επικοινωνία μαζί του πράγμα που είναι προς το συμφέρον του ανηλίκου ο οποίος περνούσε αρκετές ώρες μαζί του καθημερινά και έχει ανάγκη την παρουσία του. Η Καθ΄ης η αίτηση καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ενστάσεως. Οι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: «I. Η αίτηση πάσχει δικονομικά καθ΄ότι δεν αναγράφονται οι ορθοί θεσμοί και Κανονισμοί. II. Ο ενόρκως δηλών εσκεμμένα και με σκοπό την παραπλάνηση του Σεβαστού Δικαστηρίου επιμελώς παραλείπει να αποκαλύψει ουσιαστικά γεγονότα τα οποία σχετίζονται άμεσα με την υπόθεση και ειδικότερα τις περιστάσεις που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση και τη γονική μέριμνα του ανήλικου τέκνου των διαδίκων. III. Ο ενόρκως δηλών αναφέρει ψευδείς ισχυρισμούς παραπλανητικούς με σκοπό να πετύχει την έκδοση του προσωρινού διατάγματος. IV. Δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έκδοση του μονομερούς διατάγματος. V. Η παρούσα περίπτωση είναι ιδιάζουσα και διαφοροποιείται από άλλες παρόμοιας φύσης υποθέσεις με αποτέλεσμα να μην δύναται η έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων. VI. Οι αιτούμενες θεραπείες αντίκεινται προς το συμφέρον του ανήλικου τέκνου των διαδίκων. VII. Το συμφέρον του ανήλικου τέκνου επιβάλλει τη μη απομάκρυνση του από την Καθ΄ης η αίτηση λόγω προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει το ανήλικο τέκνο των διαδίκων. VIII. Το συμφέρον του ανήλικου τέκνου επιβάλλει την ηρεμία του ανηλίκου και τη μη διατάραξη της καθημερινότητας του. IX. Τα αιτούμενα διατάγματα δύνανται να διαταράξουν και επιβαρύνουν την υγεία του ανήλικου τέκνου των διαδίκων. X. Το αιτούμενο προσωρινό διάταγμα αφορά την ουσία της υπόθεσης και δεν μπορεί να τύχει εκδίκασης ως προσωρινό διάταγμα αφού αποφασίζεται η τύχη της υπόθεσης με την εκδίκαση του. XI. Η παρούσα αίτηση είναι καταχρηστική. ΧΙΙ. Η επιδιωκόμενη επικοινωνία που αιτείται ο αιτητής είναι υπερβολική και ή υπερβολική υπό τις περιστάσεις της υπόθεσης. XIII. Το ενδιαφέρον του αιτητή για επικοινωνία με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων είναι όψιμο αφού για αρκετό καιρό ο αιτητής δεν επεδίωξε την επικοινωνία του με το ανήλικο τέκνο των διαδίκων ούτε και συνείσφερε στην ανατροφή του ανήλικου τέκνου του». Η Καθ΄ης η αίτηση, στην ένορκο δήλωσή της, αναφέρει ότι η παρέμβαση της μητέρας του Αιτητή στην καθημερινή τους ζωή ήταν συνεχής. Η μητέρα του προκαλούσε συνέχεια πρόβλημα στην ίδια εφόσον ποτέ δεν αποδέκτηκε τη σχέση της με τον Αιτητή. Αποκορύφωμα του μίσους και της απέχθειας της εναντίον της ήταν το γεγονός ότι της επιτέθηκε και την κτύπησε στο σπίτι της, ενώ είχε αγκαλιά το ανήλικο παιδί της στις 8.2.17, γεγονός που ο Αιτητής παρέλειψε να αναφέρει στην ένορκο δήλωσή του (Τεκμ. Ε αντίγραφο διάγνωσης από το Γενικό Νοσοκομείο, Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών). Για το περιστατικό εκκρεμεί καταγγελία της εναντίον της μητέρας του Αιτητή στην αστυνομία και στο Γραφείο Ευημερίας. Οι αναφορές του Αιτητή περί άριστης σχέσης με το ανήλικο παιδί τους ήταν γιατί έμενε για κάποιο χρονικό διάστημα μαζί τους τα βράδια, αλλά τα ξημερώματα έφευγε πάντοτε για να πάει στο πατρικό του με αποτέλεσμα να μην μπορούν να συνυπάρξουν ως οικογένεια. Το παιδί ήταν στη διάθεση του Αιτητή να το βλέπει ακόμα και όταν επήλθε η οριστική διάσταση μεταξύ τους και μάλιστα το έπαιρνε δύο φορές τη βδομάδα στο πατρικό του, αλλά συνήθιζε να καθυστερεί να επιστρέφει το παιδί στο σπίτι με αποτέλεσμα να αποσταθεροποιεί το πρόγραμμα και την καθημερινότητα του ανήλικου και να επηρεάζει δυσμενώς την υγεία του. Οι βασικοί λόγοι της ένστασης της να παίρνει ο Αιτητής το παιδί σε χώρο δικό του για να έχει επικοινωνία μαζί του είναι διότι δεν έχει το δικό του χώρο που να μένει, δεν παρέχει στο παιδί τις κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και σε κάθε περίπτωση ο ίδιος ο Αιτητής δεν μπορεί και δεν θέλει να έχει αποκλειστική επικοινωνία με το ανήλικο, αλλά αυτό που επιδιώκει είναι να έχουν επικοινωνία με το παιδί τους οι γονείς του Αιτητή. Στην κατοικία των γονέων του Αιτητή όπου διαμένει και ο ίδιος δεν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης για το ανήλικο και οι αναφορές του σε κατάλληλο χώρο αφορά δωμάτιο βοηθητικό και ακατάλληλο για τη διαμονή του ανήλικου. Η διαμονή του ανήλικου και η παραμονή του σε χώρο όπου είναι και βρίσκεται η μητέρα του Αιτητή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή λόγω της βίαιης και ασταθούς συμπεριφοράς της μητέρας του, πράγμα που προκύπτει μετά και από την επίθεση που δέκτηκε από αυτή στην παρουσία του παιδιού τους. Ο Αιτητής την έχει εγκαταλείψει έγκυο, γέννησε το ανήλικο μόνη της και πλήρωσε όλα τα έξοδα της κλινικής μόνη της και ακόμα υπάρχει μεγάλο υπόλοιπο το οποίο οφείλει στην κλινική, αφού ο γιατρός ξέροντας τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει της επέτρεψε να πληρώνει με δόσεις (Τεκμ. Β). Ο Αιτητής έχει καταχραστεί τα χρήματα που πήραν από τη βάφτιση του παιδιού τους και μέχρι σήμερα αρνείται να της πει τι τα έχει κάνει. Ο Αιτητής για μεγάλη χρονική περίοδο και παρά τις εκκλήσεις της για βοήθεια και στήριξη της και επικοινωνία με το παιδί τους, την άφησε να το μεγαλώνει μόνη της. Το ενδιαφέρον του για το παιδί τους ήταν μηδαμινό. Για τα έξοδα του και διαβίωσή τους δεν είχε κανένα ενδιαφέρον. Όποια έξοδα γίνονταν για το παιδί τους αυτά γίνονταν από τη μητέρα του Αιτητή και όχι από τον ίδιο. Τα έξοδα διατροφής του ανηλίκου τα επωμίζεται η ίδια κατά πλειοψηφία αφού ο Αιτητής δεν έχει ενδιαφερθεί ποτέ. Για το λόγο αυτό καταχώρησε την αίτηση διατροφής 11/
- Ο Αιτητής την άφησε μόνη της να μεγαλώνει το παιδί τους. Όταν αντιλήφθηκε ότι το παιδί τους είχε προβλήματα αντίληψης και λόγου αναγκάστηκε να πάρει το ανήλικο μόνη της στους γιατρούς για να ανακαλύψει ότι αυτό πάσχει από αυτισμό (Τεκμ. Στ βεβαίωση από τη λογοπαθολόγο Χρυσοβαλάντω Χριστοφόρου). Προς τούτο ειδοποίησε σχετικά τον Αιτητή αλλά αντί για ανταπόκριση αντιμετώπισε χλευασμό, κοροϊδία και υποτίμηση. Μέχρι και σήμερα ο Αιτητής αρνείται όπως το παιδί τους εξεταστεί από γιατρούς ακόμα και του δημοσίου για λόγους άγνωστους προς την ίδια παρόλο που είχαν συμφωνήσει στις 4.4.17 ότι θα έβλεπαν το παιδί τους από ένας γιατρός της επιλογής τους και οι ψυχιατρικές υπηρεσίες του κράτους. Ενώ το παιδί τους λάμβανε φαρμακευτική αγωγή, με τις παρεμβάσεις του και την άρνηση του να συγκατατεθεί όπως το παιδί εξεταστεί από αρμόδιους γιατρούς, διέκοψε τα πάντα απειλώντας τον Δρ Νικολαΐδη ότι δεν εγκρίνει την εξέταση του ανήλικου από αυτόν και του απαγόρευσε να ετοιμάζει εκθέσεις για το παιδί. Μέχρι σήμερα η ίδια παρακαλά τον Αιτητή να αποταθεί στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας του κράτους για εξέταση του ανηλίκου, όμως δεν το έπραξε μέχρι σήμερα και δεν θέλει να δώσει τη συγκατάθεσή του. Όλα αυτά προκύπτουν και από την αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων τους (Τεκμ. Ζ). Από την εμπειρία της με το παιδί τους αλλά και από πληροφορίες που έλαβε από το γιατρό Δρ Νικολαΐδη που παρακολουθούσε το ανήλικο πριν ο Αιτητής του απαγορεύσει να βλέπει το παιδί, αλλά και από την κα Μαρία Κλεάνθους Πρόεδρο του συνδέσμου ατόμων με αυτισμό, ο ανήλικος πρέπει να έχει ηρεμία στη ζωή του και να μην διαταράσσεται η καθημερινότητά του και η ρουτίνα του. Η έκδοση διατάγματος επικοινωνίας του ανήλικου με τον Αιτητή σε αυτό το στάδιο θα διαταράξει τη γαλήνη και ηρεμία του ανήλικου, όπως γινόταν άλλωστε και στο παρελθόν όταν ο Αιτητής, έπαιρνε το παιδί τους στο σπίτι του και το επέστρεφε στην ίδια γεμάτο άγχος, ανησυχία και κάποιες φορές τρομοκρατημένο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Για να δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος με βάση το άρθρο 32 του Ν. 14/60 πρέπει να συνυπάρχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: (α) η ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση, (β) η ύπαρξη ορατής πιθανότητας να δικαιούται ο ενάγοντας σε θεραπεία στην αγωγή, και (γ) ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε κατοπινό στάδιο, εκτός εάν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. (Βλ. μεταξύ άλλων Odysseos v. Pieris Estates and Others
(1982)1 Α.Α.Δ. 557, Τσιολάκκη και άλλη ν. Στυλιανίδη
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 782, Πουργουρίδη κ.ά. ν. Μέζου κ.ά.,
(1994)1 Α.Α.Δ. 201, Κυτάλα κ.ά. ν. Χρυσάνθου κ.ά.
(1996)1 (Α) Α.Α.Δ. 253, M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co.
(1997)(Γ) 1 Α.Α.Δ. 1791). Το Δικαστήριο πρέπει επίσης στο τελικό στάδιο να σταθμίσει το κατά πόσο είναι δίκαιο και εύλογο το αιτούμενο διάταγμα (Ιπποδρομιακή Αρχή Κύπρου ν. Χ''Βασίλη
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 152). Πρόσθετα, το Δικαστήριο δεν αποφασίζει πάνω στα διαφιλονικούμενα θέματα πάνω στα οποία θα κριθεί η κυρίως αίτηση (Βλ. Jonitexo Ltd v. Adidas,
(1984)1 Α.Α.Δ. 263). ΄Εχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές, θα εξετάσω κατά πόσο δικαιολογείται η έκδοση προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του Θεόδωρο σε συνάρτηση με τον περί Σχέσεων Γονέων και Τέκνων Νόμο του 1990 (Ν 216/90). Σύμφωνα με το άρθρο 5
(1)(α) του Ν. 216/90, η γονική μέριμνα είναι καθήκον και δικαίωμα των γονέων, οι οποίοι το ασκούν από κοινού. Σύμφωνα με το άρθρο 7 του Ν. 216/90, αν οι γονείς διαφωνούν κατά την άσκηση της γονικής μέριμνας και το συμφέρον του τέκνου επιβάλλει να ληφθεί απόφαση, αποφασίζει το Δικαστήριο, έπειτα από αίτηση οποιουδήποτε από τους γονείς. Σύμφωνα με το άρθρο 6
(2)(α) του Ν. 216/90, η απόφαση του Δικαστηρίου πρέπει να αποβλέπει προς το συμφέρον του τέκνου (Ευγ. Στυλιανού ν. Βασ. Στυλιανού
(1993)1 ΑΑΔ 130, Διευθύντρια Τμήματος Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ν. Ντούμα κ.ά.
(2001)1 (Γ) ΑΑΔ 1911, Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου
(2006)1 (Β) ΑΑΔ 1153). Το άρθρο 17
(1)του Ν. 216/90 προνοεί τα εξής: «
(1)Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα προσωπικής επικοινωνίας με αυτό.
(2)Σε περίπτωση διαφωνίας όσο αφορά την άσκηση του δικαιώματος προσωπικής επικοινωνίας αποφασίζει το Δικαστήριο.
(3)Στην απόφαση του το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και εφαρμόζει κατ΄ αναλογία τις πρόνοιες του άρθρου 6». Στην υπόθεση Ιωαννίδης κ.ά. ν. Ιωαννίδη κ.ά.
(2002)1 (Γ) ΑΑΔ 1446, 1452 λέχθηκαν τα πιο κάτω: «Στη διαδικασία αιτήσεων γονικής μέριμνας δεν υπάρχει το στοιχείο της αντιπαράθεσης μεταξύ των γονέων. Πρόκειται για διαδικασία εξεταστικού χαρακτήρα της οποίας, ο τελικός σκοπός είναι η καλύτερη εξυπηρέτηση της ευημερίας και του συμφέροντος του ανηλίκου. Στα άρθρα 6 και 14 του νόμου, αναφέρεται ότι το κύριο κριτήριο για τη γονική μέριμνα είναι το συμφέρον του τέκνου. Πρόκειται για αρχή η οποία επαναλαμβάνεται συχνά στη νομολογία (βλ. Στυλιανού ν. Στυλιανού (ανωτέρω) και Ιακωβίδης ν. Ιακωβίδη,
(2000)1 ΑΑΔ 1108 από την οποία και η πιο κάτω επιγραμματική διατύπωση της αρχής: «Η ύψιστη αρχή που το Δικαστήριο θα πρέπει πάντα να έχει υπόψιν σε τέτοιες υποθέσεις είναι η ευημερία του ανηλίκου»». Στο σύγγραμα της ΄Εφης Κουνουγέρη Μανωλεδάκη, Οικογενειακό Δίκαιο, Τόμος ΙΙ, ΄Εκδοση Δ΄, σελ. 327-328, αναφέρονται τα πιο κάτω: «Ο κύριος σκοπός του δικαιώματος επικοινωνίας είναι η ικανοποίηση του αισθήματος της αγάπης μεταξύ του γονέα και του παιδιού και η αποφυγή της αποξένωσής τους· κατά δεύτερο λόγο όμως με το δικαίωμα επικοινωνίας πετυχαίνεται στην πράξη και κάποιος έλεγχος του γονέα με τον οποίο μένει ο ανήλικος από μέρους του άλλου γονέα. Ο άλλος αυτός γονέας είναι ο δικαιούχος του άρθρου 1520, ενώ ο γονέας που διαμένει με το παιδί είναι ο υπόχρεος· ..................................... Ο γονέας (ή ο τρίτος) που είναι υπόχρεος του άρθρου 1520, οφείλει να μην παρεμποδίζει την επικοινωνία του δικαιούχου με το ανήλικο· ο δικαιούχος γονέας, από την άλλη πλευρά, έχει την υποχρέωση, τις ώρες που βλέπει το παιδί, να μη διαταράζει τη σχέση του με τον υπόχρεο γονέα είτε προσπαθώντας να του εμπνεύσει αντιπάθεια γι΄ αυτόν είτε επεμβαίνοντας στον τρόπο άσκησης της επιμέλειας (π.χ. στη θρησκευτική διαπαιδαγώγηση), την οποία συνήθως θα έχει ο υπόχρεος. Η κύρωση σ΄ αυτές τις περιπτώσεις - αν δηλαδή ο υπόχρεος ή ο δικαιούχος παραβιάζουν τις παραπάνω υποχρεώσεις τους - μπορεί να είναι για μεν τον υπόχρεο γονέα, που ασκεί και την επιμέλεια, η αφαίρεση της άσκησής της με δικαστική απόφαση κατά το άρθρο 1532 για την κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, ενώ για το δικαιούχο γονέα η αφαίρεση του δικαιώματος επικοινωνίας μετά τη μεταρρύθμιση, κατά το άρθρο 1536, της δικαστικής απόφασης που το είχε παραχωρήσει. Σύμφωνα με το άρθρο 1520 § 3 οι ειδικότερες λεπτομέρειες του δικαιώματος επικοινωνίας ρυθμίζονται κάθε φορά από το δικαστήριο, το οποίο, συνεπώς, αποφασίζει για το χρόνο (συχνότητα και χρονική διάρκεια) και τον τόπο της επικοινωνίας ή για το είδος της». Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, θεωρώ ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα προς εκδίκαση και ορατή πιθανότητα επιτυχίας του Αιτητή στην κυρίως αίτηση, εφόσον ο Αιτητής είναι ο πατέρας του ανήλικου, δηλαδή ένας εκ των δύο φορέων της γονικής μέριμνας, είναι ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, επομένως έχει δικαίωμα επικοινωνίας με βάση το Νόμο και τόσο ο ίδιος όσο και η Καθ΄ης η αίτηση, μητέρα του ανηλίκου, διαφωνούν ως προς το θέμα αυτό. Ως προς την τρίτη προϋπόθεση ότι θα είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο εκτός αν εκδοθεί το ενδιάμεσο διάταγμα, παραπέμπω στην απόφαση M & Ch Mitsingas Tr. Ltd κ.ά. ν. Timberland Co (ανωτέρω), όπου τονίστηκαν τα πιο κάτω (σελ. 1799): «Όπως επισημαίνεται στην Papastratis v. Petrides
(1979)1 CLR 231, 240, την οποία το πρωτόδικο Δικαστήριο επικαλείται στην απόφασή του, το κριτήριο για την έκδοση ενδιάμεσου διατάγματος είναι η αδυναμία απονομής πλήρους δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο. Η έννοια της δικαιοσύνης δεν συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημίας αλλά, με την ευρύτερη προστασία των δικαιωμάτων του αιτούμενου σε θεραπεία». Εφόσον η τρίτη προϋπόθεση δεν πρέπει να συναρτάται με τη στενή αντίληψη της υλικής ζημιάς στις υποθέσεις των πολιτικών Δικαστηρίων, πόσο μάλλον στις υποθέσεις των οικογενειακών διαφορών, όπως η παρούσα που αφορά επικοινωνία γονέα-παιδιού. Στην απόφαση Κατσουρίδης ν. Κατσουρίδη (ανωτέρω) τονίστηκαν τα ακόλουθα (σελ. 427): «Ο εφεσείων δεν αμφισβήτησε ούτε την τρίτη προϋπόθεση από τις προϋποθέσεις της επιφύλαξης στο άρθρο 32
(1). Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε στο σύγγραμμα του David Bean, Injunctions, 5η έκδοση σελ. 149 ως προς τη δυνατότητα του Δικαστηρίου για άμεση παρέμβαση με παρεμπίπτον διάταγμα στις περιπτώσεις οικογενειακών διαφορών που απολήγουν σε πράξεις βίας ή που επηρεάζουν την ευημερία ανηλίκων για να καταλήξει πως «οι πληγωμένες σχέσεις και τα τραυματισθέντα συναισθήματα των διαδίκων και των ανηλίκων δεν αποτιμούνται σε χρήμα και δεν αποκαθίστανται μεταγενέστερα.» Κρίνω ότι τηρείται και η τρίτη προϋπόθεση του άρθρου 32 του Ν. 14/60 εφόσον η υπόθεση δεν αφορά υλικές ζημιές, αλλά αφορά ανήλικο και δεν τίθεται θέμα αποτίμησης σε χρήμα ή αποκατάστασης μεταγενέστερα. Οι διαφωνίες που έχουν οι διάδικοι αναφορικά με το θέμα της ιατρικής περίθαλψης του παιδιού τους είναι μια πτυχή της γονικής μέριμνας του παιδιού η οποία είναι ανεξάρτητη από το δικαίωμα επικοινωνίας του Αιτητή. Το ιατρικό αυτό πρόβλημα που ισχυρίζεται η Καθ΄ης η αίτηση ότι έχει το παιδί τους αφορά και τους δύο γονείς και όχι μόνο την ίδια και θα πρέπει να το αντιμετωπίσουν και οι δύο. H Καθ΄ης η αίτηση παραδέχεται ότι ο Αιτητής είχε επικοινωνία με το παιδί του δύο φορές τη βδομάδα στο πατρικό του σπίτι. Δεν έχει επεξηγήσει η Καθ΄ης η αίτηση γιατί τότε δεν είχε πρόβλημα με τις συνθήκες διαβίωσης και τώρα έχει. Η Καθ΄ης η αίτηση επίσης παραδέχεται ότι όταν αυτή εργαζόταν, το παιδί το πρόσεχε η μητέρα του Αιτητή. Οι ενστάσεις της Καθ΄ης η αίτηση ως προς τις συνθήκες διαβίωσης του Αιτητή θα εξεταστούν κατά την ακρόαση της κυρίως αίτησης, όταν θα ετοιμαστεί και η έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Εξάλλου, ο Αιτητής δεν ζητά διανυχτέρευση στην υπό κρίση αίτηση. Δεν έχει προβληθεί οποιοσδήποτε λόγος που να δικαιολογεί τη μη έκδοση ενός προσωρινού διατάγματος έτσι ώστε να συνεχίσει η επικοινωνία του Αιτητή με το παιδί του. Δεν έχει σημασία στις υποθέσεις επικοινωνίας γονέων και τέκνων ποιος ενδεχομένως ευθύνεται για τη διάσταση μεταξύ των γονέων (βλ. Απόστολος Γεωργιάδης, Οικογενειακό Δίκαιο, ΄Εκδοση 2014, σελ. 592). Ακόμα και αν ένας γονέας πράγματι ευθύνεται για την κατάρρευση της σχέσης ή του γάμου, δεν συνεπάγεται και ότι έχει απολέσει το δικαίωμά του για επικοινωνία με το παιδί του. Όπως αναφέρθηκε στην απόφαση Κκουφού ν. Κκουφού
(1997)1 ΑΑΔ 1588, 1593: «Η διαμόρφωση κρίσης πάνω σε θέματα γονικής μέριμνας είναι έργο λεπτό και σύνθετο. Δεν είναι εγχείρημα που στοχεύει στην απόδοση ευθυνών ή στην επιβολή κύρωσης για μεμπτή συμπεριφορά. Γνώμονας είναι το συμφέρον του ανηλίκου και κατά την εκτίμησή του προσλαμβάνει σημασία το σύνολο των κριτηρίων». Στην υπό εκδίκαση υπόθεση, οι σχέσεις των διαδίκων αλλά και οι σχέσεις της Καθ΄ης η αίτηση με τη μητέρα του Αιτητή είναι τεταμένες. Οι διάδικοι θα πρέπει να φροντίσουν το παιδί να μείνει εκτός της προσωπικής αντιπαράθεσης. Κρίνω ότι τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/
- Είναι επίσης δίκαιο και εύλογο να εκδοθεί προσωρινό διάταγμα επικοινωνίας του Αιτητή με το γιο του. Η έκδοση προσωρινού διατάγματος επικοινωνίας του Αιτητή θα αποβεί προς το συμφέρον του ανηλίκου. Εναπομένει να αποφασιστεί η έκταση της επικοινωνίας που θα έχει ο Αιτητής. Λόγω του ότι ο Αιτητής είχε επικοινωνία με το παιδί του το οποίο έπαιρνε και στο πατρικό του σπίτι, επομένως το παιδί είναι εξοικειωμένο με το περιβάλλον αυτό, κρίνω ότι η αιτούμενη θεραπεία με μια μικρή διαφοροποίηση, είναι δικαιολογημένη. Εκδίδεται προσωρινό διάταγμα με το οποίο ρυθμίζεται η επικοινωνία του Αιτητή με το ανήλικο τέκνο του ως ακολούθως: I. Κάθε Τρίτη από η ώρα 17:00 μέχρι η ώρα 19:
- II. Κάθε Πέμπτη από η ώρα 17:00 μέχρι η ώρα 19:
- III. Το πρώτο Σάββατο από την έκδοση του διατάγματος από η ώρα 10:00 το πρωί μέχρι η ώρα 18:00 το βράδυ, τη δεύτερη Κυριακή από την έκδοση του διατάγματος από η ώρα 10:00 το πρωί μέχρι η ώρα 18:00 το βράδυ και ούτω καθεξής και εναλλάξ κάθε επόμενη βδομάδα. Ο Αιτητής διατάσσεται όπως παραλαμβάνει το ανήλικο στην έναρξη του δικαιώματος του και το επιστρέφει στη λήξη του από και στον εκάστοτε τόπο διαμονής της Καθ΄ης η αίτηση στα Λειβάδια, που σήμερα είναι η οδός Ιωάννη Μακρυγιάννη 23, Πολυκατοικία 23, 2ος όροφος, Διαμ. 22, Λειβάδια, Λάρνακα. Η Καθ΄ης η αίτηση διατάσσεται όπως παραδίδει στον Αιτητή το ανήλικο στην έναρξη του δικαιώματος του και το παραλαμβάνει στη λήξη του στον εκάστοτε τόπο διαμονής της, ως ανωτέρω. Το πιο πάνω διάταγμα θα ισχύει μέχρι πλήρους αποπεράτωσης της κυρίως αίτησης ή νεότερου διατάγματος του Δικαστηρίου. Η ισχύς του διατάγματος αρχίζει από σήμερα. Ασκώντας τη διακριτική μου εξουσία, τα έξοδα της αίτησης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της κυρίως αίτησης. (Υπ.) .......... Μ. Τουμαζή, Π. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο