ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΤΔ ν. ΚΑΠΕΛΟΥ, Αρ. Υπόθεσης 3347/2013, 5/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2017:A183 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ξ. ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 3347/2013 ΜΙΝΕΡΒΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΤΔ Ενάγοντα -ν- XXXXX ΚΑΠΕΛΟΥ Εναγόμενου ------ Ημερομηνία: 5 Ιουλίου 2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες: κ. Ν.Κυριακίδης με Ε.Τιμοθέου για Χάρη Κυριακίδη Δ.Ε.Π.Ε. Για Εναγόμενο: κ. Ν. Δαμιανού για Ν.Κ.Κλεάνθους & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΙ ΕΚΑΤΕΡΩΘΕΝ ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Αντικείμενο Αγωγής Με την παρούσα αγωγή οι Ενάγοντες, ασφαλιστική εταιρεία, στρέφονται εναντίον του Εναγόμενου, ιδιοκτήτη οχήματος , στον οποίο και παρείχαν ασφαλιστική κάλυψη για ευθύνη έναντι τρίτου για το όχημα του, ζητώντας ποσό €7,099.40 ως αποζημιώσεις «για παράβαση συμβολαίου ή/και δυνάμει συμφωνίας ή/και δυνάμει κάλυψης ή/και ως αποζημιώσεις για προσπορισθέν στον Εναγόμενο όφελος ή/και ως ποσά καταβληθέντα άνευ αιτίας ή/και ανταλλάγματος .». Έκθεση Απαίτησης Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, οι Ενάγοντες και ο Εναγόμενος είχαν συνάψει συμφωνία ασφάλισης το 2008, η οποία ανανεωνόταν, με τελευταία περίοδο τις 9/12/2012, με βάση την οποία, έναντι ασφαλίστρου, οι Ενάγοντες παρείχαν ασφαλιστική κάλυψη στον Ενάγοντα για ευθύνη έναντι τρίτου (third party) σε σχέση με το όχημά του. Μεταξύ των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ήταν ότι ο Εναγόμενος θα γνωστοποιούσε οποιοδήποτε ατύχημα ή περιστατικό από το οποίο θα ήταν δυνατόν να εγερθεί απαίτηση, δυνάμει του ασφαλιστηρίου, το αργότερο εντός 7 ημερών από τη στιγμή που θα συνέβαινε αυτό ή/και θα υπέγραφε σχετική δήλωση γνωστοποίησης ατυχήματος, δίνοντας πλήρη στοιχεία και κάθε ειδοποίηση που δινόταν θα έπρεπε να επιδιδόταν γραπτώς στους Ενάγοντες. Επίσης σύμφωνα με τη συμφωνία οι Ενάγοντες θα δικαιούνταν να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες για διευθέτηση απαίτησης την οποία υποχρεούνταν να καλύψουν και σε περίπτωση που υποχρεώνονταν να καταβάλουν κάποιο ποσό ως αποζημίωση ή λόγω υποχρεώσεως βάσει της νομοθεσίας το οποίο είχαν δικαίωμα να μην καταβάλουν ή αποποιηθούν ευθύνης γι΄αυτό δυνάμει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ο ασφαλισμένος (Εναγόμενος) θα καθίστατο προσωπικά υπεύθυνος και θα τους επέστρεφε το εν λόγω ποσό. Γύρω στις 15/10/12 ο Εναγόμενος ενεπλάκη σε ατύχημα το οποίο αποδίδεται σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης σε αποκλειστική αμέλεια του, με τον ισχυρισμό ότι παρέβη την υποχρέωση του βάσει του ασφαλιστηρίου συμβολαίου να ενημερώσει έγκαιρα τους Ενάγοντες και να συμπληρώσει και να υπογράψει έντυπο δήλωσης ατυχήματος εντός 7 ημερών, ως όφειλε βάσει της σύμβασης ασφάλισης. Οι Ενάγοντες με επιστολή τους ημερ. 5/11/12 ενημέρωσαν τον Εναγόμενο ότι η απαίτηση του απορριπτόταν και ότι θα απαιτούσαν από εκείνο οποιοδήποτε ποσό καλούνταν να καταβάλουν σε τρίτους λόγω του ατυχήματος. Οι Ενάγοντες κατέβαλαν ποσά €6349.40 στους άλλους δύο οδηγούς στα πλαίσια διακανονισμού, πλέον ποσό €257.40 για εκτιμητικά έξοδα, ενώ κατέβαλαν και στον δικηγόρο τους υπό τύπο αμοιβής για νομική συμβουλή €750 συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ και αξιώνουν αυτά τα ποσά από τον Εναγόμενο (σύνολο €7,099.40). Υπεράσπιση Με την Έκθεση Υπεράσπισης ο Εναγόμενος αφού αρνείται τους βασικούς ισχυρισμούς των Εναγόντων προβαίνει σε σειρά ισχυρισμών ως ακολούθως: Ισχυρίζεται ότι το ατύχημα επισυνέβηκε εξαιτίας της αποκλειστικής ή της μεγάλης αμέλειας του οδηγού XXXXX Habib, παραθέτοντας σχετικές Λεπτομέρειες Αμέλειας του τελευταίου και αρνείται ότι παρέβηκε οποιαδήποτε υποχρέωση προς τους Ενάγοντες, αφού τους ενημέρωσε άμεσα. Επισκέφθηκε τα γραφεία τους στην Αραδίππου και Λάρνακα δίνοντας Έκθεση Γεγονότων και οι Ενάγοντες έλαβαν στοιχεία. Η νομοθεσία δεν δίνει κανένα δικαίωμα στους Ενάγοντες να αξιώσουν ως ασφαλιστές ποσό ή να ζητούν ανάκτηση ποσού που κατέβαλαν μόνοι τους, χωρίς την υποχρέωσή τους έναντι δικαστικής απόφασης που αποφασίζει ευθύνη και ποσό κατά του ασφαλισμένου τους. Ο Εναγόμενος μέσω των δικηγόρων του απέστειλε σχετική επιστολή προς τους Ενάγοντες. Οι Ενάγοντες όμως ουδέποτε ενημέρωσαν τον Εναγόμενο ή τους δικηγόρους του και κακόπιστα πλήρωσαν αξίωση σε τρίτους χωρίς επίκληση της ευθύνης του οδηγού του οχήματος και χωρίς να έχει εκδοθεί οποιαδήποτε απόφαση ή ακόμη χωρίς να συμπεριλάβουν τη θέση του Εναγόμενου ή να του δοθεί η ευκαιρία να αξιώσει δικαστικά ως δικαιούτο καταλογισμό ευθύνης ή και συνεισφοράς στην οδηγό ή ακόμη και να προβεί σε ενέργειες μείωσης των απαιτήσεων. Οι Ενάγοντες ενήργησαν κακόπιστα, αποκλείοντας τον Εναγόμενο από τα δικαιώματά του και κωλύονται λόγω της συμπεριφοράς τους και της κακοπιστίας τους από το να εγείρουν την αξίωσή τους. Απάντηση στην Υπεράσπιση Σε Απάντηση τους στην Υπεράσπιση οι Ενάγοντες επιμένουν ουσιαστικά στους ισχυρισμούς τους ως διατυπώνονται στην Έκθεση Απαίτησης και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς του Εναγομένου. Β. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Για την πλευρά των Εναγόντων κατέθεσαν 4 μάρτυρες και για την πλευρά του Εναγόμενου έδωσε μαρτυρία ο ίδιος και ακόμη ένας μάρτυρας. Κατατέθηκαν επίσης 31 Τεκμήρια συνολικά. Η διά ζώσης μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο, έχει καταγραφεί στα πρακτικά και λαμβάνεται υπόψη μαζί με τα Τεκμήρια που επίσης κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Έχουν βεβαίως όλα ληφθεί υπόψη συνολικά, μαζί βεβαίως και με την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων συνηγόρων των μερών, αλλά δεν επαναλαμβάνονται στην ολότητά τους (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Παρατίθενται πιο κάτω, τα κύρια σημεία της μαρτυρίας και γίνεται αναφορά στη μαρτυρία και στα Τεκμήρια όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Μαρτυρία Εναγόντων Μ.Ε.1 XXXXX Καρόνιας Ο Μ.Ε.1, XXXXX Καρόνιας (ο οποίος και κατέθεσε αρκετά Τεκμήρια) υιοθέτησε Γραπτή Δήλωση, στην οποία και αναφέρει τα πιο κάτω: - Είναι υπάλληλος της εταιρείας ΜΙΝΕΡΒΑ (Εναγόντων) και εργάζεται στο Τμήμα Απαιτήσεων και Ανακτήσεών της στο υποκατάστημα Λάρνακας - Αμμοχώστου. Βρίσκεται στην υπηρεσία της από το 2009 και είναι εξουσιοδοτημένος να προβεί σε Γραπτή Δήλωση. - Η Ενάγουσα είναι αδειούχος ασφαλιστική εταιρεία. - Ο Εναγόμενος ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο για την αγωγή ιδιοκτήτης του οχήματος XXXXX03 - Γύρω στις 10/12/2008 ο Εναγόμενος με έγγραφη πρόταση προς την Ενάγουσα ζήτησε την παροχή ασφαλιστικής κάλυψης. Παρουσίασε σχετικά σε αρμόδιο λειτουργό της ενάγουσας το πιστοποιητικό εγγραφής του οχήματος και η ενάγουσα αποδέχθηκε την πρόταση ασφάλισης, εκδίδοντας σχετικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 10/12/2008, το οποίο συνοδευόταν από πίνακα συμβολαίου και από όρους ασφάλισης. Το ασφαλιστήριο συμβόλαιο κάλυπτε περίοδο από 10/12/2008 έως 9/12/2009 και ανανεωνόταν ετησίως με την καταβολή σχετικού ασφαλίστρου. Τελευταία χρονική περίοδος ανανέωσης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ήταν από τις 11/7/2011 έως τις 10/7/2012 (κατατέθηκαν ως Τεκμήρια σχετικά έγγραφα) - Με βάση τους όρους ασφάλισης, η ασφαλιστική κάλυψη του οχήματος ήταν αποκλειστικά για τον Εναγόμενο. Σε περίπτωση που η Ενάγουσα θα κατέβαλλε οποιοδήποτε ποσό ως αποζημιώσεις βάσει της νομοθεσίας το οποίο είχε δικαίωμα να μην καταβάλει και να αποποιηθεί την ευθύνη γι΄αυτό δυνάμει των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου, ο Εναγόμενος θα όφειλε να το κατέβαλλε, δηλαδή να το επέστρεφε στην Ενάγουσα. Η Ενάγουσα δεν θα είχε ευθύνη να παρέχει κάλυψη σε σχέση με οποιοδήποτε ατύχημα ή συμβάν που δυνατό να προκαλούσε απαίτηση και δεν δηλωνόταν στην Αστυνομία εντός 24 ωρών και στην Ενάγουσα εντός 7 ημερών, η δε δήλωση προς την Ενάγουσα θα έπρεπε να γίνεται γραπτώς και να συνοδεύεται με όλα τα στοιχεία που αφορούσαν το ατύχημα ή το συμβάν. Τέλος, η Ενάγουσα θα δικαιούτο να προβεί σε όλες τις, κατά την κρίση της, εύλογες ενέργειες για διευθέτηση απαίτησης, την οποία θα υποχρεούτο να καλύψει και δικαιούτο να ενεργήσει όπως αυτή θεωρούσε ορθό κατά τη διεξαγωγή οποιασδήποτε δικαστικής διαδικασίας ή για διακανονισμό οποιασδήποτε απαίτησης. - Γύρω στις 15/10/2012 το όχημα του κατηγορούμενου ενεπλάκη σε ατύχημα από το οποίο υπέστησαν ζημιές οι ιδιοκτήτες δύο άλλων οχημάτων, οι οποίοι υπέβαλαν συγκεκριμένες απαιτήσεις για αποζημιώσεις. - Κατά παράβαση των όρων ασφάλισης, ο Εναγόμενος παρέλειψε να ενημερώσει γραπτώς εντός του προβλεπόμενου χρόνου τους Ενάγοντες. - Γύρω στις 30/10/2012 κι ενώ ο Εναγόμενος δεν είχε ακόμη ενημερώσει γραπτώς τους Ενάγοντες για το ατύχημα, δόθηκαν εντολές στο δικηγόρο των Εναγόντων να αποσταλεί επιστολή στον Εναγόμενο με την οποία να του κοινοποιείται ότι η απαίτησή του απορρίπτεται και ότι οποιοδήποτε ποσό θα καλούνταν να καταβάλουν οι Ενάγοντες θα το διεκδικούσαν προσωπικά από τον Εναγόμενο υπό μορφή ανάκτησης. - Οι Ενάγοντες, ενεργώντας καλόπιστα, και στα πλαίσια των δικαιωμάτων που τους παρέχονταν από τους όρους ασφάλισης αλλά και από το νόμο, προχώρησαν σε επιθεώρηση των ζημιών των δύο οχημάτων και λαμβάνοντας υπόψη τα περιστατικά του ατυχήματος, προς αποφυγή περαιτέρω εξόδων και δαπάνης διευθέτησαν την απαίτηση του οδηγού του οχήματος XXXXX29 για το συνολικό ποσό των €3.000 και την απαίτηση του ιδιοκτήτη του οχήματος XXXXX72 για το ποσό των €2.640, ποσά τα οποία απαιτούν οι Ενάγοντες από τον Εναγόμενο μαζί με ποσό €117 ως έξοδα εκθέσεων για τις ζημιές στα δύο οχήματα, καθώς και ποσό €140 ως εκτιμητικά έξοδα. Περαιτέρω ανέφερε τα ακόλουθα: - Ο Εναγόμενος προσήλθε στα γραφεία των Εναγόντων την επόμενη μέρα. - Η λειτουργός που χειρίστηκε το ατύχημα ήταν η κα XXXXX Χριστοφόρου, η οποία δεν εργάζεται πλέον στους Ενάγοντες - Δεν θυμάται ό ίδιος να ήταν παρών όταν ο Εναγόμενος προσήλθε στα γραφεία της Ενάγουσας εταιρείας - Ο Εναγόμενος ισχυριζόταν ότι δεν ευθυνόταν για το ατύχημα και ότι το αυτοκίνητο που ανέκοψε την πορεία έτρεχε με υπερβολική ταχύτητα. Καταχωρήθηκε σχετική ποινική υπόθεση εναντίον του Εναγόμενου. - Το να μην είναι υπογεγραμμένο ένα έντυπο είναι σαν να μην υπάρχει για τους Ενάγοντες. - Το πρόβλημα που δημιουργείται στους Ενάγοντες με τη μη ενημέρωση είναι να καταβληθούν πιο ψηλές αποζημιώσεις με πιθανότητα να κινηθεί κάποιος νομικά εναντίον τους. - Η πληρωμή στα τρίτα πρόσωπα έγινε για να μην αυξηθεί το ύψος των αποζημιώσεων. - Η υποχρέωση του ασφαλισμένου να ενημερώνει για ένα ατύχημα προβλέπεται από τους όρους του ασφαλιστήριου εγγράφου (βλ. Τεκμηρίο 6 (Μέρος 3, παρ. 1
(9), Μέρος 4, παρ. 1 και 5)). - Για να εκδοθεί άδεια ασφάλισης, ασφαλιζόμενος δίνει την άδεια οδήγησής του, το πιστοποιητικό ιδιοκτησίας, ασφάλισης κι εκδίδεται συμβόλαιο με πίνακα, μαζί με επισυνημμένους (καρφιτσωμένους) και τους όρους που παραδίδονται στον ασφαλισμένο. Τα παραλαμβάνει ο ασφαλιστής και τα παραδίδει στον ασφαλιζόμενο. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε τα ακόλουθα: - Πριν το 2009, ο Μ.Ε.1 εργαζόταν σε άλλη εταιρεία ως ασφαλιστικός σύμβουλος. Στους Ενάγοντες εργάζεται ως λειτουργός απαιτήσεων. - Η διαδικασία στους Ενάγοντες ήταν να υποβάλλει ο ασφαλισμένος το έντυπο απαίτησης. - Ο ίδιος δίδει μαρτυρία σε υποθέσεις ανακτήσεων εκ μέρους των Εναγόντων. - Τις απαιτήσεις τις χειρίζεται εκ μέρους των Εναγόντων ο Μ.Σάββα. - Δεν γνωρίζει να έχουν οικονομικά προβλήματα οι Ενάγοντες. - Δέχθηκε ότι σε σχέση με την κατάρτιση συμβολαίου τα όσα ανέφερε στις παραγράφους 4 και 5 της Γραπτής του Δήλωσης, δεν βασίζονταν σε προσωπική του γνώση αλλά είναι μέσα στα αρχεία της εταιρείας. - Στις 10/12/08 δεν εργαζόταν στην υπηρεσία των Εναγόντων. - Δεν υπάρχουν στα αρχεία της εταιρείας έγγραφα που να φέρουν την υπογραφή του Εναγόμενου πέραν των όσων παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο. - Η πρόταση για ασφάλιση, και το πρώτο πιστοποιητικό ασφάλισης για την περίοδο 10/12/2008 έως 9/12/2009, εκδόθηκε σε χρόνο που δεν εργαζόταν στους Ενάγοντες ο Μ.Ε.
- - Με την έκδοση πιστοποιητικού ασφάλισης, δόθηκε και πίνακας και όροι που δίνονται στον ασφαλιζόμενο μέσω διαμεσολαβητή. Δεν το γνωρίζει προσωπικά, αλλά ανέφερε ότι αυτή είναι η διαδικασία. Tο συμβόλαιο ασφάλισης δεν υπογράφεται από τον ασφαλιζόμενο αλλά δίδεται. Δεν ξέρει όμως πότε παραδόθηκε. Δεν γνωρίζει ποιος το παρέδωσε. - Με την πρόταση ασφάλισης εκδίδεται καλυπτικό σημείωμα άμεσα. - Το Τεκμήριο 6 (όροι ασφαλιστήριου συμβολαίου) δεν είναι το ίδιο έγγραφο με αυτό που δόθηκε στον Εναγόμενο. - Δεν δόθηκε άλλο κείμενο στον Εναγόμενο παρόμοιο με το Τεκμήριο 6 μεταγενέστερα. Μετά τις 15/12/2012 δεν έγινε άλλη ανανέωση της σύμβασης ασφάλισης. - Όταν του υποδείχθηκε επιστολή δικηγόρων της εταιρείας ημερομηνίας 5/11/2012 (Τεκμήριο 13Α) με την οποία αναφερόταν ότι εάν καταχωρείτο κάποια υπόθεση θα ενεργούσαν για υπεράσπιση του Εναγόμενου ανέφερε ότι ήταν ενήμερος ότι θα αποστελνόταν. - Εξηγώντας γιατί να γίνει κάποια πληρωμή πριν να λάβει την επιστολή ο Εναγόμενος, ανέφερε ότι ήταν υποχρεωμένοι οι Ενάγοντες από το νόμο να πληρώσουν. - Δεν είχε άμεση γνώση, αλλά έλαβε πληροφόρηση από άλλα πρόσωπα σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες απορρίφθηκε η απαίτηση του Εναγόμενου για κάλυψη από τους Ενάγοντες. - Μία μέρα μετά το ατύχημα ο Εναγόμενος ήταν στα γραφεία των Εναγόντων και τους δήλωνε το ατύχημα. Ανέφερε ότι ο Εναγόμενος δεν υπέγραφε το έντυπο απαίτησης και ενημερώθηκε ότι θα έπρεπε να υπογραφεί το έντυπο για να προχωρούσε. Οι Ενάγοντες όμως θεώρησαν ότι ένα ανυπόγραφο έντυπο απαίτησης δεν σήμαινε οτιδήποτε. - Δεν γνωρίζει εάν η Μ.Ε. 2 Ανδρούλλα Χριστοφόρου του ανέφερε ότι o Εναγόμενος βρισκόταν σε παράβαση και ότι δεν θα τον κάλυπταν. - Ο Εναγόμενος αρνήθηκε να υπογράψει όταν του αναφέρθηκε ότι με τα όσα γράφτηκαν στο έντυπο είχε εκείνος την ευθύνη για το δυστύχημα. - Ο υπάλληλος που χειρίστηκε την απαίτηση, έλαβε πριν προχωρήσει στις πληρωμές των απαιτήσεων των τρίτων υπόψη την αστυνομική έκθεση. Στη συνέχεια όμως (όταν υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι η αστυνομική έκθεση εκδόθηκε το 2013) ανέφερε ότι εννοούσε προφορική ενημέρωση που έγινε από την Αστυνομία. Δεν προσδιόρισε όμως το πως και το πότε λήφθηκε αυτή η πληροφόρηση. - Αυτός που έδωσε οδηγίες για να σταλεί η (απορριπτική της απαίτησης κάλυψης του Εναγόμενου) επιστολή ημερομηνίας 5/11/2012 Τεκμήριο 13Α) ήταν ο Μ.Σάββα που χειριζόταν και τις απαιτήσεις. - Δεν γνωρίζει το περιεχόμενο των καταθέσεων που δόθηκαν στην Αστυνομία. - Σε σχέση με τις απαιτήσεις των άλλων οδηγών οι Ενάγοντες ενημερώθηκαν από τις ασφαλιστικές εταιρείες. Μίλησε και προφορικά με τους εμπλεκόμενους οδηγούς. Ο Εναγόμενος δεν ασφαλίστηκε εκ νέου από τους Ενάγοντες. - Οι γνώσεις του σε σχέση με το Τεκμήριο 6 δεν είναι προσωπικές. Η πληροφόρηση για την κατάρτιση της συμφωνίας ασφάλισης με τον Εναγόμενο δεν είναι προσωπική, αλλά από τον αντιπρόσωπο Χ.Κόκκινο. - Γνώριζε ότι υπήρχε συνεπιβάτης στο όχημα. Επανεξεταζόμενος ανέφερε κυρίως ότι ένα συμβόλαιο ετοιμάζεται λίγες μέρες μετά την πρόταση και ότι τα έντυπα ασφάλισης οχημάτων είναι όλα τα ίδια. Μ.Ε. 2 Α. Χριστοφόρου Η Μ.Ε.2 Α. Χριστοφόρου ανέφερε τα ακόλουθα κατά την κυρίως εξέτασή της: - Τώρα εργάζεται σε υποκατάστημα άλλης ασφαλιστικής εταιρείας και εργαζόταν από το 1991 μέχρι το 2013 στους Ενάγοντες. Αποχώρησε από τους Ενάγοντες λόγω πλεονασμού. - Στην υπηρεσία των Εναγόντων είχε καθήκοντα στο Τμήμα Απαιτήσεων. - Περιέγραψε το ρόλο της ως ακολούθως: όταν επισυνέβαινε ένα δυστύχημα, ερχόταν ο πελάτης της εταιρείας σε εκείνην κι εκείνη συμπλήρωνε έντυπο με τα λεγόμενά του, αυτός υπέγραφε, έδινε τα σχετικά έγγραφα και μετά διαβιβαζόταν η περίπτωση σε άλλο συνάδελφό της για έρευνα. - Γνωρίζει τον Εναγόμενο σαν πελάτη των Εναγόντων, ο οποίος το 2012, κατόπιν δυστυχήματος προσήλθε σε εκείνην, την επόμενη ημέρα. Ο Εναγόμενος ήταν αντιδραστικός, ισχυριζόταν ότι δεν ευθυνόταν για το δυστύχημα, ότι έτρεχε ο άλλος, ότι είχε προτεραιότητα, ισχυρίστηκε βέλος το οποίο δεν υπήρχε μέσω έρευνας που έγινε και οδικής βοήθειας που πήρε στη σκηνή. - Εκείνη είχε πληροφορηθεί για το ατύχημα, δεν θυμάται όμως ποιος ειδοποίησε. Οι πληροφορίες που έδωσε ο Εναγόμενος δεν ήταν αρκετές και δεν υπέγραφε την απαίτηση. - Αν και του τηλεφωνούσαν επανειλημμένα εκείνη και ο συνάδελφός της XXXXX Σάββα, υπεύθυνος των απαιτήσεων για να έρθει να τους δώσει περισσότερες πληροφορίες και να υπογραφεί η απαίτηση, ο Εναγόμενος δεν ξαναήρθε στο γραφείο. - Δέχθηκε ότι εκείνη συμπλήρωσε το έντυπο απαίτησης (Τεκμήριο 8) και ότι αναφερόταν στη δεύτερη σελίδα του εντύπου ήταν βάσει αναφορών του Εναγόμενου, αφού αυτή ήταν η τακτική της εταιρείας για εξοικονόμηση χρόνου και υπογραφόταν αφού διαβαζόταν από τον πελάτη ή του το διάβαζε η ίδια. Αφού συμπληρώθηκε το έντυπο, ο ίδιος δεν ήθελε να το υπογράψει γιατί θεωρούσε ότι αναλάμβανε ευθύνη για το δυστύχημα. Έφυγε από το γραφείο των Εναγόντων κι αφού ξαναειδοποιήθηκε πολλές φορές από εκείνην και από το συνάδελφό της, δεν ξαναπαρουσιάστηκε. - Θυμάται ότι μετά της απάντησε σε τηλεφωνική κλήση ο Εναγόμενος, αλλά δεν θυμάται αν απαντούσε πάντοτε. - Συναντήθηκε ξανά με τον Εναγόμενο σε άλλο γραφείο κάποιους μήνες μετά. Εκείνος παραπονιόταν για τους Ενάγοντες. - Λόγω της συμπεριφοράς του Εναγόμενου, δημιουργήθηκε πρόβλημα, γιατί δεν μπορούσε να κλείσει ο φάκελος της υπόθεσης και οι άλλοι πελάτες (ως τους ανέφερε) ενοχλούσαν συνεχώς. - Μετά από ένα σημείο δεν θυμάται τι έγινε, γιατί το θέμα το χειριζόταν ο υπεύθυνος κ. Μ. Σάββα. - Ένας ασφαλισμένος που ασφαλίζεται μέσω ασφαλιστικού πράκτορα, λαμβάνει τους όρους ασφάλισής του. - Θυμόταν γενικά τους όρους συμβολαίων. Κατά την Μ.Ε.2, η σύμβαση παραβιάστηκε γιατί δεν υπογράφτηκε και συνεπώς δεν ήταν έγκυρη η απαίτηση. Ο Εναγόμενος δεν συνεργαζόταν για να υπογράψει. Αντεξεταζόμενη, η Μ.Ε.2 ανέφερε ότι: - Υπάρχει προθεσμία 7 ημερών να υπογραφεί η απαίτηση(claim). Αν κάποιος όμως ήταν σε κρίσιμη κατάσταση (στο νοσοκομείο) αυτό διαφοροποιόταν. - Κατά τα χρόνια εργασίας της στους Ενάγοντες, χειρίστηκε εκατοντάδες απαιτήσεις. - Η ίδια απλά συμπλήρωνε απαιτήσεις, αλλά δεν ήταν υπεύθυνη για σοβαρά δυστυχήματα, όταν κάποιος ήταν μήνες στο νοσοκομείο. - Δεν θυμάται αν έλαβε καθυστερημένο έντυπο απαίτησης το οποίο να κάλυψαν οι Ενάγοντες. Δεν απέκλεισε όμως να συνέβη κάτι τέτοιο. - Η ίδια είχε γνώση για το τι συνέβαινε μέχρι το συμπλήρωμα του εντύπου απαίτησης, δεν γνωρίζει τι επακολουθούσε. Σε σχέση με τον Εναγόμενο, ο χειρισμός της απαίτησης διαβιβάστηκε σε άλλο πρόσωπο, στο XXXXX Σάββα, αλλά ο Εναγόμενος δε ανταποκρίθηκε. -Μίλησε και η ίδια με τον Εναγόμενο και δεν ήταν συνεργάσιμος. - Θυμάται στην περίοδο 2012-2013 να υπήρξαν περιπτώσεις που μίλησε με ασφαλιζόμενους μετά τη συμπλήρωση του έντυπου απαίτησης, σε περίπτωση που χρειαζόταν οτιδήποτε ή τα στοιχεία ήταν ελλιπή. - Η ίδια τηλεφώνησε μετά από 2-3 μέρες γιατί η σύζυγος του Εναγόμενου βρισκόταν στο νοσοκομείο. Ο Εναγόμενος τους ανέφερε τηλεφωνικώς ότι ήταν τραυματισμένη η σύζυγός του και νοσηλευόταν στο νοσοκομείο. - Δεν θυμάται αν προειδοποίησε εκείνη τον Εναγόμενο ότι δεν θα κάλυπταν οι Ενάγοντες την απαίτησή του. - Η απόφαση για την κάλυψη της απαίτησης άνηκε στο διευθυντή των Εναγόντων αλλά με τη συνδρομή του υπεύθυνου απαιτήσεων. Σε άλλο σημείο όμως ανέφερε ότι δεν γνώριζε ποιος αποφάσιζε. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν γνωρίζει αν την απόφαση για να μην καλυφθεί ο Εναγόμενος την έλαβε ο XXXXX Σάββα - Τα δικά της τηλεφωνήματα προς τον Εναγόμενο προηγήθηκαν των τηλεφωνημάτων που έκανε ο XXXXX Σάββα. - Η σύμβαση εργοδότησής της τερματίστηκε λόγω πλεονασμού - Δεν γνωρίζει αν οι Εναγόμενοι είχαν οικονομικά προβλήματα το 2013 και δεν άκουσε κάτι τέτοιο ποτέ. Δεν μίλησε με το ταμείο ή το λογιστήριο της εταιρείας για κάτι τέτοιο. - Δεν θυμάται κατά πόσο οι Ενάγοντες είχαν επικαλεστεί για τον πλεονασμό μείωση των εργασιών τους - Απολύθηκαν με την Μ.Ε.2 άλλα 2 πρόσωπα. - Δεν θυμάται ποιος την ειδοποίησε για το δυστύχημα αλλά δεν απέκλεισε να την ειδοποίησε ασφαλιστικός αντιπρόσωπος - Υπήρξαν φορές που στοιχεία εξασφαλίζονταν κάπως μεταγενέστερα, π.χ. στοιχεία ενεχομένων, μάρτυρες ή άλλες λεπτομέρειες ενός ατυχήματος. - Δέχθηκε ότι ο Εναγόμενος προσήλθε οικειοθελώς στα γραφεία των Εναγόντων. - Ο Εναγόμενος ενημέρωσε τους Ενάγοντες αλλά προφορικά, χωρίς να θέσει την υπογραφή του. Έπρεπε επίσης να δώσει πιο λεπτομερή στοιχεία για το δυστύχημα, αφού υπήρχαν αμφιβολίες ότι είχε βέλος προτεραιότητας ή ότι έτρεχε το άλλο μέρος. Αυτό όμως δεν αναφερόταν στο Τεκμήριο
- Ανέφερε ότι ήταν λάθος της που δεν κατέγραψε στο έντυπο και άλλα στοιχεία που της αναφέρθηκαν από τον Εναγόμενο - Από έναν πελάτη δεν ζητείτο οτιδήποτε άλλο εκτός από το έντυπο απαίτησης. - Δεν γνώριζε αν το συμβόλαιο υπογραφόταν ή όχι από τον ασφαλιζόμενο. - Ο Εναγόμενος ισχυρίστηκε προς εκείνην επίσης ότι είχε προτεραιότητα για να περάσει, αλλά εκείνη δεν το έγραψε στο έντυπο. - Αρνήθηκε υποβολή ότι ο Εναγόμενος δεν της ανέφερε κάτι τέτοιο. - Ο Εναγόμενος επίσης της ανέφερε ότι έτρεχε ο άλλος οδηγός αλλά ούτε αυτό καταγράφηκε στο έντυπο. Προφορικά όμως πρέπει να το ανάφερε σε αυτούς που χειρίζονταν το ζήτημα στην εταιρεία. - Δεν θυμάται αν ο Εναγόμενος της ανέφερε ότι ήθελε να δει ο δικηγόρος του το έντυπο απαίτησης. Επανεξεταζόμενη, ανέφερε ότι μετά που είχε μιλήσει οι της Ενάγουσας με τον Εναγόμενο, διευκρινίστηκε ότι δεν υπήρχε πράσινο βέλος. Η Μ.Ε.3 XXXXX Λάρκου είναι Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας υπεύθυνη για ποινικές υποθέσεις, Κατέθεσε ως Τεκμήριο 22 την απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας στην Ποινική Υπόθεση 4676/2013, ως Τεκμήριο 23 το σχετικό Κατηγορητήριο. Έγιναν επίσης Τεκμήρια σχετικά σχεδιαγράμματα σκηνής δυστυχήματος που χρησιμοποιήθηκαν στην ποινική υπόθεση. Η Μ.Ε. 4 XXXXX Κάπελου, σύζυγος του Εναγόμενου, ανέφερε ότι είχε επισυμβεί τον Οκτώβριο 2012 κάποιο ατύχημα με το σύζυγό της. Κατατέθηκε ως Τεκμήριο 26 αντίγραφο κατάθεσής της Μ.Ε.4 ημερομηνίας 22/12/
- Το δυστύχημα έγινε ως ακολούθως: σε φώτα τροχαίας (Ζαπάτα), ο Εναγόμενος πήρε τη δεξιά λωρίδα για να στρίψει δεξιά, αλλά όπως έστριβε, είδε από μακριά ένα αυτοκίνητο να τρέχει σαν βολίδα και ώσπου εκείνη να προλάβει να τον προειδοποιήσει, τους κτύπησε το αυτοκίνητο που ερχόταν και το δικό τους αυτοκίνητο, παρασυρόμενο, χτύπησε σε ένα άλλο αυτοκίνητο σταθμευμένο στα φώτα. Η ίδια τραυματίστηκε, μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο και παρέμεινε στο Νοσοκομείο της Λάρνακας και στη συνέχεια στο νευροχειρουργικό τμήμα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Στο σημείο του ατυχήματος δεν υπήρχε πράσινο φως που να δείχνει πράσινο βέλος. Κατά την ίδια δεν ευθύνεται ο σύζυγός της. Επέμενε σε αυτή τη θέση παρά το ότι κίνησε αγωγή εναντίον των Εναγόντων για το δυστύχημα. Η ίδια δεν έδωσε εντολή στους δικηγόρους της για την αγωγή, αλλά το θέμα το χειρίστηκε ο σύζυγός της. Παράδεκτό γεγονός Συμφωνήθηκε επίσης ως παραδεκτό γεγονός, ότι η κυρία XXXXX Κάπελλου (Μ.Ε.4) καταχώρησε την Αγωγή Αρ. 1484/15, στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας, στις 27/7/15 εναντίον της Παγκυπριακής Ασφαλιστικής Εταιρείας Λτδ, ως Εναγόμενης 1 και της MΙΝΕΡΒΑ Ασφαλιστικής Εταιρείας Δημόσια Λτδ, ως Εναγόμενη 2 . Κατατέθηκε εκ συμφώνου η Έκθεση Απαίτησης ημερομηνίας 1/3/2016, στην αγωγή ως Τεκμήριο. Μαρτυρία Υπεράσπισης Ο Εναγόμενος, δίδοντας μαρτυρία, υιοθέτησε το περιεχόμενο δύο Γραπτών Δηλώσεων. Στην Πρώτη Γραπτή Δήλωση (Τεκμήριο Ψ), αναφέρει ότι: - Είναι συνταξιούχος, 74 ετών κι έχει 6 παιδιά. - Είχε συνάψει σύμβαση ασφάλισης το έτος 2008, με τον ασφαλιστή XXXXX Κόκκινο, που έχει ασφαλιστικό γραφείο στην Αραδίππου, ως εκπρόσωπο της Μινέρβα (Ενάγουσας). - Στην αρχή του δόθηκε καλυπτικό σημείωμα (cover note) και στη συνέχεια του δόθηκε πιστοποιητικό ασφάλισης με ένα άλλο φύλλο. Ποτέ δεν του δόθηκε «Ασφαλιστήριο Οχημάτων», όπως αυτό που παρουσιάστηκε από τον Μ.Ε.
- (Τεκμήριο 6). - Τα ίδια έγγραφα με τον ίδιο τρόπο του δόθηκαν όταν ανανέωσε την ασφάλειά του το
- Για να ανανεώσει την ασφάλεια του οχήματός του μετά το ατύχημα πλήρωσε στις 29/12/2012 €
- -Σε ότι αφορά τις συνθήκες του ατυχήματος στις 15/10/2012, υιοθέτησε τα όσα ανέφερε στην κατάθεσή του στις 23/12/
- - Ο ίδιος δεν τραυματίστηκε από το δυστύχημα. Η σύζυγός του μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο με το ασθενοφόρο. Εκείνος έμεινε στο σημείο και τηλεφώνησε μέσω της άλλης οδηγού που βρισκόταν εκεί στο ασφαλιστικό γραφείο του κ. Κόκκινου. Ήρθε η Αστυνομία, πήρε μέτρα και ρώτησε πως έγινε το δυστύχημα. - Στη συνέχεια μετέβηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας για εξετάσεις κι έμεινε εκεί μαζί με τη σύζυγό του που ήταν τραυματισμένη σοβαρά. Για να ενημερώσει τους Ενάγοντες, πέραν του τηλεφωνήματος προς τον κ. Κόκκινο, μετέβηκε στις 16/10/2012 στο γραφείο τους στην Αραδίππου όπου τους ανέφερε ότι ενεπλάκη σε δυστύχημα και τον έστειλαν στα γραφεία τους στη Λάρνακα, όπου και ανέφερε το περιστατικό σε κάποια κοπέλα (Μ.Ε.2) η οποία έγραψε σε έντυπο ότι εκείνος της ανέφερε. - Μόλις πήρε το εν λόγω έντυπο για να το υπογράψει, πρόσεξε ότι υπήρχαν σε άλλη σελίδα γραμμένα κάποια πράγματα που δεν καταλάβαινε και ζήτησε να του δοθεί το έγγραφο για να το πάρει στο δικηγόρο του για να τον συμβουλεύσει. Η Μ.Ε.2 του αρνήθηκε κι εκείνος δεν είχε άλλη επιλογή από το να φύγει χωρίς να υπογράψει. Έλαβε μόνο δημοτική εκπαίδευση και δεν μπορούσε να υπογράψει κάτι που δεν καταλάβαινε. Ο ίδιος μετέβηκε στα γραφεία των Εναγόντων. - Το Τεκμήριο 8 που παρουσίασε ο Μ.Ε.1 δεν το αμφισβητεί και δε διαφωνεί με τα όσα γράφονται για το δυστύχημα, αφού εκείνος τα υπαγόρευσε. Απλώς αυτό που έγραφε η άλλη σελίδα για μη ευθύνη της ασφαλιστικής, δεν ήθελε να το υπογράψει χωρίς να συμβουλευτεί το δικηγόρο του. Ο ίδιος δεν είπε στη Μ.Ε.2 οτιδήποτε για πράσινο βέλος. - Η κοπέλα δεν του τηλεφώνησε μετά, ούτε και κανένας από την ασφαλιστική εταιρεία. Μόνο κάποιος επιδότης του παρέδωσε επιστολή ότι δεν καλυπτόταν από την ασφάλεια. Έδωσε αυτή την επιστολή στο δικηγόρο του ο οποίος απάντησε στους Ενάγοντες. Στη συνέχεια καταχωρήθηκε εναντίον του η παρούσα αγωγή, οπόταν και άλλαξε ασφαλιστική εταιρεία. Με τη Γραπτή του Δήλωση 23/10/2012 (Τεκμήριο Ψ1), της οποίας το περιεχόμενο επίσης υιοθέτησε, ο Εναγόμενος αναφέρει ότι το πρωί της 15/10/2012 πήρε τη σύζυγό του στο νοσοκομείο για εξετάσεις και εμπλάκηκε σε δυστύχημα στρίβοντας προς τα δεξιά σε φώτα τροχαίας. Ενώ δεν είχε δει οποιοδήποτε αυτοκίνητο απέναντί του, στρίβοντας είδε με την άκρη του ματιού του μία σκιά από αριστερά του και σε κλάσματα του αυτοκινήτου ένιωσε ένα τράνταγμα και άκουσε ένα δυνατό θόρυβο. Από τη σύγκρουση το αυτοκίνητό του κινήθηκε προς τα δεξιά και συγκρούστηκε και με δεύτερο αυτοκίνητο. Μετά τις συγκρούσεις είπε στον οδηγό του αυτοκινήτου που τον χτύπησε ότι ο ίδιος έκανε λάθος που έστριψε και τον ρώτησε γιατί εκείνος να τον χτυπήσει σαν βολίδα και να μην κάνει οτιδήποτε για να τον αποφύγει. Η σύζυγός του χτύπησε το σβέρκο της, παθαίνοντας κάταγμα δεύτερου αυχενικού και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο με ασθενοφόρο όχημα, ενώ εκείνος δεν τραυματίστηκε. Όταν μπήκε στη διασταύρωση των φώτων το χρώμα ήταν πράσινο, αλλά δεν είδε όταν έστριβε να είχε αλλάξει το χρώμα. Ο Εναγόμενος επίσης: - Κατέθεσε ως Τεκμήριο 28 το πιστοποιητικό ασφάλισης μετά το ατύχημα, οπότε και κατέβαλε διπλάσιο ποσό (€440). - Αναγνώρισε το Τεκμηριο 8 και δέχτηκε ότι αυτό συντάχθηκε από τη Μ.Ε.2 και ανέφερε ότι δεν αμφισβητούνταν αυτά που κατέγραφε η Μ.Ε.2 βάσει των λεγομένων του αλλά αυτό που αμφισβήτησε ήταν η αναφορά ότι "η συμπλήρωση αποδοχή του παρόντος εντύπου δεν συνεπάγεται ανάληψη ευθύνης από την εταιρεία". Αυτό τον οδήγησε στο να της ζητήσει να το πάρει στο δικηγόρο του αλλά αυτή αρνήθηκε. Τότε εκείνος έφυγε από τα γραφεία των Εναγόντων. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε τα ακόλουθα: - Το δυστύχημα επισυνέβη στις 15/10/2012 αφού επέστρεφαν στο Νοσοκομείο με τη σύζυγό του. - Προσπαθώντας να στρίψει , ενώ ο δρόμος ήταν καθαρός, ήρθε με ιλιγγιώδη ταχύτητα κάποιος οδηγός και χτύπησε στο αυτοκίνητο παρασύροντάς το προς άλλο αυτοκίνητο που βρισκόταν ακίνητο στα φώτα τροχαίας. - Η σύζυγός του είχε εγκλωβιστεί στο όχημα και ειδοποιήθηκε ασθενοφόρο. Δεν ήρθε στο χώρο η ασφαλιστική εταιρεία (Ενάγοντες) αν και της τηλεφώνησαν και μετέβηκε σε αυτούς την επόμενη μέρα για να τους το ανακοινώσει προσωπικά. - Δεν είδε το αυτοκίνητο να έρχεται μέχρι που τον προειδοποίησε η σύζυγό του. - Τηλεφώνησε στον κ. Κόκκινο για να ειδοποιηθεί η ασφαλιστική εταιρεία. Ο κ. Κόκκινος ήταν γιος κάποιου φίλου του και μέσω αυτού ασφάλισε στους Ενάγοντες 2 οχήματα. - Μετά από μετρήσεις στις οποίες προέβηκε η Αστυνομία, μετέβηκε στο νοσοκομείο για να δει τη σύζυγό του και για να υποβληθεί σε προληπτικές εξετάσεις ο ίδιος. - Ερωτώμενος γιατί ανέφερε στον οδηγό του άλλου οχήματος (όπως φαίνεται στο Τεκμήριο Ψ1) ότι ο ίδιος έκανε λάθος που έστριψε, ισχυρίστηκε ότι ήταν ενδεικτικό για να το συνδυάσει με το ότι ο άλλος οδηγός έτρεχε. Σε σχέση με την ποινική υπόθεση, ανέφερε με δικό του ιδιαίτερο τρόπο ότι η ποινική δίωξη εναντίον του απέτυχε. - Ο ίδιος δεν έλαβε τα στοιχεία του οδηγού του άλλου οχήματος, αλλά η Αστυνομία. - Δεν επικοινώνησε κανένας μαζί του από την Ενάγουσα. Κανένας δεν ενδιαφέρθηκε. Του στάλθηκε μόνο επιστολή ότι δεν καλυπτόταν από τη σύμβαση ασφάλισης. - Ο ίδιος στα γραφεία των Εναγόντων μετέβηκε κατόπιν υπόδειξης του κ. Κόκκινου. - Συνάντησε τη Μ.Ε.2 κα Χριστοφόρου. Την χαρακτήρισε ως «καλή κοπέλα». Όταν της ζήτησε να του δώσει τα έγγραφα να τα πάρει στο δικηγόρο του για να τον συμβουλεύσει αν έπρεπε να υπογράψει, εκείνη του υπέδειξε ότι δεν είναι νομικός και αρνήθηκε να του δώσει το έντυπο. H ίδια έγραφε ότι εκείνος της υποδείκνυε και δεν έχει παράπονο. - Σε κάποια στιγμή πρόσεξε την αναφορά ότι "συμπλήρωση ή και αποδοχή του παρόντος εντύπου δεν συνεπάγεται ανάληψη ευθύνης από την εταιρεία", κάτι το οποίο τον θορύβησε και ήθελε να συμβουλευτεί το δικηγόρο του. Δεν σκέφτηκε να ζητήσει αντίγραφο του εγγράφου Τεκμηρίου 8 όταν δεν του δινόταν το πρωτότυπο. - Η ταχύτητα με την οποίαν έτρεχε το άλλο αυτοκίνητο ήταν 120-150 χιλιόμετρα την ώρα, κάτι που φαίνεται από το πόσο μετακίνησε ένα βαρεώς τύπου όχημα όπως το δικό του. - Ο ίδιος ανέμενε ότι έχοντας συνάψει σύμβαση ασφάλισης έναντι τρίτου που κάλυπτε ξένες ζημιές και τραυματίες, ότι θα τύγχανε κάλυψης. - Ο ίδιος δεν επικοινώνησε εκείνη την ώρα που ήταν εκεί, αφού αυτό δεν του το εισηγήθηκε ούτε η Μ.Ε.2 . - Επικοινώνησε κάποια στιγμή με το δικηγόρο του, ο οποίος του ανάφερε το όνομα δικηγόρου των Εναγόντων και του είπε να μην του δώσει σημασία. - Αρνήθηκε ότι οι Ενάγοντες επικοινώνησαν μαζί του και σε ερώτηση αν βρήκε αναπάντητες κλήσεις στο κινητό του, εξήγησε ότι δεν μπορεί να χειριστεί το τηλέφωνό του όπως άλλοι. - Η φράση "συμπλήρωση αποδοχή του πρωτότυπου εντύπου δεν συνεπάγεται ανάληψη ευθύνης από την εταιρεία" τον ανησύχησε ότι θα απάλλασσε τους Ενάγοντες από υποχρέωση να τον καλύψουν. - Ανανέωσε τη σύμβαση με τους Ενάγοντες, με αυξημένο ασφάλιστρο, € 440 αντί €
- Τα έξοδα των επιδιορθώσεών του τα κατέβαλε ο ίδιος γιατί δεν ήταν συνολική (full) η σύμβαση ασφάλισής του αλλά μόνο ευθύνης έναντι τρίτου. - Δεν κίνησε ο ίδιος αγωγή εναντίον του οδηγού του άλλου οχήματος, αποδίδοντάς το στους δικηγόρους του. - Επανέλαβε ότι συμβλήθηκε πρώτη φορά με τους Ενάγοντες το 2008 μέσω του γιου κάποιου φίλου του (Χ.Κόκκινος). Ο τελευταίος του έδωσε καλυπτικό σημείωμα και στη συνέχεια πήρε ασφαλιστήριο. - Δεν τοποθέτησε κάπου την υπογραφή του. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 2, ανέφερε ότι δεν ξαναείδε εκείνο το έγγραφο, αρνούμενος ότι υπογραφή επί εκείνου ήταν δική του, δείχνοντας μάλιστα δική του υπογραφή. Ο Χ.Κόκκινος δεν του ζήτησε να υπογράψει. Δεν θυμάται αν σε άλλες συμβάσεις για ασφαλιστική κάλυψη υπέγραψε κάποιο έγγραφο. - Ανανεώνοντάς τη σύμβασή του με τους Ενάγοντες στις 29/11/2012, σκέφτηκε ότι μπορεί να μετάνιωσαν και να μην καταχωρούσαν αγωγή εναντίον του. Αλλά όταν καταχωρήθηκε η αγωγή εναντίον του, άλλαξε και ο ίδιος ασφαλιστική εταιρεία. - Αρνήθηκε να υπογράψει παραλαβή επιστολής 5/11/12 από τον επιδότη. - Λόγω προβλημάτων υγείας, δεν θυμάται αν ο δικηγόρος του απάντησε στην επιστολή 5/11/
- - Δέχτηκε ότι καταχωρήθηκε και αγωγή από τη σύζυγό του για αποζημιώσεις. Δέχτηκε ότι ο ίδιος έδινε σχετικές οδηγίες στους δικηγόρους για το ζήτημα της συζύγου του. - Μετά το ατύχημα ο ίδιος δεν ακολούθησε τα όσα αναφέρονταν στο Τεκμήριο 28, αλλά το μόνο το οποίο έκανε ήταν να ειδοποιήσει την ασφαλιστική εταιρεία για το ατύχημα (το Χ.Κόκκινο). Αρνήθηκε ότι παρέλαβε το εν λόγω έγγραφο. Επανεξεταζόμενος, ανέφερε ότι το όχημά του ήταν βαρέως τύπου και Honda CRV. Μ.Υ. 2 XXXXX Κλεάνθους Ο Μ.Υ.2 είναι δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο Ν.Κλεάνθους & Σία από το 2008 και γνωρίζει τον Εναγόμενο ως πελάτη του δικηγορικού γραφείου. Σε σχέση με την υπόθεση δεν είχε εμπλοκή ο ίδιος. Του ζητήθηκε να παρουσιάσει δύο επιστολές του γραφείου τους οι οποίες αποστάλθηκαν προς το δικηγορικό γραφείο του δικηγόρου των Εναγόντων κι επιβεβαίωσε ότι στάλθηκαν με τηλεομοιότυπο ως φαίνεται σε σχετικές βεβαιώσεις αποστολής. Παρουσίασε τις σχετικές επιστολές με τις εκτυπώσεις, οι οποίες και κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 30 και
- Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: « Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τους μάρτυρες στο εδώλιο και να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους από τις αντιδράσεις τους, την αμεσότητα ή μη των απαντήσεών τους και τη συνοχή του περιεχομένου της. Αξιολόγησα τη μαρτυρία, πάντα σε σχέση με τα έγγραφα που κατέθεσαν οι μάρτυρες και πάντα υπό το φως της λογικής Ο Μ.Ε.1 δεν μου έκανε τόσο καλή εντύπωση. Ήταν έκδηλο από τη μαρτυρία του ότι προσπαθούσε να υπερασπιστεί τα συμφέροντα των εργοδοτών του (δέχθηκε μάλιστα ότι δίνει γενικά μαρτυρία σε υποθέσεις των Εναγόντων), αν και δεν έφτανε μέχρι του σημείου να επιμένει σε ισχυρισμούς που διατύπωνε όταν του επισημαινόταν κάτι διαφορετικό. Αναφέρομαι ενδεικτικά στον ισχυρισμό του για το ότι παραλήφθηκε το Τεκμήριο 6 από τον Εναγόμενο (κάτι για το οποίο διεφάνη ότι δεν είχε πληροφόρηση) ή το αν είχαν ή όχι διά νόμου υποχρέωση να πληρώσουν οι Ενάγοντες τις απαιτήσεις των τρίτων προσώπων (από τον οποίο υποχώρησε δεχόμενος ότι δεν γνωρίζει εάν χρειάζεται να υπάρχει δικαστική απόφαση). Αναφέρθηκε επίσης αόριστα σε στοιχεία του φακέλου από τα οποία είχε πληροφόρηση, ενώ διαφάνηκε και δέχθηκε και ο ίδιος ότι δεν είχε ουσιαστικά πληροφόρηση σε σχέση με το εάν οι όροι που περιέχονται στο Τεκμήριο 6 παραλήφθηκαν ή όχι από τον Εναγόμενο. Αναφέρθηκε επίσης σε πληροφορίες που έλαβαν οι Ενάγοντες από την Αστυνομία σε σχέση με την απαίτηση κι ενώ αναφερόταν αρχικά σε αστυνομική έκθεση, στη συνέχεια αναφέρθηκε σε προφορική ενημέρωση, για την οποία φάνηκε ότι δεν υπήρχε καμία γνώση, αφού δεν μπορούσε να δώσει λεπτομέρειες. Μπορεί όμως σε κάποιο βαθμό η μαρτυρία του να ληφθεί υπόψη στο βαθμό που τεκμηριώνεται μέσα από έγγραφα ή εκεί όπου δεν αμφισβητήθηκε, αλλά κρίνεται ως περιορισμένης βαρύτητας. Η Μ.Ε 2, μου έκανε καλή αλλά όχι άριστη εντύπωση. Ήταν μεν άμεση στις απαντήσεις της και δεν περιέπεσε σε ιδιαίτερες αντιφάσεις, αν και δεν με έπεισε για κάποιους ισχυρισμούς της. Θα αναμενόταν να γνώριζε εάν οι Εναγόμενοι είχαν ή όχι οικονομικά προβλήματα (κάτι που δεν θεωρώ όμως ουσιαστικό για τα γεγονότα της υπόθεσης). Με προβλημάτισε επίσης για το ότι δεν κατέγραψε στο έντυπο απαίτησης (Τεκμήριο 8) κάποιες σημαντικές αναφορές του Εναγόμενου για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Επίσης έδειξε να τελεί υπό σύγχυση για το ποιος αποφάσισε την απόρριψη της απαίτησης του Εναγόμενου. Θα δεχθώ τη μαρτυρία της γενικά ως αξιόπιστη και τα όσα ανέφερε που είναι ουσιαστικά για τα επίδικα γεγονότα, ως αληθή. Η Μ.Ε.3 XXXXX Λάρκου ήταν ανεξάρτητη μάρτυρας και το περιεχόμενο της μαρτυρίας της δεν αμφισβητήθηκε, οπότε αυτό θα γίνει δεκτό. Η Μ.Ε.4 επίσης μου έκανε πάρα καλή εντύπωση. Ήταν απλή, άμεση, αυθεντική και ειλικρινής. Η μαρτυρία της δεν είχε αντιφάσεις. Ήταν διαφωτιστική σε μεγάλο βαθμό για το πως επισυνέβηκε το ατύχημα. Τα όσα ανέφερε στο Δικαστήριο ήταν σταθερά εναρμονισμένα με τα όσα ισχυρίστηκε σε κατάθεσή της Τεκμήριο 26, στις 22/12/2012, λίγο καιρό μετά που έλαβε χώρα το δυστύχημα. Για τα θέματα που αφορούν το χειρισμό της απαίτησής της εναντίον των Εναγόντων, εναντίον των οποίων και μίας άλλης ασφαλιστικής εταιρείας στρέφεται με αγωγή για ισχυριζόμενη αμέλεια του συζύγου της και για αμέλεια του άλλου οδηγού, διεφάνη ότι δεν έχει η ίδια ουσιαστική συμμετοχή και άμεση γνώση και δέχομαι ότι είπε την αλήθεια ως προς το χειρισμό του θέματος από το σύζυγό της. Ο Εναγόμενος δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Αν κι επέμενε με σταθερότητα σε κάποιες θέσεις του, όπως γιατί δεν υπέγραψε και όπως το ότι δεν έλαβε τους όρους που περιέχονται στο Τεκμήριο 6 υπήρχαν σημεία που δεν έδωσε ικανοποιητικές εξηγήσεις κι έδειξε δυσκολεύεται να επικοινωνεί και να απαντήσει άμεσα σε ερωτήσεις που του τίθεντο. Δεν κρίνω επαρκείς τις εξηγήσεις του γιατί να μην υπογράψει το Τεκμήριο 8. Είναι εύλογο να διερωτηθεί κανείς, ενώ ο Εναγόμενος ισχυριζόταν ότι η Μ.Ε.2 κατέγραψε στο έντυπο Τεκμήριο 8 τα γεγονότα όπως της τα ανέφερε, γιατί να μην δηλώσει -ως ισχυρίστηκε ότι δεν έκανε- εκείνος στο έντυπο Τεκμήριο 8 το ότι ο οδηγός του οχήματος με το οποίο συγκρούστηκε έτρεχε ιλιγγιωδώς (κάτι που στο Τεκμήριο Ψ1 ημερομηνίας 23/10/2012 καταγράφει και κάτι που θα ήταν πολύ σημαντικό για την απαίτησή του). Ούτε έπεισε ο ισχυρισμός του ότι δεν επικοινώνησαν μαζί του οι Ενάγοντες. Επίσης, δεν είναι λογικό να του αρνείται η Μ.Ε.2 το να του δοθεί το Τεκμήριο 8 για να το δώσει εκείνος στο δικηγόρο του, το να φεύγει λόγω αυτού από τα γραφεία των Εναγόντων και να αναφέρεται με ευμενείς όρους για τη Μ.Ε.2 (την χαρακτήρισε «καλή κοπέλα»). Αφού μάλιστα αρνείτο αντεξεταζόμενος ότι ο ίδιος είχε ευθύνη για το ατύχημα, γιατί, ενώ ο ίδιος χειρίζεται (άρα δίδει οδηγίες σε σχέση με) τη δικαστική υπόθεση της συζύγου του, γίνονται ισχυρισμοί στο δικόγραφο της εν λόγω αγωγής (Τεκμήριο 27) για δική του αμέλεια; Γενικά η μαρτυρία του είναι πολύ περιορισμένης αξιοπιστίας και βαρύτητας για τη διαμόρφωση των ευρημάτων μου για τα γεγονότα της υπόθεσης. Ο Μ.Υ.2, μου έκανε θετική εντύπωση. Μαρτύρησε βεβαίως μόνο επί περιορισμένων θεμάτων και το περιεχόμενο της μαρτυρίας του δεν αμφισβητήθηκε (αν και οι Ενάγοντες φάνηκε να επιθυμούν να εφοδιάσει εκείνος το Δικαστήριο και με άλλα έγγραφα). Θα θεωρήσω τη μαρτυρία του ως αληθή. Δ. ΕΥΡΗΜΑΤΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Γενικά Προτού παραθέσω τα ευρήματά μου ως, πρέπει να επισημάνω τα ακόλουθα: 1) Προβαίνω σε ευρήματα σε σχέση με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς. Τα δικόγραφα περιορίζουν τα μέρη να κινούνται (να απαιτούν, να ισχυρίζονται, να προβάλλουν υπερασπίσεις) μόνο εντός των πλαισίων τους (βλ.Courtis and others v. Iassonides
(1970)1 C.L.R. 180). Στην πρόσφατη υπόθεση στην Πολιτική Έφεση 387/2009 Παναγ. Παρλάτα ν. Στ. Δημητρίου, απόφαση ημερομηνίας 21/5/2014, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: « Η δίκη κατά πάγια νομολογία δρομολογείται κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία και όχι έξω από αυτήν, (Homeros Th. Kourtis and Others v. Panos K. Iasonides
(1970)1 C.L.R. 180) και Παπαγεωργίου ν. Λούη Κλάππα (Investments Services) Ltd, Πολ. Έφεση αρ. 7367, ημερ. 14.1.1990). Το Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκτείνεται και να συζητά ή να επιλύει θέματα άλλα από αυτά που είναι ή παραμένουν επίδικα κατά τη συμπλήρωση των εγγράφων προτάσεων ή που νομότυπα προστίθενται κατά την ημέρα ή τη διάρκεια της δίκης, (Παφίτης ν. Κακουρή
(1992)1 Α.Α.Δ. 1154 και Μερκής ν. Intertobacco (Cyprus) Ltd
(2003)1 Α.Α.Δ. 1091).» 2) Το παράπονο των Εναγόντων ως διατυπώνεται δικογραφικά είναι κυρίως η παράλειψη ενημέρωσής τους γραπτώς για το δυστύχημα εντός 7 ημερών. Δε συνιστά η παρούσα αγωγή μία κλασσική αγωγή ενός οδηγού εναντίον άλλου ή της ασφαλιστικής του εταιρείας, σε σχέση με αμέλεια, αλλά αγωγή για παραβίαση συμβατικής υποχρέωσης ή διαζευκτικά αγωγή δυνάμει συμβατικής υποχρέωσης. Θεωρώ συνεπώς, ότι, με βάση και τα δεδομένα της παρούσας υπόθεσης, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε χώρα το δυστύχημα δεν είναι καθοριστικές για τη θεμελίωση της απαίτησης. 3) Ενώ μεν αναφέρουν οι Ενάγοντες στην παράγραφο 5.4 της Έκθεσης Απαίτησης ότι θα έπρεπε βάσει του συμβολαίου να δοθούν πλήρη στοιχεία, δεν συμπεριλαμβάνεται αυτός ο όρος στον ισχυρισμό τους για παραβίαση της συμφωνίας ασφάλισης από τον Εναγόμενο. Επίσης, σε σχέση με την απαίτησή τους δυνάμει συμβατικού όρου για ανάκτηση από τον Εναγόμενο μετά από διακανονισμό στον οποίον θα προέβαιναν, αυτή περιορίζεται μόνο σε ανακτήσεις σε περίπτωση που προχωρούσαν σε κάλυψη του Εναγόμενου με βάση υποχρέωσή τους από την ισχύουσα νομοθεσία. Σημειώνω ότι ο ισχυρισμός τους στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης είναι περιορισμένος ως εξής: «Ο Εναγόμενος κατά παράβαση των όρων του ως άνω προασφαλιστηρίου ή/και ασφαλιστηρίου συμβολαίου ή/και συμφωνίας ή/και των όρων ασφάλισης ή/και ασφαλιστικής κάλυψης αμέλησε ή/και παρέλειψε να ενημερώσει έγκαιρα τους Ενάγοντες ή/και την ασφαλιστική εταιρεία ή/και να συμπληρώσει ή/και να υπογράψει έντυπο δήλωσης ατυχήματος το αργότερο εντός επτά
(7)ημερών ως όφειλε δυνάμει του ρηθέντος ασφαλιστηρίου συμβολαίου ή/και συμφωνίας ασφάλισης, κατά παράβαση ουσιώδους όρου του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ή/και συμφωνίας ασφάλισης δυνάμει των όρων του οποίου οι Ενάγοντες δεν υποχρεούντο σε κάλυψη ή/και ότι σε τέτοια περίπτωση που το έπρατταν λόγω της ισχύουσας νομοθεσίας, θα δικαιούντο σε ανακτήσεις κατά του Εναγομένου.» 4) Συμβάσεις ασφαλιστικής κάλυψης είναι ύψιστης καλής πίστης (uberrimae fidei) κι επιβάλλεται συνεχές καθήκον καλής πίστης, στο οποίο περιλαμβάνεται και το καθήκον ενημέρωσης. Στο σύγγραμμα Chitty on Contracts, 28th Ed. P. 993, para. 41-029, αναφέρεται ότι: " .. the continuing duty of good faith may impose upon an assured a limited obligation to inform the insurer of subsequently arising material facts where the terms of the insurance itself require the assured to give the insurer further information after inception of the risk" Στη σελ. 988 του ίδιου συγγράμματος, αναφέρεται ότι οι συμβάσεις ασφάλισης είναι φύσει ύψιστης καλής πίστης: « Utmost good faith: An insurance contract is a contract uberrimae fidei: it is a contract based on the utmost good faith and if the utmost good faith is not observed by either party the contract may be avoided by the other party. The obligation to observe utmost good faith, moreover is a continuing one, which does not cease on execution of the insurance contract, although the ambit of the duty in precontract and post-contract situations will not necessarily be the same.» 5) Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγομένου εισηγείται ουσιαστικά ότι δεν μπορεί από τη μία οι Ενάγοντες να αρνούνται ότι υποβλήθηκε απαίτηση (κατ' αυτούς λόγω μη υπογραφής του εντύπου απαίτησης) και από την άλλη να αιτούνται ανάκτηση ποσού (το οποίο έχει ως προϋπόθεση την υποβολή απαίτησης). Οι Ενάγοντες όμως δικογραφικά δεν ισχυρίζονται ότι δεν υποβλήθηκε απαίτηση (βλ. παράγραφους 8 και 9 της Έκθεσης Απαίτησής τους). Αυτό που αιτούνται οι Ενάγοντες είναι από τη μία αποζημιώσεις δυνάμει παράβασης συμβατικού όρου και από την άλλη το ίδιο ποσό δυνάμει της σύμβασης ασφάλισης. Δεν εμποδίζονται να το ζητούν. Ως βεβαίως θα εξηγηθεί πιο κάτω, αμφότερες οι βάσεις αγωγής είναι αβάσιμες. Ειδικότερα ευρήματα και συμπεράσματα Ιδιότητα των μερών Έχουν αποδειχτεί οι ισχυρισμοί της Έκθεσης Απαίτησης σε σχέση με την ιδιότητα των Εναγόντων ως εγγεγραμμένη εταιρείας περιορισμένης ευθύνης που ασχολείται με ασφαλιστικές εργασίες και ότι ο Εναγόμενος ήταν ιδιοκτήτης του οχήματος με αρ. εγγραφής KAM
- Σύναψη σύμβασης ασφάλισης - Όροι Οι Ενάγοντες με τον Εναγόμενο συνήψαν σύμβαση ασφάλισης το
- Παραδόθηκαν στον Εναγόμενο σχετικό Πιστοποιητικό Ασφάλισης και Πίνακας. Αυτή η σύμβαση τελούσε σε ισχύ και κατά το χρόνο του δυστυχήματος που θα αναφερθεί πιο κάτω. Πράγματι στο Τεκμήριο 4 γίνεται αναφορά σε Ασφαλιστήριο και για «Ασφαλιστήριο στο οποίο αυτό το Πιστοποιητικό αναφέρεται». Το ότι τέθηκε όμως υπόψη του Εναγόμενου, ασφαλιστήριο ίδιου περιεχομένου με το Τεκμήριο 6 δεν έχει αποδειχθεί με μαρτυρία. Η αναφορά ότι είναι πολιτική της εταιρείας γενικά και η αόριστη αναφορά «μέσα από τα στοιχεία του φακέλου», δεν αποσείουν το βάρος απόδειξης που έχουν οι Ενάγοντες για να αποδείξουν ότι ο Χ.Κόκκινος, που τους εκπροσωπούσε και διαμεσολάβησε στην κατάρτιση της συμφωνίας ασφάλισης με τον Εναγόμενο, του παρέδωσε το ασφαλιστήριο μαζί με τα άλλα έγγραφα. Δεν κατάθεσε ούτε ο ασφαλιστικός αντιπρόσωπος Χ.Κόκκινος, ούτε έστω εξ'ακοής κάποιο πρόσωπο το οποίο να ενημέρωσε ο κ. Κόκκινος. Ούτε κατέθεσε οιοδήποτε πρόσωπο που να ανέφερε ότι έδωσε στον κ. Κόκκινο το ασφαλιστήριο για να το παραδώσει στον Εναγόμενο. Καμία συγκεκριμένη μαρτυρία, έστω και περιστατική δεν τέθηκε στο Δικαστήριο. Μάλιστα ως δέχτηκε ο Μ.Ε.1 εργάζεται στην υπηρεσία των Εναγόντων μετά από το
- Εφόσον λοιπόν δεν τέθηκαν υπόψη του Εναγόμενου οι όροι, δεν θεωρώ ότι υπήρξε συμφωνία επί του περιεχομένου τους. Συνεπώς θα δεχθώ τη θέση του ευπαίδευτου συνήγορου του Εναγομένου ότι «οι όροι της επίδικης συμφωνίας δεν μπορούν παρά να περιορίζονται στα όσα τίθενται από την πρόταση ασφάλισης, τον πίνακα και το πιστοποιητικό ασφάλισης». Δέχομαι βέβαίως τη θέση των Εναγόντων, ως διατυπώνεται στη Γραπτή τους Αγόρευση (σελ. 9) ότι για να θεωρείται ότι ο ασφαλισμένος έλαβε γνώση των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν απαιτείται η υπογραφή από κάποιο εκ των μερών. Σε σχέση με την πρωτόδικη απόφαση στην υπόθεση Μινερβα Ασφαλιστική Εταιρεία Δημόσια Λτδ. ν. Ζαχαριάδης (Αρ. Αγωγής 3107/11 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας ημερ. 8/4/15) στην οποία με παραπέμπουν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των εναγόντων, διευκρινίζω ότι σε εκείνη υπόθεση, σε αντίθεση με την παρούσα υπόθεση, είχε παρουσιαστεί άμεση μαρτυρία για την παράδοση του λεπτομερούς ασφαλιστηρίου εγγράφου στον Εναγόμενο, κάτι που την διαφοροποιεί από την παρούσα υπόθεση. Δυστύχημα - Ενημέρωση Εναγόντων για το δυστύχημα - Ευθύνη για το δυστύχημα Ο Ενάγων ενεπλάκη σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στις 15/10/
- Γνωστοποίησε το συμβάν τόσο αυθημερόν μέσω του Χ.Κόκκινου στους Ενάγοντες το ότι έλαβε χώρα το δυστύχημα, όσο και προσωπικά την επόμενη ημέρα του δυστυχήματος (16/10/2012), παρά το ότι η σύζυγός του βρισκόταν στο νοσοκομείο. Η ενημέρωση έγινε γραπτώς, αφού συμπληρώθηκε έγγραφο με δική του υπαγόρευση σε υπάλληλο των Εναγόντων. Με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία της Μ.Ε.4, σύζυγο του Εναγόμενου μεν, αλλά μάρτυρα των ίδιων των Εναγόντων, για το δυστύχημα έφερε ευθύνη τόσο ο Εναγόμενος όσο και ο οδηγός του άλλου οχήματος. Το δυστύχημα έλαβε χώρα στις 15/10/2012, σε φώτα τροχαίας όταν ο Εναγόμενος έστριψε δεξιά αποκόπτοντας την πορεία άλλου οχήματος, και λόγω της ταχύτητας με την οποία έτρεχε ο οδηγός του συγκεκριμένου άλλου οχήματος, κατέστη αναπόφευκτη η σύγκρουση (βλ. Κορέλλη ν. Λουκά 1999 1Γ Α.Α.Δ. 1755). Θα ήταν όμως άνευ ουσίας για την παρούσα υπόθεση να προβώ και σε συγκεκριμένη κατανομή ευθύνης. Ακόμη και η διαπίστωση εκ μέρους μου των συνθηκών του δυστυχήματος αλλά και της όποιας ευθύνης είναι στα όρια του περιττού. Παραβίαση καθήκοντος ενημέρωσης των Εναγομένων δυνάμει του συμβολαίου ασφάλισης Σε κάθε περίπτωση ακόμη και να έβρισκα ότι όντως είχαν συμφωνηθεί οι συγκεκριμένοι όροι μεταξύ Εναγόντων και Εναγόμενου, ότι δηλαδή θα έπρεπε να γίνει γραπτώς ειδοποίηση των Εναγόντων για το δυστύχημα στο οποίο ενεπλάκη ο εναγόμενος, εντός 7 ημερών από την ημερομηνία του δυστυχήματος βρίσκω ότι ο εναγόμενος συμμορφώθηκε με την εν λόγω υποχρέωση, την επόμενη του δυστυχήματος, υπαγορεύοντας στους Ενάγοντες περιεχόμενο σχετικού εντύπου. Η υπογραφή ή όχι στο έντυπο και ο λόγος μη υπογραφής δεν είναι σημαντικά. Δεν προβλέπεται στους όρους του Τεκμηρίου 6 συγκεκριμένο έντυπο και υπογραφή του. Πρέπει εδώ να επισημανθεί η λογική αντίφαση του να επιμένουν οι Ενάγοντες ότι το ανυπόγραφο ασφαλιστήριο συμβόλαιο με τον Εναγόμενο έχει ισχύ, αλλά παράλληλα ισχυρίστηκε ο Μ.Ε.1, μάρτυράς τους, ότι το ανυπόγραφο έντυπο απαίτησης Τεκμήριο 8, είναι ως να μην υπάρχει. Στο σύγγραμμα Ivamy, General Principles of Insurance Law, 4th Edition, σελ. 281, αναφέρεται η αυστηρή ερμηνεία όρων εξαιρέσεων σε συμβάσεις ασφαλιστικής κάλυψης, εναντίον των ασφαλιστών, ως ακολούθως: (exceptions)«. are construed against the insurers with the utmost strictness. It is the duty of the insurers to except their liability in clear and inambiguous terms». Δεν ισχυρίζονται πάντως στην δικογραφία τους οι Ενάγοντες ότι παρέλειψε ο Εναγόμενος να τους δώσει πλήρη στοιχεία, για το επιγενόμενο δυστύχημα αλλά ότι η παραβίαση του συμβολαίου εκ μέρους του ήταν η παράλειψη να ενημερώσει έγκαιρα τους ενάγοντες ή να συμπληρώσει ή να υπογράψει έντυπο δήλωσης ατυχήματος. Το Δικαστήριο, μόνο εντός των περιθωρίων των δικογραφημένων θέσεων τους εξετάζει κατά πόσον υπήρξε ή όχι παραβίαση των όρων του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Πράγματι, σύμφωνα με το Τεκμήριο 6, Μέρος 4 παράγραφος 5: «Σε περίπτωση οποιουδήποτε περιστατικού εξ αιτίας του οποίου είναι δυνατό να εγερθεί απαίτηση δυνάμει του ασφαλιστηρίου αυτού ο ασφαλισμένος θα το γνωστοποιεί το ταχύτερο δυνατό στην Εταιρεία και εν πάση περίπτωσει όχι αργότερα των επτά ημερών, δίδοντας πλήρη στοιχεία.». Όμως στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης, όπου και περιγράφεται η παράβαση όρων του συμβολαίου από τον Εναγόμενο, δεν γίνεται αναφορά σε μη παροχή πλήρων στοιχείων προς τους Ενάγοντες από τον Εναγόμενο. Σε κάθε περίπτωση, κρίνω ότι τα στοιχεία που δόθηκαν από τον Εναγόμενο προς τους Ενάγοντες ήταν πλήρη. Ως ανέφερε η Μ.Ε.2, η ίδια δεν κατέγραψε όλα τα στοιχεία που της δόθηκαν. Εδώ τονίζω ότι δεν διεφάνη ποια στοιχεία που κατ' ισχυρισμό παραλείφθηκαν ήταν τα σημαντικά και ποια ήταν η σημασία τους, ώστε να υπολείπεται πληρότητας η ενημέρωση που έγινε στους Εναγόμενους. Τέλος, επί της ισχυριζόμενης παραβίασης συμβατικών όρων, παρατηρώ δεν προκύπτει από τη μαρτυρία, αλλά και δεν καλύπτεται δικογραφικά ότι υπέστηκαν οι Ενάγοντες συγκεκριμένη ζημία συνδεδεμένη αιτιακά με παράβαση συμβατικού όρου από τον Εναγόμενο. Απαλλαγή από υποχρέωση κάλυψης - Δικαίωμα ανάκτησης Οι Ενάγοντες αιτούνται ανάκτησης των ποσών που κατέβαλαν. Προβλήθηκε, μεταξύ άλλων από τον Εναγόμενο ότι οι Ενάγοντες ενήργησαν κακόπιστα, αφού προχώρησαν με σπουδή από μόνοι τους σε κάλυψη των απαιτήσεων και ζήτησαν μετά από τον Εναγόμενο κάλυψη, ενώ με επιστολή τους (Τεκμήριο 13Α) τον είχαν ενημερώσει ότι η απαίτησή του απορριπτόταν. Πράγματι, ως διαφάνηκε, η εταιρεία επέλεξε από μόνη της να καλύψει τις ζημιές των άλλων δύο οδηγών Το παράδοξο δε είναι ότι ενημέρωνε με επιστολή ημερ. 5/11/12, Τεκμήριο 13Α τον Εναγόμενο ότι η απαίτηση του για κάλυψη απορριπτόταν «λόγω παράβασης ουσιώδους όρου του συμβολαίου ασφάλισης». Η συμπεριφορά των Εναγόντων και τα όσα περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 13Α ως καταχωρημένα σε έγγραφο, στο οποίο αναφέρονται οι Ενάγοντες σε επιφυλασσόμενη ανάκτηση ποσών αν καταχωρείτο αγωγή, στην οποίαν και θα αναλάμβαναν την υπεράσπιση του Εναγόμενου, τους εμποδίζει να προβάλλουν τις αξιώσεις τους για ανάκτηση. Στην Ιωάννου v. Οργανισμού Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου Λτδ
(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1522, αναφέρθηκε ότι: « Σύμφωνα με τον Nokes το Κώλυμα (Estoppel) είναι ένας κανόνας με τον οποίο ένας διάδικος εμποδίζεται από του να εγείρει ή να αρνηθεί ένα γεγονός (Nokes "Introduction to Evidence", 3rd Ed., page 208), ενώ σύμφωνα με τον Phipson είναι ένας κανόνας που εμποδίζει ένα διάδικο από του να αρνηθεί την ύπαρξη μιας κατάστασης γεγονότων που έχει προβάλει προηγουμένως. (Phipson on Evidence, 12th Ed., page 912). Το Κώλυμα μπορεί να είναι
(1)Κώλυμα λόγω δεδικασμένου (Estoppel by record),
(2)Κώλυμα λόγω καταχωρίσεων σε έγγραφα (Estoppel by deed) και
(3)Κώλυμα λόγω συμπεριφοράς (Estoppel by conduct or Estoppel in pais). Σύμφωνα με τον κανόνα του Κωλύματος λόγω συμπεριφοράς, "Οταν ένας συμβαλλόμενος σε μια συναλλαγή με τα λόγια του ή τη συμπεριφορά του προβαίνει σε μια υπόσχεση ή διαβεβαίωση προς τον άλλο συμβαλλόμενο, που αποσκοπεί να επηρεάσει τις νομικές σχέσεις μεταξύ τους και ο άλλος συμβαλλόμενος ενεργεί πάνω σε αυτή, διαφοροποιώντας τη θέση του προς βλάβη, δεν θα επιτραπεί στο συμβαλλόμενο που προέβηκε στην υπόσχεση ή έδωσε τη διαβεβαίωση να ενεργήσει με τρόπο ασυμβίβαστο προς αυτή". (Χ" Γιάννης ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1970)1 C.L.R. 32) Το Κώλυμα λόγω συμπεριφοράς μπορεί να πάρει τη μορφή του (
- i)Κωλύματος λόγω παραστάσεων (Soanes v. London and South Western Railway [1919] 120 L.T. 598). (
- ii)Κωλύματος λόγω υποσχέσεων (Central London Property Trust Ltd. v. High Trees House Ltd. [1947] 1 K.B. 130) και (iii) Περιουσιακού Κωλύματος. Η μη συμπερίληψη του Κανόνα του Κωλύματος στη σχετική δικογραφία δεν αποστερεί από την εφεσίβλητη το δικαίωμα να εγείρει το θέμα κατά το ακροαματικό στάδιο της διαδικασίας, νοουμένου ότι τα γεγονότα όπως προκύπτουν από τη μαρτυρία δικαιολογούν την παροχή θεραπείας. Οπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Stylianou v. Papacleovoulou
(1982)1 C.L.R. 542
(552), "The difficulty is that respondents' case was not cast in that frame nor did the trial Court endeavour to evaluate the facts from the angle of equitable estoppel. That does not, however, appear to be an insurmountable obstacle provided the pleaded facts and the findings of the Court justify the appreciation of the case in that perspective. In Drane v. Evangelou[1978] 2 All E.R. 437, it was held that the trial Court could raise the issue of trespass notwithstanding the fact that it had not been pleaded so long as the pleaded facts justified a claim for trespass. In another case, Lord Denning pointed out that so long as the material facts giving rise to a claim are pleaded, a party may obtain any remedy warranted thereby, the rule being that he is not precluded from departing from his pleading with regard to the remedies warranted, as a legal consequence of pleaded facts. (See Re Vandervell's Trusts (No.2)[1974] 3 All E.R. 205 (C.A.)). This being the law, we directed our minds to deciding whether the facts of the case, as found by the trial Court, warrant the application of proprietary estoppel." Σε κάθε περίπτωση, με δεδομένο ότι οιοδήποτε δικαίωμα ανάκτησης των όποιων ποσών καταβλήθηκαν εκ των Εναγομένων σε τρίτα πρόσωπα (ακόμη και αν η ύπαρξη νόμιμης υποχρέωσης να το πράξουν - κάτι το οποίο περιοριστικά ισχυρίζονται δικογραφικά στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησής τους- ερμηνευόταν από εμένα να συναρτάται όντως με τα πλαίσια υποχρέωσής τους εκ της ασφαλιστικής κάλυψης που παρείχαν στον Εναγόμενο δυνάμει νομοθεσίας και συγκεκριμένα βάσει του Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμου του 2000 (Ν. 96(I)/2000)) σχετίζεται με παραβίαση όρων της συμφωνίας ασφάλισης και με δεδομένο ότι καμία παραβίαση δεν υπήρξε, ούτε δικαίωμα ανάκτησης υπήρχε. Απαίτηση για ποσά που καταβλήθηκαν χαριστικώς Όσον αφορά την αξίωση των Εναγόντων για ποσά που καταβλήθηκαν χαριστικώς τα οποία προσπορίσθηκε ο Ενάγοντας στο ισάξιο (παράγραφος 15 της Έκθεσης Απαιτησης) και για ποσά που καταβλήθηκαν άνευ αιτίας και ανταλλάγματος (παράγραφος 17 Α. της Έκθεσης Απαίτησης), αν και ουσιαστικά δεν προωθήθηκε στην επιχειρηματολογία των Εναγόντων, θα αποφασίσω επί αυτού, εφόσον δικογραφείται. Αρκεί να λεχθούν τα εξής: τα ποσά καταβλήθηκαν δυνάμει της σύμβασης ασφάλισης του Εναγομένου από τους Ενάγοντες (σύμβαση ασφάλισης ευθύνης έναντι τρίτου σε σχέση με την οδήγηση μηχανοκίνητου οχήματος, ως προβλέπεται από τον Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) Νόμο του 2000 (Ν. 96(I)/2000)), μετά από δική τους πρωτοβουλία κι επιλογή και μάλιστα, ως διεφάνη βεβιασμένα, όχι στον Εναγόμενο αλλά σε τρίτα πρόσωπα, που υπέβαλαν απαιτήσεις μέσω των ασφαλιστικών εταιρειών με τις οποίες αυτά συμβάλλονταν. Αν θεωρούν οι Ενάγοντες ότι χαριστικώς έπραξαν και κατέβαλαν τα ποσά, θα έπρεπε να απαιτήσουν τα ποσά αυτά από τα εν λόγω τρίτα πρόσωπα. Συνοψίζοντας, καταλήγω στα εξής: Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος συμφώνησε με τους όρους εγγράφου ως το Τεκμήριο 6 και άρα ότι δεσμεύεται από αυτούς. Και να ήταν σε ισχύ συμβατικό καθήκον γραπτής ενημέρωσης των Εναγόντων εντός 7 ημερών, ο Εναγόμενος ανταποκρίθηκε με επάρκεια, ενημερώνοντας τους Ενάγοντες και καμία υποχρέωσή του δεν παραβίασε. Καμία αιτιώδης συνάφεια δεν αποδείχθηκε μεταξύ ζημίας των Εναγόντων και παράβασης όρου του συμβολαίου ασφάλισης από τον Εναγόμενο. Δεν στοιχειοθετήθηκε δικαίωμα για τους Ενάγοντες σε ανάκτηση από τον Εναγόμενο των ποσών που κατέβαλαν σε τρίτα πρόσωπα. Δεν στοιχειοθετήθηκε δικαίωμα για τους Ενάγοντες σε επιστροφή από τον Εναγόμενο οιουδήποτε ποσού που καταβλήθηκε χαριστικά ή χωρίς αντάλλαγμα σε τρίτα πρόσωπα. Ε. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με βάση τα πιο πάνω, η αγωγή αναπόφευκτα αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της αγωγής, με νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησής της, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου και εναντίον των Εναγόντων. ............................ Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο