Ανδρέας Παντελή ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής: 3179/2011, 16/1/2017

(1984)2 C.L.R. 67 και Αστυνομίας v. Γιάλλουρου

(1992)2 Α.Α.Δ. 147, το σκεπτικό των οποίων, όπως είπε, εφαρμόζεται στην παρούσα περίπτωση. Στη δική του αγόρευση ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα συμφώνησε με τη θέση του συναδέλφου του ότι τα σκοπούμενα προς κατάθεση έγγραφα δεν έχουν αποκαλυφθεί εξηγώντας ότι αυτό δεν έγινε επειδή κάτι τέτοιο δεν ζητήθηκε από οποιονδήποτε για κανένα διάδικο. Περαιτέρω ο κύριος Φωτίου απέρριψε τη θέση του συνηγόρου των Εναγομένων ότι ο τρόπος εξασφάλισης των εγγράφων παραβιάζει δικαιώματα των Εναγομένων που διασφαλίζονται από τα άρθρα 15.1 και 17.1 του Συντάγματος. Σε σχέση με το άρθρο 15.1 του Συντάγματος που αφορά το δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής ενός ατόμου, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα υποστήριξε ότι η λήψη τους έγινε στα πλαίσια εκτέλεσης δημόσιας εξουσίας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων των υπαλλήλων της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου χωρίς έτσι να υφίσταται τέτοιο ζήτημα. Όσον αφορά το άρθρο 17.1 του Συντάγματος που πραγματεύεται το δικαίωμα σεβασμού και προστασίας του απορρήτου της αλληλογραφίας και γενικότερα επικοινωνίας, ο κύριος Φωτίου ανάφερε ότι η επίκληση του ουδεμία σχέση έχει με την προσπάθεια κατάθεσης των εν λόγω εγγράφων. Έχω ακούσει με προσοχή την νομική επιχειρηματολογία των ευπαιδεύτων συνηγόρων. Είχα ακόμη την ευκαιρία να μελετήσω τα σκοπούμενα προς κατάθεση έγγραφα. Αναφορικά με το πρώτο σκέλος της ένστασης που αφορά ζήτημα ένορκης αποκάλυψης των σκοπούμενων προς κατάθεση εγγράφων, θα πρέπει να λεχθεί ότι τέτοια υποχρέωση δημιουργείται σε οποιονδήποτε διάδικο όταν του δίδονται αυτεπάγγελτα τέτοιες οδηγίες από το Δικαστήριο σύμφωνα με τις Διαταγή 30 των Διαδικαστικών Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ή να εκδίδεται προς τον ίδιο διάταγμα από το Δικαστήριο κατόπιν καταχώρησης σχετικής αίτησης από οποιονδήποτε διάδικο δυνάμει των προνοιών της Διαταγής 28 των Δικονομικών Θεσμών. Έχω ανατρέξει με σχολαστικότητα στο δικαστηριακό φάκελο της υπόθεσης και πουθενά δεν έχουν δοθεί αυτεπάγγελτα τέτοιες οδηγίες ή να έχει εκδοθεί σχετικό διάταγμα. Συνεπώς ουδείς από τους διαδίκους είχε υποχρέωση να αποκαλύψει ενόρκως τα έγγραφα που προτίθεται να καταθέσει ως τεκμήρια κατά την ακρόαση της αγωγής. Συνακόλουθα ο πρώτος λόγος ένστασης απορρίπτεται ως αβάσιμος. Το δεύτερο σκέλος της ένστασης αφορά τη θέση ότι η μαρτυρία των σκοπούμενων προς κατάθεση εγγράφων λήφθηκε παράνομα κατά παράβαση των άρθρων 15.1 και 17.1 του Συντάγματος. Το ότι μια μαρτυρία λήφθηκε παράνομα δεν την καθιστά αυτόματα μη δεκτική. Όταν όμως μαρτυρία εξασφαλίζεται κατά παράβαση συνταγματικών θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών ατόμου, όπως είναι εδώ η θέση του συνηγόρου της Εναγομένης, ο αποκλεισμός της, εκτός εκεί που η παρέκκλιση εξουσιοδοτείται με νόμο για τους σκοπούς που καθορίζει το Σύνταγμα, είναι απόλυτος και δεν επιδέχεται κανένα συμβιβασμό ή εξαίρεση. Τέτοιους είδους παράνομη μαρτυρία δεν υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου με αποτέλεσμα να καθίσταται απαράδεκτη και να αποκλείεται αυτόματα χωρίς έτσι να δύναται να χρησιμοποιηθεί εναντίον του προσώπου, του οποίου τα συνταγματικά δικαιώματα παραβιάζονται. Τέτοια μαρτυρία αποκλείεται άσχετα με την αποδεικτική της αξία και τον σκοπό για τον οποίο λήφθηκε (Saleh Ali Al-Hamad and Another v. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 117). Η φωτογραφία είναι ο μηχανισμός που αναπαράγει με μηχανικά και χημικά μέσα μια εικόνα που κάποιος είναι σε θέση να την περιεργαστεί οπτικά με γυμνό μάτι. Η βιντεοσκόπηση είναι ο μηχανισμός που περιέχει το αποτέλεσμα της λειτουργίας συσκευής, η οποία καταγράφει εικόνες και/ή συνομιλίες. Στο κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης-Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές' των Ηλιάδη και Σάντη, Κεφάλαιο 7, σελίδα 337 επισημαίνεται ότι οι φωτογραφίες και οι βιντεοσκοπήσεις μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως μαρτυρία είτε για την αλήθεια του περιεχομένου τους είτε ως πρωτογενή μαρτυρία προς απόδειξη του γεγονότος γενέσεως τους είτε ως περιγραφική της σκηνής υπό τύπον αναπαράστασης ή ανασυγκρότησης. Τα άρθρα 15 και 17 του Συντάγματος κατοχυρώνουν θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα. Πρόκειται για ατομικά δικαιώματα ενός φυσικού προσώπου. Το άρθρο 15 πραγματεύεται το δικαίωμα της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής που πρέπει να τυγχάνει σεβασμού ενώ το άρθρο 17 ασχολείται με το δικαίωμα του απορρήτου της αλληλογραφίας και γενικότερα της επικοινωνίας που πρέπει να προστατεύεται. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Αστυνομία v. Γιάλλουρου

(1992)2 Α.Α.Δ. 147, η οποία μνημονεύει την Police v. Georghiades

(1983)2 C.L.R. 33, το δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής είναι ευρύ και καλύπτει ολόκληρο το χώρο που εξ' αντικειμένου εμπίπτει στην ιδιωτική λειτουργία του ατόμου. Επίσης στην ίδια υπόθεση λέχθηκε ότι εξίσου ευρεία είναι και η έννοια του δικαιώματος για ελεύθερη επικοινωνία συνυφασμένη με την κατοχύρωση της ανεμπόδιστης επικοινωνίας με τον συνάνθρωπο. Η διαφύλαξη της ιδιωτικής ζωής και της ελεύθερης επικοινωνίας ως θεμελιωδών ελευθεριών του ατόμου σκοπεί στην θεμελίωση της αυτονομίας του ατόμου σε τομείς όπου η ανθρώπινη υπόσταση επιτάσσει την αυτοτελή λειτουργία του. Στρεφόμενος στην παρούσα περίπτωση παρατηρώ ότι δεν είναι από αυτές όπου τα ατομικά δικαιώματα ενός φυσικού ατόμου έχουν παραβιαστεί από την εξασφάλιση της μαρτυρίας των σκοπούμενων προς κατάθεση εγγράφων. Σίγουρα τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα της παρούσας αγωγής διαφέρουν από εκείνα της υπόθεσης Γιάλλουρου (βλέπε πιο πάνω) στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγομένης και συνεπώς με κάθε σεβασμό προς τον εν λόγω συνήγορο το σκεπτικό της δεν εφαρμόζεται εδώ. Η προκειμένη περίπτωση είναι από αυτές όπου μαρτυρία λαμβάνεται με νόμιμα και αποδεκτά μέσα όταν ένας φορέας εκτελεστικής εξουσίας, ήτοι η Επαρχιακή Διοίκηση Πάφου, υπό τον μανδύα του κράτους, εκτελεί δημοσίως τα καθήκοντα του κατά τον ουσιώδη χρόνο της 25ης Αυγούστου

1. Τα άτομα που ο ευπαίδευτος συνήγορος αφήνει να εννοηθεί ότι δικαιώματα τους παραβιάζονται από τη λήψη της επίμαχης μαρτυρίας δεν βρέθηκαν στο χώρο του επιδίκου περιστατικού υπό την προσωπική τους ιδιότητα αλλά όλοι μαζί μετέβησαν εκπροσωπώντας δημόσια αρχή στα πλαίσια άσκησης καθηκόντων. Το ότι λειτουργοί της Επαρχιακή Διοίκησης Πάφου συνοδευόμενοι από αστυνομικούς συμμετείχαν στο επίδικο περιστατικό ημερομηνίας 25.08.11 της κατεδάφισης του επίμαχου υποστατικού είναι κάτι που η Εναγόμενη όχι μόνο αποκαλύπτει αλλά περιγράφει μέσα από λεπτομέρειες που παρέχει στο δικόγραφο της υπεράσπισης. Η δε κατεδάφιση του επίμαχου περιστατικού επίσης δεν αποτελεί επίδικο θέμα στην υπόθεση αυτή. Συνοψίζοντας θα έλεγα ότι δεν τίθεται θέμα επίκλησης παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα από εξασφάλιση μαρτυρίας όταν ο διάδικος που το ισχυρίζεται είναι το κράτος. Σε κάθε περίπτωση η επίμαχη μαρτυρία δεν εξασφαλίστηκε στα πλαίσια ιδιωτικών και οικογενειακών στιγμών ή σε χώρους όπου τέτοιες συνθήκες εκκολάπτονται αλλά, όπως ήδη λέχθηκε, κατά την άσκηση επαγγελματικού καθήκοντος εν ώρα εργασίας από δημόσια αρχή. Ως εκ τούτου, οι πρόνοιες του άρθρου 15 του Συντάγματος δεν έχουν εδώ κανένα έρεισμα. Παράλληλα και ανεξαρτήτως των πιο πάνω λεχθέντων, στο σκοπούμενο προς κατάθεση βίντεο δεν καταγράφονται συνομιλίες, ενδεχόμενο που έστω θεωρητικά θα μπορούσε να εγείρει θέμα πιθανής σχετικότητας με βάση το άρθρο
2. Ως εκ τούτου, η παρούσα περίπτωση ουδεμία σχέση έχει με τις διατάξεις του εν λόγω άρθρου. Εν πάση περιπτώσει αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι ότι με την προσπάθεια του να καταθέσει τα επίμαχα έγγραφα ο Ενάγοντας στοχεύει στην ενίσχυση της μαρτυρίας του σχετικά με τη δικογραφημένη θέση του ως προς τον τρόπο κατεδάφισης του επίμαχου υποστατικού. Ο σκοπός της κατάθεσης των εν λόγω εγγράφων συνάγεται από το περιεχόμενο της παραγράφου 8 της γραπτής δήλωσης του Ενάγοντα που κατατέθηκε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του δυνάμει του άρθρου 25 του Κεφ.9 μετά των συναφών τροποποιήσεων, στο οποίο και παραπέμπω. Η προσπάθεια αυτή του Ενάγοντα εμπίπτει στο δικαίωμα του να παρουσιάσει την εκδοχή του ενώπιον Δικαστηρίου στη βάση μαρτυρίας που θα προσκομίσει, το οποίο διασφαλίζεται από τις πρόνοιες του άρθρου 30 του Συντάγματος. Κατά συνέπεια ούτε ο δεύτερος λόγος ένστασης ευσταθεί και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Υπό το φως των προαναφερομένων και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, τα επίμαχα έγγραφα δύναται να κατατεθούν ως τεκμήρια. Τα έξοδα που προέκυψαν σε σχέση με την έκδοση της παρούσας ενδιάμεσης απόφασης θα αποτελούν έξοδα δίκης της αγωγής. (Υπ.) ................................. Γ. Κ. Βλάμης, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other/Interim Αναφορά: Πολιτική Δικονομία /Ένσταση στην κατάθεση φωτογραφιών και βίντεο/ Παράνομα ληφθείσα μαρτυρία/Ενδιάμεση Απόφαση cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο