Pafina Traditional Homes Limited ν. Anil Sharma κ.α., Αριθμός Αγωγής :- 648/2009, 4/4/2017

Pafina Traditional Homes Limited ν. Anil Sharma κ.α., Αριθμός Αγωγής :- 648/2009, 4/4/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου Ενώπιον :- Μάνθου Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Αριθμός Αγωγής :- 648/2009 Μεταξύ :- Pafina Traditional Homes Limited Ενάγουσα και

1. Anil Sharma
2. Neelma Sharma Εναγόμενοι Ημερομηνία Έκδοσης Απόφασης :- Τρίτη 4η Απριλίου 2017 Για την ενάγουσα :- κος. Επαμεινώνδας Κορακίδης και κα. Μαρία Κορακίδου Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κα. Μαρία Κορακίδου Για τους εναγόμενους :- κος. Παύλος Αγγελίδης και κος. Γιώργος Αγγελίδης για Π. Αγγελίδης & Σια ΔΕΠΕ Για ν΄ ακούσει απόφαση :- κος. Μαρίνος Μυτίδης Τελική Απόφαση Α. Εισαγωγή 1 Η επίδικη διαφορά ή ουσιαστικά η νομική διάσταση μεταξύ των διαδίκων σε αυτή την αγωγή δεν έγκειται τόσο σε δικαστική διαμάχη αναφορικά με τα γεγονότα ως προς τις λεπτομέρειες της συναλλαγής η οποία οδήγησε στη δημιουργία της επίδικης διαφοράς αλλά κυρίως σε σχέση με την προδικαστική ένσταση την οποία οι εναγόμενοι ήγειραν εντός της πρώτης παραγράφου της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης τους (στο εξής θα καλείται η «έκθεση υπεράσπισης»). 2 Ουσιαστικά η προδικαστική αυτή ένσταση διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο ως προς την πορεία της ακροαματικής διαδικασίας, ιδιαίτερα δε μετά και από την απόσυρση της ανταπαίτησης των εναγόμενων. Σύμφωνα με αυτή την προδικαστική ένσταση οι εναγόμενοι «...ισχυρίζονται ότι οι ενάγοντες δεν είναι εγγεγραμμένοι εργολάβοι και δεν νομιμοποιούνται στην προώθηση...» της αγωγής. Β. Τα Δικόγραφα της Ενάγουσας 3 Κρίνεται χρήσιμη προς αιτιολόγηση αυτής της απόφασης η παράθεση αποσπασμάτων από τους ισχυρισμούς της ενάγουσας τόσο από την έκθεση απαίτησης της όσο και από την απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση (στο εξής θα καλείται η «απάντηση»). 4 Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας[1], αυτή «...είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης που δραστηριοποιείται στο τομέα της αγοραπωλησίας και ανάπτυξης γης στην Κύπρο...» (παράγραφος 1 στην έκθεση απαίτησης) και δυνάμει δύο συμφωνιών συμφώνησε με τους εναγόμενους να τους πωλήσει και αυτοί συμφώνησαν να αγοράσουν ένα τεμάχιο γης και μία κατοικία. 5 Συγκεκριμένα αναφέρονται στην παράγραφο 2 της έκθεσης απαίτησης τα ακόλουθα[2],:-
3. Δυνάμει εγγράφων συμφωνιών ημερομηνίας 15/10/2005 και 8/2/2006 μεταξύ των διαδίκων, οι ενάγοντες συμφώνησαν να πουλήσουν στους εναγόμενους και οι εναγόμενοι συμφώνησαν να αγοράσουν από τους ενάγοντες το τεμάχιο αρ. 434, με αριθμό εγγραφής 13185 του Φ/Σ XXXV/35 που βρίσκεται στην Κρήτου Τέρρα της επαρχίας Πάφου και μία κατοικία 4 υπνοδωματίων περίπου 275 τ. μ. με πισίνα η οποία θα ανεγειρόταν από τους ενάγοντες στο πιο πάνω τεμάχιο, έναντι του ποσού των £524.000, ήτοι £97.000 για το τεμάχιο και £427.000 για την κατοικία. 6 Προκύπτει από απλή ανάγνωση της παραγράφου ο εξής δικογραφημένος ισχυρισμός. Συμφώνησαν οι εναγόμενοι να αγοράσουν τόσο το τεμάχιο όσο και μία κατοικία («...συμφώνησαν να αγοράσουν ... το τεμάχιο ... και μία κατοικία»). Συμπλέκει δηλαδή η ενάγουσα με αυτή την αναφορά την αγορά τόσο του τεμαχίου όσο και της κατοικίας. Θέση μάλιστα των ευπαίδευτων δικηγόρων της ενάγουσας στην τελική αγόρευση τους αναφορικά με τη συμφωνία ημερομηνίας 8/2/2006 είναι πως οι όροι της «...όπως μπορούν να γίνουν κατανοητοί από το μέσο συνετό άνθρωπο, αφορούν συμφωνία για πώληση και όχι συμφωνία για εργολαβία». 7 Παράλληλα όμως προκύπτει - και πάλι υπό μορφή δικογραφημένου ισχυρισμού εντός της ίδιας παραγράφου 2 της έκθεσης απαίτησης - πως η κατοικία αυτή δεν υπήρχε κατά το χρόνο της συμφωνίας αλλά θα ανεγειρόταν και όχι μόνο ότι αυτή θα ανεγειρόταν αλλά επίσης ότι η ανέγερση αυτή θα γινόταν από την ενάγουσα. 8 Σύμφωνα και με την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων της ενάγουσας η θέση την οποία τελικά καλούν το Δικαστήριο να δεχτεί είναι πως οι εναγόμενοι δεν είχαν συνάψει συμφωνία ανέγερσης κατοικίας με την ενάγουσα αλλά είχαν αγοράσει ή τουλάχιστον συμφωνήσει να αγοράσουν κάτι το οποίο δεν υπήρχε κατά το χρονικό σημείο της σχετικής συμφωνίας, ημερομηνίας 8/2/
4. 9 Βεβαίως δεν αποκλείεται συμβατικά η δυνατότητα «αγοράς» μίας κατοικίας επί των σχεδίων και η οποία στη συνέχεια θα ανεγερθεί βάσει αυτής της συμφωνίας αγοράς. Ιδιαίτερα δε λαμβάνοντας υπόψη και την ύπαρξη σχετικών παραρτημάτων στη συγκεκριμένη συμφωνία με αρχιτεκτονικά σχέδια (τεκμήριο 8), λίστα τροποποιήσεων αυτών των σχεδίων και τεχνικές προδιαγραφές (τεκμήριο 9). Παράλληλα όμως δεν παύει ακόμη και σε αυτή την περίπτωση να ενυπάρχει σε μία τέτοια συμφωνία το στοιχείο της ανέγερσης της κατοικίας και αναπόφευκτα η αναγκαιότητα καθορισμού του προσώπου το οποίο θα αναλάβει αυτή την ανέγερση. Συνήθως δηλαδή ένας από τους συμβαλλόμενους αναλαμβάνει και την υποχρέωση ανέγερσης αυτής της κατοικίας. Θέτοντας το όσο πιο απλά γίνεται αναμένεται λογικά εντός μίας τέτοιας συμφωνίας να υπάρχουν και πρόνοιες τόσο για την ανέγερση της κατοικίας όσο και καθορισμός του προσώπου το οποίο θα αναλάβει αυτή την ανέγερση. Όμως το όλο ερώτημα αναφορικά με τη φύση της συγκεκριμένης συμφωνίας εξετάζεται περισσότερο πιο κάτω εντός αυτής της απόφασης. 10 Υπάρχουν επιπρόσθετοι ισχυρισμοί στην παράγραφο 3 της έκθεσης απαίτησης, σε σχέση, πρώτο, με τη μεταβίβαση του τεμαχίου στο όνομα των εναγόμενων κατά ή περί τον Μάϊο του 2006 και δεύτερο, αναφορικά με την ολοκλήρωση και παράδοση της κατοικίας κατά ή περί τη 10/11/
5. Ως επίσης ισχυρισμός, στην παράγραφο 4, ότι πέραν «...των όσων συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαδίκων δυνάμει των πιο πάνω συμφωνιών...» οι εναγόμενοι «...ζήτησαν από τους ενάγοντες να προβούν σε διάφορες επιπρόσθετες εργασίες που αφορούσαν την ανέγερση της πιο πάνω κατοικίας και οι ενάγοντες προέβηκαν σε αυτές προς ικανοποίηση των επιθυμιών των εναγομένων....». Υπάρχει αναφορά και πάλι δηλαδή σε ανέγερση από την ενάγουσα της κατοικίας υπό την έννοια της συμπλήρωσης επιπρόσθετων εργασιών. 11 Δεν κρίνεται απαραίτητο όπως το Δικαστήριο παραθέσει τις λεπτομέρειες είτε του συμφωνημένου ανταλλάγματος για αυτές τις επιπρόσθετες εργασίες είτε ως προς την ανάλυση του ποσού για το οποίο καταχωρήθηκε η αγωγή της ενάγουσας. Μάλιστα αυτό το οποίο παρατηρείται είναι ότι κατά την αντεξέταση της μοναδικής μάρτυρος της ενάγουσας παρά και τη γενική υποβολή ότι τα όσα κατέθεσε σκοπό είχαν να υποστηρίξουν τα συμφέροντα της ενάγουσας εντούτοις δεν αμφισβητήθηκαν ή καν διερευνήθηκαν οι διάφοροι ισχυρισμοί της σε σχέση με τη δημιουργία του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού των εναγόμενων. Περισσότερη σημασία αναφορικά με την έκβαση αυτής της απόφασης έχουν οι προαναφερόμενοι δικογραφημένοι ισχυρισμοί εντός της έκθεσης απαίτησης σε συνδυασμό βεβαίως με τους ισχυρισμούς οι οποίοι για πρώτη φορά εκτίθενται στην απάντηση της ενάγουσας μετά και από την καταχώριση της έκθεσης υπεράσπισης και έγερση της προδικαστικής ένστασης. 12 Συγκεκριμένα, στην απάντηση της ενάγουσας, σε σχέση με την έγερση προδικαστικής ένστασης - αλλά ταυτόχρονα και προβολής συγκεκριμένου ισχυρισμού, ότι δηλαδή «...οι ενάγοντες δεν είναι εγγεγραμμένοι εργολάβοι και δεν νομιμοποιούνται στην προώθηση...» της αγωγής - η ενάγουσα, πέραν και από άρνηση του συγκεκριμένου ισχυρισμού, παράλληλα ισχυρίζεται «... ότι η κατασκευή της επίδικης κατοικίας ανατέθηκε από τους ενάγοντες και εκτελέστηκε από εγκεκριμένο εργολάβο οικοδομών» (παράγραφος 3 της απάντησης). 13 Σαφώς προκύπτει από την προβολή αυτού του ισχυρισμού, αν όχι ακόμη και πλήρης αποχώρηση, τουλάχιστον εμφανής παρέκκλιση από τους ισχυρισμούς εντός της έκθεσης απαίτησης, ιδωμένους βεβαίως στο σύνολο τους, καθώς εντός της έκθεσης απαίτησης δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά ανάθεσης σε οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο της ανέγερσης της κατοικίας ενώ σύμφωνα με αυτούς τους ισχυρισμούς αυτό το οποίο εμφανώς προτάσσεται ως η αρχικά προβαλλόμενη εκδοχή της ενάγουσας είναι πως η κατοικία θα ανεγειρόταν από την ίδια την ενάγουσα. 14 Πέραν όμως και από τη διαπίστωση αυτής της διαφοροποίησης των ισχυρισμών της ενάγουσας στα δικόγραφα της, υπό μορφή παρέκκλισης από τους αρχικά προβαλλόμενους ισχυρισμούς της, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος προβολής του συγκεκριμένου ισχυρισμού. Διευκρινίζεται πως το Δικαστήριο βεβαίως δεν αντιμετωπίζει αποσπασματικά είτε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό είτε τον οποιονδήποτε ισχυρισμό στα δικόγραφα της ενάγουσας αλλά σε συνάρτηση με το σύνολο των ισχυρισμών εντός αυτών. 15 Βεβαίως είναι αυτή η ενιαία αντίληψη του περιεχομένου των δικογράφων της ενάγουσας η οποία εύλογα οδηγεί σε συγκεκριμένα συμπεράσματα ως προς την αξιολόγηση τόσο της αξιοπιστίας της μαρτυρίας επί του συγκεκριμένου θέματος και η οποία παρουσιάστηκε προς απόδειξη της αξίωσης της ενάγουσας όσο και της βασιμότητας γενικότερα της εκδοχής της ενάγουσας επί του ιδίου θέματος όπως αυτή προβλήθηκε με την τελική αγόρευση των ευπαίδευτων δικηγόρων της. Δίχως, σε αυτό το σημείο της απόφασης, να καταβάλλεται προσπάθεια μίας ολοκληρωμένης ανάλυσης αυτού του περιεχομένου των δικογράφων είναι κατ΄ αρχάς αξιοσημείωτο πως, εντός της απάντησης της, η ενάγουσα για πρώτη φορά παύει να χρησιμοποιεί μόνο τη λέξη «ανέγερση» και αντί αυτής γίνεται χρήση πλέον και της λέξης «κατασκευή». 16 Προβάλλεται επίσης και σχετικό επιχείρημα, στη σελίδα 4 της γραπτής αγόρευσης των ευπαίδευτων δικηγόρων της ενάγουσας, αναφορικά με τη σημασία της λέξης «κατασκευή», σύμφωνα και με την προτεινόμενη μετάφραση της λέξης «construction» από το κείμενο της επίδικης συμφωνίας ημερομηνίας 8/2/
6. Προτάσσεται επίσης σύνδεση με τη σημασία της λέξης «εκτέλεση» σε συνάρτηση και με τη φράση «ανάθεση της εκτέλεσης» όπως αυτή συναντιέται και στον περί Εγγραφής και Ελέγχου Εργοληπτών Οικοδομικών και Τεχνικών Έργων Νόμο του 2001 (Ν. 29 (Ι)/2001) (στο εξής θα καλείται ο «σχετικός Νόμος»). 17 Δίχως, σε αυτό το μέρος της απόφασης, το Δικαστήριο να υπεισέρχεται σε οποιαδήποτε λεπτομέρεια επί του θέματος ή σε ενδελεχή εξέταση της νομικής πτυχής αυτού, αυτό το οποίο λαμβάνεται υπόψη ως δεδομένο είναι το εξής. 18 Σύμφωνα και με το άρθρο ερμηνείας του σχετικού νόμου (άρθρο 2), «οικοδομικό έργο», μεταξύ άλλων, σημαίνει και την κατασκευή, αναδόμηση, ανέγερση, επανέγερση, αναπαλαίωση οικοδομής. Επομένως, από νομικής άποψης η χρήση είτε της λέξης «ανέγερση» είτε της λέξης «κατασκευή», δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Αυτό το οποίο όμως παρατηρείται από το Δικαστήριο είναι η επιλογή πλέον της συγκεκριμένης λέξης εντός της απάντησης της ενάγουσας σε αντίθεση με την έκθεση απαίτησης εντός της οποίας γίνεται αποκλειστικά χρήση της λέξης «ανέγερση» είτε ως ουσιαστικό είτε ως ρήμα. Συγκεκριμένα στις φράσεις «...η οποία θα ανεγειρόταν από τους ενάγοντες...» και «...οι εναγόμενοι ζήτησαν από τους ενάγοντες να προβούν σε διάφορες επιπρόσθετες εργασίες που αφορούσαν την ανέγερση της ... κατοικίας...». 19 Επιπλέον, για πρώτη φορά προβάλλεται και ο ισχυρισμός ως προς την ανάθεση αλλά και εκτέλεση της «κατασκευής» της επίδικης κατοικίας σε εγκεκριμένο εργολάβο οικοδομών. Στη συνέχεια γίνεται και πάλι χρήση της λέξης «ανέγερση» έχοντας πλέον όμως ήδη προβάλει τον ισχυρισμό αναφορικά με την ανάθεση σε εγκεκριμένο εργολάβο οικοδομών. 20 Επίσης η διατύπωση της απάντησης είναι τέτοια έτσι ώστε η λέξη «ανέγερση» να χρησιμοποιείται με ουδέτερο τρόπο και να μην συνδέεται ευθέως με οποιεσδήποτε πράξεις ή ανάληψη ενεργειών της ενάγουσας. Όπως εμφανώς δηλαδή συνδέεται στην έκθεση απαίτησης. Παρατηρείται δηλαδή - σε καταφανή αντίθεση με τη διατύπωση της έκθεσης απαίτησης - μία εμφανώς συνειδητή προσπάθεια αποσύνδεσης της ενάγουσας από την οποιαδήποτε πράξη ή ενέργεια ή ακόμη και διαδικασία η οποία να έχει σχέση με την ανέγερση της επίδικης κατοικίας. 21 Παραδείγματος χάριν, αναφέρεται στην παράγραφο 4 της απάντησης της ενάγουσας, σε σχέση με τον ισχυρισμό των εναγόμενων για την καθυστέρηση στην παράδοση της επίδικης κατοικίας, πως «...η καθυστέρηση προκλήθηκε λόγω των επιπρόσθετων εργασιών οι οποίες ζητήθηκαν από τους εναγόμενους να εκτελεστούν κατά την ανέγερση της επίδικης κατοικίας...» και όχι ότι ζητήθηκε από την ενάγουσα να εκτελέσει αυτές τις επιπρόσθετες εργασίες. Όπως βεβαίως αναφέρεται στην παράγραφο 4 της έκθεσης απαίτησης, σύμφωνα με το περιεχόμενο της οποίας, «...οι εναγόμενοι ζήτησαν από τους ενάγοντες να προβούν σε διάφορες επιπρόσθετες εργασίες...» και οι οποίες, όπως αναφέρεται στην ίδια παράγραφο, «...αφορούσαν την ανέγερση της ... κατοικίας...» και στις οποίες «...οι ενάγοντες προέβηκαν...». 22 Με τον ίδιο τρόπο, επίσης στην παράγραφο 4 της απάντησης, σε αντίθεση με τον προαναφερόμενο ισχυρισμό της παραγράφου 4 της έκθεσης απαίτησης ότι «...οι εναγόμενοι ζήτησαν από τους ενάγοντες να προβούν σε διάφορες επιπρόσθετες εργασίες που αφορούσαν την ανέγερση της ... κατοικίας και οι ενάγοντες προέβηκαν σε αυτές...», προβάλλεται με τον εξής ουδέτερο τρόπο ισχυρισμός συνδεδεμένος με την κατ΄ ισχυρισμό καθυστέρηση στις πληρωμές από τους εναγόμενους. Ότι δηλαδή «...οι εναγόμενοι σε διάφορες περιπτώσεις κατά την διάρκεια εκτέλεσης των εργασιών καθυστερούσαν πληρωμές προς τους ενάγοντες με αποτέλεσμα να προκαλείται καθυστέρηση και στην διεκπεραίωση των εργασιών». 23 Επίσης αξιοσημείωτο, ακόμη και παράδοξο, είναι το γεγονός της άρνησης του ισχυρισμού στην προδικαστική ένσταση στην παράγραφο 1 της έκθεσης υπεράσπισης και ανταπαίτησης για τον εξής λόγο. Εφόσον η ενάγουσα αρνείται ότι δεν είναι εγγεγραμμένη εργολάβος και δεν νομιμοποιείται στην προώθηση της αγωγής τότε θα μπορούσε, τουλάχιστον εκ πρώτης όψεως, να θεωρηθεί πως με αυτή την άρνηση ισχυρίζεται ότι αυτή όντως είναι εγγεγραμμένη εργολάβος και ως εκ τούτου νομιμοποιείται στην προώθηση της αγωγής. 24 Βεβαίως μία τέτοια εκ πρώτης όψεως αντίληψη δεν συνάδει με τους υπόλοιπους ισχυρισμούς της ενάγουσας, όμως λαμβάνοντας υπόψη την άρνηση του συγκεκριμένου ισχυρισμού δεν παύει να είναι μία λογική κατάληξη. 25 Εντούτοις, το Δικαστήριο προσεγγίζει το όλο θέμα και πάλι διατηρώντας μία ενιαία αντίληψη των δικογραφημένων ισχυρισμών της ενάγουσας και στα δύο δικόγραφα της, ενώ, λαμβάνοντας επίσης υπόψη και τη μαρτυρία την οποία παρουσίασε προς απόδειξη της αξίωσης της, η όλη προσπάθεια η οποία καταβλήθηκε, κατά την ακροαματική διαδικασία, ήταν η απόδειξη της ανάθεσης της κατασκευής της επίδικης κατοικίας από εγκεκριμένο εργολάβο οικοδομών και όχι η με οποιοδήποτε τρόπο απόδειξη της άρνησης του συγκεκριμένου ισχυρισμού της παραγράφου 1 της έκθεσης υπεράσπισης, ως προς το ότι δηλαδή η ενάγουσα δεν είναι εγγεγραμμένη εργολάβος και δεν νομιμοποιείται στην προώθηση της αγωγής. 26 Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός πως παρά και την αναφορά σε ανάθεση από την ενάγουσα και εκτέλεση της κατασκευής της επίδικης κατοικίας από εγκεκριμένο εργολάβο οικοδομών εντούτοις εντός της απάντησης δεν αναφέρεται το όνομα του συγκεκριμένου εργολάβου. Βεβαίως επί αυτού του θέματος θα μπορούσε να θεωρηθεί είτε ότι αυτό αποτελεί μαρτυρία σε σχέση με την οποία είναι αρκετή η προβολή ισχυρισμού εντός της απάντησης της ενάγουσας είτε ότι ακόμη και να μπορούσε να θεωρηθεί ότι αυτό θα έπρεπε να προβαλλόταν ως ισχυρισμός εντός αυτού του δικογράφου της ενάγουσας, τότε χρονικά παρεχόταν και περιθώριο στους εναγόμενους να ζητούσαν καλύτερες λεπτομέρειες αναφορικά με το συγκεκριμένο ισχυρισμό, κάτι όμως το οποίο δεν έπραξαν. Γ. Η Ακροαματική Διαδικασία 27 Η έμφαση η οποία δόθηκε από τους ευπαίδευτους δικηγόρους των διαδίκων στο θέμα της προδικαστικής ένστασης αναδεικνύεται τόσο από το γεγονός της απόσυρσης της ανταπαίτησης όσο και από τη σύντομη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Η οποία, σε σχέση με την παρουσίαση μαρτυρίας, δεν διήρκεσε περισσότερο από δύο δικασίμους ενώ ο κάθε διάδικος παρουσίασε μόνο ένα μάρτυρα, η ενάγουσα προς απόδειξη της αξίωσης της βεβαίως και οι εναγόμενοι με τη δική τους σειρά αποκλειστικά προς υποστήριξη της υπεράσπισης καθώς η ανταπαίτηση τους είχε αποσυρθεί κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της μαρτυρίας του μοναδικού μάρτυρα υπεράσπισης. 28 Αξίζει να σημειωθεί πως η απάντηση της ενάγουσας προέκυψε μετά από υποβολή και έγκριση, δίχως ένσταση, αίτησης τροποποίησης της και η οποία καταχωρίσθηκε στις 9/4/
7. Δηλαδή σε πολύ προχωρημένο στάδιο μετά και από την καταχώριση της αγωγής, η οποία καταχωρίσθηκε στις 4/3/2009 ενώ το δικόγραφο το οποίο τροποποιήθηκε είχε αρχικά καταχωρισθεί στις 19/10/
8. Αξίζει δηλαδή να σημειωθεί πως η απάντηση προέκυψε μετά και από έγκριση αίτησης τροποποίησης η οποία ακολούθησε προηγούμενη αίτηση η οποία καταχωρίσθηκε στις 9/1/2015, δηλαδή πέραν των τεσσάρων ετών μετά και από την καταχώριση της αρχικής απάντησης στην υπεράσπιση και υπεράσπισης στην ανταπαίτηση. Υπενθυμίζεται επίσης πως η αρχική αίτηση τροποποίησης[3] καταχωρίσθηκε περίπου 11 μήνες πριν από την ακρόαση άλλης αίτησης των εναγόμενων για να προδικαστεί το νομικό σημείο της προδικαστικής ένστασης και σχεδόν 14 μήνες πριν από την έναρξη της ακρόασης. Δ. Η Μαρτυρία - Αξιολόγηση Της Μαρτυρίας 29 Προς απόδειξη της αξίωσης κατέθεσε ως μοναδικός μάρτυρας για την ενάγουσα η Ρένα Χαραλαμπίδου (στο εξής θα καλείται η «Χαραλαμπίδου») υιοθετώντας και γραπτή δήλωση της ως μέρος της κύριας εξέτασης της. Σημειωτέον ότι η Χαραλαμπίδου δεν είναι υπάλληλος της ενάγουσας αλλά της εταιρείας Pafilia Property Developers Limited η οποία όμως κατέχει το σύνολο του μετοχικού κεφαλαίου της ενάγουσας. Επίσης η Χαραλαμπίδου υπήρξε και γραμματέας της ίδιας της ενάγουσας κατά τη διάρκεια των ετών 2004 έως 2009, δηλαδή κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο. 30 Ισχυρίζεται, όπως αναφέρεται και στην παράγραφο 1 της έκθεσης απαίτησης, πως η ενάγουσα δραστηριοποιείται στον τομέα αγοραπωλησίας και ανάπτυξης γης στην Κύπρο. Θέση σε σχέση με την οποία αν και αυτή δεν γίνεται δεκτή εντός της έκθεσης υπεράσπισης (παράγραφος 2) δεν αντεξετάστηκε ευθέως δίχως όμως αυτό το δεδομένο να καθορίζει και την γενικότερα αμφισβητούμενη ουσιαστικά έννοια της επιχειρηματικής δραστηριότητας της ενάγουσας ως προς τον τρόπο ανάπτυξης γης στην επίδικη περίπτωση ή να εκμηδενίζει βεβαίως την επίσης γενική υποβολή του ευπαίδευτου συνηγόρου των εναγόμενων προς τη συγκεκριμένη μάρτυρα ότι τα όσα κατέθεσε σκοπό είχαν να υποστηρίξουν τα συμφέροντα της ενάγουσας. 31 Παρά και την απουσία οποιασδήποτε συγκεκριμένης αναφοράς επί του θέματος εντός της έκθεσης απαίτησης, ή ακόμη και εντός της απάντησης της ενάγουσας, η μάρτυρας αυτή, εντός της γραπτής δήλωσης της, αναφέρεται στην ακόλουθη σημαντική ρύθμιση σε σχέση με αμφότερες τις επίδικες συμφωνίες. 32 Ότι δηλαδή η συμφωνία πώλησης γης («Land Sale Agreement») ημερομηνίας 15/10/2005 (τεκμήριο 5, η οποία στο εξής θα καλείται η «συμφωνία πώλησης γης») είχε γίνει υπό την αίρεση ότι το κτήμα το οποίο πωλήθηκε στους εναγόμενους «...θα αναπτυσσόταν μέσω των εναγόντων και υπήρχε ρητός όρος ότι σε περίπτωση που οι εναγόμενοι δεν προχωρούσαν, εντός 12 μηνών, με την υπογραφή σχετικής συμφωνίας με τους ενάγοντες για την ανάπτυξη του κτήματος οι ενάγοντες είχαν δικαίωμα να αξιώσουν την επιστροφή του κτήματος με την ταυτόχρονη επιστροφή του τιμήματος αγοράς στους εναγόμενους» (παράγραφος 3 της γραπτής δήλωσης). 33 Όντως εντός του τεκμηρίου 5 υπάρχει σχετικός όρος, δηλαδή ο όρος 5, με τον οποίο καθορίζεται ως ουσιώδης όρος («essential condition») της συμφωνίας πώλησης γης η υπογραφή από τους εναγόμενους, εντός 12 μηνών, σχετικής συμφωνίας με την ενάγουσα. Όχι όμως ακριβώς όπως το έθεσε η Χαραλαμπίδου. Δηλαδή, για την «...ανάπτυξη του κτήματος». 34 Ο όρος 5 έχει ως εξής. "It is hereby agreed and confirmed that it is an essential condition of the present Agreement that the Purchasers within 12 months from today will sign with the Vendors an Agreement for the construction of a villa on the said property. In the event that an Agreement for the Construction of a Villa is not signed within the above period then the Vendors retain the right to take the property back and refund to the Purchasers at the above cost price." 35 Σύμφωνα δηλαδή με τον όρο 5 της συμφωνίας πώλησης γης η συμφωνία την οποία θα υπέγραφαν οι εναγόμενοι με την ενάγουσα θα ήταν για την ανέγερση ή κατασκευή έπαυλης επί του συγκεκριμένου τεμαχίου γης («...for the construction of a villa on the said property...»). Ανάλογα δηλαδή με τη μετάφραση της λέξης «construction» από τα Αγγλικά στα Ελληνικά. 36 Διαφορετικό βεβαίως είναι να περιγράφεται από την μάρτυρα το αντικείμενο της συμφωνίας από τη μία ως αυτό της ανάπτυξης ενός κτήματος και από την άλλη, εντός της ίδιας της συμφωνίας στην οποία η μάρτυρας αναφέρεται, αυτό να περιγράφεται ως η ανέγερση ή κατασκευή έπαυλης επί αυτού. Ιδιαίτερη σημασία βεβαίως έχει το δεδομένο πως εντός της συμφωνίας αυτή η ίδια η διενέργεια της ανέγερσης ή κατασκευής δεν έχει αφεθεί μετέωρη ή συνδεθεί με αναφορά σε οποιοδήποτε τρίτο πρόσωπο. Αντιθέτως συνδέεται ευθέως με την ενάγουσα καθότι όπως προνοείται εντός του όρου 5 η συμφωνία ανέγερσης ή κατασκευής θα υπογραφεί με την ενάγουσα. Όπως αναφέρεται συγκεκριμένα "...the Purchasers within 12 months from today will sign with the Vendors an Agreement for the construction of a villa on the said property...". 37 Ακόμη και η αναφορά της λέξης «ανάπτυξη» στον όρο 6 συνδέεται με την ανέγερση ή κατασκευή της επίδικης έπαυλης. Δηλαδή στη φράση "...carry out the development and construct the property..." και η οποία βεβαίως συνδέεται και με το υπόλοιπο του όρου με αναφορά σε "...workmanlike manner...". Ολόκληρος ο όρος 6 έχει ως εξής. "The Vendors undertake and agree with the Purchasers to carry out the development and construct the property together with all necessary works in accordance with the approved plans in a good, thorough and workmanlike manner to the reasonable satisfaction of the Purchasers. In carrying out the constructions, it is agreed to use sound materials of suitable quality." 38 Σε σχέση και με αυτή τη μαρτυρία, η όλη γραμμή της επιχειρηματολογίας των ευπαίδευτων δικηγόρων της ενάγουσας, όπως αυτή καταγράφεται εντός της γραπτής αγόρευσης των, είναι πως η δεύτερη συμφωνία, ημερομηνίας 8/2/2006, «...ξεκάθαρα αφορούσε ανάπτυξη και πώληση και όχι εργολαβία». 39 Επισημαίνεται σε σχέση με τον όρο 5 στη συμφωνία πώλησης γης πως όχι μόνο προνοείται με αυτόν η υπογραφή συμφωνίας ανέγερσης έπαυλης αλλά επιπλέον - και αυτό κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικό από το Δικαστήριο αναφορικά με την έκβαση αυτής της απόφασης - ότι αυτή η συμφωνία ανέγερσης θα υπογραφόταν με την ενάγουσα και όχι με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο ή ακόμη και οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο θα υποδείκνυε ή επέλεγε η ίδια η ενάγουσα ή ακόμη και πρόσωπο κοινής αποδοχής το οποίο θα επιλεγόταν μετά και από κοινή διαβούλευση με τους εναγόμενους. 40 Ως μέρος της όλης ερμηνείας της συγκεκριμένης συμφωνίας, θεωρείται ως εύλογο συμπέρασμα πως βάσει του προαναφερόμενου όρου η συναντίληψη μεταξύ των συμβαλλομένων ήταν ότι οι εναγόμενοι θα υπέγραφαν συμφωνία ανέγερσης της έπαυλης με την ίδια την ενάγουσα και ότι αυτός θα ήταν και ο σκοπός και ολοκλήρωση του συγκεκριμένου μέρους της συμφωνίας δίχως παράλληλα να προνοείται ρητά με οποιοδήποτε τρόπο πως στη συνέχεια η ενάγουσα θα υπέγραφε άλλη συμφωνία με κάποιο άλλο τρίτο πρόσωπο για την ανέγερση της έπαυλης ή ότι αυτή θα ανέθετε αυτή την ανέγερση σε οποιαδήποτε άλλη εταιρεία. 41 Απλά προς συμπλήρωση των όσων προνοούνται από τον συγκεκριμένο όρο υπενθυμίζεται πως, όπως επίσης αναφέρεται εντός αυτού, σε περίπτωση μη υπογραφής συμφωνίας για την ανέγερση έπαυλης («...an Agreement for the Construction of a Villa...») εντός της προαναφερόμενης περιόδου τότε η ενάγουσα ως πωλήτρια διατηρούσε το δικαίωμα να ανακτήσει την περιουσία και να αποζημιώσει τους ενάγοντες με το τίμημα πώλησης. 42 Διαπιστώνεται από το Δικαστήριο μία εμφανής προσπάθεια μέσω της μαρτυρίας της Χαραλαμπίδου (βλ. σχετικά την παράγραφο 32 αυτής της απόφασης) παρουσίασης μίας εκδοχής από την ενάγουσα βάσει της οποίας η συμφωνημένη επιχειρηματική δραστηριότητα της ενάγουσας δεν θα ήταν για την ανέγερση της έπαυλης αλλά για την ανάπτυξη του κτήματος το οποίο είχε πωληθεί στους εναγόμενους. Προσπάθεια η οποία όμως, έχοντας ιδιαίτερα υπόψη το περιεχόμενο σε συνδυασμό αμφότερων των επίδικων συμφωνιών, δεν κρίνεται πειστική. 43 Η κρίση του Δικαστηρίου επί αυτού του θέματος βάσει και του περιεχομένου των δικογράφων της ενάγουσας αλλά και σε σχέση με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε προς απόδειξη της αξίωσης της αρχίζει να διαμορφώνεται και από τη διαπίστωση αυτής της προσπάθειας διαφοροποίησης από την μάρτυρα, με την επαναδιατύπωση ουσιαστικά, σύμφωνα με τη δική της μαρτυρία, του περιεχομένου της συμφωνίας πώλησης γης. Περιεχόμενο όμως βεβαίως το οποίο υπάρχει ως δεδομένο και παραμένει αναλλοίωτο κατά την εξέταση του, δίχως να υπάρχει καν σαφής εισήγηση επί της πραγματικής πτυχής της αγωγής πως αυτό θα πρέπει να διαφοροποιηθεί - ιδιαίτερα δε επί ενός επίμαχου σημείου αντιδικίας μεταξύ των διαδίκων - βάσει της οποιασδήποτε αποδοχής εξωγενούς μαρτυρίας η οποία όντως να προτείνεται και να κρίνεται ως αποδεκτή ή αξιόπιστη, κάτι το οποίο βεβαίως εν τέλει δεν κρίνεται να ισχύει σε σχέση με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από την ενάγουσα. Ή ακόμη και να θεωρείται από το Δικαστήριο πως το περιεχόμενο αυτό θα πρέπει να διαβαστεί διαφορετικά και κατ΄ επέκταση να γίνει αντιληπτό επίσης διαφορετικά κατά την ερμηνεία είτε της συγκεκριμένης συμφωνίας είτε σε συνάρτηση με το περιεχόμενο της δεύτερης συμφωνίας, ημερομηνίας 8/2/2006, η οποία βεβαίως προέκυψε ως απόρροια της συμφωνίας πώλησης γης. 44 Κατά την παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας σκοπίμως αναφέρεται το Δικαστήριο στην επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων δικηγόρων της ενάγουσας προς υποστήριξη της θέσης ότι η συμφωνία των διαδίκων στο σύνολο της (λαμβάνοντας υπόψη δηλαδή και τις δύο επίδικες συμφωνίες) δεν ήταν συμφωνία εργολαβίας αλλά συμφωνία ανάπτυξης γης και πώλησης κατοικίας. Παράλληλα όμως διατηρείται υπόψη από το Δικαστήριο πως αυτή η προτεινόμενη συμφωνία ανάπτυξης γης και πώλησης κατοικίας αναμφίβολα εμπεριέχει και το στοιχείο της ανέγερσης της κατοικίας. Βεβαίως η αξιολόγηση της μαρτυρίας διενεργείται διατηρώντας σταθερά υπόψη αυτή στο σύνολο της όπως έχει παρουσιαστεί σε συνάρτηση και με όλα τα σχετικά στοιχεία εντός αυτής, όπως το περιεχόμενο αμφότερων των επίδικων συμφωνιών, αλλά και συνδέοντας αυτή με το ίδιο το περιεχόμενο των δικογράφων των διαδίκων, επίσης στο σύνολο του. 45 Ασφαλώς, παρά και τις αναφορές του Δικαστηρίου στο περιεχόμενο και τον τρόπο παρουσίασης της μαρτυρίας της ενάγουσας προς απόδειξη της αξίωσης της, σε σχέση και με την επίδικη προδικαστική ένσταση, η μαρτυρία της Χαραλαμπίδου δεν είναι δυνατό να αλλοιώσει το ίδιο το περιεχόμενο της συμφωνίας πώλησης γης. Ούτε και βεβαίως θα ήταν επιτρεπτό για την ίδια ως μάρτυρας ουσιαστικά έστω και έμμεσα να εξέφραζε άποψη σε σχέση με την ερμηνεία του συγκεκριμένου εγγράφου. 46 Η συμφωνία πώλησης γης υπάρχει ως τεκμήριο και νομικά αναμένεται από το ίδιο το Δικαστήριο να δοθεί τελικά η ορθή ερμηνεία ως προς τη σημασία της. Υπενθυμίζεται δηλαδή ως βασική αρχή πως παρά και την έκφραση οποιασδήποτε άποψης μάρτυρα ως προς το περιεχόμενο μίας σύμβασης - έστω και κεκαλυμμένα ουσιαστικά, όπως και στη συγκεκριμένη περίπτωση όπου παρά και την αρχική προσπάθεια δημιουργίας της εντύπωσης απλά επανάληψης του ίδιου του περιεχομένου συγκεκριμένου όρου, εντούτοις η μάρτυρας αλλοιώνει τη διατύπωση του - η ερμηνεία μίας σύμβασης δεν παύει από το να είναι θέμα νομικό και να αποτελεί έργο του Δικαστηρίου (βλ. σχετικά την απόφαση Στέλιος Θεοδούλου ν. Ασπίς Πρόνοια Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Ζωής