ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΡΗ κ.α. ν. ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΕΟΦΥΤΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1186

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΡΗ κ.α. ν. ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΕΟΦΥΤΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1186/11, 3/8/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2017:A140 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1186/11 Μεταξύ:

ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΡΗ
ΙΩΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΡΗ Ενάγοντες και
ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΕΟΦΥΤΟΥ
ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ Εναγόμενοι -------------------------------------- Ημερομηνία: 03.
2017 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα 1: κα Α. Χαραλαμπίδου Για τον Εναγόμενο 2: κα Σ. Σαβάκη με κα Ε. Νικολαΐδου Α Π Ο Φ Α Σ Η Αφορμή για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής αποτέλεσε το τροχαίο δυστύχημα που επισυνέβη στις 09.06.2009 μεταξύ των οχημάτων με αριθμούς εγγραφής ΗΡΡ564 και ΗΜΡ842, ιδιοκτησίας του Ενάγοντα 2 και της Εναγόμενης 1, αντίστοιχα. Τα προαναφερόμενα οχήματα οδηγούνταν κατά τον επίδικο χρόνο από την Ενάγουσα 1 (στο εξής η «Ενάγουσα») και τον Εναγόμενο 2 (στο εξής ο «Εναγόμενος»). Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, το επίδικο δυστύχημα έλαβε χώρα στη διασταύρωση των οδών Αγίου Δημητρίου και Αγίου Νεκταρίου, στην Πάφο, με τον Εναγόμενο να παραλείπει να σταματήσει στο σήμα αλτ και να ανακόπτει την πορεία του οχήματος που οδηγούσε η Ενάγουσα, κατά μήκος της οδού Αγίου Νεκταρίου. Από το επίδικο δυστύχημα προκλήθηκαν ζημιές στο όχημα που οδηγούσε η Ενάγουσα, συνολικού ύψους €5.454,00 ενώ η τελευταία υπέστη σωματικές βλάβες και παρέμεινε στο Γ.Ν. Πάφου από τις 09.06.2009 μέχρι τις 10.06.2009 και της χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια από 09.06.2009 μέχρι 31.07.
Σύμφωνα πάντα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της Ενάγουσας, η τελευταία έλαβε συντηρητική αγωγή και υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες, αλλά κατά πάντα ουσιώδη χρόνο εξακολουθούσε να υποφέρει από πόνο και ενοχλήσεις στον δεξιό ώμο. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη ρήξη SLAP και κατά ή περί τις 08.01.2015 υποβλήθηκε σε εγχείρηση δια αρθροσκόπησης δεξιού ώμου για τον καθαρισμό της ρήξης SLAP και σε αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική. Ως αποτέλεσμα της προαναφερόμενης επέμβασης, η Ενάγουσα αναγκάστηκε να παραμείνει για ένα βράδυ σε ιδιωτικό νοσηλευτήριο και έλαβε άδεια ασθενείας από την εργασία της από τις 08.01.2015 μέχρι τις 08.02.2015, ενώ χρειάστηκε να υποβληθεί και σε μετεγχειρητική φυσιοθεραπεία για περίοδο τριών μηνών. Οι ειδικές ζημιές που υπέστη η Ενάγουσα πριν να υποβληθεί σε εγχείρηση συμποσούνται στο ποσό των €2.023,27, ενώ μετά την υποβολή στην προαναφερόμενη επέμβαση, υπέστη επιπρόσθετα έξοδα ύψους €7.286,
Στην τροποποιημένη Υπεράσπιση οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι η Ενάγουσα ευθύνεται για την πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος και αρνούνται την ύπαρξη και την έκταση των ειδικών ζημιών που διεκδικεί η Ενάγουσα. Περαιτέρω, αρνούνται ότι οι ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες σχετίζονται με το επίδικο δυστύχημα, καθώς και ότι αυτές προκλήθηκαν λόγω της αμελούς συμπεριφοράς του Εναγόμενου. Κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων, προς πίστη τους, δήλωσαν ως παραδεκτό γεγονός ότι την πλήρη ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα τη φέρει ο Εναγόμενος. Επίσης δήλωσαν ότι το περιεχόμενο των πιο κάτω εγγράφων είναι παραδεκτό: Ιατρικό πιστοποιητικό Γ.Ν. Πάφου ημερομηνίας 18.01.
Απόδειξη είσπραξης με αριθμό 137986 για το ποσό των €47,
Δέσμη τριών εντύπων του ακτινολογικού τμήματος του Γ.Ν. Πάφου. Δεκατρείς ακτινογραφίες του Γ.Ν. Πάφου. Δώδεκα μαγνητικές τομογραφίες ημερομηνίας 03.12.
Δύο εκθέσεις μαγνητικής τομογραφίας του Δρ Κ. Ιωαννίδη (ΜΕ4), ημερομηνίας 03.12.
Ηλεκτρομυογράφημα ημερομηνίας 06.05.
Αντίγραφο έκθεσης μαγνητικής τομογραφίας της Δρ Μ. Παντζιαρά ημερομηνίας 21.01.
Τρεις μαγνητικές τομογραφίες ημερομηνίας 21.01.
Περαιτέρω, στις 29.11.2016 εκδόθηκε εκ συμφώνου απόφαση υπέρ του Ενάγοντα 2 και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή ξεχωριστά, για το ποσό των €4.500,00 με νόμιμο τόκο από τις 19.04.2011, με τα έξοδα να παραμένουν στην πορεία της αγωγής της Ενάγουσας. Επίσης στις 31.01.2017, κατόπιν σχετικής άδειας του Δικαστηρίου, αποσύρθηκε η απαίτηση της Ενάγουσας εναντίον της Εναγόμενης
Προς απόδειξη της υπόθεσης της Ενάγουσας κατέθεσαν πέραν της ίδιας, οι Σ. Μιχαήλ (ΜΕ2), Δρ Χ. Πατσαλίδης (ΜΕ3) και Δρ Κ. Ιωαννίδης (ΜΕ4). Στην αντίπερα όχθη για λογαριασμό του Εναγόμενου κατέθεσε ο Δρ Η. Γεωργίου (ΜΥ1). Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων μέσω των εμπεριστατωμένων αγορεύσεων τους ανέπτυξαν την επιχειρηματολογία τους. Συγκεκριμένη αναφορά στις αγορεύσεις των συνηγόρων θα γίνει εκεί και όπου κρίνεται σκόπιμο. Δράττομαι της ευκαιρίας για να επικροτήσω τον παραγωγικό τρόπο με τον οποίο οι συνήγοροι αντιμετώπισαν την υπόθεση συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ομαλή παρουσίαση της υπόθεσης και στη διάσωση δικαστικού χρόνου. Μαρτυρία - Αξιολόγηση Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω, μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Θα προχωρήσω στην συνέχεια στην παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας με κριτήρια, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την ευκαιρία που είχαν οι μάρτυρες να παρακολουθήσουν τα επίδικα γεγονότα, την ακεραιότητα και ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη φυσικότητα, ευθύτητα και την αμεσότητα των απαντήσεών τους [Ζαβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1Α Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd

(1998)1 Α.Α.Δ. 820]. Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Η αξιολόγηση των μαρτύρων δεν έχει περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα αλλά συσχετίστηκε, τέθηκε σε αντιπαράθεση και διερευνήθηκε με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων [Στυλιανίδης v. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.α

(2002)1Α Α.Α.Δ. 165]. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας, αλλά θα περιοριστώ στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα [Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.

(1990)1 Α.Α.Δ. 35]. Η Ενάγουσα ως μέρος της κυρίως εξέτασης της κατέθεσε δυνάμει του άρθρου 25 του περί Απόδειξης Νόμου, Κεφ.9, γραπτή δήλωση (Έγγραφο Α). Στην εν λόγω γραπτή δήλωση αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος υπέστη διάφορες σωματικές βλάβες και νοσηλεύθηκε στο Γ.Ν. Πάφου από τις 09.06.09 μέχρι τις 10.06.09 (Τεκμήριο 1). Κατά την παραμονή της στο Γ.Ν. Πάφου αλλά και μεταγενέστερα, κατά τις 16.06.09, υποβλήθηκε στο Ακτινολογικό Τμήμα του Γ.Ν. Πάφου σε ακτινολογικές εξετάσεις (δέσμη Τεκμηρίου 3 και 4). Επίσης υποβλήθηκε σε σειρά φυσιοθεραπειών στο Γ.Ν. Πάφου και ακολούθως επειδή συνέχιζε να νιώθει ενοχλήσεις και πόνο στον δεξιό ώμο, υποβλήθηκε σε περαιτέρω φυσιοθεραπείες σε ιδιώτη φυσιοθεραπευτή. Συγκεκριμένα στον ιδιώτη φυσιοθεραπευτή (ΜΕ2) υποβλήθηκε σε 22 φυσιοθεραπείες ωμικής ζώνης. Λόγω των προαναφερόμενων ενοχλήσεων στον δεξιό ώμο αποτάθηκε στον ιδιώτη ορθοπεδικό και τραυματολόγο Δρ. Χρίστο Πατσαλίδη (ΜΕ3). Συνολικά επισκέφθηκε τον ΜΕ3 πέντε φορές πριν την έγερση της παρούσας αγωγής και άλλες τέσσερις φορές μετά την έγερση της αγωγής και πριν την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε. Η αρχική συμβουλή του ΜΕ3 ήταν να συνεχίσει τις φυσιοθεραπείες προς τον σκοπό αποκατάστασης και ενδυνάμωσης του δεξιού ώμου και να υποβληθεί σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Η κατάσταση της υγείας της, με τη συνέχιση της φυσιοθεραπείας και της φαρμακευτικής αγωγής, δεν βελτιώθηκε και ο ΜΕ3 συνέστησε πλέον ως ενδεδειγμένη λύση τη διενέργεια αρθροσκόπησης στον δεξιό ώμο και αρθροσκοπικής ακρωμιοπλαστικής. Η Ενάγουσα δεν ακολούθησε τη συμβουλή του ΜΕ3, ωστόσο επειδή η κατάσταση της δεν βελτιώθηκε αποτάθηκε εκ νέου στον ΜΕ3 το 2014 και συγκεκριμένα στις 08.01.

Κατά την εν λόγω επίσκεψη ο ΜΕ3 της συνέστησε όπως υποβληθεί σε πλήρη νευρολογική εξέταση και ακολούθως σε επέμβαση δια αρθροσκόπησης στον δεξιό ώμο για συρραφή της ρήξης του επιχείλιου χόνδρου (SLAP) και σε αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική. Επίσης, ο ΜΕ3 συνέστησε όπως πριν τη διενέργεια της χειρουργικής επέμβασης υποβληθεί σε νέα μαγνητική τομογραφία του δεξιού ώμου ενόψει του ότι μεσολάβησε μεγάλο χρονικό διάστημα από την προηγούμενη μαγνητική τομογραφία. Η αρθροσκόπηση στον δεξιό ώμο προγραμματίστηκε αρχικά στις 05.01.15 και τελικά διενεργήθηκε στις 08.01.15 στο ιδιωτικό νοσηλευτήριο «Πολυκλινική Υγεία» στη Λεμεσό, στο οποίο και παρέμεινε για ένα βράδυ. Λόγω της προαναφερόμενης χειρουργικής επέμβασης έλαβε άδεια απουσίας από την εργασία της για την περίοδο 08.01.15 - 08.02.
Επίσης, μετά την επέμβαση έλαβε ιατρική συμβουλή όπως προχωρήσει σε μετεγχειρητική φυσιοθεραπεία προς αποκατάσταση και ενδυνάμωση του δεξιού ώμου για περίοδο τριών μηνών, όπως και στη λήψη σχετικής φαρμακευτικής αγωγής. Περαιτέρω, η Ενάγουσα αναφέρει ότι ως αποτέλεσμα της χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε, δημιουργήθηκε ακαλαίσθητη ουλή στον δεξιό της ώμο. Στη δια ζώσης μαρτυρία της ανέφερε ότι πριν το επίδικο δυστύχημα δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα με τον ώμο της, ενώ μετά από αυτό, πέραν του πόνου που ένιωθε, αντιμετώπιζε και πρακτικές δυσκολίες αφού προκαλείτο μούδιασμα σε όλο το δεξί της χέρι και είχε δυσκολίες τόσο κατά την οδήγηση, όσο και όταν σήκωνε βαριά αντικείμενα. Επίσης και στην εργασία της αντιμετώπιζε δυσκολίες, αφού ως δεξιόχειρας δεν μπορούσε εύκολα να γράφει ή να χρησιμοποιεί το «mouse» του ηλεκτρονικού υπολογιστή για να σχεδιάζει. Αναφορικά με τις ουλές που υπέστη, διευκρίνισε ότι πέραν της ουλής που προκλήθηκε από τη χειρουργική επέμβαση, έχει ουλή και στην κνήμη η οποία προκλήθηκε κατά τη σύγκρουση από το κτύπημα στις ταχύτητες του οχήματος. Επίσης προκλήθηκε σημάδι στον θώρακα της από τη ζώνη ασφαλείας του οχήματος. Η Ενάγουσα αναφέρθηκε και στην εξέταση της από τον Δρ. Ηλία Γεωργίου (ΜΥ1), λέγοντας ότι κατά την επίσκεψη της και ενώ του περιέγραψε τι ένιωθε, ο τελευταίος επέμενε ότι δεν δικαιολογείται η αίσθηση πόνου και την ειρωνευόταν. Σε σχέση με την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε, η γνώμη του ΜΥ1 ήταν ότι δεν υπήρχε οποιοσδήποτε λόγος για να υποβληθεί σε αυτή. Τέλος, σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της ανέφερε ότι ο λόγος για τον οποίο δεν υποβλήθηκε άμεσα σε χειρουργική επέμβαση ήταν διότι κατά τον επίδικο χρόνο είχε ολοκληρώσει τις σπουδές της στην Αγγλία, θα συνέχιζε με την πρακτική εξάσκηση της και η οικογένεια της, ενόψει και των εξόδων των σπουδών της, δεν διέθετε την οικονομική ευχέρεια για να υποβληθεί άμεσα σε χειρουργική επέμβαση. Αντεξεταζόμενη η Ενάγουσα ανέφερε ότι μετά το επίδικο δυστύχημα εργάστηκε σε εστιατόριο ως σερβιτόρα. Στη συνέχεια όμως της αντεξέτασης δήλωσε ότι ήταν πριν το δυστύχημα που εργαζόταν ως σερβιτόρα, αφού από τον Σεπτέμβρη του 2009 άρχισε την πρακτική της σε αρχιτεκτονικό γραφείο. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι τον Μάιο του 2009 ολοκλήρωσε τις σπουδές της και επέστρεψε στην Κύπρο, οπότε και ξεκίνησε να εργάζεται ως σερβιτόρα. Για αυτόν τον λόγο μετά το δυστύχημα έλαβε άδεια ασθενείας από το Γ.Ν. Πάφου. Περαιτέρω, δήλωσε ότι πριν επισυμβεί το επίδικο δυστύχημα αθλείτο σε γυμναστήριο, ενώ μετά από αυτό δεν μπορούσε να συνεχίσει την εν λόγω ασχολία της. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου διερωτήθηκε γιατί μεσολάβησαν τέσσερα χρόνια για να επισκεφθεί ξανά τον ΜΕ3 στις 08.01.14 ενώ ο τελευταίος την παρότρυνε να υποβληθεί σε εγχείρηση από το 2009, με την Ενάγουσα να απαντά ότι κατά τον χρόνο εκείνο έπρεπε από τη μία να κάνει την πρακτική της και από την άλλη οι γονείς της δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια για να επωμιστούν τα έξοδα της εγχείρησης. Ερωτηθείσα για ποιο λόγο η εγχείρηση προγραμματίστηκε ένα χρόνο μετά την επίσκεψη της στις 08.01.14, η Ενάγουσα απάντησε ότι μετά την εν λόγω ημερομηνία επισκέφθηκε ξανά τον ΜΕ3 και επειδή οι πόνοι εξακολουθούσαν να υφίστανται της ανέφερε ότι αναγκαστικά πλέον έπρεπε να υποβληθεί σε εγχείρηση. Η κα Σαβάκη επέμεινε στο γεγονός ότι παρήλθαν έξι σχεδόν χρόνια από την ημέρα του δυστυχήματος μέχρι την ημερομηνία της εγχείρησης, με την Ενάγουσα να επαναλαμβάνει ότι δεν διέθετε την οικονομική ευχέρεια για να υποβληθεί νωρίτερα στην επέμβαση. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι όλα αυτά τα χρόνια υπέφερε και προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τον πόνο με παυσίπονα. Δεν είχε ωστόσο άλλη επιλογή από το να υπομένει τον πόνο εφόσον δεν διέθετε χρήματα για την εγχείρηση. Στην επισήμανση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου 2 ότι τα χρόνια που μεσολάβησαν διέθετε την οικονομική ευχέρεια για να αποταθεί σε ιδιώτη ιατρό και να υποβληθεί σε φυσιοθεραπείες, η μάρτυρας απάντησε ότι δεν είναι το ίδιο να πληρώνεις €50,00 ή €100,00 και να πρέπει άμεσα να καταβάλεις €7.000,00 που ήταν περίπου το συνολικό κόστος της εγχείρησης. Στην υποβολή της κας. Σαβάκη ότι ο λόγος που ανέμενε έξι χρόνια ήταν διότι τα τραύματα για τα οποία υποβλήθηκε στην εγχείρηση δεν ήταν αποτέλεσμα του επίδικου δυστυχήματος, η Ενάγουσα είπε ότι πριν το δυστύχημα ήταν υγιέστατη και συμπλήρωσε ότι ακολούθησε πρόγραμμα φυσιοθεραπειών για να αποφύγει την επέμβαση. Η Ενάγουσα αρνήθηκε την υποβολή της κας. Σαβάκη ότι δεν υπέστη ρήξη SLAP, καθώς και τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ότι οι ενοχλήσεις και οι πόνοι που κατ' ισχυρισμό ένιωθε μετά το επίδικο δυστύχημα οφείλονται στο σύνδρομο πρόσκρουσης το οποίο αποτελεί ανατομικό πρόβλημα. Περαιτέρω, διαφώνησε με τη θέση της κας. Σαβάκη ότι η εγχείρηση ουδεμία σχέση έχει με το επίδικο δυστύχημα. Τέλος, αρνήθηκε και την υποβολή ότι οι φυσιοθεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε δεν σχετίζονται με τα τραύματα που υπέστη από το επίδικο δυστύχημα. Η εντύπωση που αποκόμισα από την Ενάγουσα ήταν θετική. Ως γενικό σχόλιο σημειώνω ότι οι απαντήσεις της ήταν πηγαίες και δεν διαπίστωσα ότι η Ενάγουσα επιχείρησε να αλλοιώσει ή να παραποιήσει την πραγματικότητα. Η Ενάγουσα αντεξετάστηκε κατά κύριο λόγο σε σχέση με τα τραύματα που υπέστη. Βασική θέση της υπεράσπισης ήταν ότι η εγχείρηση που υπέστη δεν σχετίζεται με το επίδικο δυστύχημα, αλλά αφορούσε είτε προϋπάρχουσα κατάσταση, είτε προέκυψε από άλλο τραύμα άσχετο με το επίδικο δυστύχημα. Η Ενάγουσα παρέμεινε σταθερή στη θέση της ότι πριν το επίδικο δυστύχημα δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας και οι περί αντιθέτου ισχυρισμοί της υπεράσπισης παρέμειναν απλές εικασίες, αφού δεν τέθηκε οτιδήποτε συγκεκριμένο από το οποίο να προκύπτει ότι η Ενάγουσα αντιμετώπιζε πρόβλημα υγείας και συγκεκριμένα πρόβλημα με τον δεξιό της ώμο πριν το επίδικο δυστύχημα ή ότι υπέστη οποιοδήποτε τραυματισμό μετά από αυτό. Σε αυτό το σημείο παραπέμπω και στη μαρτυρία του ΜΕ3, ο οποίος ανέφερε ότι ένα τροχαίο δυστύχημα είναι ικανό να προκαλέσει τραύμα στον ώμο και να επιφέρει ρήξη τύπου SLAP. Η συγκεκριμένη δήλωση του ΜΕ3 δεν έτυχε αμφισβήτησης από την υπεράσπιση, ούτε και ο ΜΥ1 υποστήριξε ότι μετά από ένα τροχαίο δυστύχημα δεν μπορεί να προκληθεί ο εν λόγω τραυματισμός. Παρενθετικά σημειώνω ότι η βασική διαφωνία των διαδίκων έγκειται στο κατά πόσο η Ενάγουσα υπέστη ρήξη SLAP και όχι αν ο συγκεκριμένος τραυματισμός μπορεί να προκληθεί από τροχαίο δυστύχημα. Άλλωστε η ύπαρξη προβλήματος στον δεξιό ώμο διαγνώστηκε αμέσως μετά το επίδικο δυστύχημα. Συγκεκριμένα στο Τεκμήριο 1, το περιεχόμενο του οποίου είναι παραδεκτό, αναφέρεται ότι κατά την κλινική εξέταση παρουσίαζε, ανάμεσα σε άλλα, άλγος δεξιού ώμου. Επίσης στην πρώτη επίσκεψη της Ενάγουσας στον ΜΕ3, η οποία έγινε τέσσερις μήνες μετά το επίδικο δυστύχημα, καταγράφεται ότι η Ενάγουσα ένιωθε πόνο στον δεξιό ώμο και η διάγνωση του ΜΕ3 περί ύπαρξης θετικών ενδείξεων για ρήξη SLAP. Περαιτέρω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι ισχυρισμοί της Ενάγουσας για ύπαρξη πόνου στον ώμο και ότι υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες προς αντιμετώπιση του πόνου και αποκατάσταση του ώμου της επιβεβαιώνονται και από τη μαρτυρία του ΜΕ2 και τις σχετικές αποδείξεις (Δέσμη Τεκμηρίου 12). Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου στην τελική της αγόρευση επικαλέστηκε το Τεκμήριο 28 υποδεικνύοντας ότι από αυτό προκύπτει ότι η Ενάγουσα γυμναζόταν μετά το επίδικο δυστύχημα. Διερωτήθηκε η κα Σαβάκη πως είναι δυνατό να γυμναζόταν εφόσον ήταν τραυματισμένη και υπέφερε από πόνους. Θεωρώ ότι το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 28 δεν πλήττει καθ' οιονδήποτε τρόπο την αξιοπιστία της Ενάγουσας, ούτε και μπορεί από αυτό να εξαχθεί το συμπέρασμα που εισηγείται η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου. Δεν υπάρχει μαρτυρία ότι η Ενάγουσα γυμνάστηκε μετά το επίδικο δυστύχημα. Το Τεκμήριο 28 απλώς αναφέρει ότι δεν μπορούσε να γυμναστεί κατά τους μήνες Φεβρουάριο - Απρίλιο 2010 και εξ' αυτού δεν συνάγεται ότι μετά τις 09.06.09 και μέχρι τον Φεβρουάριο του 2010 γυμναζόταν. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνω ότι η Ενάγουσα κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι πριν το επίδικο δυστύχημα αθλείτο σε γυμναστήριο, καθώς και ότι μετά από αυτό δεν μπορούσε να συνεχίσει την εν λόγω ασχολία της. Η προαναφερόμενη δήλωση της δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Τόνισε ιδιαίτερα η κα. Σαβάκη ότι δεν είναι λογικό η Ενάγουσα να υποφέρει για πεντέμισι περίπου χρόνια μέχρι να υποβληθεί στην αρθροσκόπηση και ότι αυτό ακριβώς καταδεικνύει ότι δεν υπέστη τους τραυματισμούς που ισχυρίζεται. Η Ενάγουσα έδωσε όμως εξήγηση για τον λόγο που καθυστέρησε να υποβληθεί στην αρθροσκόπηση. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι λόγω οικονομικών προβλημάτων ήταν αδύνατο να υποβληθεί στην εν λόγω επέμβαση. Θεωρώ λογική την εξήγηση που έδωσε η Ενάγουσα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που οι πόνοι ήταν υποφερτοί, όπως επιβεβαιώθηκε και από τον ΜΕ3 η μαρτυρία του οποίου επί του συγκεκριμένου σημείου δεν αμφισβητήθηκε. Περαιτέρω, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η θέση της Ενάγουσας περί οικονομικών δυσκολιών και αδυναμίας της οικογένειας της να υποστεί τα έξοδα της επέμβασης δεν έτυχε επίσης αμφισβήτησης. Δεν παραβλέπω την επισήμανση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ότι η Ενάγουσα είχε την οικονομική ευχέρεια να υποστεί έξοδα ύψους €2.023,
Με κάθε σεβασμό θεωρώ ότι δεν μπορεί να γίνεται σύγκριση μεταξύ των δύο κονδυλίων. Όπως ανέφερε και η Ενάγουσα το ποσό των €2.023,27 δαπανήθηκε όχι εφάπαξ, αλλά με την πληρωμή διαφόρων ποσών σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα και σε πάροδο χρόνου σε αντίθεση με το κόστος της αρθροσκόπησης που θα έπρεπε να καταβληθεί άμεσα. Επιπρόσθετα, θα σημείωνα ότι θεωρώ λογική και την προσέγγιση της υποβολής αρχικά σε συντηρητική θεραπεία, στην οποία περιλαμβάνονται και οι φυσιοθεραπείες που αποτελούν το μεγαλύτερο κονδύλι του συνολικού ποσού των €2.023,27, προκειμένου να αποφευχθεί η χειρουργική επέμβαση. Το μοναδικό σημείο που δεν μπορώ να αποδεχθώ από τη μαρτυρία της Ενάγουσας αφορά την ύπαρξη ακαλαίσθητων ουλών. Στο συγκεκριμένο μέρος της μαρτυρίας της θεωρώ ότι υπήρξε υπερβολική. Πέραν του ότι το Δικαστήριο δεν είχε αντικειμενικά τη δυνατότητα να διαπιστώσει την ύπαρξη και έκταση των ισχυριζόμενων ουλών, σημειώνω ότι η συγκεκριμένη αναφορά της δεν υποστηρίζεται ούτε από τον ΜΕ3, ούτε και από τον ΜΥ1 οι οποίοι εξέτασαν την Ενάγουσα τόσο πριν όσο και μετά την αρθροσκόπηση. Πιο συγκεκριμένα ο μεν ΜΕ3 είπε ότι για την αρθροσκόπηση έγιναν τρείς μικρές τομές κάτω του ενός εκατοστού, οι οποίες μετά από ενάμιση χρόνο συνήθως δεν φαίνονται. Ο δε ΜΥ1 στο Τεκμήριο 35 αναφέρει ότι κατά την κλινική εξέταση διαπίστωσε τρεις αρθροσκοπικές ουλές μεγέθους κεφαλής καρφίδας. Ως εκ των ανωτέρω η μαρτυρία της Ενάγουσας, με εξαίρεση το σημείο που αναφέρεται αμέσως πιο πάνω, κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Έχει κριθεί νομολογιακά ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο (Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 266, 268 και Ιωσηφίδη ν. Αστυνομίας Ποινική Έφεση 243/12 ημερομηνίας 02.05.14). Ο κ. Στέλιος Μιχαήλ (ΜΕ2) στη δική του μαρτυρία ανέφερε ότι ασκεί το επάγγελμα του φυσιοθεραπευτή για περίοδο 10 χρόνων και είναι διευθυντής και ουσιαστικά ιδιοκτήτης της εταιρείας S.R.S Personal Health Center Ltd, η οποία εξέδωσε τις αποδείξεις είσπραξης για τις φυσιοθεραπείες της Ενάγουσας (Δέσμη Τεκμηρίου 12 και Τεκμήριο 24). Η πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε η Ενάγουσα ήταν το 2009 και του ανέφερε ότι είχε τραυματιστεί σε δυστύχημα και ένιωθε ενοχλήσεις στον αυχένα και τον δεξιό ώμο. Συγκεκριμένα παρουσίαζε ευθειασμό στον αυχένα, ενώ στον δεξιό ώμο η Ενάγουσα ένιωθε πόνο στις στροφικές κινήσεις του και εντοπιζόταν ψηλαφητός πόνος στην εμπρόσθια πλευρά του. Για την αντιμετώπιση των ενοχλήσεων στον αυχένα η θεραπεία επικεντρώθηκε στη θλάση των μαλακών μορίων και για τον ώμο η θεραπεία εστιάστηκε στην αντιμετώπιση του πόνου και στην ενδυνάμωση της περιοχής του ώμου. Στον αυχένα υπήρξε βελτίωση, στον ώμο όμως η βελτίωση ήταν μικρή καθώς όταν προχωρούσαν στο κομμάτι της ενδυνάμωσης ο πόνος επανερχόταν. Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι μετά την υποβολή ενός ασθενούς σε αρθροσκόπηση χρειάζονται περίπου τρείς μήνες φυσιοθεραπείας. Στην περίπτωση της Ενάγουσας μετά την αρθροσκόπηση στην οποία υποβλήθηκε υπήρξε βελτίωση της κατάστασης, αφού αποκαταστάθηκε η βλάβη που υπήρχε στον ώμο. Τέλος, ο ΜΕ2 είπε ότι γνωρίζει επαγγελματικά τον Δρ. Χ. Πατσαλίδη (ΜΕ3). Στην αντεξέταση του διευκρίνισε ότι οι φυσιοθεραπείες της Ενάγουσας έγιναν από τον ίδιο. Δεν θυμόταν κατά πόσο την πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε η Ενάγουσα είχε μαζί της και παραπεμπτικό. Θυμόταν ότι υπήρξε συνεννόηση με τον ιατρό της Ενάγουσας και ότι του παρουσίασε παραπεμπτικό, δεν ήταν σε θέση όμως να θυμηθεί κατά πόσο αυτό παρουσιάστηκε στην πρώτη επίσκεψη της Ενάγουσας. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου υπέδειξε στον ΜΕ2 ότι η πρώτη φορά που επισκέφθηκε η Ενάγουσα τον ΜΕ3 ήταν στις 08.10.09, δηλαδή σε χρόνο μεταγενέστερο των πρώτων έξι θεραπειών που παρείχε στην τελευταία σύμφωνα με την πρώτη απόδειξη της Δέσμης Τεκμηρίου 12 ημερομηνίας 30.07.09, με τον ΜΕ2 να απαντά ότι δεν θυμάται πότε του δόθηκε το παραπεμπτικό του ΜΕ3, προσθέτοντας ότι στην πρώτη επίσκεψη της η Ενάγουσα είχε μαζί της τα έγγραφα του Γ.Ν. Πάφου. Αρνήθηκε την υποβολή της κας. Σαβάκη ότι ουδέποτε του δόθηκε παραπεμπτικό και διευκρίνισε ότι φυσιοθεραπείες μπορούν να γίνουν και χωρίς παραπεμπτικό. Οι 22 φυσιοθεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε η Ενάγουσα πριν την αρθροσκόπηση έγιναν προκειμένου να αποφευχθεί το χειρουργείο, ενώ οι μετεγχειρητικές έγιναν στη βάση του τρίμηνου πρωτοκόλλου. Ερωτηθείς κατά πόσο το σύνολο των φυσιοθεραπειών αφορούσαν την ωμική ζώνη, ο ΜΕ2 είπε ότι ο ευθειασμός του αυχένα έχει άμεσο αντίκτυπο στο κομμάτι της ωμικής ζώνης. Ανέφερε συγκεκριμένα ότι η ωμική ζώνη και η αυχενική μοίρα αντιμετωπίζονται ως «πακέτο». Στη θέση της κας. Σαβάκη ότι ουδέποτε έγιναν φυσιοθεραπείες στον αυχένα, ο ΜΕ2 απάντησε ότι ο αυχένας και η ωμική ζώνη δουλεύονται μαζί. Ο ΜΕ2 αρνήθηκε επίσης ότι οι 22 προεγχειρητικές και οι 30 μετεγχειρητικές φυσιοθεραπείες ήταν υπερβολικός αριθμός, λέγοντας ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ο αριθμός 22 υπερβολικός, ενώ οι 30 μπορεί να θεωρηθούν και ως μικρός αριθμός. Τέλος, αρνήθηκε την υποβολή της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ότι ουδέποτε η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε 52 φυσιοθεραπείες λέγοντας ότι οι αποδείξεις που εξέδωσε (Δέσμη Τεκμηρίου 12 και Τεκμήριο 24) ήταν για όσες φυσιοθεραπείες έγιναν στην Ενάγουσα. Ο ΜΕ2 θεωρώ ότι μετέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Με σαφή και αντικειμενικό τρόπο κατέθεσε για τις φυσιοθεραπείες στις οποίες υπέβαλε την Ενάγουσα και για το τι περιελάμβαναν αυτές. Ο αριθμός των φυσιοθεραπειών στις οποίες υποβλήθηκε η Ενάγουσα πριν και μετά την αρθροσκόπηση επιβεβαιώνονται από τις αποδείξεις που κατατέθηκαν χωρίς ένσταση ως Δέσμη Τεκμηρίου 12 και Τεκμήριο 24 αντίστοιχα. Έγινε αρκετός λόγος κατά την αντεξέταση του ΜΕ2 για το παραπεμπτικό δυνάμει του οποίου διενεργήθηκαν οι φυσιοθεραπείες. Είναι γεγονός ότι ο ΜΕ2 δεν παρουσίασε το παραπεμπτικό του ΜΕ3 το οποίο, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, του δόθηκε από την Ενάγουσα. Δεν θεωρώ ότι το ζήτημα αυτό είναι ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία του ΜΕ

Το σημαντικό, κατά την άποψη μου, είναι ότι διενεργήθηκαν οι φυσιοθεραπείες και αυτό επιβεβαιώνεται από τη μαρτυρία της Ενάγουσας, η οποία κρίθηκε ως αξιόπιστη, αλλά και από τα Τεκμήρια 12 και
Επίσης δεν θεωρώ ότι δημιουργείται οποιοδήποτε ρήγμα στη μαρτυρία του ΜΕ2 από το γεγονός ότι σύμφωνα με την πρώτη απόδειξη της Δέσμης Τεκμηρίου 12 προκύπτει ότι οι πρώτες έξι από τις 22 φυσιοθεραπείες έγιναν πριν η Ενάγουσα αποταθεί στον ΜΕ
Η πρώτη απόδειξη πληρωμής της Δέσμης Τεκμηρίου 12 φέρει ημερομηνία 30.07.09, ενώ η πρώτη επίσκεψη της Ενάγουσας στον ΜΕ3 ήταν στις 08.10.
Συνεπώς, όντως ήταν αδύνατο κατά τη διενέργεια των εν λόγω έξι φυσιοθεραπειών να υπήρχε παραπεμπτικό από τον ΜΕ
Καταρχάς σημειώνω ότι ο ΜΕ2 δεν ανέφερε ότι η Ενάγουσα κατά την πρώτη επίσκεψη της είχε μαζί της παραπεμπτικό από τον ΜΕ
Ο ΜΕ2 με ειλικρίνεια ανέφερε ότι δεν θυμόταν κατά πόσο στην πρώτη επίσκεψη της η Ενάγουσα του παρέδωσε το εν λόγω παραπεμπτικό. Σε κάθε περίπτωση η Ενάγουσα δεν ισχυρίστηκε ότι η πρώτη φορά που αποτάθηκε στον ΜΕ2 ήταν μετά την επίσκεψη της στον ΜΕ
Από την άλλη θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η θέση του ΜΕ2 ότι φυσιοθεραπείες μπορούν να διενεργηθούν και χωρίς παραπεμπτικό από ιατρό δεν έτυχε αμφισβήτησης. Η θέση τώρα της υπεράσπισης ότι ο αριθμός των φυσιοθεραπειών στις οποίες υποβλήθηκε η Ενάγουσα ήταν υπερβολικός, παρέμεινε μετέωρη και δεν υποστηρίζεται ούτε και από τη μαρτυρία του ΜΥ
Συγκεκριμένα κατά την αντεξέταση του ο ΜΥ1 πρότεινε ως εναλλακτική λύση για τη ρήξη SLAP αντί της αρθροσκόπησης, τη φυσιοθεραπεία λέγοντας μάλιστα ότι η σωστή φυσιοθεραπεία γίνεται τουλάχιστον τρεις φόρες την εβδομάδα για μία περίοδο 2 - 3 μηνών. Αυτή η θέση του ΜΥ1 και κατ' επέκταση της υπεράσπισης συνάδει απόλυτα με τις 22 φυσιοθεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε προεγχειρητικά η Ενάγουσα. Όσον αφορά τις 30 μετεγχειρητικές φυσιοθεραπείες, η αμφισβήτηση τους παρέμεινε σε επίπεδο υποβολών, καθώς ούτε και με τη μαρτυρία του ΜΥ1 ειπώθηκε κάτι συγκεκριμένο επί του εν λόγω ζητήματος. Μετέωρη επίσης παρέμεινε και η θέση ότι ουδέποτε η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε 52 συνολικά φυσιοθεραπείες. Όπως ήδη ανέφερα η διενέργεια των φυσιοθεραπειών επιβεβαιώνεται από την αξιόπιστη μαρτυρία της Ενάγουσας, αλλά και από τις αποδείξεις είσπραξης Τεκμήρια 12 και
Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι δεν τέθηκε στον ΜΕ2 η θέση ότι είχε οποιοδήποτε όφελος ή άλλο συμφέρον για να υποστηρίξει τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας. Ούτε και μέσα από τη μαρτυρία του προέκυψε ότι αυτή ήταν καθοδηγούμενη ή ότι υπήρχαν αλλότρια κίνητρα. Στη βάση των πιο πάνω η μαρτυρία του ΜΕ2 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Στο σημείο αυτό ανοίγω μία παρένθεση για να αναφέρω ότι στη συνέχεια θα παρατεθεί η μαρτυρία και των τριών ιατρών (ΜΕ3, ΜΕ4 και ΜΥ1). Θεωρώ πρακτικά ορθότερο να παρατεθεί συνολικά η μαρτυρία τους και στη συνέχεια να γίνει η αξιολόγηση της. Ως ΜΕ3 κατέθεσε ο Δρ. Χρίστος Πατσαλίδης, ορθοπεδικός χειρούργος. Κατά τη μαρτυρία του ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα, ότι πέραν της ειδικότητας της ορθοπεδικής χειρουργικής και τραυματολογίας έχει εξειδικευτεί στη χειρουργική του ώμου. Η Ενάγουσα τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 08.10.09 αναφέροντας του ότι είχε πόνους στον δεξιό της ώμο μετά από τραυματισμό που υπέστη σε δυστύχημα. Κατά την εξέταση της Ενάγουσας πληροφορήθηκε για το ιστορικό του προβλήματος, τα συμπτώματα που παρουσίαζε και προέβη σε κλινική εξέταση. Η κλινική εξέταση περιελάμβανε τη ψηλάφηση των σημείων επί των οποίων η Ενάγουσα ένιωθε πόνο, καθώς επίσης την εξέταση της κίνησης και της δύναμης. Επιπρόσθετα υπέβαλε την Ενάγουσα σε κάποια ειδικά «τεστ» από τα οποία μπορεί να διαπιστωθεί η ύπαρξη τραυματισμού ή φλεγμονής ή προβλήματος σε άλλα σημεία του ώμου όπως είναι ο επιχείλιος χόνδρος. Με βάση την εξέταση που διενήργησε στην Ενάγουσα κατέληξε στη διάγνωση ότι η τελευταία υπέστη τραυματισμό στον ώμο, εμφάνιζε τενοντίτιδα του υπερακανθίου τένοντα και υπήρχε υπόνοια ότι τραυματίστηκε ο επιχείλιος χόνδρος, δηλαδή ότι υπέστη ρήξη τύπου SLAP. Η αρχική του συμβουλή προς την Ενάγουσα ήταν όπως ακολουθήσει συντηρητική θεραπεία με τη λήψη παυσίπονων και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και όπως αποφεύγει κινήσεις ή ασχολίες που θα μπορούσαν να επιδεινώσουν το πρόβλημα. Επίσης συνέστησε στην Ενάγουσα να ακολουθήσει φυσιοθεραπευτική αγωγή. Αναφορικά με τις φυσιοθεραπείες ο ΜΕ3 δήλωσε ότι ένας ασθενής ο οποίος παρουσιάζει τραυματισμούς όμοιους με αυτούς της Ενάγουσας χρειάζεται γύρω στις 20-25 φυσιοθεραπείες. Σε σχέση με την περίπτωση της Ενάγουσας ανέφερε ότι χορήγησε σχετικό παραπεμπτικό με οδηγίες προς τον φυσιοθεραπευτή. Περαιτέρω, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της φυσιοθεραπείας είχε επικοινωνία με τον φυσιοθεραπευτή της Ενάγουσας. Όσον αφορά τον τελικό αριθμό των φυσιοθεραπειών, αυτός καθορίζεται μετά από επικοινωνία του θεράποντος ιατρού και του φυσιοθεραπευτή. Ο ΜΕ3 ανέφερε ότι ένα περίπου χρόνο μετά το επίδικο δυστύχημα, συγκεκριμένα στις 16.09.10 επανεξέτασε στο ιατρείο του την Ενάγουσα, η οποία εξακολουθούσε να παρουσιάζει τα ίδια συμπτώματα όπως εκείνα της αρχικής εξέτασης. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 29 την ιατρική έκθεση ημερομηνίας 17.09.10 με την οποία εισηγήθηκε ότι για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της Ενάγουσας θα χρειαστεί αρθροσκόπηση στον δεξιό ώμο για συρραφή της ρήξης SLAP και αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική. Σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι η ρήξη SLAP μπορεί να προκληθεί από απότομο τράβηγμα ή πίεση και αποτελεί συνήθη τραυματισμό σε περιπτώσεις τροχαίων δυστυχημάτων. Αυτό διότι από το απότομο τράνταγμα που προκαλείται σε ένα τροχαίο δυστύχημα, η πίεση η οποία εξασκείται στα χέρια μεταφέρεται μέσα στον ώμο και από αυτή τη δύναμη μπορεί να προκληθεί η ρήξη τύπου SLAP. Βασικό σύμπτωμα ενός τέτοιου τραυματισμού είναι η αίσθηση του πόνου, ιδιαιτέρως κατά τη διενέργεια περιστροφικών κινήσεων του χεριού ή ανύψωσης του χεριού και η αίσθηση τριξίματος (clicking) στον ώμο. Όσον αφορά τη διάγνωση της ρήξης SLAP μέσω της εξέτασης μαγνητικής τομογραφίας (MRI), ο μάρτυρας είπε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις η κλινική εξέταση είναι αυτή που κατά 90% δίδει τη διάγνωση. Οι υπόλοιπες εξετάσεις, είτε αυτές είναι ακτινογραφίες, είτε μαγνητική τομογραφία, μπορούν να προσθέσουν ένα ποσοστό της τάξης του 10% στη διάγνωση που προκύπτει από την κλινική εξέταση. Ο ΜΕ3 επικαλούμενος την εμπειρία του, ανέφερε περαιτέρω ότι τις πλείστες φορές που χρειάζεται να προχωρήσει σε θεραπεία για ρήξη SLAP, η εν λόγω ρήξη δεν παρουσιάζεται στη μαγνητική τομογραφία. Σε τραυματισμό αυτού του είδους η αρθροσκόπηση αποτελεί την καλύτερη διαγνωστική μέθοδο για τη διενέργεια της τελικής διάγνωσης του προβλήματος του ασθενούς. Ο ΜΕ3 κλήθηκε επίσης να επεξηγήσει τη σημασία της τενοντίτιδας του υπερακανθίου μυός με ήπιο σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης που αναφέρει στην ιατρική έκθεση, Τεκμήριο
Ανέφερε ότι το εν λόγω σύνδρομο παρουσιάζεται όταν ο χώρος μεταξύ του ακρωμίου και βραχιονίου κεφαλής είναι στενός, οπότε ο τένοντας ο οποίος κινείται για να σηκώσει το χέρι προς τα πάνω, προς τα έξω και προς τα πίσω, πιέζεται μεταξύ των κοκάλων. Αυτό ονομάζεται ως πρόσκρουση και προκαλεί πόνο, φλεγμονή, τενοντίτιδα, φθορά ή σχισίματα του τένοντα. Κατά την άποψη του, το προαναφερόμενο σύνδρομο αποτελεί μια δυσλειτουργία του ώμου η οποία προκύπτει μετά από κάποιο τραυματισμό ή μετά από κάποια φλεγμονή ή τενοντίτιδα, οπότε ο ώμος δεν λειτουργεί σωστά. Πρόκειται δηλαδή για λειτουργικό πρόβλημα που μπορεί να εμφανιστεί μετά από κάποιο τραυματισμό. Τα πιο πάνω ισχύουν ιδιαίτερα σε νεαρά άτομα, όπως η Ενάγουσα, καθώς σε πιο μεγάλες ηλικίες το πρόβλημα της πρόσκρουσης μπορεί να προκύψει είτε λόγω αρθρίτιδας, είτε λόγω προβλημάτων φθοράς στον ώμο. Αναφορικά με την τενοντίτιδα, ο ΜΕ3 ανέφερε ότι ο εν λόγω όρος σημαίνει μία συνεχιζόμενη φλεγμονή, ερεθισμό του τένοντα, διότι δεν λειτουργεί σωστά η άρθρωση και προκαλείται συνήθως λόγω κάποιου τραυματισμού. Μετά τις 16.09.10, η Ενάγουσα επανήλθε στο ιατρείο του για εξέταση το
Εξακολουθούσε να αισθάνεται πόνο στον δεξιό ώμο και μετά από την κλινική εξέταση διαπίστωσε εκ νέου ότι εξακολουθούσε να παρουσιάζει θετικά σημάδια ρήξης SLAP. Την παρέπεμψε σε νέα εξέταση μαγνητικής τομογραφίας και συνέστησε όπως προχωρήσει και σε πλήρη νευρολογική εξέταση από ειδικό νευρολόγο (Τεκμήριο 30). Επεξήγησε δε, ότι ο λόγος για τον οποίο ζήτησε τη νευρολογική εξέταση ήταν για να διαπιστωθεί κατά πόσο υπήρχε πρόβλημα με τα νεύρα του αυχένα ή στην περιοχή του ώμου, τα οποία μπορεί να προκαλούν χρόνιο πόνο λόγω του τραυματισμού στον αυχένα. Μετά τη διενέργεια της νευρολογικής εξέτασης, τα αποτελέσματα της οποίας ήταν φυσιολογικά (Τεκμήριο 7), και εφόσον η Ενάγουσα συνέχιζε να υποφέρει από πόνο και ενοχλήσεις στον δεξιό ώμο και η κλινική εικόνα έδειχνε ότι υπήρχαν θετικά σημάδια για ρήξη SLAP και μετατραυματικής τενοντίτιδας του υπερακανθίου τένοντα, η μόνη λύση που απέμενε ήταν η διενέργεια αρθροσκόπησης. Κατά την αρθροσκόπηση διαπιστώθηκε η ύπαρξη φθοράς στον επιχείλιο χόνδρο από την κατάφυση στην ωμογλήνη η οποία χρειάστηκε καθαρισμό. Ο καθαρισμός γίνεται όταν υπάρχει μικρή αποκόλληση, οπότε καθαρίζεται η περιοχή για να απομακρυνθεί η φλεγμονή και να ομαλοποιηθεί ο χόνδρος. Στην προκείμενη περίπτωση δεν χρειάστηκε να προχωρήσει και σε συρραφή της ρήξης SLAP. Επίσης, έγινε καθαρισμός του κοκάλου του ακρωμίου προκειμένου να δημιουργηθεί χώρος για να μπορεί να κινείται το χέρι χωρίς να πιέζεται ο τένοντας (Τεκμήριο 32). Μετά την επέμβαση χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή με παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη. Έγινε ανάρτηση του ώμου για ξεκούραση και στη συνέχεια δόθηκε πρόγραμμα αποκατάστασης με κινητοποίηση και ασκήσεις για ενδυνάμωση του ώμου και παραπομπή σε φυσιοθεραπευτή. Αντεξεταζόμενος ο ανέφερε ότι για την αιτία πρόκλησης των τραυματισμών που διέγνωσε στην Ενάγουσα βασίστηκε στο ιστορικό που η ίδια του περιέγραψε, δηλαδή ότι οι τραυματισμοί της προκλήθηκαν από τροχαίο δυστύχημα. Αυτό το οποίο ο ίδιος μπορούσε να ελέγξει ήταν κατά πόσο δικαιολογείται η πρόκληση τραυμάτων αυτού του είδους από την αιτία που επικαλέστηκε η Ενάγουσα. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι η πρόκληση τραυματισμών στον ώμο είναι συνήθης στις περιπτώσεις τροχαίων δυστυχημάτων. Ερωτηθείς κατά πόσο η Ενάγουσα παραπονέθηκε και για πόνο στον αυχένα, απάντησε καταφατικά. Για τον εν λόγω τραυματισμό συνέστησε φυσιοθεραπευτική αγωγή και παυσίπονα. Αναφορικά με τις φυσιοθεραπείες υποστήριξε ότι πάντοτε δίδει παραπεμπτικό για φυσιοθεραπεία, δεν τηρά όμως ο ίδιος αντίγραφα των παραπεμπτικών στους φακέλους των ασθενών. Εξ όσων θυμάται στην περίπτωση της Ενάγουσας θα ετοίμασε ένα σύνηθες παραπεμπτικό για κάκωση αυχένα και ώμου και θα σύστηνε διάφορες θεραπείες και ασκήσεις. Ερωτηθείς για τον τρόπο διάγνωσης της ρήξης SLAP, ο ΜΕ3 απάντησε ότι η διάγνωση γίνεται κυρίως μέσω της κλινικής εξέτασης και της υποβολής του ασθενούς σε ορισμένα ειδικά «test». Η διάγνωση σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να επιβεβαιωθεί μέσω μαγνητικής τομογραφίας. Ο μάρτυρας επισήμανε ότι η διάγνωση της ρήξης SLAP μέσω μαγνητικής τομογραφίας είναι δύσκολη. Σε περιπτώσεις δε που υπάρχει αμφιβολία, ο καλύτερος τρόπος για την διενέργεια της τελικής διάγνωσης είναι η υποβολή του ασθενούς σε αρθροσκόπηση. Στην απορία της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου για τον λόγο για τον οποίο παρέπεμψε το 2014 την Ενάγουσα στη διενέργεια νέας μαγνητικής τομογραφίας, ο ΜΕ3 απάντησε ότι ενόψει της υποβολής της σε αρθροσκόπηση θεώρησε ορθό να έχει μια πιο πρόσφατη μαγνητική τομογραφία προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσο υπήρχε οποιαδήποτε αλλαγή ή οποιαδήποτε άλλη ζημιά η πρόβλημα μετά την πάροδο των πέντε περίπου χρόνων από την διενέργεια της πρώτης μαγνητικής τομογραφίας. Η κα. Σαβάκη παρέπεμψε τον ΜΕ3 στα συμπεράσματα που καταγράφονται στην δεύτερη μαγνητική τομογραφία (Τεκμήριο 8) με τον τελευταίο να απαντά ότι τα συμπεράσματα που αναγράφονται στο εν λόγω Τεκμήριο καταδεικνύουν ότι δεν υπήρχε κάποια άλλη παθολογία στον ώμο εκτός από αυτή που ο ίδιος διέγνωσε, δηλαδή την πιθανή ρήξη SLAP και τενοντίτιδα. Περαιτέρω, στην επισήμανση της κας Σαβάκη ότι δεν καταγράφει τη διάγνωση των ακτινοδιαγνωστών στα ιατρικά πιστοποιητικά του (Τεκμήρια 27 - 31), ο ΜΕ3 ανέφερε ότι δεν υπήρχε λόγος να καταγράψει τα όσα οι ακτινοδιαγνώστες ανέφεραν εφόσον στα πιστοποιητικά του επισυνάπτει τις σχετικές εκθέσεις. Αναφορικά με την αναγκαιότητα της διενέργειας του ηλεκτρομυογραφήματος, ο ΜΕ3 είπε ότι ήταν απαραίτητη για να αποκλείσει την περίπτωση ύπαρξης νευρολογικής φύσεως αιτίας στον πόνο που ένιωθε η Ενάγουσα. Στην ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου κατά πόσο η δεύτερη μαγνητική τομογραφία και το ηλεκτρομυογράφημα έγιναν για να επιβεβαιώσουν ή να αποκλείσουν τη δική του διάγνωση, ο μάρτυρας απάντησε ότι έγιναν για να επιβεβαιωθεί ότι δεν υπήρχαν άλλα προβλήματα πέραν από εκείνα τα οποία ο ίδιος διέγνωσε. Επισήμανε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχουν κάποιες σπάνιες ή ασυνήθιστες παθολογίες οι οποίες μπορούν να προκαλούν χρόνιο πόνο στον ώμο και οι οποίες έπρεπε να αποκλειστούν. Όσον αφορά το σύνδρομο πρόσκρουσης, ο ΜΕ3 δέχθηκε ότι θα μπορούσε να προκληθεί και από επαναλαμβανόμενη δραστηριότητα κατά την οποία γίνεται υπερέκταση του ώμου, όπως για παράδειγμα συμβαίνει με αθλητές που ασχολούνται με την αντισφαίριση. Στην υποβολή της κας Σαβάκη ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης προκαλείται από ασκήσεις που γίνονται κατ' επανάληψη και σε βάθος χρόνου, ο μάρτυρας απάντησε ότι το εν λόγω σύνδρομο προκαλείται, είτε από τραυματισμό ο οποίος δημιουργεί μηχανικό πρόβλημα, όπως π.χ. ρήξη επιχείλιου χόνδρου, είτε από κάποια δυσλειτουργία στις αρθρώσεις η οποία συνήθως συμβαίνει σε άτομα μεγάλης ηλικίας. Ο ΜΕ3 αρνήθηκε επίσης την υποβολή της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης δεν είναι το αποτέλεσμα άμεσης τραυματικής αιτιολογίας. Περαιτέρω, στην υποβολή ότι το προαναφερόμενο σύνδρομο οφείλεται στην διαμόρφωση του ακρωμίου που με την πάροδο του χρόνου και αναλόγως του τρόπου ζωής προκαλεί πόνο, ο ΜΕ3 είπε ότι η θεωρία ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης οφείλεται σε ανατομική παραλλαγή του ακρωμίου αποτελεί μια παλιά μελέτη η οποία τα τελευταία χρόνια δεν ισχύει σε τόσο μεγάλο βαθμό. Επίσης στην υποβολή της κας Σαβάκη ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης ουδεμία σχέση έχει με το επίδικο δυστύχημα, ο μάρτυρας είπε ότι το πρόβλημα της Ενάγουσας δεν ήταν το σύνδρομο πρόσκρουσης αλλά η τενοντίτιδα και ο επιχείλιος χόνδρος. Στην επισήμανση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ότι στα ιατρικά πιστοποιητικά του (Τεκμήρια 27 - 31) ορισμένες φορές αναφέρεται σε πιθανότητα ρήξης SLAP ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν χρησιμοποίει τη λέξη πιθανότητα, ο ΜΕ3 απάντησε ότι βεβαιότητα για την ύπαρξη ρήξης SLAP μπορεί να υπάρξει μόνο όταν γίνει η αρθροσκόπηση. Περαιτέρω, επισήμανε ότι έδωσε ένα λογικό χρονικό διάστημα στην Ενάγουσα κατά το οποίο ακλούθησε συντηρητική αγωγή, ωστόσο όταν η ίδια μετά από τέσσερα χρόνια από την αρχική της επίσκεψη εξακολουθούσε να αντιμετωπίζει πόνο στον ώμο και η κλινική εικόνα έδειχνε ότι υπήρχαν θετικά σημάδια για πιθανή ρήξη SLAP, τότε η μόνη λογική προσέγγιση από τον ίδιο για την αντιμετώπιση του προβλήματος ήταν η υποβολή της σε αρθροσκόπηση. Ερωτηθείς κατά πόσο είναι δυνατό οποιοσδήποτε ασθενής να υπομένει αφόρητους πόνους για έξι χρόνια μέχρι να υποβληθεί σε αρθροσκόπηση, ο ΜΕ3 απάντησε ότι τα εν λόγω προβλήματα δεν προκαλούν αφόρητους πόνους. Ο ασθενής νιώθει πόνο σε συγκεκριμένες κινήσεις και ασκήσεις, ορισμένες φορές μπορεί να υπάρχει κάποια διαρκής ενόχληση όμως είναι ένα πρόβλημα το οποίο κάποιος μπορεί να το υπομείνει. Στην ερώτηση της κας Σαβάκη εάν η αρθροσκόπηση έγινε εξαιτίας της ρήξης SLAP ή του συνδρόμου πρόσκρουσης ο ΜΕ3 είπε ότι και οι δυο διαγνώσεις μπορούσαν να προκαλέσουν τον πόνο που ένιωθε στον ώμο η Ενάγουσα. Περαιτέρω, με την αρθροσκόπηση δεν διενεργείται μόνο μια επέμβαση αλλά μπορεί να διενεργηθούν δύο ή ακόμα και τέσσερις διαφορετικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση ή την θεραπεία διαφόρων προβλημάτων που παρουσιάζονται στον ώμο και προκαλούν πόνο. Τέλος, στην υποβολή της ευπαίδευτης συνηγόρου ότι οι πόνοι που αντιμετώπιζε η Ενάγουσα και οι οποίοι οδήγησαν στην αρθροσκόπηση δεν προήλθαν από το επίδικο δυστύχημα, ο ΜΕ3 είπε ότι η Ενάγουσα αποτάθηκε κοντά του με πόνο στον ώμο μετά από αναφερόμενο τροχαίο δυστύχημα. Η Ενάγουσα δεν του ανέφερε οποιαδήποτε άλλη αιτία ούτε και ο ίδιος διαπίστωσε οποιοδήποτε άλλο λόγο που να προκαλούσε το συγκεκριμένο πόνο στην Ενάγουσα λόγω άλλης αιτίας. Τελευταίος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Δρ. Κ. Ιωαννίδης (ΜΕ4), ο οποίος κατά τη μαρτυρία του ανέφερε ότι είναι ιατρός με ειδικότητα ακτινοδιαγνώστη και ασκεί το επάγγελμα του τα τελευταία 13 χρόνια. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 6 και ανέφερε ότι είναι ο ίδιος ο συντάκτης των εκθέσεων για τις μαγνητικές τομογραφίες της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και του δεξιού ώμου οι οποίες διενεργήθηκαν στις 03.12.
Αναφορικά με το συμπέρασμα του περί ύπαρξης ήπιου συνδρόμου υπακρωμιακής πρόσκρουσης, ο ΜΕ4 είπε ότι αποτελεί σύνδρομο τριβής του τένοντα μεταξύ της κεφαλής και του ακρωμίου και δημιουργείται όταν ο χώρος στη συγκεκριμένη περιοχή είναι στενός. Το εν λόγω σύνδρομο δεν μπορεί να οφείλεται σε άμεση τραυματική αιτιολογία, αλλά είναι το αποτέλεσμα ανατομικής παραλλαγής. Σε σχέση με τη ρήξη SLAP είπε ότι η διάγνωση της μπορεί να γίνει με μαγνητική τομογραφία, αλλά όχι απαραίτητα. Όπως εξήγησε η απλή μαγνητική τομογραφία γίνεται περισσότερο για τους τένοντες και όχι για τον επιχείλιο χόνδρο. Τα τελευταία χρόνια για τη διάγνωση της ρήξης SLAP εφαρμόζεται μία πιο εξειδικευμένη εξέταση που ονομάζεται μαγνητική αρθρογραφία. Ερωτηθείς κατά πόσο στην επίδικη περίπτωση με την εξέταση που διενέργησε απέκλεισε τη ρήξη SLAP, ο μάρτυρας απάντησε αρνητικά. Επεξήγησε περαιτέρω ότι με την αναφορά του στο Τεκμήριο 6 ότι δεν παρατηρούνται άξια λόγου ευρήματα από τον επιχείλιο χόνδρο δεν απέκλεισε τη ρήξη SLAP και ανέφερε επιπρόσθετα ότι ο παραπέμπων ιατρός πρέπει να γνωρίζει τα όρια της εξέτασης της μαγνητικής τομογραφίας και τι μπορεί να δει στη συγκεκριμένη εξέταση. Σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας είπε ότι είναι σύνηθες πριν από μία αρθροσκόπηση ο ασθενής να υποβάλλεται σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας, καθώς μέσω αυτής θα αποφασίσει ο ιατρός σε τι είδους επέμβαση θα προχωρήσει, δηλαδή σε ανοιχτό χειρουργείο ή σε αρθροσκόπηση, αλλά και για να ξέρει τον τρόπο προσπέλασης στην άρθρωση. Κατά την αντεξέταση ο ΜΕ4 είπε ότι η μαγνητική αρθρογραφία διεξάγεται στην Κύπρο τα τελευταία πέντε χρόνια και γίνεται για την ανίχνευση ρήξης SLAP όταν υπάρχουν αμφιβολίες από τη μαγνητική τομογραφία ή όταν υπάρχουν ενδείξεις για πιθανή ρήξη SLAP. Ο ΜΕ4 αρνήθηκε ότι με όσα ανέφερε στην κυρίως εξέταση του για τη ρήξη SLAP αναίρεσε τα ευρήματα και συμπεράσματα που καταγράφει στο Τεκμήριο
Επανέλαβε ότι όταν δεν φαίνεται η ρήξη SLAP δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει. Ανέφερε επίσης ότι η πλέον εξειδικευμένη εξέταση για τη διάγνωση ρήξης SLAP είναι η αρθροσκόπηση, η οποία διενεργείται όταν αποκλειστεί άλλη παθολογία. Δηλαδή εφόσον ο θεράπων ιατρός αποκλείσει άλλες παθήσεις, τότε προχωρεί σε αρθροσκόπηση για να ελέγξει τον επιχείλιο χόνδρο. Ερωτηθείς από την ευπαίδευτη συνήγορο του Εναγόμενου κατά πόσο η μαγνητική τομογραφία θεωρείται αξιόπιστη εξέταση για τη διάγνωση ρήξης SLAP, ο ΜΕ4 είπε ότι για τη συγκεκριμένη διάγνωση δεν θεωρείται αξιόπιστη. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας δεν επανεξέτασε τον ΜΕ4 και σε σχετική διευκρινιστική ερώτηση του Δικαστηρίου απάντησε ότι η αναφορά στο Τεκμήριο 6 ότι δεν υπάρχουν άξια λόγου ευρήματα από τον επιχείλιο χόνδρο σημαίνει ότι δεν υπήρχε για τον ίδιο οποιαδήποτε αμφιβολία για τον επιχείλιο χόνδρο στα πλαίσια μίας εξέτασης μαγνητικής τομογραφίας. Για λογαριασμό του Εναγόμενου κατέθεσε ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου, ειδικός ορθοπεδικός τραυματολόγος. Εξέτασε την Ενάγουσα στο ιατρείο του σε δύο περιπτώσεις και συγκεκριμένα στις 14.09.11 και στις 26.05.16 και ετοίμασε σχετικές ιατρικές εκθέσεις (Τεκμήρια 34 και 35 αντίστοιχα). Σχολιάζοντας την έκθεση της μαγνητικής τομογραφίας δεξιού ώμου (Τεκμήριο 6) του Δρ. Ιωαννίδη (ΜΕ4), ο ΜΥ1 τόνισε την αναφορά που περιλαμβάνεται σε αυτή ότι δεν παρατηρούνται άξια λόγου ευρήματα από τον επιχείλιο χόνδρο. Επίσης σε σχέση με το Τεκμήριο 6 υπογράμμισε ότι το σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης προκαλείται από ήπια προς τα κάτω και έξω κλήση του ακρωμίου. Αναφορικά με το σύνδρομο πρόσκρουσης, ο ΜΥ1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 37 δημοσίευση η οποία περιλαμβάνεται στο ηλεκτρονικό αρχείο της ιατρικής βιβλιοθήκης Medscape. Επικαλούμενος το Τεκμήριο 37, στο οποίο γίνεται αναφορά στο σύνδρομο πρόσκρουσης όπως αυτό περιγράφηκε από τον εφευρέτη του εν λόγω συνδρόμου, ο ΜΥ1 υποστήριξε ότι δεν οφείλεται σε οξύ άμεσο τραυματισμό αλλά σε εκ γενετής διαμόρφωση του ακρωμίου. Δηλαδή το εν λόγω σύνδρομο παρουσιάζεται όταν το ακρώμιο παρουσιάζεται ανατομικά πιο κυρτό με αποτέλεσμα η απόσταση μεταξύ ακρωμίου και άρθρωσης να μικραίνει και να προκαλείται τριβή όταν κινείται ο υπερακάνθιος τένοντας. Σε σχέση με τη ρήξη τύπου SLAP ο ΜΥ1 σχολίασε τις ιατρικές εκθέσεις του Δρ. Πατσαλίδη (ΜΕ3). Συγκεκριμένα αναφέρθηκε αρχικά στο Τεκμήριο 27 λέγοντας ότι ο ΜΕ3 αναφέρεται σε πιθανή ρήξη, στη συνέχεια στο Τεκμήριο 29 απουσιάζει η λέξη πιθανότητα και αναφέρεται απλά σε ρήξη SLAP, στο Τεκμήριο 30 επανέρχεται στην πιθανότητα η Ενάγουσα να υπέστη την εν λόγω ρήξη και στο Τεκμήριο 31, ενώ στη διάγνωση αναφέρεται ο ΜΕ3 σε ρήξη χωρίς πιθανότητα, εντούτοις στην τελευταία παράγραφο του ιδίου Τεκμηρίου ομιλεί και πάλι για πιθανή ρήξη SLAP. Περαιτέρω, ο ΜΥ1 αναφέρθηκε και στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας δεξιού ώμου (Τεκμήριο 8) της Δρ. Παντζιαρά λέγοντας ότι τα ευρήματα της ταυτίζονται με αυτά του ΜΕ4 όπως καταγράφονται στο Τεκμήριο
Σε σχετική ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου ανέφερε ότι ο λόγος για τον οποίο προφανώς ο ΜΕ3 ζήτησε από την Ενάγουσα να προβεί σε δύο εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας ήταν διότι δεν ήταν βέβαιος για την ύπαρξη ρήξης SLAP. Οι ακτινολόγοι μέσω των εκθέσεων τους (Τεκμήρια 6 και 8) έλεγξαν τον επιχείλιο χόνδρο και δεν διαπίστωσαν την ύπαρξη ρήξης SLAP. Ο ΜΥ1 ανέφερε επίσης ότι αν υπήρχε αμφιβολία από μέρους των ακτινοδιαγνωστών θα έπρεπε οι τελευταίοι, ακολουθώντας την ορθή τακτική, να αναφέρουν στις εκθέσεις τους ότι υπάρχει ένδειξη περαιτέρω έρευνας με τη διενέργεια μαγνητικής αρθρογραφίας. Τέλος, εξέφρασε την άποψη ότι ο σκοπός της επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε ήταν για την αποκατάσταση του συνδρόμου πρόσκρουσης το οποίο σταδιακά χειροτέρευσε. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι από το 2010 περίπου διαφοροποίησε το πρόγραμμα εργασίας του και συγκεκριμένα ασχολείται μόνο με εγχειρίσεις στις οποίες δεν χρειάζεται να διανυκτερεύσουν οι ασθενείς. Η τεχνολογία διενέργειας αρθροσκόπησης από το 2010 που διαφοροποίησε το πρόγραμμα του μέχρι και την επίδικη εγχείρηση δεν άλλαξε σε μεγάλο βαθμό. Ο ΜΥ1 συμφώνησε με την ευπαίδευτη συνήγορο της Ενάγουσας ότι η αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική γίνεται στα πλαίσια αρθροσκόπησης και μπορεί να διεξαχθεί στα πλαίσια της ίδιας επέμβασης που γίνεται για επιδιόρθωση της ρήξης SLAP. Σε περιπτώσεις όπου ένας ασθενής διαγιγνώσκεται με ρήξη τύπου SLAP, η επέμβαση στην οποία υποβάλλεται είναι η συρραφή μέσω αρθροσκόπησης. Στην προκείμενη περίπτωση ωστόσο φαίνεται από το Τεκμήριο 32 ότι ο ΜΕ3 προχώρησε σε καθαρισμό του επιχείλιου χόνδρου και όχι σε συρραφή. Ερωτηθείς κατά πόσο με την εν λόγω αναφορά του εννοεί ότι η μετεγχειριτκή διαπίστωση του ΜΕ3 περί ρήξης SLAP δεν ευσταθεί, ο ΜΥ1 είπε ότι αυτό που θέλει να τονίσει είναι ότι ενώ στις προηγούμενες ιατρικές εκθέσεις του ο ΜΕ3 αναφερόταν σε συρραφή της ρήξης αυτό δεν έγινε και τελικά έγινε καθαρισμός. Στην επιμονή της κας. Χαραλαμπίδου κατά πόσο αμφισβητεί ότι ο ΜΕ3 προέβη σε καθαρισμό του άνω επιχείλιου χόνδρου, ο ΜΥ1 είπε ότι δεν το αμφισβητεί. Ταυτόχρονα όμως απέκλεισε το ενδεχόμενο η Ενάγουσα να υπέστη ρήξη SLAP, καθώς σε δύο μαγνητικές τομογραφίες οι ακτινοδιαγνώστες κατά σαφή και κατηγορηματικό τρόπο ανέφεραν ότι δεν εντόπισαν οτιδήποτε αφύσικο στον επιχείλιο χόνδρο. Ο ΜΥ1 επέμεινε στη θέση του ότι η ρήξη SLAP επιβεβαιώνεται μέσω μαγνητικής τομογραφίας και σε ορισμένες περιπτώσεις ενδεχομένως να χρειάζεται και η διενέργεια μαγνητικής αρθρογραφίας. Διαφώνησε ότι η αρθροσκόπηση προσφέρεται και ως διαγνωστικό μέσο υποστηρίζοντας ότι η συνήθης πρακτική είναι να γίνονται όλες οι εξετάσεις έτσι ώστε ένας ιατρός να γνωρίζει τι θα δει όταν εισέλθει αρθροσκοπικά σε μία άρθρωση. Επανέλαβε επίσης ότι οι ενοχλήσεις που ένιωθε η Ενάγουσα και για τις οποίες υποβλήθηκε σε επέμβαση οφείλονται στο σύνδρομο πρόσκρουσης το οποίο είναι άσχετο με το επίδικο δυστύχημα. Στην υποβολή της κας. Χαραλαμπίδου ότι η μόνη βέβαιη μέθοδος διάγνωσης ρήξης SLAP είναι η αρθροσκόπηση, ο ΜΥ1 απάντησε ότι κανείς ασθενής δεν θα δεχόταν να υποβληθεί σε εγχείριση για να διαπιστώσει ο ιατρός κατά πόσο υπάρχει πρόβλημα. Ο ΜΥ1 συμφώνησε ότι ένα ατύχημα μπορεί να αφυπνίσει το σύνδρομο πρόσκρουσης το οποίο προηγουμένως ήταν σε ηρεμία. Σε αυτές τις περιπτώσεις όμως οι ενοχλήσεις δεν είναι επί μονίμου βάσεως, αλλά επανέρχεται η ηρεμία στην άρθρωση μετά από κάποιο χρονικό διάστημα. Ερωτηθείς για τις εναλλακτικές θεραπείες σε περίπτωση ρήξης SLAP, ο ΜΥ1 είπε ότι υπάρχει η συντηρητική αγωγή, δηλαδή η υποβολή του ασθενούς σε φυσιοθεραπείες και σε ορισμένες περιπτώσεις η ενδοαρθρική ένεση με λήψη αντιφλεγμονώδους φαρμάκου. Ειδικότερα όσον αφορά τις φυσιοθεραπείες, ο ΜΥ1 είπε ότι θα πρέπει να γίνονται το λιγότερο τρείς φορές την εβδομάδα για μία περίοδο δύο με τριών μηνών. Στην ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της Ενάγουσας για τη συμβουλή που θα έδιδε σε κάποιο ασθενή ο οποίος, παρά τη φυσιοθεραπεία, εξακολουθεί να αισθάνεται πόνο και με δεδομένο ότι η μαγνητική τομογραφία δεν εμφανίζει οτιδήποτε σε σχέση με τη ρήξη SLAP, ο ΜΥ1 είπε ότι σίγουρα δεν θα σύστηνε την υποβολή σε χειρουργική επέμβαση. Θα συμβούλευε τον ασθενή να προβεί σε ορισμένες ασκήσεις και εφόσον ο πόνος εξακολουθεί να επιμένει, να λάβει αναλγητικά φάρμακα. Με την ολοκλήρωση της αντεξέτασης του ΜΥ1, η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου ανέφερε ότι δεν επιθυμεί να επανεξετάσει τον μάρτυρα και μετά τη σχετική δήλωση το Δικαστήριο υπέβαλε κάποιες διευκρινιστικές ερωτήσεις. Στην ερώτηση κατά πόσο το γεγονός ότι δεν καταγράφεται στο Τεκμήριο 32 η συρραφή του επιχείλιου χόνδρου αυτό σημαίνει ότι δεν υπήρξε και ρήξη SLAP, ο ΜΥ1 απάντησε ότι εάν υπήρχε ρήξη, αυτή θα επιβεβαιωνόταν μέσω των δύο μαγνητικών τομογραφιών. Περαιτέρω, σε σχετική ερώτηση του Δικαστηρίου, ανέφερε ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης μπορεί να προκύψει και χωρίς ανατομικό πρόβλημα στις περιπτώσεις αθλητών ρήξης υπεράνω της κεφαλής. Επίσης, το σύνδρομο αυτό θα μπορούσε να εμφανιστεί και στην περίπτωση που δημιουργούνται αρθριτικές αλλοιώσεις. Στην παρούσα περίπτωση όμως πρόκειται ξεκάθαρα για εκ γενετής ανωμαλία. Αυτό προκύπτει από την αναφορά του ΜΕ4 στο Τεκμήριο 6 περί «προς τα κάτω και έξω κλήση του ακρωμίου με ήπιο σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης». Οι ΜΕ 3 και 4, καθώς και ο ΜΥ 1, κλήθηκαν και κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες, αφού η μαρτυρία των προαναφερόμενων προσώπων περιστράφηκε γύρω από την ιδιότητα τους ως ιατρών. Ως προς το καθήκον των εμπειρογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου αναφέρονται τα ακόλουθα στο σύγγραμμα των κ.κ. Ηλιάδη και Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης, Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές» σελ. 580-581: "Tο καθήκον των πραγματογνωμόνων έναντι του Δικαστηρίου κατά τη μαρτυρία τους έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν τη δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων τους και να διαμορφώσει συναφώς τη δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης (Παναγρίτη ν Χαραλάμπους, ΠΕ320/08, ημ. 15.3.12, Σαρρής ν Καλλέγιας και Πιττάλης και Άλλων ν Ianira Enterprises Ltd και Άλλων

(1997)1 (Β) ΑΑΔ 814, Philippou v Odysseos

(1989)1 CLR1)." Τα πιο πάνω επιβεβαιώνονται και από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ποιν. Έφ. 176/13 Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Γεώργιος Ευριπίδου κ.ά., ημερομηνίας 06/04/15, όπου σημειώθηκαν τα ακόλουθα: "Υπενθυμίζουμε ότι με βάση καλά εδραιωμένες νομολογιακές αρχές, η υποχρέωση ενός εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύσει το δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του ώστε να σχηματίσει ίδιαν ανεξάρτητη γνώμη [βλ. Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298]. Ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας, δεν πρέπει επίσης να αρκείται στην παρουσίαση της άποψης του με γυμνές δηλώσεις οι οποίες δεν παρέχουν στο Δικαστήριο δυνατότητα ελέγχου της επιστημονικής άποψης του [βλ. Δημοκρατία ν. Ηροδότου Αγιώτου

(2000)1 ΑΑΔ 1020]." Από τη μαρτυρία των ΜΕ3 και ΜΥ1 είναι σαφές ότι υπάρχει διάσταση μεταξύ τους σε σχέση με τα τραύματα που υπέστη η Ενάγουσα και κατ' επέκταση αναφορικά με τη διασύνδεση της χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε με το επίδικο δυστύχημα. Για να είμαι πιο συγκεκριμένος η διάσταση μεταξύ των ιατρών ΜΕ3 και ΜΥ1 εντοπίζεται στο κατά πόσο η Ενάγουσα υπέστη ρήξη του άνω επιχείλιου χόνδρου - SLAP και στην προέλευση του συνδρόμου υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που έχει προσαχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου ο μεν ΜΕ3 διέγνωσε μέσω της κλινικής εξέτασης θετικά σημάδια για ρήξη SLAP και επιβεβαίωσε την εν λόγω διάγνωση του μέσω της αρθροσκόπησης κατά την οποία εντόπισε ζημιά στον επιχείλιο χόνδρο και προχώρησε σε καθαρισμό. Από την άλλη ο ΜΥ1 αποκλείει την περίπτωση η Ενάγουσα να υπέστη ρήξη SLAP, καθώς σε δύο μαγνητικές τομογραφίες οι ακτινοδιαγνώστες αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν άξια λόγου ευρήματα από τον επιχείλιο χόνδρο. Όσον αφορά τώρα το σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης ο μεν ΜΕ3 υποστήριξε ότι οφείλεται σε λειτουργικό πρόβλημα που μπορεί να προκληθεί από τραυματισμό, ο δε ΜΥ1 αντέκρουσε την εν λόγω άποψη λέγοντας ότι οφείλεται σε εκ γενετής ανατομική διαμόρφωση του ακρωμίου. Ξεκινώντας από τη ρήξη SLAP θεωρώ ότι το Δικαστήριο μπορεί να βασισθεί στη μαρτυρία του ΜΕ3. Ο μάρτυρας ήταν κατατοπιστικός και επεξηγηματικός σε σχέση με τη διάγνωση του εν λόγω προβλήματος. Ξεκαθάρισε κατά τη μαρτυρία του ότι η διάγνωση του συγκεκριμένου τραύματος γίνεται κυρίως μέσω της κλινικής εξέτασης, με τη μαγνητική τομογραφία να προσθέτει στην κλινική εξέταση μόνο σε ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 10%. Ο ΜΕ3 ανέφερε επίσης ότι υπέβαλε την Ενάγουσα σε διάφορα «τεστ», τα οποία ειρήσθω εν παρόδω καταγράφονται στις ιατρικές του εκθέσεις (Τεκμήρια 27 - 31) και δεν έτυχαν οποιασδήποτε αμφισβήτησης ή σχολιασμού από τον ΜΥ1, στη βάσει των οποίων διαπίστωσε την ύπαρξη θετικών σημείων για τη ρήξη SLAP. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η προαναφερόμενη διάγνωση επιβεβαιώθηκε μέσω της αρθροσκόπησης, αφού εντοπίστηκε ζημιά στον επιχείλιο χόνδρο και έγινε καθαρισμός με shaver (Τεκμήριο 32). Η επιβεβαίωση της ρήξης SLAP μέσω της αρθροσκόπησης παρέμεινε ουσιαστικά αναντίλεκτη, αφού δεν αμφισβητήθηκε το αποτέλεσμα της. Ο ΜΥ1 κατά τη μαρτυρία του επιχείρησε να αναδείξει το γεγονός ότι τελικά κατά την αρθροσκόπηση έγινε καθαρισμός και όχι συρραφή της ρήξης SLAP. Όταν όμως ρωτήθηκε αν αμφισβητεί τη μετεγχειρητική διάγνωση του ΜΕ3 περί ρήξης SLAP, όπως αυτή καταγράφεται στο Τεκμήριο 32, ο ΜΥ1 απάντησε ότι δεν το αμφισβητεί αλλά επισημαίνει ότι έγινε καθαρισμός και όχι συρραφή. Ακόμα και όταν υποβλήθηκε διευκρινιστική ερώτηση από το Δικαστήριο ως προς τα κατά πόσο η θέση του είναι ότι εφόσον δεν έγινε συρραφή της ρήξης SLAP αυτό σημαίνει ότι δεν υπήρχε, ο ΜΥ1 περιορίστηκε να παραπέμψει στις μαγνητικές τομογραφίες λέγοντας ότι αν υπήρχε ρήξη θα επιβεβαιωνόταν μέσω αυτών. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι κατά την αντεξέταση του ΜΕ3 δεν τέθηκε οποιαδήποτε ερώτηση σε σχέση με τον καθαρισμό της ρήξης SLAP, ούτε και προωθήθηκε η θέση ότι το γεγονός ότι έγινε καθαρισμός αντί συρραφής υποδεικνύει ότι δεν υπήρχε ρήξη SLAP. Το ζήτημα αυτό το έθιξε για πρώτη φορά ακροθιγώς ο ΜΥ1 και το διατύπωσε με ξεκάθαρο τρόπο η κα. Σαβάκη στην τελική της αγόρευση υποστηρίζοντας ότι η ρήξη SLAP αντιμετωπίζεται με συρραφή. Αυτή η θέση όμως στερείται υποβάθρου, αφού ο ΜΥ1 απλώς άφησε το ζήτημα να αιωρείται χωρίς να λάβει συγκεκριμένη θέση παρά το ότι ρωτήθηκε επί του ζητήματος. Εν πάση περιπτώσει δεν θα μπορούσε να δοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα στην εν λόγω θέση εφόσον δεν τέθηκε στον ΜΕ3 και δεν του δόθηκε επομένως η δυνατότητα να τοποθετηθεί (Tekinder Pal v. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ 551). Έρχομαι τώρα στο ζήτημα των μαγνητικών τομογραφιών για τις οποίες έγινε αρκετός λόγος κατά την ακροαματική διαδικασία. Ο ΜΕ3 υποστήριξε ουσιαστικά ότι η μαγνητική τομογραφία δεν προσφέρει ασφαλή διάγνωση της ρήξης SLAP και σε αυτές τις περιπτώσεις στηρίζεται περισσότερο στην κλινική εξέταση. Ανέφερε μάλιστα ότι η αρθροσκόπηση αποτελεί την καλύτερη μέθοδο διάγνωσης της ρήξης SLAP και μόνο μέσω αυτής μπορεί κάποιος να βεβαιωθεί για την ύπαρξη της. Στην αντίπερα όχθη οι μαγνητικές τομογραφίες και οι εκθέσεις των ακτινοδιαγνωστών ΜΕ4 και Δρ. Παντζιαρά (Τεκμήρια 6 και 8 αντίστοιχα) αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος για την υπεράσπιση. Ο ΜΥ1 πάνω σε αυτές στήριξε την άποψη του (βλ. και Τεκμήρια 34 και 35) ότι η Ενάγουσα δεν υπέστη ρήξη SLAP. Η θέση που προώθησε ο ΜΥ1 σε σχέση με τη ρήξη SLAP, παρατηρώ ότι στερείται υποβάθρου εφόσον ο ειδικός ιατρός για τις μαγνητικές τομογραφίες (ΜΕ4) δεν υποστηρίζει αυτά που ο ΜΥ1 και ο Εναγόμενος του αποδίδουν. Αντιθέτως η μαρτυρία του ΜΕ4 υποστηρίζει όσα ο ΜΕ3 ανέφερε σε σχέση με τη σημασία που μπορεί να αποδώσει ένας ιατρός στη μαγνητική τομογραφία για τον εντοπισμό ρήξης SLAP. Επαναλαμβάνω ότι ο ΜΕ4 είναι ο άμεσα αρμόδιος ιατρός για να εκφέρει άποψη ως προς την δυνατότητα εντοπισμού της ρήξης SLAP από τη μαγνητική τομογραφία. Ο τελευταίος ξεκάθαρα δήλωσε ότι για τη διάγνωση ρήξης SLAP η μαγνητική τομογραφία δεν αποτελεί αξιόπιστη εξέταση. Επίσης με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο ξεκαθάρισε ότι η αναφορά του στο Τεκμήριο 6 ότι δεν παρατηρούνται άξια λόγου ευρήματα στον επιχείλιο χόνδρο δεν σημαίνει ότι αποκλείεται η ρήξη SLAP, αλλά η εν λόγω αναφορά του σημαίνει ότι για τον ίδιο δεν υπήρχε οποιαδήποτε αμφιβολία στα πλαίσια πάντοτε των δυνατοτήτων μίας μαγνητικής τομογραφίας. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο ΜΕ4 ανέφερε ότι η πλέον εξειδικευμένη εξέταση για τη διάγνωση της ρήξης SLAP είναι η αρθροσκόπηση. Στις προαναφερόμενες ξεκάθαρες θέσεις του δεν υπήρξε οποιαδήποτε συγκεκριμένη αμφισβήτηση από την πλευρά του Εναγόμενου, η οποία περιορίστηκε σε γενικές υποβολές ότι με όσα δήλωσε στο Δικαστήριο αναιρεί το περιεχόμενο της σχετικής έκθεσης του - Τεκμήριο

Δεν υπήρξε οποιαδήποτε συγκεκριμένη υποβολή με την οποία να τίθεται υπό αμφισβήτηση η επιστημονική άποψη που διατύπωσε ο ΜΕ4 ως προς τις δυνατότητες της μαγνητικής τομογραφίας για τη διάγνωση της ρήξης SLAP, ούτε και προσκομίστηκε αντίθετη μαρτυρία. Περαιτέρω, επισημαίνω ότι δεν διεφάνη μέσα από τη μαρτυρία του ότι κινήθηκε με υστεροβουλία, ή ότι εν πάση περιπτώσει είχε οποιοδήποτε λόγο για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Ενάγουσας ή για να βλάψει τον Εναγόμενο. Το γεγονός τώρα ότι ο ΜΕ3 ζήτησε σε δύο περιπτώσεις από την Ενάγουσα να του προσκομίσει εξετάσεις μαγνητικής τομογραφίας δεν καταδεικνύει αντιφατικότητα στις ενέργειες του. Καταρχάς δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο μέσω της μαγνητικής τομογραφίας να διαφανεί η ύπαρξη ρήξης SLAP. Το σημαντικότερο όμως ήταν ότι αυτές διενεργήθηκαν για να αποκλειστεί οποιαδήποτε άλλη πιθανή αιτία ικανή να προκαλεί πόνο στον δεξιό ώμο της Ενάγουσας. Ο αποκλεισμός αυτός ενίσχυε ουσιαστικά τη διάγνωση περί πιθανής ρήξης SLAP και αποτελούσε επιπρόσθετη ένδειξη ότι θα πρέπει να διενεργηθεί αρθροσκόπηση. Η μαρτυρία επομένως του ΜΕ3 επιβεβαιώνεται από τον αρμόδιο ιατρό για τις μαγνητικές τομογραφίες ΜΕ4, αλλά και από τα αποτελέσματα της αρθροσκόπησης στην οποία υποβλήθηκε η Ενάγουσα, τα οποία ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκαν. Επίσης ουσιαστικά αναντίλεκτη παρέμεινε η μαρτυρία του ΜΕ4, αφού, όπως ανέφερα πιο πάνω, δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να ανατρέπει ή να θέτει σε αμφιβολία όσα ανέφερε ο ΜΕ4 σε σχέση με την δυνατότητα απεικόνισης της ρήξης SLAP σε μία μαγνητική τομογραφία. Η μαρτυρία από την άλλη του ΜΥ1 αποτέλεσε, επί του ζητήματος της ρήξης SLAP, περισσότερο σχολιασμό των εκθέσεων μαγνητικής τομογραφίας (Τεκμήρια 6 και 8) και των ιατρικών εκθέσεων του ΜΕ
Έχω ήδη αναφέρει ότι η όλη επιχειρηματολογία που ανέπτυξε σε σχέση με τις μαγνητικές τομογραφίες και το ότι στις σχετικές εκθέσεις των ακτινοδιαγνωστών καταγράφεται με βεβαιότητα η απουσία ρήξης SLAP, παρέμεινε χωρίς υπόβαθρο. Όσον αφορά τώρα τις εκθέσεις του ΜΕ3, ο ΜΥ1 τόνισε ιδιαίτερα το γεγονός ότι σε ορισμένες εξ αυτών ο ΜΕ3 αναφέρεται σε πιθανότητα ρήξης SLAP, ενώ σε άλλες απουσιάζει η λέξη «πιθανότητα» ή «πιθανή». Θεωρώ άνευ ουσίας την εν λόγω παρατήρηση, η οποία είναι μεν ορθή, δεν δημιουργεί όμως οποιοδήποτε ρήγμα στη μαρτυρία του ΜΕ
Αυτό διότι προσεκτική ανάγνωση όλων των ιατρικών εκθέσεων που ετοιμάστηκαν από τον ΜΕ3 πριν τη διενέργεια της αρθροσκόπησης (Τεκμήρια 27, 29 - 31) αποκαλύπτει ότι σε όλες αναφέρεται, είτε σε θετικά σημάδια ρήξης SLAP, είτε σε πιθανή ρήξη SLAP και σε κανένα δεν καταγράφει βεβαιότητα. Ακόμα και στις εκθέσεις - Τεκμήρια 29 και 31 στις οποίες κάτω από την επικεφαλίδα «Διάγνωση» απουσιάζει η λέξη «πιθανή» και αναγράφεται μόνο η λέξη «ρήξη», στο περιεχόμενο τους και συγκεκριμένα κάτω από την επικεφαλίδα «Συμπτωματολογία» γίνεται απλά αναφορά σε θετικά σημάδια ρήξης SLAP. Η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου στην αγόρευση της υποστήριξε ότι η Ενάγουσα υπέστη μόνο κάκωση θώρακα και κάκωση μαλακών μορίων του αυχένα, παραπέμποντας στο Τεκμήριο 1 καθώς επίσης και στα Τεκμήρια 6 και 8 αναφέροντας μάλιστα ότι οι προαναφερόμενες εκθέσεις είναι αντικειμενικές. Με κάθε σεβασμό προς την εισήγηση της κας Σαβάκη, τα Τεκμήρια 1, 6 και 8 θεωρώ ότι δεν επιβεβαιώνουν την άποψη που εξέφρασε ο ΜΥ
Πιο συγκεκριμένα, στο Τεκμήριο 1 αναφέρεται ότι κατά την κλινική εξέταση η Ενάγουσα παρουσίαζε, μεταξύ άλλων, άλγος δεξιού ώμου. Περαιτέρω, στα Τεκμήρια 6 και 8, πέραν των τραυμάτων που αναφέρονται στο Τεκμήριο 1, οι ακτινοδιαγνώστες διέγνωσαν και ήπια τενοντίτιδα του υπερακανθίου μυός με τον ΜΕ4 επιπρόσθετα να αναφέρεται και σε ήπιο σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Συνεπώς η επιλεκτική αναφορά που έχει γίνει στα Τεκμήρια 1, 6 και 8 ουδόλως, κατά την άποψη μου, ενισχύουν τα όσα υποστήριξε ενώπιον του Δικαστηρίου ο ΜΥ
Διαφωνία μεταξύ των ΜΕ3 και ΜΥ1 υπήρξε και σε σχέση με τα αίτια που προκαλούν το σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Συνοπτικά ο ΜΕ3 θεωρεί ότι το εν λόγω σύνδρομο είναι λειτουργικό πρόβλημα του ώμου και τα αίτια πρόκλησης του εντοπίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, δηλαδή είτε σε κάποιο τραύμα, είτε σε μεγαλύτερες ηλικίες στην ύπαρξη αρθριτικών. Σημείωσε ωστόσο ότι μπορεί να παρουσιαστεί και λόγω ανατομικής παραλλαγής. Από την άλλη ο ΜΥ1 υποστήριξε ότι το εν λόγω σύνδρομο οφείλεται σε ανατομική παραλλαγή και παρέπεμψε στην έρευνα του εφευρέτη του συνδρόμου πρόσκρουσης (Τεκμήριο 37). Δέχθηκε ωστόσο ότι ένα ατύχημα μπορεί να αφυπνίσει το σύνδρομο πρόσκρουσης το οποίο προηγουμένως ήταν σε ηρεμία. Στις πιο πάνω διαφορετικές εκτιμήσεις των ΜΕ3 και ΜΥ1 θα πρέπει να προστεθεί και η αναφορά του ΜΕ4, ο οποίος σε σχετική ερώτηση απάντησε ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης οφείλεται σε ανατομική παραλλαγή. Η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου δεν είναι ξεκάθαρη σε σχέση με τα αίτια που μπορούν να προκαλέσουν το σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο ούτε ο ΜΕ3, ούτε και ο ΜΥ1 έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο ο μεν πρώτος το σύνδρομο να οφείλεται σε ανατομική παραλλαγή, ο δε δεύτερος να αφυπνιστεί από την πρόκληση ατυχήματος το οποίο προφανώς θα προκαλέσει τραύμα στην περιοχή του ώμου. Δεν παραβλέπω την αναφορά του ΜΕ4 ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης οφείλεται σε ανατομική παραλλαγή. Θα πρέπει να σημειώσω ωστόσο ότι η μαρτυρία του ΜΕ4 επικεντρώθηκε σε άλλα σημεία και δεν επεκτάθηκε ιδιαίτερα στο εν λόγω σύνδρομο όπως συνέβηκε με τις μαρτυρίες των ΜΕ3 και ΜΥ1, οι οποίοι πέραν των αρχικών προσεγγίσεων τους επί των αιτιών του συνδρόμου στην πορεία της μαρτυρίας τους δέχθηκαν ότι μπορεί να εμφανιστεί το εν λόγω σύνδρομο ή να αφυπνιστεί και από άλλες αιτίες. Σημειώνω ότι στην εξέλιξη της μαρτυρίας τους οι ΜΕ3 και ΜΥ1 συμφώνησαν ότι το σύνδρομο πρόσκρουσης μπορεί να εμφανιστεί σε αθλητές των οποίων χρειάζεται τα χέρια τους να βρίσκονται σε υπερέκταση κατά την εκτέλεση του αθλήματος τους (π.χ. αθλητές αντισφαίρισης και πετοσφαίρισης). Η μαρτυρία του ΜΕ4 δεν επεκτάθηκε σε τέτοια λεπτομέρεια ως προς τα πιθανά αίτια που μπορεί να προκαλέσουν το εν λόγω σύνδρομο, αλλά υπήρξε από μέρους του μία γενική απλώς αναφορά. Από την άλλη το γεγονός ότι η Ενάγουσα πριν το επίδικο δυστύχημα δεν είχε πρόβλημα με τον ώμο της και δεν ένιωθε πόνο, ούτε ενισχύει, ούτε και αναιρεί την μία ή την άλλη άποψη. Αυτό διότι, όπως ανέφερε ο ΜΕ3 τόσο η ρήξη SLAP όσο και το σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης μπορούν να προκαλέσουν πόνο. Για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω θεωρώ ότι δεν μπορεί να δοθεί βαρύτητα στη μαρτυρία του ΜΥ
Αντιθέτως η μαρτυρία των ΜΕ3 και 4 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη με εξαίρεση τις αναφορές τους σε σχέση με τα αίτια πρόκλησης του συνδρόμου υπακρωμιακής πρόσκρουσης. Όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος μέρος της μαρτυρίας του μπορεί να απορριφθεί (Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας και Ιωσηφίδη ν. Αστυνομίας ανωτέρω). Ευρήματα Έχοντας μελετήσει και αξιολογήσει τη μαρτυρία που προσάχθηκε ενώπιον μου και τα Τεκμήρια που κατατέθηκαν και έχοντας ταυτόχρονα υπόψη μου τα παραδεκτά γεγονότα, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Στις 09.06.09 το όχημα με αρ. εγγραφής ΗΜΡ 842, το οποίο οδηγούσε ο Εναγόμενος στην οδό Αγ. Δημητρίου στην Πάφο με κατεύθυνση προς τη διασταύρωση με την οδό Αγ. Νεκταρίου, συγκρούστηκε με το όχημα με αρ. εγγραφής ΗΡΡ 564 το οποίο οδηγούσε η Ενάγουσα κατά μήκος της οδού Αγ. Νεκταρίου. Από την προαναφερόμενη σύγκρουση, για την οποία απόλυτη ευθύνη φέρει ο Εναγόμενος, προκλήθηκαν ζημιές και σωματικές βλάβες στην Ενάγουσα. Συγκεκριμένα η Ενάγουσα μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γ.Ν. Πάφου, όπου παρέμεινε κλινήρης για μία ημέρα. Κατά την παραμονή της στο Γ.Ν. Πάφου, αλλά και αργότερα στις 16.09.09, η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε ακτινολογικές εξετάσεις. Η διάγνωση των ιατρών του Γ.Ν. Πάφου συνίστατο σε θλάση αυχένος, κάκωση θώρακος, άλγος δεξιού ώμου, αυχεναλγία και οσφυαλγία. Της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και της δόθηκαν οδηγίες για να υποβληθεί σε φυσιοθεραπεία. Πέραν των φυσιοθεραπειών που διενεργήθηκαν στο Γ.Ν. Πάφου, η Ενάγουσα αποτάθηκε και στον ιδιώτη φυσιοθεραπευτή Σ. Μιχαήλ (ΜΕ2), όπου υποβλήθηκε σε περαιτέρω έξι φυσιοθεραπείες ωμικής ζώνης. Επίσης στις 08.10.09, επισκέφθηκε τον ιδιώτη ορθοπεδικό Δρ. Χ. Πατσαλίδη (ΜΕ3), ο οποίος, επιπρόσθετα των προαναφερόμενων τραυμάτων, διέγνωσε τενοντίτιδα υπερακανθίου μυός με ήπιο σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης, καθώς και θετικά σημάδια για ρήξη του άνω επιχείλιου χόνδρου του δεξιού ώμου - SLAP. O Δρ. Πατσαλίδης συνέστησε συντηρητική αγωγή με παυσίπονα, αντιφλεγμονώδη, αυχενικό κολάρο και φυσιοθεραπεία στον δεξιό ώμο και τον αυχένα. Επίσης παρέπεμψε την Ενάγουσα σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας. Η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε ακόμα δεκαέξι φυσιοθεραπείες ωμικής ζώνης, έφερε αυχενικό κολάρο για περίοδο έξι εβδομάδων και υποβλήθηκε στις 03.12.09 σε μαγνητική τομογραφία αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και δεξιού ώμου. Τα συμπεράσματα του ακτινοδιαγνώστη Δρ. Ιωαννίδη (ΜΕ4) σε σχέση με τον αυχένα ήταν ότι παρατηρείται ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης χωρίς άλλα άξια λόγου ευρήματα. Σε σχέση τώρα με τον δεξιό ώμο, διέγνωσε ήπια τενοντίτιδα του υπερακανθίου μυός, προς τα κάτω και έξω κλίση του ακρωμίου με ήπιο σύνδρομο υπακρωμιακής πρόσκρουσης και ήπια συλλογή εντός της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης (υμενίτις), καθώς επίσης και ήπια ενδαρθρική συλλογή. Σε νέα εξέταση από τον Δρ. Πατσαλίδη στις 16.09.10 οι πόνοι και ενοχλήσεις στον δεξιό ώμο της Ενάγουσας, παρά τη συντηρητική αγωγή, εξακολουθούσαν να υφίστανται. Λόγω των συμπτωμάτων και της κλινικής εικόνας που παρουσίαζε, δηλαδή θετικά σημάδια για ρήξη SLAP, ο Δρ. Πατσαλίδης εισηγήθηκε τη διενέργεια εγχείρησης, ήτοι αρθροσκόπηση στον δεξιό ώμο για συρραφή της ρήξης SLAP και αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική. Η Ενάγουσα επισκέφθηκε εκ νέου τον Δρ. Πατσαλίδη στις 08.01.14 παρουσιάζοντας τα ίδια συμπτώματα. Η διάγνωση του Δρ. Πατσαλίδη ήταν η ίδια όπως και στις προηγούμενες επισκέψεις της Ενάγουσας. Την παρέπεμψε σε νέα εξέταση μαγνητικής τομογραφίας δεξιού ώμου και συνέστησε όπως πριν την υποβολή της σε αρθροσκόπηση προβεί σε πλήρη νευρολογική εξέταση. Στις 21.01.14 η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε νέα μαγνητική τομογραφία δεξιού ώμου και τα συμπεράσματα της ακτινοδιαγνώστου Δρ. Παντζιαρά ήταν ότι παρουσιάζει ήπια τενοντίτιδα υπερακανθίου μυός και επίπεδο ακρώμιο. Επίσης η Ενάγουσα υποβλήθηκε στις 06.05.14 σε νευρολογική εξέταση από τον νευρολόγο Δρ. Μιχαήλ με φυσιολογικά αποτελέσματα. Μετά και τις προαναφερόμενες εξετάσεις προγραμματίστηκε η αρθροσκόπηση στον δεξιό ώμο για επιδιόρθωση της πιθανής ρήξης SLAP και για ακρωμιοπλαστική προς αντιμετώπιση της χρόνιας τενοντίτιδας του υπερακανθίου τένοντα στις 05.01.
Τελικά η επέμβαση διενεργήθηκε στις 08.01.15 στο ιδιωτικό νοσηλευτήριο «Πολυκλινική Υγεία» όπου επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη ρήξης SLAP τύπου Ι και έγινε καθαρισμός του άνω επιχείλιου χόνδρου. Επίσης έγινε καθαρισμός των συμφύσεων και ακρωμιοπλαστική από τύπου ΙΙ σε τύπου Ι ακρώμιο. Παρέμεινε στο νοσηλευτήριο για ένα βράδυ και απολύθηκε στις 09.01.
Η αφαίρεση των ραφών έγινε μετά από δύο εβδομάδες, ο δεξιός ώμος ακινητοποιήθηκε σε φάκελο ανάρτησης ώμου για τρείς εβδομάδες και της δόθηκαν οδηγίες για φυσιοθεραπείες προς τον σκοπό αποκατάστασης και ενδυνάμωσης του ώμου για περίοδο τριών μηνών. Ο ολικός αριθμός των φυσιοθεραπειών για την περίοδο των τριών μηνών ανήλθε σε τριάντα και αυτές διενεργήθηκαν από τον φυσιοθεραπευτή Σ. Μιχαήλ. Λόγω της προαναφερόμενης επέμβασης έλαβε άδεια απουσίας από την εργασία της για περίοδο ενός μήνα. Ο μηνιαίος μισθός που λάμβανε από την εργασία της κατά τον εν λόγω χρόνο ανερχόταν στο ποσό των €900,
Συνολικά η Ενάγουσα έλαβε άδεια ασθενείας από τις 09.06.09 - 31.07.09 και από τις 08.01.15 - 08.02.
Συμπεράσματα Έχοντας ως δεδομένο ότι την απόλυτη ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα φέρει ο Εναγόμενος, τα ζητήματα που απομένει να επιλυθούν αφορούν τις γενικές και ειδικές αποζημιώσεις που διεκδικεί η Ενάγουσα και το ζήτημα του τόκου επί των αποζημιώσεων που θα επιδικαστούν. Σωματικές βλάβες - Γενικές Αποζημιώσεις Οι γενικές αποζημιώσεις συναρτώνται άμεσα με τον φυσικό πόνο, την ταλαιπωρία, την απώλεια των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων έχουν πλέον αποκρυσταλλωθεί μέσα από σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Παράγοντες οι οποίοι θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τον προσδιορισμό των γενικών αποζημιώσεων είναι, μεταξύ άλλων, η σοβαρότητα των τραυμάτων που υπέστη το πρόσωπο το οποίο διεκδικεί τις αποζημιώσεις, ο πόνος, η οδύνη, η ταλαιπωρία και η διάρκεια της δυσχέρειας (Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ 66). Στην υπόθεση Lankuttis v Νικόλα,

(2002)1B Α.Α.Δ 1128, αναφέρονται και τα ακόλουθα για τη σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που ως υποδείχθηκε και στην Μαυροπετρή (ανωτέρω), αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες ενός ανθρώπου: «Η πρόσφατη σταθερή νομολογία μας θέλει τις αποζημιώσεις για σωματική αναπηρία, φυσικό και ψυχικό πόνο να αυξάνονται εξελικτικά. Η τάση αυτή της νομολογίας δεν οφείλεται σε συναισθηματική απόκλιση προς τα θύματα. Βασίζεται στις πραγματικότητες της ζωής. Τα Δικαστήρια έχουν επίγνωση της υψηλής αξίας που συνεχώς αποδίδεται από πολιτισμένες κοινωνίες στη σωματική ακεραιότητα και ψυχική υγεία του ατόμου μέλους της. Η πνευματική και σωματική υγεία συναποτελούν το προαπαιτούμενο στοιχείο για την καλή ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις, που εκφράζονται σε χρήμα αποσκοπούν όσο είναι δυνατό με το υλικό τους στοιχείο να προσφέρουν κάποια ποιότητα ζωής στο θύμα, επαναφέροντας την, όσο είναι δυνατό, στην προ του δυστυχήματος κατάσταση. Γι' αυτό και οι αποζημιώσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν την αγοραστική αξία του χρήματος ώστε να προσεγγίζεται η εύλογη αποκατάσταση ζημιάς.» Αποτελεί εμπεδωμένη αρχή ότι προηγούμενες αποφάσεις που αφορούν το ποσό των αποζημιώσεων μόνο ενδεικτική σημασία μπορεί να έχουν, αφού κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε υπόθεσης. Δεν αποτελούν δηλαδή προηγούμενες επί του θέματος αποφάσεις δεσμευτικό προηγούμενο, αλλά παρέχουν απλά καθοδήγηση. Στην προκείμενη περίπτωση για σκοπούς καθοδήγησης έχω ανατρέξει στις υποθέσεις που αναφέρονται αμέσως πιο κάτω, καθώς σε αυτές περιλαμβάνονται και τραυματισμοί όμοιοι με αυτούς που έχει υποστεί η Ενάγουσα. Στην υπόθεση Νεοκλέους v. Worley

(2001)1A Α.Α.Δ 652, ο εφεσείων υπέστη, μεταξύ άλλων, θλάση μαλακών μορίων του αυχένα με εκδηλώσεις αιμωδίας των χεριών, επώδυνες και περιορισμένες κινήσεις του αυχένα, με τα συμπτώματα να διαρκούν για περίοδο μέχρι και έξι μήνες μετά το δυστύχημα. Πρωτοδίκως επιδικάστηκαν αποζημιώσεις ύψους ΛΚ2.000,00 οι οποίες κατ' έφεση αυξήθηκαν σε ΛΚ3.500,00. Στις συνεκδικαζόμενες αγωγές Ναυτοδικείου Harmsworth a.o. v. Salamis Glory a.o.

(2003)1Γ Α.Α.Δ 1617 και συγκεκριμένα στην αγωγή 81/02 για διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, για το οποίο η εφεσείουσα χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει αυχενικό κολάρο και να λάβει φαρμακευτική αγωγή, επιδικάστηκε το ποσό των ΛΚ2.500,00. Περαιτέρω, στην υπόθεση Ευρυπίδης Συκοπετρίτης Λτδ v. Αθηνάκη

(2005)1Β Α.Α.Δ 844, ο εφεσίβλητος υπέστη συντριπτικό κάταγμα μεσότητας δεξιάς κλείδας και αιμάτωμα, διάστρεμμα αριστερού ώμου. Για το κάταγμα μεσότητας δεξιάς κλείδας υποβλήθηκε άμεσα σε χειρουργική επέμβαση και παρέμεινε νοσηλευόμενος για μία βδομάδα. Σε σχέση με τους πόνους που αισθανόταν στον αριστερό ώμο υποβλήθηκε σε νέα επέμβαση, κατά την οποία διαπιστώθηκε τραυματική ρήξη του υπερακανθίου τένοντα ο οποίος συρράφηκε. Επίσης, έγινε μερική αφαίρεση του ακρωμίου προς τον σκοπό αποσυμπίεσες του αριστερού ώμου. Μετά τις προαναφερόμενες επεμβάσεις οι ενοχλήσεις που ένιωθε ο εφεσίβλητος βελτιώθηκαν, παρέμειναν ωστόσο μόνιμα κατάλοιπα που δεν του επέτρεπαν να ασχοληθεί με βαριά χειρωνακτική εργασία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επιδίκασε, στις 21.02.03 γενικές αποζημιώσεις ύψους ΛΚ15.000,00 οι οποίες κρίθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι βρίσκονταν εντός των πλαισίων της εύλογης αποζημίωσης. Όπως ήδη ανέφερα τα τραύματα που υπέστη η Ενάγουσα δεν ταυτίζονται με τα τραύματα που καταγράφηκαν στις προαναφερόμενες υποθέσεις. Οι τραυματισμοί της Ενάγουσας είναι σοβαρότερης μορφής σε σχέση με τις δύο πρώτες υποθέσεις, ενώ είναι ελαφρότερης σε σχέση με τα τραύματα που καταγράφηκαν στην τρίτη υπόθεση που αναφέρεται πιο πάνω. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι από την έκδοση των προαναφερόμενων υποθέσεων έχει παρέλθει σημαντικό χρονικό διάστημα, γεγονός το οποίο θα προσμετρηθεί στον υπολογισμό της αγοραστικής αξίας του χρήματος. Υπενθυμίζω ότι η Ενάγουσα, ηλικίας 21 ετών κατά τον χρόνο του δυστυχήματος, υπέστη θλάση αυχένα, κάκωση θώρακος, αυχεναλγία και οσφυαλγία. Περαιτέρω, υπέστη ρήξη του άνω επιχείλιου χόνδρου του δεξιού ώμου - SLAP. Χρειάστηκε να παραμείνει κλινήρης για μία ημέρα στο Γ.Ν. Πάφου, υποβλήθηκε σε σειρά φυσιοθεραπειών, συγκεκριμένα σε τουλάχιστον 22 φυσιοθεραπείες προεγχειριτικά και σε άλλες 30 μετεγχειριτικά. Χρειάστηκε επίσης να λάβει φαρμακευτική αγωγή, η οποία συνίστατο στη χρήση παυσίπονων και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Επιπρόσθετα έφερε αυχενικό κολάρο για περίοδο έξι εβδομάδων. Από την έκθεση μαγνητικής τομογραφίας της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης του ΜΕ4 (Τεκμήριο 6), προκύπτει ότι η Ενάγουσα υπέφερε από πόνο και ενοχλήσεις στην περιοχή του αυχένα για περίοδο περίπου έξι μηνών μετά το επίδικο τροχαίο δυστύχημα. Επίσης, υπέφερε από πόνο και ενοχλήσεις στον δεξιό ώμο για περίοδο η οποία εκτίνεται πέραν του έτους από την επέλευση του δυστυχήματος. Συγκεκριμένα, κατά την εξέταση της Ενάγουσας στις 16.09.2010 από τον ΜΕ3 και εφόσον ολοκληρώθηκε ο κύκλος των φυσιοθεραπειών (βλ. δέσμη Τεκμηρίου 12) και της συντηρητικής αγωγής, ο ΜΕ3 συνέστησε πλέον ως ενδεδειγμένη λύση για την αντιμετώπιση των ενοχλήσεων, την υποβολή της Ενάγουσας σε χειρουργική επέμβαση. Ασφαλώς η Ενάγουσα συνέχισε να ταλαιπωρείται και να νιώθει ενοχλήσεις μέχρι και τη διενέργεια της επέμβασης, η οποία πραγματοποιήθηκε τελικά στις 08.01.

Στο σημείο αυτό ανοίγω μία παρένθεση όμως για να επισημάνω ότι ο χρόνος που μεσολάβησε και η συνακόλουθη ταλαιπωρία που υπέστη η Ενάγουσα κατά την περίοδο των 4½ αυτών χρόνων δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του καθορισμού του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, καθώς για αυτή την ταλαιπωρία ευθύνη φέρει η Ενάγουσα, η οποία δεν υποβλήθηκε σε επέμβαση κατά τον χρόνο που της συνέστησε ο ΜΕ
Κλείνοντας την πιο πάνω παρένθεση και επανερχόμενος στις περιστάσεις της Ενάγουσας, σημειώνω ότι η τελευταία χρειάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και να παραμείνει κλινήρης για μία ημέρα. Επιπρόσθετα, ο δεξιός ώμος μετά την επέμβαση ακινητοποιήθηκε σε φάκελο ανάρτησης ώμου για τρεις εβδομάδες και η Ενάγουσα χρειάστηκε να λάβει άδεια ασθενείας για περίοδο ενός μήνα, ήτοι από τις 08.01.2015 - 08.02.
Σημειώνω επίσης ότι η Ενάγουσα έλαβε άδεια ασθενείας και αμέσως μετά το επίδικο δυστύχημα για την περίοδο 09.06.2009 - 31.07.
Ταυτόχρονα λαμβάνω υπόψη μου ότι δεν έχουν παραμείνει οποιαδήποτε κατάλοιπα στην Ενάγουσα και ότι δεν έχει επηρεαστεί η ικανότητα της για εκτέλεση της εργασίας της. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Ενάγουσας στην τελική της αγόρευση εισηγείται πως εύλογο ποσό γενικών αποζημιώσεων, είναι το ποσό των €35.000,
Από την άλλη η ευπαίδευτη συνήγορος του Εναγόμενου στη βάση του ότι η Ενάγουσα υπέστη μόνο κάκωση θώρακα και κάκωση των μαλακών μορίων του αυχένα, εισηγείται ότι οι γενικές αποζημιώσεις δεν θα πρέπει στην προκείμενη περίπτωση να υπερβαίνουν το ποσό των €5.000,
Έχοντας υπόψη μου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν το ζήτημα του καθορισμού του ύψους των γενικών αποζημιώσεων, τα τραύματα και την ταλαιπωρία που υπέστη η Ενάγουσα και αντλώντας καθοδήγηση από τις υποθέσεις που έχω παραθέσει πιο πάνω, θεωρώ υπό τις περιστάσεις ως εύλογο και δίκαιο ποσό γενικών αποζημιώσεων, το ποσό των €18.000,
Ειδικές αποζημιώσεις Σύμφωνα με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης η Ενάγουσα έχει διαχωρίσει τις διεκδικούμενες ειδικές αποζημιώσεις σε δύο κατηγορίες, ήτοι στις ειδικές ζημιές που προέκυψαν πριν την καταχώρηση της αγωγής και σε αυτές που προέκυψαν μετά την καταχώρηση της. Στις σελίδες 7 και 6 της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης καταγράφονται οι λεπτομέρειες των προαναφερόμενων ειδικών ζημιών, οι οποίες συμποσούνται στο ποσό των €9.310,
Είναι καλά γνωστό ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε στην αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel

(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Αποτελεί επίσης καθιερωμένη νομολογιακή αρχή ότι το θύμα της αμέλειας μπορεί να ανακτήσει όλα τα έξοδα που λογικά υπέστη για την αποθεραπεία του, νοουμένου ότι ενεργεί κατόπιν ιατρικής συμβουλής (Μιχαηλίδης ν. Κακουλλή κ.α

(1992)1Α Α.Α.Δ 674). Ξεκινώντας από τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών που αφορούν κονδύλια που δαπανήθηκαν πριν την έγερση της αγωγής, σημειώνω καταρχάς ότι για όλα τα ποσά που διεκδικεί η Ενάγουσα παρουσίασε σχετικές αποδείξεις. Για να είμαι πιο συγκεκριμένος η Ενάγουσα διεκδικεί το ποσό των €500,00 για επισκέψεις της στον ΜΕ3 και ως αμοιβή για την έκδοση δύο ιατρικών πιστοποιητικών ή εκθέσεων - Τεκμήρια 27 και

Η Ενάγουσα κατέθεσε ως Δέσμη Τεκμηρίου 13 έξι συνολικά αποδείξεις είσπραξης του ΜΕ3 για το συνολικό ποσό των €500,
Οι επισκέψεις της Ενάγουσας στον ΜΕ3 επιβεβαιώνονται και από τις αναφορές στα Τεκμήρια 27 και 29, όπου καταγράφονται τέσσερις συνολικά επισκέψεις. Ουσιαστικά η μοναδική επίσκεψη για την οποία δεν γίνεται αναφορά στα Τεκμήρια 27 και 29 είναι η επίσκεψη ημερομηνίας 15.04.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ούτε η Ενάγουσα, ούτε και ο ΜΕ3 αντεξετάστηκαν επί του ζητήματος των ιατρικών επισκέψεων και δεν αμφισβητήθηκε ότι η Ενάγουσα επισκέφθηκε κατά τις ημερομηνίες που αναφέρονται στη Δέσμη Τεκμηρίου 13 τον ΜΕ3 και κατέβαλε το συνολικό ποσό των €500,00 ως ιατρική αμοιβή. Η αμφισβήτηση γίνεται για πρώτη φορά μέσω της αγόρευσης της ευπαίδευτης συνηγόρου του Εναγόμενου στην οποία χαρακτηρίζονται, χωρίς οποιαδήποτε επεξήγηση, ως παραπλανητικές οι αποδείξεις των Τεκμηρίων 13, 15, 18 και
Η διενέργεια της μαγνητικής τομογραφίας της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης και του δεξιού ώμου όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση, αλλά έγινε εκτενής αναφορά σε αυτές. Το ποσό δε που κατέβαλε η Ενάγουσα για τις εν λόγω μαγνητικές τομογραφίες εκ €450,00 επιβεβαιώνεται από την απόδειξη είσπραξης - Τεκμήριο 6Α. Επίσης δεν υπήρξε οποιαδήποτε αμφισβήτηση για το ιατρικό πιστοποιητικό του Γ.Ν. Πάφου και την αστυνομική έκθεση (Τεκμήρια 1 και 9 αντίστοιχα) για τα οποία η Ενάγουσα κατέβαλε τα ποσά των €47,84 και €85,43 σύμφωνα με τα Τεκμήρια 2 και
Ειδικότερα όσον αφορά την αστυνομική έκθεση θεωρώ ότι η Ενάγουσα δικαιούται το εν λόγω κονδύλι εφόσον το ζήτημα της ευθύνης δηλώθηκε ως παραδεκτό κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας στις 29.11.16, ενώ η αστυνομική έκθεση ζητήθηκε από τις 15.07.
Επομένως, κατά τον χρόνο που ζητήθηκε και μέχρι η ευθύνη να δηλωθεί ως παραδεκτό γεγονός αποτελούσε έγγραφο που θα χρησιμοποιείτο για την απόδειξη της υπόθεσης της Ενάγουσας (Harmsworth v. Salamis Glory ανωτέρω). Αναφορικά με το κονδύλι των φυσιοθεραπειών, επίσης θεωρώ ότι η Ενάγουσα το έχει αποδείξει. Παρουσιάστηκαν οι σχετικές αποδείξεις πληρωμής των 22 φυσιοθεραπειών, οι οποίες έγιναν κατόπιν ιατρικής συμβουλής (Δέσμη Τεκμηρίου 12). Σημειώνω επίσης ότι η αναγκαιότητα υποβολής σε φυσιοθεραπείες, καθώς και ο αριθμός των φυσιοθεραπειών επιβεβαιώθηκαν και από τον ΜΥ1 ο οποίος δήλωσε ότι χρειάζονται τουλάχιστον περί τις τρείς φυσιοθεραπείες την εβδομάδα για μία περίοδο δύο - τριών μηνών. Το κονδύλι ωστόσο που δικαιούται η Ενάγουσα δεν είναι για το ποσό των €940,00, αλλά για το ποσό των €660,00 όπως προκύπτει από τη Δέσμη Τεκμηρίου
Όσον αφορά τώρα τα έξοδα που προέκυψαν μετά την έγερση της αγωγής και τα οποία αφορούν άμεσα ή έμμεσα την αρθροσκόπηση στην οποία υποβλήθηκε, θεωρώ ότι η Ενάγουσα νομιμοποιείται να τα διεκδικεί από τη στιγμή που έγινε αποδεκτή η θέση ότι η εν λόγω επέμβαση ήταν απόρροια του τραυματισμού που υπέστη η Ενάγουσα συνεπεία του επίδικου δυστυχήματος στο δεξιό ώμο και συγκεκριμένα της ρήξης SLAP. Εξαίρεση αποτελεί το ποσό των €290,00 που αφορά τις επισκέψεις της Ενάγουσας στον ΜΕ3 για τις οποίες θεωρώ ότι θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός μεταξύ των προεγχειρητικών και των μετεγχειρητικών επισκέψεων. Κατά την κρίση μου θα ήταν άδικο ο Εναγόμενος να επωμιστεί τα έξοδα των επισκέψεων που πραγματοποίησε η Ενάγουσα στον ΜΕ3 κατά την περίοδο 08.01.14 - 08.10.14 (Δέσμη Τεκμηρίου 15) και τα έξοδα για την έκδοση του πιστοποιητικού ημερομηνίας 05.02.14 (Τεκμήρια 30 και 14) εφόσον ο ΜΕ3 γνωμάτευσε από τις 17.09.10 (Τεκμήριο 29) για την αναγκαιότητα υποβολής της Ενάγουσας σε αρθροσκόπηση δεξιού ώμου. Οι επισκέψεις του 2014 δεν έγιναν επειδή προέκυψε κάποιο νέο πρόβλημα, αλλά για να προγραμματιστεί η επέμβαση η αναγκαιότητα της οποίας επαναλαμβάνω ότι διαγνώστηκε από το 2010, πλήν όμως για λόγους που αφορούν αποκλειστικά την Ενάγουσα δεν πραγματοποιήθηκε τότε. Εάν η Ενάγουσα προέβαινε στην επέμβαση το 2010 τα εν λόγω έξοδα δεν θα δημιουργούνταν και κατά συνέπεια θεωρώ άδικο να τα επιβαρυνθεί ο Εναγόμενος. Τα μοναδικά έξοδα για ιατρικές επισκέψεις τα οποία θεωρώ ότι δικαιούται η Ενάγουσα είναι τα έξοδα των μετεγχειρητικών επισκέψεων για τα οποία παρουσιάστηκαν οι σχετικές αποδείξεις πληρωμής (Δέσμη Τεκμηρίου 22) και τα οποία συμποσούνται στο ποσό των €90,
Συνεπώς από το συνολικό ποσό των €290,00 που διεκδικεί η Ενάγουσα θεωρώ ότι νομιμοποιείται να λάβει το ποσό των €90,
Αναφορικά με το ποσό που διεκδικείται ως απώλεια εισοδήματος, θα πρέπει καταρχάς να σημειωθεί ότι η απώλεια εισοδήματος μέχρι την ημερομηνία της ακρόασης επιδικάζεται υπό μορφή ειδικής αποζημίωσης (Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στυλιανού κ.α

(2002)1Γ Α.Α.Δ 1718). Επί της ουσίας δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο καθαρός μισθός της Ενάγουσας κατά τον επίδικο χρόνο ήταν €900,00 μηνιαίως (βλ. Δέσμη Τεκμηρίου 21), ούτε και ότι αυτή απουσίασε από την εργασία της για την περίοδο 08.01.15 - 08.02.

Εν πάση περιπτώσει από τη Δέσμη Τεκμηρίου 21 επιβεβαιώνεται ότι κατά τον Ιανουάριο του 2015 δεν έλαβε μισθό. Σε σχέση με τα υπόλοιπα κονδύλια που διεκδικεί η Ενάγουσα θεωρώ ότι έχουν αποδειχθεί. Συγκεκριμένα για τα έξοδα φυσιοθεραπειών κατατέθηκε το Τεκμήριο 24, για την αγορά φαρμάκου τα Τεκμήρια 25 και 26, για την αμοιβή του νοσηλευτηρίου «Πολυκλινική Υγεία» τα Τεκμήρια 16 και 16Α και για την αμοιβή του ΜΕ3 και του αναισθησιολόγου τα Τεκμήρια 17 -
Δεν παραβλέπω το γεγονός ότι κατά την αρθροσκόπηση του δεξιού ώμου για αποκατάσταση της ρήξης SLAP διενεργήθηκε και αρθροσκοπική ακρωμιοπλαστική και συνακόλουθα στο σύνολο των εξόδων που διεκδικεί η Ενάγουσα για τη διενέργεια της επέμβασης, περιλαμβάνεται και η ακρωμιοπλαστική. Όπως ανέφερε ο ΜΕ3, η αρθροσκόπηση για αποκατάσταση της ρήξης SLAP και η διενέργεια αρθροσκοπικής ακρωμιοπλαστικής μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα και αυτό έγινε στην προκείμενη περίπτωση. Το ότι οι προαναφερόμενες επεμβάσεις μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα, το επιβεβαίωσε και ο ΜΥ
Κατά τη μαρτυρία του ΜΕ3 δεν τέθηκε οποιαδήποτε ερώτηση ως προς το κατά πόσο θα διαφοροποιείτο η αμοιβή του και ταυτόχρονα τα έξοδα της κλινικής και του αναισθησιολόγου σε περίπτωση κατά την οποία γινόταν μόνο αρθροσκόπηση για αποκατάσταση της ρήξης SLAP. Ούτε τέθηκε από την υπεράσπιση οποιοδήποτε ζήτημα σε σχέση με το κόστος της επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε η Ενάγουσα. Στη βάση επομένως των πιο πάνω και έχοντας ως δεδομένο ότι η αρθροσκόπηση και η ακρωμιοπλαστική έγιναν ταυτόχρονα, θεωρώ ότι η Ενάγουσα νομιμοποιείται να διεκδικεί το σύνολο της αμοιβής του ΜΕ3, του αναισθησιολόγου και της κλινικής. Στη βάση επομένως των όσων έχουν αναφερθεί πιο πάνω το συνολικό ποσό που δικαιούται η Ενάγουσα ως ειδικές αποζημιώσεις ανέρχεται σε €8.830,14, ήτοι €1.743,27 για έξοδα που διενεργήθηκαν πριν την έγερση της αγωγής και €7.086,87 για τα έξοδα που επωμίστηκε μετά την έγερση της. Τόκος Το τελευταίο ζήτημα που απομένει προς εξέταση αφορά την επιδίκαση τόκου. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης κ.α ν. Γεωργίου κ.α

(1991)1 Α.Α.Δ 475 ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Κωνσταντινίδης, ανέφερε, ότι όσον αφορά το θέμα της επιδίκασης τόκου υιοθετήθηκε η μέθοδος της επιδίκασης τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των γενικών αποζημιώσεων από την ημέρα κατά την οποία ο Εναγόμενος θα έπρεπε να είχε πληρώσει την αποζημίωση, αλλά δεν το έπραξε, δεδομένου, ότι είναι μόνο από την ημέρα εκείνη που μπορεί να λεχθεί, ότι ο Ενάγων στερήθηκε τα χρήματα αυτά. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι η ημέρα κατά την οποία επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα. Γίνεται ακόμα αναφορά στην ημέρα κατά την οποία καταχωρήθηκε η αγωγή, εφόσον και εκείνη την ημερομηνία θα μπορούσε να λεχθεί, ότι ο Ενάγων στερήθηκε το ποσό της αποζημίωσης. Η ύπαρξη ιδιαίτερων περιστάσεων, που δεν θα κατέτασσαν μια υπόθεση στην κατηγορία των συνηθισμένων υποθέσεων, μπορούν να ληφθούν υπόψη και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε κάποια διαφορετική προσέγγιση. Επισημαίνεται, ότι σε όλες τις περιπτώσεις είναι δυνατό να διαδραματίσει ρόλο ο τρόπος με τον οποίο προωθήθηκε μια αγωγή προς εκδίκαση και ότι στις περιπτώσεις που παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθησή της θα ήταν λανθασμένο να επιδικάζεται τόκος χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η καθυστέρηση αυτή. Ο λόγος είναι ότι για όσο χρόνο διαρκεί η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ο διάδικος στερείται τα χρήματα στα οποία δικαιούται από δικό του σφάλμα (βλ. Birkett v. Hayes and Another

(1982)2 All E.R. 710 (C.A.). Στην προκείμενη περίπτωση το επίδικο δυστύχημα συνέβη στις 09.06.09 και η αγωγή καταχωρήθηκε δύο σχεδόν χρόνια αργότερα, στις 19.04.

Δεν παραγνωρίζω ότι στο διάστημα που μεσολάβησε από την επέλευση του επίδικου δυστυχήματος μέχρι την καταχώρηση της αγωγής η Ενάγουσα υποβλήθηκε σε συντηρητική θεραπεία και βρισκόταν υπό ιατρική παρακολούθηση. Ωστόσο, βάσει της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον μου, προκύπτει ότι η κατάσταση της υγείας της και ο τρόπος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων που παρουσίαζε αποκρυσταλλώθηκε στις 16.09.10 (βλ. Τεκμήριο 29), οπότε και ο ΜΕ3 γνωμάτευσε ότι απαιτείται η διενέργεια αρθροσκόπησης και αρθροσκοπικής ακρωμιοπλαστικής. Συνεπώς υπάρχει καθυστέρηση αφού από τις 16.09.10 η αγωγή καταχωρήθηκε στις 19.04.
Στην υπόθεση Daria v. Βλαβή

(2012)1B A.A.Δ 111 λέχθηκαν τα ακόλουθα ως προς την επιδίκαση τόκου: «Επομένως εκεί όπου παρατηρείται αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της αγωγής, ο Ενάγων θα πρέπει να στερείται των χρημάτων στα οποία δικαιούται, από την άποψη βέβαια τις επιδίκασης τόκου επ' αυτών, εφόσον η καθυστέρηση προέρχεται από δικό του σφάλμα.» Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις έχει επικρατήσει η άποψη της επιδίκασης τόκου επί του συνόλου των ειδικών αποζημιώσεων από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος μέχρι την απόφαση μειωμένου όμως κατά το ήμισυ, χωρίς να αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης το δικαιολογούν (Φοινικαρίδης κ.α ν. Γεωργίου κ.α ανωτέρω). Εν προκειμένω θεωρώ ότι δικαιολογείται διαφορετική προσέγγιση εφόσον οι ειδικές αποζημιώσεις που δικαιούται η Ενάγουσα χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες οι οποίες απέχουν χρονικά μεταξύ τους. Συνεπώς για τα έξοδα που προέκυψαν πριν την έγερση της αγωγής θα επιδικαστεί τόκος από τις 19.04.11 ενώ για τα έξοδα που προέκυψαν μετά την έγερση της αγωγής θα επιδικαστεί νόμιμος τόκος από τις 26.05.

Ειδικότερα όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις που προέκυψαν μετά την έγερση της αγωγής, σημειώνω ότι αυτές ξεκαθάρισαν στις 06.05.15 οπότε και πραγματοποιήθηκε η τελευταία επίσκεψη της Ενάγουσας στον ΜΕ3 (βλ. Δέσμη Τεκμηρίου 22). Η σχετική αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης καταχωρήθηκε στις 26.05.2015 και ορίστηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου 29.06.
Κατά την εν λόγω ημερομηνία η πλευρά των Εναγομένων - Καθ' ων η Αίτηση, έφερε ένσταση στην έκδοση του διατάγματος τροποποίησης, το οποίο τελικά αποδέχθηκε αργότερα. Συνεπώς, θεωρώ υπό τις περιστάσεις ορθό και δίκαιο όπως ο τόκος επί των ειδικών αποζημιώσεων που προέκυψαν μετά την έγερση της αγωγής επιδικαστεί από την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης τροποποίησης. Κατάληξη Υπό το φως των πιο πάνω θεωρώ ότι η Ενάγουσα απέδειξε στα πλαίσια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων την υπόθεση της. Κατά συνέπεια εκδίδεται απόφαση υπέρ της και εναντίον του Εναγόμενου 2 για το ποσό των €18.000 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον το εκάστοτε νόμιμο επιτόκιο επί του εν λόγω ποσού από τις 19.04.2011 μέχρι εξοφλήσεως. Επιπρόσθετα εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου 2 για το ποσό των €8.830,14 πλέον το εκάστοτε νόμιμο επιτόκιο επί του ποσού των €1.743,27 από τις 19.04.2011 και επί του ποσού των €7.086,87 από τις 26.05.15 μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγόμενου 2 τα δικηγορικά έξοδα όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή στην ανάλογη κλίμακα και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.).............................................. Μ. Αγιομαμίτης, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Τροχαίο-διιστάμενη ιατρική μαρτυρία-γενικές και ειδικές αποζημιώσεις cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.