Ελένης Στεφάνου - Μετζίτη ν. Ολυμπίας Παυλίδου κ.α., Αρ. Συν. Aγωγών: 1072/10, 4426/10, 31/7/2017

Ελένης Στεφάνου - Μετζίτη ν. Ολυμπίας Παυλίδου κ.α., Αρ. Συν. Aγωγών: 1072/10, 4426/10, 31/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2017:A136 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Συν. Aγωγών: 1072/10 4426/10 Αρ. Αγωγής: 1072/10 Μεταξύ: Ελένης Στεφάνου - Μετζίτη, εκ Λευκωσίας Ενάγουσας και

1. Ολυμπίας Παυλίδου, εκ Πάφου
2. Βαλεντίνης Ομήρου-Προκοπίου, εκ Πάφου
3. Πάτρας Ιωάννου, εκ Πάφου Εναγομένων ------ Αρ. Αγωγής: 4426/10 Μεταξύ: Ελένης Στεφάνου - Μετζίτη, εκ Λευκωσίας Ενάγουσας και Ολυμπίας Παυλίδου, εκ Πάφου Εναγομένης ------ Ημερομηνία: 31.7.2017 Για την Ενάγουσα και στις δύο αγωγές: κ. Λ. Λουκαϊδης με κ. Α. Χ"Παναγιώτου και κ. Α. Κακογιάννης (για ν΄ ακούσει απόφαση κα Α. Μιχαήλ) Για την Εναγόμενη 1 στην αγωγή 1072/10 και Εναγόμενη στην αγωγή 4426/10: κ. Παπάμιχαηλ για κ. Α. Βρυωνίδη (για ν΄ ακούσει απόφαση κα Κ. Χαραλάμπους) Για τις Εναγόμενες 2 και 3 στην αγωγή 1072/10: κ. Λ. Μαυρίκιος Α Π Ο Φ Α Σ Η Με τις ανωτέρω δύο αγωγές πλήττεται το κύρος δύο διαθηκών της Mathilde Palmer, ημερ. 22.2.06 και 1.5.2006, και ζητείται η ακύρωση τους, καθότι δεν καταρτίστηκαν με την ελεύθερη βούληση της διαθέτριας, αλλά κατόπιν άσκησης ανεπίτρεπτων πιέσεων και απειλών εκ μέρους της Εναγομένης 1 και σε συνεργασία με τις Εναγόμενες 2 και
4. Πρόσθετα με την αγωγή 4426/10 αξιώνεται η ακύρωση της αποκήρυξης/παραίτησης (renunciation) ημερ. 24.7.06 του κ. Reginald Palmer, συζύγου της αποβιώσασας. Τα γεγονότα όπως περιγράφονται σε αμφότερες τις αγωγές είναι τα ίδια και εκτίθενται κατωτέρω. Η Ενάγουσα ήταν κατά τον επίδικο χρόνο καταχώρησης της αγωγής ηλικίας 21 ετών και κατά τη διάρκεια της ζωής του ζεύγους Palmer, ήταν οικογενειακά και φιλικά στενά συνδεδεμένη με αυτούς. Σύμφωνα με την διαθήκη της, ημερ. 4.1.2002, η Mathilde Palmer (εν τοις εφεξής η Palmer), κατέστησε την Ενάγουσα κληρονόμο της, σε περίπτωση κατά την οποία, κατά τον θάνατο της, δεν θα βρισκόταν στη ζωή ο σύζυγος της Reginald Palmer. Στην ίδια διαθήκη η εν λόγω διαθέτρια κληροδοτούσε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία της (που περιλάμβανε τα 2 σπίτια της στο Nicoletta Court Αρ. 7 και 8 στην Πάφο) στον «πολυαγαπημένο» («dearest») της σύζυγο Reginald Palmer (εν τοις εφεξής τα σπίτια). Με δεύτερη διαθήκη της ημερ. 22.2.2006, η Palmer, ακύρωσε την πρώτη διαθήκη και κληροδότησε όλη την κινητή και ακίνητη της περιουσία, στην Εναγόμενη 1, «σαν δώρα για να την φροντίζει εκείνη, τον σύζυγο της και τον μικρό σκύλο της κατά τη διάρκεια της ζωής τους». Με την πιο πάνω διαθήκη η Palmer κληροδοτούσε στο σύζυγο της, το απόλυτο δικαίωμα να παραμείνει και να αξιοποιεί την περιουσία τους καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής του, και ότι η Εναγόμενη 1 δεν θα έπρεπε να πουλήσει τι σπίτι για όση διάρκεια ζούσε ο σύζυγος της. Επίσης κληροδοτούσε στο σύζυγο της όλη την κινητή περιουσία που θα είχε στην Κύπρο κατά το χρόνο του θανάτου της. Αποτελεί δικογραφημένο ισχυρισμό της Ενάγουσας ότι η διαθήκη αυτή δεν ήταν αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης της διαθέτριας αλλά έγινε λόγω ασκήσεως ανεπίτρεπτων πιέσεων και απειλών και/ή επιρροών εκ μέρους της Εναγομένης
5. Με Τρίτη διαθήκη ημερ. 1.5.2006 και ενώ η Palmer βρισκόταν σοβαρά ασθενής σε ιδιωτική κλινική, χωρίς οι πνευματικές της ικανότητες να λειτουργούν σε επίπεδο ικανό να σχηματίζει ελεύθερα γνώμη και να αποφασίζει, ακύρωσε τις προηγούμενες διαθήκες της και κληροδότησε στην Εναγομένη 1 τα σπίτια της και όλη την κινητή της περιουσία στην Κύπρο. Με την ίδια διαθήκη κληροδότησε στην τρίτη Εναγόμενη, η οποία ήταν νοσοκόμα στην κλινική που νοσηλευόταν, το αυτοκίνητο της Ford Laser και στην φίλη της Vera Metides (εννοώντας «Μετζίτη») μητέρα της Ενάγουσας, το ποσό των Λ.Κ.1.
6. Στην ίδια διαθήκη η Palmer ανέφερε στα Αγγλικά τα εξής: «Δεν θέλω να αφήσω οτιδήποτε στον σύζυγο μου Reginald Palmer, διότι ουδέποτε ενδιαφέρθηκε για μένα». Διόρισε δε και την Εναγομένη 2 ως εκτελέστρια και trustee της διαθήκης της. Τίθεται και πάλιν ο ισχυρισμός ότι ούτε αυτή η διαθήκη ήταν αποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης της διαθέτριας, αλλά έγινε λόγω άσκησης πιέσεως και επιρροών της Εναγομένης 1, με τη γνώση και συνεργασία (αυτή τη φορά) των Εναγομένων 2 και
7. Η Palmer απεβίωσε σε ηλικία 81 ετών στις 8.5.2006 και ο Palmer απεβίωσε σε ηλικία 83 ετών στις 7.12.
8. Για τούτο με την αγωγή 1072/10 η Ενάγουσα αξιώνει ακύρωση των ανωτέρω διαθηκών, διατάγματα που να διατάσσουν την Εναγομένη 1 να αποδώσει λογαριασμό στην Ενάγουσα για όλα τα οφέλη που απέκτησε ως αποτέλεσμα των άκυρων διαθηκών και να επιστρέψει σε αυτήν την κινητή και ακίνητη περιουσία που απέκτησε, να αποζημιώσει την Ενάγουσα για οποιαδήποτε περιουσία καταστράφηκε. Επιζητείται επίσης δήλωση και διάταγμα του Δικαστηρίου το οποίο να επικυρώνει ως μόνη έγκυρη διαθήκη την πρώτη, ημερ. 4.1.
9. Τα ίδια γεγονότα και αξιώσεις περιλαμβάνονται στην έκθεση απαίτησης της αγωγής 4426/
10. Πρόσθετα εκτίθενται και οι πιο κάτω ισχυρισμοί. Στα πλαίσια της αγωγής 1072/10, ο δικηγόρος των Εναγομένων 2 και 3, εφοδίασε τον δικηγόρο της Ενάγουσας με ένα έγγραφο, τιτλοφορούμενο "Renunciation", το οποίο παρουσιάζεται ως παραίτηση από μέρους του συζύγου της Palmer, των κληρονομικών δικαιωμάτων του από την περιουσία της συζύγου του, προς όφελος της Εναγομένης 1, Ολυμπίας Παυλίδου. Το έγγραφο αυτό ημερ. 24.7.2006, θεωρείται ότι είναι άκυρο διότι ήταν αποτέλεσμα ανεπίτρεπτων πιέσεων και απειλών της Εναγομένης 1 προς τον Palmer, ο οποίος σύμφωνα με τη διαθήκη του ημερ. 4.1.2002, ό,τι κληρονομούσε από τη σύζυγο του Palmer με τη διαθήκη της 4.1.2002, θα το κληροδοτούσε στην Ενάγουσα. Για τούτο επιζητείται με την αγωγή 4426/10 και η έκδοση πρόσθετου διατάγματος με το οποίο να κηρύσσεται άκυρο το εν λόγω έγγραφο. Η υπεράσπιση των Εναγομένων απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας περί άσκησης πιέσεων ή απειλών προς την Palmer για να συντάξει τις επίδικες διαθήκες. Προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η μόνη έγκυρη και δεσμευτική διαθήκη είναι η ημερομηνίας 1.5.2006 καθότι με εκείνη ανακλήθηκε η προηγούμενη διαθήκη ημερ. 22.2.
11. Προβάλλεται δε ισχυρισμός περί δεδικασμένου δυνάμει αποφάσεως στην αγωγή 2337/06 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου, με την οποία κηρύχθηκε ως μόνη έγκυρη και νομότυπη η διαθήκη ημερ. 1.5.
12. Το θέμα τούτο εξετάζεται πιο κάτω. Υπόθεση Ενάγουσας Τα γεγονότα γύρω από τις σχέσεις του ζεύγους Palmer με την οικογένεια της Ενάγουσας, τις επαφές που είχαν και τους δεσμούς που τους συνέδεαν, προσέφεραν με τη μαρτυρία τους η Ενάγουσα (Μ.Ε.2) και ο πατέρας της Στέφανος Μετζίτης (Μ.Ε.1). Η οικογένεια Μετζίτη είχε στενή οικογενειακή σχέση με το ζεύγος Palmer, η οποία ανάγεται στο έτος
13. Τότε το ζεύγος κατοικούσε στην Αγγλία και ο θείος της Ενάγουσας και αδελφός του Μ.Ε.1, ονόματι Τάσσος Μετζίτης, πήγε στην Αγγλία για εργασία και ανέπτυξε ιδιαίτερα φιλική σχέση με το ζεύγος. Συγκατοικούσε μέχρι το θάνατο του που επήλθε το 2001 μαζί τους και χρηματοδοτούσε συνέχεια το ζεύγος Palmer. Ο Στέφανος Μετζίτης (Μ.Ε.1), γνώρισε την Palmer to 1966 όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Κύπρο και τη φιλοξένησε στο σπίτι του στην Λάπηθο στην επαρχία Κερύνειας. Μετά τον πόλεμο του 1974, γνώρισε και τον Palmer όταν ήλθε στην Κύπρο και εκείνος για διακοπές. Μετά το γάμο του το 1981, γνωρίστηκε και η σύζυγος του με το ζεύγος. Είχαν πολύ φιλική σχέση, ήταν σχεδόν σαν οικογένεια και αγαπούσαν πολύ την Ενάγουσα, η οποία γεννήθηκε το 1990 και από την παιδική της ηλικία την αγάπησαν και την είχαν σαν παιδί τους. Εξ΄ όσων ανέφερε η Ενάγουσα, από τον καιρό που θυμάται, όλες τις γιορτές και πολλά καλοκαίρια, τα περνούσαν με το ζεύγος Palmer. Δεν θυμάται, όπως είπε χαρακτηριστικά, να πήγε θάλασσα σε άλλη επαρχία. Ο αδελφός του Μ.Ε.1, Τάσσος, έμενε στο σπίτι των Palmer, στην Αγγλία, για όσο καιρό διέμενε εκεί συντηρείτο από εκείνους, και τους έδιδε το μισθό του. Ζούσαν σαν μια οικογένεια. Δούλεψε στην Αγγλία στις τηλεπικοινωνίες και επέστρεψε στην Κύπρο περί το έτος 1987 με
14. H Palmer ήλθε για μόνιμη εγκατάσταση στην Κύπρο περί το 2001, τη χρονιά που πέθανε ο αδελφός του Μ.Ε.
15. Πούλησε το σπίτι της στην Αγγλία και αγόρασε τα επίδικα διαμερίσματα στην Πάφο. Προηγουμένως πηγαινοερχόταν από Αγγλία Κύπρο όπου και διέμενε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο αδελφός του Μ.Ε.1 επέστρεψε στην Κύπρο προτού συνταξιοδοτηθεί, διότι είχε ψυχολογικά προβλήματα. Εξ΄ όσων γνωρίζει, λάμβανε επίδομα από της υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Αγγλίας, ποσού περί 1500 λίρες. Τις επιταγές τις ελάμβανε και τις εξαργύρωνε η Palmer, η οποία και στην Κύπρο διέμενε μαζί με τον Τάσσο Μετζίτη. Ήταν η θέση της Ενάγουσας και του Μ.Ε.1 πως κάθε Σαββατοκύριακο ερχόντουσαν στην Πάφο και επισκεπτόντουσαν την Palmer. Ότι η Palmer πάντοτε υποσχόταν ότι θα άφηνε κληρονόμο της την Ενάγουσα και όταν γεννήθηκε είπε στον Μ.Ε.1, «θα έλθω στην Κύπρο να αγοράσω σπίτι για να το αφήσω στην κόρη σου» και η πεποίθηση του Μ.Ε.1 ήταν πως η Palmer ένιωθε την υποχρέωση να αφήσει την περιουσία της στην οικογένεια του, διότι με τον αδελφό του ήταν πάντα μαζί, διέμεναν μαζί, έρχονταν διακοπές μαζί και όλα τα χρόνια που δούλευε ο αδελφός του και τα λεφτά της σύνταξης του τα έδιδε στην Palmer. Ο ίδιος δεν άφηνε τίποτα για τον εαυτό του. Το πρώτο διαμέρισμα το αγόρασε η Palmer στη Λάρνακα, πλην όμως μετά το πούλησε και με προτροπή του Μ.Ε.1 αγόρασε άλλο στην Πάφο και μετά αγόρασε τα επίδικα σπίτια. Όταν τα αγόρασε ήταν άχτιστα ακόμη και έκλεισε επειγόντως ένα δωμάτιο για να τοποθετήσει τα πράγματα της μέσα η Palmer, η οποία είχε ήδη πωλήσει το σπίτι της στην Αγγλία. Είχε αγοράσει δύο διαμερίσματα, το ένα δίπλα στο άλλο, ανεξάρτητα μεν, τα οποία όμως μετά ένωσε, ανοίγοντας μία μεσόπορτα. Γι΄ αυτό στις επισκέψεις τους στην Πάφο, διέμεναν πάντα μαζί τους. Και στα επίδικα διαμερίσματα και στα προηγούμενα σπίτια, ενόσω ακόμη ζούσε ο αδελφός του Μ.Ε.
16. Ήταν η θέση του Μ.Ε.1 και της Ενάγουσας πως ουδέποτε ζήτησαν κληρονομιά, ουδέποτε επενέβηκαν στις ενέργειες της Palmer, ήταν οικογενειακοί φίλοι και δεν ήθελαν να την εκμεταλλευτούν. Η Palmer, ένα χρόνο πριν το θάνατο της, παρακολουθείτο στο ιδιωτικό νοσοκομείο Blue Cross, από την γυναικολόγο κάποια Δρ. Στέλλα και από τον ουρολόγο Νικολαΐδη. Λίγο καιρό μετά, η κυρία Ολυμπία (Εναγόμενη 1), την μετέφερε από το ανωτέρω ιδιωτικό νοσοκομείο στο Iasis, όπου παρακολουθείτο από τον Κ. Κωνσταντινίδη. Στις 30 Απριλίου, ξημερώματα 1ης Μαΐου, έπεσε στο μπάνιο, κτύπησε στο κεφάλι και μεταφέρθηκε σε σοβαρή κατάσταση αφασίας στο IASIS με ασθενοφόρο. Ειδοποιήθηκε η οικογένεια Μετζίτη από τον σύζυγο της Palmer και ήλθαν αμέσως από τη Λευκωσία στην Πάφο και μετέβησαν στο νοσοκομείο. Σύμφωνα με την Ενάγουσα, όταν πήγαν στο δωμάτιο της, την είδαν σε σοβαρή κατάσταση, είχε απλανές βλέμμα και δεν τους αναγνώρισε. Από εκείνη την ημέρα μέχρι το θάνατο της, ήταν σε άσχημη κατάσταση και δεν καταλάβαινε τίποτε. Γι΄ αυτό θεωρούν ότι δεν ήταν δυνατό με ελεύθερη βούληση να συντάξει διαθήκη. Πιστεύουν ότι τόσο η δεύτερη όσο και η Τρίτη διαθήκη της Palmer, συντάχθηκαν σε χρόνο που η ίδια ήταν σοβαρά ασθενής, πάσχουσα από καρκίνο. Η ασθένεια αυτή εμφανίσθηκε για πρώτη φορά περίπου 1 χρόνο πριν την τελευταία διαθήκη. Είναι τότε που η Εναγόμενη 1 άρχισε να προσεγγίζει και να αναπτύσσει στενές φιλικές σχέσεις με την αποβιώσασα. Τότε αρχές του 2005 που εμφανίσθηκε η ασθένεια της, η Palmer διέμενε στο σπίτι τους και πήγαινε στο Ογκολογικό της Τράπεζας Κύπρου και έκανε ραδιοθεραπείες για ένα μήνα. Εν τέλει ισχυρίζονται πως η πρώτη διαθήκη (Τεκμήριο 1), με την οποία κληροδόχος είναι η Ενάγουσα, είναι η μόνη έγκυρη ενώ οι άλλες δύο (Τεκμήρια 2 και 3), είναι άκυρες. Αντεξεταζόμενη η Ενάγουσα ανέφερε σε σχέση με τη διαθήκη Τεκμήριο 1, ότι η Palmer πληροφόρησε αυτήν και τους γονείς της, όταν ήδη είχε μετακομίσει στα διαμερίσματα της στο Nicoletta Court, ότι το θεωρεί εκτίμηση προς τον άνθρωπο που έμενε μαζί του 42 χρόνια, (το θείο της) και επειδή η ίδια δεν είχε κληρονόμους, γνώρισε από μικρή την Ενάγουσα και λόγω του θείου της γνώρισε την Κύπρο και της άρεσε και ήλθε να κατοικήσει μόνιμα. Για τις συνθήκες σύνταξης των διαθηκών (Τεκμήριο 1 και Τεκμήριο 2), αλλά και της αγοράς των σπιτιών, μαρτυρία πρόσφερε η κα Νίκη Καθητζιώτου, δικηγόρος, (Μ.Ε.3). Σύμφωνα, με αυτήν, η Palmer τον Ιούνιο του 2001 χρησιμοποίησε τις υπηρεσίες της ως δικηγόρου και αγόρασε το διαμέρισμα 3 υπνοδωματίων, αρ. 7 στο Nicoletta Court. Υπέγραψε συμβόλαιο για την αγορά του στις 23.7.
17. Παρά το γεγονός ότι την επισκέφθηκε μαζί με τον σύζυγο της, το αγόρασε μόνη της. Μεταξύ Σεπτέμβρη - Οκτώβρη του ίδιου έτους, επισκέφθηκε ξανά την Μ.Ε.3 και της ανέφερε ότι ήθελε να αγοράσει το διπλανό διαμέρισμα των δύο υπνοδωματίων. Η Μ.Ε.3 της εξήγησε πως δεν επιτρέπεται (τότε δεν επιτρεπόταν) να αγοράσει ένας αλλοδαπός δύο σπίτια, για τούτο συνεννοήθηκαν με τον εργολάβο, και έτσι τα δύο διαμερίσματα ενοποιήθηκαν σε ένα των πέντε υπνοδωματίων. Έγινε Cancellation Agreement για το πρώτο διαμέρισμα και υπογράφηκε δεύτερο ημερ. 3.10.2001 για το νέο ενοποιημένο διαμέρισμα. Ρώτησε την Palmer γιατί θέλει τόσο μεγάλο διαμέρισμα αφού είναι μόνο δύο άτομα, και της απάντησε ότι θα μένει στο άλλο ένας φίλος της ο Τάσσος, να μένει μαζί της και να τον φροντίζει. Εξ΄ όσων και πάλιν η Palmer της ανέφερε, τα χρήματα για το δεύτερο, θα της τα έδινε ο Τάσσος. Δεν γνώριζε όμως, όπως ανέφερε αντεξεταζόμενη, εάν όντως τα έδωσε ο Τάσσος. Όσες πληρωμές έγιναν μέσω της ίδιας, έγιναν με χρήματα που της έδινε η Palmer. Τον Γενάρη του 2002 ετοίμασε τη διαθήκη (Τεκμήριο 1) για την Palmer και μετά αντίστοιχη για το σύζυγο της, όπου ο ένας άφηνε την περιουσία στον άλλο (όπως ήταν η πρακτική) και μετά το θάνατο και των δύο, η περιουσία θα ανήκε στην Έλενα Μετζίτη (Ενάγουσα). Τον Φεβρουάριο του 2006, της τηλεφώνησε η Palmer και της εκδήλωσε την επιθυμία της να αλλάξει τη διαθήκη της. Της έδωσε οδηγίες να ετοιμάσει μια διαθήκη στην οποία θα άφηνε το ένα διαμέρισμα των 3 υπνοδωματίων στην Ολυμπία Παυλίδου και το άλλο των δύο υπνοδωματίων στην Ελένη Μετζίτη. Στις 22 Φεβρουαρίου 2006, την επισκέφθηκε στο γραφείο της. Η Μ.Ε.3 είχε έτοιμες τις διαθήκες, πλην όμως η Palmer της ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να κάνει αυτή τη διαθήκη γιατί η Ολυμπία τα ήθελε όλα, δεν ήταν ικανοποιημένη με το ένα. Θυμάται, είπε η μάρτυς, πολύ χαρακτηριστικά, τη φράση που χρησιμοποίησε η Palmer: "Ms Niki, she wants them all". Φαινόταν η Palmer ανήσυχη και ταραγμένη. Η Μ.Ε.3 ετοίμασε τη διαθήκη, όπως της το ζήτησε η Palmer (Τεκμήριο 2), αλλά φρόντισε να καλύψει το σύζυγο της, ώστε να μην μείνει στους δρόμους. Ανέφερε αντεξεταζόμενη, πως όταν συνέτασσε τη δεύτερη διαθήκη (Τεκμήριο 2), γνώριζε ότι η Palmer είχε καρκίνο και νοσηλεύθηκε στο νοσοκομείο Blue Cross. Μετά το θάνατο της Palmer, ξεκίνησε διαδικασία διαχείρισης σύμφωνα με τη δεύτερη διαθήκη, πλην όμως καταχώρησαν αγωγή εναντίον της οι Ολυμπία Παυλίδου και Βαλεντίνη Ομήρου, ενόψει της τρίτης διαθήκης. Στα πλαίσια εκείνης της αγωγής την πλήρωσαν κάποιο ποσό και κατέληξαν σε συμβιβασμό. Αρχικά είχε υποψίες ότι ενδεχομένως να ήταν πλαστογραφημένη η υπογραφή της Palmer στην τρίτη διαθήκη, αλλά δεν έγινε οποιαδήποτε έρευνα και έτσι την ημέρα της ακρόασης, κατέληξαν στο συμβιβασμό (Τεκμήριο 4 Απόφαση στην αγωγή 2337/2006). Για τα ισχυριζόμενα ιατρικά προβλήματα της αποβιωσάσης κλήθηκε και έδωσε μαρτυρία ο ιατροδικαστής Μάριος Ματσάκης (Μ.Ε.5). Πέραν της μαρτυρίας αυτού, κατέθεσε στο Δικαστήριο, η Μ.Ε.4 Χριστίνα Μιχαηλίδου, λογιστής στο νοσοκομείο IASIS, η οποία τηρεί και το αρχείο και υπό την ιδιότητα της αυτή, κατέθεσε τον φάκελο που τηρείται στο νοσοκομείο τους για την Palmer (Τεκμήριο 5). O M.E.5 M. Ματσάκης είναι ιατροδικαστής και ειδικός ιστοπαθολόγος. Έχει 32 χρόνια πείρα, έχει εργαστεί ως ο πρώτος ιατροδικαστής της Κυπριακής Δημοκρατίας για ενάμισι χρόνο και τώρα ιδιωτεύει (Τεκμήριο 6, βιογραφικό σημείωμα). Του ετέθη η ερώτηση/υπόθεση ότι: «E. Αν υποθέσουμε ότι μια γυναίκα 83 ετών κάπου εκεί, η οποία είναι με μεταστατικό καρκίνο ολόκληρη, εισάγεται σε μιαν κλινική με τη δήλωση αρχικά ότι είναι εγκεφαλικό, έχει εγκεφαλικό επεισόδιο και ξεκαθαρίζει στο τέλος ότι έχει υπογλυκαιμία και μένει στην κλινική, πεθαίνει σε 5 μέρες. Την πρώτη μέρα που εισήλθε με αυτές τις ασθένειες και αυτήν την ηλικία, αυτό το γήρας, μπορείτε να μας πείτε περίπου απέχει ή δεν απέχει από τη φυσιολογική λειτουργία ενός νοήμονα ανθρώπου; A. Νομίζω δεν χρειάζεται να είναι κανείς γιατρός για να απαντήσει αυτό το ερώτημα, σίγουρα δεν είναι φυσιολογική, να προσθέσω όμως Εντιμότατη ότι‑‑ ....... Α. Εκτός από τη γενικευμένη καρκινωμάτωση η οποία αναφέρεται και στο αίτιο θανάτου, δεν είναι κάτι που το λέω εγώ, υπήρχε νεφρική ανεπάρκεια, υπήρχε μόλυνση σοβαρή σαν αποτέλεσμα της οποίας τα λευκά αιμοσφαίρια ήταν πάρα πολύ ψηλά, υπήρχε σακχαρώδης διαβήτης ινσουλινοεξαρτώμενος, δεν γινόταν αιμοκάθαρση εξ' όσων γνωρίζω για τη νεφρική ανεπάρκεια και είχε γίνει νεφροστομία τρεις μέρες μετά την εισαγωγή στην κλινική. Νεφροστομία είναι η εισαγωγή εξωτερικών καθετήρων μέσω της επιφάνειας του σώματος που να συνδέουν το εξωτερικό περιβάλλον με τα νεφρά, το λέω λίγο απλοϊκά για να γίνει κατανοητό, δηλαδή δεν περνούσαν τα ούρα κανονικά να φύγουν και έπρεπε να αφαιρούνται μέσω αυτού του καθετήρα. Δεν γνωρίζω αν έγινε και στις δύο πλευρές αλλά έγινε νεφροστομία. Μια τέτοια ασθενής αντιλαμβάνεστε ότι ήταν σε πολύ δύσκολη παθολογική κατάσταση, εξού και κατέληξε στις 08/05 και ο φάκελος ο ίδιος αναφέρει ότι ήταν σε πολύ φτωχική κατάσταση, κάποτε λέει πολύ φτωχική, κάποτε λέει κρίσιμη κατάσταση». Ο μάρτυς ανέφερε ότι άντλησε τις πληροφορίες που έδωσε από αντίγραφα του φακέλου (Τεκμήριο 5) που του δόθηκαν. Ότι δεν έχει δει ποτέ την ασθενή και ούτε γνώριζε την κατάσταση της πριν την 1.5.
18. Ερωτηθείς «Εάν υποθέσουμε ότι όταν εισήχθη αυτή η γυναίκα ετοίμασε μια διαθήκη η οποία ανατρέπει όλα τα ουσιώδη μέρη προηγούμενης διαθήκης της, στην κατάσταση που βρισκόταν μπορούσε να το θεωρήσεις αυτό αμφιβόλου αξίας;», απάντησε «Εντιμότατη προτού απαντήσω την ερώτηση, να προσθέσω σ' αυτά που είχα πει προηγουμένως ότι στην ασθενή αυτήν δινόταν επίσης αριθμός φαρμακευτικών σκευασμάτων, ένα εκ των οποίων ήταν η πεθιδίνη, μια ναρκωτική ουσία, ένα οπιοειδές παρόμοιο με τη μορφίνη, τα οποία σκευάσματα θα μπορούσαν επίσης να επηρεάσουν τη διανοητική της κατάσταση και γι' αυτό το αναφέρω. Ερχόμενος στο ερώτημα του κυρίου Λουκαΐδη, σαφώς ένα τέτοιο άτομο θα μπορούσε να είχε διαταραγμένη τη διανοητική του κατάσταση και κρίση». Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας εξήγησε με αναφορά και πάλι απ΄ όσα έβλεπε στο Τεκμήριο 5 ότι όταν εισήχθη στην κλινική η διάγνωση ήταν μεταξύ εγκεφαλικού επεισοδίου και υπογλυκαιμίας. Αργότερα απερρίφθη η διάγνωση του εγκεφαλικού και επειδή έγινε μέτρηση της ποσότητας ζαχάρου στο αίμα και βρέθηκε ότι ήταν πολύ χαμηλή, η διάγνωση ήταν της υπογλυκαιμίας. Εξήγησε ότι ιη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων υπογλυκαιμίας γίνεται με τη χορήγηση ζάχαρης. Το χρονικό διάστημα το οποίο χρειάζεται ένας ασθενής για να επανέλθει εξαρτάται από την ηλικία του ασθενή. Ένα άτομο γηραιό, με πολύ βεβαρυμένο κλινικό ιστορικό επανέρχεται πιο αργά. Ουσιαστικά επανέρχεται όταν επανέλθει η ζάχαρη στο κανονικό επίπεδο, στο επίπεδο που ήταν πριν υποστεί την υπογλυκαιμία. Η Μαρία Στρίγγα (Μ.Ε.6) είναι διευθύντρια της νοσηλευτικής κλινικής του νοσοκομείου IASIS από το
19. Της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 5 και αναγνώρισε ότι είναι φάκελος του IASIS. Στους φακέλους συνήθως εισάγονται έντυπα όπου καταγράφονται τα ιατρικά report, οι οδηγίες των ιατρών, η πορεία της νόσου, οι διαγνώσεις. Τα έντυπα αυτά φαίνεται να υπάρχουν εντός του Τεκμηρίου
20. Ερωτηθείσα εάν έτυχε ποτέ να αμφισβητηθεί κανένα στοιχείο από οποιονδήποτε, απάντησε πως ποτέ δεν έτυχε, ούτε στα δύο χρόνια που εργάζεται στην Κύπρο, ούτε στα 30 χρόνια που δουλεύει στη νοσηλευτική. Δέχθηκε η μάρτυς αντεξεταζόμενη, πως δεν γνώριζε τον ασθενή στον οποίο ανήκει ο φάκελος (Τεκμήριο 5). Υπόθεση Εναγομένων Μία από τις επιβεβαιωτές μάρτυρες της διαθήκης, ημερ. 1.5.2006 (Τεκμήριο 3) ήταν η κα Josephine Bernett (M.Y.1). Εργαζόταν τον επίδικο χρόνο ως matron (προϊστάμενη νοσοκόμα) στο ιδιωτικό νοσοκομείο IASIS από τις 19.4.2004 μέχρι τον Δεκέμβριο του
21. Την Ολυμπία Παυλίδου (Εναγόμενη 1), τη γνωρίζει επαγγελματικά διότι είναι μικροβιολόγος και συνεργαζόταν με τον Δρ. Πανίκο Παπαγεωργίου. Την Palmer τη γνώρισε ως ασθενή της κλινικής IASIS. Την 1.5.2006 η Πάτρα Ιωάννου, η οποία είναι νοσοκόμα στο IASIS, μετέφερε με το αυτοκίνητο, την Palmer στην κλινική η ώρα 9:00 π.μ. Ετοίμασε η ίδια η μάρτυς το Admission Certificate και την ανέβασε στο δωμάτιο τη, στον πρώτο όροφο. Όταν η Palmer έφθασε στην κλινική, είχε πολύ χαμηλό σάκχαρο και της χορηγήθηκαν τα σχετικά φάρμακα, σύμφωνα με συνταγή που έδωσε ο Δρ. Παπαδόπουλος. Μέχρι η ώρα 3:00 μ.μ. το σάκχαρο ανέβηκε σε φυσιολογικά όρια και η Palmer ήταν πολύ καλά. Περιγράφει ως εξής την υπογραφή της διαθήκης: «Γύρω στις 3:00 μ.μ. η κα Βαλεντίνη Ομήρου, Δικηγόρος, ήταν στο δωμάτιο της κας Mathilde Palmer στην Κλινική ΙΑΣΙΣ και με κάλεσε από τον όροφο να πάω στο δωμάτιο, εκείνη την ώρα η κα Mathilde Palmer καθόταν στο κρεβάτι της και η κα Βαλεντίνη Ομήρου με ρώτησε αν θα μπορούσα να μαρτυρήσω την Τελευταία Διαθήκη της κας Mathilde Palmer κατά την διάρκεια που η κα Mathilde Palmer θα την υπέγραφε. Η κα Mathilde Palmer διάβασε τη Διαθήκη και είπε ότι συμφωνεί με το περιεχόμενο της και ότι ήθελε να την υπογράψει, είχε πολύ καθαρό μυαλό εκείνη τη στιγμή και ήταν πολύ σίγουρη τι έκανε. Η κα Βαλεντίνη Ομήρου, μου ζήτησε να φωνάξω ακόμα ένα άτομο για να μαρτυρήσει τη Διαθήκη ως 2ος επιβεβαιωτής μάρτυρας, έτσι φώναξα την καν Μαρίνα Νικολαϊδη, η οποία ήταν νοσοκόμα στην Κλινική ΙΑΣΙΣ, η κα Μαρίνα Νικολαϊδη ήρθε στο δωμάτιο της κας Mathilde Palmer και η κα Μαρίνα Νικολαϊδη κι εγώ στεκόμασταν μπροστά στη κα Mathilde Palmer η οποία καθόταν στο κρεβάτι της. Ρώτησα ξανά την κα Mathilde Palmer αν είναι καλά και ξέρει τι θα κάνει, εκείνη μου απάντησε ότι είναι καλά και ξέρει ακριβώς τι κάνει. Η κα Mathilde Palmer διάβασε την Διαθήκη η ίδια και την υπέγραψε στην παρουσία μου και στην παρουσία της κας Μαρίνας Νικολαϊδη και μαζί υπογράψαμε ως επιβεβαιωτές Μάρτυρες. Εκείνο το απόγευμα η κα Mathilde Palmer είχε συνέλθει με την χορήγηση των φαρμάκων που της δόθηκε, είχε πολύ καθαρό μυαλό και γνώριζε τι έκανε». Η μάρτυς αναγνώρισε από το Τεκμήριο 5 το πιστοποιητικό εισαγωγής, το οποίο εξέδωσε η ίδια (Τεκμήριο 5(α)). Βρήκε επίσης το Drug Therapy Sheet (Τεκμήριο 5(β)) και διάβασε τα φάρμακα που της δόθηκαν. Το πρώτο που της δόθηκε ήταν ορός, ποσότητα ενός λίτρου και το δεύτερο και πάλι ορός στον οποίο προστέθηκαν dextrose και Actrapid. Από τα φάρμακα που φαίνεται ότι της χορηγήθηκαν δεν της δόθηκαν πεθιδίνες. Από το Diabetic Chart (Τεκμήριο 5(γ)), προκύπτει ότι το επίπεδο σακχάρου σταδιακά ανέβηκε μέχρι που έφτασε το 115 στις 12:00 τα μεσάνυχτα. Το φυσιολογικό όριο σακχάρου είναι 96 με
22. Επεξήγησε η μάρτυς ότι όταν την κάλεσαν να υπογράψει ως μάρτυρας, η Palmer ήταν καλά, είχε καθαρό μυαλό και καθόταν στο κρεβάτι της. Η ίδια, δεν γνώριζε ούτε το περιεχόμενο της διαθήκης, ούτε ήξερε την προϊστορία της διαθήκης, ούτε αν είχε άλλη υπέρ του ανδρός της, την οποία ανακαλούσε. Η κα Βαλεντίνη Ομήρου - Προκοπίου (Εναγόμενη 2/Μ.Υ.2) είναι διαχειρίστρια της περιουσίας της αποβιωσάσης Palmer, δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημερ. 24.2.09, στην αίτηση διαχείρισης 316/08 (Τεκμήριο 7). Σχετικά με τις συνθήκες σύνταξης και ετοιμασίας της διαθήκης, ημερ. 1.5.06 (Τεκμήριο 3), ανέφερε ότι: Κατά τις 26.4.2006 η Palmer την επισκέφθηκε στο γραφείο της και της παρουσίασε αντίγραφο της διαθήκης ημερ. 22.2.06, την οποία ετοίμασε η δικηγόρος κα Καθητζιώτου. Επειδή, όπως της είπε, δεν ήταν ευχαριστημένη, ούτε με τη δικηγόρο της, ούτε με το σύζυγο της, της έδωσε οδηγίες να ετοιμάσει νέα διαθήκη με τροποποιήσεις, αναφορικά με το σύζυγο της, την εκτελέστρια της διαθήκης. Να αφήσει ποσό Λ.Κ.1.000.- στη Βέρα Μιτίδη και το αυτοκίνητο της στην κα Πάτρα Ιωάννου, νοσοκόμα στην κλινική ΙΑΣΙΣ. Την 1η Μαΐου, 2006, νωρίς το απόγευμα, της τηλεφώνησαν από την κλινική ότι η Palmer, η οποία νοσηλευόταν εκεί, την ζητούσε. Παρά το ότι ήταν αργία η μέρα εκείνη, επισκέφθηκε τη Palmer, η οποία της ζήτησε να υπογράψει τη διαθήκη της. Πήγε στο γραφείο της, εκτύπωσε τη διαθήκη η οποία ήταν έτοιμη και επέστρεψε στην κλινική η ώρα 3:00 μ.μ. Διάβασε τη διαθήκη στη Palmer, η οποία δήλωσε ότι συμφωνεί και τότε αναζήτησε 2 άτομα να υπογράψουν ως μάρτυρες. Βρήκε την Josephine Bennett (M.Y.1) η οποία φώναξε μια άλλη νοσοκόμα την κα Μαρίνα Νικολαϊδου και εισήλθαν και εκείνες στο δωμάτιο. Η Μ.Υ.1 τη ρώτησε αν είναι καλά και αν γνωρίζει τι θα κάνει και η Palmer απάντησε ότι είναι πολύ καλά και διάβασε μπροστά τους το περιεχόμενο της διαθήκης. Ακολούθως, στην παρουσία των δύο άλλων κυριών, υπέγραψε τη διαθήκη της Τεκμήριο
23. Μετά τούτο, έθεσαν τις υπογραφές τους, ως επιβεβαιωτές μάρτυρες, οι εν λόγω κυρίες. Όταν πληροφορήθηκε το θάνατο της Palmer, παρέδωσε διά χειρός στον Πρωτοκολλητή τη διαθήκη, στις 11.5.
24. Στις 25.5.06, όταν πήγε να καταχωρήσει την αίτηση επικύρωσης της διαθήκης, ενημερώθηκε ότι ήδη είχε καταχωρηθεί αίτηση επικύρωσης της διαθήκης 22.2.06 με αρ. διαχ. 117/
25. Ακολούθως έλαβε τα αναγκαία διαβήματα για να μην προχωρήσει η διαχείριση και κατεχώρησαν, μαζί με τις υπόλοιπες Εναγόμενες, την αγωγή 2337/06, η οποία και συμβιβάσθηκε στις 8.10.08 (Τεκμήριο 4). Τον Ιούλιο του 2006, την επισκέφθηκε στο γραφείο της ο Palmer, της ανέφερε ότι το ζεύγος Μετζίτη τον πολιορκούν για να διεκδικήσει τα δικαιώματα του από την περιουσία της συζύγου του, και της παρέδωσε επιστολή που του απέστειλαν καθώς και αντίγραφο απαντητικής προς εκείνους επιστολής του (Τεκμήριο 8(α) και 8(β)). Της ανέφερε ότι θέλει να τιμήσει την επιθυμία της συζύγου του και της ζήτησε να ετοιμάσει και ετοίμασε δήλωση αποποίησης του κληρονομικού του μεριδίου, την οποία και υπέγραψε στις 24.7.06 (Τεκμήριο 9). Η ίδια, ουδεμία πίεση ή επιρροή άσκησε στην Palmer, η οποία και υπόγραψε με την ελεύθερη βούληση της, τη διαθήκη ημερ. 1.5.
26. Αντεξεταζόμενη, ανέφερε πως η εικόνα της Palmer στο κρεβάτι της κλινικής, ήταν εικόνα ανθρώπου που φαίνεται καλά, όπως τότε που την επισκέφθηκε στο γραφείο της. Γι΄αυτό δεν το θεώρησε αναγκαίο ή επιβεβλημένο να μιλήσει με ιατρό για να βεβαιωθεί ότι είναι καλά και ικανή να υπογράψει διαθήκη. Την εκδοχή της για τα διαδραματισθέντα και πεπραγμένα γύρω από τις συνθήκες της διάθεσης της περιουσίας της Palmer προς όφελος της, έδωσε η Εναγόμενη 1 Ολυμπία Παυλίδου. Η κυρίως εξέταση της δόθηκε με τη μορφή γραπτής δήλωσης, γραμμένης και στα αγγλικά και στην ελληνική γλώσσα. Ζητήθηκε να καταθέσει στο Δικαστήριο στην αγγλική γλώσσα, την οποία γνωρίζει αρκετά καλά διότι έζησε για αρκετά χρόνια στην Αγγλία, ενώ την ελληνική την ομιλεί πλην όμως δεν ξέρει να διαβάζει και να γράφει. Ηγέρθη ένσταση εκ μέρους του συνηγόρου της Ενάγουσας για να δοθεί μαρτυρία στα αγγλικά γιατί είναι Κύπρια με μητρική γλώσσα την ελληνική, για να μην παρέχεται ευκαιρία και χρόνος στη μάρτυρα να σκέφτεται ενόσω γίνεται μετάφραση. Το Δικαστήριο επέτρεψε την κατάθεση της δήλωσης της μάρτυρος και στην ελληνική και αγγλική (Ένδειξη Δ.1 και Δ.2), την οποία ανέγνωσε ο συνήγορος της. Η μαρτυρία δόθηκε στην ελληνική γλώσσα αφού το Δικαστήριο ανέφερε πως αν διαφαινόταν ότι υπήρχε πρόβλημα στην κατανόηση θα επανεξέταζε το αίτημα. Ανέφερε η Μ.Υ.3 πως μετανάστευσε στην Αγγλία σε ηλικία 5-6 ετών όπου και παρέμεινε μέχρι το
27. Το ζεύγος Palmer ήσαν στενοί οικογενειακοί φίλοι των γονιών της. Τους γνώρισε από την παιδική της ηλικία αφού αντάλλασσαν επισκέψεις μεταξύ τους. Το 1978 παντρεύτηκε και μετακόμισε μόνιμα στην Κύπρο. Κάποιες φορές, μαζί με τους γονείς της που την επισκέπτονταν ερχόταν μαζί τους και η Palmer. Όταν οι γονείς της μετακόμισαν μόνιμα στην Κύπρο, η Palmer, αγόρασε διαμέρισμα κοντά σ΄ εκείνο των γονιών της, αφού πώλησε ένα άλλο που είχε. Σχεδόν καθημερινά την έβλεπε στο σπίτι των γονιών της. Η Palmer ήταν ενθουσιασμένη με την Κύπρο και την επισκεπτόταν συχνά, εν αντιθέσει με το σύζυγο της ο οποίος ήταν κλειστός χαρακτήρας και προτιμούσε να μένει στην Αγγλία για να προσέχει τις γάτες και τους σκύλους του. Προτιμούσε να απομονώνεται διαβάζοντας και παρακολουθώντας τηλεόραση. Το 2001 η Palmer αγόρασε ένα σπίτι το οποίο βρισκόταν υπό ανέγερση και το οποίο δεν ήταν τόσο απομονωμένο όσο θα ήθελε ο σύζυγος της αλλά είχε και γείτονες. Παρά ταύτα μετακόμισε σε αυτό και σε λίγους μήνες ήλθε στην Κύπρο και ο σύζυγος της για μόνιμη εγκατάσταση. Το 2006, η μάρτυρας μετέβη στην Αμερική με το σύζυγο της για να παραστούν στην αποφοίτηση του υιού τους. Συνεννοήθη με την Palmer, κατά τη διάρκεια της απουσίας της από την Κύπρο, να διαμένει μαζί τους η οικιακή της βοηθός για να τους βοηθά και να τους κάνει παρέα. Η Palmer ενθουσιάστηκε με την ιδέα, έκανε παρέα μαζί της, πλην όμως επειδή ο σύζυγος της δυσανασχετούσε διότι γινόταν φασαρία, η Palmer μετέφερε την οικιακή βοηθό πίσω στο σπίτι της μάρτυρος. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στην Αμερική είχε καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία μαζί με την Palmer. Με την πάροδο κάποιων ημερών η Palmer της ανέφερε ότι αισθανόταν πολύ αδύναμη, δεν μπορούσε να ετοιμάσει κάτι για να φάει και ότι ο σύζυγος της δεν της έδινε σημασία ούτε τη βοηθούσε. Αφού αυτό συνέχισε για τις επόμενες μέρες η Μ΄.Υ.3 αποφάσισε να επιστρέψει στην Κύπρο με την επόμενη διαθέσιμη πτήση, πρόθεση την οποία κοινοποίησε στην Palmer, η οποία δεν έφερε καμία αντίρρηση. Επέστρεψε όντως στην Κύπρο στις 30.4.2006 αργά το βράδυ και την επομένη ετοιμαζόταν να επισκεφθεί τους Palmer όταν έλαβε τηλεφώνημα η ώρα 10:45 από τον κ. Παπαδόπουλο, ιατρό στην κλινική ΙΑΣΗ, ο οποίος της ανέφερε το γεγονός της εισαγωγής της Palmer στην κλινική. Μετέβηκε στην κλινική η ώρα 11:25-11:30 για να ενημερωθεί για την κατάσταση της υγείας της Palmer και της ανέφεραν ότι γίνονται εξετάσεις και αναλύσεις. Έφυγε από την κλινική και μετέβηκε στο εργαστήριο της για να προβεί σε κάποιες επείγουσες αναλύσεις. Γύρω στις 1:30 περίπου, ο ιατρός Παπαδόπουλος την ενημέρωσε ότι η Palmer ήταν καλά. Ότι είχε πέσει η ποσότητα σακχάρου στο αίμα και εξαιτίας αυτού είχε λιποθυμήσει. Μίλησε στο τηλέφωνο και με την Palmer η οποία τη διαβεβαίωσε ότι ένιωθε πολύ καλύτερα. Όταν ολοκλήρωσε τις επαγγελματικές της υποχρεώσεις, γύρω στις 17:00 με 18:00 επισκέφθηκε στην κλινική την Palmer και τη βρήκε να κάθεται σε καρέκλα δίπλα από το κρεβάτι της και μόλις την είδε σηκώθηκε και την αγκάλιασε. Επισκεπτόταν καθημερινά την Palmer στην κλινική μέχρι τις 7.5.
28. Την επισκέφθηκε (όταν ήταν βέβαια και η ίδια εκεί) μια φορά ο σύζυγος της και δύο φορές ένα άλλο ζευγάρι, ο Πάνος και η Βέρα. Μετά το θάνατο της Palmer, συνέχιζε να επισκέπτεται καθημερινά τον Palmer, του έπαιρνε φαγητό και τον βοηθούσε στα ψώνια του. Σε μια από τις επισκέψεις της ήταν πολύ αναστατωμένος και της ανέφερε ότι δεχόταν ενοχλητικά/απειλητικά τηλεφωνήματα και γράμματα από τους Πάνο και Βέρα και θεωρούσε ότι παρεμβαίνουν σε προσωπικά ζητήματα, πράγμα που, όπως της δήλωσε, δεν το επιθυμούσε. «Σχετικά πρόσφατα» βρήκε μια επιστολή η οποία υπογράφεται από τους Πάνο και Βέρα (Τεκμήριο 8Α) και ένα αντίγραφο απαντητικής επιστολής που φαίνεται ότι στάλθηκε από τον Palmer προς εκείνους (Τεκμήριο 8Β). Είναι η θέση της μάρτυρος, πως γνωρίζει τους Palmer από τα παιδικά της χρόνια και ουδέποτε της ανέφεραν οτιδήποτε για τη Μετζίτη. Η ίδια δε καμιά πίεση ή επιρροή άσκησε στην Palmer, ώστε να συντάξει τη διαθήκη ημερ. 1.5.
29. Αντεξεταζόμενη επέμενε στα όσα κατά την κυρίως εξέταση της ανέφερε. Σε σχετικές ερωτήσεις για τις σχέσεις του ζεύγους Palmerανέφερε ότι ο σύζυγος αποκαλούσε και αναφερόταν στη σύζυγο του με υποτιμητικό τρόπο και αποκαλώντας την "silly cow". Ανέφερε επίσης ότι έμαθε για πρώτη φορά ότι η Palmer την καθιστούσε κληροδόχο της, μετά το θάνατο της, όταν της τηλεφώνησε η κα Ομήρου και της το ανακοίνωσε. Αυτή ήταν η υπό και εκ μέρους των διαδίκων μερών προσφερθείσα μαρτυρία. Ότι δεν έχει προσφερθεί μαρτυρία που να αποδεικνύει ψυχική πίεση ή απειλή ώστε να αποσεισθεί το βάρος απόδειξης που φέρει επί των ώμων της. Ότι η δοθείσα από τον Δρ. Ματσάκη μαρτυρία δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη διότι βασίσθηκε επί υποθετικών γεγονότων, αφού δεν δόθηκε ιατρική μαρτυρία. Από την αντίπερα όχθη ο κ. Λουκαϊδης εισηγείται με αναφορές στη μαρτυρία το αναξιόπιστο των μαρτύρων που κατέθεσαν για την υπόθεση των Εναγομένων. Τονίζει ιδιαίτερα το γεγονός της αλλαγής των κληροδοτημάτων της διαθέτου Palmer και κυρίως το γεγονός πως σε διάστημα δύο μηνών, δηλαδή από τον Φεβρουάριο μέχρι την πρώτη Μαίου, αποκλήρωσε τελείως το σύζυγο της προς όφελος της Εναγομένης
30. Επικαλέστηκε αγγλικά συγγράμματα και αποφάσεις για να υποδείξει πως σε περίπτωση γηραιού και άρρωστου ατόμου, θα πρέπει πριν την εκτέλεση της διαθήκης του, ο δικηγόρος που είναι παρών, θα πρέπει να καλεί ιατρό, ο οποίος να πιστοποιεί την ικανότητα του διαθέτη να καταλαβαίνει και να έχει επίγνωση των πράξεων του. Είναι ο λεγόμενος χρυσός κανόνας (golden rule) ο οποίος ετέθη από το 1928, συνεχίσθηκε και αναπτύχθηκε από τη νομολογία και αποτελεί κανόνα καθοδήγησης των δικηγόρων σε περιπτώσεις ηλικιωμένων ή/και αρρώστων που επιδιώκουν να συντάξουν διαθήκη (The Law of Succession by Sir David Parry, 3rd edition, Kenward v. Adams, The Times, 29 November 1975). Αξιολόγηση Έχω παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες να καταθέτουν και τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Στην κρινόμενη περίπτωση καμία από τις κατονομαζόμενες κληροδόχους είναι νόμιμη κληρονόμος της θανούσας Palmer. Όποια δικαιώματα και κληροδοτήματα διεκδικούν, το έλκουν λόγω της φιλίας που αμφότερες διατείνονται ότι τόσον οι ίδιες όσο και οι οικογένειες τους διατηρούσαν με την Palmer. Τόσον η Ενάγουσα (Μ.Ε.2) όσο και ο πατέρας της (Μ.Ε.1) κρίνονται αξιόπιστοι. Θεωρώ ότι κατέθεσαν στο Δικαστήριο εκείνα τα οποία βίωσαν με τα χρόνια φιλίας που τους συνέδεαν με το ζεύγος Palmer και κυρίως με τη θανούσα. Το γεγονός ότι η Ενάγουσα δεν θυμόταν ημερομηνίες γενεθλίων του θείου της Τάσσου ή της Palmer ή τη διεύθυνση του σπιτιού στο οποίο διέμεναν αυτό δεν αποτελεί στοιχείο αναξιοπιστίας αλλά κυρίως αδυναμία μνήμης να θυμηθεί μερικά γεγονότα ή ημερομηνίες ενώ κάποια άλλα τα αποτυπώνει πιο έντονα. Ούτε ότι δεν παρευρέθηκε στην κηδεία της Palmer καταδεικνύει έλλειψη αγάπης και φιλίας. Ήταν 16 χρονών τότε, μαθήτρια και είχε σχολείο. Εκείνο βέβαια που δεν μπορώ να παραγνωρίσω από τη μαρτυρία τους είναι πως αμφότεροι (Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2) κατέφυγαν σε υπερβολές, όπως π.χ. κάθε σαββατοκύριακο επίσκεψη στην Πάφο, κάθε καλοκαίρι, κάθε γιορτή. Κρίνεται όμως πως το έπραξαν για να τονίσουν τη συχνότητα των επαφών και των επισκέψεων τους. Ούτε μπορώ να παραβλέψω πως κατέφυγαν σε εικασίες και συμπεράσματα αστήρικτα και αναπόδεικτα. Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο για την ισχυριζόμενη χρηματοδότηση του ζεύγους Palmer από τον θείο Τάσσο. Ούτε για το ύψος του μισθού του ή του επιδόματος, του τυχόν επιδόματος που ισχυρίσθηκε ο Μ.Ε.1 ότι ελάμβανε από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Το γεγονός ότι δεν άφησε χρήματα όπως ισχυρίσθηκε ο Μ.Ε.1, δεν οδηγεί αναπόφευκτα στο συμπέρασμα πως όλα τα χρήματα του τα έδινε στην Palmer. Εξάλλου, όπως είπε ο ίδιος ο Μ.Ε.1, ο Τάσσος αντιμετώπιζε ψυχολογικά προβλήματα. Χρειαζόταν φροντίδα καθώς και φάρμακα. Όταν επέστρεψε στην Κύπρο ο Τάσσος διέμενε στην Πάφο και ο αδελφός του στη Λευκωσία. Η Palmer αργότερα, το 2001, ήρθε για μόνιμη εγκατάσταση. Μέχρι τότε πηγαινοερχόταν. Ποιος φρόντιζε τον Τάσσο και πως πλήρωνε για τη συντήρηση και διαβίωση του; Αυτά είναι ερωτήματα που τίθενται όχι για να απαντηθούν αλλά για να καταδείξουν πως δεν μπορούμε να οδηγούμαστε σε τέτοια συμπεράσματα. Αποδεκτή ως ειλικρινής και αξιόπιστη κρίνεται η μαρτυρία και όσα η δικηγόρος κα Νίκη Καθητζιώτου κατέθεσε στο Δικαστήριο. Ήταν σταθερή, ευθύς και απαντούσε χωρίς σκέψεις και υπεκφυγές. Δεν διέκρινα κανένα κίνητρο πίσω από τη μαρτυρία της, ούτε ότι βρίθει ανακριβειών και αντιφάσεων όπως εισηγούνται οι Εναγόμενοι. Σαν τέτοια αντίφαση σχολιάστηκε το εξής: Είπε στην κυρίως εξέταση της ότι η ίδια είχε αναλάβει τις διαδικασίες για ενοποίηση των δύο σπιτιών που αγόρασε η Palmerκαι ως εκ τούτου γνώριζε το 2006 ότι δεν υπήρχαν δύο σπίτια ούτως ώστε να κληροδοτήσει το ένα στην Ολυμπία και το άλλο στην Ενάγουσα. Συνεπώς, καταλήγει η εισήγηση, η κα Καθητζιώτου παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της Ενάγουσας. Καυτηριάζεται επίσης η δήλωση της Μ.Ε.3 ότι φρόντισε να καλύψει το σύζυγο της Palmer, θεωρώντας ότι ενήργησε αντιδεοντολογικά και ενάντια στη βούληση της διαθέτριας. Το Δικαστήριο δεν συμφωνεί ότι οι ανωτέρω δηλώσεις αποκαλύπτουν αναξιοπιστία. Η Palmer όντως αγόρασε δύο διαμερίσματα τα οποία ενώθηκαν με μια πόρτα και το γεγονός ότι η Μ.Ε.3 ενδιαφέρθηκε για τα συμφέροντα του συζύγου της Palmer αυτό δεν δεικνύει αναξιοπιστία και αναλήθεια. Απόλυτα ειλικρινής και αξιόπιστη κρίνεται η Μ.Υ.2 κα Βαλεντίνη Ομήρου, η δικηγόρος που συνέταξε την τρίτη υποθήκη. Ήταν πηγαία, αυθόρμητη και σαφής. Το γεγονός ότι δεν φώναξε ιατρό να βεβαιώσει την υγεία της Palmer και αν ήταν σε θέση να αντιληφθεί τι έπραττε, αυτό δεν άπτεται του θέματος αξιοπιστίας της μάρτυρος, αλλά θέματος εγκυρότητας της διαθήκης, το οποίο εξετάζεται κατωτέρω. Αξιόπιστη κρίνεται επίσης η Μ.Υ.1 Josephine Bernett, νοσοκόμα και επιβεβαιωτής μάρτυρας της διαθήκης. Η ρηθείσα κανένα κίνητρο δεν είχε να μην πει όσα η ίδια έπραξε και βίωσε. Η επανάληψη του ισχυρισμού της ότι η Palmerείχε καθαρό μυαλό όταν υπέγραφε, θεωρώ ότι τέθηκε καθ΄ υπερβολή με σκοπό να τονίσει την κατάσταση της διαθέτιδας, όχι γιατί ήταν ψεύτικος, αλλά όπως η ίδια αντιλαμβανόταν την κατάσταση. Ολυμπία Παυλίδου: Παρουσιάζεται και αυτή φίλη που ενδιαφέρεται και φροντίζει την Palmer. Της οποίας η γνωριμία πηγαίνει πολύ πίσω, όταν ακόμη ήταν περίπου 18 χρονών. Τη συναντά και συναναστρέφεται όταν έρχεται για διακοπές στην Κύπρο και όταν τελικά μετακομίζει η Palmer στην Κύπρο. Δεν έχουν αμφισβητηθεί αυτά. Και είναι αποδεκτά. Τη θεωρώ σε τούτο το μέρος της μαρτυρίας της αξιόπιστη. Όχι όμως και σε όσα υπερέβαλλε, συμπεραίνοντας ότι η οικογένεια Μετζίτη δεν ήταν φίλοι με την Palmer ή ότι δεν έρχονταν στην Πάφο. Οι Μετζίτη ανέφεραν ότι έρχονταν σαββατοκύριακα και σε γιορτές. Δεν σημαίνει ότι επειδή δεν τους γνώρισε η ίδια, δεν τους ήξερε ή δεν τους αγαπούσε η Palmer. Εξάλλου στην Ελένη Μετζίτη, κόρη του Πάνου και της Βέρας Μετζίτη, επιθυμούσε να κληροδοτηθεί η περιουσία της, μετά το θάνατο του συζύγου της. Περαιτέρω, η ίδια η Παυλίδου ανέφερε πως στη διάρκεια της νοσηλείας της Palmer από 1.5.2006 μέχρι 8.5.2006 που απεβίωσε είδε να την επισκέπτεται και ένα άλλο ζευγάρι ονόματι Πάνος και Βέρα, δύο φορές. Μαρτυρία Δρ. Μάριου Ματσάκη Ο ρηθείς μάρτυρας (Μ.Ε.5) κλήθηκε ως εμπειρογνώμονας και ως τέτοιος αντιμετωπίζεται από το Δικαστήριο, ενόψει της μακράς πείρας και των προσόντων του. Είναι νομολογημένο ότι οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους. Με αυτό τον τρόπο μπορεί το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Anastassiades v. Republic