← Κύπρος

Archofin Estates Limited ν. Του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ως Νόμιμος Εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αριθμός Παραπομπής :- 184/2007, 25

Archofin Estates Limited ν. Του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ως Νόμιμος Εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αριθμός Παραπομπής :- 184/2007, 25/9/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2017:A166 Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου Εν τω Δικαστήριω Καθορισμού Αποζημιώσεων Ενώπιον :- Μάνθου Α. Ματθαίου Α. Ε. Δ. Αριθμός Παραπομπής :- 184/2007 Μεταξύ :- Archofin Estates Limited Απαιτήτρια Και Του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ως Νόμιμος Εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας Αποζημιούσας Αρχής Ημερομηνία έκδοσης της απόφασης :- Δευτέρα 25η Σεπτεμβρίου 2017 Για την Αιτήτρια :- κα. Λίζα Λουκαίδου-Θεοφάνους Για ν' ακούσει απόφαση :- κα. Λίζα Λουκαίδου-Θεοφάνους Για την Αποζημιούσα Αρχή :- κος. Ανδρέας Χατζηκύρου Για ν' ακούσει απόφαση :- κος. Ανδρέας Χατζηκύρου Τελική Απόφαση Εισαγωγή 1 Εξετάζεται με αυτή την απόφαση η απαίτηση για επιδίκαση δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης για την απαλλοτρίωση μέρους ακίνητης ιδιοκτησίας της απαιτήτριας, δηλαδή του τεμαχίου 499, Φύλλο/Σχέδιο XXVI/59 της επαρχίας Πάφου στον Δήμο Πόλεως Χρυσοχούς στην τοποθεσία Κατά Μεχμέτ με αριθμό εγγραφής 0/9803 (στο εξής θα καλείται το «επίδικο ακίνητο»). 2 Καταγράφεται στη σχετική προσφορά (τεκμήριο 18) ως ο σκοπός της απαλλοτρίωσης μέρους του επίδικου ακινήτου η κατασκευή συγκεκριμένου έργου, δηλαδή του αυτοκινητόδρομου Πάφου - Πόλης Χρυσοχούς. Το οποίο έργο, σύμφωνα και με τη μαρτυρία η οποία έχει παρουσιαστεί, παρά και την πάροδο χρονικής περιόδου σχεδόν 10 ετών από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης την 1/9/2006 μέχρι και την ημερομηνία επιφύλαξης αυτής της απόφασης στις 30/6/2016 όχι μόνο δεν έχει επιτευχθεί αλλά ούτε καν έχει αρχίσει. 3 Κατά την εξέταση της νομικής πτυχής της παραπομπής το στοιχείο αυτό της μη κατασκευής του συγκεκριμένου έργου έχει τη δική του ιδιαίτερη σημασία ως προς τον καθορισμό της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης. Σε σχέση δηλαδή με το χρόνο υπολογισμού αυτής. Καθώς η διαπίστωση της επιζήμιας επίδρασης στην αξία της υπόλοιπης ιδιοκτησίας που παραμένει είναι θέμα πραγματικό και κρίνεται από το Δικαστήριο κάτω από το πρίσμα της προσαγόμενης σε κάθε περίπτωση μαρτυρίας λαμβάνοντας υπόψη τα «.κατά τον χρόνον της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως υφιστάμενα δεδομένα». 4 Σύμφωνα δηλαδή και με την παράγραφο (στ) του άρθρου 10 του περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως Νόμου, Ν. 15/62όπως αυτός τροποποιήθηκε (στο εξής θα καλείται ο «σχετικός Νόμος») και διατηρώντας υπόψη ιδιαίτερα τον περί Αναγκαστικής Απαλλοτριώσεως (Τροποποιητικός) Νόμος του 1983 (Ν.25/83)και την παράγραφο (γ) του άρθρου 6 αυτού του τροποποιητικού Νόμου. Σύμφωνα με την οποία για τους σκοπούς υπολογισμού της αποζημίωσης δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 10 λαμβάνονται υπόψη τα κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσης υφιστάμενα δεδομένα. 5 Βεβαίως η αναφορά στα «υφιστάμενα δεδομένα» «.κατά τον χρόνον της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως» έχει και αυτή τη δική της σημασία και χρήζει ερμηνείας κατά την εφαρμογή της σε σχέση και με τα επίδικα δεδομένα, βάσει και σχετικής νομολογίας επί του θέματος. Νομολογία η οποία παρατίθεται πιο κάτω (βλ. σχετικά τις παραγράφους 44 έως 53 αυτής της απόφασης). 6 Δηλώθηκε από τους ευπαίδευτους δικηγόρους των διαδίκων στις 27/3/2015, ως παραδεκτό γεγονός, η κατά τετραγωνικό μέτρο αξία του απαλλοτριωθέντος μέρους του επίδικου ακινήτου σε €115,00 ανά τετραγωνικό μέτρο όχι όμως σε ολόκληρη την έκταση η οποία έχει απαλλοτριωθεί. 7 Καθότι σε σχέση με έκταση 108 τετραγωνικών μέτρων βάσει της ΕΚΑ 22/87 είχε απαλλοτριωθεί δικαίωμα δουλείας, δηλαδή μέρος του δρόμου για δικαίωμα τοποθέτησης αγωγού σε σχέση με την οποία καταβλήθηκε αποζημίωση σε ποσοστό 30% ενώ από την έκταση αυτή 108 τετραγωνικά μέτρα συμπεριλαμβάνονται στην απαλλοτριωθείσα έκταση και για αυτό το λόγο υπολογίζεται αποζημίωση σε ποσοστό 70%. Σχετική επί του θέματος είναι η έκθεση εκτίμησης της εκτιμήτριας της αποζημιούσας αρχής. 8 Ως αποτέλεσμα, το κύριο επίδικο θέματο οποίο απέμεινε προς εκδίκαση και έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου είναι αυτό της επιζήμιας επίδρασης στο υπόλοιπο μέρος του απαλλοτριωθέντος ακινήτου, με εξαίρεση ενός επιπρόσθετου μικρής έκτασης υπόλοιπου μέρους του επίδικου ακινήτου όπως αναφέρεται στην ακόλουθη παράγραφο. 9 Συγκεκριμένα, όπως σαφώς αναφέρεται τόσο στην έκθεση εκτίμησης της εκτιμήτριας της αποζημιούσας αρχής όσο και στην τελική αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου της αποζημιούσας αρχής, αποδεκτό από την αποζημιούσα αρχή γίνεται επίσης και ποσοστό 90% επιζήμιας επίδρασης σε αυτό το μικρό υπόλοιπο μέρος του επίδικου ακινήτου έκτασης 84 τετραγωνικών μέτρων. 10 Συνοπτικά διευκρινίζεται δηλαδή πως το απαλλοτριωθέν μέρος από συνολική έκταση 13.434 τετραγωνικών μέτρων έχει έκταση 1.176 τετραγωνικά μέτρα ενώ ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης δημιουργούνται δύο υπόλοιπα μέρη, το ένα έκτασης 12.174 τετραγωνικών μέτρων και το δεύτερο έκτασης 84 τετραγωνικών μέτρων (σχετικό είναι και το τεκμήριο 18, δηλαδή η προσφορά από την αποζημιούσα αρχή). 11 Ενώ σε σχέση με έκταση 108 τετραγωνικών μέτρων υπάρχει διαφωνία μεταξύ των διαδίκων ως προς το ποσοστό αποζημίωσης το οποίο θα πρέπει να επιδικαστεί από το Δικαστήριο (βλ. σχετικά την παράγραφο 7 αυτής της απόφασης). 12 Επομένως, σύμφωνα και με τα προαναφερόμενα δεδομένα, καταγράφεται η αξίωση της απαιτήτριας για αποζημίωση, μετά και από τη δήλωση της από κοινού αποδοχής της αξίας ανά τετραγωνικό μέτρο του επίδικου ακινήτου, στο τεκμήριο 1, το οποίο αποτελεί επιπρόσθετη σελίδα στην έκθεση εκτίμησης του εκτιμητή της απαιτήτριας, η κατάθεση της οποίας κατέστη αναγκαία έτσι ώστε να αντικατοπτρίζεται ορθά εντός αυτής η αξίωση της απαιτήτριας. Συγκεκριμένα, όπως πλέον διαμορφώθηκε, η αξίωση της απαιτήτριας για αποζημίωση αποτελείται από τα ακόλουθα ποσά. 12.1 Ποσό ύψους €135.240,00 ως αποζημίωση για την απαλλοτριωθείσα έκταση των 1.176 τετραγωνικών μέτρων (δηλαδή, 1.176 τετραγωνικά μέτρα επί €115,00 ανά τετραγωνικό μέτρο). 12.2 Ποσό ύψους €546.004,00 ως επιζήμια επίδραση στην έκταση του μεγαλύτερου υπολοίπου μέρους (δηλαδή, 12.174 τετραγωνικά μέτρα επί €115,00, ίσον με €1.400.010,00 από το οποίο υπολογίζεται ποσοστό επιζήμιας επίδρασης ύψους 39%). 12.3 Ποσό ύψους €8.694,00 ως επιζήμια επίδραση στην έκταση του μικρού υπολοίπου μέρους (δηλαδή, 84 τετραγωνικά μέτρα επί €115,00, ίσον με €9.660,00 από το οποίο υπολογίζεται ποσοστό επιζήμιας επίδρασης ύψους 90%). 12.4 Συνολικά δηλαδή η απαιτήτρια αξιώνει ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση την πληρωμή ποσού €689.938,

  1. Οι Μάρτυρες της Απαιτήτριας και της Αποζημιούσας Αρχής 13 Εντός του πλαισίου καθορισμού της δίκαιης και εύλογης αποζημίωσης σε σχέση με το επίδικο θέμα της επιζήμιας επίδρασης κατέθεσαν τρεις μάρτυρες. Ως πρώτος μάρτυρας της απαιτήτριας (στο εξής θα αναφέρεται ως ο «Μ. Α. 1») κατέθεσε ο ιδιώτης εκτιμητής ακινήτων Μάριος Αγγελίδης, ως δεύτερος μάρτυρας κατέθεσε ο Αντρέας Φιντικλής, δηλαδή ο διευθυντής της απαιτήτριας (στο εξής θα αναφέρεται ως ο «Μ. Α. 2») και ως τρίτος μάρτυρας κατέθεσε ο πολιτικός μηχανικός, Νεόφυτος Ζαβρίδης (στο εξής θα αναφέρεται ως ο «Μ. Α. 3»). 14 Εντός του ίδιου πλαισίου κατέθεσαν ως πρώτος μάρτυρας η εκτιμήτρια Στέλλα Σεργίου η οποία εργάζεται στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Πάφου (στο εξής θα αναφέρεται ως η «Μ. Α. Α. 1»), ως δεύτερος μάρτυρας η πολιτική μηχανικός Ξένια Κλεόπα η οποία εργάζεται στο Τμήμα Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων ως εκτελεστικός μηχανικός (στο εξής θα αναφέρεται ως η «Μ. Α. Α. 2») ενώ ως τρίτος μάρτυρας κατέθεσε η αρχιτέκτονας μηχανικός Δήμητρα Αγραφιώτη η οποία εργάζεται στο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως στο Επαρχιακό Γραφείο Πάφου του Υπουργείου Εσωτερικών ως λειτουργός πολεοδομίας (στο εξής θα αναφέρεται ως η «Μ. Α. Α. 3»). Η Μαρτυρία 15 Παρατίθεται συνοπτικά πιο κάτω η μαρτυρία η οποία προέκυψε από την προφορική κατάθεση του κάθε μάρτυρα ως επίσης και παρατηρήσεις του Δικαστηρίου σχετικές με την αξιολόγηση της μαρτυρίας τόσο ως προς τον τρόπο με τον οποίο οι μάρτυρες απαντούσαν όσο και ως προς το περιεχόμενο της προφορικής κατάθεσης τους. 16 Σημειώνεται απλά πως κατά την παράθεση της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο ή χρήσιμο, γίνεται αναφορά επίσης και στην ύπαρξη μαρτυρίας η οποία παρουσιάστηκε και από άλλους μάρτυρες και η οποία σχετίζεται με τη μαρτυρία η οποία δόθηκε από τον συγκεκριμένο μάρτυρα. Αναφορά όχι τόσο στην ουσία αλλά στην ύπαρξη αυτής της μαρτυρίας. 17 Διατηρώντας υπόψη το όλο πλαίσιο της νομικής πτυχής, το οποίο πολύ συνοπτικά αναφέρεται πιο πάνω και εξετάζεται αναλυτικά σε άλλο μέρος της απόφασης, αξίζει να σημειωθεί η εξής παρατήρηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο όλοι οι μάρτυρες κατέθεταν. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ουσιαστικά όλοι οι μάρτυρες κατέθεταν ωσάν το έργο να είχε κατασκευαστεί. Χρησιμοποιώντας δηλαδή τον αόριστο χρόνο και τοποθετώντας την κατασκευή του επίδικου έργου στο παρελθόν. 18 Βεβαίως η κατασκευή του επίδικου έργου έχει τη δική της σημασία όχι όμως υπό την έννοια της ήδη υφιστάμενης ύπαρξης του συγκεκριμένου αυτοκινητόδρομου αλλά με την προοπτική αυτής της κατασκευής και οι προβλέψεις οι οποίες είναι δυνατό να γίνουν βάσει αυτής της προοπτικής. Συνεπώς, όπως και οι μάρτυρες σε αυτή την υπόθεση ουσιαστικά προσπαθούσαν να μαντέψουν τις συνέπειες αυτής της κατασκευής, έτσι και το Δικαστήριο αναπόφευκτα θα κρίνει τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από αμφότερες τις πλευρές στηρίζοντας την κρίση του σε αυτή έτσι ώστε καθηκόντως να οδηγηθεί στο δικό του συμπέρασμα επί του συγκεκριμένου θέματος. 19 Ο Μ. Α. 1, Μάριος Αγγελίδης, ως εκτιμητής ακινήτων αφού πρώτα κατέθεσε αναφορικά με τα προσόντα και εμπειρία του κατέθεσε τα ακόλουθα. 19.1 Κατ΄ αρχάς υιοθέτησε την έκθεση εκτίμησης την οποία ετοίμασε σχετικά με το επίδικο ακίνητο και στη συνέχεια εξήγησε τους λόγους για τους οποίους κατά την άποψη του έχει προκύψει επιζήμια επίδραση εξαιτίας της απαλλοτρίωσης, δίδοντας έμφαση στην έκταση 50 μέτρων του προσώπου του επίδικου ακινήτου επί δημόσιου εγγεγραμμένου ασφαλτόστρωτου δρόμου και το γεγονός, σύμφωνα βεβαίως με τη δική του εκδοχή, ότι μετά την απαλλοτρίωση μόνο μικρό μέρος του τεμαχίου έκτασης 84 μέτρων «εφαπτόταν» του δημόσιου δρόμου ενώ το υπόλοιπο μέρος «έχει αποκοπεί» με την όδευση του αυτοκινητόδρομου και της εξόδου (δηλαδή, εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο) στο συγκεκριμένο σημείο. 19.2 Αναφέρθηκε στο ποσοστό της επιζήμιας επίδρασης στο μικρότερο τμήμα των 84 μέτρων. Διευκρίνισε δε πως το μικρότερο τεμάχιο των 84 τετραγωνικών μέτρων θα έχει πρόσβαση ενώ το υπόλοιπο μέρος του επίδικου ακινήτου δεν θα έχει πλέον πρόσβαση. Κατέθεσε μάλιστα και σχετικό κτηματολογικό σχέδιο ως τεκμήριο 2 επί του οποίου όπως εισηγήθηκε φαινόταν ο επηρεασμός του επίδικου ακινήτου από την απαλλοτρίωση και η πρόσβαση την οποία διαθέτει μόνο το μικρό τμήμα των 84 τετραγωνικών μέτρων. 19.3 Ανεξάρτητα και από την οποιαδήποτε αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Α. 1 η πραγματικότητα είναι πως ο σχεδιασμός του αυτοκινητόδρομου επί του τεκμηρίου 2 φαίνεται μεν αλλά με πολύ αχνές γραμμές. Επέδειξε επί του τεκμηρίου 2 τα όσα ανέφερε σχετικά με το θέμα της πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο. 19.4 Κατέθεσε επίσης, ως τεκμήριο 3, σχέδιο στο οποίο, όπως εξήγησε, φαίνεται το υψόμετρο στο σημείο όπου ο αυτοκινητόδρομος και η έξοδος εφάπτονται του απαλλοτριωθέντος τεμαχίου. Δίχως όμως κατά την κύρια εξέταση του να δείξει ακριβώς το σημείο το οποίο εννοούσε επί του συγκεκριμένου τεκμηρίου. 19.5 Όπως εξήγησε όμως στο σημείο αυτό ο δρόμος ανηφορίζει και φθάνει σε ύψος περίπου 6 μέτρα στο ψηλότερο του σημείο από το υφιστάμενο έδαφος προσθέτοντας ότι στο σημείο αυτό θα δημιουργηθεί η έξοδος η οποία θα επιστρέφει στον παλαιό δρόμο. Επιπλέον στο ίδιο σημείο φαίνεται να χαμηλώνει κάπως το χαμηλότερο υψόμετρο του εδάφους. Πρόσθεσε πως ο δρόμος θα ξεκινά λίγο πριν το απαλλοτριωθέν ακίνητο με ύψος 3 μέτρα και θα φθάνει σε υψόμετρο 6 μέτρα. Απάντησε επίσης πως το επίδικο ακίνητο θα είναι πολύ χαμηλότερο από τον αυτοκινητόδρομο. 19.6 Εξήγησε πως ο ίδιος θεωρεί πως το επίδικο ακίνητο θα είναι περίκλειστο παρά και το γεγονός ότι ο αυτοκινητόδρομος θα είναι από πάνω και το τεμάχιο από κάτω καθότι στο συγκεκριμένο σημείο θα κατασκευαστεί τοιχοποιία αντιστήριξης του αυτοκινητόδρομου αλλά και της εξόδου με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εξυπηρετούνται οι ανάγκες πρόσβασης του τεμαχίου από το συγκεκριμένο σημείο. Απάντησε όμως ότι θα μπορούσε κάποιος να περάσει από κάτω αν και δεν γνώριζε αν σύμφωνα με τους κανονισμούς επιτρέπεται νομικά η πρόσβαση κάτω από γέφυρα. 19.7 Στη συνέχεια εξήγησε το Παράρτημα Γ της έκθεσης εκτίμησης του, δηλαδή σχετικό πίνακα υπολογισμού της επιζήμιας επίδρασης. Ουσιαστικά ο συγκεκριμένος πίνακας προσομοιάζει με παρόμοιους πίνακες οι οποίοι ετοιμάζονται από εκτιμητές σε υποθέσεις απαλλοτρίωσης όταν παραθέτουν συγκριτικές πωλήσεις προς εξεύρεση της αξίας ανά τετραγωνικό μέτρο του απαλλοτριωθέντος ακινήτου. Με διαφορά όμως σε αυτή την περίπτωση ότι αυτό το οποίο διερευνάται, όπως ο ίδιος το έθεσε, είναι απολογισμός της διαφοράς στην αξία μεταξύ ενός οικιστικού τεμαχίου περίκλειστου και ενός οικιστικού τεμαχίου το οποίο διαθέτει ικανοποιητική πρόσβαση δημόσιου δρόμου έτσι ώστε να μπορεί να αναπτυχθεί. Προχώρησε στη συνέχεια σε ανάλυση του συγκεκριμένου πίνακα η οποία παρατίθεται στο σχετικό πρακτικό του Δικαστηρίου καταλήγοντας σε ποσοστό επιζήμιας επίδρασης 29%. 19.8 Αξίζει να σημειωθεί πως η εκτιμήτρια της αποζημιούσας αρχής δεν ετοίμασε παρόμοιο πίνακα για τον ίδιο σκοπό. Ως επίσης ότι ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής δεν αντεξέτασε τον Μ. Α. 1 αναφορικά με αυτό το μέρος της μαρτυρίας του. Βεβαίως γενικά υποβλήθηκε στον Μ. Α. 1 πως δεν λειτούργησε αντικειμενικά και αμερόληπτα ως προς την ετοιμασία της έκθεσης του και της παρουσίασης της μαρτυρίας του στο Δικαστήριο, αλλά αντί αυτού παρουσίασε την έκθεση του αναφορικά με το μέγεθος της απαιτούμενης αποζημίωσης με υπερβολικό και αδικαιολόγητο τρόπο. Ανεξαρτήτως όμως και της μη αντεξέτασης του Μ. Α. 1, διατηρώντας υπόψη και τον εξεταστικό χαρακτήρα της διαδικασίας ως επίσης και το γεγονός ότι το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από τη μαρτυρία η οποία παρουσιάζεται από εμπειρογνώμονες μάρτυρες αλλά είναι σε θέση να καταλήξει σε δικά του συμπεράσματα (βλ. σχετικά την παράγραφο 54 αυτής της απόφασης), το γεγονός της μη αντεξέτασης του Μ. Α. 1 επί του προκειμένου δεν έχει τη σημασία την οποία ενδεχομένως να είχε σε περίπτωση εκδίκασης πολιτικής αγωγής. 19.9 Υπάρχει αναφορά στην έκθεση εκτίμησης του μάρτυρα σε επιστολή από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, ημερομηνίας 13/5/2010, η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 6 και σύμφωνα με το περιεχόμενο της οποίας με την όδευση του αυτοκινητόδρομου το επίδικο ακίνητο στερείται της άμεσης πρόσβασης σε εγγεγραμμένο δρόμο και εν ολίγοις καθίσταται περίκλειστο. Αναφέρεται επίσης στην έκθεση εκτίμησης πως το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο λόγω ουσιαστικής μείωσης της πρόσοψης επί οδικού δικτύου από 50 μέτρα περίπου σε 5 μέτρα περίπου. Ο Μ. Α. 1 εξήγησε πως ο λόγος βάσει του οποίου καταλήγει σε συμπέρασμα σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής είναι εξαιτίας των όσων αναφέρονται τόσο στην παράγραφο 5 όσο και στην παράγραφο
  2. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται σε αυτές τις παραγράφους ο ίδιος συμπεραίνει πως το επίδικο ακίνητο δεν θα έχει πρόσβαση καθότι η πρόσβαση η οποία προτείνεται είναι προσωρινή και όχι μόνιμη ενώ κατά την «επιστημονική» του άποψη δεν είναι ικανοποιητική για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες ενός τεμαχίου με εμβαδόν 12 χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα και με συντελεστή ανάπτυξης 90%. 19.10 Υπενθυμίζεται απλά πως στην παράγραφο 6 της συγκεκριμένης επιστολής αναφέρεται πως η «.διευθέτηση για προσωρινή πρόσβαση θα ισχύει μέχρι την συμπλήρωση του τοπικού οδικού δικτύου, οπότε το τεμάχιο θα εξασφαλίσει μόνιμη προσπέλαση, η οποία θα καθοριστεί από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως» [1]. 19.11 Αξίζει να σημειωθεί, έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης, πως η επιστολή, τεκμήριο 6, συντάχτηκε από την Μ. Α. Α. 2 μετά και από παραλαβή σχετικής επιστολής από τους δικηγόρους της απαιτήτριας ημερομηνίας 17/2/2010, εντός της οποίας όμως δεν υπάρχει οποιαδήποτε ενημέρωση ως προς το ότι η απαιτήτρια είχε ήδη εξασφαλίσει δύο σχετικές πολεοδομικές άδειες (τεκμήρια 8 και 9), την πρώτη στις 28/5/2008 και τη δεύτερη στις 15/7/2009 και εντός των οποίων υπάρχει, στην κάθε περίπτωση, πρόνοια ή όρος ουσιαστικά για παροχή προσωρινής πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο με αναφορά επίσης σε αποκατάσταση του χώρου πρασίνου ο οποίος θα χρησιμοποιείται για την προσωρινή προσπέλαση όταν θα ολοκληρωθεί το οδικό δίκτυο της περιοχής και δεν θα χρησιμοποιείται πλέον ως προσωρινή προσπέλαση. Πιο γενικά υπάρχει αναφορά στον όρο 501 και στις δύο πολεοδομικές άδειες στην προσωρινή είσοδο και έξοδο πεζών και οχημάτων από και προς την ανάπτυξη διαμέσου του χώρου πρασίνου από το σημείο το οποίο δείχνεται με κόκκινο χρώμα στα εγκριμένα χωρομετρικά σχέδια μέχρι να ολοκληρωθεί το οδικό δίκτυο της περιοχής το οποίο δείχνεται με διακεκομμένη κόκκινη γραμμή και μωβ χρώμα στο σχέδιο το οποίο επισυνάπτεται στις πολεοδομικές άδειες. 19.12 Αξίζει επίσης να σημειωθεί πως, όπως αποκαλύφθηκε από την μαρτυρία της Μ. Α. Α. 2 και Μ. Α. Α. 3, σαφώς η προσωρινή πρόσβαση η οποία αναφέρεται στο τεκμήριο 6 είναι διαφορετική από την αναφορά εντός των όρων των πολεοδομικών αδειών ανεξαρτήτως και του βαθμού στον οποίο αυτές οι δύο αναφορές σε παροχή προσωρινής πρόσβασης συμπίπτουν μεταξύ τους. 19.13 Ζητήθηκε από τον Μ. Α. 1 να εξηγήσει τη συγκεκριμένη παράγραφο. Ανέφερε συγκεκριμένα πως το τοπικό οδικό δίκτυο το οποίο θα εξυπηρετεί το τεμάχιο θα βρίσκεται στα βόρεια του απαλλοτριωθέντος τεμαχίου, προσθέτοντας ότι μέχρι σήμερα[2] δεν έχει κατασκευαστεί αλλά ούτε και βρίσκεται σε κοντινό σημείο από το τεμάχιο αλλά σε απόσταση περίπου 220 περίπου μέτρων. Πρόσθεσε, σε σχετική ερώτηση, πως ένα τοπικό οδικό δίκτυο συμπληρώνεται είτε με απαλλοτρίωση είτε με ανάπτυξη των παρακείμενων τεμαχίων έτσι ώστε να κατασκευαστεί το οδικό δίκτυο το οποίο θα φθάσει στο απαλλοτριωθέν τεμάχιο. Απάντησε αρνητικά σε ερώτηση κατά πόσο το οδικό δίκτυο αυτό έχει οποιαδήποτε σχέση με το δρόμο ο οποίος θα κατασκευαστεί λόγω της απαλλοτρίωσης καθώς αυτός θα είναι στο νότιο τμήμα του τεμαχίου ενώ το μόνιμο οδικό δίκτυο το οποίο θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του επίδικου τεμαχίου θα βρίσκεται στα βόρεια. Η απάντηση του αυτή βασίστηκε στο περιεχόμενο της επιστολής του Τμήματος Δημοσίων Έργων. 19.14 Αξίζει να σημειωθεί, έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης, το γεγονός της γνώσης και του Μ. Α. 1 ως προς την πρόνοια για μόνιμο οδικό δίκτυο προς εξυπηρέτηση των αναγκών στο βόρειο άκρο του επίδικου ακινήτου. 19.15 Στη συνέχεια της κύριας εξέτασης του αφού αναφέρθηκε στην εξασφάλιση στις 28/5/2008 πολεοδομικής άδειας μετά και από τη γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης, αίτηση για την οποία υποβλήθηκε στις 19/8/2005 για την κατασκευή 24 διαμερισμάτων, αυτή κατατέθηκε ως τεκμήριο 8 ενώ κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 9 και δεύτερη πολεοδομική άδεια η οποία εκδόθηκε στις 15/7/2009 για άλλα 76 διαμερίσματα με κολυμβητική δεξαμενή. Σημειώνεται απλά πως η αίτηση για την δεύτερη πολεοδομική άδεια κατατέθηκε στις 8/11/
  3. Αμφότερες δηλαδή οι αιτήσεις λήφθηκαν από το Τμήμα Πολεοδομίας σε ημερομηνίες πριν από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. 19.16 Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον όρο 501 και των δύο τεκμηρίων όχι μόνο από αυτό τον μάρτυρα αλλά και τους υπόλοιπους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν αναφορικά με αυτό το θέμα ενώ η Μ. Α. Α. 3 επίσης απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον όρο 505 της πολεοδομικής άδειας ημερομηνίας 8/11/2005 (τεκμήριο 9). Η επανάληψη του περιεχομένου του συγκεκριμένου όρου εντός αυτής της απόφασης ή του όρου 505 στην πολεοδομική άδεια ημερομηνίας 8/11/2005 στην πρώτη περίπτωση δεν κρίνεται αναγκαίος καθώς αυτός είναι εύκολο να αναγνωστεί επί του ίδιου του τεκμηρίου ενώ στη δεύτερη περίπτωση η ουσία αυτού παρατίθεται πιο κάτω (βλ. σχετικά την παράγραφο 24.1 αυτής της απόφασης). Βεβαίως ο όρος 501 είναι άμεσα σχετικός με το σημαντικό επίδικο θέμα της πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο καθώς, όπως αναφέρεται και πιο πάνω, η θέση της απαιτήτριας ως προς την ύπαρξη επιζήμιας επίδρασης βασίζεται και στην άμεσα συνδεδεμένη θέση της πως ως αποτέλεσμα της απαλλοτρίωσης το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο. 19.17 Συνδέεται το θέμα της ύπαρξης πρόσβασης τόσο με το τεκμήριο 6, δηλαδή την επιστολή από το Τμήμα Δημοσίων Έργων, όσο και με άλλα τεκμήρια σχετικά με αυτό το θέμα, όπως, παραδείγματος χάριν, το τεκμήριο 11 το οποίο κατατέθηκε στη συνέχεια από τον Μ. Α. 1 και το οποίο ουσιαστικά δεν είναι διαφορετικό από το φωτοαντίγραφο του επίσημου κτηματικού σχεδίου το οποίο επισυνάπτεται επί των τεκμηρίων 8 και 9, δηλαδή τις πολεοδομικές άδειες, αλλά τουλάχιστον είναι πρωτότυπο, έγχρωμο και ασφαλώς πιο ευανάγνωστο και εύκολα αντιληπτό από τα φωτοαντίγραφα αυτού. Εντάσσεται ουσιαστικά αυτό το θέμα στο κεφάλαιο διερεύνησης της επιζήμιας επίδρασης στην αξία της υπόλοιπης ιδιοκτησίας λαμβάνοντας υπόψη τα «.κατά τον χρόνον της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως υφιστάμενα δεδομένα» (βλ. σχετικά την παράγραφο 3 αυτής της απόφασης). 19.18 Ο Μ. Α. 1 ερωτήθηκε σχετικά και έδωσε τη δική του αντίληψη της σημασίας του όρου 501 συσχετίζοντας αυτή με την αναφορά στον όρο 500 ως προς το πλάτος του οδοστρώματος και επισημαίνοντας την προσωρινή πρόσβαση προς την ανάπτυξη διαμέσου του χώρου πρασίνου. Βάσει και της εμπειρίας του εξέφρασε την άποψη πως αυτή δεν θα ήταν ικανοποιητική για τους σκοπούς ανάπτυξης 100 διαμερισμάτων. Πρόσθεσε επίσης πως αυτή κρίνεται επικίνδυνη καθότι περνά μέσα από δημόσιο χώρο πρασίνου όπου μπορεί και να παίζουν παιδιά. Προσθέτοντας επίσης πως εν πάση περιπτώσει η χρήση του συγκεκριμένου χώρου δεν θα είναι αυτή για την οποία παραχωρείται χώρος πρασίνου. Κατέθεσε σχετικό χωροταξικό σχέδιο της ανάπτυξης για την οποία εκδόθηκε η πολεοδομική άδεια στις 29/4/2009[3] ως τεκμήριο 10 επί του οποίου επέδειξε την πρόσβαση όπως αυτή εγκρίθηκε από την αρμόδια αρχή. Επίσης, επέδειξε επί αυτού του τεκμηρίου και τη γέφυρα του αυτοκινητόδρομου προσθέτοντας ότι σε αυτή θα περνά η έξοδος από τον αυτοκινητόδρομο και η οποία θα επιστρέφει πίσω στον παλιό δρόμο προς την Πόλη Χρυσοχούς και θα οδηγεί προς αυτήν. Κατέθεσε σε αυτό το σημείο το τεκμήριο 11 ως το επίσημο κτηματικό σχέδιο βάσει του οποίου εκδόθηκε η πολεοδομική άδεια τεκμήριο 9 και του οποίου εξήγησε το περιεχόμενο. Η εξήγηση αυτή υπάρχει καταγεγραμμένη στο πρακτικό του Δικαστηρίου και είναι δυνατό να γίνει αντιληπτή με ανάγνωση της και παράλληλη διασταύρωση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου
  4. 19.19 Μετά και από αυτή την εξήγηση ερωτήθηκε σχετικά και απάντησε πως η άποψη του ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο δεν διαφοροποιείται καθότι θεωρούσε πως από εκτιμητικής πλευράς η συγκεκριμένη πρόσβαση η οποία είναι προσωρινή είναι επικίνδυνη και παράνομη επαναλαμβάνοντας την ουσία των όσων είχε αναφέρει προηγουμένως στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο αυτής της απόφασης. Πρόσθεσε όμως και το εξής σημαντικό από εκτιμητικής άποψης δίχως όμως αυτό να αναπτυχθεί στη συνέχεια ως μέρος της όλης προσέγγισης του ως προς την πρόκληση επιζήμιας επίδρασης. Ότι πιθανόν τα διαμερίσματα να πωλούνταν σε πολύ χαμηλότερη τιμή από αυτή στην οποία θα μπορούσε να πωληθούν εάν το επίδικο ακίνητο διέθετε ικανοποιητική δημόσια πρόσβαση την οποία διέθετε πριν την απαλλοτρίωση. 19.20 Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην επιζήμια επίδραση ποσοστού 10% εξαιτίας της οχληρίας του αυτοκινητόδρομου και επικαλέστηκε προς το σκοπό αυτό συγκεκριμένο σύγγραμμα από το οποίο κατατέθηκαν φωτοαντίγραφα του εξωφύλλου και άλλων σελίδων, ως τεκμήριο
  5. Ουσιαστικά αυτό το τεκμήριο και η αναφορά του Μ. Α. 1 ως προς το γιατί ο ίδιος θεωρεί πως θα υπάρχει οχληρία λόγω τροχαίας κίνησης, αυξημένου θορύβου και απώλειας «ιδιωτικότητας» αποτελούν το σύνολο της μαρτυρίας η οποία δόθηκε από τον ίδιο σε σχέση με το θέμα της οχληρίας του αυτοκινητόδρομου. 19.21 Ερωτήθηκε αναφορικά και με μία έκταση 108 τετραγωνικών μέτρων η οποία ανήκει στην απαλλοτριωθείσα έκταση και για την οποία υπάρχει σχετική αναφορά στην έκθεση εκτίμησης της εκτιμήτριας της αποζημιούσας αρχής, σύμφωνα με την οποία αναφορά εξαιτίας παλαιότερης απαλλοτρίωσης μέρους του δρόμου για τοποθέτηση αγωγού και το γεγονός ότι η έκταση αυτή εμπίπτει στην επίδικη απαλλοτρίωση υπολογίζεται αποζημίωση σε ποσοστό 70% καθότι ήδη δόθηκε το υπόλοιπο 30% ως αποζημίωση με την προηγούμενη απαλλοτρίωση. Ο εκτιμητής της απαιτήτριας υποστήριξε τη θέση πως θα πρέπει και αυτή η έκταση να αποζημιωθεί πλήρως καθώς αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του επίδικου τεμαχίου και η ανάπτυξη του υπολοίπου θα γινόταν ενιαία ενώ αυτή θα παραχωρείτο ως μέρος του χώρου πρασίνου χωρίς να εμποδίζει την ανάπτυξη του υπολοίπου τεμαχίου και την εξάντληση του συντελεστή που διέθετε, κάτι το οποίο φαίνεται και στην πολεοδομική άδεια ημερομηνίας 15/7/
  6. 19.22 Αναφορικά με τις πολεοδομικές άδειες γνώριζε ότι είχαν λήξει αλλά δεν ήταν σίγουρος εάν είχε εκδοθεί άδεια οικοδομής. Εξέφρασε όμως την άποψη πως δεν είναι σίγουρο αν με την πολεοδομική άδεια θα εκδοθεί και άδεια οικοδομής. Αναφέρθηκε στη συνέχεια και στα εκτιμητικά του δικαιώματα καθορίζοντας και συγκεκριμένο ποσό παράλληλα εξηγώντας που βασίζει αυτό το ποσό. 19.23 Τέλος, συμπλήρωσε την κύρια εξέταση του αναφέροντας πως κατά την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης, περιγράφοντας την και ως την ημερομηνία κατά την οποία γίνεται ο υπολογισμός της επιζήμιας επίδρασης, δεν υπήρχαν σε ισχύ οι πολεοδομικές άδειες, προσθέτοντας ότι το τεμάχιο ήταν περίκλειστο, δηλαδή ότι κατέστη περίκλειστο μετά τη γνωστοποίηση. 19.24 Κατά την αντεξέταση του ο Μ. Α. 1 επέδειξε τον αυτοκινητόδρομο και την υπερυψωμένη έξοδο σε σχέση με τις αχνές γραμμές επί του τεκμηρίου
  7. Η συγκεκριμένη διευκρίνιση καταγράφεται στο πρακτικό του Δικαστηρίου με αναφορά σε συγκεκριμένα τεμάχια (402 και 506 ως ο αυτοκινητόδρομος και το 686 ως το σημείο εξόδου). Μετά και από αυτή την απάντηση ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής έδειξε ένα σχέδιο στον Μ. Α. 1 ο οποίος απάντησε πως φαινόταν να απεικονίζει αυτό που υπήρχε στο τεκμήριο
  8. Κατατέθηκε το συγκεκριμένο σχέδιο ως τεκμήριο
  9. 19.25 Ανεξάρτητα και από την αξιολόγηση της μαρτυρίας στη συνέχεια αυτής της απόφασης αξίζει να σημειωθεί έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης πως το τεκμήριο 14 πέραν και από την μεγέθυνση του επίμαχου σημείου είναι σαφώς πιο ευκρινές ως προς το περιεχόμενο του σε σχέση με τα όσα αμυδρά διακρίνονται επί του τεκμηρίου
  10. 19.26 Υποβλήθηκε σχετικά στο Μ. Α. 1 πως κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσης το επίδικο ακίνητο θα είχε πρόσβαση στο δευτερεύοντα δρόμο νοτίως. Θέση του Μ. Α. 2 όμως ήταν πως πρόσβαση υπάρχει μόνο στο μικρό τμήμα που υπάρχει νότια της εξόδου και το οποίο έχει πολύ μικρό εμβαδόν. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής διαφώνησε με τη θέση του Μ. Α. 1 ως προς το ότι η έξοδος από τον αυτοκινητόδρομο είναι υπερυψωμένη στο σημείο στο οποίο ο ίδιος είχε δείξει στον μάρτυρα και υπέβαλε σε αυτόν πως είναι κατηφορική και περνάει κάτω από τον αυτοκινητόδρομο. Ο Μ. Α. 2 δήλωσε αδυναμία να απαντήσει επί του συγκεκριμένου σημείου βάσει του περιεχομένου των τεκμηρίων 2 και
  11. Ερωτήθηκε τότε κατά πόσο θα ήταν εφικτή η ύπαρξη πρόσβασης σε περίπτωση όπου υπήρχε υψομετρική διαφορά ενός μέτρου από κάποιο δρόμο ο οποίος εφάπτεται του τεμαχίου χωρίς όμως, όπως δήλωσε, να είναι σε θέση να απαντήσει χωρίς να έχει ενώπιον του το συγκεκριμένο σχέδιο καθώς αυτή η πρόσβαση θα μπορούσε να ήταν εφικτή αλλά ενδεχομένως να υπήρχε περιορισμός αλλά δεν μπορούσε να ξέρει δίχως να δει κάποιο σχέδιο. 19.27 Ερωτήθηκε σε σχέση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 6, δηλαδή της επιστολής από το Τμήμα Δημοσίων Έργων και συγκεκριμένα το μέρος της παραγράφου 5 όπου αναφέρεται συγκεκριμένα πως σε «.περίπτωση που θα υποβληθεί αίτηση για άδεια ανάπτυξης του τεμαχίου μετά την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου, θα παραχωρηθεί προσωρινό δικαίωμα πρόσβασης στον υφιστάμενο δρόμο.». 19.28 Αξίζει να σημειωθεί, έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης, η σημαντικότητα του στοιχείου της προοπτικής ανάπτυξης του επίδικου ακινήτου ως ένας βασικός παράγοντας αναφορικά με τα «υφιστάμενα δεδομένα» «.κατά τον χρόνον της δημοσιεύσεως της γνωστοποιήσεως απαλλοτριώσεως». 19.29 Οι απαντήσεις του μάρτυρα επί του συγκεκριμένου θέματος δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο όπως το περιεχόμενο της επιστολής αυτής γίνει αντιληπτό έτσι ώστε να θεωρείται πως θα υπήρχε μικρή υψομετρική διαφορά περίπου ενός μέτρου. Όμως στη συνέχεια με αναφορά του στο τεκμήριο 3 ο Μ. Α. 1 εξήγησε πως η αναφορά του σε υπερυψωμένο σημείο του δρόμου βασιζόταν σε αυτό το τεκμήριο στο οποίο φαίνεται το υψόμετρο του αυτοκινητόδρομου και στο σημείο του τεμαχίου φαίνεται να υπάρχει μια ανωφέρεια του δρόμου η οποία φθάνει τα 6 μέτρα και επομένως θεώρησε λογικό να θεωρήσει πως στο σημείο που είναι η έξοδος πάνω από το τεμάχιο η έξοδος θα είναι υπερυψωμένη. 19.30 Αξίζει να σημειωθεί έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης πως το Δικαστήριο θεωρεί ως αυτονόητο ουσιαστικά ότι το τεκμήριο 3 απαιτεί ειδικές γνώσεις έτσι ώστε αυτό να είναι δυνατό να γίνει αντιληπτό ιδιαίτερα δε σε σχέση με υψομετρικές διαφορές σε συγκεκριμένα σημεία της τομής του αυτοκινητόδρομου. Οι οποίες βεβαίως θα έπρεπε υπό μορφή μαρτυρίας να επεξηγηθούν προς το Δικαστήριο από κατάλληλο εμπειρογνώμονα μάρτυρα. Σαφώς ο Μ. Α. 1 δεν κατείχε την απαραίτητη ειδικότητα έτσι ώστε να ήταν σε θέση να διατυπώσει την οποιαδήποτε επιστημονική άποψη αναφορικά με το περιεχόμενο του τεκμηρίου
  12. 19.31 Επομένως, εύλογα ερωτήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο της αποζημιούσας αρχής εάν κατείχε ειδικότητες τις οποίες ο ίδιος θεωρούσε σχετικές ενώ στη συνέχεια υποβλήθηκε σε αυτόν ότι δεν κατείχε την επάρκεια ανάγνωσης και ερμηνείας του τεκμηρίου 3 και πως το συμπέρασμα του ήταν λανθασμένο. Παρά και την παραδοχή του πως δεν ήταν ειδικός έτσι ώστε να αναλύσει το περιεχόμενο του συγκεκριμένου τεκμηρίου δεν δίστασε να τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου θέματος και να επαναλάβει ουσιαστικά πως μετά και από λεπτομερή εξέταση «φαίνεται» ότι στο συγκεκριμένο σημείο υπήρχε η υψομετρική διαφορά την οποία είχε προαναφέρει. 19.32 Αν και υποβλήθηκε στον Μ. Α. 1 επί των τεκμηρίων 2 και 14 σημείο του τεμαχίου 499 το οποίο μετά την απαλλοτρίωση θα έχει πρόσβαση και δεν θα καθίσταται περίκλειστο ο Μ. Α. 1 δήλωσε αδυναμία να εκφέρει άποψη επί του θέματος καθότι δεν μπορούσε να ξέρει στην περίπτωση που ο δρόμος είναι χαμηλότερος του τεμαχίου και όχι υπερυψωμένος αν υπάρχει απομονωτική λωρίδα λόγω της εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο που καθιστά το τεμάχιο περίκλειστο[4]. Στη συνέχεια επανέλαβε τα όσα ανέφερε σε σχέση με τις πολεοδομικές άδειες, το μικρό πλάτος των πέντε μέτρων, το παράνομο της πρόσβασης και πως διαφορετικά αυτές δεν θα ήταν προσωρινές αλλά θα διδόταν κανονική άδεια προσπέλασης από το συγκεκριμένο σημείο προς το επίδικο ακίνητο, χωρίς την αναφορά για την πρόσβαση από το βόρειο τμήμα του τεμαχίου μετά και από την ολοκλήρωση του οδικού δικτύου. 19.33 Βεβαίως αξίζει να σημειωθεί έστω και σε αυτό το σημείο της απόφασης ως παράδοξο για τον Μ. Α. 1 να δηλώνει πως δεν μπορούσε να απαντήσει κατά πόσο το επίδικο ακίνητο δεν θα καθίσταται περίκλειστο αλλά παράλληλα να ήταν όμως σε θέση να ισχυριστεί με βεβαιότητα πως όντως αυτό καθίσταται περίκλειστο εξαιτίας του αυτοκινητόδρομου. 19.34 Ερωτήθηκε ο Μ. Α. 1 κατά πόσο συμφωνούσε πως εάν κατά το χρόνο της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης δεν τίθετο θέμα η έξοδος να είναι υπερυψωμένη και να υπάρχει απομονωτική λωρίδα τότε το επίδικο ακίνητο δεν καθίστατο περίκλειστο. Απάντησε ότι σε τέτοια περίπτωση αυτό θα μπορούσε να ήταν έτσι, προσθέτοντας όμως πως χωρίς να ξέρει τα συγκεκριμένα κατασκευαστικά σχέδια δεν μπορούσε να εκφέρει γνώμη ως προς τη ζημιά η οποία θα προκαλείτο στο υπόλοιπο τμήμα. 19.35 Και πάλι βεβαίως δεν μπορεί παρά να προκαλεί αρνητική εντύπωση το γεγονός πως ο μάρτυρας αυτός ήταν τόσο απόλυτος κατά την κύρια εξέταση του ως προς την ύπαρξη επιζήμιας επίδρασης ως αποτέλεσμα της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης, κυρίως βάσει και της θέσης του ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο θα καθίσταται περίκλειστο, αλλά στη συνέχεια, στην αντεξέταση του, ήταν τόσο πρόθυμος να δηλώσει πως δεν γνώριζε τα συγκεκριμένα κατασκευαστικά σχέδια και πως εξαιτίας αυτού του λόγου δεν μπορούσε να εκφέρει γνώμη ως προς την επιζήμια επίδραση η οποία θα προκαλείτο στο υπόλοιπο τμήμα. 19.36 Ενέμεινε ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής ως προς το βασικό ερώτημα του. Δηλαδή, κατά πόσο το επίδικο ακίνητο θα ήταν περίκλειστο ή όχι. Η απάντηση του Μ. Α. 1 ήταν ότι ήδη είχε απαντήσει προσθέτοντας ότι θα μπορούσε να εξασφαλιστεί πρόσβαση νοουμένου ότι δεν υπήρχε απομονωτική λωρίδα και το υψόμετρο του δρόμου ήταν κατάλληλο για να επιτευχθεί η πρόσβαση. Επαναλαμβάνοντας και πάλι όμως την άγνοια του ως προς το περιεχόμενο των κατασκευαστικών σχεδίων και την αδυναμία του να εκφέρει γνώμη ως προς την τυχόν ζημιά η οποία θα προκαλείτο στο υπόλοιπο λόγω της κατασκευής. 19.37 Ακολούθησε και υπόδειξη του Δικαστηρίου προς τον ευπαίδευτο συνήγορο της αποζημιούσας αρχής πως εφόσον, όπως ο ίδιος δήλωσε, είχε σαφή θέση ως προς το τι θα προέκυπτε εάν κατασκευαζόταν ο δρόμος, τότε θα έπρεπε να υποβάλει στον Μ. Α. 1 αυτή τη θέση. Παρά και τη δήλωση του πως το είχε πει προηγουμένως, υπέβαλε στη συνέχεια στον Μ. Α. 1 την εξής συγκεκριμένη θέση με αναφορά στα τεκμήριο 2 και
  13. Ότι δηλαδή ο σχεδιασμός του Τμήματος Δημοσίων Έργων για την όδευση του δρόμου κατά την γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης ήταν ότι η έξοδος η οποία φαίνεται στα συγκεκριμένα τεκμήρια θα περνούσε κάτω από τον αυτοκινητόδρομο και επί της εξόδου αυτής το επίδικο ακίνητο θα είχε πρόσβαση. 19.38 Η απάντηση του Μ. Α. 1 ήταν πως δεν μπορούσε να απαντήσει για το λόγο ότι στην περίπτωση που ο δρόμος αυτός περνούσε κάτω από τον αυτοκινητόδρομο τότε θα ήταν πολύ πιθανό να υπήρχε απομονωτική λωρίδα ως προς την είσοδο ή έξοδο προς τον αυτοκινητόδρομο λόγω της γειτνίασης του τεμαχίου με τον αυτοκινητόδρομο προσθέτοντας πως επειδή το επίδικο ακίνητο θα εφαπτόταν του αυτοκινητόδρομου τότε δεν μπορούσε να εκφέρει γνώμη. Σαφώς βεβαίως ο μάρτυρας αυτός προέβαινε σε εικασίες ελλείψει και των απαραίτητων δεδομένων επί των οποίων θα μπορούσε να βασιστεί έτσι ώστε να καταλήξει σε ασφαλές συμπέρασμα. 19.39 Βεβαίως και πάλι προκαλεί αρνητική εντύπωση ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Α. 1 η αναφορά καν ότι το επίδικο ακίνητο θα εφαπτόταν του αυτοκινητόδρομου. Πρώτο, καθότι αυτή δεν ήταν η θέση η οποία υποβλήθηκε σε αυτόν και δεύτερο, διότι βάσει και της μαρτυρίας η οποία παρουσιάστηκε όντως το επίδικο ακίνητο δεν θα εφάπτεται του αυτοκινητόδρομου υπό την έννοια βεβαίως να συνορεύει στο ίδιο επίπεδο με τον αυτοκινητόδρομο. Επιπλέον βεβαίως ούτε και με βάση την υπόλοιπη μαρτυρία του προκύπτει αυτό το δεδομένο. 19.40 Η όλη θέση του Μ. Α. 1 ως προς την αναφορά εντός του τεκμηρίου 6 σε περίπτωση κατά την οποία θα υποβαλλόταν αίτηση για ανάπτυξη του επίδικου τεμαχίου μετά την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου και σε σχέση με το κατά πόσο θα έπρεπε ουσιαστικά να είχε ενημερωθεί το Τμήμα Δημοσίων Έργων ότι είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια δεν ήταν ιδιαίτερα σαφής καθώς, όπως απάντησε στην αρχή, αρχικά θεωρούσαν πως θα μπορούσε να υποβληθεί ξανά νέα αίτηση, ενώ εν τέλει δήλωσε πως δεν μπορούσε να απαντήσει. 19.41 Ως προς το ερώτημα κατά πόσο όταν έγινε τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης και της έκθεσης εκτίμησης θα ήταν ορθότερο να είχε συμπεριληφθεί το γεγονός ότι υπήρχαν πλέον δύο πολεοδομικές άδειες η απάντηση του ήταν σίγουρα όχι επειδή η έκθεση εκτίμησης έγινε ως προς την ημερομηνία της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης και όχι μεταγενέστερα, ότι δηλαδή δεν αφορούσε μεταγενέστερη ημερομηνία αλλά τη συγκεκριμένη ημερομηνία. 19.42 Εύλογα τότε ερωτήθηκε γιατί χρειάστηκε η τροποποίηση εξαιτίας της επιστολής (τεκμήριο 6), δηλαδή αυτού του νέου στοιχείου και κατά πόσο δεν θα ήταν ορθό και δίκαιο να είχαν συμπεριληφθεί όλα τα δεδομένα, δηλαδή και η έκδοση των πολεοδομικών αδειών. Επέμενε ο Μ. Α. 1 πως δεν αφορούσε την ημερομηνία της γνωστοποίησης έστω και εάν η εκτίμηση έγινε αργότερα. Πρόσθεσε επίσης, με ένα λογικά ασύνδετο τρόπο έχοντας υπόψη και την ερώτηση η οποία τέθηκε σε αυτόν, πως το ότι εξασφαλίστηκε κάποια πολεοδομική άδεια δεν σήμαινε ότι θα μπορούσε να εκδοθεί και άδεια οικοδομής με τους ίδιους όρους. 19.43 Βεβαίως δεν μπορεί παρά να ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο το εξής. Ενώ τα στοιχεία τα οποία παρουσιάστηκαν αναφορικά με την ύπαρξη πολεοδομικών αδειών και ιδιαίτερα δε σε σχέση με τον όρο 501 προωθήθηκαν από τον Μ. Α. 1 ως η όλη βάση επί της οποίας αποδεικνυόταν και η έλλειψη πρόσβασης αλλά και η ύπαρξη οχληρίας ως προς τα διαμερίσματα τα οποία θα ανεγείρονταν επί του επίδικου τεμαχίου, εντούτοις, στη συνέχεια ουσιαστικά δήλωνε πως αυτά τα στοιχεία δεν είχαν σχέση με την ημερομηνία της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Βεβαίως το θέμα έχει και τη νομική πτυχή του, όπως αναφέρεται και πιο πάνω (βλ. σχετικά τις παραγράφους 3 έως και 5 αυτής της απόφασης). Όμως αυτό το οποίο προκαλεί αρνητική εντύπωση ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Α. 1 είναι πως ο ίδιος ουσιαστικά απέρριπτε τη σημασία των στοιχείων, τα οποία η ίδια η απαιτήτρια είχε παρουσιάσει μέσω της προφορικής κατάθεσης του, ως σχετικά με το ίδιο θέμα το οποίο πλέον, όπως ο ίδιος δήλωνε, δεν ήταν σχετικά έτσι ώστε να είχαν αναφερθεί είτε στην έκθεση εκτίμησης είτε στην αίτηση τροποποίησης. 19.44 Υποβλήθηκε στον Μ. Α. 1 πως εάν το επίδικο ακίνητο ήταν περίκλειστο τότε δεν θα είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια. Απέφυγε να απαντήσει ο μάρτυρας καθώς δίχως να τοποθετηθεί σε σχέση με τη συγκεκριμένη θέση, η απλότητα της οποίας είναι εμφανέστατη, αναφέρθηκε στην προσωρινότητα της πρόσβασης. Ενέμεινε ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής στην υποβολή της προαναφερόμενης θέσης του. Αποφεύγοντας και πάλι να απαντήσει ο Μ. Α. 1 αναφέρθηκε στον όρο 501 και στην προσωρινότητα αντί μονιμότητα της πρόσβασης εκφράζοντας παράλληλα την άποψη πως εάν η πρόσβαση θεωρείτο ικανοποιητική τότε δεν θα είχε δοθεί ως προσωρινή αλλά ως μόνιμη πρόσβαση. 19.45 Βεβαίως όχι μόνο δεν απαντούσε ο Μ. Α. 1 επί του συγκεκριμένου θέματος, αποφεύγοντας να τοποθετηθεί με παρόμοια απλότητα και σαφήνεια ως προς τη θέση η οποία υποβαλλόταν σε αυτόν αλλά παρέθετε ένα συλλογισμό σε σχέση με την προσωρινότητα της πρόσβασης ο οποίος όχι μόνο δεν είναι λογικά πειστικός αλλά ούτε και συνδέεται με την ανυπαρξία ικανοποιητικής πρόσβασης. Το ερώτημα το οποίο είχε τεθεί στον Μ. Α. 1 ήταν πολύ απλό. Εάν θα μπορούσε να είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια σε περίπτωση κατά την οποία το επίδικο ακίνητο θα καθίστατο περίκλειστο εξαιτίας της απαλλοτρίωσης. Απέφυγε όμως να το απαντήσει ευθέως ή να τοποθετηθεί με σαφήνεια ως προς το κατά πόσο θα ήταν εφικτό να είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια σε περίπτωση κατά την οποία το επίδικο ακίνητο θα καθίστατο περίκλειστο. 19.46 Οδηγήθηκε εν τέλει ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής σε υποβολή πως ακόμη και με τους όρους 500 και 501 το επίδικο ακίνητο δεν καθίστατο περίκλειστο. Αναφέρθηκε και πάλι στη δική του ερμηνεία ο Μ. Α. 1 εξηγώντας πως είναι ξεκάθαρο ότι η πρόσβαση ήταν προσωρινή και όχι μόνιμη, διαφορετικά η άδεια θα δίδετο με μόνιμη ικανοποιητική δημόσια προσπέλαση. Βεβαίως η πραγματικότητα είναι ότι η προβλεπόμενη προσπέλαση αναμφίβολα ήταν δημόσια έστω και εάν δεν ήταν μόνιμη ενώ το κατά πόσο θα ήταν ικανοποιητική επί προσωρινής βάσης ασφαλώς αποτελεί θέμα ερμηνείας με τα δεδομένα και ανάγκες της ανάπτυξης εντός του επίδικου ακινήτου. Ακόμη και όταν στη συνέχεια ερωτήθηκε εάν θα εξακολουθούσε να ισχύει μέχρι την αποπεράτωση του τοπικού οδικού δικτύου από το οποίο και πάλι θα είχε πρόσβαση το επίδικο ακίνητο απάντησε πως αυτό δεν μπορούσε να το γνωρίζει δίχως να δει τα κατασκευαστικά σχέδια. Πραγματικά η όλη στάση του Μ. Α. 1 χαρακτηριζόταν από εμφανή υπεκφυγή. 19.47 Ως προς την αντεξέταση του σε σχέση με το τεκμήριο 11 παρά και την απάντηση του πως το πλάτος του δρόμου ο οποίος θα κατασκευαζόταν των 9.10 μέτρων εντός του επίδικου ακινήτου θα ήταν ικανοποιητικό εντούτοις προκάλεσε εντύπωση η αντιφατικότητα της αναφοράς του ως προς το ότι θα ήταν ικανοποιητικό καθότι θα εφαπτόταν του επίδικου ακινήτου σε πρόσωπο πέραν των 60 μέτρων προσθέτοντας πως θα προσδίδει πολλαπλές εισόδους και εξόδους προς το τοπικό οδικό δίκτυο δίδοντας τη δυνατότητα να υπάρχει πέραν της μίας ή έστω και δύο εξόδων προς και από το επίδικο ακίνητο διευκολύνοντας τις ανάγκες των ενοίκων. Κατ΄ αρχάς υπάρχει και η μαρτυρία του Μ. Α. 3, Νεόφυτου Ζαβρίδη, η οποία διευκρινίζει ακριβώς τα συστατικά μέρη αυτού του πλάτους. Όμως αυτό το οποίο προκαλεί εντύπωση είναι ότι ο ίδιος ο Μ. Α. 1 είχε καταθέσει το τεκμήριο 10 (βλ. σχετικά την παράγραφο 19.18 αυτής της απόφασης) επί του οποίου σαφώς φαίνεται το πλάτος του ενός και μόνο δρόμου εντός της ανάπτυξης (με σημειωμένες αποστάσεις πλάτους κυρίως 6,80 μέτρων καλύπτοντας και μικρό μέρος εκτός του δρόμου) ο οποίος θα συνδέει τα κτίρια εντός της ανάπτυξης στο επίδικο ακίνητο με τον συγκεκριμένο δρόμο και ο οποίος στη συνέχεια θα συνδεόταν με το τοπικό οδικό δίκτυο. 19.48 Πέραν όμως και της μαρτυρίας του Μ. Α. 3 αναφορικά με τον συγκεκριμένο δρόμο υποβλήθηκε επίσης στον Μ. Α. 1 πως το πλάτος του ασφαλτοστρωμένου δρόμου θα είναι 5,50 μέτρα. Επανέλαβε και πάλι την τετριμμένη απάντηση του πως δεν μπορούσε να γνωρίζει χωρίς να δει τα κατασκευαστικά σχέδια. Βεβαίως και πάλι ο μάρτυρας αυτός αγνοούσε πως ήδη είχε παρουσιάσει μαρτυρία η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί σχετική ή τουλάχιστον βοηθητική αναφορικά με αυτό το θέμα, δηλαδή τα τεκμήρια 8 και
  14. Σαφώς αναφέρεται στον όρο 73 και στις δύο πολεοδομικές άδειες ότι όπου το τελικό πλάτος του δρόμου είναι 9,10 μέτρα το τελικό πλάτος του οδοστρώματος θα είναι 5,50 μέτρα και το πλάτος των πεζοδρομίων θα είναι 1,80 μέτρα. Απλά και μόνο η ύπαρξη αυτής της μαρτυρίας, η οποία σημειωτέον είχε παρουσιαστεί από τον ίδιο τον Μ. Α. 1, θα μπορούσε να βοηθήσει τον συγκεκριμένο μάρτυρα τουλάχιστον να προσπαθήσει να μαντέψει ή να συσχετίσει το περιεχόμενο των τεκμηρίων 8 και 9 με το τοπικό οδικό δίκτυο το οποίο στη συνέχεια θα συνδεόταν το επίδικο ακίνητο. Μάλιστα όπως αναφέρεται και στον όρο 76 της πολεοδομικής άδειας ημερομηνίας 15/7/2009 (τεκμήριο 9) όλες οι κατασκευές που περιλαμβάνονται στην ανάπτυξη όσον αφορά το τοπικό οδικό δίκτυο (δρόμος, πεζόδρομος κ.λ.π.) να προσαρμόζονται/συνδέονται ομαλά με το υφιστάμενο οδικό δίκτυο. Προφανώς όλη η προσοχή του Μ. Α. 1 είχε επικεντρωθεί μόνο στους όρους 500 και 501 καθώς αυτοί όπως ο ίδιος αντιλαμβανόταν εξυπηρετούσαν και υποστήριζαν τη θέση του του ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο θα καθίστατο περίκλειστο. 19.49 Εύστοχα ερωτήθηκε κατά πόσο υπήρχε ουσιώδης διαφορά μεταξύ ενός ασφαλτοστρωμένου δρόμου με πλάτος 5,50 μέτρα και ενός με πλάτος 5 μέτρα. Σχολίασε ουσιαστικά ο Μ. Α. 1 την ερώτηση με αναφορά στην προσωρινή πρόσβαση βάσει της πολεοδομικής άδειας και τον δρόμο ο οποίος θα κατασκευαστεί μελλοντικά στο βόρειο τμήμα του επίδικου ακινήτου επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά το ίδιο λανθασμένο σκεπτικό με το οποίο απάντησε προηγουμένως. Λανθασμένο υπό την έννοια πως η απάντηση του αγνοεί πλήρως το περιεχόμενο του τεκμηρίου 10 το οποίο ο ίδιος κατέθεσε. Ανέφερε πως θα υπάρχει μεγάλη διαφορά καθότι η προσωρινή πρόσβαση πλάτους 5 μέτρων αφορά μία και μόνο είσοδο προς το τεμάχιο με μήκος πέραν των 65 μέτρων η οποία θα εξυπηρετεί πολύ δύσκολα και σχεδόν αδύνατα τις ανάγκες 100 διαμερισμάτων με πολλά προβλήματα αναφερόμενος και στην έξοδο τους και επιστροφή τους από την εργασία τους. Επανέλαβε πως η ουσιαστική διαφορά θα είναι ότι ο δρόμος των 5,50 μέτρων που θα κατασκευαστεί στα βόρεια θα εφάπτεται του τεμαχίου σε πρόσωπο 60 περίπου μέτρων κάτι το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα να υπάρχουν πέραν της μιας ή έστω και δύο εξόδων, για μία έξοδο από την μία πλευρά και μία είσοδο από την άλλη (προφανώς εντός αυτού του πλάτους των 60 μέτρων) έτσι ώστε να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία των κυκλοφοριακών αναγκών του συγκροτήματος των 100 διαμερισμάτων. 19.50 Εάν αυτή ήταν η προοπτική στο σχεδιασμό της ανάπτυξης τότε γιατί δεν απεικονίζεται επί του τεκμηρίου 10; Υπενθυμίζεται και πάλι πως είναι ο Μ. Α. 1 ο οποίος έχει παρουσιάσει το τεκμήριο 10 ως το χωροταξικό σχέδιο της ανάπτυξης για την οποία είχε εκδοθεί πολεοδομική άδεια έστω και εάν αναφέρθηκε σε λανθασμένη ημερομηνία έκδοσης (βλ. σχετικά την υποσημείωση 3). Επιπλέον, υπενθυμίζεται πως έστω και εάν το επίδικο ακίνητο εφάπτεται του δρόμου κατά ένα πλάτος 60 μέτρων αυτό δεν σημαίνει ότι όλο αυτό το πλάτος θα είναι διαθέσιμο για κατασκευή δρόμου ή δρόμων. Σύμφωνα και πάλι με τη μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από τον ίδιο τον Μ. Α.
  15. Όπως φαίνεται στο τεκμήριο 10 μεγάλο μέρος αυτού του πλάτους εφάπτεται χώρου πρασίνου, εξωτερικών χώρων (πιθανώς κήποι) παραπλήσια των κτηρίων και κενού χώρου στο πίσω μέρος των κτηρίων. Ουσιαστικά έχοντας υπόψη την ίδια τη μαρτυρία της απαιτήτριας καταρρέει εξ ολοκλήρου το σκεπτικό του Μ. Α. 1 επί του συγκεκριμένου θέματος. Δόθηκε η ευκαιρία στον Μ. Α. 1 να διευκρινίσει τη θέση του κατά την αντεξέταση του με αναφορά ως προς το ότι οι πελάτες του προτίμησαν το συγκεκριμένο σχεδιασμό αλλά ο ίδιος απλά δήλωσε άγνοια επί του θέματος. 19.51 Ερωτήθηκε ο Μ. Α. 1 εάν χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει κατά πόσο οι πελάτες του είχαν προσβάλει (δηλαδή, με προσφυγή) τους όρους των πολεοδομικών αδειών ο ίδιος στηριζόταν στον όρο 501 ο οποίος σαφώς αναφέρεται σε προσωρινή πρόσβαση. Οι απαντήσεις του Μ. Α. 1 κατέληξαν στο εξής. Εφόσον οι πελάτες του δεν προχώρησαν με την κατασκευή του έργου τότε δεν έχουν δεχτεί τους όρους. Βεβαίως είναι η ίδια η απαιτήτρια η οποία επέλεξε να βασιστεί στο γεγονός της ύπαρξης των συγκεκριμένων πολεοδομικών αδειών ως μέρος της μαρτυρίας προς υποστήριξη της βασικής της θέσης ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο. Ο ίδιος δεν γνώριζε εάν είχαν προσβληθεί οι όροι των πολεοδομικών αδειών. Όμως, όπως δήλωσε, ουσιαστικά ο ίδιος έπαιρνε σαν δεδομένο την ύπαρξη των όρων και επιχειρηματολογούσε σε σχέση με αυτούς. Βεβαίως ανέφερε επίσης πως οι πελάτες του προσπάθησαν να εξασφαλίσουν άδειες έτσι ώστε να μειώσουν τη ζημιά η οποία είχε προκληθεί με την απαλλοτρίωση. Όμως πέραν από το γεγονός πως δεν εξήγησε τι ακριβώς εννοούσε με αυτή την αναφορά αγνοεί και πάλι μαρτυρία την οποία ο ίδιος παρουσίασε. Δηλαδή, το γεγονός ότι οι αιτήσεις για αμφότερες τις πολεοδομικές άδειες είχαν καταχωρισθεί πριν από την ημερομηνία γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης ή και της ημερομηνίας της έντυπης προσφοράς (τεκμήριο 18). 19.52 Επομένως, πραγματικά αυτό το οποίο ανέφερε ο Μ. Α. 1 σε σχέση με την εξασφάλιση πολεοδομικών αδειών, δεν έχει ιδιαίτερο νόημα ή είναι δυνατό να γίνει κατανοητό δίχως οποιαδήποτε επιπρόσθετη εξήγηση. Ούτε και γίνεται περισσότερο κατανοητό το σκεπτικό του με την απάντηση του στην υπενθύμιση από τον ευπαίδευτο συνήγορο της αποζημιούσας αρχής ότι οι αιτήσεις για τις πολεοδομικές άδειες καταχωρίσθηκαν πριν από την ημερομηνία της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Απάντησε ως εξής. Ότι η αίτηση ήταν πριν αλλά η έκδοση ήταν μεταγενέστερη προσθέτοντας ότι δεν σημαίνει ότι επειδή εκδόθηκε μία πολεοδομική άδεια μεταγενέστερα ήταν με τους ίδιους όρους που θα δινόταν η άδεια προηγουμένως της απαλλοτρίωσης που το τεμάχιο είχε πρόσωπο επί του υφιστάμενου ασφαλτόστρωτου δημόσιου δρόμου περίπου 50 μέτρα. Πραγματικά ακόμη και δίχως οποιαδήποτε ιδιαίτερη αξιολόγηση της μαρτυρίας του Μ. Α. 1 η απάντηση αυτή δεν είναι σαφής. Τελικά όμως μετά και από άλλες ερωτήσεις αποκαλύφθηκε πως η θέση του ήταν η εξής. Ότι ήταν η δεύτερη αίτηση η οποία έγινε έτσι ώστε να αντισταθμίσουν τη ζημιά από την απαλλοτρίωση. Δηλαδή, ενώ την πρώτη φορά έκαναν αίτηση μόνο για 24 διαμερίσματα δεν θα άφηναν το ακίνητο τους με την έκταση την οποία είχε και συντελεστή ανάπτυξης 90% με μια άδεια ενώ μπορούσαν να εξασφαλίσουν άδεια για πολύ περισσότερες μονάδες. 19.53 Ως προς το ότι και η δεύτερη αίτηση έγινε πριν τη γνωστοποίηση της απαλλοτρίωσης εξήγησε πως ήταν γνωστό ότι η απαλλοτρίωση θα γινόταν, ότι δηλαδή δεν ήταν κάποιο μυστικό στην Πάφο ότι θα γινόταν ο δρόμος Πάφου - Πόλεως Χρυσοχούς. Όταν ερωτήθηκε αν ήξερε ο πελάτης του από που θα περνούσε απάντησε γενικά πως όπως νόμιζε αρκετοί ήξεραν. Επανέλαβε τη θέση του ως προς το ότι οι πελάτες του θα έπρεπε να εξεύρουν τρόπους να μειώσουν τη ζημιά τους και να πάρουν τις άδειες προσθέτοντας, ανεξήγητα, πως ούτως ή άλλως οι άδειες δεν εκδόθηκαν προηγουμένως της απαλλοτρίωσης αλλά μεταγενέστερα. 19.54 Υποβλήθηκε στον Μ. Α. 1 κάπως αόριστα πως η οποιαδήποτε τοιχοποιία αντιστήριξης ενδεχομένως να είναι προγραμματισμένη, σχεδιασμένη για να γίνει, δεν επηρεάζει το επίδικο ακίνητο ούτε την πρόσβαση σε αυτό. Βεβαίως θα αναμενόταν όπως ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής να ήταν όντως σε καλύτερα ενημερωμένη θέση ως προς το συγκεκριμένο θέμα και όχι να υποβάλλεται μία ενδεχόμενη θέση στον Μ. Α.
  16. Αντιμέτωπος με τέτοια θέση εύλογα ο Μ. Α. 1 δήλωσε πως δεν μπορούσε να απαντήσει χωρίς να ξέρει ουσιαστικά τις λεπτομέρειες του κατασκευαστικού σχεδίου αντιφατικά συνδέοντας όμως και πάλι τη θέση του επίδικου ακινήτου χαμηλότερα του δρόμου με κατασκευή τοιχοποιίας αντιστήριξης. 19.55 Επισημάνθηκε στον Μ. Α. 1 η προσωρινότητα της πρόσβασης προς απόρριψη των θέσεων του αναφορικά είτε με την επικινδυνότητα είτε την παρανομία της προβλεπόμενης προσωρινής πρόσβασης. Πέραν από επανάληψη της θέσης του αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο να μην εγκρινόταν άδεια οικοδομής λόγω της επικινδυνότητας του δρόμου. 19.56 Προσπάθησε ο Μ. Α. 1 να διαχωρίσει δύο θέματα καθώς ανέφερε πως το να εξασφαλίσεις πολεοδομική άδεια δεν σημαίνει πως θα κατασκευάσεις και το έργο υποθέτοντας ουσιαστικά πως ίσως οι πελάτες του στην προσπάθεια τους να μειώσουν τη ζημιά από τον αυτοκινητόδρομο να προσπάθησαν να εξασφαλίσουν κάποια άδεια έτσι ώστε να μην παραμείνουν περίκλειστοι προσθέτοντας όμως πως το θέμα του κατά πόσο προκαλείται ή όχι ζημιά στο επίδικο ακίνητο βάσει της άδειας είναι διαφορετικό. Βεβαίως το Δικαστήριο δεν εξετάζει κατά πόσο η ζημιά η οποία προκαλείται είναι αποτέλεσμα της οποιασδήποτε πολεοδομικής άδειας αλλά κατά πόσο η απαλλοτρίωση προκαλεί επιζήμια επίδραση στο επίδικο ακίνητο. Ενώ παράλληλα διατηρείται υπόψη του Δικαστηρίου η προσωρινότητα του όρου η οποία προτείνεται από την απαιτήτρια προς υποστήριξη της γενικότερης της θέσης σε σχέση με την επιζήμια επίδραση η οποία προκαλείται από την απαλλοτρίωση. 19.57 Δόθηκε η ευκαιρία στον Μ. Α. 1 να αναφερθεί και πάλι στο σκεπτικό του ως προς την πρόκληση οχληρίας ποσοστού 10%. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αμφίσημη απάντηση του σε υποβολή πως το παράρτημα Γ της έκθεσης εκτίμησης του δεν εφαρμοζόταν στη συγκεκριμένη περίπτωση καθότι το επίδικο ακίνητο δεν θα καθίστατο περίκλειστο. Απάντησε ως εξής. Θεωρούσε πως η πρόσβαση δεν ήταν ικανοποιητική και πως με βάση το τι μπορεί να αναπτυχθεί εντός του επίδικου ακινήτου η συγκεκριμένη πρόσβαση «.θα καθιστούσε το έργο μη βιώσιμο, οπότε ουσιαστικά το καθιστά περίκλειστο». Σαφώς αναιρεί την απόλυτη του θέση ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο με αναφορά ουσιαστικά σε ανεπάρκεια της πρόσβασης σύμφωνα με τις πολεοδομικές άδειες παρά σε ανυπαρξία πρόσβασης. 19.58 Υποβλήθηκε επίσης ως ορθή και δίκαιη η αποζημίωση για την έκταση των 108 τετραγωνικών μέτρων μειωμένη κατά 30%. Εύλογα απορριπτική του θέση επί αυτού του θέματος με αναφορά στη δυνατότητα ανάπτυξης του επίδικου ακινήτου ήταν ότι το δεδομένο πως περνούσαν σωλήνες από ένα τμήμα του το οποίο μεταγενέστερα με τις άδειες ενσωματώθηκε στο χώρο πρασίνου δεν καθιστούσε ολόκληρη την ανάπτυξη του τεμαχίου λιγότερο ικανοποιητική λόγω της παλαιότερης απαλλοτρίωσης, συνεπώς η αξία του τεμαχίου ανά τετραγωνικό μέτρο και στο συγκεκριμένο σημείο ήταν η ίδια, καθώς δηλαδή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί χωρίς καμία διαφορά από το υπόλοιπο. 19.59 Υποβλήθηκε στον Μ. Α. 1 ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση συγκεκριμένο συνολικό ποσό, δηλαδή €140.206,
  17. Βάσει δηλαδή πολλαπλασιασμού της έκτασης των 1.068 τετραγωνικών μέτρων επί €115,00 το αποτέλεσμα όντως είναι €122.820,00 ως επίσης με πρόσθεση αυτού του ποσού στο ποσό των €8.694,00 (108 Χ 115=12.420 Χ 0.70=8.694) συν €8.694,00 σε σχέση με την έκταση του υπολοίπου των 84 τετραγωνικών μέτρων (84 Χ 115=9.660 Χ 0.90=8.694), δηλαδή συνολικά €140.208,00[5]. Βεβαίως ο Μ. Α. 1 αναφερόμενος στον παράγοντα της επιζήμιας επίδρασης και στη διαφωνία του αναφορικά με την έκταση των 108 τετραγωνικών μέτρων υπενθύμισε το συνολικό ποσό της απαίτησης των πελατών του όπως αυτό αναφέρεται στην έκθεση εκτίμησης και συγκεκριμένα στο τεκμήριο 1, δηλαδή το ποσό των €689.938,
  18. 19.60 Απέρριψε επίσης ο Μ. Α. 1 τη θέση πως η έκθεση εκτίμησης του δεν ήταν αντικειμενική και αμερόληπτη εξαιτίας της επαγγελματικής του σχέσης με τον συνέταιρο του διατηρώντας υπόψη και τη δική του σχέση με τον Μ. Α. 2 ή ότι το μέγεθος της αποζημίωσης το οποίο ζητούσε η απαιτήτρια ήταν υπερβολικό ή αδικαιολόγητο με αναφορά στον τρόπο τεκμηρίωσης της έκθεσης εκτίμησης του. 20 Αναφορικά με την προφορική κατάθεση του Μ. Α. 2 παρατηρούνται τα ακόλουθα. 20.1 Παρά και το γεγονός πως ο Μ. Α. 2 δεν κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας αλλά ως διευθυντής και κύριος μέτοχος της απαιτήτριας εταιρείας εντούτοις αναφέρθηκε στην πείρα του για 38 χρόνια ως διοικητικός διευθυντής στον όμιλο Λεπτός σε σχέση με διοικητικά θέματα και πωλήσεις καθότι ο συγκεκριμένος όμιλος ασχολείται με την ανάπτυξη γης και ακινήτων και την πώληση αυτών. Επομένως, στην πορεία της προφορικής κατάθεσης του έδωσε και μαρτυρία η οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως μαρτυρία από άτομο το οποίο κατέθετε σε σχέση με την εμπειρία του στο συγκεκριμένο τομέα πώλησης ακινήτων. Το Δικαστήριο παρά και την έγερση ένστασης επέτρεψε την διατύπωση άποψης από τον Μ. Α. 2 επί του θέματος του επηρεασμού του εναπομείναντος μέρους του επίδικου ακινήτου από την απαλλοτρίωση διατηρώντας υπόψη τόσο την επαγγελματική του πείρα η οποία εύλογα θα μπορούσε να θεωρηθεί ως σχετική, όπως και κρίνεται βεβαίως, όσο και την ιδιότητα του ως ο διευθυντής της απαιτήτριας η οποία ήταν και η εταιρεία μέσω της οποίας ο ίδιος δήλωσε ότι δραστηριοποιείτο στον τομέα ανάπτυξης ακινήτων. 20.2 Η θέση του Μ. Α. 2 αντικατόπτριζε ουσιαστικά τη θέση του Μ. Α. 1 σε σχέση με την επιζήμια επίδραση του επίδικου ακινήτου. Θέση του Μ. Α. 2 ήταν πως το επίδικο ακίνητο υφίστατο μία πολύ αρνητική επίδραση εξαιτίας της απαλλοτρίωσης και της δημιουργίας του υπεραστικού δρόμου. Δύο ήταν οι λόγοι. Οχληρία και αποκλεισμός από πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο. Βασίστηκε προς υποστήριξη της θέσης του ως προς την ύπαρξη οχληρίας στην πείρα του στον τομέα πώλησης ακίνητης ιδιοκτησίας για 38 χρόνια. Ουσιαστικά έτσι ώστε να αναφερθεί στις προτιμήσεις αγοραστών σε σχέση με την επιλογή ακίνητης ιδιοκτησίας και την αποφυγή αγοράς σε έργα τα οποία γειτνιάζουν με δρόμους υψηλής κυκλοφορίας. 20.3 Η δε θέση του ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο κατέστη περίκλειστο βασίστηκε στις πολεοδομικές άδειες (τεκμήρια 8 και 9) και στην επιστολή του Τμήματος Δημοσίων Έργων (τεκμήριο 6). Αναφέρθηκε στην πρόνοια για προσωρινή πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο και στο δρόμο ο οποίος θα κατασκευαστεί στο βόρειο τμήμα του επίδικου ακινήτου. Κατέθεσε δε ως τεκμήριο 16 κτηματικό σχέδιο παρόμοιο με το τεκμήριο 11 αλλά επί του οποίου, όπως εισηγήθηκε, φαινόταν πιο καθαρά με χρώμα μωβ ο δρόμος ο οποίος σύμφωνα και με την υπόλοιπη μαρτυρία θα αποτελεί μέρος του νέου οδικού δικτύου. 20.4 Αναφέρθηκε και σε επικοινωνία με κάποιο αρμόδιο άτομο δίχως να είναι βέβαιος εάν είχε συνομιλήσει με την Μ. Α. Α. 2, δηλαδή την Ξένια Κλεόπα, το οποίο του είχε αναφέρει πως δεν ήταν εύκολο να διασφαλιστεί πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο καθότι στο σημείο της εξόδου δίπλα του δρόμου από τον αυτοκινητόδρομο εντός του επίδικου ακινήτου θα γίνονταν αρκετά κατασκευαστικά έργα και πως ήταν αδύνατο να διασφαλιστεί από εκείνο το σημείο προσπέλαση στο επίδικο ακίνητο από τον υφιστάμενο δημόσιο δρόμο ή άλλως πως. Όπως του εξήγησε θα γίνονταν μεγάλοι τοίχοι αντιστήριξης, μεγάλες επιχωματώσεις και πιθανότατα, δηλαδή όπως ο ίδιος αντιλήφθηκε, θα γίνονταν κατασκευαστικές εργασίες οι οποίες θα καθιστούσαν αδύνατη την πρόσβαση από το σημείο. Δεν τον ενημέρωσε αναφορικά με το επίπεδο στο οποίο θα κατασκευαζόταν ο υπηρεσιακός δρόμος αλλά η αναφορά της σε έξοδο από τον αυτοκινητόδρομο, και πάλι όπως ο ίδιος αντιλήφθηκε, παράπεμπε σε πλάγιο δρόμο ο οποίος θα ξεκινούσε από το επίπεδο του υπεραστικού δρόμου. Βασικά όπως αντιλήφθηκε θα υπήρχαν μεγάλες υψομετρικές διαφορές στο τμήμα το οποίο απαλλοτριωνόταν και στη γύρω περιοχή. 20.5 Αξίζει να σημειωθεί πως τα όσα σχετικά ανέφερε ο Μ. Α. 2 ως προς τον τρόπο αποκλεισμού του επίδικου ακινήτου αποτελούν την αντίληψη του ιδίου σε σχέση με τα όσα είχαν λεχθεί σε αυτόν. Συνεπώς διευκρινίζεται από το Δικαστήριο πως όσο και να λαμβάνονται υπόψη οι συγκεκριμένες αναφορές του ασφαλώς δεν μπορούν παρά να ενταχθούν στο σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας επί του συγκεκριμένου θέματος. Καθότι αναμφίβολα είναι έμφυτο στα όσα ανέφερε το στοιχείο όχι μόνο της αοριστίας αλλά και της διεργασίας της δικής του λογικής σε μία προσπάθεια και ο ίδιος να αντιληφθεί την όλη κατάσταση επί τόπου η οποία θα διαμορφωνόταν σύμφωνα και με τα όσα στοιχεία είχε στη διάθεση του. 20.6 Ουσιαστικά οι δικοί του ισχυρισμοί, δίχως παράλληλα αυτοί να μην κρίνονται αξιόπιστοι, όχι μόνο αποτελούν τη δική του αβέβαιη από άποψης συγκεκριμένων στοιχείων αντίληψη αλλά θα πρέπει να ιδωθούν και εντός του πλαισίου της υπόλοιπης μαρτυρίας επί του θέματος όπως, παραδείγματος χάριν, αυτή των πολεοδομικών αδειών, της επιστολής από το Τμήμα Δημοσίων Έργων και άλλων τεκμηρίων τα οποία παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Συνεπώς, ο μάρτυρας αυτός εξέφραζε και άποψη επί θέματος για το οποίο αναμφίβολα όχι μόνο δεν κατείχε την οποιαδήποτε ειδικότητα ή ιδιότητα ή εμπειρία αλλά και για το οποίο λάμβανε υπόψη του τα όσα στοιχεία του είχαν παρουσιαστεί και με τον τρόπο βεβαίως τον οποίο ο ίδιος τα αντιλαμβανόταν. 20.7 Επομένως, όσο και να διατηρείται υπόψη του Δικαστηρίου αυτή η μαρτυρία, ασφαλώς αυτή δεν αποτελεί μαρτυρία η οποία να αντισταθμίζει με οποιοδήποτε τρόπο μαρτυρία μαρτύρων οι οποίοι όντως κατείχαν σχετική ειδικότητα επί του θέματος, όπως, παραδείγματος χάριν ο Μ. Α. 3 ή η Μ. Α. Α.
  19. Θέτοντας το πολύ απλά η απάντηση του Μ. Α. 2 ως προς το πως θα ήταν ο δρόμος έχοντας υπόψη την παράγραφο 5 του τεκμηρίου 6 δεν προσθέτει οτιδήποτε σημαντικό υπό την έννοια διατύπωσης άποψης εμπειρογνώμονα επί του θέματος και δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από μία καλόπιστη προσπάθεια αντίληψης των δεδομένων από τον μάρτυρα και τίποτε περισσότερο. 20.8 Διατηρώντας υπόψη και τις παρατηρήσεις του Δικαστηρίου αναφορικά με τη φύση της μαρτυρίας του Μ. Α. 2 η οποιαδήποτε εκτεταμένη ή αναλυτική αναφορά στις απαντήσεις του μάρτυρα αυτού κατά την αντεξέταση του δεν κρίνεται αναγκαία. Ουσιαστικά κατά την αντεξέταση του μάρτυρα αυτού υποβαλλόταν μεν σε αυτόν οι θέσεις της αποζημιούσας αρχής αλλά ασφαλώς αυτό δεν άλλαζε με οποιοδήποτε τρόπο τη φύση της μαρτυρίας του Μ. Α. 2, οι απαντήσεις του οποίου δεν μπορούν παρά να θεωρηθούν ως αυτές ενός λογικού μεν ατόμου, ανεξάρτητα και από το γεγονός της ύπαρξης συμφέροντος του ιδίου ως προς την έκβαση αυτής της απόφασης, το οποίο άτομο προέβαινε στις δικές του υποθέσεις και απόψεις βάσει και των όσων στοιχείων υπήρχαν στη διάθεση του. Η αξιολόγηση αυτών των απαντήσεων ως μαρτυρία αναπόφευκτα επηρεάζεται από την απουσία της οποιασδήποτε σχετικής ειδικότητας ή πείρας του Μ. Α. 2 σε σχέση με θέματα κατασκευής του αυτοκινητόδρομου ή ακόμη και άμεσης γνώσης επί του προκειμένου. Η πείρα του Μ. Α. 2 η οποία όντως θεωρείται σχετική από το Δικαστήριο περιορίζεται σε σχέση με τον επηρεασμό της προτεινόμενης επιζήμιας επίδρασης υπό την έννοια όχι τόσο των παραγόντων της πρόκλησης οχληρίας αλλά τις συνέπειες από την πρόκληση αυτής και αποκλειστικά σε σχέση με την εξεύρεση αγοραστών για τα διαμερίσματα τα οποία η απαιτήτρια είχε σκοπό να ανεγείρει επί του επίδικου ακινήτου. 20.9 Βεβαίως υποβλήθηκε στον Μ. Α. 2 πως δεν είναι ειδικός, πως δεν έχει ετοιμάσει κάποια μελέτη και πως τα όσα ανέφερε σε σχέση με το θέμα της οχληρίας ήταν αυθαίρετα. Η θέση του Μ. Α. 2 ήταν πως ζητούσε η μαρτυρία του να κριθεί κάτω υπό το πρίσμα ότι για 38 χρόνια είχε ενασχόληση με πωλήσεις αλλά και υπό το πρίσμα ενός μέσου ανθρώπου ως προς το πως αισθάνεται και πως αντιλαμβάνεται μία οικιστική μονάδα να εφάπτεται ενός δρόμου υψηλότατης κυκλοφορίας ενώ παράλληλα διαβεβαίωσε πως βάσει της αντιμετώπισης όλων των υποψηφίων αγοραστών που συνάντησε όταν τίθετο τέτοιο θέμα δρόμου υψηλής κυκλοφορίας αυτό ήταν αποτρεπτικό ως προς το να αγοράσουν. 21 Αναφορικά με την προφορική κατάθεση του Μ. Α. 3 παρατηρούνται τα ακόλουθα. 21.1 Ο μάρτυρας αυτός κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας με ειδικότητα αυτή του πολιτικού μηχανικού με εξειδίκευση στην Οδοποιία και Συγκοινωνιακή Μηχανική. Ετοίμασε σχετική έκθεση η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 19 και η οποία βασίστηκε σε δεδομένα τα οποία υπήρχαν αποθηκευμένα σε ψηφιακό δίσκο ο οποίος κατατέθηκε ως τεκμήριο
  20. Πέραν από υιοθέτηση του περιεχομένου της έκθεσης του ο μάρτυρας αυτός κατά την κύρια εξέταση του επεξήγησε αυτό το περιεχόμενο με ιδιαίτερη έμφαση να δίδεται στα επισυνημμένα σε αυτή σχέδια τα οποία προέρχονταν από το τεκμήριο
  21. Επεσήμανε τη σημασία των χαρακτηριστικών σημείων 1 έως και 5 του σχεδίου 66*. Η σημασία της ύπαρξης αστερίσκου στον αριθμό του σχεδίου ήταν η προσθήκη στοιχείων από τον ίδιο το μάρτυρα. Παραδείγματος χάριν, στο σχέδιο 66* ο μάρτυρας ενσωμάτωσε, ως υπόβαθρο, σχέδιο με τους επηρεασμούς του τεμαχίου 499 έτσι ώστε να δημιουργείται η αίσθηση για το πως θα επηρεάζεται το τεμάχιο 499 από την κατασκευή του καινούργιου δρόμου. 21.2 Αυτό το οποίο παρατηρείται είναι πως ο μόνος τρόπος να καθίσταται εφικτή η ορθή αντίληψη της μαρτυρίας του Μ. Α. 3 είναι η μελέτη της με παράλληλη σύνδεση αυτής, βήμα προς βήμα, με τα επισυνημμένα σχέδια, διατηρώντας υπόψη τις επεξηγήσεις οι οποίες δίδονταν από τον μάρτυρα κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης του. Ουσιαστικά, κατά το στάδιο συγγραφής της απόφασης, προς ορθή αντίληψη τόσο του περιεχομένου της έκθεσης όσο και της μαρτυρίας του συγκεκριμένου μάρτυρα, το Δικαστήριο ανέτρεχε συνεχώς και συμβουλευόταν το περιεχόμενο των επισυνημμένων σχεδίων. 21.3 Με αναφορά στο σχέδιο 113 εξήγησε πως αυτό δείχνει την μηκοτομή του κύριου δρόμου, δηλαδή του αυτοκινητόδρομου (ή «σε εισαγωγικά αυτοκινητόδρομου» όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Μ. Α. 3), στο οποίο φαίνεται μία υπόγεια διάβαση στη χιλιομετρική θέση 31 συν 110 (δηλαδή, όπως αναγράφεται επί του σχεδίου, 31+110 ή, όπως και σε άλλες αριθμητικές αναφορές επί του σχεδίου, 31110.00) στην οποία θα περάσει ο δρόμος επανασύνδεσης του δρόμου Πόλης-Στενής, ο οποίος θα αποκοπεί με την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου. 21.4 Όπως εξήγησε στο σχέδιο 196 φαίνεται η μηκοτομή του δρόμου επανασύνδεσης του δρόμου (δηλαδή του δρόμου Πόλης-Στενής). 21.5 Εξήγησε επίσης πως με την περιγραφή μηκοτομή αυτό το οποίο εννοούσε ήταν η τομή στον άξονα του δρόμου κατά μήκος του νέου δρόμου, δηλαδή του δρόμου επανασύνδεσης του δρόμου Πόλης-Στενής. 21.6 Τονίζεται και πάλι η αναγκαιότητα ουσιαστικά συνεχής αναφοράς στο περιεχόμενο των επισυνημμένων σχεδίων έτσι ώστε να καθίσταται εφικτή η ορθή αντίληψη της μαρτυρίας του Μ. Α.
  22. 21.7 Όπως εξήγησε στη συνέχεια ο ίδιος είχε σημειώσει με κόκκινο χρώμα τις υψομετρικές διαφορές σε διάφορα σημεία τα οποία έχουν σχέση με το τεμάχιο 499 τα οποία στη συνέχεια εξήγησε ένα προς ένα. Αναφερόταν ο Μ. Α. 3 στο σχέδιο 66* επί του οποίου τα σημεία 1 έως 5 περιεγράφηκαν ως τα σημεία τα οποία τέμνουν, δηλαδή αυτά τα οποία δημιουργούνται από την τομή των ορίων του τεμαχίου
  23. Συγκεκριμένα τα σημεία αυτά περιεγράφηκαν ως εξής. Το σημείο 1 ως το ανατολικό σημείο τομής του άξονα του δρόμου σύνδεσης με το τεμάχιο 499 και το σημείο 3 το σημείο τομής στο δυτικό όριο του τεμαχίου 499 με τον άξονα του δρόμου πρόσβασης. Ενώ τα σημεία 2 και 5 είναι τα σημεία τομής του άξονα του δρόμου σύνδεσης δηλαδή η αρχή και το τέλος της υπόγειας διάβασης. 21.8 Στη συνέχεια αναφέρθηκε στις υψομετρικές διαφορές των σημείων αυτών σε σχέση με το φυσικό έδαφος της περιοχής. Έχει ιδιαίτερη σημασία αυτό το μέρος της μαρτυρίας του Μ. Α. 3 δίχως όμως να κρίνεται αναγκαία η επανάληψη του εντός αυτής της απόφασης. Επίσης, όπως εξήγησε, του είχε ζητηθεί να υπολογίσει και ένα σημείο 5 μέτρα ανατολικότερα του σημείου 1 προσθέτοντας πως τα 5 μέτρα θα ήταν η προτιθέμενη πρόσβαση στο τεμάχιο. Η διαφορά αυτή καθορίστηκε στα 2.64 μέτρα. Όπως εύκολα μπορεί να γίνει αντιληπτό από το περιεχόμενο του σχεδίου 196* η διαφορά αυτή προκύπτει μετά από αφαίρεση από το φυσικό έδαφος (existing ground level) το οποίο καθορίζεται στα 42.24 μέτρα με το επίπεδο ευθυγράμμισης (alignment level) στα 39.60 μέτρα. 21.9 Όπως εξήγησε ο Μ. Α. 3 στα σχέδια τα οποία είχε πάρει από τον ψηφιακό δίσκο (τεκμήριο 20) φαίνεται ο αυτοκινητόδρομος Πάφου-Πόλης, δηλαδή στο σχέδιο 66, ο κάθετος δρόμος από νότο προς βορρά και ο δρόμος αποκατάστασης του υφιστάμενου δρόμου Πόλης-Στενής-Περιστερώνας, δηλαδή ο δρόμος σύνδεσης Πόλης-Στενής από δύση προς ανατολή οριζόντια επί του σχεδίου και ο οποίος επανασυνδέει τον υφιστάμενο δρόμο από Πόλη σε Στενή ο οποίος φαίνεται νοτιότερα του επί του σχεδίου. 21.10 Αναφέρθηκε επίσης στο ύψος του αυτοκινητόδρομου σε σχέση με το επίδικο ακίνητο εξηγώντας ότι στα σημεία τομής του πλάτους του αυτοκινητόδρομου 3 και 4, με το σημείο 3 να είναι αυτό του ανατολικού ορίου του επίδικου ακινήτου, με υψομετρική διαφορά 3.45 μέτρα και το σημείο 4 με υψομετρική διαφορά 6.77 μέτρα. Διευκρίνισε επίσης πως με τη χρήση της λέξης αυτοκινητόδρομος εννοούσε την επέκταση του αυτοκινητόδρομου προς τη Λίμνη, δηλαδή αυτό το οποίο στα σχέδια ονομάζεται Polis-Limni By-pass (σχετικό είναι το σχέδιο 196). Πρόσθεσε ότι ο αυτοκινητόδρομος Πόλης Χρυσοχούς καταλήγει στο «τερμικό roundabout» νοτιότερα του επίδικου ακινήτου και πως συνεχίζει η χάραξη προς τη Λίμνη με τις δύο λωρίδες οι οποίες επηρεάζουν το επίδικο ακίνητο. 21.11 Εξήγησε ότι στη χιλιομετρική θέση 31100.00 η υψομετρική διαφορά από το φυσικό έδαφος (του τεμαχίου βεβαίως) είναι 5.20 μέτρα (σχετικό είναι το σχέδιο 113 και η πράξη 49.178 - 43.973 = 5.205). Όντως, όπως ανέφερε και ο μάρτυρας, οι υψομετρικές διαφορές αυτές μπορούν εύκολα να υπολογιστούν από τα σχέδια. Διευκρίνισε επίσης πως ο δρόμος αποκατάστασης στην περιοχή του επίδικου ακινήτου υποβιβάζεται (δηλαδή, κατεβαίνει προς τα κάτω) σε σχέση με το φυσικό έδαφος έτσι ώστε να περνά κάτω από τον αυτοκινητόδρομο μέσα από την υπόγεια διάβαση στη χιλιομετρική θέση 31 συν 110 προσθέτοντας πως οι υψομετρικές διαφορές μεταβάλλονται συνεχώς ανάλογα με το φυσικό έδαφος και τις κλίσεις του κάθε δρόμου ξεχωριστά. Πρόσθεσε πως για να κερδηθεί κάποιο ύψος κάτω από τον αυτοκινητόδρομο θα πρέπει η υψομετρική διαφορά να αυξηθεί μέχρι και 5.50 μέτρα έτσι ώστε να μπορούν να περνούν και φορτηγά κάτω από τον άνωθεν δρόμο. 21.12 Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας αυτός ήταν εξίσου διευκρινιστικός όπως και κατά την κύρια εξέταση του. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως παρά και την αναφορά στην παράγραφο 3 της έκθεσης του ως προς το ότι στα σχέδια δεν προβλέπεται καμία πρόσβαση για το τεμάχιο 499, ο μάρτυρας κατά τη διάρκεια της προφορικής επεξήγησης του περιεχομένου της έκθεσης του στην κύρια εξέταση του ουσιαστικά δεν ισχυρίστηκε ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο. Βεβαίως ο μάρτυρας αυτός είχε υιοθετήσει το περιεχόμενο της έκθεσης του ως μέρος της κύριας εξέτασης του. 21.13 Ερωτήθηκε αναφορικά με τις χιλιομετρικές θέσεις 327.00 και 332.00, δηλαδή τα σημεία 1 και 1Α επί του σχεδίου 196* τα οποία ορίζουν μία απόσταση 5 μέτρων στην οποία προτείνεται πρόσβαση. Διευκρίνισε πως έχοντας ως βάση τα σχέδια δεν υπάρχει αλλά ούτε και προκύπτει οποιαδήποτε πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο. Εξήγησε πως ο ίδιος απλά έκανε υπολογισμούς έτσι ώστε να δει την υψομετρική διαφορά της κατά μήκος τομής με τον προτεινόμενο δρόμο σε συγκεκριμένα σημεία. Παρά και την αναφορά του σε διάφορα άλλα στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψη ερωτήθηκε ευθέως κατά πόσο στις συγκεκριμένες θέσεις θα μπορούσε να κατασκευαστεί λειτουργική και άνετη πρόσβαση προς το τεμάχιο. Παρά και την αναφορά του σε θέματα οπτικής ασφάλειας με πράνη εκατέρωθεν 1.8 μέτρα εντούτοις δέχτηκε πως θα μπορούσε να κατασκευαστεί πρόσβαση με τα ανάλογα κατασκευαστικά έργα. Πρόσθεσε όμως πως με βάση τα σχέδια δεν προβλέπεται οποιαδήποτε τέτοια πρόσβαση ή οποιοσδήποτε τέτοιος νέος δρόμος. 21.14 Ερωτήθηκε επίσης αναφορικά με την πρόσβαση η οποία αναφέρεται στον όρο 501 της πολεοδομικής άδειας, τεκμήριο 9, την οποία ο ίδιος περιέγραψε ως πρόσβαση η οποία έχει επιβληθεί στους αιτητές με τους όρους της πολεοδομικής άδειας. Η άποψη του ήταν ότι η πρόσβαση αυτή «επεβλήθηκε» ως προσωρινή λύση έτσι ώστε να εξυπηρετηθεί το επίδικο ακίνητο. Αναφέρθηκε επίσης στο τεκμήριο 11 και στο ότι εκεί υπάρχει ένας δρόμος 9.10 μέτρα στο βόρειο σημείο του επίδικου ακινήτου και πως μέχρι τότε, προφανώς δηλαδή μέχρι την ολοκλήρωση του οδικού δικτύου στην ευρύτερη περιοχή επιβάλλεται όρος στην πολεοδομική άδεια για τη δημιουργία προσωρινής προσπέλασης. 21.15 Ερωτήθηκε ευθέως εάν συμφωνούσε πως το επίδικο ακίνητο δεν καθίσταται περίκλειστο. Σαφώς απάντησε ο Μ. Α. 3 πως από την ημερομηνία γνωστοποίησης μέχρι και την ημερομηνία κατά την οποία κατέθετε, το επίδικο ακίνητο παραμένει περίκλειστο. Ερωτήθηκε τότε κατά πόσο αυτό το οποίο είχε πει είναι αυτό το οποίο αναφέρεται στην παράγραφο 3 της έκθεσης του. Δηλαδή ότι στα σχέδια για τον αυτοκινητόδρομο δεν προβλέπεται καμία πρόσβαση για το τεμάχιο
  24. Ο Μ. Α. 3 απάντησε με αναφορά στην ευρύτερη περιοχή προβάλλοντας τη θέση πως το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο. Πρόσθεσε πως ορθώς παραλήφθηκαν οι πολεοδομικές αιτήσεις καθότι το επίδικο ακίνητο εφαπτόταν δημόσιου δρόμου. Προέβαλε δε τη θέση, όταν ερωτήθηκε αν το επίδικο ακίνητο θεωρείτο περίκλειστο όταν δόθηκαν οι πολεοδομικές άδειες και απάντησε ευθέως πως θεωρήθηκε περίκλειστο το επίδικο ακίνητο και δόθηκε προσωρινή πρόσβαση μέσα από κρατική γη στην οποία κάποτε θα κατασκευαστεί ένας δρόμος. 21.16 Εύλογα ερωτήθηκε τότε, γιατί ισχυριζόταν πως δεν υπήρχε πρόσβαση. Βεβαίως ο μάρτυρας δεν ισχυρίστηκε ευθέως πως δεν υπήρχε πρόσβαση αλλά έμμεσα με την απάντηση του ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο ουσιαστικά αυτό εννοούσε. Προσπάθησε να δικαιολογήσει την απάντηση του εξηγώντας πως το γεγονός ότι δόθηκε προσωρινή πρόσβαση αποτελούσε όρο της πολεοδομικής άδειας και ότι είναι αυτή η οποία καθιστά το επίδικο ακίνητο όχι περίκλειστο τεμάχιο αλλά μη περίκλειστο εξηγώντας πως αυτό σημαίνει ότι εφάπτεται μη δημόσιου δρόμου. Επισημάνθηκε τότε στον Μ. Α. 3 πως με την άδεια η οποία είχε δοθεί από την πολεοδομική αρχή πρακτικά θα μπορούσαν να μπαινοβγαίνουν αυτοκίνητα από το χώρο που είχε οριοθετηθεί ως δρόμος νοτίως του ακινήτου. Δέχτηκε ο μάρτυρας πως πρακτικά αν κατασκευαστεί δρόμος ικανός να δέχεται αυτοκίνητα και πεζούς αυτό θα μπορούσε να γίνει. Διερωτήθηκε όμως κατά πόσο θα μπορούσε να υλοποιηθεί τέτοιος δρόμος μέσα από κρατική γη από ιδιώτες με βάση μία πολεοδομική άδεια για την οποία δεν είχε ακόμη εκδοθεί άδεια οικοδομής όπου τότε θα εξετάζονταν τα πραγματικά και νομικά θέματα για το καθεστώς της γης το οποίο θα παραχωρείτο ως προσωρινή προσπέλαση, ως δημόσιος δρόμος μέσα από κρατική γη. 21.17 Στη συνέχεια, με αναφορά στο τεκμήριο 14, υποβλήθηκε στον μάρτυρα πως το επίδικο ακίνητο δεν καθίσταται περίκλειστο από την απαλλοτρίωση καθότι εφάπτεται του ανατολικού παρακαμπτήριου δρόμου. Αν και διαφώνησε ο Μ. Α. 3 εντούτοις όπως εξήγησε ο λόγος για τον οποίο διαφωνούσε ήταν διότι δεν ήταν γνωστό το καθεστώς της απαλλοτρίωσης στα τεμάχια δυτικότερα του επίδικου ακινήτου, για μερικά εκ των οποίων είχε ανακληθεί η απαλλοτρίωση. Κατέληξε πως συνεπώς το επίδικο ακίνητο δεν μπορεί να θεωρείται ότι έχει πρόσβαση. Ενέμεινε ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής υποβάλλοντας στον Μ. Α. 3 πως το επίδικο ακίνητο εφάπτεται και δεν καθίσταται περίκλειστο. Παρά και την έγερση ένστασης αρχικά στη συνέχεια αυτή αποσύρθηκε αν και διημείφθησαν μεταξύ του Δικαστηρίου και της ευπαίδευτης δικηγόρου της απαιτήτριας ορισμένες απόψεις επί του θέματος της διαφοράς μεταξύ της έννοιας να εφάπτεται το επίδικο ακίνητο και το να καθίσταται περίκλειστο. 21.18 Δόθηκε όμως με αυτό τον τρόπο η ευκαιρία στον Μ. Α. 3 να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους ο ίδιος θεωρούσε πως το επίδικο ακίνητο ήταν περίκλειστο. Οι λόγοι αυτοί ήταν δύο. Ο πρώτος λόγος ήταν ότι είχαν ανακληθεί οι απαλλοτριώσεις στα τεμάχια 498, 377, 314, 312, 397, 628 (πρώην 495) και 621 (πρώην 496). Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι για να θεωρηθεί «.με βάση τη λογική και τους κανονισμούς της πολεοδομίας ένας δρόμος ότι παρέχει πρόσβαση πρέπει να έχουν κατασκευαστεί τουλάχιστον οι χωματουργικές του εργασίες έτσι ώστε να μπορεί να γίνεται ικανοποιητική και απρόσκοπτη προσπέλαση στο τεμάχιο». Ολοκλήρωσε με την εξής κατάληξη. Εφόσον δεν έχει γίνει οποιαδήποτε τέτοια εργασία κατ΄ επέκταση το επίδικο ακίνητο παραμένει περίκλειστο. Πρόσθεσε όμως ότι εφάπτεται κρατικής γης η οποία αποκτήθηκε από το κράτος με απαλλοτρίωση στο επίδικο ακίνητο. 21.19 Ως προς την αναφορά του Μ. Α. 3 στην παράγραφο 3 της έκθεσης του σε σχέση με την έλλειψη πρόβλεψης στα σχέδια για το νέο αυτοκινητόδρομο για πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο υποβλήθηκε σε αυτόν πως ο λόγος για αυτό ήταν ότι δεν ήταν αναμενόμενο στα σχέδια προμελέτης του αυτοκινητόδρομου να περιλαμβάνονται σχεδιασμοί για δημιουργία προσβάσεων σε τεμάχια τα οποία δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το επίδικο ακίνητο δεν θα είχε πρόσβαση. Μετά και από επαναδιατύπωση της υποβολής ουσιαστικά με το ίδιο νόημα προστέθηκε και περιγραφή του επίδικου ακινήτου ως γεωργικό. Συμφώνησε ο Μ. Α. 3 πως δεν θα μπορούσαν να προβλεφθούν δρόμοι πρόσβασης για κάθε ένα τεμάχιο. Όταν όμως του υποβλήθηκε πως με τα συγκεκριμένα σχέδια δεν αποκλειόταν η πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο διαφώνησε καθότι όπως ετοιμάστηκαν τα σχέδια για να κατασκευαστεί πρόσβαση πρέπει να εκτελεστούν χωματουργικά έργα. Πρόσθεσε πως ο λόγος για την αναγκαιότητα ουσιαστικά κατασκευαστικών έργων είναι οι μεγάλες υψομετρικές διαφορές έτσι ώστε μόνο με χωματουργικές εργασίες και «πιθανή» κατασκευή τοίχων αντιστήριξης μετά από συγκεκριμένες και αναλυτικές μελέτες θα μπορούσε να κατασκευαστεί ασφαλής και άνετη πρόσβαση στο συγκεκριμένο τεμάχιο. Ενέμεινε ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής πως βάσει των σχεδίων δεν αποκλειόταν η πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο ενώ στη συνέχεια διευκρινίστηκε πως αυτό το οποίο εννοούσε ο ευπαίδευτος συνήγορος της αποζημιούσας αρχής ήταν ότι δεν υπήρχε κάτι απαγορευτικό στο να δημιουργηθεί πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο. Απάντησε και πάλι ουσιαστικά με το ίδιο σκεπτικό. Ως προς το ότι για να δημιουργηθεί πρόσβαση αυτό θα απαιτεί πρόσθετα κατασκευαστικά έργα και τα οποία δεν παρουσιάζονται στα σχέδια. Ότι δηλαδή θα χρειάζονταν νέα σχέδια και νέες κατασκευαστικές εργασίες για να κατασκευαστεί ικανοποιητική πρόσβαση. Βεβαίως στη συνέχεια ο μάρτυρας αυτός συμφώνησε με την υποβολή πως η δημιουργία προσβάσεων προς το συγκεκριμένο τεμάχιο αλλά και σε άλλα τεμάχια με παρόμοια κατάσταση εξετάζεται είτε στα πλαίσια ενιαίου πολεοδομικού σχεδιασμού για ανάπτυξη του δευτερεύοντος οδικού δικτύου είτε στα πλαίσια αίτησης για πολεοδομική άδεια. Υποβολή με την οποία ο Μ. Α. 3 συμφώνησε δίχως οποιαδήποτε σχετική επιφύλαξη. Όταν όμως στη συνέχεια του υποβλήθηκε πως η απαιτήτρια είχε εξασφαλίσει δύο πολεοδομικές άδειες μέσω των οποίων εξασφάλισε προσωρινή πρόσβαση από τον υφιστάμενο δρόμο, μετά και από παρέμβαση υπό μορφή ένστασης ουσιαστικά, η υποβολή επιτράπηκε και ο μάρτυρας απάντησε ως εξής. Βεβαίως ο Μ. Α. 3 ήδη είχε αναφερθεί στις πολεοδομικές άδειες και είχε υπόψη του τον όρο αναφορικά με την κατασκευή προσωρινής προσπέλασης. Εξέφρασε όμως αμφιβολία ως προς το κατά πόσο η Πολεοδομία είχε το δικαίωμα να επιβάλει τέτοιο όρο σε πολεοδομική άδεια ως επίσης κατά πόσο είναι νομικά αποδεκτό και έγκυρο να εκδίδονται πολεοδομικές άδειες με προσωρινές προσπελάσεις. Πρόσθεσε επίσης πως προσωπικά δεν του είχε τύχει τέτοια άδεια με όρο προσωρινής προσπέλασης μέχρι να κατασκευαστεί το ευρύτερο δευτερεύον οδικό δίκτυο το οποίο είναι άγνωστο πότε θα κατασκευαστεί. 22 Αναφορικά με τη μαρτυρία η οποία δόθηκε από την Μ. Α. Α. 1 Στέλλα Σεργίου παρατηρούνται τα ακόλουθα. 22.1 Η μάρτυρας αυτή είναι η εκτιμήτρια στον Κλάδο Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογίου Πάφου η οποία ετοίμασε την αρχική έκθεση εκτίμησης και η πραγματικότητα είναι ότι ουσιαστικά η μάρτυρας αυτή δεν ασχολήθηκε με το κύριο ερώτημα το οποίο απέμεινε προς απάντηση από το Δικαστήριο, δηλαδή αυτό της επιζήμιας επίδρασης στο επίδικο ακίνητο καθότι αυτό, σύμφωνα με τη θέση της απαιτήτριας, είχε καταστεί περίκλειστο εξαιτίας της απαλλοτρίωσης. Υπενθυμίζεται απλά πως η αξία ανά τετραγωνικό μέτρο της απαλλοτριωθείσας έκτασης είχε συμφωνηθεί μεταξύ των διαδίκων συνεπώς η έκθεση εκτίμησης της Μ. Α. Α. 1 δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αναφορικά με τα εναπομείναντα θέματα προς εξέταση εντός αυτής της απόφασης. Εντούτοις επεξήγησε τα συστατικά μέρη του συνολικού ποσού αποζημίωσης των €140.208,00 (δηλαδή, (115 Χ 1.068) + (108 Χ 115 Χ 0.7) + (84 Χ 115 Χ 0.9) = €122.820,00 + €8.694,00 + €8.694,00 = €140.208,00). Αναφέρθηκε επίσης και στην ΕΚΑ22/87 έτσι ώστε να εξηγήσει τη μείωση του ποσού αποζημίωσης για την έκταση των 108 τετραγωνικών μέτρων διαφωνώντας με τον Μ. Α. 1 ως προς το ότι θα πρέπει να επιδικαστεί πλήρης αποζημίωση και για αυτή την έκταση όπως και τα υπόλοιπα 1068 τετραγωνικά μέτρα της απαλλοτριωθείσας έκτασης του επίδικου ακινήτου. 22.2 Ως προς τη θέση του Μ. Α. 1 για επιδίκαση ποσοστού 10% ως επιζήμια επίδραση λόγω οχληρίας απλά αναφέρθηκε στην μη παρουσίαση σχετικών στοιχείων ή ύπαρξης οποιασδήποτε έρευνας ή μελέτης έτσι ώστε να δικαιολογείται αυτό το ποσοστό. 22.3 Ως προς τη θέση ότι το επίδικο ακίνητο θα καθίσταται περίκλειστο ουσιαστικά η θέση αυτής της μάρτυρος ήταν ότι θα υπήρχε δρόμος περίπου πλάτους 35 μέτρων στο επίδικο ακίνητο. Βεβαίως η θέση αυτή δεν προωθήθηκε ιδιαίτερα από οποιονδήποτε άλλο μάρτυρα της αποζημιούσας αρχής. 22.4 Με την αντεξέταση δοκιμάστηκε ο βαθμός στον οποίο η Μ. Α. Α. 1 θα μπορούσε να θεωρηθεί ως εμπειρογνώμονας βάσει είτε της εκπαίδευσης της είτε της εμπειρίας της σε σχέση με και με τον ουσιώδη χρόνο της ημερομηνίας γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Επιπλέον όπως αναδείχτηκε από την αντεξέταση της η μάρτυρας αυτή δεν είχε υπόψη της τα σχέδια για τα κατασκευαστικά έργα του αυτοκινητόδρομου εξηγώντας πως η ίδια είναι απλά μία εκτιμήτρια και πως τα σχέδια αυτά είναι αρμοδιότητα του Τμήματος Δημοσίων Έργων από το οποίο, όπως διευκρίνισε δεν είχε πάρει οποιαδήποτε συμβουλή πριν από την προσφορά η οποία είχε γίνει βάσει της έκθεσης εκτίμησης της. 22.5 Ως προς την παραδοχή ουσιαστικά αυτής της μάρτυρος ότι δεν είχε κάνει έρευνα για επιζήμια επίδραση πριν την ετοιμασία της έκθεσης εκτίμησης της, εξηγώντας απλά ότι μετά που είχε τεθεί το θέμα, τότε είχε κάνει έρευνα και πως με τη βοήθεια του Τμήματος Δημοσίων Έργων και της Πολεοδομίας διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε επιζήμια επίδραση στο επίδικο ακίνητο καθότι θα υπήρχε πρόσβαση σε αυτό. Αντεξετάστηκε σε σχέση με το κατά πόσο βάσει των τεκμηρίων 6, 8 και 9 δεν προκύπτει επιζήμια επίδραση και η ίδια αναφέρθηκε στην ύπαρξη των πολεοδομικών αδειών προς απόδειξη ουσιαστικά πως δεν υπήρχε επιζήμια επίδραση στο επίδικο ακίνητο καθώς θα υπήρχε συνεχώς πρόσβαση είτε προσωρινή είτε μετά από την κατασκευή του τοπικού οδικού δικτύου. Βεβαίως επί ορισμένων θεμάτων η θέση της Μ. Α. Α. 1 ήταν ότι αυτή δεν ήταν ειδική και ότι αυτά θα τα εξηγούσε άλλος μάρτυρας, δηλαδή η Μ. Α. Α. 2 Ξένια Κλεόπα. Ενέμεινε όμως στη δική της βασική θέση ως προς το ότι όπως κατέληγε δεν θα υπήρχε επιζήμια επίδραση στο επίδικο ακίνητο. 22.6 Απέρριψε τη θέση πως το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο αιτιολογώντας τη δική της θέση επί αυτού του θέματος με υπενθύμιση του δεδομένου, κατά την ίδια, πως δεν θα είχε δοθεί πολεοδομική άδεια εάν αυτό καθίστατο περίκλειστο. Παρέπεμψε όμως στην Μ. Α. Α. 2 ως το αρμόδιο άτομο για να εξηγήσει τη λέξη περίκλειστο. 22.7 Απέρριψε την υποβολή ότι είχαν ανακληθεί οι απαλλοτριώσεις οι οποίες αφορούσαν τον παρακαμπτήριο δρόμο όμως όταν της επιδείχθηκε έγγραφο το οποίο στη συνέχεια κατατέθηκε ως τεκμήριο 21 απάντησε πως είχε υπόψη της αυτές τις ανακλήσεις σε σχέση με τεμάχια για τα οποία δεν είχε πληρωθεί αποζημίωση καθότι επί του παρόντος δεν θα κατασκευαζόταν το έργο για το οποίο αυτά είχαν απαλλοτριωθεί. Επισημάνθηκε στην Μ. Α. Α. 1 η ύπαρξη χώρου πρασίνου μπροστά από την έκταση των 35 μέτρων στην οποία είχε αναφερθεί στην κύρια εξέταση της δίχως όμως αυτό να αλλοιώνει την αρχική της θέση. Ως προς το κατά πόσο το πλάτος της πρόσβασης των 5 μέτρων ήταν ικανοποιητικό ή μειονέκτημα για την πρόσβαση προς το επίδικο ακίνητο η θέση της ήταν αρνητική καθότι είχαν δοθεί πολεοδομικές άδειες. 22.8 Ως προς την έκταση των 108 τετραγωνικών μέτρων συμφώνησε πως η απαλλοτρίωση του 1987 αφορούσε δικαίωμα δουλείας για τοποθέτηση σωλήνων. Απέρριψε όμως τη θέση πως η συγκεκριμένη περίπτωση ήταν διαφορετική από την επίδικη με αναφορά στο μειωμένο ποσοστό αποζημίωσης ύψους 30% της τότε αξίας της γης. Συμφώνησε όμως πως η έκταση αυτή λαμβάνεται υπόψη σε σχέση με τον συντελεστή δόμησης δίχως όμως να ήταν σε θέση να τοποθετηθεί περισσότερο επί του συγκεκριμένου θέματος. 22.9 Απέρριψε την αναγκαιότητα να είχε κάνει έρευνα αναφορικά με το θέμα της οχληρίας καθότι αυτό δεν χρειαζόταν προσθέτοντας μάλιστα ότι στο τμήμα της ουδέποτε προσφέρουν αποζημίωση για οχληρία. Απέρριψε επίσης και διάφορες θέσεις αναφορικά με την ύπαρξη οχληρίας στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ως επίσης και τη θέση ότι αγοραστές αποφεύγουν να αγοράσουν ακίνητα κοντά σε αυτοκινητόδρομο αναφέροντας την ύπαρξη μεγάλων έργων πλησίον αυτοκινητόδρομων. 22.10 Κατά την επανεξέταση της διευκρίνισε πως τα τεμάχια των οποίων η απαλλοτρίωση είχε ανακληθεί έχουν καταταγεί σε λευκή ζώνη και ότι μετά που θα υπάρχει η οικονομική δυνατότητα θα γίνει και πάλι η ίδια διαδικασία για την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου. 23 Αναφορικά με την μαρτυρία της Μ. Α. Α. 2, Ξένιας Κλεόπα, παρατηρούνται τα ακόλουθα. 23.1 Η μάρτυρας αυτή πέραν από την ιδιότητα της ως πολιτικός μηχανικός κατέθεσε επίσης εντός του πλαισίου εκτέλεσης των καθηκόντων της ως εκτελεστικός μηχανικός στο Τμήμα Δημοσίων Έργων του Υπουργείου Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων στο οποίο εργάζεται από το
  25. Είναι εντός αυτού του πλαισίου που είχε εμπλοκή με το έργο του αυτοκινητόδρομου Πάφου - Πόλης ως Βοηθός Συντονίστρια Έργου, ως μέλος Τεχνικής Επιτροπής και ως Γραμματέας Διαχειριστικής Επιτροπής. 23.2 Η μάρτυρας αυτή ετοίμασε σχετική γραπτή δήλωση την οποία υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης της. Το Δικαστήριο θεωρεί ότι δεν χρειάζεται ακριβής επανάληψη του περιεχομένου αυτής της γραπτής δήλωσης εντός αυτής της απόφασης, το περιεχόμενο της οποίας βεβαίως λαμβάνεται υπόψη ως μέρος της προφορικής κατάθεσης της Μ. Α. Α. 2 ενώ παρατίθεται πιο κάτω σύνοψη αυτού του περιεχομένου. 23.3 Ουσιαστικά, όπως διαπιστώνεται από ανάγνωση της γραπτής δήλωσης, κυρίως η Μ. Α. Α. 2 παραθέτει τις δικές της θέσεις σε σχέση με την έκθεση του Μ. Α. 3 (τεκμήριο 19). Διαπιστώνεται από την μάρτυρα η ύπαρξη ορισμένων διαφορών μεταξύ της δικής της ανάλυσης των σχεδίων σε σχέση με τα όσα κατέθεσε σχετικά ο Μ. Α.
  26. Όπως, παραδείγματος χάριν, αναφορικά με τα σημεία 1 και 1Α τα οποία καθορίζουν το σημείο εισόδου προς το επίδικο ακίνητο με διαφορά κατά 3.6 μέτρα (δηλαδή, 323,40 και 328,40 αντί 327 και 332) καθότι οι θέσεις τις οποίες υπέδειξε ο Μ. Α. 3 δεν λήφθηκαν με προβολή του νέου συνόρου στον άξονα του δρόμου. Εξήγησε κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης της στην κύρια εξέταση της τι εννοούσε ακριβώς με την αναφορά της ως προς το ότι οι θέσεις του Μ. Α. 3 δεν λήφθηκαν με προβολή του νέου συνόρου στον άξονα του δρόμου (βλ. σχετικά την παράγραφο 23.15 αυτής της απόφασης). Διαφορά επίσης εντοπίζεται στις υψομετρικές διαφορές μεταξύ του υφιστάμενου εδάφους και του προτεινόμενου δρόμου στις χιλιομετρικές θέσεις 323,40 και 328,40 (δηλαδή, 1,82 και 1,81 μέτρα αντί 1,82 και 2,64). 23.4 Οι προαναφερόμενες αριθμητικές διαφορές παρατίθενται απλά δίχως να οδηγείται η μάρτυρας σε οποιοδήποτε συμπέρασμα ως προς τη σημασία τους σε σχέση με τους αριθμούς στους οποίους αναφέρθηκε ο Μ. Α.
  27. Μάλιστα, όπως επεξηγεί πιο κάτω εντός της γραπτής δήλωσης της, τα σχέδια του αυτοκινητόδρομου ετοιμάστηκαν για σκοπούς προσφοροδότησης ως σχέδια προμελέτης και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνεται αναφορά σε ακριβή υψόμετρα αλλά μόνο κατά προσέγγιση. Αναφέρει όμως πως με τις υψομετρικές διαφορές στις οποίες η ίδια καταλήγει υπάρχει η δυνατότητα κατασκευής λειτουργικής και άνετης πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο καθότι υπάρχει ικανοποιητικό διαθέσιμο μήκος. Βεβαίως το ίδιο ανέφερε και κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης της σε σχέση με τις μετρήσεις του Μ. Α.
  28. 23.5 Προσθέτει επίσης την εξής σημαντική αναφορά στη γραπτή δήλωση της. Ότι στο στάδιο κατασκευής των οδικών έργων στο μέλλον το Δημόσιο έχει την υποχρέωση όπως αποκαταστήσει όλες τις υφιστάμενες προσβάσεις όπως και την αντίστοιχη του επίδικου ακινήτου. 23.6 Επιπλέον επισημαίνεται και η εξής αναφορά σε σχέση με τα σχέδια του αυτοκινητόδρομου. Το γεγονός ότι αυτά ετοιμάστηκαν για σκοπούς προσφοροδότησης ως σχέδια προμελέτης ενώ ο τελικός σχεδιασμός αναμένεται να γίνει στα πλαίσια συμβολαίου μελέτης-κατασκευής-χρηματοδότησης-συντήρησης και ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνεται αναφορά σε ακριβή υψόμετρα αλλά μόνο κατά προσέγγιση. Προσθέτοντας ότι τα ακριβή υψόμετρα στο σύνορο του τεμαχίου θα προκύψουν από την επεξεργασία των τελικών διατομών (δηλαδή, κατά πλάτος τομών του δρόμου) κατά την τελική μελέτη. 23.7 Προσθέτει και την εξής σημαντική αναφορά ως προς την παράγραφο 3 στην έκθεση του Μ. Α. 3, ουσιαστικά συμφωνώντας με αυτόν. Καθότι όπως επεξηγεί όντως στα σχέδια προμελέτης δεν φαίνεται πρόσβαση για το επίδικο ακίνητο και ούτε και ήταν αναμενόμενο να φαίνεται καθότι τα σχέδια προμελέτης ενός αυτοκινητόδρομου δεν περιλαμβάνουν σχεδιασμούς για δημιουργία προσβάσεων σε τεμάχια τα οποία δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί. Πρόσθεσε δε πως η δημιουργία αυτών των προσβάσεων εξετάζεται είτε στα πλαίσια ενιαίου πολεοδομικού σχεδιασμού για ανάπτυξη του δευτερεύοντος οδικού δικτύου είτε στα πλαίσια αίτησης για πολεοδομική άδεια σε περίπτωση όπου αυτή προηγείται. 23.8 Αναφορικά με την εξασφάλιση πολεοδομικών αδειών από την απαιτήτρια η μάρτυρας αναφέρει πως η προσωρινή πρόσβαση από τον υφιστάμενο δρόμο είχε προταθεί από την ίδια την απαιτήτρια και είχε περιληφθεί στους όρους των πολεοδομικών αδειών τις οποίες η ίδια αποδέχθηκε. Βεβαίως όπως διευκρίνισε επί του προκειμένου κατά την αντεξέταση της η αναφορά αυτή βασίστηκε στην πληροφόρηση την οποία είχε. 23.9 Αναφέρθηκε επίσης και στο περιεχόμενο του τεκμηρίου 6, δηλαδή την επιστολή της ημερομηνίας 13/5/2010 και πως αυτό προέκυψε. 23.10 Πρόσθεσε επίσης πως σε περίπτωση κατά την οποία η απαιτήτρια επιθυμεί να προχωρήσει σε ανάπτυξη του επίδικου ακινήτου στο παρόν στάδιο, δηλαδή πριν από την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου, μπορούν να αιτηθούν ανανέωση των πολεοδομικών αδειών και να διαμορφώσουν την πρόσβαση προς τον υφιστάμενο δρόμο ενώ με τον τελικό σχεδιασμό και την υλοποίηση του Ανατολικού Παρακαμπτήριου η πρόσβαση προς το επίδικο ακίνητο θα αποκατασταθεί και θα προσαρμοστεί με έξοδα του δημοσίου έτσι ώστε με αυτό τον τρόπο να εξυπηρετείται το επίδικο ακίνητο μέχρι και την κατασκευή του δευτερεύοντος οδικού δικτύου. 23.11 Τέλος, ισχυρίζεται, εντός της γραπτής δήλωσης της, πως σύμφωνα με τα όσα η ίδια αναφέρει, το επίδικο ακίνητο ούτε θα καταστεί περίκλειστο αλλά ούτε και θα στερηθεί του δικαιώματος πρόσβασης σε οποιαδήποτε περίπτωση. 23.12 Ουσιαστικά κατά τη διάρκεια της προφορικής κατάθεσης και της κύριας εξέτασης της η μάρτυρας αυτή επεξήγησε τα όσα αναφέρονται εντός της γραπτής δήλωσης της καταθέτοντας επίσης σχετικά τεκμήρια. Επεξήγησε επίσης ορισμένους όρους, σε σχέση και με το τεκμήριο 3, όπως οριζοντιογραφία (δηλαδή, κάτοψη, όψη από πάνω) και μηκοτομή (όψη κατά μήκος του δρόμου στη θέση του άξονα). Εξήγησε πως με την οριζοντιογραφία βλέπουμε τη γεωμετρική μορφή του δρόμου και τα όρια του ενώ στη μηκοτομή βλέπουμε τα υψόμετρα του υφιστάμενου εδάφους και του μελλοντικού δρόμου. Επεξήγησε επίσης το περιεχόμενο του τεκμηρίου 4 αναφέροντας πως εντός αυτού απεικονίζονται τα κτηματικά σύνορα και τα όρια απαλλοτρίωσης του αυτοκινητόδρομου. 23.13 Κατέθεσε επίσης σε σχέση με την επιστολή της (τεκμήριο 6) και τι ακριβώς εννοούσε με την αναφορά στη δεύτερη παράγραφο στη διασταύρωση του δρόμου Στενής με τον αυτοκινητόδρομο Πάφου-Πόλης. Η μάρτυρας απάντησε με αναφορά στο περιεχόμενο του τεκμηρίου
  29. 23.14 Επίσης και πάλι σε σχέση με την επιστολή της (τεκμήριο 6) διευκρίνισε πως εάν της είχε αναφερθεί πως η απαιτήτρια είχε εξασφαλίσει πολεοδομικές άδειες η απάντηση της θα ήταν διαφορετική καθότι θα βασιζόταν σε συγκεκριμένα δεδομένα. Τόνισε ουσιαστικά πως η έκδοση πολεοδομικής άδειας αποτελεί πλέον δέσμευση για το κράτος. Συνεπώς δεν θα αναφερόταν σε υποθετικές προσβάσεις αλλά στη συγκεκριμένη δέσμευση. 23.15 Αναφορικά με την αναφορά της ως προς το ότι οι θέσεις τις οποίες υπέδειξε ο Μ. Α. 3 δεν λήφθηκαν με προβολή του νέου συνόρου στον άξονα εξήγησε τα εξής. Η δική της προσέγγιση την οποία θεωρούσε και τεχνικά ως η ορθή προσέγγιση, ήταν η προβολή του συνόρου όπως είχε διαμορφωθεί μετά την απαλλοτρίωση στον άξονα του δρόμου συσχετίζοντας με αυτό τον τρόπο το νέο σύνορο το οποίο προέκυψε με τον μελλοντικό δρόμο έτσι ώστε να προκύπτουν οι χιλιομετρικές θέσεις τις οποίες η ίδια έχει σημειώσει. Διευκρίνισε πως δεν διαφέρουν πολύ από αυτές του Μ. Α. 3 ο οποίος προφανώς έλαβε υπόψη του κάτι διαφορετικό. Ερωτήθηκε σχετικά και διευκρίνισε πως ακόμη και με τις υψομετρικές διαφορές τις οποίες ο Μ. Α. 3 είχε αναφέρει (βλ. σχετικά την παράγραφο 23.3 αυτής της απόφασης) και πάλι θεωρητικά με τα δεδομένα του επίδικου ακινήτου αυτό θα ήταν προσβάσιμο. Ο λόγος όπως εξήγησε είναι καθότι το επίδικο ακίνητο έχει πολύ μεγάλο μήκος οπότε είναι εφικτή η κατασκευή ομαλής πρόσβασης προς το τεμάχιο. 23.16 Σε συνάρτηση με την αναφορά της η Μ. Α. Α. 2 έδειξε επί του τεκμηρίου 22 το νότιο σημείο του σχεδίου στο οποίο τερματίζει ο αυτοκινητόδρομος και έπειτα ονομάζεται ανατολικός παρακαμπτήριος προς Λίμνη και τον οποίο επίσης περιέγραψε ως συνέχεια του αυτοκινητόδρομου. Προφανώς αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο ο Μ. Α. 3 είχε αναφερθεί στον αυτοκινητόδρομο ως ο αυτοκινητόδρομος «σε εισαγωγικά» (βλ. σχετικά την παράγραφο 21.3 αυτής της απόφασης). Μάλιστα η Μ. Α. Α. 2 διευκρίνισε πως ο δρόμος αυτός ο οποίος ονομάζεται ο ανατολικός παρακαμπτήριος δεν είναι αυτοκινητόδρομος αλλά δρόμος πρωταρχικής σημασίας. 23.17 Αφού πρώτα έδωσε επιπρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 6, δηλαδή την επιστολή της, ερωτήθηκε σχετικά με την κατασκευή του έργου για το οποίο έγινε η επίδικη απαλλοτρίωση. Απλά εξήγησε πως λόγω της οικονομικής κατάστασης τα μεγάλα έργα είναι παγοποιημένα. 23.18 Κατά την αντεξέταση της ερωτήθηκε συγκεκριμένα για τις ανακλήσεις της απαλλοτρίωσης τεμαχίων δια μέσω των οποίων θα γινόταν ο αυτοκινητόδρομος. Ιδιαίτερα δε αναφορικά με τις ανακλήσεις γειτονικών προς το επίδικο ακίνητο τεμαχίων. Όπως εξήγησε η μάρτυρας οι απαλλοτριώσεις οι οποίες έχουν ανακληθεί είναι αυτές σε σχέση με τεμάχια για τα οποία δεν έχει καταβληθεί αποζημίωση ενώ για όσα τεμάχια έχει καταβληθεί αποζημίωση η απαλλοτρίωση δεν έχει ανακληθεί. Διευκρίνισε όμως πως όλος ο διάδρομος του αυτοκινητόδρομου έχει περιληφθεί σε λευκή ζώνη, δηλαδή ακόμη και τα τεμάχια για τα οποία η απαλλοτρίωση τους έχει ανακληθεί έχουν περιληφθεί σε δημοσιευμένη λευκή ζώνη. Εξήγησε τη σημασία της λευκής ζώνης ως εξής. Η ζώνη εντός της οποίας δεν μπορεί να αδειοδοτηθεί οποιαδήποτε ανάπτυξη. 23.19 Αντεξετάστηκε στη συνέχεια σε σχέση με το περιεχόμενο της επιστολής της (τεκμήριο 6) και συγκεκριμένα με την τελευταία παράγραφο εντός αυτής σε συνάρτηση με το τεκμήριο
  30. Ερωτήθηκε κατά πόσο αυτό το οποίο αναφέρει στην τελευταία παράγραφο του τεκμηρίου 6, αναφορικά με διευθέτηση για προσωρινή πρόσβαση, είναι αυτό το οποίο φαίνεται επί του σχεδίου τεκμήριο 11, δηλαδή η προσωρινή πρόσβαση την οποία καθόρισε το Τμήμα Πολεοδομίας. Όπως εξήγησε η μάρτυρας η πρόσβαση η οποία υπάρχει στο τεκμήριο 11 έχει καθοριστεί από το Τμήμα Πολεοδομίας ενώ η ίδια στην επιστολή της αναφέρεται γενικά ότι θα υποδειχθεί μία πρόσβαση προς το τεμάχιο. Επίσης ανέφερε πως το τοπικό οδικό δίκτυο είναι αρμοδιότητα του Τμήματος Πολεοδομίας. 23.20 Διευκρίνισε και το εξής ως προς το περιεχόμενο της επιστολής της. Ότι η ίδια αναφέρει ότι η προσωρινή πρόσβαση θα ισχύει μέχρι τη συμπλήρωση του τοπικού οδικού δικτύου. Διευκρινίζει δηλαδή η μάρτυρας πως η διάρκεια ισχύς της προσωρινής πρόσβασης δεν θα ισχύει μέχρι τη συμπλήρωση του αυτοκινητόδρομου αλλά του τοπικού οδικού δικτύου. Τονίζει δηλαδή πως η κατασκευή του αυτοκινητόδρομου δεν σημαίνει ότι θα παύει η προσωρινή πρόσβαση. Αυτή θα παύει να ισχύει μόνο με την κατασκευή του τοπικού οδικού δικτύου. 23.21 Ερωτήθηκε αναφορικά με το τεκμήριο 14 και αφού ανέφερε από μόνη της πως ο αυτοκινητόδρομος τερματίζει σε σημείο νοτιότερα του συγκεκριμένου σχεδίου με τη συνέχεια του να αποτελεί τον ανατολικό παρακαμπτήριο προς Λίμνη ερωτήθηκε κατά πόσο η διπλή γραμμή κατά μήκος είναι απομονωτική λωρίδα και συμφώνησε ότι όντως έτσι είναι δηλαδή, σε σχέση με διευκρινιστική ερώτηση του Δικαστηρίου, οι διπλές γραμμές οι οποίες δείχνουν τα όρια του δρόμου (δηλαδή, του αυτοκινητόδρομου) είναι η απομονωτική λωρίδα. Ερωτήθηκε αναφορικά με τη σημασία αυτών των απομονωτικών λωρίδων και εξήγησε ότι δεν είναι προσβάσιμες. Όταν ερωτήθηκε εάν συμφωνούσε ότι αυτός ήταν ο αυτοκινητόδρομος που θα κατασκευαζόταν και ότι έχει ανακληθεί το έργο αυτό απάντησε πως δεν υπάρχει οποιαδήποτε επίσημη ανάκληση του έργου διευκρινίζοντας πως είναι οι απαλλοτριώσεις οι οποίες έχουν ανακληθεί. Δεν συμφώνησε με τη θέση πως εφόσον έχουν ανακληθεί οι απαλλοτριώσεις αυτό σημαίνει ότι το έργο δεν θα γίνει. Υπενθύμισε πως το έργο είναι σε λευκή ζώνη και ότι δεν έχει ανακληθεί. 23.22 Αντεξετάστηκε τότε αναφορικά με την υψομετρική διαφορά του δρόμου από το επίδικο ακίνητο. Απάντησε πως το επίδικο ακίνητο έχει μεγάλο μήκος και ότι δεν είναι σταθερή η υψομετρική διαφορά, όμως σε σχέση με το σημείο που ο δρόμος τέμνει το επίδικο ακίνητο από ότι μπορούσε να θυμηθεί η υψομετρική διαφορά είναι μεταξύ 5 έως 6 μέτρα. Διευκρίνισε όμως το εξής. Ότι δεν είναι η πλευρά στην οποία αναμένεται πρόσβαση του τεμαχίου, δηλαδή ότι δεν θα υπάρχει πρόσβαση του τεμαχίου προς τον αυτοκινητόδρομο επομένως δεν έχει σημασία η υψομετρική διαφορά του επίδικου ακινήτου με τον αυτοκινητόδρομο. 23.23 Ερωτήθηκε και σε σχέση με το χρονικό σημείο στο οποίο δόθηκαν τα σχέδια προμελέτης δίχως να κρίνεται πως αυτό έχει οποιαδήποτε ιδιαίτερη σημασία σε σχέση με την έκβαση αυτής της απόφασης. Βεβαίως ερωτήθηκε η Μ. Α. Α. 2 αναφορικά με το κατά πόσο υπήρχε όρος για τους προσφοροδότες ως προς το ότι θα έπρεπε να κατασκευάζουν και τις προσβάσεις για τα διάφορα τεμάχια τα οποία θα επηρεάζονταν. Εξήγησε η μάρτυρας πως ο αυτοκινητόδρομος εξ ορισμού δεν παρέχει προσβάσεις σε τεμάχια του δευτερεύοντος δρόμου και ότι αυτό το οποίο θα απαιτείτο από τον εργολάβο θα ήταν η αποκατάσταση όλων των υφιστάμενων προσβάσεων. Δόθηκε επίσης η ευκαιρία στην Μ. Α. Α. 2 να αναφέρει πως αποτελεί υποχρέωση του κράτους να αποκατασταθούν οι υφιστάμενες προσβάσεις. Ως προς το ερώτημα για το πως θα γνώριζε ένας προσφοροδότης ότι ένα τεμάχιο έχρηζε αποκατάσταση σε σχέση με την πρόσβαση του η μάρτυρας εξήγησε πως τεχνικά αυτό είναι αυτονόητο καθότι εάν αποκοπτόταν η πρόσβαση προς ένα τεμάχιο τότε αυτή θα έπρεπε να αποκατασταθεί. 23.24 Η Μ. Α. Α. 2 δεν συμφώνησε με το συμπέρασμα στο οποίο οδηγήθηκε η ευπαίδευτη δικηγόρος της απαιτήτριας ως προς το ότι εάν θα έπρεπε ο προσφοροδότης να κατασκευάσει προσβάσεις αυτό θα είχε ένα τεράστιο κόστος για τη Δημοκρατία. Διευκρίνισε πως η ίδια αναφερόταν στις προσβάσεις από δρόμους που επιτρέπεται η πρόσβαση στον αυτοκινητόδρομο. Πρόσθεσε δε πως σε σχέση με προσβάσεις οι οποίες αποκόπτονται και δεν μπορούν να αποκατασταθούν τότε αυτό υπολογίζεται στο ύψος της αποζημίωσης τους. 23.25 Στη συνέχεια η αντεξέταση επί του συγκεκριμένου θέματος έπαψε να είναι γενική και επικεντρώθηκε στο επίδικο ακίνητο. Η μάρτυρας εξήγησε πως το επίδικο ακίνητο δεν είχε αναπτυχθεί ακόμη και ήταν προσβάσιμο από τον υφιστάμενο δρόμο. Πρόσθεσε δε ότι θα μπορούσε να είχε πρόσβαση χωρίς αυτή να σχεδιαστεί στο συγκεκριμένο στάδιο. Βεβαίως το Δικαστήριο διατηρεί υπόψη του πως οι ερωτήσεις προς την Μ. Α. Α. 2 υποβάλλονταν εντός του πλαισίου το οποίο είχε καθοριστεί με την αντεξέταση. Δηλαδή, σε σχέση με το τι θα σχεδίαζε και κατασκεύαζε ο προσφοροδότης και το τι θα έπρεπε να γνώριζε σχετικά με το επίδικο ακίνητο. Επομένως θα έπρεπε να γνωρίζει συγκεκριμένα κατασκευαστικά σχέδια για ανάπτυξη στο τεμάχιο. Διευκρίνισε δε πως αναφερόταν σε ένα μικρό μέρος του κατασκευαστικού κόστους. 23.26 Διαφώνησε με τη θέση πως η πρόσβαση την οποία είχε το επίδικο ακίνητο ήταν 50 μέτρα με την εξής εξήγηση. Συγκεκριμένα δεν εξυπακούεται πως επειδή ένα ακίνητο έχει πρόσωπο προς το δρόμο, δηλαδή εφάπτεται επί αυτού, αυτό δεν σημαίνει ότι σε αυτή την έκταση επιτρέπεται πάντα είσοδος και έξοδος. Προσθέτοντας, απορρίπτοντας σχετική υποβολή, πως αυτό αποφασίζεται από το αρμόδιο τμήμα το οποίο θα αδειοδοτήσει μία ανάπτυξη για λόγους κυκλοφοριακής οδικής ασφάλειας, δηλαδή δεν μπαινοβγαίνουν οι ιδιοκτήτες στο τεμάχιο από οποιοδήποτε σημείο επιθυμούν. 23.27 Στη συνέχεια αντεξετάστηκε σε σχέση με τον επηρεασμό του επίδικου ακινήτου από τον αυτοκινητόδρομο. Απάντησε πως ο αυτοκινητόδρομος διερχόταν πάνω από το νοτιοανατολικό άκρος του επίδικου ακινήτου, το οποίο είχε απαλλοτριωθεί. Ερωτήθηκε γιατί η ίδια θεωρούσε πως η υπόγεια διάβαση και η υψομετρική διαφορά στο συγκεκριμένο σημείο δεν επηρέαζε το εναπομείναν τεμάχιο. Εξήγησε πως η υπόγεια διάβαση όσο και οι τοίχοι οι οποίοι θα την υποστηρίζουν συμπεριλαμβάνονται στον απαλλοτριωμένο χώρο. Διευκρίνισε δηλαδή πως ο χώρος ο οποίος χρειάζεται για αυτές τις κατασκευές έχει απαλλοτριωθεί. 23.28 Αναφορικά δε με την πρόσβαση ανέφερε ότι αυτή προβλέπεται στη δυτική πλευρά του τεμαχίου όπως έχει καθορίσει η Πολεοδομική Αρχή, δηλαδή η πρόσβαση η οποία προβλέπεται στην πολεοδομική άδεια και η οποία θα λειτουργεί προσωρινά μέχρι να αναπτυχθεί το δευτερεύον οδικό δίκτυο. Πρόσθεσε δε ότι η πρόσβαση αυτή είναι στη δυτική πλευρά που δεν χρειάζεται απαλλοτρίωση. Σε σχέση με την πρόσβαση η οποία φαίνεται στις πολεοδομικές άδειες εξήγησε πως η ίδια αναφερόταν σε ένα πρόσωπο 5 μέτρων το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία πρόσβασης προσθέτοντας πως η ίδια δεν είναι η Πολεοδομική Αρχή έτσι ώστε να καθορίσει τις λεπτομέρειες αυτής της πρόσβασης. 23.29 Η ίδια η μάρτυρας, η οποία όπως ισχυρίστηκε δεν είχε ενημερωθεί από την απαιτήτρια αναφορικά με την εξασφάλιση πολεοδομικών αδειών, θεώρησε πως η ομοιότητα του σχετικού όρου 501 στις πολεοδομικές άδειες με τα όσα αναφέρονται στην επιστολή της θα πρέπει να απαντηθεί από το Τμήμα Πολεοδομίας, ως προς το κατά πόσο δηλαδή βασίστηκαν στα σχέδια του αυτοκινητόδρομου έτσι ώστε να καθορίσουν την προσωρινή πρόσβαση. 23.30 Ως προς το κατά πόσο εφόσον είχε απαλλοτριωθεί η συγκεκριμένη έκταση από το επίδικο ακίνητο θα ήταν δυνατή η διέλευση καθότι αυτή θα είναι κρατική γη η μάρτυρας δήλωσε σαφώς πως υπήρχε δέσμευση ότι η απαιτήτρια θα έχει πρόσβαση την προσωρινή και της πολεοδομίας με βάση τους όρους έτσι ώστε να διέρχεται μέσω του χώρου πρασίνου. Όταν ερωτήθηκε για αυτή τη δέσμευση απάντησε πως αυτή αποτελεί μέρος της πολεοδομικής άδειας. Ανέφερε δε ότι η Δημοκρατία δεν θα μπορούσε να αποκόψει την πρόσβαση καθότι μετά η απαιτήτρια θα κινούσε αγωγή διότι της αποκόπηκε η πρόσβαση ενώ δεν θα είχε προηγουμένως αποζημιωθεί για αποκοπή πρόσβασης, άρα η δέσμευση υπήρχε. 23.31 Διευκρίνισε και κατά την αντεξέταση της η Μ. Α. Α. 2 πως οι διαφορές στις μετρήσεις του Μ. Α. 3 και στις δικές της δεν έχουν ουσιαστική διαφορά ως προς το αποτέλεσμα. 23.32 Εξήγησε πως η αναφορά της ότι η πρόσβαση έχει καθοριστεί από την απαιτήτρια βασίστηκε στην ενημέρωση την οποία είχε από την Μ. Α. Α. 3 ως προς το ότι είχε γίνει αποδεκτή η πρόσβαση η οποία αναφέρεται στις πολεοδομικές άδειες. 23.33 Αναφορικά με τη λήξη των πολεοδομικών αδειών αν και συμφώνησε πως εάν υποβληθεί αίτηση για την έκδοση πολεοδομικής άδειας αυτή θα εξεταστεί με τα νέα της δεδομένα και δεν θα μπορεί κάποιος να προβλέψει ποια θα είναι η απόφαση της πολεοδομικής αρχής πρόσθεσε όμως και το εξής. Ούτε και θα μπορούσε να προβλέψει κάποιος ότι δεν θα διδόταν πρόσβαση. Απάντησε επίσης πως εάν τα δεδομένα παραμένουν όπως ήταν πριν, τότε αναμένεται πως θα δοθεί ανάλογη πρόσβαση. Πρόσθεσε πως εάν ζητηθεί η άποψη τους ως Δημόσια Έργα η ίδια θεωρούσε πως αυτή θα ήταν η απάντηση τους αν και συμφώνησε πως δεν μπορούσε να δεσμευτεί καθότι δεν γνωρίζει τα δεδομένα με την υποβολή της νέας αίτησης. 23.34 Τέλος, η Μ. Α. Α. 2 διαφώνησε με υποβολές γενικά ως προς τη βασική θέση της απαιτήτριας πως το επίδικο ακίνητο δεν έχει πρόσβαση εξαιτίας της απαλλοτρίωσης. 24 Αναφορικά με τη μαρτυρία της Μ. Α. Α. 3, Δήμητρας Αγραφιώτη, παρατηρούνται τα ακόλουθα. 24.1 Όπως και στην περίπτωση της Μ. Α. Α. 2 έτσι και αυτή η μάρτυρας ετοίμασε γραπτή δήλωση το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης της καταθέτοντας και σχετικά τεκμήρια. Το περιεχόμενο βεβαίως της γραπτής δήλωσης της ομιλεί από μόνο του και δεν κρίνεται απαραίτητη η επανάληψη ή σύνοψη του εντός αυτής της απόφασης. Ουσιαστικά κατά την κύρια εξέταση της ερωτήθηκε αναφορικά με τεκμήρια τα οποία ήδη είχαν κατατεθεί όπως, παραδείγματος χάριν, οι πολεοδομικές άδειες, τεκμήρια 8 και 9, έτσι ώστε αυτά τα τεκμήρια να συνδέονται και με τα όσα αναφέρονται εντός της γραπτής δήλωσης της. Όπως, παραδείγματος χάριν, το τεκμήριο 2 με την παράγραφο 6 της γραπτής δήλωσης της. Διαπιστώνεται από το Δικαστήριο πως πραγματικά κατά την κύρια εξέταση αυτής της μάρτυρος έγινε μία ιδιαίτερα βοηθητική αλλά και απαραίτητη σύνδεση της μαρτυρίας της με την ήδη υπάρχουσα μαρτυρία υπό μορφή τεκμηρίων. Εξήγησε επίσης και τους σχετικούς με το επίδικο ζήτημα όρους οι οποίοι αναφέρονται εντός των πολεοδομικών αδειών. Η μάρτυρας αυτή επεσήμανε και τη σημασία του όρου 505 στην πολεοδομική άδεια (τεκμήριο 9) σύμφωνα με τον οποίο κατά την διαμόρφωση της πρόσβασης προς τις οικοδομές θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η νέα θέση του δρόμου και τα νέα υψόμετρα του τα οποία μπορούν να υποδειχθούν από τον υπεύθυνο χωρομετρίας, με αναφορά τόσο του ονόματος του όσο και του τηλεφωνικού του αριθμού. Σχετική αναφορά υπάρχει βεβαίως και στην επιστολή ημερομηνίας 9/12/2005 (μέρος του τεκμηρίου 25). Σαφώς δήλωσε στο τέλος της κύριας εξέτασης της πως εάν η απαιτήτρια ζητούσε, κατά την ημερομηνία της προφορικής κατάθεσης της, το Τμήμα Πολεοδομίας θα χορηγούσε εκ νέου τις πολεοδομικές άδειες. 24.2 Κατά την αντεξέταση της η μάρτυρας αυτή ερωτήθηκε αναφορικά με την ύπαρξη πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο με σχετικές αναφορές στα διάφορα τεκμήρια τα οποία είχαν κατατεθεί αναφορικά με αυτό το θέμα. Αντεξετάστηκε και σε σχέση με το χρονικό πλαίσιο του τεκμηρίου 25 σε συνάρτηση με την μεταγενέστερη ημερομηνία της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης. Συμπερασματική της θέση της σύμφωνα και με τα τεκμήρια τα οποία είχε υπόψη της (τεκμήριο 25) ήταν ότι τα υψόμετρα δεν ήταν απαγορευτικά έτσι ώστε να ήταν εφικτό να χορηγηθεί και η πολεοδομική άδεια με την προσωρινή προσπέλαση. Εξήγησε ότι η Πολεοδομία πήρε την απόφαση για την προσωρινή προσπέλαση βασισμένη στα Δημόσια Έργα όμως η ίδια δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί αναφορικά με τι είχε προηγηθεί, όπως, παραδείγματος χάριν, ποια ήταν η πρόταση της απαιτήτριας ή ποια ήταν τα υψόμετρα. 24.3 Υποβλήθηκε στην Μ. Α. Α. 3 πως η πρόσβαση η οποία φαίνεται επί του τεκμηρίου 11 είναι ελαττωματική, επικίνδυνη και μη επαρκής κα παράνομη εφόσον περνά πάνω από δημόσιο πράσινο. Η μάρτυρας απάντησε με σαφή και συνοπτικό τρόπο καθώς, όπως εξήγησε, η προσπέλαση είναι ικανοποιητική γιατί αν δεν ήταν δεν θα είχαν χορηγηθεί οι πολεοδομικές άδειες για 100 μονάδες. 24.4 Υποβλήθηκε επίσης στην Μ. Α. Α. 3 πως το γεγονός ότι υπήρχαν κάποιοι όροι στις πολεοδομικές άδειες ακόμη και για την πρόσβαση αυτό δεν σημαίνει ότι έγιναν δεκτοί από την απαιτήτρια. Η μάρτυρας αυτή απάντησε πως δεν νόμιζε να είναι έτσι τα πράγματα καθότι όταν χορηγήθηκαν οι πολεοδομικές άδειες δεν υπήρχε οποιαδήποτε ένσταση από την απαιτήτρια. Συμφώνησε όμως πως όντως η έκδοση πολεοδομικών αδειών δεν οδηγεί αυτόματα στην έκδοση αδειών οικοδομής ως επίσης ότι αρμόδιος για την έκδοση άδειας οικοδομής ήταν ο Δήμος Πόλεως Χρυσοχούς. Ως προς το κατά πόσο συμφωνούσε με τη θέση ότι είναι διαφορετική η επανέκδοση από την ανανέωση πολεοδομικής άδειας η θέση της μάρτυρος ήταν ότι καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, δηλαδή στη χορήγηση της ίδιας πολεοδομικής άδειας είτε ανανέωση, που σημαίνει ότι ανανεώνεται μια χορηγηθείσα άδεια και απλά επεκτείνεται η περίοδος ισχύς της και στην επανέκδοση σημαίνει ότι ζητείται η έκδοση της ίδιας άδειας. Ερωτήθηκε τότε εάν στην έκδοση «καινούργιας» αυτό σημαίνει ότι θα εξεταστεί ξανά με το νέο αναπτυξιακό πολεοδομικό καθεστώς. Διευκρίνισε τότε η Μ. Α. Α. 3 πως εάν αυτό έχει διαφοροποιηθεί τότε πλέον δεν μιλάμε για επανέκδοση. Διευκρίνισε τότε η ευπαίδευτη δικηγόρος της απαιτήτριας πως αναφερόταν σε νέα έκδοση άδειας έχοντας ως βάση τα νέα δεδομένα. Η Μ. Α. Α. 3 απάντησε ως εξής. Σε περίπτωση επανέκδοσης, βάσει σχετικής εγκυκλίου, εάν έχει λήξει μια πολεοδομική άδεια, τότε ο αιτητής μπορεί να ζητήσει επανέκδοση και αφού διενεργηθεί ταχύς και συνοπτικός έλεγχος και βεβαιώνεται ότι το πολεοδομικό ή αναπτυξιακό καθεστώς δεν έχει αλλάξει, τότε μπορούν να σφραγιστούν και τα ίδια σχέδια της προηγούμενης λήξασας πολεοδομικής άδειας με την καινούργια σφραγίδα. 24.5 Ερωτήθηκε τότε κατά πόσο συμφωνούσε ότι το πολεοδομικό καθεστώς είχε αλλάξει καθότι είχαν ανακληθεί οι απαλλοτριώσεις οι οποίες αφορούσαν τεμάχια δια μέσω των οποίων θα κατασκευαζόταν ο παρακαμπτήριος. Αν και απάντησε η μάρτυρας πως δεν μπορούσε να γνωρίζει για ποια τεμάχια είχαν ανακληθεί «οι άδειες» και μετά από διόρθωση της μάρτυρος, επαναδιατύπωση της ερώτησης και απόσυρση ένστασης (με την οποία θα μπορούσε να θεωρηθεί και πως είχε σε κάποιο βαθμό καθοδηγηθεί η μάρτυρας, με αναφορά στο καθεστώς λευκής ζώνης) απάντησε ως εξής. Ότι εάν είχαν ανακληθεί απαλλοτριώσεις αυτό είναι κάτι που δεν αφορά το Τμήμα Πολεοδομίας προσθέτοντας ότι αυτό το οποίο έχει σημασία για το Τμήμα Πολεοδομίας είναι κατά πόσο ισχύει το σχέδιο του αυτοκινητόδρομου ή το σχέδιο της λευκής ζώνης. 24.6 Στη συνέχεια ερωτήθηκε ως προς το κατά πόσο συμφωνούσε σαν πολεοδομική αρχή όταν ένας δρόμος δεν είναι κατασκευασμένος έστω και εάν είναι σχεδιασμένος στα σχέδια δεν θα δοθεί πρόσβαση και ότι συνεπώς το τεμάχιο δεν θα έχει πρόσβαση από τον συγκεκριμένο μη κατασκευασμένο δρόμο και συνεπώς ότι δεν θα δοθεί άδεια στηριζόμενη πάνω σε αυτή την πρόσβαση. Εξήγησε η μάρτυρας πως εξαρτάται από το τι δρόμος είναι αυτός προσθέτοντας πως εάν υπάρχει εγγεγραμμένος δρόμος επί των σχεδίων αλλά δεν υπάρχει επιτόπου τότε δεν θα θεωρείται ικανοποιητική προσπέλαση. Διευκρίνισε δηλαδή πως ο δρόμος πρέπει να είναι κατασκευασμένος προσθέτοντας και πάλι όμως ότι εξαρτάται τι δρόμος είναι. Παραδείγματος χάριν, εάν είναι αυτοκινητόδρομος τότε τα Δημόσια Έργα θα ενημερώσουν την Πολεοδομία σχετικά με τις αχνές γραμμές και αυτές θα ληφθούν υπόψη. 24.7 Ζητήθηκε τότε εξήγηση της αναφοράς στην παράγραφο 15 της γραπτής δήλωσης ως προς το ότι διαφάνηκε ότι το Τμήμα Δημοσίων Έργων διασφαλίζει την πρόσβαση. Εξήγησε τότε η μάρτυρας πως στην επιστολή ημερομηνίας 13/5/2010 της Μ. Α. Α. 2 υπήρχε και κοινοποίηση στον Επαρχιακό Λειτουργό του Τμήματος Πολεοδομίας όμως η ίδια δεν την είχε υπόψη της και ούτε υπάρχει και στους φακέλους. Δηλαδή, το όλο θέμα προέκυψε από τη συζήτηση, η δέσμευση δηλαδή του Τμήματος Δημοσίων Έργων να διασφαλίσουν την πρόσβαση στο επίδικο ακίνητο. Πρόσθεσε πως όπως αντιλήφθηκε ούτε και η Μ. Α. Α. 2 είχε υπόψη της ότι το 2006 υπήρξε διαβούλευση με το τμήμα της. 24.8 Κατά την επανεξέταση της η μάρτυρας αυτή αναφορικά με την παράγραφο 16 στη γραπτή δήλωση της δήλωσε ως θέση της σε σχέση με την επανέκδοση πολεοδομικής άδειας για το επίδικο ακίνητο πως αυτή θα επανεκδοθεί ακόμη και εάν δεν κατασκευαστεί ο δρόμος. Αξιολόγηση Της Μαρτυρίας 25 Αναφορικά με την αξιολόγηση της μαρτυρίας ασφαλώς το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη του αυτή στο σύνολο της ενώ ιδιαίτερη σημασία έχουν βεβαίως και οι παρατηρήσεις του Δικαστηρίου όπως αυτές παρατίθενται πιο πάνω κατά τη σύνοψη της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα και οι οποίες βεβαίως αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της αξιολόγησης της μαρτυρίας. 26 Αναφορικά με τον Μ. Α. 1, όπως αποκαλύπτεται και από την παράθεση της μαρτυρίας του πιο πάνω, αναμφίβολα διαπιστώνεται η ύπαρξη αδυναμιών στο όλο σκεπτικό με το οποίο υποστήριξε τη βασική του θέση είτε ως προς το ότι το επίδικο ακίνητο κατέστη περίκλειστο εξαιτίας της απαλλοτρίωσης είτε ότι η προσωρινή πρόσβαση δεν θα ήταν επαρκής για τους σκοπούς ανάπτυξης του επίδικου ακινήτου. Το Δικαστήριο δεν θεωρεί απαραίτητη την επανάληψη των παρατηρήσεων του όπως αυτές παρατίθενται πιο πάνω. Ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο κατέθεσε ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν κρίνεται πειστικός εξαιτίας τόσο του περιεχομένου της προφορικής κατάθεσης του όσο και της αντιφατικής του επιλογής να βασίζεται επί των ίδιων δεδομένων τόσο για να απαντήσει ορισμένες ερωτήσεις και να προβάλει συγκεκριμένες θέσεις όσο και για να δηλώσει αδυναμία να απαντήσει σε σχέση με άλλες ερωτήσεις. 27 Επίσης υπάρχει ένα επιπρόσθετο σημείο αναφορικά με τη μαρτυρία του Μ. Α. 1 το οποίο το Δικαστήριο δεν αποδέχεται ως βάσιμο, δηλαδή η κατάληξη του αναφορικά με το ποσοστό της επιζήμιας επίδρασης εξαιτίας της θέσης του ότι το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο. Η μαρτυρία αυτή βασίζεται στο Πίνακα Συγκριτικών Πωλήσεων στο Παράρτημα «Γ» της έκθεσης εκτίμησης του Μ. Α.
  31. Όπως εξήγησε ο Μ. Α. 1 το παράρτημα αυτό παρουσιάζει τον απολογισμό της διαφοράς στην αξία μεταξύ ενός οικιστικού τεμαχίου περίκλειστου και ενός οικιστικού τεμαχίου το οποίο διαθέτει ικανοποιητική δημόσια πρόσβαση για να αναπτυχθεί. Ανεξάρτητα και από την κατάληξη του Δικαστηρίου ως προς το κατά πόσο όντως το επίδικο ακίνητο καθίσταται περίκλειστο κρίνεται ορθό όπως το Δικαστήριο τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου θέματος έτσι ώστε αυτό να έχει αποφασιστεί ανεξαρτήτως και από την αποδοχή ή μη της θέσης της απαιτήτριας ότι το επίδικο ακίνητο όντως καθίσταται περίκλειστο. 28 Ο κύριος λόγος για τον οποίο η μαρτυρία του Μ. Α. 1 επί του συγκεκριμένου θέματος δεν κρίνεται πειστική και κατ΄ επέκταση βάσιμη, ιδιαίτερα δε διατηρώντας υπόψη πως η αποζημιούσα αρχή δεν έχει προσκομίσει μαρτυρία επί του συγκεκριμένου θέματος, είναι ότι αυτή κρίνεται αντιφατική. Υπενθυμίζεται σχετικά πως ενώ ο Μ. Α. 1 στον Πίνακα Συγκριτικών Πωλήσεων στο Παράρτημα «Α» της έκθεσης εκτίμησης του παραθέτει τη συγκριτική πώληση 1 των τεμαχίων 511 και 215 και αναφέρει στις παρατηρήσεις του ότι το συγκεκριμένο τεμάχιο (ή ουσιαστικά ο συνδυασμός των τεμαχίων) είναι περίκλειστο, στη συνέχεια στην ανάλυση των συγκριτικών πωλήσεων στο Παράρτημα «Β» της έκθεσης εκτίμησης του αναφέρει ότι η συγκριτική πώληση 1 μειονεκτεί κατά 15% από το επίδικο ακίνητο καθότι δεν εφάπτεται δημόσιου δρόμου. Δηλαδή ο ίδιος από μόνος του καθορίζει ένα ποσοστό διαφοράς μεταξύ ενός οικιστικού τεμαχίου περίκλειστου και ενός οικιστικού τεμαχίου το οποίο διαθέτει ικανοποιητική δημόσια πρόσβαση για να αναπτυχθεί η οποία διαφέρει κατά το ήμισυ περίπου σε σύγκριση με το ποσοστό το οποίο καθορίζει στο Παράρτημα «Γ» με το οποίο ουσιαστικά διπλασιάζει αυτό το ποσοστό δίχως παράλληλα να παραθέτει οποιοδήποτε πειστικό λόγο ως προς αυτή τη διαφοροποίηση. Με τον ίδιο τρόπο αναφέρει στην Ανάλυση Συγκριτικών Πωλήσεων στο Παράρτημα «Β» και άλλα διάφορα ποσοστά σε σχέση με την ύπαρξη χειρότερης πρόσβασης τα οποία κυμαίνονται από 5 έως 10%. Επιπλέον, προσεχτική εξέταση του Παραρτήματος «Γ» σε συνδυασμό και με το περιεχόμενο των τεκμηρίων 4 και 5 αναδεικνύει και άλλα στοιχεία τα οποία υπονομεύουν ουσιαστικά το συμπέρασμα του Μ. Α. 1 ως προς το ποσοστό επιζήμιας επίδρασης ύψους 29% εξαιτίας του ότι ένα τεμάχιο είναι περίκλειστο σε σχέση με άλλο τεμάχιο. Παραδείγματος χάριν, αναφέρει ότι το σχήμα του τεμαχίου 1318 είναι «σχεδόν κανονικό» ενώ μία απλή ματιά στο τεκμήριο 5 είναι αρκετή έτσι ώστε ένας αντικειμενικός παρατηρητής να κρίνει από μόνος του κατά πόσο όντως αυτό ευσταθεί. Μάλιστα η σημασία του σχήματος ενός ακινήτου σε σχέση με την αξία του τονίστηκε και από τον ίδιο τον Μ. Α. 1 κατά την προφορική κατάθεση του όταν κατέθετε σε σχέση με τις συγκριτικές πωλήσεις 1 και 2 του Πίνακα Υπολογισμού Επιζήμιας Επίδρασης Παράρτημα «Γ». 29 Επιπλέον, η έρευνα η οποία έγινε από τον Μ. Α. 1 περιορίζεται σε μικρό αριθμό συγκριτικών πωλήσεων και ουσιαστικά μόνο δύο συγκρίσεων διαφοράς στην αξία μεταξύ δύο πωλήσεων στην κάθε περίπτωση. Ουσιαστικά η μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από τον Μ. Α. 1 αναφορικά με το θέμα της επιζήμιας επίδρασης δεν κρίνεται επαρκής ή πειστική ή ικανοποιητική έτσι ώστε να εδραιώνεται επί ασφαλούς βάσης το συμπέρασμα του ως προς το ποσοστό επιζήμιας επίδρασης ύψους 29%. Αντιθέτως αυτή κρίνεται ως υπερβολική ενώ η ανάλυση η οποία δίδεται αναφορικά με την αξία ανά τετραγωνικό μέτρο από τον ίδιο τον Μ. Α. 1 στον Πίνακα Συγκριτικών Πωλήσεων στο Παράρτημα «Α» της έκθεσης εκτίμησης του, σε συνδυασμό με την Ανάλυση Συγκριτικών Πωλήσεων στο Παράρτημα «Β» ως μαρτυρία κρίνεται ως πολύ πιο λογική και κατ΄ επέκταση πειστική έτσι ώστε να γίνεται δεκτό από το Δικαστήριο ότι το ορθό ποσοστό διαφοράς ή επιζήμιας επίδρασης ουσιαστικά μεταξύ ενός περίκλειστου τεμαχίου και ενός τεμαχίου με πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο είναι ύψους 15% αντί 29%. 30 Αναφορικά με την άποψη του Μ. Α. 1 ως προς το ότι βάσει και της εμπειρίας του η προσωρινή πρόσβαση δεν θα ήταν ικανοποιητική για τους σκοπούς ανάπτυξης 100 διαμερισμάτων ως επίσης ότι αυτή κρινόταν επικίνδυνη καθότι περνά μέσα από δημόσιο χώρο πρασίνου όπου μπορεί και να παίζουν παιδιά ενώ είχε επίσης προσθέσει πως εν πάση περιπτώσει η χρήση του συγκεκριμένου χώρου δεν θα είναι αυτή για την οποία παραχωρείται χώρος πρασίνου, το Δικαστήριο, έχοντας υπόψη του το σύνολο της μαρτυρίας η οποία παρουσιάστηκε επί του προκειμένου, δεν έχει πεισθεί ότι η συγκεκριμένη προσωρινή πρόσβαση δεν θα ήταν ικανοποιητική για τους σκοπούς πρόσβασης στην προτεινόμενη ανάπτυξη των 100 διαμερισμάτων ή ότι αυτή θα ήταν επικίνδυνη για τους λόγους που ανέφερε καθότι πρώτο, ακόμη και με τα σχέδια τα οποία υποβλήθηκαν για σκοπούς ανάπτυξης του επίδικου ακινήτου ούτε και στο βόρειο άκρο του επίδικου ακινήτου προβλέπεται δρόμος με ιδιαίτερα περισσότερο πλάτος ή δύο δρόμοι εισόδου και εξόδου. Προφανώς η αξιοποίηση του διαθέσιμου χώρου για την ανάπτυξη εντός του επίδικου ακινήτου κυρίως στόχο είχε την εξάντληση του συντελεστή δόμησης παρά τη δημιουργία ενός πιο εύχρηστου οδικού δικτύου εντός του επίδικου ακινήτου. Συγκεκριμένα το πλάτος του δρόμου εντός του τεκμηρίου 10 κυμαίνεται από 6.60 έως 6.80 μέτρα ενώ αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως σε αυτό το πλάτος συμπεριλαμβάνεται και το πλάτος του πεζοδρομίου στην ανατολική πλευρά του δρόμου (τεκμήριο 10). Επιπλέον, όπως αναφέρεται και στον όρο 500 και στις δύο πολεοδομικές άδειες, το οδόστρωμα στον χώρο διακίνησης οχημάτων και πεζών εντός της ανάπτυξης θα έχει πλάτος 5 μέτρα με πεζοδρόμιο κατά μήκος της μιας πλευράς 1.10 μέτρα. Βεβαίως δεν παραγνωρίζει το Δικαστήριο ότι οι αναφορές του Μ. Α. 1 έχουν σχέση κυρίως με το δρόμο πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο όμως ακόμη και με το χωροταξικό σχέδιο το οποίο υποβλήθηκε για την έκδοση πολεοδομικής άδειας δεν εφαρμόζεται η οποιαδήποτε διαφορετική μέθοδος πρόσβασης προς και από το επίδικο ακίνητο, σύμφωνα δηλαδή και με σχετική εισήγηση του Μ. Α. 1 προς απόδειξη της επιζήμιας επίδρασης ως αποτέλεσμα της μείωσης του μήκους του προσώπου του επίδικου ακινήτου με τον δημόσιο δρόμο. Ενώ όπως αναφέρεται και πιο πάνω και πάλι σε σχέση με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 10 τέτοια μέθοδος δεν εφαρμόζεται (βλ. σχετικά την παράγραφο 19.50 αυτής της απόφασης). Δεύτερο, πραγματικά δεν θα αναμενόταν λογικά, εάν ο χώρος πρασίνου θα χρησιμοποιείτο προσωρινά ως μέρος της προσωρινής πρόσβασης, πως παράλληλα θα χρησιμοποιείτο και ως χώρος πρασίνου μέχρι και την κατασκευή της μόνιμης πρόσβασης προς το επίδικο ακίνητο από το βόρειο άκρο αυτού. 31 Ως προς τη μαρτυρία η οποία δόθηκε από τον Μ. Α. 1 αναφορικά με την πρόκληση οχληρίας στο επίδικο ακίνητο και ως βάση για να αποδοθεί ποσοστό επιζήμιας επίδρασης 10% αυτή κρίνεται εντελώς ανεπαρκής και αόριστη. Καμία έρευνα ή μελέτη προς εξεύρεση και καθορισμό του συγκεκριμένου ποσοστού δεν έχει γίνει και παρουσιαστεί υπό μορφή μαρτυρίας. Όπως, παραδείγματος χάριν, έγινε προς καθορισμό του ποσοστού διαφοράς μεταξύ περίκλειστου και μη περίκλειστου τεμαχίου. Απλά γενικά ο Μ. Α. 1 καθόρισε από μόνος του ένα αυθαίρετο ποσοστό της τάξης του 10% ως ποσοστό επιζήμιας επίδρασης. 32 Αναφορικά με τον Μ. Α. 2 το Δικαστήριο επίσης διατηρεί υπόψη του και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω κατά την παράθεση της μαρτυρίας του. Αξιολογώντας αυτή τη μαρτυρία διαπιστώνεται πως έχοντας υπόψη και την επαγγελματική του πείρα παρέχεται η δυνατότητα τουλάχιστον να ληφθεί υπόψη η μαρτυρία του έστω και υπό μορφή γνώμης ως προς τις πιθανές συνέπειες της εγγύτητας του επίδικου ακινήτου με τον αυτοκινητόδρομο σε σχέση με τις προοπτικές πώλησης διαμερισμάτων τα οποία η απαιτήτρια προγραμμάτιζε όπως ανεγείρει επί του επίδικου ακινήτου. Υπό την έννοια βεβαίως ότι η μαρτυρία αυτή προέρχεται από ένα άτομο το οποίο είχε τη μακρόχρονη εμπειρία του Μ. Α. 2 σε σχέση με πωλήσεις ακινήτων. Παράλληλα βεβαίως το Δικαστήριο προσεγγίζει τη μαρτυρία του Μ. Α. 2 με ιδιαίτερη προσοχή καθότι ασφαλώς ο μάρτυρας αυτός είχε ιδίον συμφέρον να εξυπηρετήσει με την προφορική κατάθεση του εξαιτίας και της σχέσης του με την απαιτήτρια εταιρεία ως ο διευθυντής και κύριος μέτοχος της. Σαφώς δηλαδή ελλείπει το στοιχείο της αντικειμενικότητας στη μαρτυρία του Μ. Α.
  32. Επιπλέον η μαρτυρία αυτή επίσης κρίνεται ως μετέωρη υπό την έννοια, όπως και στην περίπτωση του Μ. Α. 1, της έλλειψ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.