Ζωή Νικολαϊδη κ.α. ν. Εργοληπτική Εταιρεία Ανδρέα Γεωργίου Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 1856/11, 4/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2017:A174 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1856/11 Μεταξύ:
- Ζωή Νικολαϊδη εκ Πάφου
- Καίτη Νικολαϊδη εκ Πάφου Εναγουσών και
- Εργοληπτική Εταιρεία Ανδρέα Γεωργίου Λτδ
- Φίλιππος Γεωργίου Εναγομένων ---------------------------- Αίτηση για επιθεώρηση εγγράφων ημερ. 15.2.2017 ---------------------------- Ημερομηνία: 4.10.2017 Για Ενάγουσες-Καθ΄ ων η αίτηση: κα Λ. Κωνσταντινίδου για κα Ε. Πουλλά Για Εναγόμενους-Αιτητές: κ. Π. Χ"Παναγιώτου για κα Ε. Λεμονιάτη ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την κρινόμενη αίτηση επιδιώκεται η έκδοση διατάγματος το οποίο «να διατάσσει την επιθεώρηση και λήψη αντιγράφων των εγγράφων που αναφέρονται στην εκ μέρους των Εναγουσών ένορκη δήλωση αποκάλυψης εγγράφων της Ζωής Νικολαϊδη, ημερ. 27.11.2014». Με την ένορκη δήλωση του Εναγόμενου 2 που συνοδεύει την αίτηση υποστηρίζεται πως με επιστολές του δικηγόρου των Εναγομένων προς τη δικηγόρο των Εναγουσών, ημερ. 20.9.2016, 18.10.2016 και 27.1.2017 (Τεκμήρια 1, 2 και 3 αντίστοιχα) ζήτησαν να τους δοθούν αντίγραφα όλων των αποκαλυφθέντων εγγράφων, χωρίς να λάβουν οιανδήποτε απάντηση. Παρόμοιο αίτημα υποβλήθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 23.1.2017 όπου η συνήγορος των Εναγουσών ανέφερε ότι δεν κατέχουν αυτά τα έγγραφα. Η συνήγορος των Εναγομένων επικοινώνησε με το συνήγορο κ. Χρίστο Κληρίδη ο οποίος εκπροσωπούσε τις Ενάγουσες προτού γίνει αλλαγή δικηγόρου, ο οποίος ανέφερε ότι, παρότι δεν έχουν εξοφληθεί τα δικηγορικά του έξοδα, τα παρέδωσε στις Ενάγουσες, μετά από σχετικό αίτημα τους. Αποτελεί τη θέση του ενόρκως δηλούντα πως η συμπεριφορά των Εναγουσών αποτελεί καθαρή άρνηση να τους παραδώσουν και να τους προμηθεύσουν με τα εν λόγω έγγραφα. Οι Ενάγουσες με την ειδοποίηση πρόθεσης ένστασης που καταχώρησαν εγείρουν διάφορος λόγους, αναφορά στους οποίους γίνεται πιο κάτω. Η ένσταση υποστηρίζεται από την ένορκη δήλωση της εκ των Εναγουσών Ζωής Νικολαϊδου. Ισχυρίζεται ότι ο ενόρκως δηλών στην αίτηση του αποκρύπτει διάφορα γεγονότα όπως μεταξύ άλλων, ότι η αίτηση καταχωρήθηκε μετά τη συνάντηση που έλαβε χώρα στο γραφείο της δικηγόρου των Εναγομένων μεταξύ των διαδίκων (Εναγόμενου 2 και Ενάγουσας 1) και των συνηγόρων τους. Σ΄ εκείνη τη συνάντηση, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, δεν επιτεύχθηκε οποιαδήποτε συμφωνία αφού η συνήγορος των Εναγομένων συμπεριφέρθηκε με αγένεια και με προσβλητικό τρόπο προς την Ενάγουσα 1 και τη δικηγόρο της και διαφάνηκε ότι σκοπός της δεν ήταν ο συμβιβασμός αλλά η επιβολή των θέσεων της δικηγόρου των Εναγομένων. Αναφορικά με τα αιτούμενα να επιθεωρηθούν έγγραφα, δηλώνει ότι δεν τα κατέχει αφού βρίσκονται στην κατοχή του πρώην δικηγόρου τους, ο οποίος δεν τα παραδίδει, εκτός εάν πληρωθεί έξοδα τα οποία η ενόρκως δηλούσα θεωρεί εξωπραγματικά και μη συμφωνηθέντα. Με προσπάθειες της συνηγόρου της κατόρθωσαν να βρουν κάποια έγγραφα τα οποία και καταγράφει στο Τεκμήριο 2 για τα οποία είναι πρόθυμη να παραδώσει αντίγραφα. Η κρινόμενη αξίωση διέπεται από τις διατάξεις της Δ.28 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας η οποία ρυθμίζει το θέμα της αποκάλυψης εγγράφων. Αυτό το θέμα προνοείται στη Δ.28 θ.1 ενώ το κρινόμενο αίτημα της επιθεώρησης εγγράφων το ρυθμίζουν οι επόμενες παράγραφοι. Το γεγονός ότι η αίτηση αναγράφει ως νομική της βάση τη Δ.28 (γενικά) χωρίς να εξειδικεύει το σχετικό θεσμό, αυτό δεν καθιστά επιλήψιμη την αίτηση ούτε η παράλειψη αυτή θεωρείται μοιραία για την τύχη της. Το γενικό δικαιοδοτικό πλαίσιο το οποίο τη στηρίζει είναι σαφές και δεν επηρεάζει καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την αντίδικη πλευρά. Οι αρχές που διέπουν την αποκάλυψη εφαρμόζονται και στην περίπτωση επιθεώρησης εγγράφων. Σκοπός είναι η καλύτερη προετοιμασία για την ακρόαση και η μη λήψη εξ΄ απήνης του αντιδίκου και το θέμα ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Έχει νομολογηθεί ότι έγγραφα σχετικά με τα επίδικα θέματα είναι εκείνα τα οποία άμεσα ή έμμεσα μπορεί να βοηθήσουν το μέρος το οποίο επιζητεί την αποκάλυψη είτε να προωθήσει την υπόθεση του είτε να βλάψει εκείνη του αντιπάλου (National Bank of Greece S.A. v. Mitsides and another
(1962)1 C.L.R. 40 και Ελένη Κωνσταντίνου v. Κ. Ξιούρου, Έφεση Αρ. 15/2012, ημερ. 11.3.2014). Στην κρινόμενη περίπτωση οι διάδικοι, εδώ οι Ενάγουσες, έχουν ήδη προβεί σε αποκάλυψη εγγράφων, τα οποία θεωρούν σχετικά με την υπόθεση και ότι είναι αναγκαία για τη δίκαιη επίλυση της διαφοράς. Χωρίς να αποτελούν «αλίευση μαρτυρίας». Ένας από τους λόγους ένστασης προτείνει ότι η αίτηση καταχωρήθηκε προτού ζητηθεί επιθεώρηση εγγράφων σύμφωνα με τους θεσμούς αφού οι επιστολές Τεκμήρια 1, 2 και 3 ζητούσαν λήψη αντιγράφων και όχι επιθεώρηση. Θα πρέπει να σημειωθεί πως το δικαίωμα λήψης αντιγράφων των εγγράφων τα οποία αποκαλύπτονται ή παρουσιάζονται για επιθεώρηση παρέχεται με το θ.6 της Δ.28 ο οποίος αναγράφει πως: "6. Where any party to a cause or matter has in his pleadings particulars or affidavits referred to any document he may be required by any other party thereto by notice in writing to produce such document for the inspection of the party giving such notice or of his advocate and to permit him or them to take copies thereof. Any party failing to comply with such notice shall not afterwards be at liberty to put any such document in evidence on his behalf in such cause or matter, unless he shall satisfy the Court that such document relates only to his own title, he being a defendant to the cause or matter, or that he had some other cause or excuse which the Court shall deem sufficient for not complying with the notice, in which case the Court may allow the same to be put in evidence on such terms as to costs and otherwise as the Court shall think just." Το δικαίωμα αυτό αναγνωρίζεται και στο Halsbury's Laws of England, 3rd ed., Vol. 12 όπου στη σελ. 62, παρ. 84, με επικεφαλίδα The right to copies, όπου διαβάζουμε: "A party entitled to inspect documents is also entitled to take copies or have made for him. This right is incidental to the right to inspect. The right to the copies may, however, sometimes be more limited than the right for inspect (Ormerod Grierson & Cp St. Georges Ironworks Ltd
(1905)1 Ch. 505)." Κρίνεται συνεπώς πως το δικαίωμα λήψης αντιγράφων και το αίτημα προς τούτο όπως έγινε με τις επιστολές Τεκμήρια 1, 2 και 3, είναι συνακόλουθο του αιτήματος για επιθεώρηση. Κύρια ένσταση των Εναγουσών-Καθ΄ ων η αίτηση είναι πως πλείστα έγγραφα, πλην εκείνων που περιγράφουν σε επιστολή προς τον Πρωτοκολλητή, δεν βρίσκονται στην κατοχή τους. Ότι αυτά εξακολουθούν να κατέχονται από τον πρώην δικηγόρο τους ο οποίος αρνείται να τα παραδώσει διότι δεν έχει ικανοποιηθεί η απαίτηση του για τα δικηγορικά του έξοδα. Έχουν ανωτέρω καταγραφεί οι θέσεις των μερών όπως περιέχονται στις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση και ένσταση αντίστοιχα. Στο σύγγραμμα Rules of the Supreme Court 1958, σελ. 724, όπου πραγματεύεται το ζήτημα της επιθεώρησης εγγράφων αναγνωρίζεται το δικαίωμα στο άλλο μέρος να καταχωρήσει ένορκη δήλωση αρνούμενο την κατοχή ή η σχετικότητα των εγγράφων: ".It is conceived (and see Williams, J., in Wiedeman v. Walpole, 24 Q.B.D. 537) that it is open to the other party to file an affidavit denying possession or relevancy or claiming protection, and that the statements in such affidavit must be accepted as no less conclusive than if made in an affidavit of documents, as to which see r.12, (n.) "Conclusiveness of Affidavit", supra." Όπως λέχθηκε ανωτέρω, στην κρινόμενη περίπτωση δεν τίθεται θέμα σχετικότητας των εγγράφων, ούτε εγείρεται θέμα προνομίου αυτών. Άρνησης τυγχάνει η κατοχή τους. Στην ένορκη δήλωση της Ενάγουσας 1 ημερ. 27.11.2014 με την oποία αποκαλύπτει τα έγγραφα, αναφέρει: «Έχω στην κατοχή μου και/ή εξουσία μου έγγραφα που αναφέρονται στα επίδικα θέματα και παρατίθενται στο Παράρτημα Α στην παρούσα ένορκη δήλωση μου». Και παραθέτει τα έγγραφα των οποίων ζητείται η επιθεώρηση. Μετά την καταχώριση της ένορκης αυτής δήλωσης, ο συνήγορος που τότε εκπροσωπούσε τις Ενάγουσες αποσύρθηκε. Σχετικό είναι το πρακτικό ημερ. 7.12.
- Διορίσθηκε και εμφανίσθηκε η νυν δικηγόρος στις 19.1.
- Με τα τεκμήρια-επιστολές που έχουν επισυναφθεί στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, αναδεικνύεται η διαφορά που προέκυψε σχετικά με την καταβολή των δικηγορικών εξόδων και την απαίτηση για παράδοση των φακέλων σε υποθέσεις που αφορούσαν την Ενάγουσα. Η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση και η αναφορά σε αυτήν σε συνομιλία που είχε η συνήγορος των Εναγομένων με τον πρώην δικηγόρο των Εναγουσών, δεν μπορεί να εκληφθεί ως άμεση δήλωση παράδοσης των εγγράφων στις Ενάγουσες. Αφενός αποτελεί μια μεταφορά δήλωσης και αφετέρου δηλώνεται ότι κατέχονται ακόμη από τον πρώην δικηγόρο κάποια αντίγραφα εγγράφων. Από την αντίπερα όχθη υπάρχει η άμεση μαρτυρία με την ένορκη δήλωση της Ενάγουσας 1 ότι δεν κατέχει τα έγγραφα τα οποία απεκάλυψε διότι κατέχονται από τον πρώην δικηγόρο τους. Είναι όμως αυτό αρκετό για να θεωρηθεί ότι η Ενάγουσα δεν κατέχει τα έγγραφα; Η απάντηση είναι αρνητική. Πρώτο διότι με την ένορκη δήλωση ημερ. 27.11.2014 δηλώνει ότι τα έχει στην κατοχή της. Δεύτερο, ακόμη και να τα παρέδωσε στο δικηγόρο της για σκοπούς ετοιμασίας της ένορκης δήλωσης, αυτό έγινε εθελούσια και η αποξένωση αυτή των εγγράφων και η κατοχή τους από το δικηγόρο της δεν καθιστά την επανάκτηση αδύνατη. Εξάλλου, δεν υπάρχει ισχυρισμός ότι τα έγγραφα έχουν απολεσθεί ή ότι είναι αδύνατος ο εντοπισμός τους. Δεν υπάρχει ισχυρισμός περί απώλειας της νόμιμης κατοχής τους. Στο Annual Practise 1958 (ανωτέρω), σελ. 718, το οποίο πραγματεύεται τον όρο "possession or power" στην περίπτωση προσαγωγής εγγράφων, καταλήγει πως το δικαίωμα (lien) που έχει δικηγόρος επί εγγράφων και αρνείται να τα παραδώσει, δεν μπορεί να εμποδίσει την έκδοση διατάγματος προσαγωγής. "The lien of another person would prevent an order being made, but in the particular case where documents are in the hands of a former solicitor who claims a lien upon them and refuses to give them up, the order for production will be made, reserving liberty to apply in case the party really cannot obtain them (Lewis v. Powell, [1897] 1 Ch. 678); and in Re Caudery
(1910), 54 S. J. 444, Swinfen Eady, J., following the principle laid down in Re Hawker, [1989] 2 Ch. p.7." Γι΄ αυτό, στην κρινόμενη περίπτωση κρίνεται πως είναι δίκαιο να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Εκδίδεται διάταγμα επιθεώρησης των εγγράφων που έχουν αποκαλυφθεί με την ένορκη δήλωση της Ενάγουσας 1 ημερομηνίας 27.11.2014. Η επιθεώρηση να γίνει εντός 30 ημερών στο γραφείο της δικηγόρου των Εναγουσών, σε ημερομηνία και ώρα που εκείνη θα καθορίσει. Την ίδια ημερομηνία να δοθούν αντίγραφα προς τους Εναγόμενους των ανωτέρω αποκαλυφθέντων εγγράφων. Τα έξοδα της αίτησης να ακολουθήσουν το αποτέλεσμα της πορείας της υπόθεσης αλλά σε καμία περίπτωση να είναι εναντίον των Εναγομένων. (Υπ.) ............... Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΜ Subject: Civil/Interim Αναφορά: (Αίτηση για επιθεώρηση εγγράφων) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο