P.A. PANAGOULAS TRADING LIMITED ν. ΑΓΓΕΛΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ, Αρ. Αγωγής: 144/11, 3/10/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2017:A171 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Αγιομαμίτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 144/11 Μεταξύ: P.A. PANAGOULAS TRADING LIMITED Εναγόντων και ΑΓΓΕΛΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΟΥ Εναγομένης ------------ Ημερομηνία: 03.10.2017 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Α. Ιωάννου Κίτσιος με κ. Χρ. Ιωάννου Για Εναγόμενη: κ. Α. Αλεξάνδρου Α Π Ο Φ Α Σ Η Αφορμή για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής αποτέλεσε η συμφωνία ημερομηνίας 26.08.2010 δυνάμει της οποίας η Εναγόμενη συμφώνησε όπως πωλήσει πορτοκάλια στην Ενάγουσα. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς η Ενάγουσα ασχολείται με το εμπόριο γεωργικών προϊόντων και την επεξεργασία αυτών και ιδιαιτέρως με την πώληση τους υπό μορφή χυμών. Η Εναγόμενη κατά τον ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια χωραφιού στο χωριό Κάτω Ακουρδάλια στην Πάφο στο οποίο διατηρούσε φυτεία πορτοκαλιών (στο εξής «το χωράφι»). Δυνάμει της προαναφερόμενης συμφωνίας ημερομηνίας 26.08.2010 η Εναγόμενη συμφώνησε όπως πωλήσει όλη την ποσότητα των πορτοκαλιών έναντι της τιμής πώλησης των €4.00 ανά κιβώτιο ή €0.20 το κιλό. Ως χρόνος παραλαβής καθορίστηκε η περίοδος μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου
- Προς εκπλήρωση των συμφωνηθέντων η Ενάγουσα κατέβαλε προκαταβολικά το ποσό των €2.000 και το υπόλοιπο ποσό θα καταβαλλόταν κατά την κοπή των πορτοκαλιών. Κατά ή περί τις 04.09.2010 συνεργείο της Ενάγουσας μετέβη στο χωράφι για την κοπή των πορτοκαλιών, πλην όμως η Εναγόμενη αρνήθηκε να επιτρέψει την κοπή τους. Η Ενάγουσα με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 15.09.2010 κάλεσε την Εναγόμενη όπως τηρήσει τα συμφωνηθέντα προειδοποιώντας την παράλληλα ότι την καθιστά υπεύθυνη για οποιαδήποτε ζημιά ήθελε προκύψει από την παράβαση της επίδικης συμφωνίας. Η Εναγόμενη με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 06.08.2010 ισχυρίστηκε ότι η Ενάγουσα ήταν αυτή που υπαναχώρησε από την επίδικη συμφωνία. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι προς αποφυγή πρόκλησης περαιτέρω ζημιάς και προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που ανέλαβε έναντι πελατών της συνήψε νέα συμφωνία αγοράς πορτοκαλιών στις 24.09.2010 δυνάμει της οποίας αγόρασε τα πορτοκάλια που θα της πωλούσε η Εναγόμενη από το τρίτο πρόσωπο προς το οποίο η τελευταία πώλησε εν τω μεταξύ τα πορτοκάλια. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη ζημιά ύψους €11.000, καθώς με τη συμφωνία ημερομηνίας 24.09.2010 αγόρασε 50 τόνους πορτοκαλιών προς €0.42 το κιλό, αντί €0.20 το κιλό που ήταν η τιμή πώλησης που συμφώνησε με την Εναγόμενη. Επιπρόσθετα υπέστη ζημιά ύψους €1.000 αναφορικά με τα έξοδα μετάβασης του συνεργείου στο χωράφι στις 04.09.2010 και €2.000 σε σχέση με την προκαταβολή που είχε καταβάλει στην Εναγόμενη. Η Εναγόμενη με την υπεράσπιση της αρνείται τους ισχυρισμούς που προβάλλει η Ενάγουσα λέγοντας ότι ουδέποτε υπαναχώρησε από την επίδικη συμφωνία. Αντιθέτως, ισχυρίζεται ότι η Ενάγουσα υπαναχώρησε από αυτήν, επικαλούμενη ότι τα πορτοκάλια δεν ήταν εμπορεύσιμα. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι στις 04.09.2010 παρέδωσε στον αντιπρόσωπο της Ενάγουσας, ο οποίος την πληροφόρησε για το ότι η τελευταία δεν επιθυμούσε την υλοποίηση της επίδικης συμφωνίας, επιταγή για το ποσό των €2.
- Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων κατά την ημερομηνία έναρξης της ακροαματικής διαδικασίας δήλωσαν ως παραδεκτά τα πιο κάτω αναφερόμενα γεγονότα: Την υπογραφή της συμφωνίας πώλησης ημερομηνίας 26.08.2010 Τη σύνταξη και επίδοση της επιστολής ημερομηνίας 15.09.2010 Τη σύνταξη και λήψη της επιστολής ημερομηνίας 06.10.2010 Την παραλαβή από την Εναγόμενη της επιταγής της Τράπεζας Κύπρου με αρ.0091022619 για το ποσό των €2.000 ως προκαταβολή σε σχέση με τη συμφωνία ημερομηνίας 26.08.2010 Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων στις τελικές τους αγορεύσεις επιχειρηματολόγησαν προς υποστήριξη των θέσεων τους. Οι αγορεύσεις έχουν μελετηθεί και λαμβάνονται υπόψη στο σύνολό τους και αναφορά σε αυτές θα γίνει εκεί και όπου κρίνεται σκόπιμο. Μαρτυρία - Αξιολόγηση Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω, μέσα από τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, όλους τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Θα προχωρήσω στην συνέχεια στην παράθεση και αξιολόγηση της μαρτυρίας με κριτήρια, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την ευκαιρία που είχαν οι μάρτυρες να παρακολουθήσουν τα επίδικα γεγονότα, την ακεραιότητα και ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη φυσικότητα, ευθύτητα και την αμεσότητα των απαντήσεών τους (Ζαβρού v. Χαραλάμπους
(1996)1Α Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1 Α.Α.Δ. 820). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Πιο κάτω γίνεται ξεχωριστή αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα. Η αξιολόγηση αυτή ωστόσο δεν έχει περιοριστεί στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα αλλά συσχετίστηκε, τέθηκε σε αντιπαράθεση και διερευνήθηκε με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (Στυλιανίδης v. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.α
(2002)1Α Α.Α.Δ. 165). Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας, αλλά θα περιοριστώ στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα (Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 35). Ο ΜΕ1 κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του γραπτή δήλωση δυνάμει του άρθρου 25 του περί Απόδειξης Νόμου Κεφ.
- Σε αυτήν αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι είναι διευθυντής της Ενάγουσας η οποία μέσα στα πλαίσια των επαγγελματικών δραστηριοτήτων της διατηρούσε συμφωνίες προμήθειας πορτοκαλιών και άλλων προϊόντων παρασκευής χυμών. Η Εναγόμενη ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ιδιοκτήτρια φυτείας πορτοκαλιών στο χωριό Κάτω Ακουρδάλια στην Πάφο. Στις 26.08.10 η Ενάγουσα συνήψε συμφωνία με την Εναγόμενη δυνάμει της οποίας η τελευταία θα πωλούσε στην πρώτη όλη την ποσότητα των πορτοκαλιών του προαναφερόμενου πορτοκαλεώνα η οποία υπολογιζόταν σε 60 τόνους (Τεκμήριο 1). Η τιμή πώλησης καθορίστηκε στο ποσό των €4,00 το κιβώτιο ή €0,20 το κιλό και ως χρόνος παραλαβής των πορτοκαλιών ορίστηκε η περίοδος μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου
- Δυνάμει των όρων του Τεκμηρίου 1 η Ενάγουσα κατέβαλε στην Εναγόμενη ως προκαταβολή το ποσό των €2.000 με σχετική επιταγή. Στις 04.09.10 πολυάριθμο συνεργείο της Ενάγουσας με αυτοκίνητα και άλλα βοηθητικά μηχανήματα μετέβη στο χωράφι της Εναγόμενης για την κοπή και παραλαβή μέρους της πωληθείσας ποσότητας πορτοκαλιών. Η Εναγόμενη ωστόσο, υπαναχωρώντας από τα συμφωνηθέντα με το Τεκμήριο 1, δεν επέτρεψε στο συνεργείο της Ενάγουσας να προχωρήσει στην κοπή. Μάλιστα πήρε από τα χέρια του υπεύθυνου του συνεργείου της Ενάγουσας αντίγραφο του Τεκμηρίου 1 και το έσχισε. Ο υπεύθυνος του συνεργείου της Ενάγουσας επικοινώνησε με τον ΜΕ1, ο οποίος βρισκόταν στο εξωτερικό, και αφού τον ενημέρωσε για τα προαναφερόμενα, ο ΜΕ1 έδωσε οδηγίες για αποχώρηση του συνεργείου. Με την επιστροφή του ΜΕ1 από το εξωτερικό μετά πάροδο ορισμένων ημερών, ο τελευταίος επισκέφθηκε την Εναγόμενη λέγοντας της ότι θα υποστεί ζημιά η Ενάγουσα από την αθέτηση της επίδικης συμφωνίας, πλην όμως η Εναγόμενη ήταν ανένδοτη. Ο ΜΕ1 επισκέφθηκε την ίδια ημέρα τον Αστυνομικό Σταθμό Στρουμπίου όπου και υπέβαλε παράπονο για την συμπεριφορά της Εναγόμενης. Η Αστυνομία ωστόσο τον πληροφόρησε ότι δεν ήταν της αρμοδιότητας της το συγκεκριμένο ζήτημα. Ενόψει των πιο πάνω η Ενάγουσα, μέσω των δικηγόρων της απέστειλε σχετική επιστολή στην Εναγόμενη καλώντας της να τηρήσει τα συμφωνηθέντα και καθιστώντας την υπεύθυνη για οποιαδήποτε ζημιά ήθελε υποστεί (Τεκμήριο 2). Η Εναγόμενη απάντησε στην πιο πάνω επιστολή με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 06.10.10 ισχυριζόμενη ότι η Ενάγουσα ήταν αυτή που υπαναχώρησε από τα συμφωνηθέντα (Τεκμήριο 3). Η Ενάγουσα προκειμένου να τηρήσει τις υποχρεώσεις της έναντι τρίτων προσώπων και για αποφυγή δημιουργίας περαιτέρω ζημιάς συνήψε νέα συμφωνία για αγορά πορτοκαλιών στις 24.09.
- Συγκεκριμένα συνήψε συμφωνία (Τεκμήριο 5) με το πρόσωπο προς το οποίο η Εναγόμενη πώλησε στο μεταξύ τα πορτοκάλια της και επομένως αγόρασε τα ίδια πορτοκάλια τα οποία συμφώνησε η Εναγόμενη με το Τεκμήριο 1 να της πωλήσει. Πιο συγκεκριμένα αγόρασε δυνάμει του Τεκμηρίου 5, 50 τόνους πορτοκαλιών προς €0,42 το κιλό αντί €0,20 το κιλό που ήταν η τιμή αγοράς τους από την Εναγόμενη. Η Ενάγουσα υπέστη ζημιά από τη διαφορά της τιμής αγοράς των πορτοκαλιών ύψους €11.
- Επιπρόσθετα υπέστη ζημιά ύψους €1.150 από τη μετάβαση του συνεργείου της στο χωράφι της Εναγόμενης στις 04.09.10, πλέον το ποσό των €2.000 που πλήρωσε ως προκαταβολή στην Εναγόμενη σε σχέση με το Τεκμήριο
- Συνεπώς η Ενάγουσα αξιώνει το ποσό των €14.000 ως αποζημιώσεις για τη ζημιά που υπέστη από την αθέτηση της συμφωνίας (Τεκμήριο 1) εκ μέρους της Εναγόμενης. Στη δια ζώσης μαρτυρία του ανέφερε ότι επιθεώρησε τα πορτοκάλια μαζί με την Εναγόμενη πριν την υπογραφή του Τεκμηρίου
- Όσον αφορά το συνεργείο, δήλωσε ότι η μετάβαση του στο χωράφι της Εναγόμενης έγινε από τη Λεμεσό. Αντεξεταζόμενος είπε ότι στις 04.09.10 το συνεργείο της Ενάγουσας δεν εισήλθε στο χωράφι. Ο υπεύθυνος του συνεργείου μετέβηκε στην οικία της Εναγόμενης για να την ενημερώσει για την παρουσία του συνεργείου και τότε η τελευταία αρνήθηκε να τηρήσει τη συμφωνία - Τεκμήριο
- Αρνήθηκε ότι την ημερομηνία υπογραφής του Τεκμηρίου 1 επιθεώρησε το χωράφι, λέγοντας ότι η επιθεώρηση έγινε μαζί με την Εναγόμενη τον Ιούλιο του 2010 όπου και του υποδείχθηκαν τα πορτοκάλια. Η Εναγόμενη δεν θέλησε όμως να υπογραφεί την ίδια ημέρα η συμφωνία, η οποία τελικά υπογράφηκε στις 26.08.
- Κατά την εν λόγω ημερομηνία επισκέφθηκε ο ίδιος την Εναγόμενη για να υπογραφεί η συμφωνία, αφού η Εναγόμενη διατηρούσε ξενοδοχειακή μονάδα την οποία διαχειριζόταν η ίδια και ήταν κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή πλήρης. Όταν υπογράφηκε η συμφωνία (Τεκμήριο 5) με τον κ. Γ. Τσιακουρή, η κοπή των πορτοκαλιών έγινε από το χωράφι της Εναγόμενης και διήρκησε 2 - 3 μέρες. Κατά την κοπή ήταν παρών στο χωράφι υπάλληλος της Εναγόμενης και κάποια μέρα παρευρέθηκε και η Εναγόμενη η οποία τον ξενάγησε στο χωράφι υποδεικνύοντας του τις μανταρινιές και τα grape fruit που υπήρχαν σε αυτό. Κατά την εν λόγω επίσκεψη συζήτησαν μάλιστα και για την ακύρωση της συμφωνίας (Τεκμήριο 1), με την Εναγόμενη να αναφέρει ότι ο κ. Τσιακουρής της πρότεινε περισσότερα λεφτά και ως εκ τούτου προτίμησε να συμβληθεί με τον κ. Τσιακουρή και να αγνοήσει τη συμφωνία που ήδη υπέγραψε με την Ενάγουσα. Περαιτέρω, ο ΜΕ1 είπε ότι ο κ. Τσιακουρής τον πληροφόρησε ότι αγόρασε τα πορτοκάλια από την Εναγόμενη για το ποσό των €14.
- Ερωτηθείς αν ζήτησε από την Εναγόμενη την επιστροφή της προκαταβολής των €2.000, ο ΜΕ1 απάντησε ότι από μόνη της προθυμοποιήθηκε να επιστρέψει την προκαταβολή, χωρίς ωστόσο να το πράξει. Ο ΜΕ1 δήλωσε ότι μετά την προαναφερόμενη συνάντηση δεν υπήρξε οποιαδήποτε άλλη συνάντηση με την Εναγόμενη. Ο κ. Αλεξάνδρου υπέδειξε στον ΜΕ1 ότι στην ένορκη δήλωση ημερομηνίας 21.04.11, που υποστήριζε την αίτηση της Ενάγουσας για έκδοση προσωρινού διατάγματος, ανέφερε ότι είχε συνάντηση με την Εναγόμενη την προηγούμενη εβδομάδα (δηλ. την εβδομάδα που προηγήθηκε της 21.04.11) στην οποία μάλιστα η τελευταία δήλωσε ότι θα μεταβίβαζε την περιουσία της στα παιδιά της. Στην πιο πάνω υπόδειξη του κ. Αλεξάνδρου ο ΜΕ1 αρχικά είπε ότι στην ένορκη δήλωση του δεν αναφέρει την ημερομηνία της συνάντησης, για να καταλήξει στη συνέχεια ότι δεν θυμόταν αν έγινε συζήτηση στα πλαίσια της οποίας η Εναγόμενη είπε ότι θα μεταβίβαζε την περιουσία της. Ο ΜΕ1 αρνήθηκε ότι η Ενάγουσα εργοδοτούσε υπάλληλο με το όνομα Γιαννάκης Περατικός, καθώς και ότι η Εναγόμενη εξέδωσε επιταγή για το ποσό των €2.000 την οποία και παρέδωσε στο εν λόγω πρόσωπο. Αναφορικά με το συνεργείο που μετέβηκε στις 04.09.10 στο χωράφι, ο ΜΕ1 διευκρίνισε ότι δεν ήταν υπάλληλοι της Ενάγουσας αλλά της εταιρείας P.AN.EL.A SERVICES LTD, η οποία προσφέρει υπηρεσίες κοπής φρούτων. Την προαναφερόμενη ημερομηνία προσέφερε υπηρεσίες στην Ενάγουσα και για τον σκοπό αυτό εκδόθηκε το τιμολόγιο - Τεκμήριο
- Σε σχετική ερώτηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Εναγόμενης απάντησε ότι είναι μέτοχος σε ποσοστό 20% στην εταιρεία P.AN.EL.A. Ο ΜΕ1 αρνήθηκε τη θέση του κ. Αλεξάνδρου ότι στις 04.09.10 ο αντιπρόσωπος της Ενάγουσας ανέφερε στην Εναγόμενη ότι τα πορτοκάλια δεν είναι εμπορεύσιμα, καθώς επίσης και ότι έσχισε το Τεκμήριο 1 και ζήτησε επιστροφή της προκαταβολής. Αρνήθηκε επίσης την υποβολή του κ. Αλεξάνδρου ότι κατά την προαναφερόμενη ημερομηνία δεν μετέβηκε συνεργείο στο χωράφι. Αρνητική επίσης ήταν η απάντηση του ΜΕ1 στην υποβληθείσα θέση ότι η Ενάγουσα ήταν αυτή που υπαναχώρησε από την επίδικη συμφωνία. Τέλος, στη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Εναγόμενης ότι η Ενάγουσα υπαναχώρησε διότι με αυτόν τον τρόπο πίστευε ότι θα εξασφάλιζε καλύτερη τιμή από την Εναγόμενη, ο ΜΕ1 είπε ότι η τιμή πώλησης ήταν συμφωνημένη με το Τεκμήριο
- Παρακολουθώντας τον ΜΕ1 κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του και έχοντας υπόψη μου το περιεχόμενο των απαντήσεων του, θεωρώ ότι ο τελευταίος προσήλθε στο Δικαστήριο για να καταθέσει την αλήθεια. Η μαρτυρία του παρουσιάζει λογική συνοχή, συνάδει με τα Τεκμήρια που έχουν κατατεθεί και κατά την αντεξέταση του δεν περιέπεσε σε οποιαδήποτε ουσιώδη αντίφαση ούτε και προκλήθηκε οποιοδήποτε ρήγμα στη μαρτυρία του. Αυτό το οποίο αποτέλεσε το κύριο σημείο αμφισβήτησης σε σχέση με τη μαρτυρία του ΜΕ1 ήταν το ζήτημα της ακύρωσης της επίδικης συμφωνίας (Τεκμήριο 1). Συγκεκριμένα η θέση της Εναγόμενης είναι ότι η Ενάγουσα ήταν αυτή που ακύρωσε τη συμφωνία προβάλλοντας ως αιτιολογία ότι τα πορτοκάλια είχαν στίγματα και δεν ήταν εμπορεύσιμα. Ο ΜΕ1 παρέμεινε σταθερός στη θέση του ότι ουδέποτε έδωσε οδηγίες για τερματισμό της επίδικης συμφωνίας, αλλά αντιθέτως ακόμα και μετά το περιστατικό της 04.09.2010 επισκέφθηκε την Εναγόμενη σε μία προσπάθεια να τη μεταπείσει για την ακύρωση της συμφωνίας. Ο ισχυρισμός του ΜΕ1 ότι η Εναγόμενη ήταν το πρόσωπο που ακύρωσε την επίδικη συμφωνία παρουσιάζει, όπως ανέφερα και πιο πάνω, λογική συνοχή. Καταρχάς επισημαίνω ότι είναι κοινά αποδεκτό ότι ο ΜΕ1 επιθεώρησε τα πορτοκάλια πριν την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας. Περαιτέρω, αποτελεί κοινό έδαφος ότι η ύπαρξη στιγμάτων στα πορτοκάλια ήταν σε γνώση του ΜΕ1 κατά το χρόνο που υπέγραφε την επίδικη συμφωνία. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η Εναγόμενη τα στίγματα ήταν εμφανή και δεν ήταν κάτι κρυφό. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι θα ήταν παράλογο από τη στιγμή που ο ΜΕ1 γνώριζε για το συγκεκριμένο πρόβλημα που εμφάνιζαν τα πορτοκάλια και υπέγραψε για λογαριασμό της Ενάγουσας την επίδικη συμφωνία στις 26.08.2010, για την οποία μάλιστα έδωσε και προκαταβολή εκ ποσού €2.000, να έλθει εννέα μέρες αργότερα, ήτοι στις 04.09.2010 και να ακυρώσει τη συμφωνία γιατί δήθεν τα πορτοκάλια δεν ήταν εμπορεύσιμα. Δεν παραγνωρίζω ότι ο ΜΕ1 στην κυρίως εξέταση του δήλωσε ότι επισκέφθηκε το χωράφι και επιθεώρησε τα πορτοκάλια τον Αύγουστο του 2010, ενώ στην αντεξέταση του δήλωσε ότι η επιθεώρηση έλαβε χώρα τον Ιούλιο του
- Θεωρώ ωστόσο ότι πρόκειται για επουσιώδη αντίφαση, αφού το ουσιώδες είναι ότι σε κάθε περίπτωση ο ΜΕ1 επιθεώρησε τα πορτοκάλια πριν την υπογραφή της επίδικης συμφωνία, γεγονός το οποίο παραδέχθηκε στη μαρτυρία της και η Εναγόμενη. Περαιτέρω, τα γεγονότα που μεσολάβησαν μετά την ακύρωση της συμφωνίας επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς του ΜΕ
- Συγκεκριμένα αναφέρομαι στο γεγονός ότι στις 14.09.2010 ο ΜΕ1 κατήγγειλε στην Αστυνομία την παράβαση της συμφωνίας από μέρους της Εναγόμενης (βλ. Τεκμήριο 8). Ακολούθως, την επόμενη αμέσως ημέρα ο ΜΕ1 έδωσε οδηγίες στους δικηγόρους της Ενάγουσας να συντάξουν και να αποστείλουν επιστολή στην τελευταία με την οποία την καλούν, μεταξύ άλλων, να τηρήσει την επίδικη συμφωνία. Το πλέον σημαντικό όμως γεγονός είναι το ότι η Ενάγουσα αγόρασε τελικά τα πορτοκάλια της Εναγόμενης από το πρόσωπο προς το οποίο η τελευταία τα πώλησε μετά την ακύρωση της επίδικης συμφωνίας καταβάλλοντας μάλιστα μεγαλύτερη τιμή κατά €11.000 από αυτή που είχε συμφωνήσει με την Εναγόμενη. Όλα τα πιο πάνω καταδεικνύουν, κατά την άποψη μου, ότι θα ήταν παράλογο για την Ενάγουσα να ακυρώσει την επίδικη συμφωνία για να έλθει στη συνέχεια να αγοράσει τα ίδια πορτοκάλια σε αυξημένη μάλιστα τιμή. Το τελευταίο αυτό γεγονός τελεί σε λογική αντινομία με την προβληθείσα θέση ότι η Ενάγουσα ακύρωσε τη συμφωνία διότι τα πορτοκάλια δεν ήταν εμπορεύσιμα. Πώς είναι δυνατό από τη μία να ακυρώνει τη συμφωνία για τον προαναφερόμενο λόγο και από την άλλη να αγοράζει τα ίδια «μη εμπορεύσιμα» πορτοκάλια; Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγόμενης υπέβαλε και τη θέση ότι η Ενάγουσα ακύρωσε τη συμφωνία ευελπιστώντας ότι με αυτό τον τρόπο θα εξασφάλιζε καλύτερη τιμή για την αγορά των πορτοκαλιών. Παρατηρώ ότι η εν λόγω θέση παρέμεινε κενό γράμμα, αφού ουδεμία μαρτυρία τέθηκε ότι μετά την ακύρωση της συμφωνίας η Ενάγουσα επιχείρησε με οποιοδήποτε τρόπο να εξασφαλίσει από την Εναγόμενη καλύτερη τιμή. Αντιθέτως με επίσημο τρόπο κάλεσε την Εναγόμενη στις 15.09.10 (βλ. Τεκμήριο 2) να τηρήσει τα συμφωνηθέντα. Δεν παραβλέπω ότι ο ΜΕ1 κατά τη μαρτυρία του ανέφερε ότι μετά τη συνάντηση του με την Εναγόμενη κατά την κοπή των πορτοκαλιών, δεν υπήρξε άλλη συνάντηση μεταξύ τους. Η συγκεκριμένη θέση ωστόσο έρχεται σε σύγκρουση με τη δήλωση που περιλαμβάνεται στην ένορκη του δήλωση ημερομηνίας 21.04.11 η οποία υποστήριζε την αίτηση της Ενάγουσας για εξασφάλιση προσωρινού διατάγματος. Συγκεκριμένα στην παράγραφο 15 της εν λόγω ένορκης δήλωσης ανέφερε ότι είχε συνάντηση με την Εναγόμενη την προηγούμενη εβδομάδα, εννοώντας προφανώς την εβδομάδα που προηγήθηκε της 21.04.
- Όταν υποδείχθηκε η συγκεκριμένη αντίφαση από τον κ. Αλεξάνδρου, ο ΜΕ1 δεν έδωσε ικανοποιητική απάντηση και περιορίστηκε να αναφέρει ότι στην προαναφερόμενη παράγραφο δεν κατονομάζει την ημερομηνία της ισχυριζόμενης συνάντησης. Πρόκειται όντως για αντίφαση, η οποία όμως δεν επηρεάζει την εν γένει καλή εικόνα που άφησε ως μάρτυρας ο ΜΕ
- Άλλωστε, το εν λόγω σημείο είναι άσχετο με τα επίδικα θέματα της αγωγής, καθώς το αν υπήρξε ή όχι συνάντηση το 2011 και το αν δήλωσε η Εναγόμενη ότι θα μεταβιβάσει την περιουσία της στα παιδιά της δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο την αγωγή. Συνεπώς θεωρώ ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν μπορεί να πλήξει την αξιοπιστία του ΜΕ
- Εν πάση περιπτώσει είναι γνωστό ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται σε σχέση με τα επίδικα θέματα (SP CONSULTANCY LTD κ.α v. TRANSTEAM LTD κ.α Πολ. Έφεση αρ.89/2011 ημερομηνίας 13.04.16). Τέλος δεν παραγνωρίζω ότι εντοπίζονται αντιφάσεις στη μαρτυρία του ΜΕ1 και του ΜΕ
- Συγκεκριμένα αναφέρομαι στο ότι ο μεν ΜΕ1 είπε ότι ο ΜΕ4 ήταν εργοδοτούμενος της εταιρείας P.AN.EL.A SERVICES LTD, ενώ ο ΜΕ4 είπε ότι ήταν υπάλληλος της Ενάγουσας. Η ίδια διαφοροποίηση μεταξύ των ΜΕ1 και 4 εμφανίζεται και σε σχέση με το συνεργείο που μεταφέρθηκε στο χωράφι στις 04.09.10, με τον ΜΕ1 να δηλώνει ότι οι τελευταίοι ήταν υπάλληλοι της P.AN.EL.A, ενώ ο ΜΕ4 είπε ότι ήταν υπάλληλοι της Ενάγουσας. Πρόκειται, κατά την άποψη μου, για μικροαντιφάσεις, οι οποίες δεν είναι ικανές να κλονίσουν την αξιοπιστία του ΜΕ
- Σημειώνω δε ότι ο ΜΕ1 ως διευθυντής της Ενάγουσας και μέτοχος κατά 20% της P.AN.EL.A είναι σε θέση να γνωρίζει με θετικό τρόπο σε ποια εταιρεία εργοδοτείτο ο κάθε υπάλληλος. Άλλωστε η αναφορά ότι ο ΜΕ4 και οι υπάλληλοι γενικά του συνεργείου για την κοπή των πορτοκαλιών ήταν υπάλληλοι της P.AN.EL.A επιβεβαιώνεται και από το τιμολόγιο - Τεκμήριο
- Καταληκτικά επισημαίνω ότι στην υπόθεση Λ.Κ. ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 547 τονίστηκε ότι είναι αντιφάσεις επί ουσιαστικών θεμάτων που τείνουν να καταδείξουν αναλήθεια και όχι αντιφάσεις επί επουσιωδών λεπτομερειών. Με εξαίρεση επομένως τη διάσταση που καταγράφηκε πιο πάνω αναφορικά με την ένορκη δήλωση του ΜΕ1 ημερομηνίας 21.04.11, η μαρτυρία του κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Έχει κριθεί νομολογιακά ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος, το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του και να απορρίψει άλλο (Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266, 268 και Ιωσηφίδη v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 243/12, ημερομηνίας 02.05.14). Δεύτερος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο κ. Μιχάλης Φιλίππου ο οποίος ανέφερε ότι εργάζεται στην Τράπεζα Κύπρου στην Υπηρεσία Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 6(Α)
(1)- 6(Γ)
(1)αντίστοιχα τις επιταγές με αρ.91022631 ημερομηνίας 24.09.10, 91022632 ημερομηνίας 15.10.10 και 91022634 ημερομηνίας 15.11.10 οι οποίες εκδόθηκαν από την Ενάγουσα με δικαιούχο τον κ. Γ. Τσιακουρή. Περαιτέρω, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι οι προαναφερόμενες επιταγές εξαργυρώθηκαν. Η μαρτυρία του ΜΕ2 γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Επισημαίνω ότι η μαρτυρία του περιορίστηκε στην κατάθεση των τριών επιταγών (Τεκμήρια 6(Α)
(1)- 6(Γ)
(1)) και στη δήλωση του ότι οι εν λόγω επιταγές εξαργυρώθηκαν. Όσα ανέφερε επιβεβαιώνονται από τα Τεκμήρια που κατέθεσε και σε κάθε περίπτωση δεν έτυχαν αμφισβήτησης από την Εναγόμενη, καθώς ο ΜΕ2 δεν υποβλήθηκε σε αντεξέταση. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο Αστ.0440 Χριστάκης Κωνσταντίνου, ο οποίος δήλωσε ότι κατά τον Σεπτέμβριο του 2010 υπηρετούσε στον Αστυνομικό Σταθμό Στρουμπιού. Ο ΜΕ3 αναφέρθηκε στο παράπονο που υπέβαλε στον προαναφερόμενο Σταθμό ο ΜΕ1 σε σχέση με την Εναγόμενη. Για το εν λόγω παράπονο επισκέφθηκε την Εναγόμενη η οποία πρόβαλε τους δικούς της ισχυρισμούς. Όσα του ανέφεραν ο ΜΕ1 και η Εναγόμενη τα κατέγραψε στο ημερολόγιο του Σταθμού, αντίγραφο του οποίου κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι μετά την επίσκεψη του στην Εναγόμενη επικοινώνησε με τον ΜΕ1, ο οποίος ανέφερε ότι θα «προσφύγει σε πολιτικές αγωγές». Ερωτηθείς από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης για το τι του ανέφερε ο ΜΕ1 όταν του μετέφερε τους ισχυρισμούς που πρόβαλε η Εναγόμενη, ο ΜΕ3 απάντησε ότι δεν θυμάται. Περαιτέρω, ο ΜΕ3 ξεκαθάρισε ότι η Αστυνομία για τη συγκεκριμένη υπόθεση δεν διερευνούσε οποιοδήποτε αδίκημα, αλλά καθηκόντως, εφόσον υποβλήθηκε κάποιο παράπονο, όφειλε να μιλήσει και με το πρόσωπο εναντίον του οποίου στρεφόταν το παράπονο. Σε σχετική ερώτηση του κ. Αλεξάνδρου απάντησε ότι δεν θυμόταν κατά πόσο η Εναγόμενη του υπέδειξε το βιβλιάριο επιταγών από το οποίο εξέδωσε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, την επιταγή για την επιστροφή της προκαταβολής του ποσού των €2.
- Ο ΜΕ3 διαφώνησε με την υποβολή του κ. Αλεξάνδρου ότι η Εναγόμενη ουδέποτε ανέφερε ότι η συμφωνία με την Ενάγουσα ήταν προφορική, λέγοντας ότι στο ημερολόγιο (Τεκμήριο 8) κατέγραψε αυτά που ειπώθηκαν από την τελευταία. Αρνήθηκε επίσης ότι απλώς περιορίστηκε στην καταγραφή όσων θυμόταν από τη συζήτηση που είχε με την Εναγόμενη και υποστήριξε ότι οτιδήποτε λέχθηκε από την Εναγόμενη καταγράφηκε και στο Τεκμήριο
- Ο ΜΕ3 θεωρώ ότι κατέθεσε με αντικειμενικότητα για τις ενέργειες στις οποίες προέβη κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του στα πλαίσια του παραπόνου που υποβλήθηκε από τον ΜΕ
- Απαντούσε με ευθύτητα και ειλικρίνεια τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν και δεν διέκρινα οποιαδήποτε αλλότρια κίνητρα στις ενέργειες του, ούτε άλλωστε τέθηκε τέτοιο ζήτημα κατά την αντεξέταση του από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης. Η θέση που προβλήθηκε από τον κ. Αλεξάνδρου περί μη ολοκληρωμένης καταγραφής επί του Τεκμηρίου 8 των όσων η Εναγόμενη δήλωσε στον μάρτυρα παρέμειναν γράμμα κενό. Σημειώνω ότι οι σχετικές αναφορές δεν υποστηρίχθηκαν ούτε από την Εναγόμενη, αφού όπως θα διαφανεί κατά την παράθεση της μαρτυρίας της, η τελευταία δήλωσε ότι δεν θυμόταν να την επισκέφθηκε οποιοσδήποτε αστυνομικός. Ως εκ των ανωτέρω η μαρτυρία του ΜΕ3 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Ο ΜΕ4 ανέφερε, ανάμεσα σε άλλα, στην κυρίως εξέταση του ότι από το 2000 μέχρι το 2010 εργαζόταν ως επιστάτης στην Ενάγουσα. Συγκεκριμένα λάμβανε οδηγίες για να μεταφέρει προσωπικό σε χωράφια προκειμένου να κόψουν φρούτα για τις ανάγκες της Ενάγουσας. Σε σχέση με το επίδικο περιστατικό ανέφερε ότι μετέφερε στο χωράφι της Εναγόμενης δέκα εργάτες, μαζί με ένα φορτηγό με το οποίο θα μεταφέρονταν τα φρούτα και έναν οδηγό τρακτέρ. Έφθασαν στο χωράφι γύρω στις 06.30 - 06.
- Κατέβασε τους εργάτες από το αυτοκίνητο για να ξεκουραστούν και τους είπε να αναμένουν μέχρι να μεταβεί στο σπίτι της Εναγόμενης και να την ενημερώσει για την άφιξη τους και την κοπή των πορτοκαλιών. Η Εναγόμενη του είπε ότι δεν θα γινόταν η κοπή και όταν της έδειξε την επίδικη συμφωνία, η Εναγόμενη την έσκισε. Στη συνέχεια τηλεφώνησε του ΜΕ1 για να τον ενημερώσει και ο τελευταίος του είπε να αποχωρήσουν από το χωράφι. Μετά πάροδο δύο - τριών εβδομάδων από το επίδικο περιστατικό έλαβε νέες οδηγίες από τον ΜΕ1 για να μεταβεί εκ νέου με συνεργείο στο χωράφι της Εναγόμενης, οπότε και πραγματοποιήθηκε η κοπή των πορτοκαλιών. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4 είπε ότι θυμάται την ημερομηνία 04.09.10 διότι η εν λόγω ημερομηνία είναι η ημερομηνία γενεθλίων του ΜΕ1 ο οποίος είναι πρώτος εξάδελφος του. Την ακριβή ημερομηνία αποχώρησης του από την Ενάγουσα δεν την θυμάται. Αυτό το οποίο θυμάται είναι τη χρονολογία αποχώρησης του. Όπως ανέφερε ο ΜΕ4 δεν ήταν σημαντικό γεγονός για τον ίδιο η αποχώρηση του από την Ενάγουσα, αφού δεν αποχώρησε λόγω κάποιου προβλήματος αλλά διότι κουράστηκε. Ως προς τα πρόσωπα που μετέφερε στο χωράφι της Εναγόμενης στις 04.09.10 θυμάται ότι ήταν δέκα, διότι το αυτοκίνητο (mini bus) που οδηγούσε είχε άδεια μεταφοράς ένδεκα προσώπων πλέον τον οδηγό. Κατά τη συγκεκριμένη ημερομηνία δεν είχε συνοδηγό, ενώ οι πίσω θέσεις ήταν πλήρεις. Επίσης όπως ανέφερε περιλαμβανόταν στα καθήκοντα του η παραλαβή του προσωπικού από τα σπίτια στα οποία διέμεναν. Επιπρόσθετα, όταν πρόκειτο να μεταφερθούν σε μακρινές αποστάσεις φρόντιζαν πάντοτε να μεταφέρουν τον μέγιστο αριθμό προσωπικού που μπορούσε να μεταφερθεί και αυτό έγινε στην προκείμενη περίπτωση. Ο λόγος για τον οποίο ζήτησε από το προσωπικό να αναμένει την επιστροφή του ίδιου από το σπίτι της Εναγόμενης πριν ξεκινήσει η κοπή, ήταν διότι γνώριζε ότι η Εναγόμενη ήθελε να υπάρχει κάποιο πρόσωπο δικό της στο χωράφι για να επιβλέπει τις εργασίες. Περαιτέρω, ανέφερε ότι γνώριζε πως κάτω από μία πέτρα κοντά στο κάγκελο της εισόδου του χωραφιού υπήρχε κλειδί για να ανοίξει το κάγκελο. Ωστόσο δεν το χρησιμοποίησε διότι γνώριζε ότι η Εναγόμενη ήθελε να έχει δικό της άνθρωπο για να επιβλέπει. Επιπρόσθετα ο ΜΕ4 ανέφερε ότι οποιοσδήποτε ήθελε μπορούσε να εισέλθει στο χωράφι, αφού δεξιά και αριστερά του κάγκελου δεν υπήρχε οτιδήποτε που να εμποδίζει την πρόσβαση. Η Εναγόμενη, όταν έσχισε το Τεκμήριο 1, άρχισε να φωνάζει και ο ίδιος προσπάθησε να την ηρεμήσει. Αρνήθηκε την υποβολή του ευπαίδευτου συνηγόρου της Εναγόμενης ότι είναι ο ίδιος που έσκισε το Τεκμήριο 1 λέγοντας ότι δεν είναι λογικό να πηγαίνει με σκοπό την κοπή των πορτοκαλιών και να σχίζει το Τεκμήριο
- Επίσης αρνήθηκε τη θέση του κ. Αλεξάνδρου ότι δεν μετέφερε προσωπικό και μηχανήματα στις 04.09.10 στο χωράφι, καθώς και ότι δεν ήταν νωρίς το πρωί που επισκέφθηκε την Εναγόμενη αλλά γύρω στις 09.00 με 10.
- Για το τελευταίο αυτό σημείο, ο ΜΕ4 είπε ότι η Εναγόμενη ήταν κάπως έντονη μαζί του λέγοντας του ότι φιλοξενούσε πελάτες στο πανδοχείο και ότι ήταν αρκετά πρωί που την επισκέφθηκε. Ο ΜΕ4 διαφώνησε με τη θέση του κ. Αλεξάνδρου ότι ο λόγος που επισκέφθηκε την Εναγόμενη ήταν για να της αναφέρει ότι τα πορτοκάλια δεν ήταν εμπορεύσιμα και ότι ήθελε πίσω την προκαταβολή. Τέλος, ο ΜΕ4 αρνήθηκε ότι η Εναγόμενη του παρέδωσε επιταγή ημερομηνίας 04.09.10 για το ποσό των €2.
- Ο ΜΕ4 επίσης άφησε θετική εικόνα στο Δικαστήριο. Απαντούσε χωρίς περιστροφές, αυθόρμητα και με ειλικρίνεια και θεωρώ ότι μετέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Ο ΜΕ4 αποτέλεσε βασικό πρωταγωνιστή του επεισοδίου της 04.09.10, σε σχέση με το οποίο επικεντρώθηκε η αντεξέταση του. Ήταν απόλυτος στη θέση του ότι ο λόγος για τον οποίο μετέβηκε τη συγκεκριμένη ημερομηνία στα Κάτω Ακουρδάλια ήταν για την κοπή των πορτοκαλιών στη βάση της συμφωνίας (Τεκμήριο 1). Για αυτόν άλλωστε τον λόγο μετέφερε μαζί του και το υπόλοιπο συνεργείο. Κατά την αντεξέταση του δεν κλονίστηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο η θέση του ότι δεν ακύρωσε ο ίδιος την επίδικη συμφωνία και ότι είχε μεταβεί με συνεργείο και μηχανήματα για την κοπή. Η μαρτυρία του επί των ουσιωδών αυτών θεμάτων βρίσκεται σε αρμονία με τη μαρτυρία του ΜΕ1 η οποία κρίθηκε ως αξιόπιστη. Η θέση του ΜΕ4 ότι επισκέφθηκε την Εναγόμενη γύρω στις 06.30 επιβεβαιώθηκε και από την ίδια την Εναγόμενη, αφήνοντας έτσι μετέωρη την υποβληθείσα από τον κ. Αλεξάνδρου θέση ότι δεν ήταν τόσο πρωί που επισκέφθηκε την Εναγόμενη αλλά γύρω στις 09.00 με 10.
- Παράλληλα το προαναφερόμενο γεγονός ενισχύει τον ισχυρισμό του ΜΕ4 ότι στις 04.09.10 μετέβηκε στο χωράφι για την κοπή. Θεωρώ παράλογο το σενάριο να ξεκίνησε από τη Λεμεσό γύρω στις 05.00 για να φθάσει στα Κάτω Ακουρδάλια στις 06.30 απλώς και μόνο για να πληροφορήσει την Εναγόμενη ότι θα ακυρώσει την επίδικη συμφωνία. Αντιθέτως, θεωρώ ότι είναι απολύτως λογικό ένα συνεργείο να καταφθάνει τόσο πρωί σε ένα χωράφι για να πραγματοποιηθεί κοπή φρούτων. Έγινε αρκετός λόγος κατά την αντεξέταση του για τη σκοπιμότητα της επίσκεψης του στην Εναγόμενη, εφόσον υπήρχε ήδη υπογεγραμμένο συμβόλαιο με το οποίο θα μπορούσε να εισέλθει με το συνεργείο στο χωράφι και να προχωρήσει στην κοπή ιδιαιτέρως από τη στιγμή που γνώριζε που βρίσκονταν τα κλειδιά με τα οποία θα άνοιγε το κάγκελο της εισόδου του χωραφιού. Ο ΜΕ4 κατ' επανάληψη δήλωσε ότι η Εναγόμενη ήθελε να είναι ενήμερη για την κοπή, έτσι ώστε να παρευρίσκεται στο χωράφι και να επιβλέπει τις εργασίες και δικός της υπάλληλος, τόσο για να γίνεται έλεγχος των κιβωτίων με τα φρούτα, αλλά και για προστασία της υπόλοιπης περιουσίας που υπήρχε στο χωράφι. Η προαναφερόμενη θέση του ΜΕ4, πέραν από λογική και πειστική, επιβεβαιώθηκε ουσιαστικά και από την ίδια την Εναγόμενη η οποία κατά τη μαρτυρία της δήλωσε ότι στο χωράφι υπήρχε συνήθως αλλοδαπός υπάλληλος της. Μάλιστα χαρακτήρισε τον εν λόγω υπάλληλο της ως έξυπνο καθώς κατέγραφε και τα κιλά των φρούτων που αποκόπτονταν από τα δέντρα. Ειδικά όσον αφορά το κλειδί με το οποίο άνοιγε το κάγκελο της εισόδου του χωραφιού, σημειώνω ότι ο ΜΕ4 αποκάλυψε το εν λόγω γεγονός χωρίς καν να ερωτηθεί από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης. Το γεγονός δε ότι γνώριζε που βρίσκεται το κλειδί δεν αναιρεί την προαναφερόμενη θέση του ΜΕ4, η οποία επαναλαμβάνω ότι ουσιαστικά επιβεβαιώθηκε και από την Εναγόμενη, ούτε και οδηγεί σε συμπέρασμα ότι η Εναγόμενη έδωσε το δικαίωμα στην Ενάγουσα όποτε η ίδια ήθελε να εισέρχεται στο χωράφι χωρίς να την ενημερώνει εκ των προτέρων. Ο ΜΕ4 παρέμεινε σταθερός και πειστικός στη θέση του ότι δεν του παραδόθηκε από την Εναγόμενη οποιαδήποτε επιταγή για το ποσό των €2.
- Πέραν του αντιγράφου του αποκόμματος από το βιβλιάριο επιταγών (βλ. Τεκμήριο 9) δεν τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να ενισχύει την εν λόγω θέση της Εναγόμενης. Δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία σε σχέση με το κατά πόσο η ισχυριζόμενη επιταγή εξαργυρώθηκε, ούτε και παρουσιάστηκε το βιβλιάριο επιταγών από το οποίο κατ' ισχυρισμό εκδόθηκε έτσι ώστε να μπορεί τουλάχιστον να τύχει εξέτασης η ημερομηνία έκδοσης του εν λόγω βιβλιαρίου και η περίοδος που καλύπτουν οι επιταγές που εκδόθηκαν από αυτό. Σημειώνω δε ότι στην επιστολή των δικηγόρων της Εναγόμενης ημερομηνίας 06.10.10 (Τεκμήριο 3), ενώ γίνεται λόγος για επιστροφή της προκαταβολής εντούτοις ουδεμία αναφορά υπάρχει περί του ότι η επιστροφή έγινε με επιταγή και ασφαλώς δεν δίνονται λεπτομέρειες της εν λόγω επιταγής. Θα πρέπει επίσης να σημειώσω ότι κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, η θέση που προβλήθηκε από τον κ. Αλεξάνδρου ήταν ότι η ισχυριζόμενη επιταγή δόθηκε σε κάποιον Γιαννάκη Περατικό, για να μεταβληθεί στην πορεία και συγκεκριμένα κατά την αντεξέταση του ΜΕ4 η εν λόγω θέση, οπότε και προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι ήταν στον ίδιο που δόθηκε η επιταγή. Επιπλέον, σε σχέση με την επιταγή, η θέση του ΜΕ4 ότι ουδέποτε του παραδόθηκε τέτοια επιταγή ενισχύεται και από το γεγονός ότι δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας ότι η ισχυριζόμενη επιταγή εξαργυρώθηκε. Αν πράγματι δόθηκε η εν λόγω επιταγή, τότε δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος για τη μη εξαργύρωση της από την Ενάγουσα, ειδικά από τη στιγμή που υπέγραψε νέα συμφωνία με τον κ. Τσιακουρή για την αγορά των πορτοκαλιών. Δεν παραβλέπω ότι υπάρχει στενή συγγενική σχέση μεταξύ του ΜΕ1 και του ΜΕ
- Θεωρώ όμως ότι το γεγονός αυτό δεν επηρέασε την αντικειμενικότητα του ΜΕ4, ούτε και μέσα από την αντεξέταση του διαφάνηκε ότι ο τελευταίος ήλθε στο Δικαστήριο επί σκοπώ για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα του ΜΕ1 και κατ' επέκταση της Ενάγουσας. Άλλωστε θα πρέπει να σημειώσω ότι αυθόρμητα ο ΜΕ4 αποκάλυψε το γεγονός της συγγένειας του με τον ΜΕ1, χωρίς να τεθεί συγκεκριμένη ερώτηση από την υπεράσπιση. Το πιο πάνω γεγονός είναι, κατά την άποψη μου, ενδεικτικό της ειλικρίνειας με την οποία προσήλθε στο Δικαστήριο ο ΜΕ
- Τα μοναδικά σημεία που δεν μπορώ να δεχθώ από τη μαρτυρία του ΜΕ4 είναι τις αναφορές του ότι ο ίδιος και το συνεργείο που μετέφερε στις 04.09.10 για την κοπή των πορτοκαλιών ήταν υπάλληλοι της Ενάγουσας. Όπως αναφέρθηκε και κατά τη μαρτυρία του ΜΕ1 επί του συγκεκριμένου σημείου υπάρχει διάσταση στη μαρτυρία τους. Για τους λόγους δε που αναφέρθηκαν κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΕ1, θεωρώ ότι, επί των εν λόγω σημείων, το Δικαστήριο θα πρέπει να βασιστεί στη μαρτυρία του ΜΕ
- Ως εκ των ανωτέρω, με εξαίρεση τα προαναφερόμενα σημεία, η μαρτυρία του ΜΕ4 κρίνεται ως αποδεκτή και αξιόπιστη (βλ. ανωτέρω Shahin Mohamed v. Δημοκρατίας και Ιωσηφίδη v. Αστυνομίας). Η Εναγόμενη υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης της το περιεχόμενο γραπτής δήλωσης δυνάμει του άρθρου 25 του περί Απόδειξης Νόμου Κεφ.
- Ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι στις 04.09.10 την επισκέφθηκε αντιπρόσωπος της Ενάγουσας ο οποίος την πληροφόρησε ότι η Ενάγουσα δεν επιθυμούσε την υλοποίηση της επίδικης συμφωνίας διότι τα πορτοκάλια δεν ήταν εμπορεύσιμα, καθώς είχαν στίγματα. Επίσης ο εν λόγω αντιπρόσωπος ζήτησε την επιστροφή της προκαταβολής. Παρά την έκπληξη της, εξέδωσε την ίδια ώρα την επιταγή με αρ.91859908 της Τράπεζας Κύπρου για το ποσό των €2.000 και την παρέδωσε στον αντιπρόσωπο της Ενάγουσας, ο οποίος έσκισε την επίδικη συμφωνία. Η μάρτυρας κατέθεσε ως Τεκμήριο 9 αντίγραφο του αποκόμματος του βιβλιαρίου επιταγών από το οποίο σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της εκδόθηκε η προαναφερόμενη επιταγή. Η Εναγόμενη αρνήθηκε ότι την επισκέφθηκε μετά τις 04.09.10 ο ΜΕ
- Περαιτέρω, δήλωσε ότι η ίδια ουδέποτε επεδίωξε να καταρτίσει νέα συμφωνία πώλησης των πορτοκαλιών με αυξημένη τιμή. Κατά την αντεξέταση της είπε ότι με τον ΜΕ1 ούτε φίλοι, ούτε και συνεργάτες υπήρξαν, απλώς του είχε πωλήσει ξανά πορτοκάλια πριν 10 περίπου χρόνια. Ο ΜΕ1 ήταν αυτός που την προσέγγισε για να πωλήσει τα πορτοκάλια στην Ενάγουσα. Συγκεκριμένα είχε επισκεφθεί το χωράφι και ακολούθως την επισκέφθηκε στη ξενοδοχειακή μονάδα που διατηρεί. Εκεί της ανέφερε ότι επιθυμούσε να αγοράσει τα πορτοκάλια, παρά το ότι είχαν στίγματα, διότι είχε έλλειψη η Ενάγουσα και τα χρειαζόταν για να καλύψει τις ανάγκες των πελατών της. Συζήτησαν για το ότι τα πορτοκάλια είχαν στίγματα και για το κατά πόσο με αυτό το δεδομένο θα εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της Ενάγουσας και ο ΜΕ1 της είπε ότι έχει τον τρόπο για να τα χρησιμοποιήσει. Στη συνέχεια όμως, ο ΜΕ1 απέρριψε τα πορτοκάλια διότι είχαν στίγματα, με αποτέλεσμα να τα διαθέσει σε άλλον αγοραστή πριν το τέλος του Σεπτέμβρη. Ερωτηθείσα για την ημερομηνία που τα διέθεσε στον άλλο αγοραστή, η Εναγόμενη απάντησε ότι δεν θυμόταν την ημερομηνία, ούτε και σε ποιον τα πώλησε, απλά επανέλαβα ότι ήταν εντός Σεπτεμβρίου. Στην ερώτηση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Ενάγουσας κατά πόσο ο νέος αγοραστής ήταν ο κ. Τσιακουρής, η Εναγόμενη απάντησε καταφατικά. Περαιτέρω, η Εναγόμενη είπε ότι με τον κ. Τσιακουρή δεν συμφώνησαν για συγκεκριμένη ποσότητα πορτοκαλιών. Ο κ. Τσιακουρής είδε τα πορτοκάλια, είπε ότι ήθελε να τα αγοράσει και συμφώνησαν την τιμή χωρίς να γίνει λόγος για κιλά. Η συμφωνία τους ήταν προφορική, αλλά δεν θυμόταν ούτε την τιμή που συμφώνησαν, ούτε και αν της πλήρωσε όλα τα χρήματα ή αν απλώς της έδωσε αρχικά προκαταβολή. Αρνήθηκε τη θέση του ευπαίδευτου συνηγόρου της Ενάγουσας ότι τα πώλησε σε υψηλότερη τιμή από εκείνη που τα πώλησε στην Ενάγουσα, τονίζοντας ότι ο κ. Τσιακουρής είναι ένας απλός γεωργός και ότι η τιμή ήταν η ίδια. Όταν της υποδείχθηκε από τον κ. Κίτσιο ότι τελικά θυμήθηκε ότι η τιμή ήταν η ίδια, η Εναγόμενη είπε ότι δεν θυμάται αν πωλήθηκαν στην ίδια τιμή, απέκλεισε όμως το ενδεχόμενο να πωλήθηκαν σε ψηλότερη τιμή. Αναφορικά με το περιστατικό της 04.09.10 η Εναγόμενη είπε ότι επισκέφθηκε τη ξενοδοχειακή μονάδα ο «Αντωνάκης» (προφανώς εννοεί τον ΜΕ4) στις 06.30, αλλά η ίδια ήρθε γύρω στις 08.
- Τότε την πληροφόρησε ο ΜΕ4 ότι οι οδηγίες που είχε ήταν να ακυρώσει τη συμφωνία διότι δεν θα μπορούσε η Ενάγουσα να διαθέσει τα πορτοκάλια. Μετά από κάποια σύντομη συζήτηση, έκδωσε την επιταγή για επιστροφή της προκαταβολής και ο ΜΕ4 έσκισε την επίδικη συμφωνία. Σε σχέση με την επιταγή δεν γνωρίζει, ούτε και ενδιαφέρθηκε να μάθει αν εξαργυρώθηκε. Η Εναγόμενη αρνήθηκε ότι την επισκέφθηκε στις 14.09.10 ο ΜΕ1, καθώς και ότι της ζήτησε να ανακαλέσει την απόφαση της για ακύρωση του Τεκμηρίου
- Επίσης αρνήθηκε ότι είπε στον ΜΕ1 ότι ήδη είχε πωλήσει αλλού τα πορτοκάλια, λέγοντας ότι τα πορτοκάλια τα πώλησε τον Οκτώβριο. Η μάρτυρας συμφώνησε με τον κ. Κίτσιο ότι όταν γίνεται κοπή παρευρίσκεται στο χωράφι υπάλληλος της και επιβλέπει για να μην προκληθούν οποιεσδήποτε ζημιές στα δέντρα και τα υπόλοιπα φρούτα. Αναφέρθηκε μάλιστα σε κάποιον υπάλληλο της από το Πακιστάν τον οποία χαρακτήρισε ως πολύ έξυπνο λέγοντας ότι κατέγραφε και τα κιλά. Αρνήθηκε τη θέση του κ. Κίτσιου ότι μετά που πώλησε τα πορτοκάλια στον κ. Τσιακουρή, επισκέφθηκε το χωράφι κατά την κοπή τους και είδε ότι τελικά η κοπή γινόταν από την Ενάγουσα. Δήλωσε μάλιστα ότι είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον κ. Τσιακουρή με τον οποίο ήταν πολύ συνδεδεμένοι και πολύ καλοί φίλοι. Στην ερώτηση κατά πόσο του ζήτησε η ίδια να αγοράσει τα πορτοκάλια μετά την ακύρωση της συμφωνίας εφόσον ήταν καλοί φίλοι, η Εναγόμενη απάντησε ότι δεν ήταν φίλοι αλλά απλά συνεργάτες αφού του πωλούσε για χρόνια πορτοκάλια. Ανέφερε μάλιστα ότι εδώ και 35 χρόνια που διατηρεί το χωράφι ουδέποτε έκανε γραπτή συμφωνία με οποιονδήποτε και πάντοτε λάμβανε όλα τα χρήματα προκαταβολικά. Ερωτηθείσα κατά πόσο ορισμένες μέρες μετά το περιστατικό της 04.09.10 την επισκέφθηκε η αστυνομία, η Εναγόμενη απάντησε ότι δεν την επισκέφθηκε η αστυνομία και μετά από τις επίμονες ερωτήσεις του κ. Κίτσιου είπε ότι δεν θυμάται να την επισκέφθηκε οποιοσδήποτε αστυνομικός. Η Εναγόμενη διαφώνησε με την υποβληθείσα θέση ότι αρνήθηκε να επιτρέψει στον ΜΕ4 την κοπή των πορτοκαλιών. Επίσης αρνήθηκε ότι έσκισε την συμφωνία - Τεκμήριο 1 και επανέλαβε ότι ο ΜΕ4 προσήλθε για να ακυρώσει το Τεκμήριο 1 και όχι για κοπή των πορτοκαλιών. Η μαρτυρία της Εναγόμενης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, καθώς χαρακτηρίζεται από ασάφεια και έλλειψη συνοχής, ενώ σε αρκετά σημεία της μαρτυρίας της διαφάνηκε ότι η μνήμη της ήταν επιλεκτική. Η Εναγόμενη αρνήθηκε κατ' επανάληψη ότι ήταν η ίδια που ακύρωσε την επίδικη συμφωνία, καθώς και ότι πώλησε τα πορτοκάλια σε υψηλότερη τιμή από αυτήν του Τεκμηρίου
- Το γεγονός ότι τα πορτοκάλια πωλήθηκαν σε άλλον αγοραστή είναι αδιαμφισβήτητο. Όταν κλήθηκε ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με τη νέα συμφωνία πώλησης των πορτοκαλιών δεν ήταν σε θέση να το πράξει. Πιο συγκεκριμένα, όταν κλήθηκε να αναφέρει την ημερομηνία που πώλησε τα πορτοκάλια αρχικά ανέφερε ότι δεν θυμόταν, στη συνέχεια είπε ότι ήταν πριν το τέλος του Σεπτέμβρη για να καταλήξει ότι ήταν αρχές Οκτωβρίου. Περαιτέρω, δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί την τιμή πώλησης των πορτοκαλιών, ούτε και αν της δόθηκε προκαταβολή ή καταβλήθηκε εξ αρχής ολόκληρο το τίμημα. Μόνο όταν υποβλήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Ενάγουσας η θέση ότι πώλησε τα πορτοκάλια σε ψηλότερη τιμή σε σχέση με την τιμή που είχε συμφωνήσει με την Ενάγουσα, θυμήθηκε ότι η τιμή πώλησης ήταν η ίδια, για να μεταβληθεί όμως στη συνέχεια και η εν λόγω θέση της λέγοντας ότι αποκλείεται να πωλήθηκαν σε υψηλότερη τιμή. Ενώ λοιπόν η Εναγόμενη δεν ήταν σε θέση να απαντήσει κατά σαφή τρόπο σε οτιδήποτε ρωτήθηκε σε σχέση με τη νέα συμφωνία πώλησης των πορτοκαλιών, εντούτοις την ίδια ώρα ήταν σε θέση να δώσει λεπτομέρειες για τη στιχομυθία που είχε με τον ΜΕ4 στις 04.09.
- Ενδεικτικό της προσπάθειας της να αποφύγει να δώσει εξηγήσεις σε σχέση με την προαναφερόμενη συμφωνία ήταν και η απάντηση της ότι δεν θυμόταν σε ποιον πώλησε τα πορτοκάλια. Στην πορεία φυσικά της αντεξέτασης της αναφέρθηκε στον κ. Τσιακουρή, αφού πρώτα της τέθηκε το όνομα του από τον κ. Κίτσιο. Είναι δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν θυμήθηκε εξαρχής τον κ. Τσιακουρή, για τον οποίο στην πορεία της αντεξέτασης της ανέφερε ότι ήταν πάρα πολύ συνδεδεμένοι και παρά πολύ καλοί φίλοι. Η εν λόγω αναφορά σημειώνω ότι έγινε στα πλαίσια της ερώτησης του κ. Κίτσιου αναφορικά με το κατά πόσο επισκέφθηκε το χωράφι κατά την κοπή των πορτοκαλιών από την Ενάγουσα, οπότε και βρισκόταν σε αυτό ο ΜΕ
- Η Εναγόμενη, αφού απάντησε αρνητικά, αναφέρθηκε και στη σχέση της με τον κ. Τσιακουρή θέλοντας προφανώς να δείξει ότι είχε απόλυτη εμπιστοσύνη του τελευταίου και δεν χρειαζόταν να μεταβεί στο χωράφι. Όταν όμως στη συνέχεια ρωτήθηκε κατά πόσο η ίδια επικοινώνησε με τον κ. Τσιακουρή, με τον οποίο ήταν φίλοι, για να του ζητήσει να αγοράσει τα πορτοκάλια, η Εναγόμενη απάντησε ότι δεν ήταν φίλοι, αλλά απλά συνεργάτες. Τα προαναφερόμενα είναι, κατά την άποψη μου, ενδεικτικά του τρόπου με τον οποίο προσπάθησε να ελιχθεί η Εναγόμενη στις απαντήσεις της προσαρμόζοντας τες ανάλογα με το τι η ίδια θεωρούσε ότι την εξυπηρετούσε κάθε φορά. Ερωτηματικά προκαλεί και το γεγονός ότι δεν ήταν σε θέση να δώσει σαφείς απαντήσεις σε σχέση με την επιταγή που ισχυρίζεται ότι παρέδωσε στον ΜΕ
- Υπενθυμίζω ότι ενώπιον του Δικαστηρίου, όχι μόνο δεν κατατέθηκε η ισχυριζόμενη επιταγή, αλλά ούτε καν το βιβλιάριο από το οποίο εκδόθηκε. Το μόνο σχετικό στοιχείο που παρουσιάστηκε ήταν αντίγραφο του αποκόμματος του βιβλιαρίου από το οποίο κατ' ισχυρισμό εκδόθηκε η υπό αναφορά επιταγή (Τεκμήριο 9). Εφόσον η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι παρέδωσε την εν λόγω επιταγή θα ανέμενα να φρόντιζε να διατηρήσει το βιβλιάριο των επιταγών από το οποίο εκδόθηκε και να φροντίσει τουλάχιστον να ενημερωθεί κατά πόσο η εν λόγω επιταγή παρουσιάστηκε στην τράπεζα. Τίποτε όμως δεν έπραξε η Εναγόμενη. Τέλος, δεν μπορεί να παραμείνει χωρίς σχολιασμό και το γεγονός ότι η Εναγόμενη δεν ήταν σε θέση να αναφέρει οτιδήποτε σε σχέση με την επίσκεψη της Αστυνομίας και συγκεκριμένα του ΜΕ
- Η Εναγόμενη αρχικά αρνήθηκε ότι την επισκέφθηκε οποιοσδήποτε αστυνομικός, για να αναφέρει όμως στη συνέχεια ότι δεν θυμόταν τέτοια επίσκεψη. Σημειώνω ότι κατά την αντεξέταση του ΜΕ3 δεν τέθηκε η θέση ότι δεν επισκέφθηκε την Εναγόμενη, αλλά αντιθέτως η γραμμή που προωθήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Εναγόμενης ήταν ότι η τελευταία ανέφερε στον ΜΕ3 ισχυρισμούς τους οποίους όμως ο τελευταίος δεν κατέγραψε στο ημερολόγιο (Τεκμήριο 8). Ως εκ των ανωτέρω καθίσταται εμφανές ότι δεν μπορεί να αποδοθεί η παραμικρή βαρύτητα στη μαρτυρία της Εναγόμενης, η οποία και απορρίπτεται. Ευρήματα Στις 26.08.10 η Ενάγουσα, μέσω του διευθυντή της κ. Πανίκου Παναουλλά (ΜΕ1), και η Εναγόμενη υπέγραψαν συμφωνία δυνάμει της οποίας η δεύτερη συμφώνησε όπως πωλήσει στην πρώτη 60 περίπου τόνους πορτοκαλιών από το χωράφι της στα Κάτω Ακουρδάλια έναντι του ποσού των €0,20 το κιλό ή €4,00 το κιβώτιο. Ως χρόνος παράδοσης των πορτοκαλιών ορίστηκε η περίοδος μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου
- Περαιτέρω, κατά την υπογραφή της προαναφερόμενης συμφωνίας η Ενάγουσα κατέβαλε στην Εναγόμενη ως προκαταβολή το ποσό των €2.
- Στις 04.09.10 μετέβη στο χωράφι στα Κάτω Ακουρδάλια για την κοπή των πορτοκαλιών συνεργείο για λογαριασμό της Ενάγουσας. Το συνεργείο αποτελούνταν από 11 συνολικά πρόσωπα με επικεφαλής τον κ. Αντώνη Αντωνίου (ΜΕ4). Επίσης για την κοπή των πορτοκαλιών μεταφέρθηκαν εργαλεία και φορτηγό για τη μεταφορά των πορτοκαλιών, ενώ στο προσωπικό που μεταφέρθηκε περιλαμβανόταν και ένας οδηγός τρακτέρ. Τα πρόσωπα που αποτελούσαν το συνεργείο ήταν υπάλληλοι της εταιρείας P.AN.EL.A SERVICES LTD. Το συνεργείο έφθασε στο χωράφι μεταξύ των ωρών 06.30 - 06.45 και ο ΜΕ4 μετέβηκε στο πανδοχείο που διατηρούσε η Εναγόμενη για να την ενημερώσει σχετικά προκειμένου να ξεκινήσουν με την κοπή των πορτοκαλιών. Η Εναγόμενη ανέφερε τότε στον ΜΕ4 ότι δεν θα τηρούσε τη συμφωνία ημερομηνίας 26.08.
- Παρά τις προτροπές του ΜΕ4 για να επιτρέψει στο συνεργείο να εισέλθει στο χωράφι και να προχωρήσει στην κοπή των πορτοκαλιών, ως προνοούσε η συμφωνία ημερομηνίας 26.08.10, η Εναγόμενη ήταν ανένδοτη και έσχισε το αντίγραφο της εν λόγω συμφωνίας που κρατούσε ο ΜΕ
- Ακολούθως, ο ΜΕ4 αφού ενημέρωσε σχετικά τον ΜΕ1, ο οποίος βρισκόταν στο εξωτερικό, αποχώρησε με το συνεργείο από το χωράφι κατόπιν οδηγιών του ΜΕ
- Για τη μεταφορά του συνεργείου στο χωράφι στις 04.09.10 η P.AN.EL.A SERVICES LTD εξέδωσε το τιμολόγιο με αρ.0111 ημερομηνίας 04.09.10 με το οποίο χρέωσε την Ενάγουσα για τις προσφερόμενες υπηρεσίες με το ποσό των €1.150 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Στις 14.09.10 ο ΜΕ1 επισκέφθηκε την Εναγόμενη προσπαθώντας να την μεταπείσει, πλην όμως η τελευταία ήταν ανένδοτη. Στη συνέχεια, την ίδια ημέρα, ο ΜΕ1 υπέβαλε παράπονο εναντίον της Εναγόμενης στον Αστυνομικό Σταθμό Στρουμπιού. Το παράπονο το έλαβε ο Αστ.0440 Χρηστάκης Κωνσταντίνου (ΜΕ3), ο οποίος επισκέφθηκε και την Εναγόμενη πληροφορώντας την για το παράπονο που υποβλήθηκε εναντίον της. Ο ΜΕ3 κατέγραψε στο ημερολόγιο του σταθμού τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από τον ΜΕ1 και την Εναγόμενη και αρχειοθετήθηκε το παράπονο καθώς δεν προέκυψε διάπραξη ποινικού αδικήματος. Περαιτέρω, η Ενάγουσα με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 15.09.10 κάλεσε την Εναγόμενη όπως, μεταξύ άλλων, τηρήσει τη συμφωνία ημερομηνίας 26.08.
- Η Εναγόμενη απάντησε στην εν λόγω επιστολή με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 06.10.10 στην οποία ανάφερε, ανάμεσα σε άλλα, ότι ήταν η Ενάγουσα αυτή που υπαναχώρησε από τη συμφωνία ζητώντας μάλιστα την επιστροφή του ποσού των €2.000 πράγμα το οποίο και έγινε. Ενόψει του τερματισμού της συμφωνίας ημερομηνίας 26.08.10, η Ενάγουσα, για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις έναντι των πελατών της, προχώρησε και σύναψε νέα συμφωνία για αγορά των πορτοκαλιών της Εναγόμενης από το πρόσωπο προς το οποίο η τελευταία πώλησε τα πορτοκάλια. Συγκεκριμένα στις 24.09.10 υπέγραψε συμφωνία αγοράς 50 τόνων πορτοκαλιών από τον κ. Γιώργο Τσιακουρή έναντι του ποσού των €0,42 το κιλό, ήτοι €21.
- Τα πορτοκάλια θα αποκόπτονταν από το χωράφι της Εναγόμενης στο χωριό Κάτω Ακουρδάλια. Προς εξόφληση του κ. Γ. Τσιακουρή η Ενάγουσα εξέδωσε τρεις επιταγές για τα ποσά των €8.000, €7.000 και €6.000 αντίστοιχα. Νομική πτυχή - Συμπεράσματα Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Ενάγουσας στην αγόρευση του στηρίζει την επιχειρηματολογία του στον περί Συμβάσεων Νόμο, Κεφ.149, ενώ ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγόμενης δεν παραπέμπει σε οποιαδήποτε νομοθεσία στην αγόρευση του περιοριζόμενος στην εισήγηση ότι θα πρέπει να κριθεί αξιόπιστη η Εναγόμενη σε αντίθεση με τους μάρτυρες της Ενάγουσας. Η επίδικη διαφορά θεωρώ ότι διέπεται από τον περί Πώλησης Αγαθών Νόμο, Ν.10(Ι)/94, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί (στο εξής ο «Νόμος»), καθώς το αντικείμενο της συμφωνίας ημερομηνίας 26.08.10, δηλαδή τα πορτοκάλια, αποτελούν «αγαθά» σύμφωνα με την ερμηνεία που δίδεται στην εν λόγω έννοια στο άρθρο 2 του Νόμου. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνω ότι, όπως τέθηκε και στην υπόθεση Κυριάκου ν. Φιλή
(2004)1Γ Α.Α.Δ 1811, ο περί Πωλήσεως Αγαθών Νόμος δεν είναι παρά μόνο μια ειδική πτυχή του περί Συμβάσεων Νόμου και των γενικών αρχών του, αφού και στην περίπτωση πώλησης αγαθών ισχύουν οι ίδιες αρχές που ισχύουν ως προς το δικαίωμα ακύρωσης της συμφωνίας λόγω παράβασης ουσιώδους όρου. Όπως διαφάνηκε από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, η βασική διαφωνία μεταξύ των διαδίκων συνίσταται στο ποιος εκ των δύο υπαναχώρησε από την επίδικη συμφωνία. Σύμφωνα με τη μαρτυρία που κρίθηκε αξιόπιστη, το πρόσωπο που υπαναχώρησε από τη συμφωνία ήταν η Εναγόμενη η οποία αρνήθηκε να επιτρέψει στην Ενάγουσα να προχωρήσει στην κοπή των πορτοκαλιών. Η εν λόγω άρνηση αποτελούσε παράβαση ουσιώδους όρου της επίδικης συμφωνίας, αφού καθίστατο πλέον αδύνατη η εκπλήρωση της συμφωνίας που αφορούσε την πώληση και παράδοση των πορτοκαλιών. Σύμφωνα με το άρθρο 12
(2)του Νόμου, ουσιώδης όρος είναι ρήτρα βασική για την επίτευξη του κύριου σκοπού της σύμβασης, παράβαση της οποίας παρέχει το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης ως τερματισθείσας. Η Ενάγουσα, παρά την προαναφερόμενη ενέργεια της Εναγόμενης, επιχείρησε μέσω του ΜΕ1 και της επιστολής των δικηγόρων της (Τεκμήριο 2) να τη μεταπείσει προκειμένου να εφαρμοστεί η συμφωνία ημερομηνίας 26.08.10. Η προσπάθεια ωστόσο του ΜΕ1 απέτυχε. Ως εκ των ανωτέρω η Ενάγουσα θεώρησε τη σύμβαση ως τερματισθείσα και προς μετριασμό της ζημιάς της συνήψε νέα συμφωνία για αγορά των ίδιων πορτοκαλιών από το πρόσωπο προς το οποίο η Εναγόμενη τα πώλησε. Το άρθρο 58 του Νόμου προβλέπει ότι σε περίπτωση κατά την οποία ο πωλητής εσφαλμένα αμελεί ή αρνείται να παραδώσει τα αγαθά στον αγοραστή, ο αγοραστής δύναται να τον εναγάγει για αποζημιώσεις για μη παράδοση. Δεν δίδονται στον Νόμο περισσότερες λεπτομέρειες ως προς τη ζημιά που μπορεί να ανακτηθεί από τον αγοραστή, ωστόσο το άρθρο 3 του Νόμου διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «Οι διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου που δεν καταργήθηκαν θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται στις συμβάσεις της πώλησης αγαθών, εκτός κατά την έκταση που αυτές είναι ασυμβίβαστες με τις ρητές διατάξεις του παρόντος Νομου.» Συνεπώς οι διατάξεις του Κεφ.149 αναφορικά με τις αποζημιώσεις που δικαιούται να διεκδικήσει το αθώο μέρος σε περίπτωση παράβασης σύμβασης τυγχάνουν ανάλογης εφαρμογής. Συγκεκριμένα το άρθρο 73
(1)του Κεφ.149 προβλέπει τα ακόλουθα: «73.-
(1)Σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης, ο συμβαλλόμενος που ζημιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωμα αποζημίωσης από τον υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο, για τη ζημιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης. Καμιά αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.» H γενική αρχή που διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων είναι η αρχή της αποκατάστασης, δηλαδή το αθώο μέρος θα πρέπει να τεθεί σε όποιο βαθμό αυτό μπορεί να επιτευχθεί με το χρήμα στην ίδια θέση στην οποία θα ήταν σε περίπτωση που η σύμβαση εκτελούνταν (Johnson v. Agnew [1979] 1 All. E.R 883 και ΑΛΠΑΝ (ΑΔΕΛΦΟΙ ΤΑΚΗ) ΛΤΔ κ.α ν. ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ
(1996)1Α Α.Α.Δ 679). Τι σημαίνει ότι το αθώο μέρος θα πρέπει να αποκατασταθεί στη θέση που θα βρισκόταν αν η συμφωνία εφαρμοζόταν, εξηγείται στο σύγγραμμα «Η Σύμβαση στο Κυπριακό Δίκαιο, Θεωρία και Πράξη» του κ. Π. Πολυβίου, όπου στις σελ.622 -623 αναφέρονται τα εξής: «Εφόσον ο βασικός σκοπός της θεραπείας των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση της οικονομικής ζημιάς και απώλειας που υπέστη το αθώο μέρος, και εφόσον στο χώρο των συμβάσεων η απώλεια (loss) του αθώου μέρους είναι το τι στερήθηκε ή έχασε με τη μη εκπλήρωση της επίδικης σύμβασης, οι αποζημιώσεις που θα επιδικαστούν υπέρ του αθώου μέρους θα αποτελούνται στη συνήθη περίπτωση από τη διαφορά στην οικονομική του κατάσταση όπως έχει αποκρυσταλλωθεί τώρα (μετά την παράβαση της σύμβασης) και της οικονομικής της κατάστασης όπως θα ήταν εάν όλα είχαν εξελιχθεί ομαλά (εάν δηλαδή και οι δύο συμβαλλόμενοι είχαν εκπληρώσει τις συμβατικές υποχρεώσεις τους).» Περαιτέρω, στη σελ.637 του προαναφερόμενου συγγράμματος αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με τη μεθοδολογία που συνήθως ακολουθούν τα Δικαστήρια για να καταλήξουν στο ποσό της αποζημίωσης: «Με βάση την πιο πάνω προσέγγιση, η μεθοδολογία που ακολουθούν τα Δικαστήρια είναι, θεωρητικά τουλάχιστον, απλή. Ποια είναι η οικονομική κατάσταση του αθώου μέρους σήμερα, δηλαδή μετά την παράβαση της σύμβασης, και ποια θα ήταν εάν δεν είχε συμβεί η παράβαση, εάν δηλαδή είχαν εκπληρωθεί οι υποχρεώσεις των μερών; Η διαφορά αποτελεί το ποσό της αποζημίωσης που θα αποδοθεί στο αθώο μέρος. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις ακολουθείται διαφορετική προσέγγιση.» Στην προκείμενη περίπτωση η Ενάγουσα αξιώνει ως αποζημιώσεις τη ζημία που υπέστη σε σχέση με το επιπρόσθετο ποσό που πλήρωσε για τη σύναψη της συμφωνίας ημερομηνίας 24.09.10. Επιπρόσθετα αξιώνει τα έξοδα που υπέστη για την παρουσία του συνεργείου για την κοπή των πορτοκαλιών στο χωράφι στις 04.09.10 και την επιστροφή του ποσού που κατέβαλε ως προκαταβολή κατά την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας. Ξεκινώντας από το ζήτημα της προκαταβολής, είναι ξεκάθαρο ότι η Ενάγουσα δικαιούται στην επιστροφή του ποσού των €2.000, αφ' ης στιγμής η συμφωνία σε σχέση με την οποία το εν λόγω ποσό πληρώθηκε ως προκαταβολή τερματίσθηκε με υπαιτιότητα της Εναγόμενης. Ο υπολογισμός τώρα των αποζημιώσεων που δικαιούται να λάβει η Ενάγουσα ενόψει της παράβασης της σύμβασης από μέρους της Εναγόμενης δεν παρουσιάζει, κατά την κρίση μου, ιδιαίτερες δυσκολίες στην προκείμενη περίπτωση. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, σύμφωνα με την αρχή της αποκατάστασης, η Ενάγουσα θα πρέπει να τεθεί στην ίδια θέση στην οποία θα βρισκόταν αν δεν παραβιαζόταν η επίδικη συμφωνία. Είναι επομένως φανερό ότι η Ενάγουσα δικαιούται να λάβει ως αποζημιώσεις το ποσό των €11.000, που αποτελεί το επιπρόσθετο ποσό που κατέβαλε λόγω της αθέτησης της επίδικης συμφωνίας από την Εναγόμενη. Η τιμή πώλησης των πορτοκαλιών που συμφωνήθηκε με την Εναγόμενη ήταν, σύμφωνα με το Τεκμήριο 1, €0,20 το κιλό, ενώ σύμφωνα με τη νέα συμφωνία αγοράς των πορτοκαλιών (Τεκμήριο 5) ήταν €0,42 το κιλό. Σύμφωνα δε με το Τεκμήριο 5 η Ενάγουσα αγόρασε τελικά 50 τόνους πορτοκάλια καταβάλλοντας το συνολικό ποσό των €21.000 (βλ. Τεκμήρια 6(Α)
(1), 6(Β)
(1)και 6(Γ)
(1)). Για την ίδια ποσότητα πορτοκαλιών η συμφωνημένη τιμή σύμφωνα με το Τεκμήριο 1 θα ήταν €10.000 και επομένως η διαφορά μεταξύ των δύο τιμών, η οποία συνιστά και το μέτρο αποζημίωσης στην παρούσα, ανέρχεται στο ποσό των €11.000. Τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης παρουσιάζουν ομοιότητα με εκείνα της υπόθεσης FAIRWAYS (LIMASSOL) LTD v. Α. ΠΕΤΣΑ & ΥΙΩΝ ΛΤΔ
(2000)1Β Α.Α.Δ
- Στην προαναφερόμενη υπόθεση η εφεσίβλητη είχε συμφωνήσει να αγοράσει από την εφεσείουσα έντεκα αυτοκίνητα για το συνολικό ποσό των Λ.Κ. 83.
- Η εφεσείουσα υπαναχώρησε από τη συμφωνία και η εφεσίβλητη προχώρησε σε διαπραγματεύσεις με άλλες εταιρείες πώλησης αυτοκινήτων και τελικά κατέληξε στην αγορά έντεκα άλλων αυτοκινήτων. Το Ανώτατο Δικαστήριο επιδοκίμασε την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου με την οποία επιδίκασε προς όφελος της εφεσίβλητης τα επιπρόσθετα ποσά που πληρώθηκαν για την αγορά των έντεκα αυτοκινήτων, επικυρώνοντας έτσι ως μέτρο αποζημιώσεων τη διαφορά μεταξύ της συμφωνηθείσας τιμής πώλησης με την εφεσείουσα και της τιμής που καταβλήθηκε τελικά για την αγορά αγαθών σε αντικατάσταση των συμφωνηθέντων. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η ζημία που υπέστη η Ενάγουσα δεν μπορεί να θεωρηθεί ως απομακρυσμένη ή μη προβλεπτή. Η ανάγκη της Ενάγουσας να προμηθευθεί πορτοκάλια στα πλαίσια των επαγγελματικών της δραστηριοτήτων ήταν δεδομένη, εξού και συμβλήθηκε για την αγορά τους με την Εναγόμενη. Το ότι θα προκαλούνταν ζημιές στην Ενάγουσα από την αθέτηση της συμφωνίας (Τεκμήριο 1) επίσης ήταν προβλεπτό και λογικό, εφόσον, όπως και η ίδια η Εναγόμενη παραδέχθηκε, τα πορτοκάλια της ήταν μονοπώλιο τον Σεπτέμβριο. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από την ενέργεια της Ενάγουσας να αγοράσει από τρίτο πρόσωπο τα πορτοκάλια της Εναγόμενης σε ψηλότερη μάλιστα τιμή (Τεκμήριο 5). Σε κάθε όμως περίπτωση με την επιστολή ημερομηνίας 15.09.10 (Τεκμήριο 2), η Εναγόμενη προειδοποιήθηκε για το ότι ήταν δύσκολη η εξεύρεση άλλων πορτοκαλιών το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και για το ότι θα ήταν υπεύθυνη για τις τυχόν ζημιές που θα προκαλούνταν στην Ενάγουσα. Όσον αφορά τώρα αυτή καθ' αυτή τη ζημιά, σημειώνω ότι δεν έτυχε οποιασδήποτε αμφισβήτησης η υπογραφή της συμφωνίας - Τεκμήριο 5 για την αγορά των πορτοκαλιών της Εναγόμενης από τον κ. Τσιακουρή, ούτε και η καταβολή στον τελευταίο του συνολικού ποσού των €21.000 (Τεκμήρια 6(Α)
(1)- 6(Γ)
(1)). Το τελευταίο κονδύλι που διεκδικεί η Ενάγουσα αφορά τα έξοδα που υπέστη από τη μεταφορά του συνεργείου στο χωράφι για την κοπή των πορτοκαλιών στις 04.09.10. Η συγκεκριμένη ζημιά κατατάσσεται στην κατηγορία των ειδικών αποζημιώσεων. Είναι καλά γνωστό ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε στην αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel
(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Η μαρτυρία των ΜΕ1 και 4 σε σχέση με τη μεταφορά του συνεργείου στις 04.09.10 κρίθηκε ως αποδεκτή και αξιόπιστη. Τα έξοδα που επωμίστηκε η Ενάγουσα αποδεικνύονται μέσω του τιμολογίου - Τεκμήριο
- Δεν παραβλέπω ότι το ποσό του Τεκμηρίου 7 ανέρχεται στα €1.150 περιλαμβανομένου του Φ.Π.Α, ενώ η Ενάγουσα μέσω της αγωγής και της μαρτυρίας που προσκομίστηκε διεκδικεί μόνο το ποσό των €1.
- Η εν λόγω διαφοροποίηση δεν επηρεάζει καθ' οιονδήποτε τρόπο το βάσιμο της αξίωσης της Ενάγουσας και εν πάση περιπτώσει σημειώνω ότι είναι προς όφελος της Εναγόμενης αφού περιορίζεται το αξιούμενο ποσό. Τόκος Το τελευταίο ζήτημα που απομένει προς εξέταση αφορά την επιδίκαση τόκου. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης κ.α ν. Γεωργίου κ.α
(1991)1 Α.Α.Δ 475 ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κ. Κωνσταντινίδης, ανέφερε, ότι όσον αφορά το θέμα της επιδίκασης τόκου υιοθετήθηκε η μέθοδος της επιδίκασης τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των γενικών αποζημιώσεων από την ημέρα κατά την οποία ο Εναγόμενος θα έπρεπε να είχε πληρώσει την αποζημίωση, αλλά δεν το έπραξε, δεδομένου, ότι είναι μόνο από την ημέρα εκείνη που μπορεί να λεχθεί, ότι ο Ενάγων στερήθηκε τα χρήματα αυτά. Ο χρόνος αυτός θα μπορούσε να είναι η ημέρα κατά την οποία επιδόθηκε το κλητήριο ένταλμα. Γίνεται ακόμα αναφορά στην ημέρα κατά την οποία καταχωρήθηκε η αγωγή, εφόσον και εκείνη την ημερομηνία θα μπορούσε να λεχθεί, ότι ο Ενάγων στερήθηκε το ποσό της αποζημίωσης. Στην υπό κρίση υπόθεση η ζημιά που υπέστη η Ενάγουσα ξεκαθάρισε στις 24.09.10, ημερομηνία κατά την οποία υπογράφηκε η συμφωνία με τον κ. Τσιακουρή (Τεκμήριο 5) και η αγωγή καταχωρήθηκε ορισμένους μήνες αργότερα και συγκεκριμένα στις 14.01.
- Στη βάση των πιο πάνω περιστάσεων θεωρώ ορθό και δίκαιο όπως ο τόκος επιδικαστεί από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, δηλαδή από τις 14.01.
- Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις έχει επικρατήσει η άποψη της επιδίκασης τόκου επί του συνόλου των ειδικών αποζημιώσεων από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος μέχρι την απόφαση μειωμένου όμως κατά το ήμισυ, χωρίς να αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης το δικαιολογούν (Φοινικαρίδης κ.α ν. Γεωργίου κ.α ανωτέρω). Εν προκειμένω θεωρώ ότι δικαιολογείται διαφορετική προσέγγιση, εφόσον δεν έχει τεθεί ενώπιον μου μαρτυρία που να υποστηρίζει ότι η Ενάγουσα εξόφλησε το τιμολόγιο - Τεκμήριο 7 ή ότι επιβαρύνθηκε με οποιουσδήποτε τόκους σε σχέση με αυτό. Συνεπώς θεωρώ ορθό όπως επιδικαστεί τόκος από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Κατάληξη Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω ότι η Ενάγουσα απέδειξε στα πλαίσια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων την υπόθεση της. Κατά συνέπεια εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των €14.000 πλέον το εκάστοτε νόμιμο επιτόκιο επί του ποσού των €13.000 από τις 14.01.11 και επί του ποσού των €1.000 από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης μέχρι εξοφλήσεως. Περαιτέρω, επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης τα δικηγορικά έξοδα όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Μ. Αγιομαμίτης, Ε. Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: περί Πώλησης Αγαθών-παράβαση από πωλητή-αποζημιώσεις-μέτρο αποζημιώσεων cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο