ΧΡΙΣΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ κ.α. ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΟΣΜΑ ΧΑΤΖΗΣΟΛΩΜΗΣ, Πολιτική Αγωγή υπ' Αρ.: 273/2016, 26/4/2017

(1)Where the plaintiff desires to deliver a reply, he shall file and deliver it within seven days from the delivery of the defence.

(2)No subsequent pleading shall be delivered, unless ordered by the Court or a Judge. Where a subsequent pleading is ordered it shall be filed and delivered together with an office copy of the order within the time specified in the order giving leave to deliver the same.».

1. Η επίδρασης των προνοιών του προαναφερόμενου κανονισμού στην διαδικασία, είναι, ότι, η δικογραφία, θεωρείται ότι έχει κλείσει, είτε (α) εντός επτά ημερών από την καταχώριση της Υπεράσπισης ή της Απάντησης (βλ. Annual Practise 1958, Τόμος 1, σελ. 465, εάν υπάρχει), ή (β) εάν δικόγραφο μεταγενέστερο της Απάντησης διαταχθεί να καταχωρηθεί και παραδοθεί και δεν υπάρξει συμμόρφωσης εντός της ταχθείσας προθεσμίας, μετά την λήξη της περιόδου αυτής. [Βλ. Annual Practise 1958, Τόμος 1, σελ. 613 και 614 και το σύγγραμμα Odgers' Principles of Pleading and Practise, 16η έκδοση, σελ.
2. Στο τελευταίο αναφέρονται τα εξής: «Where a pleading subsequent to a Reply is not ordered, then, at the expiration of seven days from the delivery of the defence or Reply (if any), the pleadings are deemed to be closed and material statements of fact in the pleading last delivered are deemed to have been denied and put in issue. This, however, does not apply to a Reply to a counterclaim; unless the plaintiff delivers this, the statements of fact contained in the counterclaim are, after fourteen days from its delivery, deemed to be admitted. The plaintiff can only remedy such a lapse by subsequently getting Ieave to deIiver a Reply, thus probably incurring a penalty by way of costs. (Order XXVΠ, r. 13.)]».
3. Δεδομένων των προαναφερομένων προνοιών, διαπιστώνεται, ότι:
4. Οι Ενάγοντες, δεν έχουν εκδώσει την σχετική με την διαδικασία αυτή κλήση, εντός της περιόδου των 30 ημερών από το χρόνο κατά τον οποίο τα δικόγραφα θεωρούνται συμπληρωμένα στην υπόθεση αυτή και προτού λάβουν οποιοδήποτε νέο μέτρο στην αγωγή (εξαιρουμένης αίτησης για ενδιάμεσο διάταγμα), συμφώνως των προνοιών της Δ.30, κ. 1 των Θ. Π. Δ.
5. Τα δικόγραφα σε αυτή την Αγωγή θεωρούνται ότι έχουν συμπληρωθεί από την 26η/05/2016 (Βλ. Δ.21 κ. 14

(2)των Θ. Π. Δ.). Ήτοι, επτά ημέρες μετά από την καταχώριση της Έκθεσης Υπεράσπισης του Εναγομένου, την 19η/05/

1. Σημειώνεται, ότι, στον φάκελο του Δικαστηρίου, εντοπίζεται δικόγραφο Απάντησης από πλευράς Εναγόντων, το οποίο καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα 26/01/2017, χωρίς έχει ληφθεί, σε κατάλληλο στάδιο, οποιοδήποτε διάβημα, προς εξέταση από το Δικαστήριο του κατά πόσο δικαιολογείτο η παράτασης της θεσμικά τιθέμενης προθεσμίας για την καταχώριση του. Οι Ενάγοντες, σημειώνεται, δεν εξέδωσαν, σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.30 κ. 1(α) των Θ. Π. Δ., κλήση για οδηγίες, εντός 30 ημερών από την ημερομηνία που τα δικόγραφα ως έχει προαναφερθεί, θεσμικά θεωρούνται ότι έχουν ολοκληρωθεί (26η/05/2016), ήτοι το αργότερο μέχρι και την 27η/06/
2. Ο δε Εναγόμενος, ως διαπιστώνεται, επίσης δεν ενήργησε, ενόψει αυτής της παράλειψης των Εναγόντων, προς έκδοση ειδοποίησης προς τους Ενάγοντες, βάσει της Δ.30 κ. 1(γ) των Θ. Π. Δ. Ως εκ τούτου, η Αγωγή των Εναγόντων εναντίον του Εναγομένου, κατ' εφαρμογής των προνοιών της Δ.30 κ. 1 των Θ. Π. Δ. και δη της επιφύλαξης αυτής, πρέπει να θεωρείται ως εγκαταληφθείσα και υποκείμενη σε απόρριψη, και για αυτό τον λόγο απορρίπτεται.
3. Ο συνήγορος των Εναγόντων, υποστήριξε, ότι, επειδή η αντίδικη πλευρά συγκατατίθεται στην παράταση της προθεσμίας για καταχώρηση του δικογράφου της Απάντησης των Εναγόντων, κάτι το οποίο, ως υποστήριξε, «δηλώνεται», από πλευράς Εναγομένου δια της συνηγόρου του, σήμερα στο Δικαστήριο, το εν λόγω δικόγραφο των Εναγόντων έχει κανονικά καταχωρηθεί, και εκφεύγει -αν αντιλήφθηκα ορθά από την τοποθέτηση του συνηγόρου των Εναγόντων- της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου να αποφασίσει το ζήτημα διαφορετικά. Ως εκ τούτου, εισηγείται ο συνήγορος των Εναγόντων, τα δικόγραφα, θεσμικά, έχουν ολοκληρωθεί την 26/01/2017 που έχει καταχωρηθεί στο Δικαστήριο το εν λόγω δικόγραφο (της Απάντησης) των Εναγόντων. Αξίζει εδώ να σημειωθεί, ότι, η συνήγορος του Εναγομένου, κατά την δική της τοποθέτηση (που επακολούθησε), αναφέρθηκε απλά στο ότι, η πλευρά του Εναγομένου, «δεν φέρει ένσταση στο εκπρόθεσμο της καταχώρησης με σκοπό να θεωρηθεί και εμπρόθεσμη η κλήση για οδηγίες ως εκ τούτου». Προς υποστήριξη της προαναφερόμενης θέσης των Εναγόντων, παραπέμφθηκα από τον συνήγορο τους, στο Annual Practise 1966, Τόμος 1, σελ. 413, όπου αναφέρεται, ότι: «whenever the time for the service of a reply or defence to counterclaim or both has been extended either by order of the Court or by written consent of the parties, the pleadings are not deemed to be closed until the expiry of such further time.» (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου).
4. Δεν αποδέχομαι την εισήγηση των συνηγόρων των διαδίκων.
5. Κατ' αρχήν, σε ότι αφορά την ευχέρεια, ο αντίδικος να συμφωνήσει στην παράταση του χρόνου για την καταχώρηση του δικογράφου του αντιδίκου του, χωρίς διαταγή του Δικαστηρίου -επί του οποίου βασίζεται και ο προαναφερόμενος σχολιασμός στο Annual Practise 1966, Τόμος 1, σελ. 413 στον οποίο παραπέμφθηκα από τον συνήγορο των Εναγόντων-, ήταν κάτι το οποίο γινόταν ρητή πρόνοια από την αγγλική O. 21, r. 6 R.S.C. -που αφορά το ζήτημα της καταχώρησης του δικογράφου της υπεράσπισης, από την οποία, παράγωγα φαίνεται ότι αντλείτο και η ευχέρεια παράτασης από τον αντιδικο, σε ότι αφορούσε το δικόγραφο της απάντησης. Βλ σχετικά στο Annual Practise 1966, Τόμος 1, σελ. 501 και 503 (υπό την θεματική ενότητα «Extension of Time» και σελ. 561 (υπό την θεματική ενότητα «Time for Reply»)-, πρόνοια που δεν υπάρχει στην Δ.21 κ. κ. 1

(1)και 14

(1)των Θ. Π. Δ. 9. Σύμφωνα με την νομολογία, οι χρονικές προθεσμίες που καθορίζουν οι δικονομικοί κανόνες ή το Δικαστήριο δυνάμει αυτών, έχουν, ως απώτερο σκοπό, την όσο το δυνατό ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης. Εκτενής ανάλυσης του προαναφερόμενου σκοπού των ταχθέντων προθεσμιών από τους Θ. Π. Δ. έγινε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ ν Λάμπρου Αδάμου Χ"Νικόλα

(1990)1 Α.Α.Δ 470. Παραθέτω, αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από την εν λόγω απόφαση, με την ανάλυση του Δικαστηρίου: «Η προσέγγιση των Δικαστηρίων, αναφορικά με τις προθεσμίες που ορίζονται στους θεσμούς, είναι πολύ διαφορετική από τις δικαστικές αντιλήψεις του περασμένου αιώνα. Στην υπόθεση Revici v. Prentice Hall Incorporated [1969] 1 All E.R. 772 ο Δικαστής Denning, M.R., είπε στη σελ.774:- "Counsel for the plaintiff referred us to the old cases in the last century of Eaton v. Storer and Atwood v. Chichester, and urged that time does not matter as long as the costs are paid. Nowadays we regard time very differently from what they did in the nineteenth century. We insist on the rules as to time being observed. We have had occasion recently to dismiss many cases for want of prosecution when people have not kept to the rules as to time. So here, although the time is not so very long, it is quite long enough. There was ample time for considering whether there should be an appeal or not. (I should imagine it was considered.) Moreover (and this is important), not a single ground of excuse is put forward to explain the delay and why he did not appeal." Ο Δικαστής Edmunt Davies είπε τα ακόλουθα:- "When a party has exceeded to a substantial degree the time limit set by the Rules of the Supreme Court within which an interlocutory step has to be taken, can it be said that he is entitled to have his time extended simply on undertaking to pay any costs occasioned by his delay, so that a judge who nevertheless refuses to extend his time must necessarily be regarded as having exercised his discretion wrongly? The notice of appeal herein submits (in effect) that the question calls for an affirmative answer, certainly in cases where it is not shown that the other side have suffered irreparable damage as a result of the delay. I disagree. On the contrary, the rules are there to be observed; and if there is non-compliance (other than a minimal kind), that is something which has to be explained away. Prima facie, if no excuse is offered, no indulgence should be granted: see Ratmam v. Cumarasamy, per LORD GUEST." Στην υπόθεση Edwards v. Edwards [1967] 2 All E.R. 1032 o Sir Jocelyn Simon είπε στη σελ.1034:- "So far as procedural delays are concerned, Parliament has left a discretion in the courts to dispense with the time requirements in certain respects. That does not mean, however, that the rules are to be regarded as, so to speak, antique timepieces of an ornamental value but no chronometric significance, so that lip service only need be paid to them. On the contrary, in my view, the stipulations which Parliament has laid down or sanctioned as to time are to be observed unless justice clearly indicates that they should be relaxed." Ο Λόρδος Δικαστής Guest, εκδίδοντας την απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής του Ανακτοβουλίου στην υπόθεση Ratnam v. Cumarasamy [1964] 3 All E.R. 933, είπε στη σελ.935:- "The rules of court must, prima facie, be obeyed, and, in order to justify a court in extending the time during which some step in procedure requires to be taken, there must be some material on which the court can exercise its discretion. If the law were otherwise, a party in breach would have an unqualified right to an extension of time which would defeat the purpose of the rules which is to provide a time table for the conduct of litigation. The only material before the Court of Appeal was the affidavit of the appellant." Με βάση τη Δ.57 θ. 2 που αντιστοιχεί με τη Δ.64 θ. 7 των παλαιών και Δ.3 θ. 5 των νέων Αγγλικών Δικαστικών Θεσμών, και το θ. 10 της Δ.35, το Δικαστήριο έχει εξουσία να παρατείνει την προθεσμία που καθορίζεται στους Θεσμούς. ................................. Στο "The Supreme Court Practice"

(1982), αναφορικά με την καθυστέρηση, διαβάζουμε τα ακόλουθα στη σελ. 960: "59/15/2 Principles upon which extension given.- An extension must be asked for promptly and any delay explained." Στη σελ. 17 σε σχόλιο στην παράγραφο 3/5/1 αναφέρεται:- "The Rules of the Supreme court as to time have to be observed, and if substantial delay occurs without any explanation being offered, the court is entitled, in the exercise of its discretion, to refuse the extension of time, e.g., to serve a notice of appeal from the Master to the Judge in Chambers, even though the delay could be compensated for by costs and no injustice would be done to the other party...". Οι προθεσμίες και οι χρόνοι που ορίζονται από τους θεσμούς πρέπει να τηρούνται. Η παράταση του χρόνου είναι εξαιρετικό δικονομικό μέτρο. Το Δικαστήριο έχει ευρεία διακριτική εξουσία να παρατείνει το χρόνο. Η εξουσία αυτή είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Καθυστέρηση, ειδικά όταν είναι μακρά, πρέπει να αιτιολογείται ικανοποιητικά, διαφορετικά αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο για τον παραβάτη των προθεσμιών. ................................. Η πρόνοια των Θεσμών κάμπτεται με την άσκηση διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ του αιτητή, εάν οι πιο πάνω αρχές ικανοποιούνται και η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης και τα δοσμένα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης συνηγορούν υπέρ αυτής.». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου) 10. Προκύπτει εκ των προαναφερομένων του Εφετείου, ότι, οι τασσόμενες προθεσμίες αποτελούν βασικό υποστήριγμα του νομικού μας συστήματος για την πιο αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης και πρέπει να τηρούνται. Η παράταση του χρόνου είναι εξαιρετικό δικονομικό μέτρο και δεν πρέπει να εγκρίνεται όταν αυτό απολήγει σε εξουδετέρωση των προνοιών και του σκοπού των Θ. Π. Δ. ή όπου θα αποτελούσε επιδοκιμασία από το Δικαστήριο διαδικασιών και πρακτικών που βρίσκονται σε άκρα αντίθεση με τα σωστά πλαίσια της δικαστικής λειτουργίας. Εντούτοις, όταν η παράβαση των καθορισμένων χρονικών προθεσμιών είναι δικαιολογημένη, ή εν πάση περιπτώσει, δεν οφείλεται σε αδιαφορία για τη δικαστική διαδικασία ή σε σκόπιμη και κακόβουλη εκμετάλλευσή της, κατ' επίκληση της Δ.57, κ. 2 των Θ. Π. Δ. ή άλλης δικονομικής διάταξης που διέπει κάποιο ζήτημα και παρέχει ειδικά σχετική ευχέρεια, μπορεί να επιτραπεί η παράτασης τους (Βλ. επίσης τις αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου στις υποθέσεις Kamal Hassanein v Helleni Island

(1990)1 Α.Α.Δ. 827, Μαίρη Αθανασιάδη ν Ηρώς Αλεξάνδρου

(1991)1 Α.Α.Δ. 945, Χρίστος Κληρίδης ν Ηροδοτου Σταυριδη

(1997)1 Α.Α.Δ. 1348, Valhmor Borg Imp/Exp Ltd v Sea Land Service Inc. κ. α.

(1999)1 Α.Α.Δ. 1227, Τάσος Μαρκίδης ν Ελληνικής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ.

(2001)1 Α.Α.Δ. 898 και Ξενοφών Καλλής ν Alpha Bank Ltd

(2002)1 Α.Α.Δ. 793). Περαιτέρω, έχει επίσης αναγνωριστεί, ότι, εκεί όπου η αυστηρή εφαρμογή των χρονικών προθεσμιών, μπορεί να αποβεί άδικη για ένα από τους διαδίκους, οι δικονομικοί κανόνες (και δη η Δ.57, κ. 2 των Θ. Π. Δ.), παρέχουν την ευχέρεια παράτασης μιας χρονικής προθεσμίας, νοουμένου, ότι, μια τέτοια παράταση (ως έχει αναφερθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ ανωτέρω), είναι δικαιολογημένη κάτω από τις περιστάσεις (Βλ. επίσης και την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Thas Maritime Co. Ltd v Στέλιος Ρήγας κ. α.

(2000)1 Α.Α.Δ. 638). Εντούτοις, ως έχει υποδειχθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Ανδρέα Λυσιώτη ν Κυπριακή Δημοκρατία

(2000)1 Α.Α.Δ. 364, υπερβολική αργοπορία, δυνατόν να πείσει και κατευθύνει το Δικαστήριο να αρνηθεί την παράταση της προθεσμίας. 11. Οι συνήγοροι των διαδίκων, έχουν σήμερα, με τις τοποθετήσεις του, επιδιώξει, η δικογραφία, να θεωρείται ότι έχει ολοκληρωθεί σε χρόνο, που, ενεργώντας πλέον βάσει αυτού, η Αγωγή των Εναγόντων, δεν θα θεωρείται, δικονομικά, βάσει της Δ.30 κ. 1(α) των Θ. Π. Δ., ως εγκαταληφθείσα και υποκείμενη σε απόρριψη. Κάτι τέτοιο, κρίνω ότι, αν επιτρεπόταν, θα απέληγε σε εξουδετέρωση των προνοιών και του σκοπού των Θ. Π. Δ. και δη της Δ.30 κ. 1(α) των Θ. Π. Δ.. Στην προκείμενη περίπτωση, ο χρόνος που παρήλθε από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της δικογραφίας, μέχρι και την έκδοση της κλήσης για οδηγίες, είναι περίπου δέκα μήνες. Χρόνος που δεν θα μπορούσε, από δικονομικής σκοπιάς να αντιμετωπιστεί ως αμελητέα παραβίασης της σχετικής προθεσμίας των 30 ημερών που τίθεται από την Δ.30 κ. 1(α) των Θ. Π. Δ. Πρόκειται για ουσιαστική παράβαση της, χωρίς να έχει παρατεθεί ο οποιοσδήποτε ουσιαστικός λόγος, που, στο κατάλληλο στάδιο -ούτε καν σήμερα ενώπιον του Δικαστηρίου δεν συζητήθηκε οτιδήποτε τέτοιο-, θα μπορούσε να την δικαιολογήσει και χωρίς σε κάθε περίπτωση αυτή να έχει με τον οποιονδήποτε τρόπο και στο κατάλληλο και πάλι στάδιο, θεραπευθεί. Σύμφωνα με την νομολογία, ακόμη και με βάση την Δ.57 κ. 2 των Θ. Π. Δ. η υποβολή αίτησης για παράταση χρόνου, πρέπει, κατά κανόνα, να υποβάλλεται, πριν την εκπνοή της προβλεπόμενης (ή της ισχύουσας) προθεσμίας και μάλιστα, σε τέτοια περίπτωση, μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις αιτήματα του είδους αυτού εγκρίνονται Branco Salvage Ltd v Republic

(1967)3 C.L.R. 213, Γεωργιάδης ν Δημοκρατίας

(1992)4 Α.Α.Δ. 1569 και Koni Constructions Ltd v Marketrends Financial Planning Ltd κ. α.

(2012)1 Α.Α.Δ.

1. Πόσο μάλλον, στην προκείμενη περίπτωση, που καμία δικαιολογία δεν δόθηκε γιατί υπήρξε αυτή η καθυστέρησης.
2. Καταληκτικά, σημειώνω, ότι, το ζήτημα που έχει εδώ εξεταστεί, δεν είναι απλά ζήτημα τύπου (βλ. Ζήνων Χριστοδούλου ν Zendia Machinery Ltd

(2008)1 Α.Α.Δ. 367), αλλά ουσίας, που προσλαμβάνει μορφή επιτακτικής υποχρέωσης για το Δικαστήριο να αποφασίσει μέσα από το πνεύμα του σκοπού της Δ.30 των Θ. Π. Δ. ως έχει προαναφερθεί (βλ. Aplha Bank Cyprus Ltd v Si Senh Dau κ. α., Πολιτική Έφεση Αρ. Ε23/2013 κ. α. συνεκδικαζόμενες, ημερομηνίας 13/09/2013), κατά τρόπο που να διασφαλίζεται τάξη στην αστική δικαστική διαδικασία, καθήκον διαχείρισης της οποίας ώστε αυτή να διεκπεραιώνεται εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και κάθε διάδικος να τυγχάνει δίκαιης δίκης, έχει το Δικαστήριο (βλ. Κολλάτου v Παναγιώτου

(2003)1(Β) Α.Α.Δ. 895, Παναγιώτης Λουκά Λτδ ν Ηλία Ονουφρίου

(2004)1 Α.Α.Δ. 582, Sabine Zehil v Neil Roberts

(2009)1Α Α.Α.Δ. 678 και Θεοπίστη Τουμαζή ν Vandita Dixit, ECLI:CY:AD:2015:A302, Πολιτική Έφεση Αρ. 274/2010, απόφαση ημερομηνίας 05/05/2015). Όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Γεωργιάδης ν Δημοκρατίας

(1992)4 Α.Α.Δ. 1569, από τον έντιμο, Δ. Α. Α. (ως ήταν τότε), Γ. Μ. Πική «η τήρηση τους είναι προς το δημόσιο συμφέρον». 13. Συνεπώς, η Αγωγή των Εναγόντων εναντίον του Εναγομένου απορρίπτεται, με έξοδα υπέρ του Εναγομένου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) _______________________ Μιχάλης Γ. Λοΐζου, Ε. Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο