ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ν. ΒΑΣΙΛΑ, Αρ. Υπόθεσης 588/2012, 31/7/2017 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2017:A68 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ξ. ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ, Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 588/2012 XXXXX ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Ενάγοντα -ν- XXXXX Ι. ΒΑΣΙΛΑ Εναγόμενου ------ Ημερομηνία: 31 Ιουλίου 2017 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες: κα Β.Καρακασίδου για Ευστάθιο Κ. Ευσταθίου (για να ακούσει απόφαση ο κ. Θ.Γιάγκου) Για Εναγόμενο: κ. Α.Γιάγκου για Χριστόφορος Ιωάννου Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΟΙ ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας αιτείται στο Γενικώς Οπισθογραφημένο 2.1 Κλητήριο Ένταλμα, αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση στην προσωπικότητά του και/ή στο επάγγελμά του και για παράνομη επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων και δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Αιτείται επιπλέον, σχετική διαταγή που να διαγιγνώσκει ότι παράνομα ο Εναγόμενος παρενέβη στην επαγγελματική του δραστηριότητα με πράξεις και δηλώσεις του στις 18/12/2011 στο Δημοτικό Σχολείο XXXXX. Στην Έκθεση Απαίτησής του η απαίτησή του διαφοροποιείται κάπως, αφού αξιώνει -βάσει των ισχυρισμών του- αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση στην προσωπικότητά του, αυξημένες και τιμωρητικές αποζημιώσεις για παράνομη αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων του Εναγοντα ως και διαταγή ότι παράνομα ο Εναγόμενος παρενέβη στην επαγγελματική του δραστηριότητα με πράξεις και δηλώσεις του στις 18/12/2011 στο Δημοτικό Σχολείο XXXXX. Ο Ενάγοντας διατυπώνει σειρά ισχυρισμών. Σημειώνω πρώτα αυτούς που γίνονται παραδεκτοί μέσα από την Υπεράσπιση του Εναγόμενου: Ο Ενάγων είναι κάτοικος XXXXX, επαγγελματίας και διατηρεί οικογενειακή εταιρεία της οποίας είναι ο κύριος μέτοχος και διευθυντής και η οποία ασχολείται με την παραγωγή ζωοτροφών και εμπορεύεται σε όλη την Κύπρο. Η εταιρεία του Ενάγοντα ονομάζεται «Παναγιώτης Ελευθερίου (Ζωοτροφές) Λτδ» και διατηρεί μύλο ζωοτροφών στο XXXXX. Ο Εναγόμενος ήταν μέλος της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ. Ο Ενάγοντας συνεργάζεται με το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. Οι υπόλοιποι ισχυρισμοί του Ενάγοντα είναι οι ακόλουθοι: - Ο Ενάγοντας και η εταιρεία του απέκτησαν σημαντική φήμη και πελατεία λόγω της ενασχόλησής τους με την επιχείρηση ζωοτροφών κι έχουν πέραν των 1000 πελατών και κύκλο εργασιών περί τα 4 εκατομμύρια ΕΥΡΩ ετησίως. - Ο Ενάγοντας διατηρεί τραπεζικό λογαριασμό στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ και του παρέχονται διευκολύνσεις αναλόγως της εποχής. - Ο Εναγόμενος είναι κάτοικος Άχνας και κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν μέλος της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας (το οποίο σημειώνω ότι θα αναφέρεται για σκοπούς της παρούσας απόφασης, με βάση και το πως τα μέρη το αποκαλούσαν ως «η Συνεργατική») που αποτελεί χρηματοπιστωτικό οργανισμό. Η Επιτροπεία ασχολείται με τη διοίκηση της εταιρείας και με αυτό τον τρόπο ο Εναγόμενος και άλλα μέλη της έχουν πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς του Ενάγοντα και της εταιρείας του. - Κατά το απόγευμα της 18/12/2011 ο Εναγόμενος αναίτια και παράνομα αποκάλυψε προφορικά σε μεγάλο αριθμό ατόμων προσωπικά και/ή οικονομικά και/ή δεδομένα εμπιστευτικής φύσεως που αφορούσαν τον Ενάγοντα και την επιχείρησή του μεταχειριζόμενος μεταξύ άλλων τις φράσεις «εδώκαμεν σας 2-3 εκατομμύρια, εννα μεν μας χρειαστείς; Εν να 'ρτεις αύριο, εν να σε σάσουμε.» αποκαλύπτοντας χρέη και οφειλές του Ενάγοντα και της εταιρείας του προς το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας παραβιάζοντας τα νόμιμα καθήκοντά του απέναντι στον Ενάγοντα. - Οι εν λόγω ενέργειες και δηλώσεις έλαβαν χώρα μπροστά σε αριθμό προσώπων, μεταξύ των οποίων και οι XXXXX Λεμέσιης και XXXXX Λυσάνδρου. - Ο Ενάγοντας εξαιτίας της συμπεριφοράς του Εναγόμενου απέστειλε επιστολή μέσω του δικηγόρου του στον Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών καταγγέλλοντας την πιο πάνω συμπεριφορά και ο Έφορος Συνεργατικών Εταιρειών απάντησε με δική του επιστολή. - Ως εκ των πιο πάνω ο Ενάγοντας υπέστη ζημία και ήγειρε την αγωγή διεκδικώντας αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση στην προσωπικότητα και/ή στο επάγγελμά του και για παράνομη επέμβαση και/ή επιζήμια ψευδολογία και/ή για παραβίαση του άρθρου 35 του Συντάγματος και/ή για αποκάλυψη χωρίς τη συγκατάθεσή του των προσωπικών και ευαίσθητων δεδομένων του από τον Εναγόμενο. Ο Εναγόμενος, πλην των ισχυρισμών που πιο πάνω αναφέρθηκε ότι παραδέχεται, αρνείται όλους τους υπόλοιπους ισχυρισμούς του Ενάγοντα. Περαιτέρω ισχυρίζεται ότι: - Η αγωγή καταχωρήθηκε εκδικητικά και με σκοπό να προκαλέσει προβλήματα και ταλαιπωρία στον Εναγόμενο γιατί ο Ενάγοντας θεωρεί τον Εναγόμενο υπεύθυνο για το ότι έχασε αποθήκη την οποία ενοικίαζε από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. - Ο Ενάγοντας θεωρεί αδικαιολόγητα ότι τα μέλη της Επιτροπής του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ τον έχουν καταστρέψει και γι' αυτό στις κοινοτικές εκλογές ο Ενάγοντας είχε δηλώσει ότι δεν θα ψήφιζε κανένα από τη Συνεργατική. - Ο Εναγόμενος συνάντησε τον Ενάγοντα σε δημόσιο χώρο στις δημοτικές εκλογές και ο Εναγόμενος επενέβη για να κατευνάσει τα πνεύματα και λαμβανομένης υπόψη της συζήτησης που προηγήθηκε όταν και ανέφερε ο Εναγόμενος ότι τα μέλη της Συνεργατικής τον είχαν καταστρέψει, ο Εναγόμενος ανέφερε στον Ενάγοντα ότι εάν είχε αυτή την εντύπωση, θα έπρεπε να προσερχόταν στα γραφεία της Συνεργατικής για να το συζητήσουν και να τον βοηθήσουν. Β. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Γενικά Η διά ζώσης μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο, έχει καταγραφεί στα πρακτικά και λαμβάνεται υπόψη μαζί με τα Τεκμήρια που επίσης κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Έχουν βεβαίως όλα ληφθεί υπόψη συνολικά, μαζί βεβαίως και με την επιχειρηματολογία των ευπαίδευτων συνηγόρων των μερών, αλλά δεν επαναλαμβάνονται στην ολότητά τους (βλ. Liberty Mediterranean Cruises Mouss Ltd v. Haris Zacharia Engineering Co. Ltd και Άλλων
(2007)1 (Β) Α.Α.Δ. 916). Παρατίθενται πιο κάτω, τα κύρια σημεία της μαρτυρίας και γίνεται αναφορά στη μαρτυρία και στα Τεκμήρια όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Μαρτυρία Μ.Ε.1-Ενάγοντα XXXXX Ελευθερίου Ο Ενάγοντας υιοθέτησε στα πλαίσια της Κυρίως Εξέτασής του το περιεχόμενο Γραπτής Δήλωσης, στην οποία και αναφέρει τα ακόλουθα: - Διατηρεί μαζί με τη σύζυγό του οικογενειακή εταιρεία με την επωνυμία «Παναγιώτης Ελευθερίου (Ζωοτροφές) Λτδ, στην οποίαν είναι κύριος μέτοχος και διευθυντής. Η εταιρεία ασχολείται με την παραγωγή ζωοτροφών και εμπορεύεται σε όλη την Κύπρο. Τόσο ο ίδιος όσο και η εταιρεία του είναι γνωστοί στο XXXXX και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον - Γνωρίζει τον Εναγόμενο πολύ καλά. Ο Εναγόμενος ήταν κατά τον κρίσιμο για την αγωγή χρόνο μέλος της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ. - Η εταιρεία του Ενάγοντα είναι πολύ γνωστή στο ευρύτερο περιβάλλον του XXXXX και στην Κύπρο και είχε μεγάλο αριθμό πελατών και κύκλο εργασιών. - Στις 18/12/2011 διεξάγονταν εκλογές για την ανάδειξη του Κοινοτάρχη XXXXX και ο Ενάγοντας είχε μεταβεί στο Δημοτικό Σχολείο XXXXX για να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα. Υποψήφιοι ήταν ο Εναγόμενος και ένα άλλο πρόσωπο. Ο Εναγόμενος είχε ζητήσει τη στήριξη του Ενάγοντα. - Το απόγευμα της ίδιας μέρας και εφόσον είχε ξεκαθαρίσει το αποτέλεσμα των εκλογών ο Ενάγοντας μετέβηκε εκ νέου στο Δημοτικό Σχολείο XXXXX. - Ο Εναγόμενος εκνευρισμένος από το εκλογικό αποτέλεσμα άρχισε να φωνάζει στον Ενάγοντα, λέγοντας επί λέξει τα ακόλουθα: «Εδώκαμεν σας 2-3 εκατομμύρια εν να μεν μας χρειαστείς; Εν να 'ρτεις αύριο να σε σάσουμε», αποκαλύπτοντας εκκρεμότητες της εταιρείας του Ενάγοντα προς τη Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Δάσους Άχνας, παραβαίνοντας το Νόμο και τα νόμιμα καθήκοντά του περί ευαίσθητων και προσωπικών δεδομένων της εταιρείας καθώς και δικά του δεδομένα - Ως αποτέλεσμα της συμπεριφοράς του Εναγομένου, οι παρευρισκόμενοι στον προαύλιο χώρο του δημοτικού σχολείου γύρισαν προς το μέρος του Ενάγοντα και κοίταξαν έκπληκτοι προσπαθώντας να κατανοήσουν τι συνέβαινε και για ποιο λόγο του φώναζε ο Εναγόμενος. Μεταξύ των παρευρισκόμενων ήταν και οι κύριοι Λεμέσιης και XXXXX Λυσάνδρου. - O Ενάγοντας σταμάτησε και γύρισε να δει τον Εναγόμενο. Αισθάνθηκε καταρρακωμένος με τις φωνές του Εναγόμενου, ο οποίος αποκάλυψε χωρίς λόγο ότι η εταιρεία του οφείλει μεγάλα ποσά στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο Δάσους Άχνας και εκτέθηκε τόσο εκείνος όσο και η εταιρεία του. - Μετά από τις φωνές του Εναγόμενου και μη θέλοντας ο Ενάγοντας να εντείνει άλλο την κατάσταση εκείνη την ώρα, συνέχισε την πορεία του προς το κτίριο του σχολείου, αφήνοντας τον Εναγόμενο να μονολογεί και να φωνάζει. - Η συμπεριφορά του Εναγόμενου απέναντι στον Ενάγοντα αλλά και στην εταιρεία ήταν απαράδεκτη, καθώς έθιξε την οικογενειακή του εταιρεία κι εκείνον, αποκαλύπτοντας κατά τρόπο παράνομο, ευαίσθητα και προσωπικά δεδομένα, προφανώς γιατί ήταν εκνευρισμένος από το εκλογικό αποτέλεσμα. - Λίγες μέρες μετά την ημέρα εκείνη, απέστειλε επιστολή μέσω του δικηγόρου του προς τον Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών και έλαβε σχετική απάντηση (κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 1 και 2) - Η συμπεριφορά του Εναγόμενου εξέθεσε τον Ενάγοντα στους συμπολίτες του. Αντεξεταζόμενος, ανέφερε τα ακόλουθα: - Είναι ομοχώριος και δεύτερα ξαδέλφια με τον Εναγόμενο. - Είχε καλές σχέσεις με τον Εναγόμενο. - Τάχθηκε εναντίον του Εναγόμενου στις κοινοτικές εκλογές, γιατί πίστευε ότι δεν ήταν κατάλληλος για τη θέση του Κοινοτάρχη. Συνεργαζόταν και συνεργάζεται με το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. - Ενοικίαζε αποθήκη από το εν λόγω πιστωτικό ίδρυμα μέχρι τον Οκτώβριο του 2012, μετά από προσφορές που δόθηκαν σε άλλους. - Δεν θεωρεί ότι το περιστατικό είχε σχέση με την αποθήκη γιατί σταμάτησε να την ενοικιάζει τον Οκτώβριο
- - Δεν υπέστη κάποιες συνέπειες από την κατακύρωση προσφοράς με την οποία δόθηκε σε άλλον η αποθήκη. - Η εταιρεία του είχε χρέος €1,200,000 προς τη Συνεργατική, τα οποία καλύπτονταν με υποθήκες. - Κατ' εκείνον ούτε σε κάποιο σκυλί δε λέει κάποιος αυτά που του είπε ο Ενάγοντας. - Σε ένα χωριό που όλοι ξέρουν ο ένας τον άλλον, οι φράσεις του Εναγομένου ήταν προσβλητικές. Το συμβάν σχολιάστηκε στον κόσμο του χωριού και υπήρχαν κάποια παιδιά που ήταν μαζί με τον Εναγόμενο που γέλασαν εκείνη τη στιγμή και μετά σχολιάστηκε το θέμα στα καφενεία. - Αυτό που λέχθηκε ήταν εναντίον και της προσωπικότητας και του επαγγέλματός του. - Αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι η αγωγή καταχωρήθηκε εκδικητικά. Επανεξεταζόμενος ανέφερε ότι συμβουλή για καταχώρηση της αγωγής έλαβε τον Ιούνιο του 2012 Κατέθεσε επίσης: - το Τεκμήριο 1 που είναι επιστολή από το δικηγόρο του Ενάγοντα προς τον Έφορο Συνεργατικών Εταιρειών, ημερομηνίας 29/12/2011 με την οποία παραπονείται για συμπεριφορά του Εναγόμενου και για αποκάλυψη προσωπικών και επαγγελματικών δεδομένων του από τον Εναγόμενο. Στην εν λόγω επιστολή αναφέρεται ότι δεν επιθυμεί ο Ενάγοντας να κινηθεί νομικά εναντίον του Εναγόμενου και εναντίον του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας, αλλά ζητούσε όπως επιληφθεί ο Έφορος Συνεργατικών Εταιρειών του θέματος. - Το Τεκμήριο 2 που είναι απάντηση της Υπηρεσίας Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών, με την οποία αναφέρεται ότι μετά από εξέταση του θέματος από λειτουργό της Υπηρεσίας, έγιναν οι κατάλληλες ενέργειες και συστάσεις τόσο προς τον Eναγόμενο, αλλά και στους αξιωματούχους της εταιρείας, να αποφεύγονται τέτοιες συμπεριφορές. Μ .Ε. 2 XXXXX Λουκαΐδης O M.E. 2 XXXXX Λουκαΐδης εργαζόταν μέχρι το Νοέμβριο του 2014 στον Έφορο Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών. Γνωρίζει τον Εναγόμενο , γιατί ήταν μέλος της Επιτροπής του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας. Αναγνώρισε την επιστολή Τεκμήριο
- Αναφερόμενος σε αυτήν, είπε ότι όταν έλαβαν την επιστολή του δικηγόρου του Ενάγοντα ημερομηνίας 29/12 στις 3/1/2012, στάλθηκε η επιστολή στο Επαρχιακό Γραφείο Λάρνακας για να διερευνηθεί και να ετοιμαστεί προσχέδιο απάντησης. Μετά από διερεύνηση του θέματος από το Επαρχιακό Γραφείο Λάρνακας και συγκεκριμένα από τον κ. Κ. Παπακώστα, ετοιμάστηκαν δύο επιστολές, στις οποίες αναφερόταν ότι τέτοιες συμπεριφορές θα πρέπει να αποφεύγονται. Κατάθεσε δε στο Δικαστήριο επιστολή από τον Έφορο Υπηρεσίας Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών Εταιρειών, προς την Επιτροπεία και Γραμματέα/Διευθυντή Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ (Τεκμήριο 3). Το Τεκμήριο 3, είναι επιστολή του Εφόρου Υπηρεσίας Εποπτείας και Ανάπτυξης Συνεργατικών εταιρειών, που αναφέρεται στο Τεκμήριο 1 και προβαίνει ουσιαστικά σε σύσταση να αποφεύγονται τέτοιες συμπεριφορές από αξιωματούχους Συνεργατικών Ιδρυμάτων. Αντεξεταζόμενος, δεν διευκρίνισε πως έγινε η διερεύνηση, αλλά εξήγησε ότι η επιστολή Τεκμήριο 2 έγινε βάσει προσχεδίου, το οποίο καταστράφηκε και το οποίο δεν θυμάται ο ίδιος τι ανέφερε, αφού πέρασαν 5 χρόνια. Δεν γνωρίζει τη φραστική αντιπαράθεση, ούτε ήταν αυτόπτης μάρτυς. Ούτε ο ίδιος ήταν παρών, ούτε και ο συνάδελφός του που προέβηκε στην έρευνα (κ. Παπακώστας). Δεν γνωρίζει αν λήφθηκαν καταθέσεις από τον κ. Παπακώστα. Ανέφερε με γενικό τρόπο ότι ο Επαρχιακός Λειτουργός του Τμήματος, κρίνει αυτός το είδος της έρευνας στην οποία θα προβεί, για να καταλήξει σε ένα σωστό συμπέρασμα. Μαρτυρία Εναγόμενου O Εναγόμενος υιοθέτησε Γραπτή Δήλωση, το περιεχόμενο της οποίας έχει ως ακολούθως: - Ο Εναγόμενος είναι συγχωριανός του Ενάγοντα, ξάδελφός του και είχαν φιλικές σχέσεις από τα παιδικά τους χρόνια. Ο Ενάγοντας ήταν πελάτης του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ του οποίου ο Εναγόμενος υπήρξε Επίτροπος, μεταξύ άλλων περιόδων και κατά την περίοδο 2009-2014 - Τα μέλη της Επιτροπείας της Συνεργατικής δεν είχαν πρόσβαση σε λογαριασμούς πελατών, εκτός αν αυτοί ήταν προβληματικοί ή εάν υπήρχε αίτημα από πελάτη. - Στις Κοινοτικές Εκλογές του 2011, όπου κατερχόταν ο Εναγόμενος ως υποψήφιος Κοινοτάρχης, ζήτησε την ψήφο του Ενάγοντα κι εκείνος του απάντησε ότι «δεν ψηφίζω κανένα της Συνεργατικής επειδή με κατέστρεψαν». Ήταν υποψήφιος επίσης στις εκλογές, ως κοινοτικός σύμβουλος, και άλλο μέλος της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ. -Το απόγευμα της μέρας των εκλογών συνάντησε τον Ενάγοντα. Έλαβε χώρα επεισόδιο μεταξύ του ανθυποψηφίου του και του Ενάγοντα από τη μία και υποστηρικτή του Εναγόμενου από την άλλη. Ο Εναγόμενος ενεπλάκηκε για να κατευνάσει τα πνεύματα και ανέφερε στον Ενάγοντα ότι εάν έχει την εντύπωση ότι η Συνεργατική του είχε προκαλέσει οποιαδήποτε ζημιά, όπως εσφαλμένα πίστευε και ισχυριζόταν , θα έπρεπε να προσέλθει στα γραφεία της Συνεργατικής για να το συζητήσουν και να τον βοηθήσουν. - Ο Εναγόμενος αρνείται ότι το περιστατικό της 18/11/2012 έλαβε χώρα ως ο Ενάγων το ισχυρίζεται. - Είναι η θέση του Εναγόμενου ότι ο Ενάγοντας εγείρει την αγωγή εκδικητικά για να του προκαλέσει προβλήματα και ταλαιπωρία γιατί τον θεωρεί υπεύθυνο για απώλεια αποθήκης που ενοικίαζε από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ και πριν την καταχώρηση της αγωγής εντός του έτους 2012 αυτή ενοικιάστηκε σε άλλο πρόσωπο, γιατί ο Ενάγοντας χρωστούσε ενοίκια για τα οποία ζήτησε διαγράφηκε και μείωση του ενοικίου και το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ δεν αποδέχθηκε το αίτημά του και αποφάσισε να προχωρήσει σε προσφορές για ενοικίαση της αποθήκης σε άλλο πρόσωπο και θεωρεί ότι ο Εναγόμενος ήταν η αιτία για να χάσει την αποθήκη, κάτι που ανέφερε και στον τότε Γραμματέα του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ. Αντεξεταζόμενος, ισχυρίστηκε κυρίως τα ακόλουθα: - Αποκλείεται μέλος της Επιτροπείας να έχει πρόσβαση λογαριασμών, εκτός όταν το δάνειο ήταν προβληματικό και τίθετο θέμα από το Γραμματέα. - Ήταν υποψήφιος στις κοινοτικές εκλογές στην Κοινότητα XXXXX το 2011 και ζήτησε τη στήριξη του Ενάγοντα, όμως εκείνος του απάντησε ότι ο λόγος για τον οποίον δεν τον ψήφισε ήταν γιατί θεωρούσε (ο Ενάγοντας) τη Συνεργατική υπεύθυνη για καταστροφή του και δεν θα ψήφιζε κανένα «της Συνεργατικής» - Το περιστατικό με τον Ενάγοντα προέκυψε όταν ο ανθυποψήφιος του Μ.Υ.1 συζητούσε με ένα υποστηρικτή του (κάποιο XXXXX Σάντη) και ο ίδιος μπήκε στη μέση για να τους χωρίσει. - Όταν συνέβηκε το περιστατικό η διαφορά ήταν μικρή και δεν είχε ξεκαθαρίσει το αποτέλεσμα. Δεν γνώριζαν ποιος θα ήταν ο κοινοτάρχης. Τα αποτελέσματα τα έμαθαν την επόμενη μέρα. - Την αποθήκη σταμάτησε να την ενοικιάζει ο Ενάγοντας πριν την αγωγή. Αυτό το είπε και στο Γραμματέα της Συνεργατικής. - Ο ίδιος δεν αποκάλυψε οτιδήποτε εναντίον του Ενάγοντα κι αυτό αποδεικνύεται από τους ψήφους που έλαβε σε μεταγενέστερες εκλογές. - Στον Ενάγοντα δεν είπε οτιδήποτε όταν διαπληκτίστηκαν ο ανθυποψήφιός του με κάποιον υποστηρικτή τοιυ. - Στη συνέχεια, επανέλαβε τον ισχυρισμό του στη Γραπτή του Δήλωση ότι του είπε να προσέλθει στα γραφεία της Συνεργατικής για να τον βοηθήσουν. - Υπεύθυνος για την αποθήκη ήταν η Επιτροπεία της Συνεργατικής μαζί με το Γραμματέα, μετά από προσφορές. - Η καταμέτρηση, κατά την ώρα του περιστατικού, δεν είχε ολοκληρωθεί. Προηγείτο ο αντίπαλος του Εναγομένου στις εκλογές, αλλά απέμεναν 4 κάλπες. Μ.Υ. 3 XXXXX Θεοδοσίου - Προδρόμου H M.Υ.2 XXXXX Θεοδοσίου Προδρόμου εργαζόταν τον ουσιώδη χρόνο στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο΄Άχνας που μετονομάστηκε σε Σ.Π.Ε. Κοκκινοχωρίων. Κατέθεσε ως Τεκμήρια 4 και 5 αντίστοιχα πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ 6/6/2011 και 10 και 11/1/2012 αντίστοιχα. Στο Τεκμήριο 4 παράγραφος 7 φαίνεται ότι ήταν παρών στη συνεδρίαση της Επιτροπής ο Ενάγοντας μαζί με τον υιό του και σε σχέση με την αποθήκη που ενοικιαζόταν θα έπρεπε να καταβληθεί το ενοίκιο που είχε συμφωνηθεί μέχρι το τέλος Ιουνίου και στη συνέχεια το πιστωτικό ίδρυμα θα έπρεπε να έβγαινε σε προσφορές. Στο Τεκμήριο 5 παράγραφος 8 αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας είχε ζητήσει τη μείωση του ενοικίου που κατέβαλλε για την ενοικίαση αποθήκης σε €12,000 συμπεριλαμβανομένου και του
- Τα μέλη της Επιτροπής δεν αποδέχθηκαν το αίτημά του και αποφάσισαν όπως μειώσουν το ποσό του ενοικίου σε €18,000 για το 2011 και για τα επόμενα χρόνια να προχωρούσαν ξανά σε προσφορές. Αντεξεταζόμενη, διευκρίνισε ότι η ίδια δεν ήταν μέλος της Επιτροπείας, ότι τα έτη 2011-2012 η Επιτροπεία δεν συνεδρίαζε σταθερά αλλά συνήθως κάθε 15 μέρες, δεν γνωρίζει όμως ακριβώς πόσες συνεδρίες έγιναν μεταξύ 6/6/2011 και 10/11/
- Γνωρίζει τους διαδίκους που είναι πελάτες χωριανοί της. Δεν γνωρίζει τίποτε για το περιστατικό. Οι αποφάσεις της Επιτροπείας λαμβάνονταν κατά πλειοψηφία. Δεν είχε στην κατοχή της πρακτικά άλλων συνεδριών. Μ.Ε. 3 XXXXX Ευσταθίου Ο Μ.Ε. 3 XXXXX Ευσταθίου ήταν διευθυντής στο Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ και τώρα εργάζεται στη ΣΠΕ Κοκκινοχωρίων. Γνωρίζει τον Ενάγοντα ως πελάτη της Συνεργατικής και ως συγχωριανό του. Επικοινώνησε με τον Ενάγοντα για να λυθεί η παρεξήγηση μεταξύ Ενάγοντα-Εναγόμενου και ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι θα προχωρούσε με την αγωγή γιατί θεωρούσε ότι ο Εναγόμενος ήταν υπεύθυνος γιατί «έχασε» την αποθήκη που ενοικίαζε από τη Συνεργατική. Ο ίδιος θεωρούσε ότι κλήθηκε ως μάρτυρας από τους νομικούς σύμβουλους της Συνεργατικής. Δεν γνωρίζει όμως κάτι σε σχέση με το περιστατικό στις 18/12/2011, δεν ήταν παρών στο προαύλιο του σχολείου και δεν ήταν σε θέση να πει τι έγινε. Είναι και με τα δύο μέρη γνωστός και φίλος. Με τον Εναγόμενο, είναι κουμπάροι. Δεν θυμάται κάθε πότε συνεδρίαζε η Επιτροπεία την περίοδο 2011-2012, σίγουρα όμως συνεδρίαζε μία φορά το μήνα. Η συνομιλία του με τον Ενάγοντα έγινε μετά την καταχώρηση της παρούσας υπόθεσης. Η διαδικασία για ενοικίαση της αποθήκης έλαβε χώρα μετά. Δεν γνωρίζει ακριβώς πότε δόθηκε η αποθήκη σε άλλο ενοικιαστή. Γ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Νομικές Αρχές Ως αναφέρεται στο σύγγραμμα Τ. Ηλιάδη και Ν.Γ. Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές - Λευκωσία 2014, σελ. 135: « Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν. Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489) αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν. Ηροδότου
(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεών της και συναρτάται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν. Αστυνομίας Ποιν. Εφ. 159/09, ημ. 4.5.12).» Στην υπόθεση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης
(2011)1Α Α.Α.Δ. 462, αναφέρθηκαν τα πιο κάτω: «Στις αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με την μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614.)» Στην υπόθεση Αθηνής Σωτήρης ν. Δημοκρατίας,
(2008)2 Α.Α.Δ. 256, τονίστηκε ότι: « Ο δικάζων, επομένως, δικαστής βρίσκεται στην πλεονεκτική θέση να παρακολουθεί τη ζωντανή διαδικασία και να κρίνει από το σύνολο της συμπεριφοράς του μάρτυρα την έμφυτη κλίση του προς την φιλαλήθεια ή το ψεύδος. Όταν βεβαίως αναφερόμαστε σε συμπεριφορά του μάρτυρος δεν εννοούμε το ύφος με το οποίο εξωτερικεύει τη μαρτυρία του, γιατί μπορεί π.χ. να έχει υποκριτικές ικανότητες ή αντίθετα κάποια εγγενή αδυναμία στην εκφορά του λόγου. Εννοούμε, κατά κύριο λόγο, το περιεχόμενο της μαρτυρίας το οποίο ελέγχεται με τη βάσανο της λογικής και την ανθρώπινη εμπειρία ως προς την αναμενόμενη φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων της ζωής. Ασφαλώς στην αξιολόγηση όλων των πιο πάνω κυρίαρχο ρόλο έχει ο δικαστής που χρησιμοποιεί εκτός από τις νομικές του γνώσεις και την εμπειρία και κοινή λογική. Με αυτά τα κριτήρια, και στη βάση του συνόλου της συμπεριφοράς του μάρτυρα, κρίνει για την αξιοπιστία ενός μάρτυρα.». Ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς (Χάρης Χρίστου ν. Ευγενία Khoreva
(2002)1 ΑΑΔ 454 και Mossa Mohamed Mustafa v. Ανδρέα Κακουρή κ.α.
(2002)1 (Α) Α.Α.Δ. 165). Γενικά Είχα την ευκαιρία να παρατηρήσω τους μάρτυρες στο εδώλιο και να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους από τις αντιδράσεις τους, την αμεσότητα ή μη των απαντήσεών τους και τη συνοχή του περιεχομένου της. Αξιολόγησα τη μαρτυρία, πάντα σε σχέση με τα έγγραφα που κατέθεσαν οι μάρτυρες και πάντα υπό το φως της λογικής Μάρτυρες Ενάγοντα Ενάγοντας O Ενάγοντας μου έκανε μέτρια εντύπωση. Σίγουρα όχι την καλύτερη. Από ό,τι διαφάνηκε και από τα Τεκμήρια 4 και 5, αλλά και όπως εξάγεται και από τη μαρτυρία του Μ.Υ.3 XXXXX Ευσταθίου, ο οποίος μου έκανε πολύ καλή εντύπωση και κρίνω τη μαρτυρία του, ως πιο κάτω αναλύεται, ως πλήρως αξιόπιστη, δεν ήταν άσχετη η προώθηση της αγωγής με το ότι σταμάτησε το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ να του ενοικιάζει αποθήκη. Στο Τεκμήριο 4 φαίνεται ήταν παρών σε συνεδρίαση της Επιτροπείας του πιστωτικού ιδρύματος στις 6/6/2011 και ο Ενάγοντας -δεν φαίνεται μάλιστα να αποχώρησε- και άρα γνώριζε ότι για την αποθήκη που του ενοικιάζετο θα προκηρύσσονταν προσφορές. Επίσης, από ό,τι καταγράφεται σε επιστολή του δικηγόρου του, ημερ. 29/11/2011 Τεκμήριο 1 , δεν είχε αρχικά πρόθεση να κινήσει αγωγή εναντίον του Εναγομένου. Αναφέρει επί λέξει η εν λόγω επιστολή «Ο πελάτης μου μου εξέφρασε τη θέση ότι δεν επιθυμεί να κινηθεί νομικά τόσο εναντίον του κ. Βάσιλα όσο κι εναντίον του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας, αλλά παρακαλεί όπως επιληφθείτε του θέματος και αποδώσετε τα του Καίσαρος των Καίσαρι». Επιπλέον, αναμενόταν να δώσει κάποιες συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πως επηρεάστηκε από αυτά που αποδίδει ο ίδιος στον Εναγόμενο να του έχει πει. Τα όσα όμως ανέφερε είναι αόριστα (τα περί συζητήσεων στο καφενείο και για κάποια παιδιά που ήταν στο προαύλιο και γελούσαν). Δεν παραλείπω βεβαίως να σημειώσω ότι αναφέρθηκε σε παρουσία άλλων προσώπων, τα οποία και κατονόμασε ως μάρτυρες για το περιστατικό, αλλά δεν τους παρουσίασε. Δε ζήτησε να τους κλητεύσει όμως η πλευρά του Εναγόμενου. Από την άλλη όμως, δεν παραλείπω να συνυπολογίσω υπέρ της αλήθειας της εκδοχής του Ενάγοντα για τα λεγόμενα του Εναγόμενου το ότι: 1) Άμεσα, μετά το περιστατικό, με τον Εναγόμενο επισκέφθηκε δικηγόρο, ο οποίος και σε επιστολή του απέδωσε στον Εναγόμενο ότι είπε στον Ενάγοντα «εν να σε σάσω τη Δευτέρα στη Συνεργατική ρε» και ότι αποκάλυψε δεδομένα που αφορούσαν τους λογαριασμούς του. Αν και υπάρχει κάποια μικροαντίφαση στο τι αναφέρθηκε επί λέξει, ως προς το βασικό του ισχυρισμού για το τι του λέχθηκε, αυτός επιβεβαιώνεται. 2) Δεν του τέθηκε κατά την αντεξέτασή του ο βασικός ισχυρισμός του Εναγομένου ότι αυτό που του είπε ήταν ότι αν είχε κάποιο παράπονο με τη Συνεργατική να προσερχόταν στα γραφεία της για να τον βοηθήσουν, κάτι που επιμετρά εναντίον της εκδοχής του Εναγομένου, ως πιο κάτω θα αναλυθεί. Οπότε δεν δέχομαι μεν ότι είπε όλη την αλήθεια στο Δικαστήριο, αλλά από την άλλη δέχομαι σημαντικό μέρος της μαρτυρίας του ως αληθές, που αφορά στη φράση που ισχυρίζεται ότι του λέχθηκε από τον Εναγόμενο, στην οφειλή της εταιρείας του προς το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ και στην αποστολή εκ μέρους του σχετικής επιστολής και στη λήψη απάντησης (Τεκμήρια 1 και 2). Μ.Ε.2 - XXXXX Λουκαΐδης Ήταν ξεκάθαρο ότι το πεδίο γνώσεών του εν λόγω μάρτυρα ως προς το ακριβώς έχει συμβεί είναι περιορισμένο. Επίσης σημειώνω, το ότι με γενικότητα προσπαθούσε να υπερασπιστεί την έρευνα που έγινε ως δέουσα, χωρίς όμως να φαίνεται να γνωρίζει το περιεχόμενό της. Το μόνο το οποίο θα δεχτώ από τη μαρτυρία του ήταν ότι λήφθηκε μία επιστολή και συντάχθηκαν δύο απαντητικές επιστολές (Τεκμήρια 1-3), κάτι που δεν αμφισβητήθηκε άλλωστε. Δεν έριξε φως η μαρτυρία του στο τι συνέβηκε στις 18/12/2011. Η επιστολή Τεκμήριο 2 που συνέταξε ήταν βασισμένη σε άλλο προσχέδιο το οποίο δεν παρουσίασε στο Δικαστήριο και το οποίο συνέταξε άλλο πρόσωπο το οποίο επίσης δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία. Δεν παραλείπω βεβαίως να σημειώσω ότι δεν κλητεύθηκε με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 26
(1)του Περί Αποδείξεως Νόμου[1], Κεφ. 6 ο αναφερόμενος κ. Παπακώστας για να αντεξεταστεί σε σχέση με την έρευνα την οποία ανέφερε ο Μ.Ε. 2 ότι διενήργησε. Το άρθρο 27 του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 6 προβλέπει ότι: «27.-
(1)Κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας.
(2)Ειδικότερα, και χωρίς επηρεασμό της γενικότητας του εδαφίου
(1), το Δικαστήριο θα λαμβάνει υπόψη τα πιο κάτω: (α) Κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος, που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία, να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο που έκαμε την αρχική δήλωση· (β) το χρονικό διάστημα μεταξύ της αρχικής δήλωσης και του γεγονότος στο οποίο αυτή αναφέρεται· (γ) το βαθμό της εξ ακοής μαρτυρίας, δηλαδή κατά πόσο η μαρτυρία περιλαμβάνει εξ ακοής μαρτυρία πέραν του πρώτου βαθμού· (δ) κατά πόσο οποιοδήποτε εμπλεκόμενο πρόσωπο είχε οποιοδήποτε κίνητρο να αποκρύψει ή να παραποιήσει τα γεγονότα· (ε) κατά πόσο η αρχική δήλωση μεταφέρθηκε επακριβώς ή όχι· (στ) το πλαίσιο μέσα στο οποίο, ή οποιοσδήποτε σκοπός για τον οποίο έγινε η αρχική δήλωση· (ζ) κατά πόσο η εξ ακοής μαρτυρία είναι ουσιωδώς διαφορετική από την αρχική δήλωση· (η) κατά πόσο, υπό τις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προσάγεται η εξ ακοής μαρτυρία, φαίνεται ότι δεν διευκολύνεται η ορθή αξιολόγηση της βαρύτητας της μαρτυρίας ή γίνεται προσπάθεια παρεμπόδισης της ορθής αξιολόγησης της βαρύτητας της μαρτυρίας.
(3)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που προσδίδεται από το Δικαστήριο σε εξ ακοής μαρτυρία, λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε.» Δεν είναι σκοπός των νέων προνοιών του Περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 6, με την τροποποίηση του 2004, να εξουδετερωθεί ή να καταργηθεί ο κανόνας περί εξ' ακοής μαρτυρίας. Στην Pakistan Cables Ltd v. NSB General Trading (Overseas) Co Ltd κ.α.
(2012)1 A.A.Δ. 1711, σ.1719, αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Η εξ ακοής μαρτυρία είναι η εξαίρεση στον κανόνα της αναγκαιότητας της παρουσίασης του μάρτυρα ώστε αυτός να υποστεί τη βάσανο της κριτικής αντεξέτασης. Η μη παρουσίαση του επιτρέπεται μόνο για καλό λόγο και σ' αυτό στόχευε η τροποποίηση που επέφερε ο νομοθέτης με το Νόμο υπ' αρ. 32(Ι)/2004, ώστε να άρει πιθανές αδικίες από την αυστηρή εφαρμογή των κανόνων της εξ ακοής μαρτυρίας, όπως προηγουμένως αυτοί ίσχυαν. .» Με βάση τα πιο πάνω, ήταν τόσο φτωχής ποιότητας η εξ' ακοής μαρτυρία η οποία παρουσιάστηκε από το συγκεκριμένο μάρτυρα σχετικά με την ισχυριζόμενη έρευνα για το περιστατικό, που δεν μπορώ να λάβω υπόψη τις σχετικές αναφορές σε αυτήν στις επιστολές. Μάρτυρες Εναγόμενου Μ.Υ. 1 - Εναγόμενος XXXXX Βάσιλας Έρχομαι στη μαρτυρία του Εναγόμενου. Ο Εναγόμενος ήταν μεν ήρεμος και αρκετά σταθερός αλλά στερείτο η μαρτυρία του πειστικότητας και λογικής σε σχέση με το τι έγινε στις 18/12/2011. Δέχομαι μέρος της μαρτυρίας του, λόγω της σταθερότητας με την οποίαν εκφράστηκε αλλά και λόγω του ότι συμβαδίζει το περιεχόμενό της με τη λογική. Δέχομαι δηλαδή την εκδοχή του ως προς την πικρία του Ενάγοντα για το θέμα της αποθήκης και ως προς το ότι ο Ενάγοντας του δήλωσε ότι δεν ψηφίζει οποιοδήποτε υποψήφιο της Συνεργατικής γιατί ένιωθε ότι τον κατέστρεψαν (οικονομικά αντιλαμβάνομαι). Δεν μπορώ όμως να δεχθώ τον ισχυρισμό του ότι αυτό που είπε στον Ενάγοντα ήταν ότι αν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα με την Συνεργατική να προσερχόταν στα γραφεία της Συνεργατικής για να το συζητούσαν και να τον βοηθήσουν. Κατά πρώτο λόγο εντοπίστηκε αντίφαση στη μαρτυρία του, όπου από τη μία ισχυρίστηκε ότι είχε πει στον Ενάγοντα τα περί βοήθειας, στη συνέχεια αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι δεν του είπε τίποτα και λίγο μετά επανέλαβε τους ισχυρισμούς του της κυρίως εξέτασης. Κατά δεύτερο λόγο, η εν λόγω ισχυριζόμενη παρότρυνση να έρθει ο Ενάγοντας στα γραφεία της Συνεργατικής για να συζητήσουν και να τον βοηθήσουν, δεν ταιριάζει με το όλο κλίμα που είχε δημιουργηθεί και με τις περιβάλλουσες συνθήκες, δηλαδή με τον Εναγόμενο, να είναι με ένα ξάδελφό του απέναντί του, ο οποίος δεν τον στήριξε στις εκλογές, με το αποτέλεσμα των εκλογών να εκκρεμεί και με τον ίδιο να βρίσκεται πίσω στην καταμέτρηση και να φαινόταν τόσο ψύχραιμος όσο ισχυρίστηκε και να είναι και πρόθυμος να βοηθήσει τον Ενάγοντα. Στερείται πειστικότητας και λογικής αυτός ο ισχυρισμός. Κατά τρίτο λόγο, δεν τέθηκε ο ισχυρισμός του Εναγόμενου για το τι ακριβώς είπε στον Ενάγοντα και το τι ακριβώς ο ίδιος ισχυριζόταν ότι έγινε στις 18/12/2011 κατά την αντεξέτασή του τελευταίου. Όσον αφορά τις συνέπειες του να μην τίθενται ενώπιον της πλευράς που δίδει μαρτυρία οι ισχυρισμοί που θα προβάλει η άλλη πλευρά, έχει διαμορφωθεί η αρχή ότι το Δικαστήριο, ασκώντας τη διακριτική του ευχέρεια, μπορεί να αγνοήσει, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε σαφούς εξήγησης, μαρτυρία που διάδικος την θεωρεί σημαντική για την υπόθεση του, αλλά παραλείπει να τη θέσει στον αντίδικο του προς σχολιασμό ( βλ. Adidas v. Jonidexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383 και Ευσταθίου Δημήτρης ν. Alpha Bank Ltd,
(2012)1 Α.Α.Δ. 1682). Επίσης θεωρώ ότι το ζήτημα δεν είναι εάν κανονικά είχαν πρόσβαση τα μέλη της Επιτροπείας σε τραπεζικούς λογαριασμούς εκτός εάν αυτοί παρουσίαζαν προβλήματα, αλλά αν γνώριζε με κάποιο τρόπο ο Εναγόμενος, ότι η εταιρεία του Ενάγοντα είχε οφειλές προς τη Συνεργατική (δεν ήταν δηλαδή θέμα λειτουργίας λογαριασμού αλλά σύναψης σύμβασης δανείου). Ως φαίνεται, με κάποιο τρόπο, είτε γιατί ενέκρινε τη δανειακή σύμβαση, είτε γιατί έτυχε με άγνωστο για το Δικαστήριο τρόπο ενημέρωσης, γνώριζε για τη σύμβαση δανείου. Μ.Υ. 2 XXXXX Θεοδοσίου Προδρόμου Η Μ.Υ.2 μου έκανε καλή εντύπωση. Η μαρτυρία της βεβαίως ήταν περισσότερο τυπικής φύσεως και περιορίστηκε στο να καταθέσει κάποια έγγραφα το περιεχόμενο των οποίων ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε από τον Ενάγοντα. Επίσης ανέφερε ότι συνεδριάσεις της Επιτροπής του συγκεκριμένου πιστωτικού ιδρύματος γίνονταν περίπου ανά 15 ημέρες κάτι το οποίο δεν έχω λόγο να μην αποδεχθώ και ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν κατά πλειοψηφία. Μ.Υ. 3 XXXXX Ευσταθίου Ο Μ.Υ. 3 μου έκανε άριστη εντύπωση. Ήταν άμεσος στις απαντήσεις του, απαντούσε ακριβώς επ' αυτού που ερωτάτο, δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και δεν είχε δισταγμό να δηλώσει ότι δεν γνώριζε τι ακριβώς διημείφθη στις κοινοτικές εκλογές μεταξύ Ενάγοντα-Εναγόμενου. Αν σκοπός του ήταν να βοηθήσει τον Εναγόμενο και όχι να πει την αλήθεια στο Δικαστήριο, θα είχε αναφερθεί και στην ουσία του παραπόνου του Ενάγοντα και όχι μόνο στο κίνητρό του στο να προχωρά με την παρούσα αγωγή. Θεωρώ λοιπόν ότι ο Μ.Υ.3 είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο και θα θεωρήσω τη μαρτυρία του ως αξιόπιστη Δ. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Με βάση τα πιο πάνω καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα: Με βάση τους παραδεκτούς ισχυρισμούς Ο Ενάγων είναι κάτοικος Άχνας, επαγγελματίας και διατηρεί οικογενειακή εταιρεία της οποίας είναι ο κύριος μέτοχος και διευθυντής και η οποία ασχολείται με την παραγωγή ζωοτροφών και εμπορεύεται σε όλη την Κύπρο Η εταιρεία του Ενάγοντα ονομάζεται «Παναγιώτης Ελευθερίου (Ζωοτροφές) Λτδ» και διατηρεί μύλο ζωοτροφών στο XXXXX. Ο Εναγόμενος ήταν μέλος της Επιτροπείας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Άχνας Λτδ Ο Ενάγοντας συνεργάζεται με το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. Με βάση τη μαρτυρία - Στις 18/12/2011 ο Εναγόμενος ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Ενάγοντα στο προαύλιο δημοτικού σχολείου στο Δασάκι Άχνας, του ανέφερε «εδώκαμέν σας 2-3 εκατομμύρια, εν να μεν μας χρειαστείς. Εν να 'ρτεις αύριο να σε σάσουμε». - Η εταιρεία «Παναγιώτης Ελευθερίου (Ζωοτροφές) Λτδ» είχε χρέος περί το ποσό €1,200,000 προς το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. Δεν προέκυψε από μαρτυρία να είχε ο Ενάγοντας οιαδήποτε τέτοια οφειλή. - Ο Ενάγοντας προώθησε την αγωγή ,ενώ ως φαίνεται από επιστολή του δικηγόρου του δεν είχε πρόθεση να το πράξει, στις 28/6/2012 (όπως φαίνεται στο σώμα του φακέλου της αγωγής) . - Ο Ενάγοντας είχε παράπονα με τη Συνεργατική και όντως είχε δηλώσει στον συγγενή του Εναγόμενο ότι δεν θα τον ψήφιζε σε κοινοτικές εκλογές γι' αυτό το λόγο. - Ο Εναγόμενος γνώριζε για την ύπαρξη οφειλής της εταιρείας του Ενάγοντα προς το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ. - Το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ, ενοικίαζε στον Ενάγοντα αποθήκη, που μετά το περιστατικό έπαψε να του την ενοικιάζει. Ο Ενάγοντας ήταν ενήμερος για το ότι θα προκηρύσσονταν προσφορές για την αποθήκη πριν από το περιστατικό (βλ. Τεκμήριο 4) - Ο λόγος για τον οποίο προωθήθηκε η αγωγή ήταν ο τερματισμός της ενοικίασης, κάτι για το οποίο ο Ενάγοντας θεωρεί ότι ευθύνεται ο Εναγόμενος. - Όταν ο Εναγόμενος προέβη στην επίδικη αναφορά προς τον Ενάγοντα στις 18/12/2011, παρόντες ήταν και άλλα πρόσωπα στο χώρο. Ε. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΕΠΙ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ Είναι κάπως ασαφές, από τη διαφορά στις αξιούμενες θεραπείες μεταξύ Κλητηρίου Εντάλματος και Έκθεσης Απαίτησης, αλλά και με τον τρόπο που είναι συνταγμένη η Έκθεση Απαίτησης (δηλαδή υπάρχουν αναφορές στην παράγραφο 9 σε διάφορες βάσεις αγωγής που δεν ζητούνται με τις θεραπείες στην παράγραφο 10 αυτής), το νομικό πέπλο κάτω από το οποίο καλύπτεται η αγωγή. Έχω όμως υπόψη μου την πάγια νομολογία σύμφωνα με την οποία το αγώγιμο δικαίωμα συναρτάται με τα γεγονότα που το στοιχειοθετούν και όχι με το χαρακτηρισμό ο οποίος του αποδίδεται και ότι παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης θεραπείας που δικαιολογείται από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα βάσει της Έκθεσης Απαίτησης ακόμη και αν αυτή η θεραπεία δεν επιζητείται. Στην Evangelou Alexandros Camera House Ltd και Άλλος ν. Minerva Finance Investments Ltd,
(2004)1 Α.Α.Δ. 1734 αναφέρθηκαν τα ακολουθα: « Kαθώς έχει νομολογηθεί «... το αγώγιμο δικαίωμα συναρτάται με τα γεγονότα τα οποία το στοιχειοθετούν και όχι με το χαρακτηρισμό ο οποίος του αποδίδεται. Παρέχεται η δυνατότητα χορήγησης οποιασδήποτε θεραπείας η οποία δικαιολογείται από τα γεγονότα, τα οποία στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα, βάσει της έκθεσης απαιτήσεως (Βλ. Χρυσάνθου ν. Παγκρατίου
(1998)1 Α.Α.Δ. 675, 681 και Kennedy Hotels Ltd v. Indirdjian
(1992)1 Α.Α.Δ. 400). Βλ. επίσης Maison Jenny Ltd v. Krashias Footwear Industry Ltd, Πολιτική Έφεση 10881/24.7.2002: «Εφόσον στοιχειοθετούνται τα ουσιώδη γεγονότα τα οποία περιβάλλουν την απαίτηση είναι παραδεκτή η παροχή αρμόζουσας θεραπείες άσχετα από το ακριβές νομικό πέπλο κάτω από το οποίο τίθεται η απαίτηση». Βλ. και Γεωργίου ν. Γεωργίου
(2001)1 Α.Α.Δ. 1592: «Είναι δυνατή και η παροχή θεραπείας χωρίς να έχει επιζητηθεί εφόσον στοιχειοθετούνται τα γεγονότα στο σώμα της απαίτησης». Βλ., επίσης, και Stylianou v. Papacleovoulou
(1982)3 C.L.R. 542, 552, Frederickou Schools Co. Ltd and Others v. Acuac Inc., Πολιτικές Εφέσεις 8266 και 8530/10.10.2002, D. & G. Products Ltd v. Αναστασίου, Πολιτική Έφεση 10744/13.9.2002, Αντωνιάδου ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(2003)1 Α.Α.Δ. 530." Από τα γεγονότα ως εκτέθηκαν με τη μαρτυρία, αλλά και από την τελική αγόρευση του Ενάγοντα, δύο είναι οι πιθανές νομικές βάσεις υπό τις οποίες θα εξεταστεί η αγωγή. Η πρώτη είναι αυτή της δυσφήμισης - επιζήμιας ψευδολογίας. Πρώτη Πιθανή Βάση Αγωγής: Δυσφήμιση - Επιζήμια ψευδολογία Σύμφωνα με τον Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, Κεφ. 148: « Δυσφήμηση 17.-
(1)Η δυσφήμηση συvίσταται στη δημoσίευση από oπoιoδήπoτε πρόσωπo με έvτυπo, γραπτό, ζωγραφιά, oμoίωμα, χειρovoμίες, λόγια ή άλλoυς ήχoυς, ή με κάθε άλλo μέσo oπoιασδήπoτε φύσης, περιλαμβαvόμεvης και της εκπoμπής με ασύρματη τηλεγραφία, δημoσιεύματoς τo oπoίo- (α) απoδίδει σε άλλo πρόσωπo έγκλημα͘ ή (β) απoδίδει σε άλλo πρόσωπo αvάρμoστη συμπεριφoρά σε δημόσια θέση͘ ή (γ) εκ φύσεως τείvει στo vα βλάψει ή vα επηρεάσει με δυσμέvεια τηv υπόληψη άλλoυ πρoσώπoυ στo επάγγελμα, επιτήδευμα, τηv εργασία, απασχόληση, ή τη θέση τoυ͘ ή (δ) εvδέχεται vα εκθέσει άλλo πρόσωπo σε γεvικό μίσoς, περιφρόvηση ή χλεύη͘ ή (ε) εvδέχεται vα πρoκαλέσει τηv απoστρoφή ή απoφυγή oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ από άλλoυς. Για τoυς σκoπoύς τoυ εδαφίoυ αυτoύ "έγκλημα" σημαίvει πoιvικό αδίκημα ή άλλη αξιόπoιvη πράξη βάσει oπoιoυδήπoτε voμoθετήματoς πoυ ισχύει στη Δημoκρατία, καθώς και πράξη πoυ τελέστηκε oπoυδήπoτε η oπoία, αv τελείτo στη Δημoκρατία, θα ήταv αξιόπoιvη σε αυτή.
(2)Η ευθύvη τηv oπoία υπέχει τo πρόσωπo για δυσφημηστική δήλωση δεv είvαι μικρότερη για μόvo τo λόγo ότι- (α) πρoβαίvει σε αυτή υπό μoρφή επαvάληψης ή φημoλoγίας (hearsay)͘ ή (β) αvαφέρει έγκαιρα ή μεταγεvέστερα τηv πηγή στηv oπoία στηρίζεται η δήλωση πoυ έγιvε͘ ή (γ) τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τωv άρθρωv 19, 20 και 21, πιστεύει τη δήλωση ως αληθιvή͘ ή (δ) δεv σκόπευε στηv πραγματικότητα vα πρoβεί σε αυτή ή vα δημoσιεύσει αυτή για τov εvάγovτα και ότι αφoρoύσε αυτόv͘ ή (ε)τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ άρθρoυ 22, αγvooύσε τηv ύπαρξη τoυ εvάγovτα. Νoείται ότι τo Δικαστήριo δύvαται vα λάβει υπόψη αυτές ή παρόμoιες περιστάσεις κατά τηv επιδίκαση απoζημίωσης.
(3)Χωρίς απόδειξη ειδικής ζημιάς δεv είvαι δυvατή η έγερση αγωγής για δυσφήμηση η oπoία εvεργήθηκε με χειρovoμίες, με λόγια ή άλλoυς ήχoυς, με εξαίρεση τηv εκπoμπή με ασύρματη τηλεγραφία, εκτός όταv oι χειρovoμίες, τα λόγια ή άλλoι ήχoι- (α) Απoδίδoυv έγκλημα πoυ δύvαται vα επισύρει στov εvάγovτα σωματική πoιvή ή φυλάκιση σε πρώτη καταδίκη͘ (β) σκoπεύoυv στo vα βλάψoυv ή vα επηρεάσoυv με δυσμέvεια τηv υπόληψη τoυ εvάγovτα στo επάγγελμα, επιτήδευμα, εργασία, απασχόληση ή τη θέση τoυ͘ (γ) απoδίδoυv στov εvάγovτα μεταδoτική ή μoλυσματική vόσo͘ (δ) απoδίδoυv σε γυvαίκα ή κoρασίδα μoιχεία ή ασέλγεια.
(4)Δυσφήμηση διαπράττεται και αv ακόμη τo δυσφημηστικό της vόημα δεv εκφράζεται ευθέως ή πλήρως͘ αρκεί αv τo vόημα αυτό, και η αvαφoρά τoυ σε αυτό πoυ φέρεται ότι είvαι δυσφημoύμεvo δύvαvται vα συvαχθoύv είτε από αυτή τηv ίδια τηv δυσφημηστική δήλωση είτε από εξωτερικές περιστάσεις, είτε μερικά από τo έvα και μερικά από τo άλλo. Δημoσίευση δυσφημηστικoύ δημoσιεύματoς 18.-
(1)Πρόσωπo δημoσιεύει δυσφημηστικό δημoσίευμα αv πρoκαλεί τέτoια χρήση τoυ εvτύπoυ, γραπτoύ, ζωγραφιάς, oμoιώματoς, χειρovoμιώv, λόγωv ή άλλωv ήχωv ή άλλωv μέσωv, με τα oπoία μεταδίδεται τo δυσφημηστικό δημoσίευμα, είτε με έκθεση, αvάγvωση, απαγγελία, περιγραφή, παράδoση, κoιvoπoίηση, διαvoμή, επίδειξη, έκφραση, εκφώvηση ή άλλως πως, ώστε τo δυσφημηστικό vόημα αυτoύ vα περιέρχεται ή vα εvδέχεται vα περιέλθει σε γvώση oπoιoυδήπoτε άλλoυ πρoσώπoυ ή- (α) Αυτoύ πoυ δυσφημείται από αυτό͘ ή (β) τoυ συζύγoυ ή της συζύγoυ αυτoύ πoυ δημoσίευσε τη δυσφημηστική δήλωση κατά τη διάρκεια τoυ γάμoυ.
(2)Για τoυς σκoπoύς τoυ άρθρoυ αυτoύ, κoιvoπoίηση με αvoικτή επιστoλή ή ταχυδρoμικό δελτάριo, αvεξάρτητα αv απoστέλλεται πρoς αυτόv πoυ δυσφημείται ή πρoς άλλo, συvιστά δημoσίευση. ....... Επιζήμια ψευδoλoγία 25.-
(1)Επιζήμια ψευδoλoγία συvίσταται στηv κακόβoυλη δημoσίευση ψευδoύς δήλωσης, πρoφoρικά ή άλλως πως πoυ αφoρά- (α) Τo επάγγελμα, τo επιτήδευμα, τηv εργασία, εvασχόληση ή τη θέση άλλoυ͘ ή (β) τα αγαθά άλλoυ͘ ή (γ) τov τίτλo κυριότητας άλλoυ: Νoείται ότι, τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ εδαφίoυ
(2), καvέvας δεv τυγχάvει απoζημίωσης για επιζήμια ψευδoλoγία, εκτός αv εξαιτίας αυτής υπέστη ειδική ζημιά.
(2)Σε αγωγή βάσει τoυ εδαφίoυ
(1), δεv επιβάλλεται o ισχυρισμός ή η απόδειξη ειδικής ζημιάς- (α) αv oι λέξεις επί τωv oπoίωv στηρίζεται η αγωγή σκoπεύoυv vα πρoκαλέσoυv στov εvάγovτα απώλεια απoτιμητή σε χρήμα και δημoσιεύovται εγγράφως ή με oπoιoδήπoτε άλλo πάγιo τρόπo͘ ή (β) αv oι πιo πάvω λέξεις σκoπεύoυv vα πρoκαλέσoυv στov εvάγovτα απώλεια απoτιμητή σε χρήμα σε σχέση με oπoιαδήπoτε θέση τηv oπoία αυτός κατέχει ή επάγγελμα, εvασχόληση, επιτήδευμα ή εργασία η oπoία ασκείται από αυτόv κατά τo χρόvo της δημoσίευσης.
(3)Για τoυς σκoπoύς τoυ άρθρoυ αυτoύ "δημoσίευση" έχει τηv έvvoια τηv oπoία απέδωσε στov όρo αυτό τo άρθρo 18 σε αvαφoρά με δυσφημηστικό δημoσίευμα." Η φράση που εκφωνήθηκε από τον Εναγόμενο ήταν προφορική, οπότε επρόκειτο για προφορική δυσφήμιση. Ως διαμορφώθηκε η φράση «Εδώκαμεν σας 2-3 εκατομμύρια.» κάλυπτε σε κάποιον μέσο λογικό παρευρισκόμενο ο οποίος την άκουγε και τον Ενάγοντα και όχι μόνο την εταιρεία του. Δεν υπήρχε όμως και δεν υπάρχει οτιδήποτε δυσφημιστικό στο να λαμβάνει δάνεια μία επιχείρηση για σκοπούς της δραστηριότητάς της, ούτε και ένα οποιοδήποτε πρόσωπο να λαμβάνει δάνειο για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους. Αντίθετα πρόκειται για κάτι πολύ σύνηθες και φυσιολογικό. Δεν αποδόθηκε στον Ενάγοντα ασυνέπεια στην πληρωμή ή αντικανονική εξασφάλιση του δανείου. Ούτε όμως και στοιχειοθετήθηκε επιζήμια ψευδολογία επί της οποίας να δικαιούται αποζημιώσεις ο Ενάγοντας. Ακόμη και να θεωρείτο ως ψευδολογία αυτό που λέχθηκε, είτε γιατί δεν κάλυπτε προσωπικά τον Ενάγοντα η δανειοδότηση, είτε γιατί ήταν περισσότερο το αναφερθέν ποσό της οφειλής από το κανονικό, δεν στοιχειοθετήθηκε ούτε κακοβουλία, ούτε ούτε ειδικές ζημίες, αλλά ούτε και αποδείχθηκε ότι τα λεχθέντα είχαν σκοπό να προκαλέσουν στον Ενάγοντα ζημία αποτιμητή σε χρήματα είτε γενικά είτε σε σχέση με οποιαδήποτε oπoιαδήπoτε θέση τηv oπoία αυτός κατείχε ή σε σχέση με το επάγγελμα, εvασχόληση, επιτήδευμα ή εργασία η oπoία ασκείτο από αυτόv κατά τo χρόvo της δημoσίευσης . Δεύτερη πιθανή βάση αγωγής: παράνομη επεξεργασία δεδομένων προσωπικου χαρακτήρα Θα εξετάσω επίσης την αγωγή υπό το πρίσμα της παράνομης επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ο Περί Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Προστασία του Ατόμου) Νόμος του 2001 (138(I)/2001), θεσπίστηκε για εφαρμογή της Κοινοτικής Οδηγίας 95/46/ΕΚ (πριν η Κυπριακή Δημοκρατία εισέλθει στην Ε.Ε.). Προβλέπει σχετικά τα εξής: « (άρθρο 2) «υποκείμενο των δεδομένων» σημαίνει το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί να εξακριβωθεί, αμέσως ή εμμέσως, ιδίως βάσει αριθμού ταυτότητας ή βάσει ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόσταση του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική, οικονομική, πολιτιστική, πολιτική ή κοινωνική, «επεξεργασία» ή «επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα» σημαίνει κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγματοποιείται από οποιοδήποτε πρόσωπο με ή χωρίς τη βοήθεια αυτοματοποιημένων μεθόδων και που εφαρμόζεται σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και περιλαμβάνει τη συλλογή, καταχώριση, οργάνωση, διατήρηση, αποθήκευση, τροποποίηση, εξαγωγή, χρήση, διαβίβαση, διάδοση ή κάθε άλλης μορφής διάθεση, τη συσχέτιση ή το συνδυασμό, τη διασύνδεση, το κλείδωμα, τη διαγραφή ή την καταστροφή,» Νόμιμη επεξεργασία 5.—
(1)Επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται όταν το υποκείμενο των δεδομένων έχει δώσει τη ρητή συγκατάθεσή του.
(2)Επεξεργασία δεδομένων επιτρέπεται και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων όταν- (α) Η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκπλήρωση υποχρεώσεως του υπεύθυνου επεξεργασίας, η οποία επιβάλλεται από νόμο ή Κανονισμούς που εκδίδονται δυνάμει νόμου ή Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης· (β) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης στην οποία συμβαλλόμενο μέρος είναι το υποκείμενο των δεδομένων ή για τη λήψη μέτρων κατόπιν αιτήσεως του υποκειμένου των δεδομένων, πριν από τη σύναψη σύμβασης· (γ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υποκειμένου των δεδομένων· (δ) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση έργου δημόσιου συμφέροντος ή έργου που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας εξουσίας και έχει ανατεθεί είτε στον υπεύθυνο επεξεργασίας είτε σε τρίτο, στον οποίο ανακοινώνονται τα δεδομένα· (ε) η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος στον οποίο ανακοινώνονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει των δικαιωμάτων, συμφερόντων και θεμελιωδών ελευθεριών των υποκειμένων των δεδομένων.» Η έννοια των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (personal data) είναι ευρεία και δεν είναι ανάγκη η επεξεργασία να είναι αληθής. Στην προσφυγή Γιάγκος Μικελλίδης ν. Κ.Δ. μέσω Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Υπόθεση 1720/2010, απόφαση 30/3/2012, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα, από το σεβαστό Δικαστή Α.Δ., κ. Σ. Ναθαναήλ: «Ακριβώς το αντίθετο ισχύει. «Υποκείμενο των δεδομένων», κατά το ερμηνευτικό άρθρο 2 του Νόμου, «σημαίνει το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί να εξακριβωθεί αμέσως ή εμμέσως ... ή βάση ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων στοιχείων που χαρακτηρίζουν την υπόσταση του από άποψη φυσική, βιολογική, ψυχική ...». Ο ορισμός αυτός είναι σύμφωνος με την εναρμονιστική Οδηγία 95/46/ΕΚ και την ευρεία ερμηνεία που έδωσε στην έννοια του όρου «δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα», η Ομάδα Εργασίας με τη Γνώμη 4/2007, που συστάθηκε με βάση το άρθρο 29. Η επεξεργασία των δεδομένων δεν είναι ανάγκη να είναι αληθής εφόσον αυτά αναφέρονται σε περιεχόμενο που παρέχουν πληροφορίες για ένα άτομο, αδιακρίτως του σκοπού ή στόχου της επεξεργασίας.» Πολύ σημαντική είναι η Γνωμοδότηση 4/2007 της Ομάδας Εργασίας που προβλέπει το άρθρο 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ. Στην εν λόγω Γνωμοδότηση (Opinion 4/2007 on the concept of personal data), η Ομάδα Εργασίας ασχολήθηκε με την έννοια των προσωπικών δεδομένων και παρατίθενται διάφορα αποσπάσματα, τα οποία είναι πολύ σχετικά με την υπό κρίση υπόθεση: «(σελ. 4) .. The Directive contains a broad notion of personal data «Personal data» shall mean any information relating to an identified or identifiable natural person («data subject»); an identifiable person is one who can be identified, directly or indirectly, in particular by reference to an identification number or to one or more factors specific to his physical, physiological, mental, economic, cultural or social identity". (σελ. 6) .... The term "any information" contained in the Directive clearly signals the willingness of the legislator to design a broad concept of personal data. This wording calls for a wide interpretation. From the point of view of the nature of the information, the concept of personal data includes any sort of statements about a person. It covers "objective" information, such as the presence of a certain substance in one's blood. It also includes "subjective" information, opinions or assessments. ............... For information to be 'personal data', it is not necessary that it be true or proven. In fact, data protection rules already envisage the possibility that information is incorrect and provide for a right of the data subject to access that information and to challenge it through appropriate remedies. From the point of view of the content of the information, the concept of personal data includes data providing any sort of information. This covers of course personal information considered to be "sensitive data" in Article 8 of the directive because of its particularly risky nature, but also more general kinds of information. The term "personal data" includes information touching the individual's private and family life "stricto sensu", but also information regarding whatever types of activity is undertaken by the individual, like that concerning working relations or the economic or social behaviour of the individual. It includes therefore information on individuals, regardless of the position or capacity of those persons (as consumer, patient, employee, customer, etc)." (σελ. 9) In some situations, the information conveyed by the data concerns objects in the first instance, and not individuals. Those objects usually belong to someone, or may be subject to particular influence by or upon individuals or may maintain some sort of physical or geographical vicinity with individuals or with other objects. It is then only indirectly that it can be considered that the information relates to those individuals or those objects. (σελ. 22-23) As the definition of personal data refers to individuals, i.e. natural persons, information relating to legal persons is in principle not covered by the Directive, and the protection granted by it does not apply. However, certain data protection rules may still indirectly apply to information relating to businesses or to legal persons, in a number of circumstances. ............ Information about legal persons may also be considered as "relating to" natural persons on their own merits, in accordance with the criteria set out in this document. This may be the case where the name of the legal person derives from that of a natural person. Another case may be that of corporate e-mail, which is normally used by a certain employee, or that of information about a small business (legally speaking an "object" rather than a legal person), which may describe the behaviour of its owner. In all these cases, where the criteria of "content", "purpose" or "result" allow the information on the legal person or on the business to be considered as "relating" to a natural person, it should be considered as personal data, and the data protection rules should apply.» (υπογράμμιση δική μου) Ερχόμενος στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αποφασίζω τα εξής: 1) Κατά πρώτο λόγο η σύναψη ενός δανείου για προσωπικούς ή επαγγελματικούς σκοπούς αφορά δεδομένο προσωπικού χαρακτήρα. Είναι ιδιωτικής φύσεως και δεν αφορά τον οποιονδήποτε τρίτο η σύναψη δανείου από ένα πρόσωπο με ένα άλλο. 2) Υποκείμενα δικαιωμάτων σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, είναι σύμφωνα με τη νομοθεσία φυσικά και όχι νομικά πρόσωπα. 3) Τα δεδομένα που αποκαλύφθηκαν, σίγουρα, σύμφωνα και με τη μαρτυρία, δεν ήταν ακριβή. Αναφέρθηκε ο Εναγόμενος σε 2ο πληθυντικό ότι περίπου η Συνεργατική δάνεισε στον Ενάγοντα και στην εταιρεία του «2-3 εκατομμύρια» (προφανώς ΕΥΡΩ). Είπε επί λέξει «Εδώκαμεν σας 2-3 εκατομμύρια, εν να μεν μας χρειαστείς; Εν να 'ρτεις αύριο και εννα σε σάσουμε». Αυτή η φράση μπορούσε, με τον τρόπο που διατυπώθηκε, είτε να αφορά την εταιρεία είτε και τον Ενάγοντα. Βεβαίως, δεν φάνηκε όπως πιο πάνω (βλ. ευρήματα) να υπάρχει δάνειο προς τον Ενάγοντα αλλά μόνο προς την εταιρεία του (€1,200,000). Εφόσον επρόκειτο για μία εταιρεία με το όνομα του Ενάγοντα, συνδεδεμένη με τον Ενάγοντα ως αυτό ήταν παραδεκτό, θεωρώ ότι υπήρξε δημοσιοποίηση (έστω όχι ακριβών) προσωπικών δεδομένων. Τα οποία συσχετίζονταν με την επαγγελματική δραστηριότητα του Ενάγοντα (βλ. σελ. 22-23 της Γνωμοδότησης 4/2007 πιο πάνω). 4) Έλαβε χώρα πρόσβαση σε δεδομένα και δημοσιοποίησή τους, άρα επεξεργασία τους. Δεν προβλήθηκε και δεν στοιχειοθετήθηκε ότι η εν λόγω επεξεργασία έλαβε χώρα με συγκατάθεση του Ενάγοντα ή ότι ήταν νόμιμη. Υπήρξε δηλαδή, από τον Εναγόμενο, με βάση τα πιο πάνω παραβίαση της νομοθεσίας και συγκεκριμένα του άρθρου 5
(1)του Περί Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Προστασία του Ατόμου) Νόμος του 2001 (138(I)/2001) και στοιχειοθετείται με βάση τη μαρτυρία παράνομη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του Ενάγοντα από τον Εναγόμενο χωρίς τη συγκατάθεσή του πρώτου. Ύψος των αποζημιώσεων Εξετάζω στη συνέχεια το ύψος των αποζημιώσεων που αναπόφευκτα συναρτώνται με το μέγεθος της ζημίας που ο Ενάγοντας έχει υποστεί. Ο Ενάγοντας έχει αναφερθεί σε δημοσιοποίηση των δεδομένων σε αριθμό ατόμων που ήταν παρόντες, κάτι που έχω διαπιστώσει στα ευρήματά μου. Στη Ν. Αντωνιάδης ν. Μ. Σταύρου
(1998)1 ΑΑΔ 1171 αναφέρθηκε ότι: « Είναι καθιερωμένη η αρχή ότι η απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται σε αυστηρά πλαίσια (βλέπε μεταξύ άλλων Ελισάβετ Ηρακλέους ν. Ρένου Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, στην οποία γίνεται αναφορά και στη ρήση του Λόρδου Γκόνταρντ στην υπόθεση Bonhma-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd [1948] 64 T.L.R. 177, 178, όπου τονίστηκε ότι οι ενάγοντες θα πρέπει να καταλάβουν ότι αν εγείρουν αγωγές για αποζημιώσεις αναμένεται από αυτούς η απόδειξη των ζημιών αυτών. Δεν είναι αρκετό να αναφέρουν τις λεπτομέρειες και να αναμένουν από το Δικαστήριο την επιδίκαση αποζημιώσεων. Θα πρέπει και να τις αποδεικνύουν. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει και να αποδεικνύονται. Και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Μιχαήλ Ηρακλέους ν. Του σκάφους "Νίκη" και άλλου
(1994)1 Α.Α.Δ. 510). Ο εφεσείων απέδειξε την ύπαρξη της αδικοπραξίας αλλά απέτυχε να αποδείξει τη συγκεκριμένη ζημιά που υπέστη. Σε μια τέτοια περίπτωση, το πρωτόδικο δικαστήριο θα έπρεπε, αντί να απορρίψει την αγωγή, να επεδίκαζε ονομαστικές αποζημιώσεις (Ttantis v. Hadjimichael and Another
(1982)1 C.L.R. 301, Παπακόκκινου και Άλλες ν. Θεοδοσίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 379).» Στο σύγγραμμα McGregor on Damages, 16η έκδοση, σελ. 236, παράγραφοι 357 και 358 αναφέρονται τα ακόλουθα: «Α plaintiff claiming damages must prove his case. To justify an award of substantial damages he must satisfy the court both as to the fact of damage and as to its amount. If he satisfies the court on neither, his action with fail, or at the most he will be awarded nominal damages where a right has been infringed. If the fact of damage is shown but no evidence is given as to its amount so that it is virtually impossible to assess damages, this will generally permit only an award of nominal damages; this situation is illustrated by Dixon ν. Deveridge and Twyman v. Knowles. On the other hand, where it is clear that some substantial loss has been incurred, the fact that an assessment is difficult because of the nature of the damage is no reason for awarding no damages or merely nominal damages. As Vaughan Williams L.J. put it in Chaplin v. Hicks, the leading case on the issue of certainty: "The fact that damages cannot be assessed with certainty does not relieve the wrongdoer of the necessity for paying damages." Indeed if absolute certainty were required as to the precise amount of loss that the plaintiff had suffered, no damages would be recovered at all in the great number of cases. This is particularly true since so much of damages claimed are in respect of prospective, and therefore necessarily contingent, loss. Of course, as Devlin J. said in Biggin v. Permanite: Where precise evidence is obtainable, the court naturally expects to have it, (but) where it is not, the court must do the best it can." . . . . . . . . . . . . .» Δεν συγκεκριμενοποιήθηκε αριθμητικά ή άλλως πως ζημία για τον Ενάγοντα (π.χ. δεν στοιχειοθετήθηκε ότι ζημίωσε ουσιαστικά με οποιοδήποτε τρόπο είτε οικονομικά είτε με το να έχει τρωθεί η υπόληψή του Ενάγοντα, αφού ουδέν μεμπτό υπάρχει στο να λαμβάνει κάποιος ή η εταιρεία του ένα δάνειο από ένα πιστωτικό ίδρυμα). Το αν ήταν παρόντες κάποια πρόσωπα ή το εάν ένιωσε να θίγεται ο Ενάγοντας (ο οποίος επέλεξε αρχικά να μην κινηθεί δικαστικά, αλλά κινήθηκε εναντίον του Εναγομένου εκ των υστέρων, σε σχέση με την ενοικίαση μίας αποθήκης) ή ακόμα και να δεχόμουν ότι το ζήτημα συζητήθηκε στο καφενείο ή στο χωριό ή κάποιοι νεαροί παριστάμενοι γέλασαν ως ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε, δεν θεωρώ ότι αυτά είναι τέτοια στοιχεία που να θεμελιώνουν την ύπαρξη κάποιας ζημίας που να δικαιολογεί επιδίκαση αποζημιώσεων άλλων από ονομαστικές. Θεωρώ ότι η παρούσα υπόθεση αφορά μόνο έμμεση παραβίαση προσωπικών δεδομένων του Ενάγοντα κι επρόκειτο για ένα ατυχές μεμονωμένο περιστατικό, χωρίς καμία ουσιαστική ζημία για τον Ενάγοντα. Οπότε επιδικάζω €100 ως ονομαστικές αποζημιώσεις υπέρ του Ενάγοντα εφόσον έχει στοιχειοθετηθεί παραβίαση της νομοθεσίας, αλλά όχι συγκεκριμένη ουσιαστική ζημία. Στην Παπακόκκινου κ.ά. ν. Θεοδότου
(1991)1 Α.Α.Δ. 379, 384, λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Σχετικά με τα έξοδα, όπως αναφέρεται στον Winfield And Jolowicz on Tort, 9η Έκδοση, στη σελ. 565, σε περιπτώσεις που επιδικάζονται μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να στερήσει τον ενάγοντα των εξόδων του, ή ακόμη να τον καταδικάσει στην πληρωμή των εξόδων της άλλης πλευράς (AngloCyprian Trade Agencies Ltd v. Paphos WineIndustries Ltd [1951] 1 All E.R. p.873 (υπόθεση σύμβασης)). Ο ενάγοντας όμως δεν μπορεί να διαταχθεί να πληρώσει τα έξοδα της άλλης πλευράς εάν έχει επιτύχει πλήρως στην αγωγή του (Kierson v. Thompson & Sons Ltd [1913] 1 Κ.Β. 587).» Σε σχέση με τα έξοδα, κρίνω ότι με βάση τα πιο πάνω, αλλά και ιδιαίτερα με βάση το ότι η αγωγή ήταν προϊόν δεύτερων σκέψεων και από ό,τι διαφάνηκε είχε σκοπό ανταπόδοσης στον Εναγόμενο για άλλο λόγο, θα αποδώσω υπέρ του Ενάγοντα ένα ποσό €300, το οποίο να ανταποκρίνεται περίπου στα πραγματικά του έξοδα. Πρέπει πάντως να επισημάνω, τονίζοντας βεβαίως ότι αυτό δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο την κρίση μου για την ουσία της διαφοράς, ότι οπουδήποτε στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά ιδιαίτερα στην πολύπαθη κοινότητα XXXXX, όπου -από τα τέλη Αυγούστου 1974, μέχρι σήμερα- οι αναγκαστικά εκτοπισθέντες-μετεγκατασταθέντες στο XXXXX κάτοικοί της, μπορούν να γνωρίζουν καθημερινά -λόγω της εγγύτητας του τουρκικού κατοχικού στρατού με το νέο οικισμό αλλά και λόγω της καθημερινής οδυνηρής θέασης των απροσπέλαστων σπιτιών και άλλων περιουσιών τους- τι είναι πραγματικά σοβαρό και τι όχι, θα ήταν ευκταίο, προσωπικές μικροδιαφορές «περί όνου σκιάς», όπως η πιο πάνω, να επιλύονταν φιλικά, εκτός Δικαστηρίων. ΣΤ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με βάση τα πιο πάνω ευρήματα και συμπεράσματά μου, καταλήγω στα ακόλουθα: 1) Υπήρξε παράνομη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του Ενάγοντα από τον Εναγόμενο, ο οποίος στην παρουσία άλλων και χωρίς την οποιαδήποτε συναίνεση του Ενάγοντα σε πρόσβαση και δημοσιοποίηση των εν λόγω δεδομένων, ανέφερε ότι «Εδώκαμεν σας 2-3 εκατομμύρια, εννα μεν μας χρειαστείς;» ή έστω κάτι παρόμοιο με το ίδιο νόημα, αποκαλύπτοντας ότι εταιρεία συμφερόντων και με το όνομα του Ενάγοντα, με την οποία ο Ενάγοντας είναι στενά επαγγελματικά συνδεδεμένος, έλαβε δάνειο από το Συνεργατικό Ταμιευτήριο Άχνας Λτδ για μεγάλο ποσό. 2) Ο Ενάγοντας δεν απέδειξε οιαδήποτε ουσιαστική ζημία από την εν λόγω παράνομη επεξεργασία δεδομένων, οπότε, για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα κι εναντίον του Εναγομένου ονομαστικές αποζημιώσεις €100 και ποσό €300 ως έξοδα, με νόμιμο τόκο κι επί των δύο αυτών ποσών, από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης μέχρι και την εξόφλησή τους. .............. Ξενής Ξενοφώντος Επαρχιακός Δικαστής ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] «26.-
(1)Σε περίπτωση κατά την οποία οποιοσδήποτε διάδικος προσάγει εξ ακοής μαρτυρία και δεν κλητεύει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο, το οποίο είχε προβεί στην αρχική δήλωση, τότε οποιοσδήποτε άλλος διάδικος δύναται, με την άδεια του Δικαστηρίου, πριν ο διάδικος που έχει προσάξει την εξ ακοής μαρτυρία κλείσει την υπόθεσή του, να κλητεύει το εν λόγω πρόσωπο για να το αντεξετάσει σε σχέση με την αρχική του δήλωση: Νοείται ότι το Δικαστήριο δύναται να μην επιτρέψει την κλήτευση, αν κρίνει ότι η κλήτευση του εν λόγω προσώπου δεν είναι, υπό τις περιστάσεις, εύλογη και εφικτή ή ότι δεν είναι αναγκαία για σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο