Αίτηση από την Eλίνα Σκούλλου ν. Αναφορικά με την NOUHAD ISMAIEL BECHNK, Γενική Αίτησης: 270/2017, 25/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A49 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Γενική Αίτησης: 270/2017 ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΚΥΡΩΣΕΩΣ ΔΙΑΘΗΚΩΝ Αναφορικά με την NOUHAD ISMAIEL BECHNK, τέως από την Παλαιστίνη Αποβιωσάσης και Αναφορικά με την αίτηση της Ελίνας Σκούλλου από τη Λευκωσία, κατονομαζόμενης εκτελεστού της διαθήκης της ως άνω αποβιωσάσης αναφορικά με την διαθήκη ημερομηνίας 06/06/2008 για οδηγίες σχετικά με την εγκυρότητα της διαθήκης της ως άνω αποβιωσάσης σύμφωνα με το άρθρο 53 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονόμων Νόμου ΚΕΦ.189 και
- ------------------ Αίτηση από την Eλίνα Σκούλλου από Λευκωσία- ΑΙΤΗΤΡΙΑ 25 Iανουαρίου 2018 Εμφανίζεται η κα Ελίνα Σκούλου ------------------ Α Π Ο Φ Α Σ Η ------------------ Η πιο πάνω Αιτήτρια ζητά: «΄Οπως το Δικαστήριο αποφασίσει για την εγκυρότητα της διαθήκης ημερομηνίας 06/06/2008 της αποβιωσάσης NOUHAD ISMAIEL BECHNK τέως από την Παλαιστίνη και τέως μόνιμος κάτοικος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής και προβεί σε Αναγνωριστική Δήλωση και/ή Απόφαση και/ή Διάταγμα αναφορικά με την εγκυρότητα της διαθήκης ημερομηνίας 06/06/2008 δια λόγους εκτελέσεως της ως δίκαιο υπό τις περιστάσεις.» Βασίζει την Αίτηση της «στο Άρθρο 53 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονόμων Νόμου Κεφάλαιο 189 και 195, Άρθρο 23Α του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου Κεφ.195». Ως προς τα γεγονότα, αυτά περιέχονται στην επισυνημμένη στην Αίτηση ένορκη δήλωση της ίδιας της Αιτήτριας, Ελίνας Σκούλλου. Λέγει στην ένορκη της δήλωση, η Αιτήτρια, ότι η ως άνω αποβιώσασα απεβίωσε την 19ην Αυγούστου 2009 αφήνοντας πίσω της την διαθήκη της ημερομηνίας 06 Ιουνίου
- Απεβίωσε στη πόλη Charlotte της κομητείας Mecklenburg, στην πολιτεία της Βόρειας Καρολίνας, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, αναφέροντας, ως εκ του περιεχόμενου της διαθήκης της μόνο τα ακόλουθα άτομα ως τέκνα της και ως νόμιμους κληρονόμους: Όνομα & Αρ.Διαβ Συγγένεια Διεύθυνση Ηλικία Haitham Ahmad Esmaeel 509286266 Υιός 334 Hawks Moor ct.Charlotte, Βόρειος Καρολίνα, 28262, ΗΠΑ 52 Osama Ismail 460611268 Υιός 612 Louise Avenue,Charlotte, Βόρειος Καρολίνα, 28204, ΗΠΑ 48 Wael Ahmad Esmaeel 219155002 Υιός 12708 Payton Ct.Charlotte, Βόρειος Καρολίνα, 28262, ΗΠΑ 56 Samar Ismaiel 002322505 Θυγατέρα Lot #2 house 22 Al-Addan, Κουβέιτ 54 Η ενόρκως δηλούσα λέγει ότι ακόμη και σε περίπτωση που η αποβιώσασα δεν άφηνε οποιαδήποτε διαθήκη κατονομάζοντας τα τέκνα της, και πάλι τα προαναφερόμενα επί της παραγράφου 2 άτομα θα ήταν οι νόμιμοι κληρονόμοι της καθώς και ο σύζυγος της, ο οποίος, απεβίωσε στη πόλη Charlotte της κομητείας Mecklenburg, στην πολιτεία της Βόρειας Καρολίνας, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής στις 15/01/
- Όπως φαίνεται από το περιεχόμενο της διαθήκης ως εκτελεστής της διαθήκης και ως προσωπικός αντιπρόσωπος της περιουσίας της αποβιώσασας διορίστηκε ο υιός της Haitham Ahmad Esmaeel. Επιπλέον το περιεχόμενο της διαθήκης, διατάσει ρητά την μεταβίβαση της ακίνητης ιδιοκτησίας της αποβιώσασας, που βρίσκεται στην Κυπριακή Δημοκρατία, επ' ονόματι αποκλειστικά και μόνο του Haitham Ahmad Esmaeel. Σύμφωνα με τη δήλωση αποποίησης, ημερομηνίας 11 Οκτωβρίου 2016, ο Haitham Ahmad Esmaeel αποποιήθηκε των δικαιωμάτων του ως εκτελεστής της διαθήκης της αποβιώσασας και ως εκ τούτου παραιτήθηκε από την ιδιότητα του ως εκτελεστής της διαθήκης και ως προσωπικός αντιπρόσωπος της περιουσίας της αποβιώσασας και διόρισε αυτή, την ενόρκως δηλούσα, ως εκτελεστή της περιουσίας της αποβιώσασας υπό την ιδιότητα της ως δικηγόρος στο Δικηγορικό γραφείο M.ECONOMIDES KRANOS & CO LLC. Περαιτέρω την 19ην Αυγούστου 2016 όλοι οι κληρονόμοι, ως αυτοί αναφέρονται στην παράγραφο 2 της ένορκης δήλωσης, είχαν προβεί στην υπογραφή Δήλωσης Συγκατάθεσης αναφορικά με την συγκατάθεση τους για τον διορισμό της ως εκτελεστή της διαθήκης της αποβιώσασας καθώς και συγκατάθεση αναφορικά με την υλοποίηση του περιεχομένου της διαθήκης της αποβιώσασας σε σχέση με την ευρισκόμενη επί της Κυπριακής Δημοκρατίας ακίνητης ιδιοκτησίας της αποβιώσασας. Την 08ην Σεπτεμβρίου 2016 προέβηκε η ενόρκως δηλούσα, στην καταχώρηση της διαθήκης της αποβιώσασας στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας όπου η διαθήκη πήρε τον αριθμό 110/2016 και δια της παρούσης αίτησης επιζητεί όπως το Δικαστήριο προβεί σε απόφαση αναφορικά με την εγκυρότητα της διαθήκης της αποβιωσάσης. Αναφέρει ότι: i. H διαθήκη της αποβιώσασας δεν προσυπογράφεται σε έκαστη σελίδα από δύο μάρτυρες ως απαιτείται από το ανάλογο νομικό πλαίσιο της Κυπριακής Δημοκρατίας. ii. Η ένορκη δήλωση που στηρίζει την παρούσα αίτηση δεν γίνεται από άτομο το οποίο ήτο παρών κατά την διάρκεια της σύνταξης και υπογραφής της διαθήκης της αποβιώσασας και ως εκ τούτου λαμβάνει χώρα από την ενόρκως δηλούσα υπό την ιδιότητα της ως νομίμως διορισθείσα εκτελεστής της διαθήκης της αποβιώσασας ως δεικνύουν και τα προαναφερόμενα επισυναπτόμενα έγγραφα. iii. Ως ρητά αναφέρεται στο περιεχόμενο της διαθήκης ημερομηνίας 06ης Ιουνίου 2008 ως διαθέτρια κατονομάζεται η αποβιώσασα NOUHAD ISMAIEL BECHNK. Στην σελίδα υπ' αριθμό 2 της διαθήκης παρά του γεγονότος ότι υπογράφει η αποβιώσασα/διαθέτρια ως εκ τυπογραφικού λάθους κάτω από την υπογραφή αναγράφεται το όνομα ISMAIL AHMAD ISMAIL. Τέλος η ενόρκως δηλούσα εισηγείται πως τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 7 της ένορκης δήλωσης δεν καθιστούν την διαθήκη της αποβιώσασας άκυρη καθότι το γεγονός ότι η διαθήκη δεν προσυπογράφεται από δύο μάρτυρες σε έκαστη σελίδα, ως απαιτείται εκ του Κυπριακού νομικού πλαισίου, είναι ένεκα των διαφορετικών προνοιών και κανονισμών που διέπουν το ζήτημα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής όπου συντάχθηκε και υπογράφηκε η διαθήκη. Όλες οι δέουσες νομικές διαδικασίες που όφειλαν να ακολουθηθούν, ως εκ των προνοιών του νομικού πλαισίου, όπου συντάχθηκε και υπογράφηκε η διαθήκη, έχουν ακολουθηθεί ως δεικνύεται και από τον Τύπο Επιβεβαίωσης που εκδόθηκε στην πολιτεία της Βορείου Καρολίνας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής από το Γενικό Δικαστήριο Δικαιοσύνης την 17ην Νοεμβρίου 2009 όπου ρητά αναφέρεται ότι το Δικαστήριο, κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του, έκρινε ως νομικά επαρκή το περιεχόμενο της διαθήκης και περεταίρω ότι δίδεται εξουσιοδότηση από τους Νόμους της Βόρειας Καρολίνας για την συνολική διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων που ανήκουν στην περιουσία της αποβιώσασας ως εκ του περιεχομένου της εν λόγω διαθήκης. Η εγκυρότητα της διαθήκης πιστοποιείται και μέσω του επίσημου Όρκου/Διαβεβαίωσης που καταχωρήθηκε στην πολιτεία της Βόρειου Καρολίνας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στο Γενικό Δικαστήριο Δικαιοσύνης την 17ην Νοεμβρίου 2009 από τον αρχικό εκτελεστή της διαθήκης ο οποίος ορκίστηκε όπως προβεί στην πιστή εκτέλεση του περιεχομένου της διαθήκης της αποβιώσασας. Ο λόγος που η παρούσα ένορκη δήλωση δεν γίνεται από άτομο το οποίο ήταν παρών κατά την σύνταξη και υπογραφή αυτής είναι γιατί ήταν αδύνατο και ακατόρθωτο το άτομο αυτό να μεταβεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής για την υπογραφή της ένορκης δήλωσης. Η σύνταξη και υπογραφή της παρούσας ένορκης δήλωσης προς υποστήριξη της αίτησης έλαβε χώρα από την ίδια υπό την νόμιμη της ιδιότητα ως δικηγόρος και εκτελεστής της διαθήκης της αποβιώσασας. Αναφορικά με την αναγραφή του ονόματος ISMAIL AHMAD ISMAIL στην σελίδα υπ' αριθμό 5 της διαθήκης της αποβιώσασας λέγει ότι προσδίδεται σε εκ παραδρομής και καλόπιστο τυπογραφικό λάθος. Η υπογραφή στη σελίδα υπ' αριθμό 5 της διαθήκης είναι η υπογραφή της αποβιώσασας/διαθέτριας ως επιβεβαιώνεται και από την τελευταία σελίδα της διαθήκης όπου η αποβιώσασα/ διαθέτρια υπογράφει και πάλι έχοντας προσθέσει και χειρογράφως το όνομά της ολογράφως κάτω από την υπογραφής της. Ως εκ τούτου, είναι ταπεινή της εισήγηση ότι δεν πρόκειται περί λάθους που να καθιστά άκυρη, στην ολότητα της την εν λόγω διαθήκη, ως διαφαίνεται και από την αποδοχή του περιεχόμενου της και πιστοποίησης της εγκυρότητας της από τις αρμόδιες αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής όπου εξ' υπαρχής κατατέθηκε. Εισηγείται πως τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 7 της ενόρκου δηλώσεως της και στις υποπαραγράφους αυτής κάνουν αναφορά σε ελαττώματα και σε παραδρομή και καλόπιστο τυπογραφικό λάθος τα οποία δεν βλάπτουν την νομιμότητα της διαθήκης σε σημείο που να την καθιστούν μη έγκυρη ,και, περαιτέρω, πως θα ήταν ορθό και δίκαιο όπως επικυρωθεί η εγκυρότητα της διαθήκης της αποβιώσασας. Συγκεκριμένα, το εκ παραδρομής τυπογραφικό λάθος που αναφέρεται στις παραγράφους 7(ιιι) και 11, είναι εισήγηση της ότι πρόκειται περί καλόπιστου λάθους το οποίο δεν είναι θεμελιώδους φύσεως έτσι ώστε να καταστρατηγεί και να υπερτερεί της ελεύθερης βούλησης και πρόθεσης της διαθέτριας και ότι είναι εντός της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου να επιτρέψει την διόρθωση αυτού του καλόπιστου λάθους ούτως ώστε να τιμηθεί η βούληση της διαθέτριας. Είναι περαιτέρω ταπεινή εισήγηση της ότι ενδεχόμενη ακύρωση της διαθήκης για καθαρά τυπικούς λόγους που απορρέουν από άκαμπτους τυπολατρικούς κανόνες θα ήταν αδικία καθότι θα υπερίσχυε, και ως εκ τούτου, θα καταστρατηγούσε την ελεύθερη βούληση και πρόθεση της διαθέτριας καθότι η εν λόγω εκ παραδρομής παρατυπία δεν θέτει αμφιβολίες επί της συγκριμένης βούλησης και θέλησης της διαθέτριας. Αντιθέτως η εν λόγω ξεκάθαρη και βέβαιη βούληση και θέληση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως θεραπεία των ελαττωμάτων και ατελειών της διαθήκης της αποβιώσασας NOUHAD ISMAIEL BECHNK. Η εν λόγω παρατυπία δύναται να ερμηνευθεί ως ένα εκ παραδρομής και καλόπιστο λάθος το οποίο δεν θέτει υπό αμφιβολία την εγκυρότητα αλλά ούτε και την πρόθεση και θέληση της διαθέτριας και ότι θα ήταν άδικο να ακυρωθεί η Διαθήκη της διαθέτριας για καθαρά τυπικούς λόγους. Για να είναι, σύμφωνα με το άρθρο 23 του Κεφ. 195, έγκυρη μια διαθήκη θα πρέπει να είναι γραπτή και να έχει εκτελεστεί με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Το άρθρο 23 του περί Διαθηκών Και Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 195 προβλέπει: «
- «Καμιά διαθήκη δεν είναι έγκυρη, εκτός αν είναι γραπτή και εκτελεστεί σύμφωνα με τον πιο κάτω τρόπο, δηλαδή- (α) υπογράφεται στο κάτω μέρος ή στο τέλος της από το διαθέτη, ή από άλλο που ενεργεί για το διαθέτη, στην παρουσία του διαθέτη και με εντολή του. και (β) η υπογραφή αυτή τίθεται ή αναγνωρίζεται από το διαθέτη στην παρουσία δύο ή περισσοτέρων μαρτύρων που παρίστανται ταυτόχρονα. και (γ) οι μάρτυρες αυτοί επιβεβαιώνουν και προσυπογράφουν τη διαθήκη στην παρουσία του διαθέτη και στην παρουσία αλλήλων, αλλά κανένας τύπος επιβεβαίωσης δεν είναι αναγκαίος. και (δ) αν η διαθήκη αποτελείται από περισσότερα από ένα φύλλο χαρτιού, κάθε φύλλο υπογράφεται ή μονογράφεται από ή για λογαριασμό του διαθέτη και των μαρτύρων». Στο άρθρο 23 προβλέπονται τέσσερεις ρητές προϋποθέσεις για την εκτέλεση της διαθήκης. ΄Εχει αποφασιστεί ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι υποχρεωτικής φύσης και όχι απλώς καθοδηγητικές και κατά συνέπεια θα πρέπει να υπάρχει αυστηρή συμμόρφωση με αυτές (βλ. Charalambous v. Demetriou
(1961)CLR 30). Διαθήκη που δεν συμμορφώνεται προς τις προϋποθέσεις του άρθρου 23 είναι άκυρη και δεν μπορεί να διασωθεί με προφορική μαρτυρία. Ούτε και έχει σημασία κατά πόσο το ουσιαστικό περιεχόμενο της διαθήκης αντανακλά την πραγματική βούληση του διαθέτη, διότι η τυπική ακυρότητα δεν επηρεάζεται από την αλήθεια του περιεχομένου ή το ουσιαστικό κύρος. ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ, Αχιλλεύς Κ. Αιμιλιανίδης, 3η ΄Εκδοση, σελίδα 84 και επόμενες. Η διαθήκη πρέπει να υπογράφεται στο τέλος ή στο κάτω μέρος της από τον διαθέτη ή από άλλο πρόσωπο κατ΄ εντολή και στην παρουσία του διαθέτη. Η υπογραφή του διαθέτη ή του προσώπου που υπογράφει με εντολή του διαθέτη, πρέπει να τεθεί στο τέλος της διαθήκης ή στο κάτω μέρος της. Στη διαθήκη αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας στο κάτω μέρος, κάτω από την υπογραφή είναι δακτυλογραφημένο το όνομα ΙSMAIL AHMAD ISMAIL δηλαδή άλλο όνομα από το όνομα του διαθέτη. Η τέταρτη προϋπόθεση για την τυπική εγκυρότητα μιας διαθήκης είναι ότι, αν η διαθήκη αποτελείται από περισσότερα από ένα φύλλο χαρτιού, κάθε φύλλο, και όχι μόνο το τελευταίο, θα πρέπει να υπογραφεί ή να μονογραφηθεί από ή για λογαριασμό του διαθέτη και των μαρτύρων. Στην υπόθεση Charalambous (ανωτέρω) το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε ότι η παράλειψη υπογραφής κάθε ξεχωριστού φύλλου χαρτιού από τους μάρτυρες καθιστούσε άκυρη τη διαθήκη. Με τον τροποποιητικό Νόμο 96(Ι)/2015, προστέθηκε το άρθρο 23Α του Κεφ. 195, το οποίο προνοεί: «23Α
(1)Ανεξάρτητα από τις διατάξεις του άρθρου 23, σε περίπτωση που διαπιστώνεται λάθος ή παράλειψη στις προβλεπόμενες στο άρθρο 23 διατυπώσεις διαθήκης ή γραμματικό ή αριθμητικό λάθος στο περιεχόμενο της διαθήκης, οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο δύναται να καταθέσει αίτηση στο Δικαστήριο για τη διόρθωση του λάθους ή της παράλειψης και το Δικαστήριο δύναται, αφού πειστεί προς τούτο και θεωρήσει δίκαιο υπό τις περιστάσεις, να διορθώσει το σχετικό λάθος ή την παράλειψη και η διαθήκη θεωρείται έγκυρη, όπως έχει διορθωθεί από το Δικαστήριο, από την ημερομηνία κατά την οποία εκτελέστηκε.
(2)Οι διατάξεις του εδάφιου
(1)εφαρμόζονται σε κάθε διαθήκη, ανεξάρτητα από την ημερομηνία εκτέλεσης της, εφόσον αυτή δεν έχει ακυρωθεί τελεσίδικα από το Δικαστήριο πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Περί Διαθηκών και Διαδοχής (Τροποποιητικού) Νόμου του 2015 (96
(1)του 2015).» Το πιο πάνω άρθρο προβλέπει για τη δυνατότητα παρέμβασης του Δικαστηρίου σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώνεται λάθος ή παράλειψη στις προβλεπόμενες στο άρθρο 23 διατυπώσεις διαθήκης ή γραμματικό ή αριθμητικό λάθος στο περιεχόμενο της διαθήκης. Το Δικαστήριο δύναται να διορθώσει, αφού πειστεί, το σχετικό λάθος ή την παράλειψη και η διαθήκη να θεωρείται έγκυρη, όπως έχει διορθωθεί από το Δικαστήριο, από την ημερομηνία κατά την οποία εκτελέστηκε. Η συγκεκριμένη διάταξη μεταβάλλει το μέχρι πρότινος ισχύον νομικό καθεστώς σύμφωνα με το οποίο μια διαθήκη που είχε εκτελεστεί κατ΄ αντίθεση προς τις διατάξεις του άρθρου 23 του Κεφ. 195, κηρυσσόταν υποχρεωτικά άκυρη. Το Δικαστήριο έχει πλέον τη δυνατότητα, αν πειστεί, να διορθώσει το λάθος ή την παράλειψη, καθιστώντας εκ των υστέρων έγκυρη τη διαθήκη, αν το θεωρεί δίκαιο. Δεν τίθενται στο άρθρο 23Α συγκεκριμένα κριτήρια στη βάση των οποίων ασκούνται οι εξουσίες του Δικαστηρίου, εντούτοις προκύπτει με ασφάλεια ότι το Δικαστήριο θα πρέπει να ικανοποιηθεί πως η κήρυξη της διαθήκης ως έγκυρης ανταποκρίνεται προς τη βούληση του αποβιώσαντα. Η παρούσα Αίτηση υποστηρίζεται ως προς τα γεγονότα από την ένορκη δήλωση της Ελίνας Σκούλλου. Η Ελίνα Σκούλλου από ότι φαίνεται από την ένορκη της δήλωση δεν είναι γνώστης των γεγονότων. Τα όσα γεγονότα γνωρίζει είναι από το περιεχόμενο των εγγράφων που έχουν καταχωρηθεί στην υπόθεση. Δεν είναι άμεση η γνώση των γεγονότων, είναι εξ΄ ακοής μαρτυρία. Η παρούσα Αίτηση δεν μπορεί να θεωρείται ενδιάμεση Αίτηση για να είναι δυνατό να δοθεί εξ ακοής μαρτυρία υπό ορισμένες προϋποθέσεις. (Βλ. ΒΥΡΩΝ ΤΕΓΚΕΡΑΚΗΣ ν. ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
(2005)1Α Α.Α.Δ.
- Η υποτιθέμενη διαθήκη έχει δύο σοβαρά προβλήματα. Δεν πληρούνται δύο από τις τέσσερεις προϋποθέσεις του άρθρου 23 του Περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφ.
- Στο τέλος της διαθήκης κάτω από την υπογραφή του διαθέτη είναι τυπωμένο ολογράφως το όνομα Ismail Ahmad Ismail ενώ διαθέτης είναι η Nouhad Ismaiel Bechuk. Δηλαδή δεν ικανοποιείται η πρώτη προϋπόθεση, να υπογράφεται στο κάτω μέρος ή στο τέλος η διαθήκη από το διαθέτη ή από άλλο που ενεργεί για το διαθέτη, στην παρουσία του διαθέτη και με εντολή του. Επίσης ούτε η τέταρτη προϋπόθεση ικανοποιείται, δηλαδή, αφού η διαθήκη αποτελείται από περισσότερα του ενός φύλλα χαρτιού θα έπρεπε κάθε φύλλο να υπογράφεται ή μονογράφεται από ή για λογαριασμό του διαθέτη και των μαρτύρων. Η διαθήκη, αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας, αποτελείται από περισσότερα του ενός φύλλου, δεν υπογράφεται το κάθε φύλλο της από τους μάρτυρες. Σε τέτοιες περιπτώσεις, για αναπλήρωση της μη ικανοποίησης των τεσσάρων προϋποθέσεων θα ανέμενε το Δικαστήριο να προσκομιστεί μαρτυρία άμεση, όπως είναι οι επιβεβαιωτές και προσυπογράφοντες μάρτυρες ή ένας εξ΄ αυτών τουλάχιστον. Ο Νομοθέτης, θεσπίζοντας το Νόμο 96
(1)/2015, δεν είναι αυτές τις περιπτώσεις που ήθελε να καλύψει. Θεσπίζοντας το Νόμο ήθελε να καλύψει εκείνες τις περιπτώσεις όπου υπήρχε ο κίνδυνος από λάθη ή παράλειψη στις προβλεπόμενες στο άρθρο 23 διατυπώσεις διαθήκης ή γραμματικό ή αριθμητικό λάθος στο περιεχόμενο της διαθήκης, να έχει εξουσία το Δικαστήριο να προβεί σε διόρθωση μετά από σχετικό αίτημα ενδιαφερομένου προσώπου. Δεν είχε σκοπό ο νομοθέτης να δώσει εξουσία στο Δικαστήριο εκεί όπου δεν ικανοποιείτο μία από τις προϋποθέσεις αφού ακούσει μαρτυρία και ικανοποιηθεί να θεωρείται με την κατάλληλη μαρτυρία ότι ικανοποιείται. Στην απόφαση ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ
(1993)1 Α.Α.Δ. 179 όσον αφορά την έννοια του όρου «διόρθωση γραμματικού λάθους» και το τι είναι το γραμματικό λάθος, το Δικαστήριο στη σελίδα 183 αποφάσισε τα εξής: «Η Δ.25 θ.6 προβλέπει: "Clerical mistakes in judgments or orders, or errors arising therein from any accidental slip or omission may, at any time, be corrected by the Court or a judge on application without an appeal." Μετάφραση στα Ελληνικά : "Γραμματικά λάθη σε αποφάσεις ή διατάγματα, ή λάθη τα οποία προκύπτουν από τυχαία διολίσθηση ή παράλειψη, μπορεί, καθ' οιονδήποτε χρόνο, να διορθωθούν από το Δικαστήριο ή δικαστή κατόπιν αιτήσεως χωρίς έφεση. 'Όπως είχα την ευκαιρία να εκθέσω στην Koumi v. Republic
(1987)3 C.L.R. 1519 - στα αγγλικά - και μεταγενέστερα στην Ε. Φιλίππου Λτδ. ν. Compass Insurance Co. Ltd.
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 664. "Γραμματικό είναι το λάθος το οποίο ανάγεται αποκλειστικά στη διατύπωση σε αντίθεση με τη διαμόρφωση των θέσεων του διαδίκου και αποβλέπει στην εναρμόνιση του λόγου με την έκδηλη πρόθεση." Ο όρος "γραμματικό λάθος" ενέχει την ίδια έννοια σε σχέση με δικαστικές αποφάσεις και σκοπεί στην εναρμόνιση του κειμένου της απόφασης με την καταφανή πρόθεση του δικαστηρίου. Στην προκείμενη περίπτωση δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με την απόφαση του το δικαστήριο επεδίκασε στην Αγωγή Αρ. 739/84 έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου. Στη Sofocli ν. Leonidou
(1988)1 C.L.R. 583, 587, εξηγείται ότι τόσο η εξουσία η οποία παρέχεται από τη Δ.25 θ.6, όσο και η σύμφυτη δικαιοδοσία του δικαστηρίου για τη διόρθωση λαθών περιορίζεται σε λάθη τα οποία προκύπτουν από παράλειψη του δικαστηρίου να δώσει σωστή λεκτική έκφραση στην εξ συμφώνου αναντίλεκτη πρόθεση του [βλ. επίσης R. ν. Cripps [1983] 3 All E.R. 72 (C.A.) ].» Eάν ο Νομοθέτης ήθελε να δώσει εξουσία στο Δικαστήριο να θεωρήσει ότι μία από τις προϋποθέσεις που ελλείπει από τη διαθήκη, αφού ακούσει μαρτυρία, ικανοποιείται, δεν θα πρόβλεπε ο Νόμος ότι «σε περίπτωση που διαπιστώνεται λάθος ή παράλειψη στις προβλεπόμενες στο άρθρο 23 διατυπώσεις διαθήκης ή γραμματικό ή αριθμητικό λάθος.» Δηλαδή ο Νόμος δεν προβλέπει ότι σε περίπτωση που δεν ικανοποιείται μία ή περισσότερες προϋποθέσεις, τότε το Δικαστήριο μετά από κατάλληλη μαρτυρία να κρίνει ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις. Αυτό που προκύπτει από τη φράση αυτή του Νόμου είναι η ύπαρξη λάθους ή παραλείψεως σ΄ αυτή καθ΄ αυτή την προϋπόθεση. Δηλαδή ύπαρξη της προϋπόθεσης και λάθος ή παράλειψη σ΄ αυτή. Εάν ο νομοθέτης ήθελε να χορηγήσει εξουσία στο Δικαστήριο εκεί όπου δεν ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 23, το Δικαστήριο με κατάλληλη μαρτυρία να θεωρήσει ότι ικανοποιούνται, θα το προέβλεπε καθαρά. Αυτό γίνεται ξεκάθαρο εάν προστρέξει κάποιος στην αιτιολογημένη έκθεση της Πρότασης Νόμου η οποία οδήγησε στην ψήφιση του τροποποιητικού Νόμου 96
(1)/2015 που πρόσθεσε στον κυρίως Νόμο το άρθρο 23Α, στην οποία αναφέρονται τα εξής: «2.5 Η τροποποίηση σκοπό έχει την άρση οποιασδήποτε αδικίας ενδεχόμενα θα μπορούσε να προκληθεί για ακύρωση Διαθήκης για καθαρά τυπικούς λόγους όπως για παράδειγμα στην περίπτωση που, παρότι ο Διαθέτης υπέγραψε την Διαθήκη και όλες τις σελίδες αυτής, επειδή κάποιος Μάρτυρας παρέλειψε να μονογράψει μία σελίδα της Διαθήκης, αυτή να κινδυνεύει να κηρυχθεί άκυρη την στιγμή που μπορούν πολύ εύκολα οι Μάρτυρες να επιβεβαιώσουν προς ικανοποίηση Δικαστηρίου, ότι όντως η Διαθήκη εκτελέστηκε από τον Διαθέτη στην παρουσία τους.» ΄Αρα πρέπει να ικανοποιούνται και οι τέσσερεις προϋποθέσεις για να είναι μία διαθήκη έγκυρη αλλά εάν σε μία ή περισσότερες από τις προϋποθέσεις παρατηρείται κάποια παράλειψη ή λάθος με κίνδυνο να θεωρηθεί ένεκα αυτού, από το Δικαστήριο, ότι η διαθήκη δεν είναι έγκυρη, γι΄ αυτό το λόγο δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο από το άρθρο 23Α του Νόμου να προβεί σε διόρθωση. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να παρατηρήσω ότι και ο Κοινοτάρχης Ποταμού Γερμασόγειας Λεμεσού εξέδωσε το πιστοποιητικό κληρονόμων με βάση το περιεχόμενο της διαθήκης και όχι με βάση τα όσα γνωρίζει ο ίδιος ως προς τον αριθμό των κληρονόμων και τα στοιχεία εκάστου. Ενόψει όλων των πιο πάνω δεν βρίσκω το αίτημα της Αιτήτριας δικαιολογημένο και θα απορριφθεί η Αίτηση της. Η Αίτηση απορρίπτεται. (Υπ.) Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΣΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο