INDRANI KUSUMALATHA GEDARA ν. ΝΙΚΟΛΑ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ, Αριθμός Αγωγής : 423/17, 25/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A51 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Ε.Δ. Αριθμός Αγωγής : 423/17 Μεταξύ INDRANI KUSUMALATHA GEDARA Αιτήτριας -και- ΝΙΚΟΛΑ ΠΡΟΚΟΠΙΟΥ Καθ' ου η αίτηση Αίτηση Έρευνας ημερομηνίας 27/7/2017 Ημερομηνία : 25 / 1 /2018 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγουσα - Αιτήτρια : κος Ιωαννίδης με κα Σφήκα Για τον Εναγόμενο - Καθ' ου η αίτηση: κος Ατάου και κα Οικονομίδου για Νέστορα Νικηφόρου ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι η αίτηση της Ενάγουσας - Αιτήτριας ημερομηνίας 22/07/2017, με την οποία ζήτησε την εξέταση του Εναγομένου- Καθ ου η αίτηση , αναφορικά με τη δυνατότητά του να καταβάλλει μηνιαία δόση προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους στην παρούσα αγωγή. Ο Εναγόμενος Καθ' ου η αίτηση την 22/11/2017 καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ένστασης. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ο Καθ' ου η αίτηση δήλωσε ότι έχει μηδαμινές απολαβές , είναι εγγεγραμμένος άνεργος και ότι εμποδίζεται λόγω ψυχολογικών προβλημάτων να εργαστεί. Επισύναψε, στην ένστασή του, προς υποστήριξη της θέσης του, ως Τεκμήριο Α πιστοποιητικό από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο δεικνύει ότι οι ασφαλιστέες του αποδοχές για το έτος 2016 ήταν μηδαμινές. Ως Τεκμήριο Β επισυνάφθηκε βεβαίωση ότι είναι άνεργος, Τεκμήριο Γ Ιατρικό πιστοποιητικό ημερ 20/11/2017 από τον Δρα Σίμο Κυριακίδη Ψυχίατρο, Τεκμήριο Δ κατάσταση τραπεζικού λογαριασμού ημερ 17/11/2017 από τη Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα Λτδ, ο οποίος παρουσιάζει χρεωστικό υπόλοιπο, ενώ τέλος κατέθεσε ως τεκμήριο Ε πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας από το Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας, το οποίο δεικνύει ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν είναι εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ακίνητης ιδιοκτησίας. Στη βάση των πιο πάνω, ο Καθ' ου η αίτηση ισχυρίστηκε ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό. Αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι δεν εργάζεται και δεν έχει εισοδήματα. Σε υποβολές ότι ασκεί ή μπορεί να ασκεί συγκεκριμένες εργασίες δήλωσε ότι κατά το παρελθόν άσκησε περιστασιακά το επάγγελμα του κομμωτή και βοήθησε τον αδελφό του σε κάποιες εργασίες, κάτι που αδυνατεί να πράξει σήμερα παραπέμποντας στο πρόβλημα που διαπίστωσε ο γιατρός. Δήλωσε επίσης, ότι βασίζεται στα αδέλφια του για την συντήρησή του και την κάλυψη των οικονομικών αναγκών του. Σημειώνεται ότι δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία που να αποδεικνύει ότι ο Καθ' ου η αίτηση σήμερα εργάζεται και οι πλείστες υποβολές του συνηγόρου της Αιτήτριας περιστρέφονται γύρω από τη δυνατότητα του Καθ' ου η αίτηση να εργαστεί. Ενόψει των πιο πάνω και στη βάση ιδίως των Τεκμηρίων Α & Β επί της ένστασης κρίνω ότι ο Καθ ου η αίτηση δεν εργάζεται σήμερα. Κατά την ακρόαση της υπόθεσης πέραν του Καθ' ου η αίτηση κλήθηκε προς αντεξέταση και ο Δρ Σίμος Κυριακίδης ο οποίος δήλωσε ότι είναι Ιατρός Ψυχίατρος, ασκεί το επάγγελμα του Ψυχιάτρου από δεκαετίας και εξέτασε δύο φορές τον Καθ' ου η Αίτηση. Ο πιο πάνω μάρτυρας αντεξετάστηκε υπό την ιδιότητά του ως Ιατρός Ψυχίατρος. Ο Δρ Κυριακίδης υιοθέτησε το Ιατρικό Πιστοποιητικό ημερ. 20/11/2017, το οποίο κατατέθηκε για σκοπούς της διαδικασίας ως Τεκμήριο 1. Αντεξεταζόμενος επί μακρόν από τον συνήγορο της αιτήτριας παρέμεινε σταθερός στη θέση ότι ο Καθ' ου η αίτηση παρουσίασε ψυχωσική διαταραχή η οποία, όπως εξήγησε είναι ομάδα διαταραχών, η οποία περιλαμβάνει και τη σχιζοφρένεια για τη διάγνωση της οποίας διερευνάται ο Καθ' ου η αίτηση και ενόσω τελεί υπό τέτοια διερεύνηση δεν μπορεί να εργαστεί. Περαιτέρω τόνισε ότι, εάν ο Καθ΄ου η αίτηση όντως πάσχει από σχιζοφρένεια, δεν θα μπορεί να εργαστεί, τονίζοντας ότι ο ψυχιατρικός ασθενής μπορεί να υποτροπιάσει σε περίπτωση που υποβληθεί σε έντονο ψυχιατρικό στρες. Σε κάθε περίπτωση ο Δρ Κυριακίδης δήλωσε ότι η δυνατότητα για εργασία ενός ασθενούς που πάσχει από ψυχωσική διαταραχή αποφασίζεται από τον γιατρό και ότι ο ίδιος κρίνει ότι για έναν χρόνο από τότε που συνέταξε το ιατρικό πιστοποιητικό δεν θα μπορεί να εργάζεται, καθότι ενδεχόμενο στρες θα επιδεινώσει την κατάστασή του. Η μαρτυρία του Δρος Κυριακίδη δεν αντικρούστηκε με άλλη μαρτυρία, ώστε να απαιτείται το δικαστήριο να αξιολογήσει επί διιστάμενων εκδοχών. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Wynne Barry ν. David Costaki Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Kωστάκη Δαυίδ Mαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου),
(2009)1 Α.Α.Δ. 1138, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : «Όταν υπάρχει μια μόνο εκδοχή ως προς τα γεγονότα, τότε συνήθως αυτό που απομένει να εξεταστεί, εκτός και αν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με το μάρτυρα και την αξιοπιστία του, είναι αν τα γεγονότα όπως βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο» Σχετική επίσης είναι και η απόφαση στην υπόθεση R.C.K. Sports Ltd. v. Personal Advertising Ltd.
(1996)1 Α.Α.Δ. 1074. Ενώ ως προς την υποχρέωση του Δικαστηρίου να αξιολογήσει επί διιστάμενης Ιατρικής μαρτυρίας σχετική είναι η απόφαση Daria Novichkova ν. Θέμη Βλάβη,
(2012)1 Α.Α.Δ.
- Ασφαλώς δεν παραγνωρίζεται το καθήκον του Δικαστηρίου να αιτιολογήσει την αποδοχή ή την απόρριψη της μαρτυρίας του πραγματογνώμονα. Σχετικά παραπέμπω στο Σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη Το Δίκαιο της Απόδειξης , Ουσιαστικές και Δικονομικές Πτυχές σελ
- Τονίζεται περαιτέρω ότι ο μάρτυρας - πραγματογνώμονας κατ εξαίρεση του γενικού κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του. Σχετική είναι η απόφαση Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 ΑΑΔ 746. Στην παρούσα λαμβάνω υπόψη το γεγονός ότι ο Δρ Κυριακίδης κατέχει την ιδιότητα του Ιατρού Ψυχιάτρου, ασκεί το επάγγελμα για 10 συναπτά έτη ώστε να συνάγεται ότι κατέχει τόσο τα αναγκαία ακαδημαϊκά προσόντα όσο και την αναγκαία πείρα και δέχομαι ότι η μαρτυρία του αποτελεί μαρτυρία πραγματογνώμονα. Άλλωστε η πραγματογνωμοσύνη του δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά της Αιτήτριας, η οποία τον κλήτευσε προς αντεξέταση. Ο εν λόγω μάρτυρας απάντησε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν στη βάση των πορισμάτων της ιατρικής και η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε σε κανένα στάδιο της αντεξέτασης. Παράλληλα τα όσα ανέφερε ως εκ της πείρας, της ιδιότητάς του αλλά και όσα συνήχθησαν από την εξέταση του Καθ' ου η αίτηση δεν αντικρούστηκαν με οποιαδήποτε μαρτυρία. Ειδικότερα, οι θέσεις που υπέβαλε ο συνήγορος της Αιτήτριας, ότι ο Καθ' ου η αίτηση μπορεί να εργαστεί επειδή δεν αντιμετωπίζει κινητικό πρόβλημα, απαντήθηκε από τον Δρ Κυριακίδη με βάση την Ιδιότητα του ως Ψυχίατρος, ότι ο ασθενής μπορεί να υποτροπιάσει εάν υποβληθεί σε στρες. Η πιο πάνω θέση του γιατρού δεν αντικρούσθηκε με άλλη ιατρική μαρτυρία και δεν συμφωνώ με τον συνήγορο της Αιτήτριας ότι στερείται λογικής. Περαιτέρω το γεγονός ότι ο Καθ' ου η αίτηση μπορεί να υποστεί στρες σε οποιοδήποτε χώρο, ως υποβλήθηκε από τον συνήγορο της Αιτήτριας, δεν σημαίνει ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει τη δυνατότητα να εργαστεί. Ούτε το γεγονός ότι ο Ιατρός δεν έφερε τις σημειώσεις του μαζί του μπορεί να επηρεάσει την αξιοπιστία του, ως εισηγήθηκε ο συνήγορος της Αιτήτριας, καθότι ήταν εμφανές ότι τα όσα ανέφερε ο μάρτυρας βασίζονταν στην κλινική εξέταση του Καθ' ου η αίτηση. Στη βάση όλων των ανωτέρω, κρίνω τη μαρτυρία του Δρος Κυριακίδη αξιόπιστη και εν πάση περιπτώσει δεν διαπιστώνω ότι υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με τον συγκεκριμένο μάρτυρα και την αξιοπιστία του. Τα όσα εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας με την αγόρευσή του σχετικά με την αξιοπιστία του γιατρού δεν κρίνω ότι μπορούν να καταστήσουν τον εν λόγω μάρτυρα αναξιόπιστο. Συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία του και τη θέση του περί ανικανότητας του Καθ' ου η αίτηση προς εργασία για τουλάχιστον έναν χρόνο από την 20/11/2017, ημερομηνία σύνταξης του Ιατρικού Πιστοποιητικού Τεκμήριο 1 . Νομική Πτυχή Η εξουσία του δικαστηρίου να εκδώσει διάταγμα καταβολής μηνιαίων δόσεων προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους του οφειλέτη πηγάζει από το άρθρο 90
(1)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ 6, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα : «90.-
(1)Το Δικαστήριο δύναται, αν κρίνει τούτο σκόπιμο κατά ή μετά την εξέταση που γίνεται δυνάμει του Μέρους VIII, να διατάξει όπως το οφειλόμενο δυνάμει της απόφασης χρέος πληρωθεί με δόσεις κατά τις ημερομηνίες και στα ποσά που ήθελε κρίνει εύλογα και εντός των οικονομικών δυνατοτήτων του οφειλέτη.» Ως έχει νομολογηθεί η έκδοση διατάγματος αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις συναρτάται άμεσα με τη διαφύλαξη του κύρους της δικαστικής διαδικασίας. Στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου
(2000)1 Α.Α.Δ. 1034 έχουν λεχθεί τα ακόλουθα σχετικά : «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτους δικαίου». Η φύση της παρούσας διαδικασίας είναι ανακριτικού χαρακτήρα (Νέα ΣΠΕ Αραδίππου ν. Παναγιώτη Κυριάκου Γεωργίου
(2000)1 ΑΑΔ 1221) και ο καθορισμός του κατά πόσο ο Καθ΄ου η αίτηση έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό καθώς και το ύψος της δόσης επαφίεται στο δικαστήριο, το οποίο αποφασίζει με βάση την προσαγόμενη μαρτυρία. Όπως έχει νομολογηθεί , το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση Βασιλειάδης Γιαννάκης ν. Χαράλαμπου Τσουρή,
(2007)1 Α.Α.Δ. 43. Έχει τονισθεί από τη Νομολογία ότι αντικείμενο της έρευνας δεν είναι η οικονομική ικανότητα αλλά διερευνάται η οικονομική δυνατότητα του χρεώστη, ώστε να μην επαρκεί για τη μη έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων η έλλειψη εισοδημάτων που οφείλεται σε απλή έλλειψη βούλησης για εργασία . Σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση Νίτσα Χριστάκη ή άλλως Παγωνίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρω Μιχαήλ
(1998)1 Α.Α.Δ. 422 Ασφαλώς, η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στα όσα αναφέρει ο χρεώστης αλλά το δικαστήριο διατηρεί τη δυνατότητα να ακούσει και επιπλέον μάρτυρες και να αποφασίσει υπό το φως της ολότητας της μαρτυρίας. Στην υπόθεση Μιχαήλ κ.α. v. Α/φοί Πούλλου Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 1759 λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά «Η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στην εξέταση του χρεώστη. Το δικαστήριο μπορεί να ακούσει μάρτυρες, των οποίων η μαρτυρία κρίνεται ως αναγκαία για τους σκοπούς της έρευνας. Το δικαστήριο με βάση την ολότητα της ενώπιόν του μαρτυρίας μπορεί να διατάξει τον εξ' αποφάσεως χρεώστη να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος του με περιοδικές δόσεις.» Αποτελεί καλά θεμελιωμένη αρχή ότι στην περίπτωση που η αίτηση αφορά φυσικό πρόσωπο, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τον μισθό και τα εισοδήματα του οφειλέτη, τις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάζει την πληρωμή ποσού, το οποίο είναι περίσσευμα από το μισθό και τα εισοδήματά του, αφού πρώτα αφαιρεθεί εύλογο αναγκαίο ποσό για τη συντήρηση του ιδίου και των εξαρτωμένων του. Gesico Photographic v. J.K. Video
(1991)1 Α.Α.Δ. 134 Ως προς διακρίβωση της οικονομικής ευχέρειας του οφειλέτη λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του ίδιου και των εξαρτωμένων του ως προς τη στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη . Σχετικές είναι οι αποφάσεις Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686) και Μιχαήλ v. Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(1993)1 Α.Α.Δ. 812. Τα πιο πάνω τελούν πάντοτε υπό τον όρο ότι έχει καταδειχτεί οικονομική δυνατότητα του χρεώστη και μόνο αφού διαπιστωθεί ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του, το δικαστήριο προχωρεί με τον επακριβή καθορισμό του ποσού που θα καταβάλλεται μηνιαίως. Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686) «Εφόσον διαπιστωθεί μετά από συνεκτίμηση των οικονομικών πόρων (πηγές εισοδήματος) και ουσιαστικών αναγκών (αναγκαία έξοδα) του χρεώστη ότι αυτός είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις, ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου» Με γνώμονα τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές θα προχωρήσω να εξετάσω την υπό κρίση αίτηση. Στην υπό κρίση υπόθεση έχει διαφανεί από την ενώπιών μου μαρτυρία ότι σήμερα ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν εργάζεται και δεν έχει οποιοδήποτε εισόδημα. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Αιτήτριας παρόλο που αγορεύοντας υποστήριξε ότι ο Καθ' ου η αίτηση μπορεί να διαταχθεί να καταβάλλει το ποσό των € 500 μηνιαίως, αναγνώρισε ότι δεν υπάρχει ενώπιον του δικαστηρίου μαρτυρία αναφορικά με τα εισοδήματα του Καθ' ου η αίτηση και επικέντρωσε την επιχειρηματολογία του στο ότι ο Καθ' ου η αίτηση έχει εν πάση περιπτώσει τη δυνατότητα να εργαστεί. Δεν διαλανθάνει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι όντως, σύμφωνα με τη Νομολογία, όπου διαπιστώνεται ότι υπάρχει η δυνατότητα για εργασία και ελλείπει μόνο η αναγκαία βούληση προς εργασία , μπορεί να εκδοθεί διάταγμα μηνιαίων δόσεων. Ενόψει του γεγονότος ότι σύμφωνα με τα τεκμήρια Α και Β φαίνεται ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει οποιοδήποτε εισόδημα αλλά και ενόψει της διαπιστωθείσας ανικανότητας, έστω προσωρινής για ένα έτος από την 20/11/2017 , προς εργασία, κρίνω ότι δεν υπάρχει υπόβαθρο γεγονότων ικανό για να βασισθεί το Δικαστήριο και να κρίνει ότι ο Καθ ου η αίτηση διατηρεί οικονομική δυνατότητα τέτοια, που να χωρεί η έκδοση διατάγματος καταβολής μηναίων δόσεων προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου , η παρούσα αίτηση απορρίπτεται. Ως προς το θέμα των εξόδων ενόψει της εξεταστικής φύσης της υπό κρίση αίτησης αλλά και του γεγονότος ότι η έλλειψη οικονομικής δυνατότητας του Καθ' ου η Αίτηση δεν μπορούσε να ήταν γνωστή στην Αιτήτρια κατά την καταχώρηση της Αίτησης , κρίνω ορθότερο όπως η κάθε πλευρά επωμιστεί τα δικά της έξοδα. ............... Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ. ΕΔ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ / cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο