← Κύπρος

Επί τοις αφορώσι τον Χατζηπέτρο Νικόλα Κτωρή, Διαχείριση αρ. 388/1985, 17/1/2018

Επί τοις αφορώσι τον Χατζηπέτρο Νικόλα Κτωρή, Διαχείριση αρ. 388/1985, 17/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A29 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Δικαιοδοσία Διαχείρισης Κληρονομιών Ενώπιον: Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Διαχείριση αρ. 388/1985 Επί τοις αφορώσι τον Χατζηπέτρο Νικόλα Κτωρή, τέως εκ Κατωκοπιάς, αποβιώσαντα 17 Ιανουαρίου, 2018 Για τους αιτητές Ελένη Χατζηπέτρου, Θεογνωσία Χατζηπέτρου, Μαρία Ανδρέα Χατζηπέτρου, Στέλλα Ανδρέα Χατζηπέτρου και Πέτρο Ανδρέα Χατζηπέτρου, εμφανίζεται ο κ.Γ.Λοϊζου για τους κ.κ.Κώστας Λοϊζου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Για τον καθ΄ου η αίτηση-διαχειριστή Μιχαήλ Χατζηπέτρου, εμφανίζεται ο κ.Γ.Κουρουπίδης για τους κ.κ.Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε. Απόφαση για την αίτηση ημερ. 06.04.2017 (αίτημα για την παύση διαχειριστή και τον διορισμό νέων διαχειριστών) ------------ Στις 09.09.1985 χορηγήθηκαν στον καθ΄ου η αίτηση-διαχειριστή Μιχαήλ Χατζηπέτρου («ο καθ΄ου η αίτηση») έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας του Χατζηπέτρου Νικόλα Κτωρή, ο οποίος απεβίωσε στις 06.08.1985 χωρίς διαθήκη («ο αποβιώσας»). Ο καθ΄ου η αίτηση τυγχάνει ένας εκ των τέκνων του αποβιώσαντος. Οι αιτήτριες Ελένη Χατζηπέτρου και Θεογνωσία Χατζηπέτρου τυγχάνουν θυγατέρες του αποβιώσαντος, ενώ οι αιτητές Μαρία Ανδρέα Χατζηπέτρου, Στέλλα Ανδρέα Χατζηπέτρου και Πέτρος Ανδρέα Χατζηπέτρου τυγχάνουν τέκνα του υιού του αποβιώσαντος, Ανδρέα Χατζηπέτρου, ο οποίος, επίσης, απεβίωσε («οι αιτητές», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου). Σύμφωνα με το καταχωρισμένο, στις 26.08.1985, εναρκτήριο ένδικο μέσο, αρχικοί δικαιούχοι σε συμφέρον της περιουσίας του αποβιώσαντος υπήρξαν η Χατζημαρίτσα Χατζηπέτρου (σύζυγος του αποβιώσαντος), oι αιτήτριες Θεογνωσία και Ελένη Χατζηπέτρου (θυγατέρες του αποβιώσαντος), ο καθ΄ου η αίτηση Μιχαήλ Χατζηπέτρου (υιός του αποβιώσαντος), η Ήβη Χατζηπέτρου (θυγατέρα του αποβιώσαντος) και ο Ανδρέας Χατζηπέτρου (υιός του αποβιώσαντος). Αποτελούν αδιαμφισβήτητα γεγονότα τα εξής: Οι εκ των αρχικών κληρονόμων του αποβιώσαντος Χατζημαρίτσα Χατζηπέτρου (σύζυγος) και Ανδρέας Χατζηπέτρου (υιός) απεβίωσαν εκκρεμούσης της προκείμενης διαχείρισης. Κληρονόμοι του αποβιώσαντος Ανδρέα Χατζηπέτρου είναι η Σωτηρούλα Ανδρέα Χατζηπέτρου (σύζυγος) καθώς και οι αιτητές Μαρία, Στέλλα και Πέτρος Ανδρέα Χατζηπέτρου (τέκνα). Μόλις στις 16.01.2009 κατεχωρίστηκε απογραφή της κληρονομιάς και μόλις στις 25.02.2011 κατεχωρίστηκαν ενδιάμεσοι λογαριασμοί της διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντος. Κατά τη δικάσιμο ημερ. 10.11.2016 ο φάκελος της διαδικασίας τέθηκε εκτός πινακίου με οδηγίες όπως ο καθ΄ου η αίτηση καταχωρεί, δύο φορές ετησίως, ένορκη δήλωση όσον αφορά στην πορεία εκδίκασης της αγωγής αρ. 1318/2011 (Ε.Δ.Λευκωσίας) Μιχάλης Χατζηπέτρου, ως διαχειριστής της περιουσίας του Νικόλα Χατζηπέτρου v. 1. Ελένης Χατζηπέτρου, προσωπικά και ως διαχειρίστριας της περιουσίας της Μαρίτσας Μιχαήλ Σπανού ή Χατζημαρίτσας Χατζηπέτρου 2. Ήβης Χατζηπέτρου 3. Μιχαήλ Στ. Μιχαήλ. Στις 06.04.2017 κατεχωρίστηκε η προκείμενη αίτηση («η αίτηση») δια της οποίας οι αιτητές επιδιώκουν την παύση του καθ΄ου η αίτηση, ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος, και τον διορισμό των αιτητριών Ελένης και Θεογνωσίας Χατζηπέτρου ως νέων διαχειριστριών της περιουσίας αυτής. Εξ αρχής σημειώνεται πως στην τελική γραπτή αγόρευση των ευπαίδευτων συνηγόρων των αιτητών επισυνάπτονται ενυπόγραφα έγγραφα συγκατάθεσης της κληρονόμου του αποβιώσαντος Ήβης Χατζηπέτρου (θυγατέρας) και της Σταυρούλας Ανδρέα Χατζηπέτρου (συζύγου του αποβιώσαντος κληρονόμου Ανδρέα Χατζηπέτρου). Δια των συγκαταθέσεων αυτών (ημερ. 02.11.2017 και 03.11.2017) δηλώνεται το γεγονός πως η Ήβη Χατζηπέτρου και η Σταυρούλα Ανδρέου Χατζηπέτρου εγκρίνουν τον διορισμό των αιτητριών Ελένης και Θεογνωσίας Χατζηπέτρου ως νέων διαχειριστριών του αποβιώσαντος. H αίτηση καταγράφει, ως νομικό της υπόβαθρο, τα άρθρα 52

(1)(α) και (β) και
(2), 57 και 58 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου (Κεφ. 189, ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια) και τους περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Κανονισμούς. Την αίτηση υποστηρίζει κοινή ένορκη δήλωση των αιτητών το κρίσιμο περιεχόμενο της οποίας έχει ως εξής: «........................
  1. Ο Διαχειριστής Μιχάλης Χατζηπέτρου, καταχώρησε Απογραφή της περιουσίας του αποβιώσαντος στις 16.01.2009 και, την ίδια ημέρα, ήτοι στις 16.01.2009, λόγω διαφωνίας του με τους κληρονόμους, καταχώρησε ενδιάμεση αίτηση για οδηγίες από το Δικαστήριο ως προς τη διανομή της κινητής και ακίνητης περιουσίας του πιο πάνω αποβιώσαντος και/ή για επαναφορά επ' ονόματι του αποβιώσαντος δύο κτημάτων, τα οποία είχε μεταβιβάσει ο Διαχειριστής Μιχάλης Χατζηπέτρου επ' ονόματι της συζύγου και κληρονόμου του αποβιώσαντος Μαρίτσας Μιχαήλ Σπανού ή Χατζημαρίτσας Χατζηπέτρου, προτού αυτή αποβιώσει τον Μάιο του
  3. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, στις 30.06.2009, με Ενδιάμεση Απόφασή του,..... απέρριψε την αίτηση του Διαχειριστή, για όλους τους λόγους που αναφέρονται σ' αυτήν.
  4. Ο Μιχάλης Χατζηπέτρου, στις 23.02.2011 καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας, σαν Διαχειριστής της περιουσίας του πιο πάνω αποβιώσαντος, την Αγωγή με Αρ. 1318/2011, εναντίον των δύο αδελφών του και κληρονόμων Ελένης Χατζηπέτρου (ως διαχειρίστριας της περιουσίας της Μαρίτσας Μιχαήλ Σπανού ή Χατζημαρίτσας Χατζηπέτρου) και της Ήβης Χατζηπέτρου, ως επίσης και του Μιχάλη Μιχαήλ, υιού της αδελφής του και κληρονόμου Ελένης Χατζηπέτρου. Με την εν λόγω Αγωγή ζητούσε από το Δικαστήριο όπως ακυρώσει τη μεταβίβαση των δύο ακινήτων ....τα οποία είχε μεταβιβάσει επ' ονόματι της μητέρας του, συζύγου και κληρονόμου του πιο πάνω αποβιώσαντος, προτού αυτή αποβιώσει, και όπως επί λέξει αναφέρεται στην παράγραφο
(7)της εν λόγω αγωγής: "από λανθασμένη εκτίμηση των υποχρεώσεων του εκ του νόμου ως διαχειριστή ...". ...
  1. Ο Μιχάλης Χατζηπέτρου, σαν Διαχειριστής της περιουσίας του πιο πάνω αποβιώσαντος, από το διορισμό του μέχρι σήμερα, ήτοι για περίοδο 32 χρόνων περίπου, παρέλειψε εσκεμμένα να διανείμει την περιουσία στους κληρονόμους. Περαιτέρω, διαχειρίζεται αυτήν χωρίς οποιαδήποτε ενημέρωση προς τους κληρονόμους. Όπως δε ο ίδιος ισχυρίζεται, ...... προέβη σε λανθασμένες μεταβιβάσεις κτημάτων των οποίων ζητά την ακύρωση, από λανθασμένη εκτίμηση των εκ του νόμου υποχρεώσεών του ως διαχειριστή.
  2. Ο Διαχειριστής Μιχάλης Χατζηπέτρου, στην Ένορκο Δήλωσή του, ημερομηνίας 16.01.2009, στο φάκελο της Διαχείρισης με τον πιο πάνω αριθμό και τίτλο, κάνει αναφορά σε συμφωνία μεταξύ των κληρονόμων, για τη διανομή της περιουσίας, χωρίς να δικαιολογήσει ή να εξηγήσει τον λόγο για τον οποίο μέχρι σήμερα δεν εφάρμοσε τη συμφωνία αυτή.
  3. Η όλη διαδικασία της Διαχείρισης εκκρεμεί για περίοδο πέραν των 31 χρόνων και είναι αβέβαιο, λόγω της συμπεριφοράς του Διαχειριστή Μιχάλη Χατζηπέτρου, πότε και εάν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή.
  4. Είναι επιθυμία μας, να παυθεί ο Διαχειριστής Μιχάλης Χατζηπέτρου και να διοριστούν ως νέοι διαχειριστές η Ελένη Χατζηπέτρου και η Θεογνωσία Χατζηπέτρου, οι οποίες είναι σε θέση να μεταβιβάσουν την περιουσία του αποβιώσαντος στους κληρονόμους μετά το διορισμό του και να ενεργήσουν προς το συμφέρον της διαχείρισης. ................» Η αίτηση αντιμετωπίζει την γραπτή ένσταση του καθ΄ου η αίτηση η οποία κατεχωρίστηκε στις 27.10.2017 και ο λόγοι της οποίας συνοψίζονται ως εξής:
(1)Η αίτηση είναι καταχρηστική, καταπιεστική και ενοχλητική. Κατεχωρίστηκε δε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση.
(2)Η αίτηση είναι επί της ουσίας αβάσιμη. Οι αιτητές δεν αποκαλύπτουν επαρκείς λόγους ή οιονδήποτε σφάλμα του καθ΄ου η αίτηση ώστε να δικαιολογείται η παύση του ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος και η αντικατάστασή του.
(3)Οι αιτητές είχαν και έχουν συμφέροντα αντίθετα προς την περιουσία του αποβιώσαντος.
(4)Ο καθ΄ου η αίτηση κατεχώρισε την αγωγή αρ. 1318/2011 (Ε.Δ. Λευκωσίας) εναντίον και της αιτήτριας Ελένης Χατζηπέτρου. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του καθ΄ου η αίτηση ημερ. 27.10.2017 ο οποίος, επί της ουσίας, αναφέρει τα εξής: «.........................
  1. Με την εν τίτλω και αριθμό Διαχείριση έχω λάβει έγγραφα Διαχείρισης της περιουσίας του ως άνω αποβιώσαντα και στις 25/2/11 έχω καταχωρήσει ενδιάμεσους λογαριασμούς. Μέχρι σήμερα δεν έχω καταφέρει να διαμοιράσω ολόκληρη την Περιουσία του ως άνω αποβιώσαντα καθότι διαπίστωσα ότι ακίνητα της Περιουσίας που αφορούν την εν τίτλω και αριθμό διαχείριση έχουν μεταβιβαστεί εκ λάθους και/ή εκ καλόπιστου λάθους και/ή εκ παραδρομής στη μητέρα μου πριν το θάνατό της.
  2. Έτσι, κατά ή περί την 23/2/2011 υπό την ιδιότητα μου ως διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα Χατζηπέτρου Νικόλα Κτωρή καταχώρησα την αγωγή με αρ. 1318/2011 με την οποία επιδιώκω την ακύρωση της μεταβίβασης των ακινήτων (α) Αρ. εγγραφής 19219, τεμ. 1657, Φ/Σχ. 29/14 εις Μένοικο το ΟΛΟ μερίδιο και (β) Αρ. εγγραφής 19221, τεμ. 1659, Φ/Σχ. 29/14 εις Μένοικο 1/2 μερίδιο στους Ελένη Χατζηπέτρου, Ήβη Χατζηπέτρου και Μιχάλη Στ. Μιχαήλ. Αντίγραφο της εν λόγω αγωγής βρίσκεται ήδη στο φάκελο του δικαστηρίου ως τεκμήριο στους ενδιάμεσους λογαριασμούς ημερ. 25/2/
  3. Τα ίδια ακίνητα είναι μέρος της Περιουσίας του αποβιώσαντα.
  4. Έκτοτε η αγωγή ορίστηκε για Ακρόαση σε διάφορες ημερομηνίες χωρίς όμως να αρχίσει η ακροαματική διαδικασία. Σήμερα η αγωγή είναι ορισμένη για Ακρόαση στις 16.11.
  6. Να σημειώσω περαιτέρω ότι ούτε η αιτήτρια Ελένη Χατζηπέτρου, διαχειρίστρια της Περιουσίας της αποβιωσάσης μητέρας μας έχει καταφέρει να ολοκληρώσει τη διαχείριση για άγνωστους σε εμένα λόγους.
  7. Με οδηγίες του Δικαστηρίου από καιρό εις καιρόν καταχωρούσα σχετικές ένορκες δηλώσεις στις οποίες περιέγραφα την πορεία της ρηθείσας αγωγής και ως εκ τούτου οι κληρονόμοι μπορούσαν να ενημερώνονταν με σχετική έρευνα στο φάκελο της υπόθεσης. Οι ένορκες δηλώσεις μου είναι καταχωρημένες στο φάκελο της υπόθεσης.
  8. Περαιτέρω, εξ όσων γνωρίζω οι προτιθέμενες διαχειρίστριες έχουν βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό και η κατάσταση υγείας τους δεν θα τους επιτρέψει να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για την ολοκλήρωση της εν τίτλω διαχείρισης.
  9. Επιπλέον, ως αληθώς αναφέρω ο μόνος λόγος που οι αιτητές εγείρουν την παρούσα διαδικασία είναι για να πετύχουν την απομάκρυνσή μου ως διαχειριστής ώστε να μην μπορώ να συνεχίσω τη δικαστική διαδικασία εναντίον ορισμένων κληρονόμων για την ακύρωση μεταβιβάσεων ακινήτων της Περιουσίας του αποβιώσαντα, πράγμα που επιδιώκω με την ανωτέρω αριθμό αγωγή. ........................» Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με τις εκατέρωθεν αγορεύσεις. Δεν επεχειρήθηκε η παρουσίαση περαιτέρω μαρτυρίας και ούτε ζητήθηκε η αντεξέταση οιουδήποτε των μαρτύρων. Μελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία, υπό το πρίσμα και των όσων οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων εισηγήθηκαν δια των τελικών αγορεύσεών τους. Σημειώνονται και διαπιστώνονται τα ακόλουθα:
(1)Η αίτηση, ως ενδιάμεση, βασίζεται και επί της Δ.48 και διέπεται από τον αυστηρό κανόνα της ανάγκης καταγραφής, στο σώμα της, όλων των νομοθετικών διατάξεων επί των οποίων αυτή βασίζεται. Η Δ.48, ως νομοθετική διάταξη η οποία στοιχειοθετεί τη νομική βάση της αίτησης, έπρεπε να είναι καταγεγραμμένη στο σώμα της (Μαχλουζαρίδης v. Ιωαννίδη κ.α.
(1990)1 Α.Α.Δ. 965, 970). Η απουσία της Δ.48 από την καταγεγραμμένη, στο σώμα της αίτησης, νομικής της βάσης, αποτελεί, δυνάμει της Δ.64, παρατυπία. Τέτοια παρατυπία δύναται, στις κατάλληλες περιπτώσεις, να θεραπευθεί. Οι παράμετροι άσκησης της σχετικής διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου εξετάσθηκαν στην απόφαση Wunderlich κ.α. v. Παναγιώτου
(1999)1 (Α) Α.Α.Δ. 366, 377-8 όπου αναφέρονται τα εξής: «Το θέμα έχει τύχει αντιμετώπισης από το Αγγλικό Εφετείο στην Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union
(1985)1 W.L.R. 513, 520, 521,
  1. Στην υπόθεση εκεινη έχει ερμηνευθεί η νέα αγγλική Δ.2 - αντιστοιχεί με τη δική μας νέα Δ.64 - και από τη μελέτη της απόφασης προκύπτουν τα εξής:
  2. Όπου διαπιστώνεται παρατυπία λόγω παράλειψης συμμόρφωσης με τους Θεσμούς το παράτυπο μέτρο ή έγγραφο παραμένει παράτυπο inter partes μέχρις ότου το ζήτημα εξεταστεί από το δικαστήριο δυνάμει της νέας Δ.64 θ.
  4. Επιβάλλεται η εξέταση του ζητήματος της παρατυπίας από το δικαστήριο έστω και αν τέτοιο ζήτημα δεν είχε εγερθεί από τους διάδικους.
  5. Η παραίτηση της άλλης πλευράς, με τρόπο ρητό ή εξυπακουόμενο, από το δικαίωμα που της παρέχεται λόγω της παρατυπίας αποτελεί καλό λόγο για να γίνει αποδεκτή η παρατυπία.
  6. Ένας από τους κύριους λόγους που λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει της Δ.6 θ.2 είναι ο δυσμενής επηρεασμός (prejudice) της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας. Ωστόσο η νέα Δ.64 θ.2 είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει στο δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για να απονέμει δικαιοσύνη.
  7. Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, το δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία στην οποία έχει σημειωθεί η παρατυπία ή - διαζευκτικά - «να εκδώσει τέτοιο διάταγμα αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον». Το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Λόρδου Δικαστή Slade - στις σελ. 522-523 - είναι διαφωτιστικό: «Where, in the course of prοceedings, the court finds that a failure of the nature referred to in ord. 2,r.1
(1)has occurred, which has not been waived by the other party either expressly or by implication, it is given by Ord. 2, r.1
(2)a choice of courses to pursue at its own discretion, whether or not an application under Ord.2, r.2 is before it. In such a situation in the exercise of its discretion under rule 1
(2), it may either adopt the more draconian course of setting aside wholly οr in part the proceedings in which the failure occurred;..alternatively, it may 'make such order..dealing with the proceedings generally as it thinks fit'. The last mentioned words are, in my opinion, manifestly wide enough to empower it to make a dispensing order waiving the relevant irregularity see, for example, Leal v. Dunlop Bio-Processes International Ltd
(1984)1 W.L.R. 874, 880F, per Stephenson L.J.» Στην προκείμενη περίπτωση, η ένσταση καταγράφει μεν ως νομική της βάση, μεταξύ άλλων, και τη Δ.48 θ.4, πλην όμως, ουδείς από τους λόγους ένστασης αφορά σε αντικανονικότητα της αίτησης και/ή σε ελλιπές νομικό υπόβαθρό της. Περαιτέρω, και δεδομένου του τρόπου χειρισμού της υπόθεσης από τους ευπαίδευτους συνηγόρους του καθ΄ου η αίτηση καθώς και του περιεχομένου της τελικής αγόρευσής τους, προκύπτει πως ουδέποτε η πλευρά του καθ΄ου η αίτηση έθεσε το ζήτημα της συγκεκριμένης παρατυπίας της αίτησης και ουδέποτε υπέβαλε αίτημα για την απόρριψή της ένεκα της παρατυπίας αυτής. Υπό αυτές τις περιστάσεις, και λαμβάνοντας καθοδήγηση από τα όσα σχετικά αναφέρονται στην απόφαση Wunderlich κ.α. v. Παναγιώτου (ανωτέρω), κρίνεται πως δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου προς το σκοπό θεραπείας της συγκεκριμένης παρατυπίας. Ως έχουν εξελιχθεί τα γεγονότα, η θεραπεία της συγκεκριμένης παρατυπίας δεν θα θέσει σε δυσμενή θέση την πλευρά του καθ΄ου η αίτηση. Εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου η παρατυπία της αίτησης, η οποία συνίσταται στην παράλειψη καταγραφής, στο σώμα της, και της Δ.48, ως μέρους της νομικής της βάσης, θεραπεύεται.
(2)΄Αμα τη παραχωρήσει των εγγράφων διαχείρισης, ο διαχειριστής καθίσταται προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος (άρθρο 31 του Κεφ. 189) και θεωρείται ως καταπιστευματοδόχος (trustee) της κινητής και ακίνητης περιουσίας του (Milligton Ward v. Republic
(1970)1 C.L.R. 88), Ioannou v. Demetriou and another
(1983)1 C.L.R. 892) Cacoyiannis v. The Republic
(1988)3 C.L.R. 1860). Ως προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος, ο διαχειριστής έχει ευρείες εξουσίες και συγκεκριμένα καθήκοντα, ως αυτά ορίζονται από το κοινοδίκαιο (common law) και τις αρχές του δικαίου της επιείκειας (equity) (άρθρο 31 του Κεφ. 189). Αυτές τις εξουσίες και αυτά τα καθήκοντα, ο διαχειριστής οφείλει να τα ασκεί ορθά, έντιμα και καλόπιστα, επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια, δηλαδή την επιμέλεια που θα επεδείκνυε, σε ανάλογη περίπτωση, ο συνετός άνθρωπος. Ιδίως, ο διαχειριστής οφείλει, το ταχύτερο δυνατόν, με εντιμότητα και επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια (α) να συλλέξει και να συναθροίσει την κληρονομιά, (β) να καταβάλει τις δαπάνες της κηδείας και τα νόμιμα χρέη του αποβιώσαντος, κατά την θεσμοθετημένη προτεραιότητα, (γ) να αποτιμήσει το εναπομείναν μέρος της κληρονομιάς και (δ) να διανήμει το μέρος αυτό ως ο νόμος ορίζει (άρθρο 41 του Κεφ.189). Σε αντίθετη περίπτωση ο διαχειριστής φέρει προσωπική ευθύνη (δείτε την απόφαση στις Συνεκδικασθείσες Πολιτικές Εφέσεις αρ. 12/2011 κ.α. Λάκης Βασιλείου προσωπικά και/ή υπό την ιδιότητά του ως διαχειριστή της περιουσίας του Περικλή Δημητρίου v. Αρέστη Βρόντη, ημερ. 20.11.2015). Δυνάμει του άρθρου 45 του Κεφ. 189 κάθε διαχειριστής υποχρεούται όπως, εντός δύο ετών από την ανάληψη των καθηκόντων του, καταχωρίσει, στο Δικαστήριο, τους λογαριασμούς της διαχείρισης την οποίαν αυτός διενήργησε. Εάν η διαχείριση της περιουσίας του αποβιώσαντος δεν διεκπεραιωθεί εντός της διετίας, τότε ο διαχειριστής υποχρεούται να καταχωρίσει δήλωση η οποία να εξηγεί τους λόγους για το γεγονός αυτό. Ο διαχειριστής υποχρεούται, περαιτέρω, να καταθέτει εξαμηνιαίους λογαριασμούς της διαχείρισης έως ότου αυτή διεκπεραιωθεί.
(3)Η ιδιότητα του διαχειριστή (ως προσωπικού αντιπροσώπου της περιουσίας αποβιώσαντος) τερματίζεται, κανονικώς, με την διεκπεραίωση της διαχείρισης, όταν δηλαδή υποβληθούν και εγκριθούν, από το Δικαστήριο, οι τελικοί λογαριασμοί της διαχείρισης (Πιερίδης v. Keshishian
(1996)1 Α.Α.Δ. 224). Η ιδιότητα του διαχειριστή δύναται να τερματισθεί και κατόπιν σχετικής διαταγής του Δικαστηρίου, ως το άρθρο 52 του Κεφ. 189 ορίζει. Τέτοια διαταγή δύναται να εκδοθεί αυτεπαγγέλτως ή επί τη βάσει αίτησης οιουδήποτε προσώπου έχει συμφέρον στην κληρονομιά και εφ΄όσον αποδειχθεί η εκ μέρους του διαχειριστή οιαδήποτε εσκεμμένη παράλειψη (willful neglect) ή το εκ μέρους του διαχειριστή οιονδήποτε παράπτωμα (misconduct), εν σχέσει με τη διαχείριση της κληρονομιάς. Ως «εσκεμμένη παράλειψη» και/ή «παράπτωμα» νοούνται η εκ μέρους του διαχειριστή εκ προθέσεως διενέργεια ή αποφυγή διενέργειας ορισμένης πράξης, την οποίαν αυτός είχε καθήκον να διενεργήσει ή είχε καθήκον να αποφύγει, και εν σχέσει με την οποίαν αυτός γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει, με την επίδειξη της δέουσας επιμέλειας, το καθήκον του. Eφ΄όσον κύριο καθήκον του διαχειριστή, ως καταπιστευματοδόχου της περιουσίας του αποβιώσαντος, είναι η προστασία της περιουσίας αυτής καθώς και η προστασία των νομίμων συμφερόντων των δικαιούχων αυτής, κατά την εξέταση αίτησης για την παύση και την αντικατάσταση διαχειριστή ελέγχεται η διαχρονική του δράση. Ο έλεγχος για να διαπιστωθεί κατά πόσον ο διαχεριστής έντιμα, καλόπιστα και με τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια διενήργησε τα δέοντα γίνεται και επί τη βάσει του περιεχομένου του φακέλου της διαδικασίας. Ο φάκελος αυτός επιμαρτυρεί και τις διαδικαστικές ενέργειες στις οποίες ο διαχειριστής, κατά καιρούς, προέβηκε ή παρέλειψε να προβεί, αναλόγως (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Θεμιστοκλέους v. Λεωνίδου
(2005)1 (Α) Α.Α.Δ. 417). Παρά το ότι η μη έγκαιρη καταχώριση απογραφής και λογαριασμών δεν αποτελεί, αφ΄εαυτής, ικανό λόγο για την παύση και αντικατάσταση διαχειριστή, εντούτοις, συνήθως, τέτοια παράλειψη σχετίζεται με μια γενικότερη ολιγωρία και αδράνεια του διαχειριστή. Τέτοια ολιγωρία και αδράνεια, σε συνδυασμό με την διάρκειά της καθώς και με άλλες περιστάσεις, δυνατόν να τεκμηριώνουν την εκ μέρους του διαχειριστή παράβαση των νόμιμων καθηκόντων του και την εν γένει ακαταλληλότητά του.
(4)Στην προκείμενη περίπτωση, μελέτη του περιεχομένου του φακέλου της διαδικασίας καθώς και της προσκομισθείσας μαρτυρίας καταδεικνύουν τις εκ μέρους του καθ΄ου η αίτηση εσκεμμένες παραλείψεις και/ή παραπτώματα. Συγκεκριμένα, μελέτη του περιεχομένου του φακέλου της διαδικασίας καθώς και της προσκομισθείσας μαρτυρίας καταδεικνύουν την εκ μέρους του καθ΄ου η αίτηση εκ προθέσεως διενέργεια ή αποφυγή διενέργειας πράξεων τις οποίες αυτός είχε καθήκον να διενεργήσει ή είχε καθήκον να αποφύγει και εν σχέσει με τις οποίες αυτός γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει, με την επίδειξη δέουσας επιμέλειας, το καθήκον του. Η διαπίστωση αυτή βασίζεται στα ακόλουθα: (α) Ως ο φάκελος της διαδικασίας επιμαρτυρεί και ο διαχειριστής παραδέχεται, ο ίδιος υπέβαλε απογραφή της περιουσίας του αποβιώσαντος μόλις στις 16.01.2009 και ενδιάμεσους λογαριασμούς μόλις στις 25.02.2011 (δείτε στην παρα.2 της ένορκης δήλωσης του ημερ. 27.10.2017). Για την επί δεκαετίες ολιγωρία του ο διαχειριστής δεν δίδει επαρκείς και πειστικές εξηγήσεις. Στην απουσία τέτοιων εξηγήσεων, η ολιγωρία αυτή κρίνεται ως εσκεμμένη. Ο καθ΄ου η αίτηση γνώριζε τα σχετικά καθήκοντά του ή, τουλάχιστον, αυτός όφειλε να τα γνωρίζει, εάν επεδείκνυε την δέουσα επιμέλεια και εάν ενεργούσε συνετά. Ας σημειωθεί πως ο φάκελος της διαδικασίας περιέχει (Ι) πληθώρα πρακτικών δικαστηρίου τα οποία δηλώνουν πως σε διάφορες δικασίμους η πλευρά του διαχειριστή ζητούσε και ελάμβανε χρόνο για την υποβολή τελικών λογαριασμών, (ΙΙ) πληθώρα ειδοποιήσεων του Πρωτοκολλητή Επικυρώσεως Διαθηκών προς τον καθ΄ου η αίτηση για συμμόρφωση προς αυτά τα νόμιμα καθήκοντά του εντός τακτών προθεσμιών και (ΙΙΙ) πρακτικά δικαστηρίου τα οποία δηλώνουν πως ο καθ΄ου η αίτηση παρέλειπε να είναι παρών σε κάποιες ορισθείσες δικασίμους με αποτέλεσμα να εκδίδονται εναντίον του εντάλματα σύλληψης. (β) Δια της ένορκης δήλωσής του ημερ. 27.10.2017, η οποία υποστηρίζει την ένσταση, ο καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται πως η καθυστέρηση στην διεκπεραίωση της διαχείρισης οφείλεται στην εκκρεμότητα της αγωγής αρ. 1318/2011 (Ε.Δ.Λευκωσίας) Μιχάλης Χατζηπέτρου, ως διαχειριστής της περιουσίας του Νικόλα Χατζηπέτρου v. 1. Ελένης Χατζηπέτρου, προσωπικά και ως διαχειρίστριας της περιουσίας της Μαρίτσας Μιχαήλ Σπανού ή Χατζημαρίτσας Χατζηπέτρου 2. Ήβης Χατζηπέτρου 3. Μιχαήλ Στ. Μιχαήλ. Δια της αγωγής αυτής, η οποία κατεχωρίστηκε στις 23.02.2011 και αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στους μοναδικούς ενδιάμεσους λογαριασμούς ημερ. 25.02.2011, ο καθ΄ου η αίτηση επιδιώκει την ακύρωση της εκ μέρους του μεταβίβασης δύο
(2)ακινήτων, τα οποία ανήκαν στην κληρονομιά του αποβιώσαντος, στην μητέρα του Χατζημαρίτσα Χατζηπέτρου (σύζυγο και κληρονόμο του αποβιώσαντος) πριν από το θάνατό της. Ο καθ΄ου η αίτηση ισχυρίζεται πως η μεταβίβαση αυτή έγινε «εκ λάθους και/ή εκ καλόπιστου λάθους και/ή εκ παραδρομής» (δείτε στην παρα.2 της ένορκης δήλωσης του καθ΄ου η αίτηση ημερ. 27.10.2017). Δεδομένου ότι η Χατζημαρίτσα Χατζηπέτρου απεβίωσε το Μάϊο του έτους 1998 (δείτε στην παρα.3 της ένορκης δήλωσης των αιτητών ημερ. 06.04.2017), αυτό το, κατ΄ισχυρισμόν, καλόπιστο λάθος και/ή αυτή η, κατ΄ισχυρισμόν, καλόπιστη παραδρομή έλαβαν χώραν πάρα πολλά χρόνια προηγουμένως. Ο καθ΄ου η αίτηση δεν αποκαλύπτει πότε ο ίδιος αντελήφθηκε αυτό το, κατ΄ισχυρισμόν, καλόπιστο λάθος του και/ή αυτήν την, κατ΄ισχυρισμόν, καλόπιστη παραδρομή του. Ακόμη και εάν ήθελε θεωρηθεί πως ο καθ΄ου η αίτηση αντελήφθηκε τα ανωτέρω κατά/ή περί τις 16.01.2009, οπότε και κατεχωρίστηκε, εκ μέρους του, ενδιάμεση αίτηση για την έκδοση οδηγιών του Δικαστηρίου περί της διανομής της περιουσίας του αποβιώσαντος, η ευθύνη του καθ΄ου η αίτηση δεν εκλείπει. Ο καθ΄ου η αίτηση όφειλε, ενεργώντας συνετά και επιδεικνύοντας την δέουσα επιμέλεια, να αντιληφθεί το, κατ΄ισχυρισμόν, καλόπιστο λάθος του και ή την, κατ΄ισχυρισμόν, παραδρομή του πολύ ενωρίτερα. Αντί τούτου, ο καθ΄ου η αίτηση επέδειξε αμέλεια και έλλειψη σύνεσης με αποτέλεσμα να παρέλθει άπρακτη μία και πλέον δεκαετία (τουλάχιστον από τον Μάιο του έτους 1998 έως και τις 16.01.2009)
(5)Επειδή κάθε δικαστική διαδικασία ελέγχεται από το Δικαστήριο και όσον αφορά στο ενδεχόμενο αυτή να είναι καταχρηστική, καταπιεστική ή ενοχλητική, εξετάστηκαν τα όσα καταγράφονται στις ένορκες δηλώσεις που συνοδεύουν την αίτηση και την ένσταση καθώς και το περιεχόμενο του φακέλου της διαδικασίας και δεν εντοπίζονται στοιχεία καταχρηστικής, καταπιεστικής ή ενοχλητικής συμπεριφοράς εκ μέρους των αιτητών. Δεν εντοπίζονται στοιχεία από τα οποία να προκύπτει συμπεριφορά που να τείνει στην αθέμιτη εξασφάλιση χρημάτων ή πλεονεκτημάτων προς όφελος των αιτητών και εις βάρος του καθ΄ου η αίτηση και της κληρονομίας του αποβιώσαντος. Υπό τις περιστάσεις η επιλογή των αιτητών να επιδιώξουν, στο συγκεκριμένο χρόνο, την παύση του διαχειριστή και την αντικατάστασή του δεν συνιστά αφ΄εαυτής μεμπτή συμπεριφορά. Οι κληρονόμοι και οιοιδήποτε έχουν συμφέρον στην κληρονομιά είναι ελεύθεροι να κινήσουν οιανδήποτε νόμιμη διαδικασία προς το σκοπό προστασίας των δικαιωμάτων τους. Η εκάστοτε επιλογή τους άπτεται των εσωτερικών ελατηρίων τους και αυτά τα ελατήρια εκφεύγουν του δικαστικού ελέγχου (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, την απόφαση Μερκής v. Intertobacco (Cyprus) Ltd
(2006)1(B) AAΔ.788, 792 και την απόφαση Πετράκη v. Κίμωνος
(2006)1(Β) Α.Α.Δ. 1311, 1317). Περαιτέρω, ο καθ΄ου η αίτηση δεν δικαιούται να εγκαλεί την αίτηση ως καταχωρισθείσα με πολύ μεγάλη καθυστέρηση όταν ο ίδιος, επί δεκαετίες παραμένει εσκεμμένως αδρανής. Επαναλαμβάνεται πως εν προκειμένω η μεμπτή πρόθεση του καθ΄ου η αίτηση τεκμηριώνεται και από το γεγονός πως, ενώ αυτός εγνώριζε τα καθήκοντά του ως διαχειριστής ή, τουλάχιστον όφειλε να τα γνωρίζει επιδεικνύοντας την δέουσα επιμέλεια και σύνεση, ολιγώρησε και εξακολουθεί να ολιγωρεί ως προς την εκπλήρωσή τους.
(6)Το γεγονός της εκκρεμότητας της αγωγής αρ. 1318/2011 (Ε.Δ.Λευκωσίας) Μιχάλης Χατζηπέτρου, ως διαχειριστής της περιουσίας του Νικόλα Χατζηπέτρου v.
  1. Ελένης Χατζηπέτρου, προσωπικά και ως διαχειρίστριας της περιουσίας της Μαρίτσας Μιχαήλ Σπανού ή Χατζημαρίτσας Χατζηπέτρου
  2. Ήβης Χατζηπέτρου
  3. Μιχαήλ Στ. Μιχαήλ. εναντίον και της αιτήτριας Ελένης Χατζηπέτρου δεν δηλώνει, αφ΄εαυτού, την σύγκρουση των συμφερόντων αυτής με τα συμφέροντα της περιουσίας του αποβιώσαντος. Άλλωστε, την καταλληλότητα της αιτήτριας Ελένης Χατζηπέτρου για να διοριστεί ως νέα συνδιαχειρίστρα της περιουσίας του αποβιώσαντος επικαλούνται, πέραν της κληρονόμου Ήβης Χατζηπέτρου, και πρόσωπα τα οποία ως αδιαμφισβήτητο γεγονός έχουν συμφέρον στην περιουσία αυτή ως είναι η Σταυρούλα Ανδρέου Χατζηπέτρου και οι αιτητές Μαρία, Στέλλα και Πέτρος Ανδρέα Χατζηπέτρου. Για όλους τους πιο πάνω λόγους τα αιτήματα για την παύση του Μιχαήλ Χατζηπέτρου, ως διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος Χατζηπέτρου Νικόλα Κτωρή, τέως εκ Κατωκοποιάς, και η αντικατάστασή του δια της Ελένης και Θεογνωσίας Χατζηπέτρου κρίνονται ως βάσιμα. Εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου ο Μιχαήλ Χατζηπέτρου παύεται από διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Χατζηπέτρου Νικόλα Κτωρή, τέως εκ Κατωκοπιάς. Εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου η Ελένη Χατζηπέτρου και η Θεογνωσία Χατζηπέτρου, θυγατέρες του αποβιώσαντος Χατζηπέτρου Νικόλα Κτωρή, τέως εκ Κατωκοπιάς, διορίζονται ως συνδιαχειρίστριες της περιουσίας του. Ως προς τα λοιπά να ακολουθηθούν οι νόμιμες διαδικασίες. Τα έξοδα της αίτησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των αιτητών και εναντίον του καθ΄ου η αίτηση. Υπό τις περιστάσεις, κρίνεται δικαιότερο όπως τα έξοδα καταβληθούν προσωπικώς από τον καθ΄ου η αίτηση και όχι από την κληρονομιά. (Υπ) ................. Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.