Χρίστου Ιορδάνου ν. Χριστιάνας Παλμύρη, Αρ. Αγωγής: 4825/2010, 28/2/2018

(1991)1 A.Α.Δ 24. Ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε στην Έκθεση Απαίτησής του ότι υπέστη τις ακόλουθες σωματικές βλάβες : «α) Έντονο άλγος στην Αυχενική Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης, πονοκέφαλο, ίλιγγο και αιμωδίες στα άνω άκρα. Η μυϊκή ισχύς ήταν στο βαθμό ΙΙΙ (Κλίμακα I-V). β) Ελαφριά διάσειση. γ) Έντονο άλγος στην Οσφυϊκή Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης. δ) Δισκοπάθεια στα επίπεδα Α5-Α6 (δεξιά) και Α6-Α7 (αριστερά). ε) Απώλεια της φυσιολογικής κύρτωσης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (ένδειξη μυϊκού σπασμού). ζ) Ήπια σκολίωση της αυχενοθωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. η) Πιθανότητα χειροτέρευσης της κλινικής του εικόνας τόσο άμεσα όσο και απώτερα στο μέλλον. θ) Υποβλήθηκε κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα σε προγράμματα φυσιοθεραπείας. ι) Συνεχίζει να παρουσιάζει την ίδια κλινική εικόνα χωρίς να αποκλείεται επιδείνωση της κατάστασης του Ενάγοντα με αποτέλεσμα να χρειαστεί ενδεχομένως χειρουργική επέμβαση στην αυχενική μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης. κ) Παρουσιάζει έντονο άλγος στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, πονοκέφαλο, ζάλη και αιμωδίες άνω άκρων. λ) Οι αιμωδίες παρουσιάζονται στην κατανομή της Α5-Α6 ρίζας. μ) Υπέστη whiplash injury λόγω της φύσεως του ατυχήματος. Θα χρειαστεί χρόνος για την αποθεραπεία του καθώς επίσης και φυσιοθεραπεία. Στο μέλλον θα παρουσιάζει αρκετά επεισόδια αυχενικού συνδρόμου (πονοκέφαλος, ζάλη, εμβοές ώτων κτλ) τα οποία θα επηρεάσουν την προσωπική και επαγγελματική του ζωή. ν) Υποβλήθηκε σε αρκετά μεγάλη ταλαιπωρία ψυχική και σωματική (pain and suffering) η οποία και συνεχίζεται. ξ) Ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας στις σπονδυλικές αρθρώσεις θεωρείται αναμενόμενη και γι΄ αυτό χρειάζεται συνεχής παρακολούθηση και επαγρύπνηση.» Περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι ένεκα του επίδικου ατυχήματος υπέστη πόνο και ταλαιπωρία. H Εναγόμενη, στην Έκθεση Υπεράσπισής της, παραδέχθηκε μεν την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος, αλλά αρνήθηκε ότι ο Ενάγοντας υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες. Περαιτέρω ισχυρίστηκε ότι οι οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες του Ενάγοντα δεν είναι αποτέλεσμα του επίδικου δυστυχήματος αλλά προϋπήρχαν αυτού και/ή είναι αποτέλεσμα άλλης ανεξάρτητης αιτίας. Ως προς τη θέση που προβάλλει η Εναγόμενη στην Έκθεση Υπεράσπισής της, ότι οι ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες του Ενάγοντος είναι αποτέλεσμα άλλης ανεξάρτητης αίτιας, σημειώνω ότι στο δικόγραφο της Εναγομένης δεν παρέχονται επαρκείς λεπτομέρειες περί της ισχυριζόμενης άλλης ανεξάρτητης αιτίας, ως επιτάσσει η σχετική νομολογία. (βλ. Κώστα Νεάρχου v. Σάββα Στεφανίδη

(2003)1 Α.Α.Δ 351 και Καζάκου ν. Δωρέττας Αβρααμίδου κ.ά. Π.Ε 10316 ημερ. 29.9.2000). Συνεπώς προκύπτει ότι τα υπό αμφισβήτηση θέματα στην παρούσα είναι μόνο το κατά πόσο ο Ενάγοντας υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες από το επίδικο ατύχημα και η συνακόλουθη επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων. Μαρτυρία Προς απόδειξη της υπόθεσης του Ενάγοντος κατέθεσαν τέσσερις μάρτυρες και κατατέθηκαν δεκαπέντε

(15)τεκμήρια, ενώ προς υπεράσπιση της Εναγόμενης κατέθεσαν δύο μάρτυρες και κατατέθηκε ένα

(1)τεκμήριο. Ο Ενάγοντας έδωσε πρώτος μαρτυρία, στα πλαίσια της οποίας κατατέθηκαν συνολικά 14 Τεκμήρια. Κατά την κυρίως εξέτασή του ο Ενάγοντας κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 Αστυνομική Έκθεση ημερ. 26.1.2010, ως Τεκμήριο 2 Ιατρικό Πιστοποιητικό από το τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Ιποκκράτειου Νοσοκομείου, ως Τεκμήριο 3 Ιατρικό Πιστοποιητικό εκδοθέν από τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη, ημερ. 01.09.20008 και ως Τεκμήριο 4 Ιατρική Έκθεση από τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη. Παράλληλα κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 5 Ιατρικό Πιστοποιητικό από τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη ημερ. 3.9.2008, ως Τεκμήριο 6 Έκθεση Μαγνητικής Τομογραφίας ημερομηνίας 3.09.2008, ως Τεκμήριο 7 Ιατρική Βεβαίωση από τον Δρ. Χρίστο Μπάρδη ημερ. 12.09.2008, ως Τεκμήριο 8 Ιατρικό Πιστοποιητικό από τον Δρ. Μάριο Πατζαρή, ως Τεκμήριο 9 Ιατρική Έκθεση Μαγνητικής Τομογραφίας ημερ. 7.8.2010, ως Τεκμήριο 10 Ιατρικό Πιστοποιητικό από τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη ημερ. 24.08.

1. Κατά την αντεξέταση του Ενάγοντος κατατέθηκαν επίσης ως Τεκμήριο 11 τιμολόγιο ημερ. 15.09.2008 από το γκαράζ Αυτοκινήτων Κώστας Γεωργίου & Υιός Λτδ, ως Τεκμήριο 12 Ιατρικό Πιστοποιητικό από τις Ιατρικές Υπηρεσίες Δημοσίας Υγείας, Ακτινολογικό τμήμα, ημερ. 16.11.2009, ως Τεκμήριο 13 Ιατρικό Πιστοποιητικό Δρ. Άκη Λοϊζίδη ημερ. 30.08.2008 και ως Τεκμήριο 14 Ιατρικό Πιστοποιητικό της ίδιας ημερομηνίας από τον Δρ. Άκη Λοϊζίδη. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε ουσιαστικά στο ιστορικό της κατάστασης υγείας του, ισχυριζόμενος ότι υπέστη σοβαρό τραυματισμό από τον οποίο υπέστη μεγάλη σωματική και ψυχική ταλαιπωρία και ότι τα προβλήματα υγείας που παρουσιάζει θα συνεχίζουν να τον επηρεάζουν στο μέλλον. Αντεξεταζόμενος ο Ενάγοντας δήλωσε ότι σήμερα εργάζεται ως καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης, ενώ κατά το χρόνο του ατυχήματος εργαζόταν στη Συνεργατική Αναπτύξεως, δηλώνοντας περαιτέρω ότι κατά το παρελθόν ασχολείτο με το ποδόσφαιρο, οπόταν και διετέλεσε μέλος της Εθνικής ομάδας Νέων της Κύπρου, του Σωματείου Ομόνοιας Λευκωσίας και κατά τη διάρκεια των σπουδών του διετέλεσε ποδοσφαιριστής του Παγκυπρίου Νέας Υόρκης. Δήλωσε ότι πριν το ατύχημα δεν αντιμετώπιζε κανένα πρόβλημα, αλλά μετά το ατύχημα, όπως ανέφερε, για δύο μήνες έφερε κολάρο και για μεγάλο διάστημα λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπείες. Παραδέχτηκε όμως ότι στην Αστυνομία δήλωσε ότι δεν τραυματίστηκε, όπως και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το ίδιο να είπε και στην Εναγόμενη. Ακολούθως έδωσε μαρτυρία ο ΜΕ2 Χρίστος Μπάρδης, Φυσιοθεραπευτής, ο οποίος συνέταξε το Τεκμήριο 7 και δήλωσε ότι είδε τον Ενάγοντα 46 φορές. Ο ίδιος δήλωσε ότι όπως του ανέφερε ο Ενάγοντας , ο τελευταίος άρχισε να πονάει τη μέση του στη σπονδυλική στήλη κατόπιν τροχαίου ατυχήματος. Αναγνώρισε ότι ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε σε αυτόν στη βάση του Τεκμηρίου 5, ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Άκη Λοϊζίδη, ημερομηνίας 03.09.
2. Ο ίδιος συνέστησε στον Ενάγοντα να αγοράσει ένα μαξιλαράκι για τη μέση. Ο ΜΕ2 συμφώνησε με την υποβολή ότι η δισκοπάθεια είναι μια χρόνια ασθένεια, δηλώνοντας ότι η δισκοπάθεια είναι η φυσιολογική γήρανση των σπονδύλων, η οποία όμως δημιουργείται από γεγονότα. Περαιτέρω δήλωσε ότι ο ίδιος δεν μπορεί να γνωρίζει εάν το επίδικο ατύχημα ήταν η αιτία της δισκοπάθειας του Ενάγοντος. Επιπρόσθετα ο ΜΕ2 εξήγησε ότι στην ιατρική υπάρχουν αντικειμενικά ευρήματα αλλά δεν επαρκούν, αφού υπάρχει σειρά εξετάσεων που δείχνει τι έχει ο ασθενής. O ΜΕ2 παραδέχθηκε ότι η θεραπεία στην οποία υπέβαλε τον Ενάγοντα αφορούσε δισκοπάθεια. Ως τρίτος μάρτυρας για τον Ενάγοντα κλήθηκε η Αθηνά Σκουλαρίκη, η οποία συνέταξε το Τεκμήριο 9, Έκθεση Μαγνητικής Τομογραφίας ημερομηνίας 07.08.2010, το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας δήλωσε ότι στο επίπεδο Α5-Α6 διαπιστώνεται κήλη δίσκου που εκλαϊκευμένα ονομάζεται δισκοπάθεια. Ανέφερε κατά την αντεξέτασή της ότι τα ευρήματα στο μεσοσπονδύλιο διάστημα Α5-Α6 θα μπορούσε να οφείλονται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Συμφώνησε περαιτέρω ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις είναι αλλοιώσεις που παρατηρούνται στους σπονδύλους με τα χρόνια. Δήλωσε επίσης ότι δεν μπορεί να γνωρίζει εάν τα όσα διαπιστώνονται με την εξέταση Μαγνητικής Τομογραφίας ( MRI) οφείλονται στο ατύχημα ή όχι. Τέταρτος μάρτυρας για τον Ενάγοντα κλήθηκε ο Δρ. Άκης Λοϊζίδης, Ορθοπεδικός, ο οποίος στα πλαίσια της κυρίως εξέτασής του υιοθέτησε το Τεκμήριο 4, αναφέροντας ότι εξέτασε τον Ενάγοντα πρώτη φορά την 1.09.
3. Στο Τεκμήριο 4 καταγράφεται ότι ο ασθενής παρουσίαζε : I. Έντονο άλγος στην Αυχενική Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης, πονοκέφαλο, ίλλιγγο και αιμωδίες στα άνω άκρα. Η μυϊκή ισχύς ήταν στο βαθμό ΙΙΙ ( Κλίμακα Ι-V). Τα τενόντια αντανακλαστικά ήταν φυσιολογικά. Επίσης ο ασθενής παρουσίαζε ελαφριά διάσειση. II. Έντονο άλγος στην Οσφυική Μοίρα της Σπονδυλικής Στήλης. Επίσης επί του Τεκμηρίου 4 καταγράφεται ότι από τον ακτινολογικό έλεγχο του Ενάγοντος διαπιστώθηκαν τα ακόλουθα ευρήματα :
4. Δισκοπάθεια στα επίπεδα Α5-Α6 (δεξιά) και Α6-Α7 (αριστερά).
5. Απώλεια της φυσιολογικής κύρτωσης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (ένδειξη μυϊκού σπασμού).
6. Ήπια σκολίωση της αυχενοθωρακικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Σύμφωνα με το ΜΕ4, την 24.11.2008 ο Ενάγοντας παρουσίαζε την ίδια κλινική εικόνα, προσδιορίζοντας ότι οι αιμωδίες του Ενάγοντος παρουσιάζονται στην κατανομή της Α5-Α6 ρίζας, ενώ η μυική ισχύς έχει βελτιωθεί. Στο Τεκμήριο 4 ο ΜΕ4 εξέφρασε τη γνώμη ότι ο ασθενής υπέστη whiplash injury και ότι ο τελικός στόχος είναι η αποφυγή χειρουργείου στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Περαιτέρω δήλωσε ότι μετά από τέτοιας φύσης τραυματισμούς αναμένεται η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας στις σπονδυλικές αρθρώσεις. Κατά την αντεξέτασή του αναγνώρισε το Τεκμήριο 13, το οποίο είναι επίσης ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 30.08.
7. Στο εν λόγω πιστοποιητικό καταγράφεται ότι ο Ενάγοντας υπέστη κάκωση αυχένα-δισκοπάθεια και χορηγείτο άδεια ασθενείας από 30.08.08 μέχρι 14.09.
8. Δήλωσε όμως ότι η δισκοπάθεια του Ενάγοντος φαίνεται από το Τεκμήριο 6 που φέρει ημερομηνία 3.09.
9. Σε ερώτηση που του τέθηκε για να εξηγήσει πώς διαπίστωσε από την 01.09.2008, ημερομηνία του Τεκμήριου 13, ότι ο Ενάγοντας έπασχε από δισκοπάθεια, αφού η δισκοπάθεια διαγνώσθηκε με το Τεκμήριο 6 στις 03.09, απάντησε ότι το αντιλήφθηκε εκ πείρας, αφού διαπίστωσε ότι ο Ενάγοντας παρουσίαζε ριζίτιδα. Ο ΜΕ4 συμφώνησε ότι στο Τεκμήριο 6 (MRI) φαίνεται ότι ο Ενάγοντας παρουσίαζε σπονδυλοαθριτικές αλλοιώσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν υπάρχουν σπονδυλοαθριτικές αλλοιώσεις και κάποιος υποστεί ατύχημα, μπορεί να πιέσει ο δίσκος το νεύρο και να προκαλέσει δισκίτιδα, ριζίτιδα, τα οποία σημαίνουν όλα τα ίδιο πράγμα. Ανέφερε περαιτέρω ότι ο Ενάγοντας βελτιώθηκε καθότι δεν χρειάστηκε να υποβληθεί σε εγχείρηση για τη δισκίτιδά του. Σε υπόδειξη όμως ότι στο ιατρικό του πιστοποιητικό, Τεκμήριο 4, έκανε λόγο για whiplash injury κι όχι για τραυματισμό σπονδύλου, απάντησε ότι είναι χαριτολογώντας που κατέγραψε whiplash injury, ακολούθως όμως συμφώνησε ότι, όπως φαίνεται στο Τεκμήριο 6, ο Ενάγοντας δεν παρουσιάζει κάταγμα σπονδύλου. Κατά την αντεξέταση του ΜΕ4 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15, έγγραφο αποτελούμενο από σημειώσεις του ιδίου του ΜΕ
10. Ο μάρτυρας, αντεξεταζόμενος, συμφώνησε επίσης με τη θέση ότι η ακτινογραφία οσφυϊκής μοίρας ήταν εντάξει. Ο ΜΕ4 αναγνώρισε επίσης το Τεκμήριο 14, ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 30.08.2008, στο οποίο καταγράφεται ότι ο Ενάγοντας υπέστη θλάση-διάστρεμμα αυχένος λόγω τροχαίου ατυχήματος και χορηγούσε σε αυτόν άδεια ασθενείας από 30.08.2008 μέχρι 05.09.
11. Σε ερώτηση γιατί στο Τεκμήριο 14 ημερ. 30.8.2008 χορηγεί πέντε μέρες άδεια, ενώ στο Τεκμήριο 13, επίσης ημερομηνίας 30.08.2008, χορηγεί 14 μέρες άδεια, απάντησε ότι πράττει ιατρικά κι όχι νομικά και ότι μπορεί να του το ζήτησε ο ίδιος ασθενής για τα πάρει την άδεια ασθενείας του, πιθανολογώντας παράλληλα ότι το Τεκμήριο 14 συντάχθηκε πρώτο και το Τεκμήριο 13 συντάχθηκε μετά που ο ΜΕ 4 είδε την εξέταση MRI, Τεκμήριο
12. Μετά το κλείσιμο της υπόθεσης του Ενάγοντος, προσκόμισε μαρτυρία η πλευρά της Εναγομένης. Προς υποστήριξη της υπόθεσής της έδωσε μαρτυρία η Εναγόμενη, η οποία δήλωσε ότι κατά τη στιγμή του ατυχήματος το όχημά της κινείτο με πολύ χαμηλή ταχύτητα και ότι μετά το ατύχημα μετέβηκαν ο καθένας με το δικό του όχημα ξεχωριστά στον αρμόδιο Αστυνομικό σταθμό. Επόμενος μάρτυρας της Υπεράσπισης κλήθηκε ο Δρ. Αχιλλέας Περδίος, ο οποίος δήλωσε ότι είναι Ιατρός Νευροχειρούργος και από το 1980 ασκεί την ιατρική. Εξέτασε τον Ενάγοντα στις 4.5.2011 και εξέδωσε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό, το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 16, και το περιεχόμενό του υιοθετήθηκε από το ΜΥ
13. Στο Τεκμήριο 16 καταγράφονται οι διαγνωστικές εξετάσεις που παρουσιάστηκαν στο μάρτυρα και ήταν οι ακόλουθες: · Ακτινογραφίες της ΟΜΣΣ ημερομηνίας 01.09.2008 · Ακτινογραφίες της ΑΜΣΣ ημερομηνίας 30.08.2008 · Μαγνητική Τομογραφία ΑΜΣΣ ημερομηνίας 03.09.2008 · Μαγνητική Τομογραφία ΑΜΣΣ ημερομηνίας 07.08.2010 Σύμφωνα με το μάρτυρα, ο Ενάγοντας από το ατύχημα υπέστη μόνο θλάση μαλακών μορίων αυχένος. Κατά την αντεξέταση συμφώνησε με τη διαπίστωση του Δρ. Λοϊζίδη ότι ο Ενάγοντας είχε μια θλάση αυχένα, αλλά ισχυρίστηκε ότι η δισκοπάθεια του Ενάγοντος είναι χρόνιας αιτιολογίας. Ο ΜΥ2 δήλωσε ότι δεν μπορεί να διαπιστωθεί με μια απλή εξέταση εάν ο ασθενής πάσχει από δισκοπάθεια και ότι τη νευρολογική εκτίμηση ακολουθεί απεικονιστική εξέταση με προτιμητέα τη μαγνητική τομογραφία. Ο ΜΥ2 δήλωσε ότι η δισκοπάθεια του Ενάγοντος είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας και ότι μέσα από τις απεικονιστικές εξετάσεις δεν εντόπισε ριζίτιδα. Σε ερώτηση κατά την αντεξέταση αν οι ακτινογραφίες δείχνουν εάν η δισκοπάθεια είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας, απάντησε ότι η μαγνητική τομογραφία δείχνει ότι η δισκοπάθεια είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας, διαβάζοντας και υποδεικνύοντας μέσα από τα Τεκμήρια 6 και
14. Σύμφωνα με το ΜΥ2 τα δισκοοστεοφυτικά στοιχεία δεν είναι μιας μέρας αλλά χρόνων και γι' αυτό είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας. Περαιτέρω υπέδειξε ότι οι εξετάσεις επί των οποίων βασίζεται για να εκφέρει την πιο πάνω άποψη είναι δύο -τριών ημερών από το ατύχημα. Περαιτέρω, αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας δήλωσε ότι με βάση τις πιο πάνω εξετάσεις, σε συνδυασμό με το ιστορικό που παραθέτει ο ΜΕ4, το μόνο που υπέστη ο Ενάγοντας είναι θλάση μαλακών μορίων πρώτου και δευτέρου βαθμού. Όπως εξήγησε, αυτές οι θλάσεις είναι καθαρά απλές, πολύ απλές θλάσεις των μυών και των συνδέσμων, δεν επηρεάζουν καθόλου τα οστά, τα κόκαλα, ούτε τους δίσκους, ούτε τις αρθρώσεις και συνεπώς δεν μπορούν να προκαλέσουν επιδείνωση οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων, εφόσον δεν έχουν προσβληθεί αυτές οι αρθρώσεις. Δήλωσε περαιτέρω ότι εάν είχαν επηρεαστεί κι άλλα στοιχεία, θα φαίνονταν στη μαγνητική τομογραφία με υψηλό σήμα εις την Τ2 ακολουθία, πράγμα που δεν φάνηκε στη μαγνητική τομογραφία που έγινε τρεις μέρες μετά το ατύχημα. Ερωτώμενος ο ΜΥ2 εάν υπάρχει τίποτε στην έκθεση του ΜΕ4 με το οποίο διαφωνεί, δήλωσε - αφού διάβασε το Τεκμήριο 4 - ότι διαφωνεί με το ΜΕ4 στο ότι ο τελευταίος δεν παραθέτει τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας στο σύνολό τους, αφού, ενώ γράφει για δισκοπάθεια, δεν γράφει για ύπαρξη οστεοφυτικών διαταραχών οι οποίες υπήρχαν στο ΜRΙ. Ο ΜΥ2 απέδωσε τη μη αναφορά των οστεοφυτικών διαταραχών σε παράλειψη του ΜΕ
15. Δήλωσε εκ νέου ότι δεν διαφωνεί με τον ΜΕ4 ότι ο Ενάγοντας υπέστη μια θλάση αυχένα. Σε ερώτηση αναφορικά με το κατά πόσο η εγκυρότητα της εξέτασης επηρεάζεται από την πάροδο του χρόνου, εξήγησε ότι η εγκυρότητα και ακρίβεια της απεικονιστικής εξέτασης είναι η ίδια. Αυτό που άλλαξε είναι ότι η κλινική εικόνα είναι διαφορετική, καθότι, σύμφωνα με το μάρτυρα, η οξεία αυχεναλγία λόγω της θλάσης είχε ξεπεραστεί κατά το χρόνο που αυτός εξέτασε τον Ενάγοντα. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν προφορικά, προωθώντας ο καθένας τις θέσεις του. Ήταν η εισήγηση του κ. Χρυσάνθου ότι ο Ενάγοντας από το επίδικο ατύχημα υπέστη μόνο μια θλάση αυχένα. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγομένης έδωσε βαρύτητα και στο ζήτημα της επιδίκασης εξόδων. Εισηγήθηκε ότι, επειδή η πλευρά της Εναγομένης υπέβαλε πρόταση για διευθέτηση από τις 14.12.2015 για το ποσό των €6.000, σε περίπτωση που το Δικαστήριο ήθελε επιδικάσει αποζημιώσεις μέχρι €6.000, τότε τα έξοδα που θα δικαιούται ο Ενάγοντας να υπολογισθούν μέχρι την ημέρα της πρότασης. Εξομοίωσε έτσι ο ευπαίδευτος συνήγορος την πρόταση για διευθέτηση με την πληρωμή στο Δικαστήριο, παραπέμποντας σε σχετική Αγγλική νομολογία. Στον αντίποδα, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντα εισηγήθηκε ότι το Δικαστήριο, μεταξύ της διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, πρέπει να επιλέξει τη μαρτυρία του ΜΕ4 εισηγούμενος ότι ο τραυματισμός του Ενάγοντος ήταν ιδιαίτερα σοβαρός. Εισηγήθηκε περαιτέρω ότι η κατάσταση υγείας του Ενάγοντος επιδεινώθηκε από τον επίδικο τραυματισμό. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας (C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273). Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του (Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797). Προσεγγίζω, συνεπώς, το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με γνώμονα το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα, αλλά και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία (Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056). Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45). Αξιολόγηση Ιατρικής Μαρτυρίας Από το σύνολο της ενώπιόν μου μαρτυρίας, από τη μη αμφισβήτηση των προσόντων τους, αλλά και από την ίδια τη μαρτυρία των ΜΕ2, ΜΕ3, ΜΕ4 και ΜΥ2, έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας (βλ. Evangelou v. Ambizas

(1982)1CLR 41, 57) είναι πραγματογνώμονας, κρίνω ότι οι πιο πάνω μάρτυρες είναι πραγματογνώμονες και η μαρτυρία τους θα κριθεί υπό το φως των αρχών που διέπουν την αξιολόγηση μαρτυρίας πραγματογνώμονα. Ιδίως ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων το Δικαστήριο έχει υπόψη ότι οι εν λόγω μάρτυρες, κατ' εξαίρεση του γενικού κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορούν να εκφράσουν γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητάς τους. Σχετική είναι η απόφαση Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ 746. Ασφαλώς οι πραγματογνώμονες μάρτυρες δεν αντιμετωπίζονται διαφορετικά από το Δικαστήριο επειδή είναι πραγματογνώμονες και η μαρτυρία τους αξιολογείται στη βάση των ίδιων αρχών που αξιολογείται η μαρτυρία όλων των μαρτύρων, πλην όμως η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στην περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα. Σχετικό είναι σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη «Το Δίκαιο της Απόδειξης , Ουσιαστικές και Δικονομικές Πτυχές» σελ. 582 και η απόφαση Αθηνής ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 41). Ως προς την αξιολόγηση διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, ειδικότερα, σχετική είναι η απόφαση Daria Novichkova ν. Θέμη Βλάβη

(2012)1 Α.Α.Δ. 1111, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά : «Επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει τη μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ' αυτά τα δεδομένα.» Ταυτόχρονα, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη

(2008)1 Α.Α.Δ. 432, λέχθηκε ότι: «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς». Επιπρόσθετα, προκύπτει από τη νομολογία ότι σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα είναι το υπόβαθρο επί του οποίου βασίζεται η κρίση του (βλ. Παύλος Παύλου ν. Ανδρέας Ανδρέου Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2009, ημερ. 26.3.2014 και Το Δίκαιο της Απόδειξης (πιο πάνω), σελ.

1. Προκύπτει από τις πιο πάνω αυθεντίες ότι ουσιαστικά επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας το Δικαστήριο οφείλει να αντιπαραβάλει τη συγκρουόμενη μαρτυρία και με βάση τα ενώπιόν του επιστημονικά δεδομένα και υπόβαθρο να καταγράψει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, όπως αναδύεται από τα ενώπιόν του επιστημονικά δεδομένα. Στη βάση των πιο πάνω αρχών θα προχωρήσω να διαπιστώσω σε ποια σημεία υφίσταται διιστάμενη ιατρική μαρτυρία και ακολούθως θα προχωρήσω με αξιολόγησή της. Από την ενώπιόν μου μαρτυρία δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο Ενάγοντας παρουσιάστηκε στις Πρώτες Βοήθειες του Ιπποκράτειου Ιδιωτικού Νοσοκομείου με αυχεναλγία-κεφαλαλγία. Περαιτέρω προκύπτει από τη μαρτυρία του ΜΕ4, όσο και του ΜΥ2, ως κοινό έδαφος, ότι ο Ενάγοντας υπέστη μια θλάση αυχένα. Εκεί που διίστανται οι ιατρικές γνώμες είναι στο κατά πόσον ο τραυματισμός αποτέλεσε την αιτία της πρόκλησης της Δισκοπάθειας στα επίπεδα Α5-Α6 (δεξιά) και Α6-Α7 (αριστερά). Ο ΜΕ4 υποστήριξε ότι η δισκοπάθεια που διαπιστώθηκε στον Ενάγοντα προήλθε από το επίδικο ατύχημα, ενώ ο ΜΥ2 υποστήριξε ότι είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας και η μόνη συνέπεια από τον επίδικο τραυματισμό είναι μια θλάση μαλακών μορίων αυχένα. Συνυφασμένες με την κρίση περί της αιτιολογίας της δισκοπάθειας είναι και η κρίση αναφορικά με άλλα ισχυριζόμενα συμπτώματα του Ενάγοντος, αφού αυτά συνδέονται με το μεσοσπονδύλιο διάστημα, στο οποίο, κατ' ισχυρισμό, υφίσταται η δισκοπάθεια. Συγκεκριμένα, όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 4, το σύμπτωμα των αιμοδιών στα άνω άκρα συνδέεται με το μεσοσπονδύλιο διάστημα Α5-Α
2. Έτσι, εάν η δισκοπάθεια στο μεσοσπονδύλιο διάστημα Α5-Α6 προήλθε από το ατύχημα, θα δικαιολογείται και η θέση ότι και οι αιμωδίες που προκαλούνται από τον πιο πάνω τραυματισμό συνδέονται και προέρχονται από το ατύχημα. Περαιτέρω, προβάλλεται στην Έκθεση Απαίτησης ο κίνδυνος ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στις σπονδυλικές αρθρώσεις, ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τον ισχυριζόμενο τραυματισμό στη σπονδυλική στήλη. Συνακόλουθα, προκύπτει ότι το αμφισβητούμενο ζήτημα της πρόκλησης δισκοπάθειας συνδέεται ουσιαστικά με πλείστους από τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα αναφορικά με την κατάσταση υγείας του. Στη βάση των πιο πάνω, η κρίση του κατά πόσο η διαπιστούμενη δισκοπάθεια οφείλεται στο ατύχημα καθίσταται ουσιώδης για την παρούσα υπόθεση. Η μαρτυρία του φυσιοθεραπευτή Χρίστου Μπάρδη ΜΕ2 Ο ΜΕ2 κατέχει την ιδιότητα του Φυσιοθεραπευτή και υπό αυτή την ιδιότητα κατέθεσε στο Δικαστήριο. Ο ΜΕ2 ήταν σαφής ότι ανέλαβε να παράσχει φυσιοθεραπεία στον Ενάγοντα, κατόπιν παραπομπής που του έγινε σύμφωνα με το Τεκμήριο
3. Ο ίδιος δήλωσε ότι ο Ενάγοντας είχε πόνο στην περιοχή της δισκοπάθειας. Όσον αφορά τις δικές του ενέργειες δήλωσε και παρέμεινε σταθερός κατά την αντεξέτασή του ότι παρείχε 46 φυσιοθεραπείες στον Εναγόμενο προς αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που παρουσίαζε. Σύμφωνα με το ΜΕ2 ο Ενάγοντας παρουσίαζε δισκοπάθεια και πόνο στην περιοχή της δισκοπάθειας και γι' αυτό του έκανε τη θεραπεία. Δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει εάν οι πόνοι προέρχονταν από το επίδικο ατύχημα. Υπέδειξε όμως ότι η δισκοπάθεια προκύπτει από τη φυσιολογική γήρανση των σπονδύλων και ότι στην ιατρική μπορεί να υπάρχουν αντικειμενικά ευρήματα αλλά δεν αρκούν από μόνα τους, καθότι υπάρχει σειρά εξετάσεων που μπορούν να διαφωτίσουν ως προς την κατάσταση υγείας του ασθενούς. Ο ΜΕ2 παρέμεινε σταθερός στη μαρτυρία του δείχνοντας ότι παρουσίαζε τα γεγονότα όπως τα γνωρίζει, καθώς και εξέφρασε με σαφή τρόπο τις θέσεις του ως προς την κατάσταση υγείας του Ενάγοντος. Ο ΜΕ2 έδωσε την εικόνα ειλικρινούς μάρτυρα που δεν κατέφυγε σε προσπάθειες να διογκώσει ή να μειώσει τη σοβαρότητα των τραυματισμών του Ενάγοντος. Δήλωσε ευθαρσώς ότι δεν γνωρίζει εάν η δισκοπάθεια του Ενάγοντος προήλθε από το επίδικο ατύχημα και αναγνώρισε ότι δεν αρκούν τα αντικειμενικά ευρήματα για την ορθή διάγνωση, αλλά απαιτείται ο συνδυασμός τους με σχετικές διαγνωστικές εξετάσεις. Συνακόλουθα κρίνω ότι μπορώ να βασισθώ στη μαρτυρία του ΜΕ2 για τη συναγωγή ευρημάτων. Η μαρτυρία της ακτινολόγου Αθηνάς Σκουλαρίκη ΜΕ 3 Η ΜΕ3 ήταν το πρόσωπο που συνέταξε το Τεκμήριο
4. Όπως φαίνεται από το ίδιο το Τεκμήριο, η μάρτυρας διαπίστωσε ότι ο ασθενής παρουσίαζε εκφυλιστικές αλλοιώσεις με αφυδάτωση μεσοσπονδύλιων δίσκων. Περαιτέρω δήλωσε ότι στο μεσοσπονδύλιο διάστημα Α5-Α6 υπήρχε κήλη δίσκου, η οποία εκλαϊκευμένα ονομάζεται δισκοπάθεια, συμφωνώντας ότι τα ευρήματά της στο διάστημα Α5-Α6 θα μπορούσαν να οφείλονται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις των μεσοσπονδύλιων δίσκων. Επίσης δήλωσε σχετικά με τα ευρήματα στο επίπεδο Α6-Α7 ότι είναι κάτι χρονιαίο. Περαιτέρω η μάρτυρας ανέφερε ότι η ίδια δεν μπορεί να αποδώσει με βεβαιότητα τα ευρήματά της στο επίδικο ατύχημα. Εκ της μαρτυρίας της ΜΕ3 κρίνω ότι αυτή παρουσίασε το πόρισμα της ιατρικής εξέτασης στην οποία προέβη, επεξηγώντας με επιστημονικό τρόπο τη σχετική ιατρική Έκθεση. Η μαρτυρία της περιστράφηκε γύρω από το πόρισμα της απεικονιστικής εξέτασης, χωρίς στην αντεξέτασή της να διαφοροποιήσει τα όσα αναφέρονται στην Έκθεσή της, Τεκμήριο
5. Συνεπώς αποδέχομαι τη μαρτυρία της για σκοπούς συναγωγής ευρημάτων. Το ζήτημα της αιτιολογίας της δισκοπάθειας Όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, το ζήτημα που έφερε διιστάμενες ιατρικές γνώμες ήταν στο κατά πόσο το επίδικο ατύχημα προκάλεσε τη δισκοπάθεια στα μεσοσπονδύλια διαστήματα Α5-Α6 και Α6- Α7 ή αυτή ήταν εκφυλιστικής αιτιολογίας . Επί του προκειμένου υφίσταται διιστάμενη ιατρική μαρτυρία, με τον μεν ΜΕ4 να δηλώνει ότι η δισκοπάθεια είναι αποτέλεσμα του επίδικου ατυχήματος και τον δε ΜΥ2 να δηλώνει ότι η δισκοπάθεια είναι εκφυλιστικής αιτιολογίας. Η μαρτυρία του Δρ. Άκη Λοιζίδη ΜΕ 4 Η θέση και εκτίμηση του ΜΕ4 φαίνεται στην ιατρική Έκθεση που συνέταξε, ημερ. 28.11.2009, Τεκμήριο
6. Ο ΜΕ4 κατέγραψε ως διάγνωση τη δισκοπάθεια στον Ενάγοντα, σύμφωνα με το Ιατρικό Πιστοποιητικό Τεκμήριο 13, την 1.9.2008, ημερομηνία που εξέτασε πρώτη φόρα τον ασθενή. Παρέπεμψε στο Τεκμήριο 6 για να εισηγηθεί ότι ο Ενάγοντας παρουσιάζει δισκοπάθεια στα επίπεδα Α5-Α6 και Α6-Α7, αλλά διαπίστωσε την ύπαρξή της πριν τεθεί υπόψη του το πόρισμα της μαγνητικής τομογραφίας, Τεκμήριο 6, δηλώνοντας ότι κατέληξε στο σχετικό εύρημα εκ πείρας, επειδή διαπίστωσε ότι ο ασθενής έπασχε από ριζίτιδα. Ο ΜΕ4 με τις απαντήσεις του δεν έδωσε το στίγμα πλήρους επιστημονικής τεκμηρίωσης των όσων ανέφερε και μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του αναλώθηκε στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει αντιφάσεις μεταξύ των ίδιων των ιατρικών του πιστοποιητικών και να παρουσιάσει μια εικόνα διαφορετική από αυτή που αναδύεται από τα ιατρικά πιστοποιητικά που ο ίδιος συνέταξε. Επιπλέον, αρκετά από τα ευρήματά του στερούνται επιστημονικής θεμελίωσης και τεκμηρίωσης. Ταυτόχρονα, θέσεις που προέβαλε ο μάρτυρας χαρακτηρίζονται και από αντιφάσεις, αφού στο Τεκμήριο 14, ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 30.08.2008, διαγιγνώσκει θλάση-διάστρεμμα αυχένος λόγω τροχαίου ατυχήματος, ενώ στο Τεκμήριο 13, ιατρικό πιστοποιητικό ταυτόσημης ημερομηνίας, διέγνωσε δισκοπάθεια. Συγκεκριμένα παρατηρώ τα ακόλουθα: · Διαπιστώνει από την πρώτη εξέταση, ήτοι την 1.09.2008, ότι ο Ενάγοντας πάσχει από δισκοπάθεια χωρίς να έχει ενώπιόν του οποιαδήποτε απεικονιστική εξέταση που να στηρίζει το εν λόγω συμπέρασμα. · Για να δικαιολογήσει το γεγονός ότι διέγνωσε δισκοπάθεια την 1.09.2008, χωρίς να έχει υπόψη απεικονιστική εξέταση, καταφεύγει στον ισχυρισμό, για πρώτη φόρα κατά την αντεξέταση του, ότι διαπίστωσε ριζίτιδα . · Δεν εξηγεί όμως γιατί απέφυγε να καταγράψει το εύρημά του περί ριζίτιδας στα ιατρικά πιστοποιητικά και εκθέσεις που συνέταξε. · Οι απεικονιστικές εξετάσεις, Τεκμήριο 6 και 9, δεν διαπιστώνουν ριζίτιδα. · Αποτυγχάνει να εξηγήσει με πειστικό τρόπο το λόγο που στα Ιατρικά Πιστοποιητικά, Τεκμήρια 13 και 14, καταγράφονται διαφορετικές διαγνώσεις. · Δήλωσε ότι η διαπίστωσή του περί whiplash injury έγινε χαριτολογώντας, ισχυρισμός που δεν συνάδει με την επιστημονικότητα που πρέπει να χαρακτηρίζει τα πορίσματα ενός γιατρού σε ιατρική έκθεση. Οι δυο διαφορετικές διαγνώσεις που καταγράφονται σε ιατρικά πιστοποιητικά του ιδίου, ταυτόσημης ημερομηνίας, η καταφυγή σε θεωρητικές κατασκευές για πρώτη φορά κατά την ακρόαση, με σκοπό να εξηγήσει διαπιστώσεις που κατά το χρόνο που καταγράφηκαν δεν ήταν δυνατό να υποστηρίζονται από απεικονιστικές εξετάσεις και βασίζονταν μόνο σε όσα του ανέφερε ο Ενάγοντας, σε συνδυασμό με την προσπάθεια να παρουσιασθούν οι συνέπειες από το ατύχημα ως σοβαρότερες από αυτές που κατέγραψε στο Τεκμήριο 4, αποδίδοντας μάλιστα αυτή τη διαφορά στο ότι κατά τη σύνταξη του Τεκμηρίου 4 η αναφορά σε whiplash injury έγινε χαριτολογώντας, καθιστούν ακροσφαλές για το Δικαστήριο να βασισθεί επί των πιο πάνω και να εξάξει συμπεράσματα πέραν του ότι ο Ενάγοντας υπέστη μια θλάση αυχένα. Περαιτέρω, από τα πιο πάνω φαίνεται ότι ο ΜΕ4 προσπάθησε να παρουσιάσει ότι ο επίδικος τραυματισμός προκάλεσε σοβαρότερες σωματικές βλάβες από ό,τι στην πραγματικότητα και συνακόλουθα καθίσταται ακροσφαλές για το Δικαστήριο να βασισθεί επί της μαρτυρίας του για τη συναγωγή ευρημάτων ως προς το χρόνο ανάρρωσης του Ενάγοντος, αφού οι τοποθετήσεις του ΜΕ4 γίνονταν με γνώμονα σοβαρότερους τραυματισμούς. Η Μαρτυρία του Δρ. Αχιλλέα Περδίου ΜΥ 2 Ο ΜΥ2 εξέτασε τον Ενάγοντα την 24.04.
7. Προχώρησε στη διατύπωση ευρημάτων έχοντας υπόψη τις σχετικές απεικονιστικές-ακτινολογικές εξετάσεις. Ο ΜΥ2 θεμελίωσε το συμπέρασμά του στις Ακτινογραφίες και στις Μαγνητικές Τομογραφίες, λαμβάνοντας υπόψη το Τεκμήριο 6 και τη Μαγνητική Τομογραφία Τεκμήριο 9, η οποία διαπίστωνε επιπλέον εκφυλιστικές αλλοιώσεις και αφυδάτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων δυο χρόνια μετά την πρώτη Μαγνητική Τομογραφία. Σύμφωνα με το μάρτυρα, τα ευρήματα της Μαγνητικής Τομογραφίας, Τεκμήριο 9, στα οποία παρέπεμψε ευθέως κατά την αντεξέτασή του, δεικνύουν ότι οι εκφυλιστικές αλλοιώσεις αυξήθηκαν ως μέρος της φυσιολογικής εκφύλισης του δίσκου. Ο ΜΥ2 έδωσε επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις, αφού για τα ευρήματά του παρέπεμπε στις σχετικές απεικονιστικές εξετάσεις, την ολότητα της μαρτυρίας και οδηγείται στα συμπεράσματά του λαμβάνοντας υπόψη τις απεικονιστικές εξετάσεις στο σύνολό τους, αλλά και τη γνώμη του ΜΕ4 περί θλάσης αυχένος. Συνδυάζοντας όλα τα πιο πάνω στοιχεία, με συγκροτημένο τρόπο και στη βάση επιστημονικά τεκμηριωμένων επαγωγικών συλλογισμών, καταλήγει στο συμπέρασμά του. Μάλιστα, ο ΜΥ2 αποκλείει και το ενδεχόμενο το ατύχημα να επιδείνωσε τις οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, ώστε η διαπιστωθείσα δισκοπάθεια να προέρχεται από το ατύχημα, παραπέμποντας στο εύρημα για δισκοοστεοφυτικά στοιχεία, τα οποία είναι χρόνια και στο ότι η Μαγνητική Τομογραφία δεν είχε φρέσκα εικόνα τραύματος πέραν των εκφυλιστικών αλλοιώσεων. Η θέση που εξέφρασε ο ΜΥ2 ότι δεν επαρκεί εξέταση για τον εντοπισμό δισκοπάθειας, αλλά απαιτούνται και απεικονιστικές εξετάσεις για να συμπληρωθεί η εικόνα, συνάδει και με τη μαρτυρία του ΜΕ2, ο οποίος δήλωσε ότι στην ιατρική δεν επαρκούν τα αντικειμενικά ευρήματα, αλλά απαιτούνται και σειρά εξετάσεων που δείχνουν την κατάσταση υγείας του ασθενούς. Συνεπώς, προκύπτει ότι η μαρτυρία του ΜΥ2 βασίζεται και έχει σημείο αναφοράς τις απεικονιστικές εξετάσεις, συμπεριφορά και μεθοδολογία που συνάδει και με τα όσα ανέφερε ο ΜΕ
8. Παράλληλα προκύπτει ότι η μαρτυρία του ΜΥ2 βασίζεται σε ευρύτερο φάσμα απεικονιστικών εξετάσεων και ως εκ τούτου η μαρτυρία του ΜΥ2 παρέχει ασφαλέστερο υπόβαθρο επιστημονικών δεδομένων από τη μαρτυρία του ΜΕ
9. Περαιτέρω, η γνώμη του ΜΥ2 ότι για τη θλάση μαλακών μορίων ο χρόνος αποθεραπείας κυμαίνεται μεταξύ 4-5 εβδομάδων συνάδει με το χρόνο που, σύμφωνα με τη δήλωση παραδεκτών γεγονότων, ο ενάγοντας λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία, ήτοι μέχρι την 3.10.2008 και 2.10.2008 αντίστοιχα. Συνακόλουθα, κρίνω ασφαλέστερο να βασισθώ στη μαρτυρία του ΜΥ2 ως προς τη συναγωγή ευρημάτων επί του θέματος της αιτιολογίας της δισκοπάθειας και των προβλημάτων υγείας του Ενάγοντος που προέκυψαν από το ατύχημα. Αξιολόγηση μαρτυρίας Ενάγοντος Η μαρτυρία του Ενάγοντος περιστράφηκε γύρω από τις συνέπειες που βιώνει από την κατάσταση υγείας του. Πέραν των αναφορών του σε στοιχεία που αφορούν ιατρικά δεδομένα και εξηγήθηκαν από τους μάρτυρες-εμπειρογνώμονες, η μαρτυρία του είχε σημασία για να διαφωτίσει ως προς τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη από το επίδικο ατύχημα. Παρόλο που ίδιος προσπάθησε να δώσει μια εικόνα σφοδρότητας της σύγκρουσης του οχήματός του με το όχημα της Εναγόμενης, προκύπτει ότι ο ίδιος την ημέρα του ατυχήματος δήλωσε ότι δεν υπέστη οποιαδήποτε ζημία, όπως δήλωσε και καταγράφηκε στην Αστυνομική Έκθεση. Σε κάθε περίπτωση, από τη μαρτυρία του προκύπτει, χωρίς να έχει προσκομισθεί οποιαδήποτε αντίθετη μαρτυρία, ότι έφερε κολάρο για δύο μήνες μετά από το επίδικο ατύχημα και για μεγάλο χρονικό διάστημα λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία, χωρίς όμως να το προσδιορίσει χρονικά. Συνεπώς, από τη μαρτυρία του Ενάγοντος αποδέχομαι ότι για δύο μήνες μετά το επίδικο ατύχημα έφερε κολάρο και λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπείες. Επειδή προκύπτει από τη μαρτυρία του Ενάγοντος ότι αναφερόταν στην αποκατάσταση συμπτωμάτων που οφείλονται σε προβλήματα υγείας πέραν της θλάσης αυχένος, δεν μπορεί να διακριβωθεί από τη μαρτυρία του σε ποιο βαθμό λάμβανε φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία προς αντιμετώπιση της θλάσης αυχένος. Αξιολόγηση μαρτυρίας Εναγομένης Ουσιαστικά η Εναγόμενη αποδέχθηκε την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος, δηλώνοντας όμως ότι κινείτο με χαμηλή ταχύτητα, ενώ η αντεξέταση περιστράφηκε γύρω από τις συνθήκες υπό τις όποιες έδωσε κατάθεση στην Αστυνομία και τις υλικές ζημίες που υπέστη το όχημα του Ενάγοντος, ζητήματα τα οποία καλύπτονται από τη δήλωση παραδεκτών γεγονότων. Ουσιαστικά η μαρτυρία της Εναγομένης δεν μπορεί να προσφέρει στα όσα παρέμειναν ως επίδικα, τα οποία επικεντρώνονται μόνο στις σωματικές βλάβες που υπέστη ο Ενάγοντας και τις εξ αυτών απορρέουσες γενικές αποζημιώσεις. Παραδεκτά γεγονότα Περαιτέρω αποτελεί θεμελιακή αρχή ότι στην πολιτική δίκη, απόδειξη μπορεί να προκύψει μέσω παραδοχής γεγονότων. Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Χρίστου ν. Khoreva

(2001)1 Α.Α.Δ 1874 και Παπαμιλτιάδους ν. Ιωάννου

(2007)1 Α.Α.Δ.

1. Στην υπό κρίση υπόθεση δηλώθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα οι ειδικές αποζημιώσεις που αφορούν το κόστος φυσιοθεραπείας του Ενάγοντος. Το σχετικό κονδύλι συμφωνήθηκε και περιορίστηκε στο κόστος φυσιοθεραπειών μέχρι 3.10.
2. Επιπρόσθετα, ως προς το κονδύλι των ειδικών αποζημιώσεων που αφορούσαν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, συμφωνήθηκε, δηλώθηκε και προσδιορίστηκε στο κόστος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης μέχρι τις 2.10.
3. Δηλώθηκε από τους συνηγόρους των διαδίκων ότι οι ειδικές αποζημιώσεις ανέρχονται στο ποσό των €2,694.39 Ευρήματα Στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών, της πιο πάνω αξιολόγησης, αλλά και των παραδεκτών γεγονότων που δηλώθηκαν, προχωρώ στη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα στις 30.08.
4. Μετά το ατύχημα ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου με συμπτώματα αυχεναλγίας-κεφαλαλγίας. Από το ατύχημα ο Ενάγοντας υπέστη θλάση μαλακών μορίων του αυχένα ή whiplash Injury, παρουσίασε συμπτώματα αυχεναλγίας-κεφαλαλγίας και έφερε για δύο μήνες κολάρο. Από τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή πιο πάνω, προκύπτει ότι ο Ενάγοντας υπεβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία για τα συμπτώματα που προέκυψαν από τον τραυματισμό του από το επίδικο ατύχημα και λάμβανε σχετική φαρμακευτική αγωγή. Ο χρόνος που διήρκησε η φυσιοθεραπεία και η λήψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για αντιμετώπιση του τραυματισμού που προέκυψε από το ατύχημα δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τη μαρτυρία του ΜΕ2 και του Ενάγοντα, αφού στη μαρτυρία τους αναφέρονται στην αντιμετώπιση συνολικά των προβλημάτων υγείας του Ενάγοντος και όχι μόνο σε ό,τι προκλήθηκε από το επίδικο ατύχημα. Η πιο πάνω πτυχή μπορεί να ξεκαθαρίσει μέσα από τη δήλωση παραδεκτών γεγονότων στην οποία προέβησαν οι συνήγοροι των διαδίκων κατά τη δήλωση των ειδικών αποζημιώσεων. Η σχετική δήλωση των συνηγόρων των διαδίκων παρέχει το υπόβαθρο για εξαγωγή σχετικών διαπιστώσεων, αφού η απόδειξη των σχετικών εξόδων ως ειδικών ζημιών συνεπάγεται και εξυπακούει ότι οι πιο πάνω ζημίες και έξοδα προήλθαν ως ζημία από το επίδικο ατύχημα. Προκύπτει από την πιο πάνω δήλωση ότι έγινε δεκτό πως για την περίοδο από 5.09.2008 μέχρι τις 3.10.2008 ο Ενάγοντας υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπείες, ενώ λάμβανε, προς αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που προήλθαν από τον επίδικο τραυματισμό, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη μέχρι τις 2.10.
5. Οι πιο πάνω περίοδοι αποτελούν συνακόλουθα το εύρημα του Δικαστηρίου αναφορικά με την περίοδο που ο Ενάγοντας λάμβανε φυσιοθεραπεία και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη προς αντιμετώπιση των σωματικών βλαβών που προέκυψαν από το επίδικο δυστύχημα. Νομική Πτυχή Όπως είναι καλά θεμελιωμένο το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του Ενάγοντα, ο οποίος οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς του στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου, με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα : «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Phipson on Evidence, 14th Edition, para 4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1(Β) Α.Α.Δ 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας». Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Βaloise Insurance Co Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά.

(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Tekinder Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 551. Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι ο Ενάγοντας όφειλε να αποδείξει με αξιόπιστη μαρτυρία ότι υπέστη από το επίδικο ατύχημα τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες. Ενώ, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Συνεπώς το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαρύνει, μόνο με βάση τη μαρτυρία που έχει δεχθεί ως αξιόπιστη. O Ενάγοντας όφειλε να αποδείξει ότι υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και ότι αυτές προκλήθηκαν από το επίδικο ατύχημα. Στην υπό κρίση υπόθεση, σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο Ενάγοντας έχει καταφέρει να αποδείξει ότι υπέστη whiplash injury, το οποίο, όπως εξηγήθηκε από το ΜΥ2, είναι έννοια ταυτόσημη με τη θλάση των μαλακών μορίων του αυχένα. Αν και δεν έχει εγερθεί από την πλευρά του Ενάγοντα, δεν φαίνεται να προκύπτει από τη μαρτυρία ότι η όποια κατάσταση υγείας του Ενάγοντος επιδεινώθηκε από το ατύχημα, ώστε να τυγχάνει εφαρμογής η αρχή ότι ο αδικοπραγών ευθύνεται για την επιδείνωση της κατάστασης του θύματος, αφού βρίσκει το θύμα του όπως είναι. Ως προς την πιο πάνω αρχή, θεμελιακή είναι η απόφαση στην υπόθεση Symeonidou v. Michaelides

(1969)1 C.L.R. 394. Σχετική επίσης είναι και η απόφαση Αριστείδου ν. Παυλίδου

(1999)1 Α.Α.Δ.2153. Συνεπώς, η αποτίμηση του ύψους των γενικών αποζημιώσεων θα κριθεί επί τη βάσει των σωματικών βλαβών και συνεπειών στην κατάσταση υγείας του Ενάγοντος, οι οποίες έχει αποδειχθεί ότι έχουν προέλθει από το επίδικο ατύχημα. Ο Ενάγοντας, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου, πέτυχε να αποδείξει μόνο μερικές από τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες, οι οποίες καταγράφονται στα ευρήματα του Δικαστηρίου ανωτέρω και δεν κρίνω σκόπιμο να τις επαναλάβω. Γενικές Αποζημιώσεις Αποτελεί θεμελιακή αρχή ότι η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74). Στην υπόθεση Κωμιάτη ν. Πολίτσου κ.ά.

(2001)1Α Α.Α.Δ 226, αναγνωρίστηκε η ανάγκη περιοδικής ανύψωσης του επιπέδου των αποζημιώσεων, ως απόρροια των πραγματικοτήτων της ζωής. Επιπλέον στην υπόθεση Lankuntis v. Νικόλα

(2002)1Β Α.Α.Δ 1128, έχουν λεχθεί τα ακόλουθα αναφορικά με το σκοπό των γενικών αποζημιώσεων: «Οι αποζημιώσεις, που εκφράζονται σε χρήμα, αποσκοπούν όσο είναι δυνατό με το υλικό τους στοιχείο να προσφέρουν κάποια ποιότητα ζωής στο θύμα, επαναφέροντας την, όσο είναι δυνατό, στην προ του δυστυχήματος κατάσταση. Γι΄ αυτό και οι αποζημιώσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν την αγοραστική αξία του χρήματος ώστε να προσεγγίζεται η εύλογη αποκατάσταση της ζημιάς.» Στην πρόσφατη απόφαση Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση Αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12.2.2014, το Εφετείο, συγκεφαλαιώνοντας τις αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων, ανέφερε τα ακόλουθα: "Σύμφωνα με τη νομολογία ο «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Fletcher v. Autocar Transporters Ltd

(1968)1 All E.R. 726, Constantinou v. Slahouris

(1969)1 C.L.R. 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» (Βλ. Fysco Constructing Co. Ltd v. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1028 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.α.

(2000)1 Α.Α.Δ. 1049). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74)." Ασφαλώς, όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590, η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση. Αποτελεί περαιτέρω καλά εμπεδωμένη αρχή ότι οι προηγούμενες επί του θέματος αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, υπό την έννοια της αρχής του stare decisis, αλλά παρέχουν καθοδήγηση, γιατί κάθε περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Σχετική είναι η απόφαση Γιαννάκης Ερωτοκρίτου κ.ά. v. Καραολή

(1998)1 Α.Α.Δ. 445. Υπό το πρίσμα των πιο πάνω θα εξετάσω το ζήτημα της απόδοσης γενικών αποζημιώσεων προς τον Ενάγοντα, αντλώντας καθοδήγηση, στο βαθμό και υπό την έννοια που περιγράφεται ανωτέρω, από προηγούμενες αποφάσεις που αφορούν παρόμοιους τραυματισμούς. Η υπόθεση Pούμπας Γεώργιος ν. Nάσου Mακρυγιάννη και Άλλης

(2011)1 Α.Α.Δ. 1129, αφορούσε τραυματισμούς από σοβαρό διάστρεμμα, ύπαρξη αυχενικού ραιβόκρανου και έντονη μυϊκή σύσπαση του αυχένα, εγκεφαλική διάσειση, πόνος στον αυχένα, κολλάρο και φυσιοθεραπείες. Επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις £4.000 Η υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.ά. v. Α. Ταλιώτη

(1997)1 Α.Α.Δ. 1148, αφορούσε θλάση του αυχένα και μωλώπισμα δεξιού ώμου, όμως λόγω προϋπάρχοντων εκφυλιστικών οστεοαρθρωτικών αλλοιώσεων, επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Το Εφετείο, αποδεχόμενο την έφεση, έκρινε τις Λ.Κ.3.500 ως υπερβολικές αποζημιώσεις και μείωσε τις αποζημιώσεις σε Λ.Κ.1.500. Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης v. Δ. Ζαχαρίου

(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 733, επιδικάστηκε πρωτόδικα το ποσό των Λ.Κ.1.000 ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη για τα οποία ο Ενάγων έπαιρνε αρκετό καιρό φάρμακα. Το πιο πάνω ποσό επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην πρόσφατη απόφαση Δέσποινα Χριστοδούλου ν. Rudolf Hoffer, Πολιτική Έφεση 263/12 ημερομηνίας 11.1.20018, όπου η Ενάγουσα διαγνώστηκε με κάκωση του αυχένα, τραυματισμό στην περιοχή του θώρακα και φούσκωμα στο πηγούνι, ενώ παραπονείτο για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη για περίπου δύο με τρεις μήνες μετά το ατύχημα και της συστήθηκε να φέρει κολλάρο, το ποσό των €4.500 κρίθηκε εντός λογικών πλαισίων. Η απόφαση Νικολάου ν. Στυλιανού κ.ά.

(2011)1 Α.Α.Δ 1727, στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του Ενάγοντος, διαφοροποιείται από την παρούσα καθότι αφορούσε σοβαρότερους τραυματισμούς όπως ευθειασμό και αστάθεια αυχενικής μοίρας και σπονδυλυσία που είχαν ως συνέπεια την απώλεια μελλοντικών απολαβών και ανάγκη φυσιοθεραπειών μέχρι το τέλος της ζωής της ενάγουσας. Συνεπώς, κρίνω ότι η πιο πάνω απόφαση δεν μπορεί να παράσχει καθοδήγηση σχετικά με το ύψος των γενικών αποζημιώσεων στην υπό κρίση υπόθεση. Έχοντας υπόψη το πλαίσιο που σκιαγραφούν οι πιο πάνω αποφάσεις σε παρόμοιας φύσης τραυματισμούς, τη φύση του υπό κρίση τραυματισμού και τις συνέπειές του στον Ενάγοντα, κρίνω ότι το ποσό των €4.000 είναι εύλογο και δίκαιο, ως αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία. Επιδίκαση Τόκου Στο άρθρο 58(α) του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπεται η επιδίκαση του τόκου επί ολοκλήρου ή μέρους των επιδικασθεισών αποζημιώσεων για ολόκληρη ή μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος και της ημερομηνίας έκδοσης της απόφασης. Το θέμα του καθορισμού του τόκου επί των αποζημιώσεων εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και σύμφωνα με τη νομολογία υπάρχει διάκριση αναφορικά με το χρόνο που ξεκινά η επιδίκασή του ανάμεσα στις γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Ενδελεχής ανάλυση ως προς τις αρχές που διέπουν την επιδίκαση τόκου περιέχεται στην απόφαση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου

(1991)1 ΑΑΔ

1. Ως προς τις ειδικές ζημίες αναφέρθηκαν τα ακόλουθα : «Το ύψος των ειδικών ζημιών είναι γνωστό κατά το χρόνο της δίκης και ως θέμα αρχής, το ορθό θα ήταν να επιδικάζεται τόκος από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγων είχε υποστεί την κάθε ζημιά. Όμως αυτό θα συνεπαγόταν πολυδιάσπαση των ποσών και ενασχόληση με πολλές αριθμητικές πράξεις συνήθως με αντικείμενο μικρά ποσά κάθε φορά.. Έτσι ευνοήθηκε η προσέγγιση του θέματος πάνω σε γενικές γραμμές και προκρίθηκε ως δίκαιη η επιδίκαση τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που επιδικάζονται από την ημέρα της γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος ως τη δίκη, μειωμένου όμως κατά το μισό ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Τονίζεται πως αυτό μόνο σε συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης το δικαιολογούν.» Ως προς την επιδίκαση τόκου σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις, αναφέρθηκε ότι λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση, αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθησή της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Στην υπό κρίση υπόθεση το αγώγιμο δικαίωμα γεννήθηκε την 30.8.2008, ενώ το ειδικά οπισθογραφημένο κλητήριο καταχωρήθηκε την 8.6.2010, σχεδόν δύο χρόνια μετά. Ως προς τις γενικές αποζημιώσεις κρίνω ορθότερο όπως φέρουν τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης του κλητήριου, ήτοι την 8.06.2010, ενώ οι ειδικές αποζημιώσεις όπως φέρουν νόμιμο τόκο, μειωμένο κατά το ήμισυ, από την ημερομηνία γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος, ήτοι την 30.08.
2. Κατάληξη Ενόψει όλων των ανωτέρω, κρίνω ότι ο Ενάγων δικαιούται το ποσό των €4.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και το ποσό των €2,694.34 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγόμενης για το συνολικό ποσό των € 6,694.39 εκ των οποίων Α) Το ποσό των € 4.000 φέρει νόμιμο τόκο από 8.6.2010 . Β) Το ποσό των € 2,694.39 φέρει νόμιμο τόκο από 30.08.2008 μειωμένο κατά το ήμισυ. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγόμενης εισηγήθηκε ότι εάν το σύνολο των αποζημιώσεων δεν ξεπεράσει το ποσό που έχει προσφερθεί από την Εναγόμενη κατά τη δικάσιμο της 14.12.2015, το Δικαστήριο θα πρέπει να επιδικάσει έξοδα υπέρ του Ενάγοντος μόνο μέχρι την ημερομηνία που έχει γίνει η προσφορά, εξομοιώνοντας έτσι την προσφορά για αποζημιώσεις με πληρωμή στο Δικαστήριο υπό τη Δ.22 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών. Υπό το φως της τελικής κατάληξης του Δικαστηρίου η ενασχόληση με το πιο πάνω επιχείρημα καθίσταται ακαδημαϊκή, καθότι οι επιδικασθείσες αποζημιώσεις υπερβαίνουν το ποσό των €6.000 που προσφέρθηκαν. Συνεπώς, δεν βρίσκω λόγο να παρεκκλίνω από το γενικό κανόνα ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της αγωγής. Συνακόλουθα τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον της Εναγομένης, ως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα εξόδων €.2000- €10.
3. [Υπ.] ..................... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο