LIMA MANUFACTURING LTD (LBP) ν. ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΣΤΑΥΡΟΥ, Aρ. Αγωγής 10276/2010, 16/2/2018

(1)Οι Ενάγοντες κωλύονται από το να διεκδικούν οποιοδήποτε επιπρόσθετο ποσό ενόψει του ότι η καταβολή του ποσού των £8,000 αποτελούσε τελική διευθέτηση της οφειλής του προς αυτούς.

(2)Η πιο πάνω διευθέτηση αποτελούσε παραίτηση από δικαίωμα διεκδίκησης και/ή υπόσχεση από πλευράς των Εναγόντων για μη διεκδίκηση οποιουδήποτε περαιτέρω ποσού ή απαίτησης στην οποία ο Ενάγοντας στηρίχθηκε σε βάρος των συμφερόντων του.

(3)Οι Ενάγοντες υπέδειξαν υπέρμετρη καθυστέρηση στην διεκδίκηση του πιο πάνω ποσού (laches) και άφησαν τον Εναγόμενο να πιστεύει ότι δεν θα διεκδικούσαν άλλα χρήματα. Στηριζόμενος σε αυτή την ενέργεια και/ή παράλειψη, ο Εναγόμενος ενήργησε εναντίον των συμφερόντων του, συνεπώς η οποιαδήποτε αξίωση είναι άδικη και/ή αντίκεται στις αρχές της επιείκιας. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση που καταχώρησαν οι Ενάγοντες αρνούνται τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου που περιέχονται στην Έκθεση Υπεράσπισης στην έκταση που αυτοί έρχονται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς τους στην Έκθεση Απαίτησης, τους οποίους και επαναλαμβάνουν. Προσκομισθείσα Μαρτυρία Η μαρτυρία που δόθηκε κατά την ακροαματική διαδικασία ήταν σύντομη. Εκ μέρους των Εναγόντων κατέθεσε ο κ Νίκος Κρασάρης, ενώ ο Εναγόμενος έδωσε μαρτυρία για τους σκοπούς της υπεράσπισης του. Η μαρτυρία των προσώπων αυτών είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και δεν χρειάζεται να επαναληφθεί σε έκταση. Κρίνω, ωστόσο, ορθό να παραθέσω σύνοψη των θέσεων που έκαστος εκ των μαρτύρων προέβαλαν στο Δικαστήριο έτσι ώστε αυτές να γίνουν πιο εύκολα αντιληπτές. O M.E. 1 κ Νίκος Κρασάρης ήταν διευθυντής των Εναγόντων κατά τον ουσιώδη χρόμο, ενώ στο διάστημα που μεσολάβησε έχει συνταξιοδοτηθεί. Όπως ανέφερε, οι Ενάγοντες διεξάγουν τις εργασίες που περιγράφονται πιο πάνω και είναι θυγατρική εταιρεία της εταιρείας Chr. Agathocleous Group. Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α), περί τον Ιούλιο του 2001 ο Εναγόμενος ανέθεσε στους Ενάγοντες να ολοκληρώσουν τις εργασίες ψευδοροφών στην υπό ανέγερση κατοικία του, την οποία είχαν εγκαταλείψει ημιτελή άλλοι εργολάβοι. Το είδος των ψευδοροφών που είχε επιλέξει ο Εναγόμενος για την οικία του ονομάζεται metal lath, που ουσιαστικά είναι είδος μεταλλικής ψάθας η οποία τοποθετείται στο σημείο και μετά σοβατίζεται από πάνω με ειδική μπογιά μέχρι να γίνει "τοίχος". Πρόκειται για εργασία που γίνεται κατά παραγγελία και επί τόπου στο σημείο που θέλει ο πελάτης. Κατά την ανάληψη των εργασιών από τους Ενάγοντες δεν δόθηκε προσφορά, ούτε έγινε οποιαδήποτε συμφωνία σε σχέση με το κόστος. Οι Ενάγοντες έπρεπε στην ουσία να ολοκληρώσουν τις ημιτελείς εργασίες και να διεκπεραιώσουν τις υπόλοιπες εργασίες που ανέθετε σε αυτούς ο Εναγόμενος επί τόπου. Παράλληλα, οι Ενάγοντες δεν έλαβαν οποιοδήποτε ποσό ως προκαταβολή αφενός λόγω του ότι οι εργασίες που όφειλαν να διεκπεραιώσουν δεν ήταν γνωστές τη δεδομένη στιγμή, αφετέρου λόγω του ότι ο Εναγόμενος συνεργαζόταν με την μητρική εταιρεία Chr. Agathocleous Ltd και έτσι δεν θεωρήθηκε σκόπιμο. Οι Ενάγοντες εργάστηκαν στο χώρο από το τέλος Ιουλίου και όλο τον Αύγουστο μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου 2001 σύμφωνα με τις οδηγίες που δίνονταν επί τόπου από τον Εναγόμενο. Ως προς τις εργασίες που διεκπεραιώθηκαν, ο μάρτυρας ανέφερε ότι διάφορα δωμάτια της οικίας καλύφθηκαν με ψευδοροφή, έγιναν σκαλοπάτια σε ένα τοίχο με κρυφό φωτισμό και καλύφθηκαν οι τοίχοι και ο θόλος της κουζίνας (δέσμη εγγράφων στην οποία εμφαίνεται η εργασία η οποία έγινε, οι ημερομηνίες και ώρες εργασίας καθώς και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1, ενώ η δέσμη δελτίων αποστολής (way bills) κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2). Όπως ανέφερε ο κ Κρασάρης, στο εργοτάξιο εργάζονταν τέσσερα άτομα και ένας επιστάτης, ενώ ο ίδιος επισκεπτόταν τον χώρο τουλάχιστον μια φορά την ημέρα. Στις 3.10.2001 και αφού ολοκληρώθηκαν οι εργασίες των Εναγόντων, ο κ Κρασάρης παρέδωσε στον Εναγόμενο ένα έγγραφο το οποίο τιτλοφορείται "Statement of Work executed" (βλέπε Τεκμήριο 3), για το συνολικό ποσό των £10,594.00, όπου περιγράφεται η εργασία η οποία έγινε με ποσότητες και τιμές μονάδος. Αρχικά το συγκεκριμένο έγγραφο είχε δοθεί στον Εναγόμενο χωρίς τιμές μονάδος και κατ' επέκταση χωρίς να αναφέρεται κάποιο ποσό (βλέπε Τεκμήριο 7). Ακολούθως, στις 19.12.2001 ο Εναγόμενος του παρέδωσε επιταγή για το ποσό τον £8,000 σε σχέση με την οποία εκδόθηκε την ίδια στιγμή απόδειξη ίδιας ημερομηνίας όπου αναφέρεται ότι το συγκεκριμένο ποσό πληρώθηκε «on account» (βλέπε Τεκμήριο 4). Αργότερα, και πιο συγκεκριμένα στις 21.12.2001, οι Ενάγοντες εξέδωσαν τιμολόγιο για το συνολικό κόστος της εργασίας (Τεκμήριο 5), το οποίο απέστειλαν στον Εναγόμενο ταχυδρομικώς. Έκτοτε, όμως, ο Εναγόμενος ουδεμία πληρωμή έχει κάνει παρ' όλες τις προειδοποιήσεις και υπενθυμίσεις που έγιναν τόσο με την επιστολή ημερομηνίας 13.10.2003, όσο και με την κατάσταση λογαριασμού ημερομηνίας 31.12.2006, οι οποίες του αποστάληκαν ταχυδρομικώς (βλέπε Τεκμήριο 6). Όπως εξήγησε, λόγω της σχέσης του Εναγόμενου με την μητρική εταιρεία, επιδείχθηκε ανοχή και δόθηκε αρκετός χρόνος για την πληρωμή του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού, χωρίς, όμως, αποτέλεσμα. Ερωτηθείς σε σχέση με τα Τεκμήρια 3 και 5, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτά ετοιμάστηκαν από το λογιστήριο των Εναγόντων, αφού προηγουμένως ο ίδιος υπολόγισε τις ποσότητες και τιμές μονάδας σε σχέση με την εργασία που διεκπεραιώθηκε. Όπως περαιτέρω, σημείωσε, ο ίδιος δεν συζήτησε οτιδήποτε με τον Εναγόμενο είτε για τις ποσότητες είτε για τις τιμές που θα χρεώνονταν. Ως προς την αναφορά σε χρέωση 72% στο έγγραφο με τίτλο Job Sheet (σελίδα 4 του Τεκμηρίου 1), ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτή δεν συνίστατο μόνο από το κέρδος αλλά και τα διάφορα έξοδα και δαπάνες της εταιρείας όπως έξοδα αποθήκης, μισθούς, τόκους, διαφημίσεις κ.λ.π. Ο μάρτυρας αρνήθηκε τις υποβολές του κ Γεωργιάδη περί καθυστέρησης στην ολοκλήρωση των εργασιών και περί ύπαρξης προβλήματος αντίληψης από το προσωπικό των Εναγόντων ως προς τη διεκπεραίωση τους και τόνισε ότι από την πλευρά του Εναγόμενου δεν τέθηκε οποιοδήποτε σχετικό ή άλλο παράπονο. Παράλληλα, απέρριψε τη θέση της υπεράσπισης επί το ότι η επιταγή των £8,000 είχε δοθεί προς εξόφληση των εργασιών, παραπέμποντας στην αναφορά «on account» στην απόδειξη που εκδόθηκε και παραδόθηκε την ίδια ημέρα. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ Αχιλλέας Σταύρου υιοθέτησε το περιεχόμενο της Γραπτής του Δήλωσης (Έγγραφο Β) και ανέφερε ότι οι Ενάγοντες ανέλαβαν την κατασκευή ψευδοροφής στο χώρο κουζίνας/breakfast-room της υπό ανέγερση οικίας του τον Ιούλιο του

1. Οι εργασίες θα διεκπεραιώνονταν κατά τη διάρκεια των διακοπών Ιουλίου-Αυγούστου του
2. Την πιο πάνω εργασία είχε αναλάβει αρχικά να εκτελέσει και ολοκληρώσει η εταιρεία STELPA CEILINGS MANUFACTURING CO LTD (στο εξής η «Stelpa»), η προσφορά της οποίας για την κατασκευή της ψευδοροφής στην κουζίνα/breakfast- room ανερχόταν στις £3.167,00 (βλέπε Τεκμήριο 8), γεγονός που ο κ Σταύρου είχε αναφέρει στον κύριο Κρασάρη. Λόγω των διακοπών Ιουλίου - Αυγούστου η Stelpa δεν είχε αρκετό προσωπικό για να ολοκληρώσει την εργασία και έτσι ο Εναγόμενος αναγκάστηκε να αναζητήσει άλλο εργολάβο για το σκοπό αυτό. Ο κ Σταύρου υπέδειξε στον κ Κρασάρη παρόμοια εργασία που έγινε από την Stelpa και λόγω του ενδιαφέροντος του τόσο για την ποιότητα του έργου όσο και για την ολοκλήρωση του εντός του Αυγούστου, ήταν συνεχώς παρών στο εργοτάξιο. Σε κάποιο στάδιο, ο κ Σταύρου διαπίστωσε κάποια καθυστέρηση στην πρόοοδο των εργασιών, όπως επίσης ότι οι τεχνικοί των Εναγόντων αντιμετώπιζαν πρόβλημα στην εκτέλεση του έργου, ιδιαίτερα στο θόλο και επίσης στην αντίληψη και εκτέλεση των σχεδίων. Ευτυχώς, όμως τούτο έγινε αντιληπτό και από τον κ Κρασάρη, ο οποίος εργοδότησε το συνεργείο «ΑΣΣΙΩΤΕΣ», το οποίο ολοκλήρωσε το έργο σε 4-5 μέρες. Οι Ενάγοντες διεκπεραίωσαν/ολοκλήρωσαν τις εργασίες που αρχικά ανατέθηκαν στη Stelpa, όπως και κάποιες επιπρόσθετες εργασίες σε άλλου χώρους της οικίας. Σε σχέση με το Τεκμήριο 7, ο μάρτυρας ανέφερε ότι στις 19.12.2001 τον επισκέφθηκε ο κ Κρασάρης στο εργοτάξιο και του το παρέδωσε, χωρίς να αναγράφονταν τιμές και/ή οποιοδήποτε ποσό ενώ το Τεκμήριο 3 δεν του δόθηκε σε οποιοδήποτε στάδιο. Ουδέποτε δέχθηκε τις ποσότητες που αναφέρονται στο Τεκμήριο 7 και ούτε συμφώνησε με αυτές, όμως την ίδια ημέρα, αφού συζήτησε με τον κ Κρασάρη το θέμα του κόστους της εκτελεσθείσας εργασίας, κατέληξαν στο ποσό των £8.000, για το οποίο εκδόθηκε επιταγή. Απόδειξη δεν του δόθηκε εκείνη την ημέρα ούτε και του αποστάληκε σε μεταγενέστερο στάδιο. Αποτέλεσε, μάλιστα, θέση του Εναγόμενου ότι η έκδοση απόδειξης με αναφορά «on a/c» αποτελεί εκ των υστέρων επινόηση των Εναγόντων. Αναφερόμενος στο τιμολόγιο ημερομηνίας 21.12.2001 (Τεκμήριο 5), ο μάρτυρας ανέφερε ότι ουδέποτε συμφώνησε με το εκεί αναφερόμενο ποσό, δεν το υπέγραψε και δεν του δόθηκε ή του στάληκε οποτεδήποτε. Παρομοίως, δεν παρέλαβε την επιστολή ημερομηνίας 13.10.2003 (Τεκμήριο 6) αφού κατά το έτος 2003 δεν κατοικούσε στην διεύθυνση που αναφέρεται σε αυτήν. Αξιολόγηση Μαρτυρίας και Συνακόλουθα Ευρήματα του Δικαστηρίου Έχοντας υπόψη τη μαρτυρία που προσκομίσθηκε και συνοψίζεται πιο πάνω σε συνάρτηση με τις δικογραφημένες θέσεις των δυο πλευρών παρατηρώ ότι τα ακόλουθα γεγονότα παρέμειναν αναντίλεκτα και/ή αποτελούν κοινό έδαφος: ● Περί τον Ιούλιο του 2001 ο Εναγόμενος ανέθεσε στους Ενάγοντες και οι Ενάγοντες ανέλαβαν να ολοκληρώσουν τις εργασίες ψευδοροφών στην υπό ανέγερση κατοικία του Εναγόμενου. ● Η εργασία αυτή είχε αρχικά ανατεθεί στην εταιρεία Stelpa η οποία δεν την ολοκλήρωσε. Η προσφορά της Stelpa για την εργασία που αυτή είχε αναλάβει ανερχόταν σε £3.167,00 (βλέπε Τεκμήριο 8). ● Το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών θα γίνονταν στην κουζίνα - breakfast room, ενώ κάποιες εργασίες μικρότερης έκτασης θα γίνονταν και σε άλλους χώρους της οικίας. ● Ο Εναγόμενος επέλεξε τις ψευδοροφές τύπου metal lath που είναι είδος μεταλλικής ψάθας η οποία τοποθετείται στο σημείο και μετά σοβατίζεται με ειδική μπογιά μέχρι να γίνει τοίχος. ● Κατά την ανάθεση και ανάληψη των εργασιών ο Εναγόμενος παρέδωσε στους Ενάγοντες κάποια αρχιτεκτονικά σχέδια τα οποία περιλάμβαναν ολόκληρη την εργασία που θα γινόταν και εργασία που είχε ήδη γίνει. Οι Ενάγοντες δεν έδωσαν στον Εναγόμενο οποιαδήποτε προσφορά καθότι το εύρος των εργασιών δεν ήταν συγκεκριμένο σε εκείνο το στάδιο. ● Σε εκείνο το στάδιο ο κ Κρασάρης δεν συζήτησε με τον Εναγόμενο οτιδήποτε σε σχέση με τα εργατικά, τις τιμές ή τις ποσότητες των υλικών και εργασιών. Έτσι, μεταξύ των μερών δεν έγινε οποιαδήποτε συμφωνία ως προς το ποσό ή το κόστος της εργασίας, όπως ούτε για τα εργατικά που θα χρεώνονταν. ● Οι εργασίες άρχισαν στις 20 Ιουλίου 2001 και ολοκληρώθηκαν στις 4 ή 5 Σεπτεμβρίου 2001 σύμφωνα με τις οδηγίες που δίνονταν από τον Εναγόμενο. ● Μέρος των εργασιών εκτελέστηκαν από το συνεργείο Ασσιώτες, με το οποίο συνεργάζονται οι Ενάγοντες. ● Τόσο το Τεκμήριο 3 όσο και το Τεκμήριο 5 ετοιμάστηκαν από το λογιστήριο των Εναγόντων. ● Ο Εναγόμενος παρέλαβε το Τεκμήριο 7 στο οποίο δεν γίνεται αναφορά σε τιμές μονάδος. Συνακόλουθα, τα πιο πάνω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Τα ζητήματα επί των οποίων προωθήθηκαν διαφορετικές εκδοχές από τους μάρτυρες των δυο πλευρών είναι τα ακόλουθα: ▪ Κατά πόσον οι Ενάγοντες (μέσω των υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων τους) παρέδωσαν στον Εναγόμενο μόνο το Τεκμήριο 7 ή και το Τεκμήριο 3, και έαν ο Εναγόμενος αποδέχθηκε τα όσα αναφέρονται σε αυτά. ▪ Η έκταση και/ή ποσότητα της εργασίας που εκτελέστηκε από τους Ενάγοντες. ▪ Εάν το ποσό των £8,000 δόθηκε έναντι λογαριασμού ή προς εξόφληση των εργασιών που εκτέλεσαν οι Ενάγοντες και έαν η απόδειξη/Τεκμήριο 4 δόθηκε στον Εναγόμενο και πότε. ▪ Κατά πόσον ο Εναγόμενος παρέλαβε το Τιμολόγιο/Τεκμήριο 5 και/ή την επιστολή και την κατάσταση λογαριασμού/Τεκμήριο
3. Παρατηρώ ότι τόσο το ζήτημα της καθυστέρησης στην διεκπεραίωση των εργασιών από τους Ενάγοντες και/ή της λανθασμένης αντίληψης από μέρους τους ως προς αυτές όσο και αυτό που αφορούσε την ανάληψη και εκτέλεση εργασιών από το συνεργείο Ασσιώτες που προβλήθηκε από τον Εναγόμενο δεν δικογραφούνται στην Έκθεση Υπεράσπισης του. Σε αυτή τη βάση, λοιπόν, και με δεδομένη τη θέση του Εναγόμενου (τόσο στο δικόγραφο του όσο και στη μαρτυρία του) περί εξόφλησης των Εναγόντων για την εργασία που διεκπεραίωσαν, το ζήτημα αυτό δεν χρήζει οποιασδήποτε περαιτέρω συζήτησης και/ή αξιολόγησης. Σε σχέση με τα υπόλοιπα ζητήματα που παρατίθενται πιο πάνω, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας των δυο προσώπων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο λαμβάνοντας καταρχήν υπόψη τον τρόπο με τον οποίο οι μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους. Περαιτέρω, στα πλαίσια της αξιολόγησης λαμβάνω υπόψη το περιεχόμενο τόσο της προφορικής όσο και της έγγραφης τους μαρτυρίας και δεν διαφεύγουν την προσοχής μου οι αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλέπε Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.

(2008)1 Α.Α.Δ. 676 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Στα πλαίσια αυτά, λοιπόν, κρίνω ότι η μαρτυρία του κ Κρασάρη δεν είναι τέτοιας ποιότητας ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να στηριχθεί επί αυτής για να καταλήξει με ασφάλεια στα τελικά ευρήματα του. Για αρκετά θέματα ο μάρτυρας δεν μπορούσε να τοποθετηθεί με σαφήνεια, ενώ για κάποια άλλα ζητήματα για τα οποία κατέθεσε στην κυρίως εξέταση του, τελικά διαφάνηκε ότι δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή ούτε γνώση περί αυτών. Επί τούτου παρατηρώ ότι ενώ στην κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι παρά τις προειδοποιήσεις και υπενθυμίσεις που έγιναν στον Εναγόμενο, αυτός δεν εξόφλησε το οφειλόμενο υπόλοιπο, στην αντεξέταση του δέχθηκε ότι ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στη σύνταξη και αποστολή της επιστολής ημερομηνίας 13.10.2003, την οποία απλά υπέγραψε, όπως ούτε και στην αποστολή της κατάστασης λογαριασμού. Σε υποβολή, μάλιστα, του κ Γεωργιάδη επί το ότι κατά τον εν λόγω χρόνο ο Εναγόμενος δεν κατοικούσε στην οδό Αιπείας 38, ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να απαντήσει, πόσω μάλλον, να αμφισβητήσει αυτή τη θέση. Παρομοίως, ο μάρτυρας αναφέρθηκε με γενικότητα στην αποστολή του τιμολογίου ημερομηνίας 21.12.2001 (Τεκμήριο 5) στον Εναγόμενο, διευκρινίζοντας ότι το θέμα έτυχε χειρισμού από το λογιστήριο, ενώ το ίδιο το τιμολόγιο δεν αναφέρει τη διεύθυνση στην οποία αποστάληκε. Όταν δε του υποβλήθηκε ότι ο Εναγόμενος δεν παρέλαβε το τιμολόγιο, δήλωσε ότι δεν μπορεί να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο. Ως προς το περιεχόμενο του Τιμολογίου, σημειώνεται ότι ο μάρτυρας δεν ανέφερε το λόγο που αυτό ετοιμάστηκε στις 21.12.2001 ενώ, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, οι καταστάσεις Τεκμήρια 3 και 7 είχαν δοθεί στον Εναγόμενο από τις αρχές Οκτωβρίου

1. Ξενίζει επίσης το Δικαστήριο ότι στο τιμολόγιο δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά στο ποσό που καταβλήθηκε και/ή το υπόλοιπο που παρέμεινε. Παρατηρώ επίσης ότι σε αντίθεση με τη δικογραφημένη θέση των Εναγόντων περί απαίτησης του Εναγόμενου για παραχώρηση έκπτωσης μετά την έκδοση του τιμολογίου, στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ Κρασάρης δεν υποστήριξε κάτι τέτοιο. Ερχόμενη στα Τεκμήρια 3 και 7, παρατηρώ καταρχήν ότι αρχικά ο μάρτυρας των Εναγόντων δήλωνε πως ο ίδιος παρέδωσε στον Εναγόμενο το Τεκμήριο 3, χωρίς καμία αναφορά στο Τεκμήριο
2. Όταν, όμως, του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 7 από τον κ Γεωργιάδη ο οποίος υπέβαλε ότι τούτο είχε αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης ώστε τα μέρη να καταλήξουν στο τελικό ποσό των £8,000, ο μάρτυρας αναγνώρισε το έγγραφο και κατά την επανεξέταση υποστήριξε ότι ενδεχομένως το Τεκμήριο 7 να δόθηκε από τον επιστάτη και το Τεκμήριο 3 να δόθηκε την επόμενη ημέρα στον Εναγόμενο από τον ίδιο. Όταν δε ερωτήθηκε σχετικά με το Τεκμήριο 7, ο κ Κρασάρης ανέφερε ότι η διαδικασία που ακολουθείτο από τους Ενάγοντες σε σχέση με την χρέωση των πελατών, ήταν να συμφωνούνται τα μέτρα, δηλαδή η εργασία, στη βάση εγγράφου όπως το Τεκμήριο 7 και ακολούθως να γίνει η αντίστοιχη χρέωση με βάση τις τιμές μονάδος, στη βάση εγγράφου που ομοιάζει με το Τεκμήριο
3. Ερωτηθείς, ωστόσο, κατά πόσον ο Εναγόμενος συμφώνησε με τα όσα καταγράφονται στα εν λόγω τεκμήρια, ο μάρτυρας απάντησε αρνητικά αναφέροντας ότι ο ίδιος ουδέποτε μίλησε με τον Εναγόμενο για τιμές και ποσότητες και ότι τα θέματα αυτά τύγχαναν χειρισμού από την μητρική εταιρεία, χωρίς, όμως, να μπορεί προσδιορίσει το αρμόδιο για το σκοπό αυτό πρόσωπο. Με δεδομένη, όμως, τη θέση αυτή, παραμένει μετέωρο το γιατί ετοιμάστηκε το Τεκμήριο 3, όπως και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες καταβλήθηκε το ποσό των £8,
4. Ο μάρτυρας δεν έδωσε οποιαδήποτε ικανοποιητική εξήγηση ως προς τη σύνταξη του τιμολογίου/Τεκμήριο 5 μετά την πληρωμή των £8,000, όπως ούτε για την αποστολή της επιστολής ημερομηνίας 13.10.2003 δυο χρόνια μετά την εκτέλεση των εργασιών. Η δε καταχώρηση της παρούσας αγωγής εννέα χρόνια μετά την εκτέλεση των εργασιών εγείρει ερωτηματικά ως προς το γνήσιο της αξίωσης των Εναγόντων. Η δικαιολογία που προωθήθηκε ως προς το θέμα αυτό, ήτοι η συνεργασία του Εναγόμενου με την μητρική εταιρεία, δεν μπορεί να αλλοιώσει την όλη εικόνα αφού και αυτή η τοποθέτηση παρέμεινε στη σφαίρα της γενικότητας και αοριστίας χωρίς να δοθούν συγκεκριμένα στοιχεία ως προς το εύρος και/ή τη φύση της συνεργασίας αυτής. Σε σχέση με τις εργασίες που διεκπεραιώθηκαν, ο μάρτυρας ανέφερε με γενικότητα και αοριστία ότι για τις χρεώσεις που έγιναν χρησιμοποιήθηκαν τιμές μονάδος σύμφωνα με τον τιμοκατάλογο που διατηρούν, χωρίς να τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οτιδήποτε σχετικό, ενώ σε σχέση με το ίδιο θέμα αξίζει να σημειωθεί ότι η υποβολή της κας Χατζηιωάννου στον μάρτυρα υπεράσπισης επί το ότι σε περιόδους διακοπών γίνεται διπλή χρέωση των εργατικών δεν βρίσκει έρεισμα στη μαρτυρία του κ Κρασάρη. Παρομοίως, η χρέωση ποσοστού 72% επιπλέον του κόστους των υλικών και των εργατικών στη σελίδα 4 του Τεκμηρίου 1 δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς αφού ο μάρτυρας αναφέρθηκε σε γενικά έξοδα και δαπάνες τα οποία χρεώνονται «περίπου» σε όλους τους πελάτες, χωρίς να δοθούν συγκεκριμένα στοιχεία προς τούτο. Αξιοσημείωτο, μάλιστα, είναι το γεγονός ότι ερωτηθείς από τον κ Γεωργιάδη κατά πόσον μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο ύπαρξης λαθών στο Τεκμήριο 3, ο μάρτυρας δεν απάντησε αρνητικά λέγοντας πως ο ίδιος είναι διευθυντής και τα τιμολόγια και τα δελτία παράδοσης των υλικών τυγχάνουν χειρισμού από άλλα άτομα στην εταιρεία. Αντίθετα με τον κ Κρασάρη, η μαρτυρία του κ Σταύρου (Μ.Υ.) ήταν σαφής και σταθερή, ενώ ο Εναγόμενος δεν υπέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Η μαρτυρία του ήταν σε απόλυτη συνοχή και αρμονία με τις δικογραφημένες θέσεις του, και για το λόγο αυτό την αποδέχομαι ως αληθή. Ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός ως προς τη θέση του περί εξόφλησης των εργασιών με την πληρωμή του ποσού των £8,000 στις 19.12.2001 μετά από σχετική συζήτηση που είχε με τον κ Κρασάρη. Ενδεικτικό τούτου είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την μαρτυρία του στα πλαίσια της αντεξέτασης του: «E. Αυτό έπρεπε να το έχετε θέσει ως παράπονο κύριε Σταύρου το 2001 όχι τώρα. A. Μα συζήτησα μαζί του και τον πλήρωσα, δεν... Ούτε καν αυτό δεν γράφει εάν είναι μετρά, δεν γράφει εάν είναι έτσι, ούτε πήρα το μέτρο να μετρήσω. Εγώ είχα υπόψη μου αυτό το οποίο του υπέδειξα του κυρίου Κρασάρη και λόγω των διαφόρων μικροδουλειών που έκανε και λόγω αυτών που μου έλεγε, του έδωσα 8,000 ΛΚ και έφυγε. ................ E. Εγώ σας υποβάλλω κύριε Σταύρου, ότι οι εργασίες που έκαναν οι Ενάγοντες είναι ορθές όπως παρουσιάζονται στο Τεκμήριο 3 και έχουν ελεγχθεί και από εσάς. A. Αλήθεια, από πού; Αφού δεν - .............. E. Είναι ορθές. Δικαστήριο (προς μάρτυρα): Τι λέτε; Μάρτυρας: Όχι, ούτε καν λάβαμε υπόψη αυτό το πράγμα, το οποίο δεν έγραφε ούτε τιμές, ούτε τίποτα. Έγραφε κάτι μέτρα εδώ τα οποία δεν ισχύουν αυτά, κατ' ακρίβεια αυτό το χαρτί που μου έδωσε το άδειο δεν ισχύουν, αυτό το 110 εάν είναι metal lath εάν είναι linear, συζητήσαμε μαζί τους, έλαβα υπόψη μου και το invoice αυτό και του έδωσα 8,000 λίρες. Για ποιό λόγο να του δώσω εγώ 8,000 λίρες από την στιγμή που είχα προσφορά εγώ 3 κάτι; Γιατί να του δώσω εγώ 8,000, για ποιο λόγο; Και μου παρουσίασε τιμολόγια μετά που τον πλήρωσα άλλες ημερομηνίες και μετά; Και νομίζω έχετε επισκεφθεί το σπίτι μου και εσείς για άλλη υπόθεση. Δικαστήριο: Αυτό δεν αφορά την παρούσα υπόθεση. Η κυρία Χατζηιωάννου συνεχίζει. E. Κύριε Σταύρου εγώ σας λέω ότι είχατε το χρόνο και το εκάνετε και ελέγξετε τις εργασίες όταν σας δόθηκε το Τεκμήριο 3 και δεν είχατε υποβάλει κανένα παράπονο ή ένσταση όσον αφορά αυτές. A. Το Τεκμήριο 3 δεν μου το έχετε παρουσιάσει ποτέ, δεν το είχα λάβει ποτέ μου εγώ αυτό το πράγμα. Το Τεκμήριο που μου έδωσε εμένα είναι το 7 που ήτανε άδειο και το πλήρωσα 19 του Δεκέμβρη. Ήρθε 19 του Δεκέμβρη μου το έφερε το χαρτί, κουβεντιάσαμε, τον πλήρωσα και έφυγε, αυτά όλα έγιναν μετά. E. Το Τεκμήριο 7 τότε κύριε Σταύρου το είδατε, το ελέγξετε; Κος Γεωργιάδης: Τώρα υπεβλήθη αυτή η ερώτηση. Κα Χατζηιωάννου: Μου απάντησε για το
5. Η κυρία Χατζηιωάννου συνεχίζει. E. Και συμφωνήσετε με τις εργασίες που έχουν εκτελεστεί. A. Πότε; E. Είχατε κάνει παράπονο ή ένσταση όσον αφορά το Τεκμήριο 7; A. Τον πλήρωσα εγώ 8,000 για εξόφληση τες 19/12, 4 μήνες μετά που έκανε τη δουλειά, ούτε ήρθε να με ξαναδεί προηγουμένως, ούτε ήρθε κοντά μου να μου φέρει κανένα χαρτί, κανένα τιμολόγιο, ούτε τίποτα. ................ Μάρτυρας: Το Τεκμήριο 7 μου το έφερε αυτό για να μου δείξει την εργασία, τα τετραγωνικά μέτρα. Η κυρία Χατζηιωάννου συνεχίζει. E. Μάλιστα και εγώ σας υποβάλλω ότι ουδέποτε εκάνετε ένσταση σε σχέση με την εκτελεσθείσα εργασία. A. Όχι, δηλαδή σε ποσότητες; Αφού δεν ταιριάζουν αυτά τα πράγματα, αυτά τα συζήτησα αυτά τα πράγματα. ............................ Μάρτυρας: Του είπα εγώ «Πόσα ζητάς να σε πληρώσω να τελειώσουμε» και τον πλήρωσα 8,
6. Συζητήσαμε και του έλεγα για ποιο λόγο να δώσω 8,000, πάνω σε ποια βάση να του δώσω εγώ 8,000 χωρίς invoice, χωρίς προσφορά. Για όνομα του Θεού, του έδωσα 8,000 λίρες, σε ποια βάση του τα έδωσα; ............................ E. Εγώ σας λέω ότι ο κύριος Κρασάρης, ο οποίος σας έδωσε απόδειξη την ίδια ημέρα που του εδώσατε την επιταγή, δεν είχε ποτέ συμφωνήσει τες 8,000 λίρες εις εξόφληση των εργασιών που είχαν εκτελέσει. A. Δεν μου έδωσε ποτέ απόδειξη για την είσπραξη των 8,000, ποτέ δεν μου έδωσε απόδειξη. Ούτε μου έστειλε καμία επιστολή σύμφωνα με το τι λέγει στην κατάθεση ο κύριος Κρασάρης, statement ή statement καθόλου.» Επισημαίνεται, τέλος, η θέση του Εναγόμενου περί μη παραλαβής τόσο του τιμολογίου ημερομηνίας 21.12.2001 όσο και της επιστολής ημερομηνίας 13.10.2003 παρέμεινε στην ουσία αναντίλεκτη έχοντας υπόψη τη μαρτυρία που προσκόμισαν οι Ενάγοντες επί τούτου. Αποτελεί, λοιπόν, εύρημα του Δικαστηρίου ότι μετά από συζήτηση που έγινε μεταξύ του κ Κρασάρη και του κ Σταύρου στις 19.12.2001 σε σχέση με τις εργασίες που είχαν διεκπεραιωθεί στη βάση του Τεκμηρίου 7, ο Εναγόμενος κατέβαλε στους Ενάγοντες το ποσό των £8,000 προς πλήρη εξόφληση των εργασιών που οι τελευταίοι είχαν εκτελέσει. Ο Εναγόμενος ουδέποτε αποδέχθηκε τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 3, ουδέποτε έλαβε το τιμολόγιο ημερομηνίας 21.12.2001 (Τεκμήριο 5), ούτε αποδέχθηκε τα όσα αναφέρονται σε αυτό (σημ: επί τούτου συμφωνεί και ο μάρτυρας των Εναγόντων). Παρομοίως, ο Εναγόμενος δεν έλαβε την επιστολή των Εναγόντων ημερομηνίας 13.10.2003, όπως ούτε και την κατάσταση λογαριασμού ημερομηνίας 31.12.2006 (Τεκμήριο 6). Συμπεράσματα και Τελική Κατάληξη του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το αν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το εφαρμοζόμενο βάρος απόδειξης. Το επίπεδο απόδειξης είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου

(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Tο εύρημα του Δικαστηρίου περί εξόφλησης των Εναγόντων με την καταβολή του ποσού των £8,000 στις 19.12.2001 θέτει τέλος στην αγωγή, η οποία αναπόφευκτα θα πρέπει να απορριφθεί. Για τους λόγους που εμφαίνονται πιο πάνω, η μαρτυρία που προσκόμισαν οι Ενάγοντες δεν κρίθηκε πειστική, ενώ η ύπαρξη του τιμολογίου από μόνη της χωρίς οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία δεν έχει οποιαδήποτε αξία, εφόσον σύμφωνα με τη νομολογία ένα τιμολόγιο δεν έχει αφ' εαυτού αποδεικτική δύναμη αλλά συνεκτιμάται στο σύνολο της μαρτυρίας (βλέπε Demil Imports Exports Ltd v. Ζηνων Η. Κωνσταντινίδης Λτδ

(2011)1 Α.Α.Δ. 462). Ανεξαρτήτως της πιο πάνω κρίσης και χωρίς με οποιοδήποτε τρόπο τούτη να τίθεται εν αμφιβόλω, σημειώνω εντελώς παρεμφερώς, για σκοπούς πληρότητας και μόνο, ώστε η απόφαση να εμπεριέχει κάθε σκέψη του Δικαστηρίου, ότι και στο απώγειο της αποδεικτικής αξίας της μαρτυρίας που προσκόμισαν οι Ενάγοντες και πάλι η αγωγή θα απορρίπτετο εφόσον καμία μαρτυρία δεν παρουσιάστηκε αναφορικά με το λογικό ή μη της χρέωσης των εργασιών που εκτελέστηκαν. Υπενθυμίζεται συναφώς ότι αποτέλεσε κοινό τόπο των δυο πλευρών ότι ποτέ δεν συμφωνήθηκε, είτε πριν την εκτέλεση των εργασιών είτε μετά η αξία των εργασιών και ότι μετά την καταβολή των £8,000, ο Εναγόμενος δεν συμφώνησε με το ισχυριζόμενο από τους Ενάγοντες υπόλοιπο, με αποτέλεσμα οι τελευταίοι να είχαν υποχρέωση να αποδείξουν το εύλογο της χρέωσης με βάση την αρχή του quantum meruit, κάτι το οποίο δεν έπραξαν. Επομένως, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγόμενου και εναντίον των Εναγόντων όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο