ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ν. ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΤΤΗ, Αγωγή Αρ. 3290/09, 7/3/2018

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ν. ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΤΤΗ, Αγωγή Αρ. 3290/09, 7/3/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A158 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Θεοκλήτου, Ε.Δ. Αγωγή Αρ. 3290/09 ΜΕΤΑΞΥ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ Θ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Ενάγοντος και ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΤΤΗ Εναγομένου ------------------------------------------------------------------------------------------ Ημερομηνία: 7 Μαρτίου 2018 Για τον ενάγοντα: κ. Μ. Κυριακίδης, για Μάριος Ι. Κυριακίδης Δ.Ε.Π.Ε. Για τον εναγόμενο: κα Γ. Μιλτιάδου, για Γιώτα Μιλτιάδου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε επί γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος, και με αυτήν ο ενάγων αξιώνει αποζημιώσεις για την κατ' ισχυρισμόν εναντίον του επίθεση από τον εναγόμενο που έγινε κατά ή περί την 18.2.09, κατά ή περί τις 10:00 π.μ. στη διασταύρωση των φώτων Ιφιγενείας με Αρμενίας, όταν ο εναγόμενος, εκ προθέσεως, εξύβρισε και/ή απείλησε τον ενάγοντα και την οικογένεια του και/ή χειρονόμησε κατά του ενάγοντος (assault) και/ή όταν ο εναγόμενος εκ προθέσεως κτύπησε τον ενάγοντα (battery) ή άλλως. Ζητεί επίσης αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες προκληθείσες από τον εναγόμενο στον ενάγοντα κατά το πιο πάνω περιστατικό, παραδειγματικές και/ή τιμωρητικές και/ή αυξημένες αποζημιώσεις λόγω της συμπεριφοράς του εναγομένου, πλέον τόκο και έξοδα. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, ο ενάγων ήταν ο Διευθυντής της Εργοληπτικής Εταιρείας Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ και ο εργολάβος και επικεφαλής του έργου διαπλάτυνσης της οδού Αρσινόης στο Στρόβολο (Αρ Συμβολαίου PS/C/404) (στο εξής «το Έργο»). Εργοδότης του Έργου ήταν το Τμήμα Δημοσίων Έργων (στο εξής «το ΤΔΕ») του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. Ο εναγόμενος ήταν ο ιδιοκτήτης και/ή διαχειριστής και/ή κάτοχος του περιπτέρου ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ που βρίσκεται στη διασταύρωση των φώτων της οδού Ιφιγενείας με την οδό Αρμενίας και/ή είχε σχέση με το εν λόγω περίπτερο (στο εξής «το Περίπτερο»). Μέσα στα πλαίσια διεκπεραίωσης του Έργου, κατά ή περί την 18.2.09, στη διασταύρωση των φώτων της οδού Ιφιγενείας με την οδό Αρμενίας, στην παρουσία της Αστυνομίας, λειτουργού του ΤΔΕ και του Δήμου Λευκωσίας καθώς και του εργολάβου, διεξαγόταν μετακίνηση και έλεγχος των φώτων τροχαίας. Επικεφαλής για τον συντονισμό της διαδικασίας ήταν ο ενάγων. Κατά ή περί τις 10:00 π.μ. της εν λόγω ημέρας ο ενάγων, στην παρουσία των πιο πάνω, αντιλήφθηκε ότι λάμβανε χώρα έντονη συζήτηση ανάμεσα στον λειτουργό του ΤΔΕ Χρίστο Βουτή και κάποιο πρόσωπο (τον Μιχάλη Μεττή) μέσα στον χώρο του εργοταξίου. Πλησιάζοντας, ο ενάγων άκουσε τον Μ. Μεττή να διαμαρτύρεται έντονα για το κλείσιμο του δρόμου και την ταλαιπωρία που αυτό του προκάλεσε και ο ενάγων, στην προσπάθεια του να κατευνάσει την κατάσταση, άρχισε να εξηγεί στον Μ. Μεττή για την αναγκαιότητα μετακίνησης των φώτων πριν ξεκινήσουν οι εργασίες από την εταιρεία του. Ενώ ο ενάγων μιλούσε με τον Μιχάλη Μεττή ένα άλλο πρόσωπο, ο εναγόμενος, πλησίασε και με επιθετικό τρόπο και/ή διάθεση, φωνασκώντας, ρώτησε τον ενάγοντα αν είναι ο Αλεξάνδρου. Αφού ο ενάγων απάντησε καταφατικά, ο εναγόμενος αναίτια και/ή απρόκλητα και/ή εκ προθέσεως και/ή με προσβλητικό και/ή με ταπεινωτικό τρόπο μπροστά σε μεγάλο αριθμό προσώπων, εξύβρισε και/ή απείλησε τον ενάγοντα και την οικογένεια του και/ή χειρονόμησε κατά του ενάγοντος (assault) χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων τις ακόλουθες λέξεις και/ή φράσεις «Είσαι ένας άχρηστος και εσύ και η εταιρεία σου και να δούμε πόσα τους έδωσες και εδώκαν σου τη δουλειά, και πόσα εν που τους διάς τούτους δαμέ τσιε επιβλέπουν σε. Εκατάστρεψες μας και γι' αυτόν τον λόγο θα έχει συνέπειες η οικογένειά σου». Ακολούθως ο εναγόμενος αναίτια και/ή απρόκλητα και/ή εκ προθέσεως και/ή με προσβλητικό και/ή με ταπεινωτικό τρόπο μπροστά σε μεγάλο αριθμό προσώπων επιτέθηκε και κτύπησε τον ενάγοντα (battery). Συγκεκριμένα, όταν ο ενάγων τον ρώτησε τι σχέση έχει η οικογένεια του με το Έργο, ο εναγόμενος επιδεικνύοντας πλήρη αδιαφορία για τη σωματική ακεραιότητα του ενάγοντος πρόταξε το χέρι του και τον χτύπησε στο πρόσωπο λέγοντας του τα ακόλουθα «Όταν θίγονται τα συμφέροντα μου με αυτό τον τρόπο λύνω τις διαφορές μου». Η πιο πάνω ενέργεια προκάλεσε στον ενάγοντα πραγματική σωματική βλάβη και/ή μεγάλο πόνο και/ή ταπείνωση και/ή ταλαιπωρία. Ο ενάγων ένιωσε προσβεβλημένος και/ή ταπεινωμένος και/ή ατιμωμένος και/ή υπέφερε σωματικά και πνευματικά και/ή επηρεάστηκε η προσωπικότητα του και/ή η περηφάνια του και/ή αισθάνθηκε φόβο για την οικογένεια του και/ή υπέστη έξοδα και απώλειες και/ή ζημιά. Οι σωματικές βλάβες που ο ενάγων υπέστη είναι: (α) κτύπημα στο κεφάλι, (β) τραύμα και μωλωπισμός, και (γ) αδιαθεσία, ζαλάδες με απώλεια προσανατολισμού και συγκέντρωσης, επισκέφθηκε δε το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Επίσης κατήγγειλε αυθημερόν το περιστατικό στον Αστυνομικό Σταθμό Λυκαβητού και ακολούθησε η καταχώρηση ποινικής υπόθεσης εναντίον του εναγόμενου και του πατέρα του, Μιχάλη Μεττή. Ο εναγόμενος, με την Υπεράσπιση του, αποδέχεται τόσο την ιδιότητα του ενάγοντος όσο και την ιδιότητα που ο ενάγων αποδίδει στον ίδιο. Όσον αφορά στο επίδικο περιστατικό, αρνείται τους ισχυρισμούς του ενάγοντος και ισχυρίζεται πως τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως ακολούθως. Ο ενάγων και η εταιρεία του, κατά παράβαση των προνοιών του σχετικού συμβολαίου καθυστέρησε στην εκτέλεση του Έργου. Αποτέλεσμα των καθυστερήσεων ήταν το κλείσιμο της τροχαίας κίνησης στις οδούς Αρσινόης και Ιφιγενείας όπου ήταν και το Περίπτερο καθώς και η μείωση της δουλειάς όλων των καταστηματαρχών της περιοχής, περιλαμβανομένου του εναγομένου. Αποκορύφωμα ήταν το κλείσιμο του δρόμου μπροστά από το Περίπτερο για περίοδο πέραν των τριών μηνών, γεγονός που οδήγησε την επιχείρηση του Περιπτέρου στη χρεωκοπία και στο οριστικό κλείσιμο. Από τον Μάρτιο του 2008 διεξήγοντο εργασίες και κάποια έργα στις οδούς Αρσινόης, Αρμενίας και διασταύρωσης Ιφιγενείας. Απέναντι από το Περίπτερο έγιναν κάποια έργα γύρω στα 50 μέτρα πριν τη διασταύρωση Αρσινόης με Ιφιγενείας. Τα έργα αυτά τέλειωσαν τέλος Σεπτεμβρίου του 2008, ο δρόμος όμως παρέμεινε κλειστός μέχρι τις 18.2.09 χωρίς να γίνεται οποιοδήποτε περαιτέρω βελτιωτικό έργο. Στις 18.2.09 ο δρόμος μπροστά από το Περίπτερο έκλεισε με κάγκελα και ταυτόχρονα άνοιξε ο δρόμος που ήταν τόσους μήνες κλειστός. Αυτό έγινε χωρίς προειδοποίηση από μέρους του ενάγοντος και της εταιρείας του προς τους άμεσα επηρεαζόμενους. Ο πατέρας του εναγόμενου Μιχάλης Μεττής, στις 18.2.09 έλαβε τηλεφώνημα από υπάλληλο του Περιπτέρου και ενημερώθηκε ότι έκλεισαν τον δρόμο μπροστά στο Περίπτερο. Μετέβη τότε στη διασταύρωση όπου γινόταν η μετακίνηση των φώτων τροχαίας, ρώτησε κάποιους υπαλλήλους του ενάγοντος γιατί έκλεισαν την πλευρά του δρόμου που εφάπτεται με το Περίπτερο, και του απάντησαν πως «σήμερα, αύριο, μεθαύριο, την άλλη βδομάδα εννα βάλουμε μηχανήματα να δουλέψουν». Ο ενάγων, ο οποίος ήταν κοντά, ρώτησε τον Μιχάλη Μεττή ποιος είναι, και ο Μιχάλης Μεττής του εξήγησε. Τότε ο εναγόμενος που είχε στο μεταξύ μεταβεί στον χώρο ρώτησε τον ενάγοντα ποιος είναι και ενημερώθηκε ότι ήταν ο εργολάβος του Έργου. Ο εναγόμενος τότε φορτισμένος από όσα συνέβαιναν για τόσους μήνες απευθύνθηκε εκ νέου στον ενάγοντα με τα ακόλουθα «ωστέ εσύ είσαι που μας κατέστρεψες οικονομικά. Θα σου άρεσκε να επάθαινε τα ίδια η οικογένεια σου». Σε καμία περίπτωση δεν απείλησε και/ή εξύβρισε τον ενάγοντα και/ή είχε πρόθεση να απειλήσει είτε τον ενάγοντα είτε την οικογένεια του, παρά μόνο έθεσε στον ενάγοντα το μέγεθος του προβλήματος που δημιούργησε η ανικανότητα του να ολοκληρώσει το Έργο μέσα στο σωστό πλαίσιο χρόνου που όριζε το συμβόλαιο. Ο ενάγων παρερμήνευσε τα όσα ο εναγόμενος του ανέφερε και επιτέθηκε προς τον εναγόμενο προκαλώντας την αντίδραση του τελευταίου. Συγκεκριμένα, ο ενάγων με τα δύο του χέρια δοκίμασε να αρπάξει από τον γιακκά τον εναγόμενο και ο εναγόμενος με το αριστερό του χέρι έπιασε το δεξί χέρι του ενάγοντος και τον απώθησε με δύναμη. Ταυτόχρονα ένας αστυνομικός έτρεξε προς τον ενάγοντα τον αγκάλιασε και τον απομάκρυνε. Ο εναγόμενος αποδέχεται ότι εναντίον του και του Μιχάλη Μεττή καταχωρήθηκε η ποινική υπόθεση 7987/

Αρνείται όμως ότι ο ενάγων υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες και αναφέρει πως ο ενάγων παρέμεινε στον χώρο για πολλή ώρα μετά το περιστατικό. Αρνείται επίσης το σύνολο των αξιώσεων του ενάγοντος. Ο ενάγων καταχώρησε Απάντηση στην Υπεράσπιση, αρνούμενος τους ισχυρισμούς του εναγομένου που δεν συνάδουν με τους δικούς του ισχυρισμούς. Όσον αφορά στα όσα ο εναγόμενος ισχυρίστηκε εν σχέσει με το επίδικο περιστατικό και τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτό, πέραν του ότι ο ενάγων αρνείται αυτά, ισχυρίζεται πως είναι άσχετα με τα επίδικα θέματα και πως δεν αποτελούν υπεράσπιση. Άνευ βλάβης δε, και παρενθετικά αναφέρει πως τόσο η εταιρεία του όσο και ο ίδιος διεξήγαγαν τις εργασίες τους σύμφωνα με τον νόμο και/ή τη σχετική σύμβαση και/ή τη συνήθη πρακτική, έλαβαν δε κάθε αναγκαίο μέτρο και έδωσαν κάθε αναγκαία ειδοποίηση για ελαχιστοποίηση της ταλαιπωρίας του οποιουδήποτε. Μαρτυρία Κατά την ακροαματική διαδικασία μαρτυρία έδωσαν πέντε συνολικά μάρτυρες. Για την πλευρά του ενάγοντος μαρτυρία έδωσε ο ίδιος (ΜΕ1) και ο Χρίστος Βουτής (ΜΕ2). Για την πλευρά του εναγομένου μαρτυρία έδωσε ο Μιχαλάκης Μεττής (ΜΥ1), ο Σωτήρης Λάμπρου (ΜΥ2) και ο Στέφανος Κουρσάρης (ΜΥ3). Κατατέθηκαν επίσης 16 τεκμήρια. Μαρτυρία Χαράλαμπου Αλεξάνδρου (ενάγοντος) (ΜΕ1) Ο ενάγων (ΜΕ1) υιοθέτησε ως μέρος της κυρίως εξέτασης του γραπτή δήλωση που ετοίμασε (Τεκμήριο Α). Ανέφερε πως τόσο το 2009 όσο και σήμερα είναι ο διευθυντής της εταιρείας Εργοληπτική Εταιρεία Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ, η οποία κατά το έτος 2009 ήταν εργολάβος και επικεφαλής του Έργου. Ο εναγόμενος κατά τον Φεβρουάριο του 2009, ήταν ο ιδιοκτήτης και είχε συμφέροντα στο Περίπτερο. Για την εκτέλεση του Έργου, είχε εξασφαλιστεί άδεια από την Αστυνομία και το ΤΔΕ για τη ρύθμιση και διευθέτηση της τροχαίας κίνησης και στις 18.2.09, στη διασταύρωση των φώτων των οδών Ιφιγενείας - Αρμενίας, με τη συμβολή της Αστυνομίας, λειτουργού του ΤΔΕ και του Δήμου Λευκωσίας εγίνετο μετακίνηση των φώτων τροχαίας, με επικεφαλής και συντονιστή τον εργολάβο που εκπροσωπούσε ο ίδιος ως διευθυντής της εταιρείας. Στην παρουσία όλων των πιο πάνω, ο ΜΕ1 αντιλήφθηκε έντονη συζήτηση του επιβλέποντος λειτουργού του ΤΔΕ Χρίστου Βουτή με κάποιο κύριο μέσα στον χώρο του εργοταξίου μερικά μέτρα πιο κάτω ο οποίος, όπως έμαθε μετά το περιστατικό, ήταν ο Μιχάλης Μεττής. Όταν ζήτησε τον λόγο της έντονης συζήτησης καθώς και των βρισιών από τον Μ. Μεττή προς τον λειτουργό του ΤΔΕ, ο Μ. Μεττής τον ρώτησε με έντονο ύφος «Γιατί κλείσατε τους δρόμους και δεν αρχίσατε δουλεία ακόμα». Ο ΜΕ1 προσπάθησε να του εξηγήσει ότι έπρεπε να γίνει η μετακίνηση των φώτων τροχαίας, μετά να γίνει ο έλεγχος και έπειτα να μπουν τα μηχανήματα στο εργοτάξιο. Ενώ του μιλούσε, πλησίασε κάποιος άλλος άγνωστος κύριος (ο οποίος, όπως έμαθε μετά το περιστατικό, είναι ο εναγόμενος και υιός του Μ. Μεττή) ο οποίος τον ρώτησε «είσαι ο Αλεξάνδρου;» και ο ΜΕ1 του απάντησε καταφατικά. Τότε με επιθετικό τρόπο και φωνές του είπε «Είσαι ένας άχρηστος και εσύ και η εταιρεία σου και να δούμε πόσα τους έδωσες και εδώκαν σου τη δουλεία, και πόσα εν που τους διας τούτους δαμέ τσιε επιβλέπουν σε», συνέχισε δε λέγοντας «Εκατάστρεψες μας και γι' αυτόν τον λόγο θα έχει συνέπειες η οικογένεια σου». Όταν του είπε αυτά τα λόγια, ο ΜΕ1 του είπε «Ρε ξέρεις ήντα που μιλάς, ήντα που λαλείς; Η οικογένεια μου τι σχέση έχει με το έργο τώρα;» και αμέσως μετά γύρισε το χέρι του και χτύπησε τον ΜΕ1 στο πρόσωπο στην αριστερή παρειά και του είπε: «Όταν θίγονται τα συμφέροντα μου, με αυτό τον τρόπο λύνω τις διαφορές μου». Ο ΜΕ1, ως ανέφερε, ούτε επιθετικές διαθέσεις επέδειξε εναντίον του εναγομένου, και ούτε καν τον άγγιξε. O Αστυνομικός που ήταν δίπλα και αντιλήφθηκε τα γεγονότα έτρεξε πάνω στον εναγόμενο και τον έσπρωξε για να τον απομακρύνει, όπως και τον απομάκρυνε, χάνοντας όμως την ισορροπία του και πέφτοντας στο έδαφος. Όταν τον κτύπησε ο εναγόμενος, ο ΜΕ1 δεν αντέδρασε, για να μην πάρει διαστάσεις το θέμα. Επειδή δεν ένιωθε καλά μετά το κτύπημα και ζαλιζόταν, πήγε στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας (σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό ημερ. 31.7.15 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2), έβγαλε ακτινογραφίες και αφού εξετάστηκε από τον γιατρό ο οποίος του είπε ότι ο λόγος της αδιαθεσίας του ήταν το κτύπημα στο πρόσωπο, του έδωσε βεβαίωση την οποία ο ίδιος έδωσε αργότερα στην Αστυνομία (Τμήμα Λυκαβητού) στην οποία κατήγγειλε το περιστατικό την ίδια ημέρα (η σχετική βεβαίωση της Αστυνομίας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1). Είπε επίσης ότι το σχετικό με το Έργο συμβόλαιο εκτελέστηκε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που προβλεπόταν και ότι δεν επιβλήθηκε πρόστιμο στον Εργολάβο ένεκα καθυστερήσεων. Περαιτέρω, τηρήθηκαν οι όροι του συμβολαίου για έγκαιρη προειδοποίηση των επηρεαζομένων καταστηματαρχών και κατοίκων, κάτι που γίνονταν τόσο προφορικά όσο και με τη διανομή έντυπου υλικού από υπαλλήλους της εταιρείας. Τέτοιες προειδοποιήσεις δόθηκαν και στους υπεύθυνους του Περιπτέρου. Όσον αφορά τις εργασίες που έγιναν στις 18.2.09, ο ΜΕ1 ανέφερε πως από το πρωί της εν λόγω ημέρας, η Αστυνομία και λειτουργοί του ΤΔΕ και Δήμου Λευκωσίας, κάτω από τον δικό του συντονισμό, μετακίνησαν τα φώτα τροχαίας για να γίνουν τα έργα στον δρόμο. Στον χώρο βρισκόταν και συνεργείο της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου. Έκλεισαν τη μια λωρίδα της οδού Ιφιγενείας προς την πλευρά του Περιπτέρου και μετά τη νέα λωρίδα της οδού Ιφιγενείας που είχαν κατασκευάσει στην αντίθετη πλευρά του δρόμου, για να γίνει η μετατόπιση των φώτων τροχαίας. Την ίδια ημέρα ελέγχθηκε η λειτουργία των φώτων και αποκαταστάθηκε η κυκλοφορία στην οδό Ιφιγενείας με χρήση της νέας λωρίδας. Στην πράξη, ανέφερε, η οδός Ιφιγενείας έκλεισε μόνο για μία μέρα δηλαδή στις 18.2.09 (και συγκεκριμένα για πέντε - έξι ώρες), με βάση το πρόγραμμα εργασίας. Η κυκλοφορία στον δρόμο ήταν κατά τα άλλα συνεχής και γινόταν από τη νέα λωρίδα της διαπλάτυνσης, η οποία έγινε πέραν του υφιστάμενου δρόμου. Για να δοθεί ολόκληρος ο δρόμος στην κυκλοφορία έπρεπε να τελειώσουν και οι εργασίες στην οδό Αρμενίας. Ανέφερε επίσης ότι στον χώρο όπου γινόταν η μετακίνηση των φώτων τροχαίας, δεν υπήρχαν άλλοι υπάλληλοι της εταιρείας, παρά μόνο ο ίδιος, ο οποίος ήταν και ο μόνος που μίλησε με τον εναγόμενο. Οι υπάλληλοι βρίσκονταν σε άλλα σημεία της οδού Αρμενίας. Ανέφερε επίσης πως είναι στο επάγγελμα σαράντα πέντε χρόνια (κατά το επίδικο συμβάν ήταν 62) και ποτέ δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα στην εκτέλεση των πολλών έργων που έκανε η εταιρεία του με επικεφαλής τον ίδιο. Προσέκρουσε μόνο στην αλαζονεία και επιθετικότητα του εναγομένου ο οποίος απέδωσε την κακή πορεία των εργασιών του Περιπτέρου στον ΜΕ1, το οποίο όμως έκλεισε δύο περίπου χρόνια μετά τη συμπλήρωση του Έργου. Οποιαδήποτε κατηγορία, είπε, για ανεπάρκεια και ανικανότητα είναι ψευδής, κακόβολη και συκοφαντική. Ανέφερε επίσης πως δεν είναι του χαρακτήρα των υιών του να ειρωνεύονται, γι' αυτό δεν πιστεύει ο υιός του να μίλησε ειρωνικά σε υπάλληλο του Περιπτέρου. Μετά το κτύπημα και τον λεκτικό εξευτελισμό και εξύβριση που δέχθηκε από εναγόμενο στην παρουσία τόσων ανθρώπων (τουλάχιστο 15) με τους οποίους συνεργάζεται τακτικά (όπως είναι η Αστυνομία και λειτουργοί του ΤΔΕ και του Δήμου Λευκωσίας), αισθάνθηκε μεγάλη πίκρα, ταπείνωση, εξευτελισμό και γελοιοποίηση. Το επεισόδιο έγινε γνωστό σε πολλούς και για αρκετό χρόνο μετά είχε καταντήσει αντικείμενο πειραγμάτων και περίγελος, ακόμη και σε σοβαρές συνεδριάσεις με διευθυντές άλλων εταιρειών του ίδιου επαγγελματικού τομέα, επιτείνοντας και παρατείνοντας την αρχική ενόχληση, δυσφορία και προσβολή. Ο ενάγων αντεξετάσθηκε επί του πλήρους φάσματος της μαρτυρίας του. Μεταξύ άλλων, αντεξετάσθηκε σε σχέση με την εκδοχή που προέβαλε αναφορικά με το επίδικο συμβάν και σε σχέση με λεπτομέρειες που σχετίζονται με αυτό, καθώς και σε σχέση με τους τραυματισμούς που υπέστη συνεπεία της ισχυριζόμενης επίθεσης. Αντεξετάσθηκε επίσης εκτενώς αναφορικά με το Έργο, το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του, την πρόοδο των εργασιών, το κατά πόσον υπήρξε καθυστέρηση στη διεκπεραίωση του, ως προς τις εργασίες που έγιναν στο σημείο πλησίον του Περιπτέρου, τα προβλήματα που κατ' ισχυρισμό δημιουργήθηκαν κατά τη διεκπεραίωση του Έργου καθώς και την ενημέρωση των επηρεαζόμενων (σχετικό φυλλάδιο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3). Ερωτήθηκε επίσης για τις σχέσεις του με τον ΜΕ2 και ανέφερε πως ήταν οι σχέσεις επιβλέποντος με εργολάβο, δηλαδή επαγγελματικές και όχι φιλικές. Μαρτυρία Χρίστου Βουτή (ΜΕ2) Ο Χρίστος Βουτής (ΜΕ2) υιοθέτησε, ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, γραπτή δήλωση που ετοίμασε (Τεκμήριο Β). Είπε ότι είναι δημόσιος υπάλληλος και κατά το 2009 εργαζόταν στο ΤΔΕ. Μεταξύ των καθηκόντων του, ήταν και η επίβλεψη εκτέλεσης έργων που κατακυρώνονταν σε ιδιώτες. Στις 18.2.09, ήταν επιφορτισμένος με την επίβλεψη της διαπλάτυνσης και βελτίωσης των οδών Ιφιγενείας, Αρσινόης και Αρμενίας, στον Στρόβολο, έργο το οποίο είχε ανατεθεί στην εταιρεία του ΜΕ
Είχε προγραμματιστεί η μετακίνηση των φώτων τροχαίας στη διασταύρωση των οδών Ιφιγενείας και Αρμενίας και εξασφαλίστηκαν οι σχετικές άδειες από το ΤΔΕ και την Αστυνομία. Το πρωί της εν λόγω ημέρας παρόντες στο εργοτάξιο ήσαν η Αστυνομία και λειτουργός του Δήμου Λευκωσίας, ο ίδιος ως επιβλέπων εκπροσωπώντας το ΤΔΕ, καθώς και ο ΜΕ
Ενώ ο ίδιος ήταν μέσα στο εργοτάξιο, τον πλησίασε κάποιος κύριος που αφού του ανέφερε ότι ήταν ιδιοκτήτης του Περιπτέρου του έκαμνε παρατηρήσεις με πολύ έντονο ύφος, ότι καθυστερούσαν οι εργασίες, ότι δεν μπορούσαν να δουλέψουν εξαιτίας της κατάστασης των δρόμων, ότι δεν εισέπρατταν, ότι έχασαν πελατεία, ότι πλήρωναν ενοίκια και άλλα μεταξύ των οποίων και βρισιές. Όταν ο ΜΕ1 άκουσε τις φωνές του εν λόγω κυρίου, πλησίασε και ρώτησε να μάθει τι συμβαίνει. Τότε ο κύριος ρώτησε τον ΜΕ1 με οργισμένο ύφος «Γιατί μας εκλείσετε τους δρόμους και καθυστερείτε ακόμα να πιάσετε δουλειά». Ο ΜΕ1 άρχισε τότε να του εξηγά τους λόγους της καθυστέρησης λέγοντας του ότι ήταν ανάγκη πρώτα να γίνει η μετακίνηση των φώτων τροχαίας, να γίνει έλεγχος τους στη νέα θέση και μετά θα μπορούσαν να μπουν τα μηχανήματα στο εργοτάξιο για να συνεχίσουν οι κατασκευαστικές εργασίες. Αργότερα ο ΜΕ2 έμαθε ότι το όνομα του κυρίου ήταν Μιχάλης Μεττής και το όνομα του γιου του, ο οποίος είχε φθάσει στο σημείο που βρίσκονταν ενώ ο ΜΕ1 μιλούσε, ήταν Παύλος Μεττής (ο εναγόμενος). Ενώ ο ΜΕ1 μιλούσε στον Μ. Μεττή, ο εναγόμενος παρενέβη και με οργίλο ύφος είπε στον ΜΕ1 ότι ήταν και εκείνος και η εταιρεία του άχρηστοι και διερωτήθηκε πόσα έδωσε για να του δώσουν τη δουλειά και πόσα δίνει σε τούτους δαμέ που τον επιβλέπουν. Είπε επίσης στον ΜΕ1 ότι τους εκατάστρεψε και ότι θα είχε συνέπειες η οικογένεια του. Όταν ο ΜΕ1 άκουσε αυτά τα λόγια του είπε «Ρε ξέρεις τι μιλάς ξέρεις ίντα που μου λαλείς, τι σχέση έχει τώρα η οικογένεια μου με τούτο το έργο». Μόλις τελείωσε τη φράση του, ο εναγόμενος απροειδοποίητα, και πριν προλάβει ο ΜΕ1 να πει ή να κάνει οτιδήποτε, τον χτύπησε δυνατά με το δεξί του χέρι στην αριστερή παρειά, λέγοντας του «όταν επηρεάζονται τα συμφέροντά μου, έτσι λύω τις διαφορές μου». Ο ΜΕ1 έδειξε να αιφνιδιάζεται, αλλά δεν αντέδρασε καθόλου. Ο Αστυνομικός που βρισκόταν στο μέρος, όταν είδε τι γινόταν έτρεξε και απομάκρυνε τον εναγόμενο, χάνοντας δε την ισορροπία του, έπεσε κάτω. Ανέφερε τέλος ότι παρακολούθησε και επέβλεψε το Έργο και ότι ο εργολάβος τήρησε τα χρονοδιαγράμματα τα οποία σε μερικές περιπτώσεις παρατάθηκαν δικαιολογημένα. Σε άλλες περιπτώσεις ζητήθηκε από τον εργολάβο επίσπευση. Δεν επιβλήθηκε καμία κύρωση στον εργολάβο ούτε έγινε οποιαδήποτε παρατήρηση για καθυστέρηση στην εκτέλεση του Έργου ή για άλλο λόγο. Ο ΜΕ2 αντεξετάστηκε εκτεταμένα από τη συνήγορο του εναγομένου. Συγκεκριμένα, αντεξετάσθηκε σε σχέση με τις λεπτομέρειες του Έργου, μεταξύ άλλων, ως προς το τι αφορούσε το Έργο, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του, το κατά πόσον η διάρκεια του παρατάθηκε, ως προς το δικαιολογημένο ή μη της όποιας καθυστέρησης και ως προς τη διεξαγωγή της κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του Έργου. Είπε πως οι εργασίες άρχισαν περί τον Μάρτιο του 2008, ότι το Έργο έπρεπε να παραδοθεί τον Ιανουάριο του 2009 και ότι παραδόθηκε περί τον Αύγουστο του
Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο εργολάβος να είχε ζητήσει δεύτερη παράταση μετά τον Απρίλιο του 2009, διευκρίνισε όμως πως ο ίδιος δεν ήταν αρμόδιος να λαμβάνει αποφάσεις για παρατάσεις, αποφάσεις οι οποίες λαμβάνονταν από τον Επαρχιακό Μηχανικό (Σταύρο Κλεάνθους) σε συνεννόηση με τον επιβλέποντα μηχανικό (Αντρέα Σπύρου) και τον διευθυντή (κ. Ιακώβου). Αντεξετάσθηκε επίσης σε σχέση με το κατά πόσον υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση των επηρεαζομένων της περιοχής πριν τις εργασίες που θα γίνονταν στις 18.2.09 και ανέφερε πως ενημέρωσε ο ίδιος τον Μιχάλη Μεττή για τις εργασίες που θα γίνονταν στις 18.2.09 μία εβδομάδα προηγουμένως. Επιπλέον, αντεξετάστηκε σε σχέση με το πώς ακριβώς εκτυλίχθηκε το επίδικο περιστατικό, σε συνάρτηση και με τα όσα ο ΜΕ2 ανέφερε στην Αστυνομία στις 14.3.09, όταν έδωσε κατάθεση σε σχέση με το περιστατικό (Τεκμήριο 4). Μαρτυρία Μιχαλάκη Μεττή (ΜΥ1) Ο Μιχαλάκης Μεττής (ΜΥ2) είναι ο πατέρας του εναγόμενου, ηλικίας 61 ετών κατά τον επίδικο χρόνο. Ανέφερε πως ιδιοκτήτες του Περιπτέρου ήταν οι δύο γιοι του και ότι αν και ο ίδιος δεν είχε σχέση με τη διαχείριση του Περιπτέρου μετέβαινε σε αυτό καθημερινώς. Η απόσταση μεταξύ του Περιπτέρου και των φώτων τροχαίας ήταν περίπου 30 μέτρα και απέναντι από το Περίπτερο υπάρχει ένα χωράφι. Το επίδικο Έργο ξεκίνησε τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2008 και σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε από τον Δήμο Στροβόλου θα ολοκληρωνόταν μέσα σε 52 εβδομάδες (σχετική επιστολή του Δημάρχου Στροβόλου προς τους δημότες η οποία διανεμήθηκε γύρω στον Φεβρουάριο του 2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 5). Το Έργο πρέπει να αποπερατώθηκε Ιούλιο ή Σεπτέμβριο του 2009, ως ανέφερε. Οι εργασίες στον δρόμο έναντι του Περιπτέρου ξεκίνησαν αρχές Ιουνίου του 2008, όταν υπάλληλοι του εργολάβου τοποθέτησαν κάγκελα (τα οποία είχαν ύψος 1,50 - 1,60 μέτρα) στο μέσο του δρόμου κλείνοντας τη δεξιά πλευρά με κατεύθυνση προς την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Το κλείσιμο του δρόμου επηρέασε τις εργασίες του Περιπτέρου, αφού λόγω της τοποθέτησης των καγκέλων στένεψε κατά πολύ ο δρόμος, εάν δε πελάτης σταματούσε στο χωράφι έναντι του Περιπτέρου θα έπρεπε να διανύσει μία μεγάλη απόσταση για να μεταβεί στο Περίπτερο. Λόγω της κατάστασης που δημιουργήθηκε ο ίδιος προέβη σε αριθμό τηλεφωνημάτων (Δημαρχείο, Αστυνομία, Υπουργείο, ΤΔΕ) και απέστειλε τηλεομοιότυπα μηνύματα, με αποτέλεσμα την επίσκεψη του Υπουργού Συγκοινωνιών και Έργων στην περιοχή, επίσκεψη στην οποία ο ίδιος δεν ήταν παρών. Ο δρόμος απέναντι από το Περίπτερο ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2008, όμως τα κάγκελα παρέμειναν στον δρόμο μέχρι τις 18.2.
Αυτό τον ώθησε στο να αποστείλει προς τον οικείο Υπουργό επιστολή ημερ. 11.12.08 την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο 6, την οποία κοινοποίησε στον Δήμο Στροβόλου, στην Αστυνομία και στο ΤΔΕ. Απάντηση στην εν λόγω επιστολή έλαβε μόνο από τον Δήμο Στροβόλου (Τεκμήριο 7). Στις 3.2.09 απέστειλε έτερη επιστολή προς τον Υπουργό (Τεκμήριο 8), διαμαρτυρόμενος για το πρόβλημα που δημιουργήθηκε. Ακολούθησε σωρεία τηλεφωνημάτων από τον ίδιο προς τις αρμόδιες υπηρεσίες, αποτέλεσμα των οποίων ήταν η μετάβαση του Νίκου Ιακώβου του ΤΔΕ στον χώρο των εργασιών. Στις 15.4.09 έλαβε πρόσκληση από το Υπουργείο Συγκοινωνιών για να παρευρεθεί σε συνάντηση ημερ. 28.4.09 (Τεκμήριο 9), όπως και έπραξε, αναφέρθηκε δε στα όσα διημείφθησαν στην εν λόγω συνάντηση. Κατέθεσε επίσης δημοσίευμα ημερ. 1.5.09 στην εφημερίδα «Πολίτης» (Τεκμήριο 10) στο οποίο αναφέρεται πως ο εργολάβος θα πληρώνει από την εν λόγω ημερομηνία αποζημίωση για καθυστερήσεις. Οι ίδιοι δεν ενημερώθηκαν είτε για τους λόγους της καθυστέρησης είτε για το κατά πόσον ο εργολάβος έλαβε παράταση για την ολοκλήρωση του Έργου. Στις 18.2.09 άνοιξε η καινούρια λωρίδα και τοποθετήθηκαν επιπρόσθετα κάγκελα μπροστά από τα καταστήματα (στην αρχή του πεζοδρομίου), συμπεριλαμβανομένου του Περιπτέρου, αποκόπτοντας τα. Τότε, είπε ήταν και η «αρχή της απόφασης» να κλείσουν το Περίπτερο. Στις 18.2.09 απεστάλη επιστολή προς τους προμηθευτές του Περιπτέρου, με την οποία τους ενημέρωναν πως οι εργασίες του Περιπτέρου θα αναστέλλονταν προσωρινά μέχρι τη διεκπεραίωση του Έργου (Τεκμήριο 11). Οι ίδιοι συνέχισαν να καταβάλλουν το ενοίκιο για το Περίπτερο, σε σχέση με το οποίο μάλιστα ζητήθηκε αύξηση στις 1.5.09 (σχετική επιστολή ημερ. 29.4.09 από τον ιδιοκτήτη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12). Το Περίπτερο επαναλειτούργησε όταν τελείωσαν οι εργασίες, πλην όμως είχε απολέσει την πελατεία του. Το Περίπτερο παρέμεινε κλειστό από 18.2.09 μέχρι τον Ιούνιο του 2009, δηλαδή για όσο καιρό ήταν κλειστή η λωρίδα μπροστά από το Περίπτερο. Στις 18.2.09, γύρω στις 9:00 π.μ. έλαβε τηλεφώνημα από την υπάλληλο του Περιπτέρου, και μετέβη στο μέρος για να δει τι γίνεται. Φθάνοντας είδε τα κάγκελα που τοποθετήθηκαν μπροστά από το Περίπτερο, και κοντά στα φώτα είδε ένα κύριο με κίτρινο φωσφορίζον γιλέκο ασφαλείας τον οποίο δεν γνώριζε (προφανώς αναφερόταν στον ΜΕ2). Πήγε κοντά του να τον ρωτήσει τι γίνεται και του ανέφερε πως σε κάποιες μέρες «θα βάλουν μηχανήματα». Σε απόσταση 3 - 4 μέτρων από το σημείο στο οποίο συνομιλούσε με τον ΜΕ2 εργάζονταν 2 - 3 άτομα. Προσέγγισε τον ΜΕ2 με τρόπο πολιτισμένο, αν και μίλησε κάπως δυνατά λόγω του ότι υπήρχαν άνθρωποι που εργάζονταν σε απόσταση 10 μέτρων και αυτοκίνητα που περνούσαν από τους άλλους δρόμους, ουδέποτε δε έβρισε τον ΜΕ2 αφού τούτο δεν είναι ούτε του χαρακτήρα του ούτε της κοινωνικής του υπόστασης, ως ανέφερε. Στο σημείο εκείνο πήγε κοντά κάποιος γεροδεμένος κύριος με γένια (προφανώς αναφερόταν στον ΜΕ1 ο οποίος βρισκόταν σε απόσταση 10 - 12 μέτρων από το σημείο που βρίσκονταν οι ΜΕ2 και ΜΥ1) και ρώτησε τον ΜΥ1 ποιος είναι. Ο ΜΥ1 έβλεπε τον ΜΕ1 στο εργοτάξιο, αλλά δεν γνώριζε ποιος είναι. Η διάθεση του ΜΕ1 δεν ήταν επιθετική. Ο ΜΥ1 απάντησε ότι είναι ο ιδιοκτήτης του Περιπτέρου και εξέφρασε παράπονα για το κλείσιμο του δρόμου, πλην όμως ο συνομιλιτής του, του ανέφερε πως ο ίδιος θα κάνει τη δουλειά του σύμφωνα με το συμβόλαιο του. Την ώρα εκείνη μετέβη στο σημείο και ο εναγόμενος και ρώτησε τον ΜΕ1 ποιος είναι. Ο ΜΕ1 του είπε πως είναι ο εργολάβος του Έργου, και ο εναγόμενος του είπε «ώστε δηλαδή είσαι εσύ που μας εκατέστρεψες όλο τούτο τον καιρό; Θα σου άρεσκε εάν πάθαινε τα ίδια η οικογένεια σου;». Τότε ο ΜΕ1 δοκίμασε να σπρώξει πίσω τον εναγόμενο και ο εναγόμενος έπιασε το δεξί χέρι του ΜΕ1 και έσπρωξε τον ΜΕ1 προς τα πίσω. Ο ΜΕ1 έπεσε χάμω και το θέμα έληξε, ο δε εναγόμενος επέστρεψε στο Περίπτερο. Στη συνέχεια και ερωτηθείς αν έπεσε ο Αστυνομικός ή ο ΜΕ1 διευκρίνισε ότι νομίζει πως παρόντες ήταν δύο Αστυνομικοί, ο ένας εκ των οποίων έτρεξε να μπει στη μέση για να μην υπάρξει συμπλοκή και επειδή εκεί υπήρχαν σύρματα, έπεσε. Πέραν των πέντε ατόμων που ήταν στο σημείο (ΜΕ1, ΜΕ2, ΜΥ1, ο εναγόμενος και ο Αστυνομικός), κανένας άλλος δεν αντιλήφθηκε το επεισόδιο. Το επεισόδιο εκτυλίχθηκε περί τις 10:00 π.μ. και ήταν διάρκειας 1 - 1,5 λεπτού. Ο ΜΕ1 παρέμεινε στο εργοτάξιο την ημέρα εκείνη μέχρι τις 14:00 - 15:00, χωρίς να δείχνει πως δεν ήταν καλά. Είπε επίσης ότι δεν γνώριζε τον κύριο με το κίτρινο γιλέκο και αρνήθηκε ότι τον επισκέφθηκε στο γραφείο του (του ΜΕ2) 10 ημέρες πριν το συμβάν. Αρνήθηκε πως ενημερώθηκαν εκ των προτέρων για το ότι θα έκλεινε ο δρόμος στις 18.2.09 και ανέφερε πως το φυλλάδιο Τεκμήριο 3 αφέθηκε στο Περίπτερο το απόγευμα της 18.2.
Αρνήθηκε τα λόγια που ο ΜΕ1 απέδωσε στον εναγόμενο, και ανέφερε πως ο ίδιος είναι που είπε στον ΜΕ1 «εσύ είσαι εργολάβος ή είσαι ένας άχρηστος; μας κατέστρεψες». Της παραδοχής του αυτής προς την Αστυνομία (στην οποία μετέβη οικειοθελώς περί τις 12:00 - 13:00 της ίδιας ημέρας) ακολούθησε η καταχώρηση ποινικής υπόθεσης (Τεκμήριο 13), στα πλαίσια της οποίας δέχτηκε ότι είπε αυτά τα λόγια και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Ο εναγόμενος ηλικίας 33 ετών έχει λευκό ποινικό μητρώο (σχετικό πιστοποιητικό κατατέθηκε ως Τεκμήριο 14). Επιπλέον, ο εναγόμενος είναι αριστερόχειρας και σε περίπτωση που αριστερόχειρες αναγκάζονται να αμυνθούν αμύνονται με το δεξί τους χέρι και χτυπούν με το αριστερό, που είναι το «δυνατό» τους χέρι. Ο ΜΥ1 αντεξετάσθηκε σχετικά με τα όσα έλαβαν χώρα στη συνεδρία της 28.4.09 καθώς και επί του περιεχομένου της επιστολής του ημερ. 11.12.08 (Τεκμήριο 6). Δεχόμενος ότι υπήρχαν δύο χώροι στάθμευσης μπροστά από το Περίπτερο, ανέφερε πως στην πρώτη φάση (δηλαδή πριν την 18.2.09 που τοποθετήθηκαν τα κάγκελα μπροστά από το πεζοδρόμιο) είχε επηρεαστεί αφάνταστα η δουλειά του Περιπτέρου (λόγω στενότητας που δημιουργήθηκε στον δρόμο μπροστά από το Περίπτερο), ενώ μετά τη δεύτερη φάση (δηλαδή μετά τις 18.2.09) το Περίπτερο έκλεισε. Δεν συμφώνησε με τη θέση ότι η επιχείρηση του Περιπτέρου είχε καταστραφεί πριν τις 18.2.
Επέμεινε ότι δεν συναντήθηκε με τον ΜΕ2 μία περίπου εβδομάδα πριν το συμβάν και ότι η μόνη ενημέρωση που έλαβαν για τις εργασίες που θα γίνονταν εκείνη την ημέρα ήταν το Τεκμήριο 3 το οποίο αφέθηκε στο Περίπτερο το απόγευμα της 18.2.
Αντεξετάστηκε επίσης εκτενώς σε σχέση με την εκδοχή που προέβαλε αναφορικά με το επίδικο περιστατικό. Είπε επίσης ότι ο λόγος για τον οποίο ο εναγόμενος δεν προσήλθε στο Δικαστήριο να δώσει μαρτυρία είναι επειδή εργάζεται στο εξωτερικό. Μαρτυρία Σωτήρη Λάμπρου (ΜΥ2) Ο Σωτήρης Λάμπρου (ΜΥ2) εργάζεται στο ΤΔΕ και είχε στην κατοχή του φάκελο της Υπηρεσίας του στον οποίο περιέχοντο τα πρακτικά συνεδρίας που έγινε στις 28.4.09, πιστό αντίγραφο των οποίων κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο
Ανέφερε επίσης πως δεν γνωρίζει τον εναγόμενο. Αντεξετασθείς ανέφερε πως δεν γνωρίζει προσωπικά οτιδήποτε που σχετίζεται με την εκτέλεση του Έργου. Μαρτυρία Στέφανου Κουρσάρη (ΜΥ3) Ο Στέφανος Κουρσάρης (ΜΥ3) είναι ο Γενικός Γραμματέας της Παγκύπριας Οργάνωσης Βιοτεχνών Επαγγελματιών Καταστηματαρχών (ΠΟΒΕΚ), η οποία έχει ως στόχο την οργανωμένη αντιμετώπιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα μέλη της. Ανέφερε πως κατά την περίοδο 2008 - 2009 στελέχη της οργάνωσης (αλλά όχι και ο ίδιος) επισκέφθηκαν την περιοχή όπου γινόταν το Έργο μετά από καταγγελίες και παράπονα από μέλη της οργάνωσης για ταλαιπωρία που προκλήθηκε. Διαπιστώθηκαν σοβαρά προβλήματα που αφορούσαν στην πρόσβαση των καταναλωτών στις επιχειρήσεις των συγκεκριμένων δρόμων, κάτι που είχε αντίκτυπο στον τζίρο των επιχειρήσεων η βιωσιμότητα των οποίων κινδύνευε και αποφασίστηκε από την οργάνωση η διεκδίκηση αποζημιώσεων. Δόθηκε σχετικό υπόμνημα ημερ. 25.7.09 στον τότε Υπουργό Συγκοινωνιών και Έργων, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
Περαιτέρω, ενεγγράφη σχετικό θέμα στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές Συγκοινωνιών και Εμπορίου και Βιομηχανίας, στις οποίες επίσης δόθηκε το πιο πάνω υπόμνημα. Ανέφερε επίσης ότι οι καταστηματάρχες λάμβαναν διαβεβαιώσεις για χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης του Έργου, τα οποία δεν ετηρούντο. Ως προς την ανταπόκριση στις προτάσεις και εισηγήσεις που περιλαμβάνονται στο υπόμνημα της ΠΟΒΕΚ, ο ΜΥ3 ανέφερε πως υπήρξε παραδοχή, συμπάθεια και ηθική συμπαράσταση από πλευράς κράτους και Βουλής, αλλά δεν δόθηκαν οποιεσδήποτε αποζημιώσεις λόγω έλλειψης κονδυλίων. Αντεξετασθείς διευκρίνισε πως η ΠΟΒΕΚ είναι συνδικαλιστική οργάνωση εγγεγραμμένη στον Έφορο Σωματείων και όχι συντεχνία, και προέβη σε περαιτέρω αναφορά στους σκοπούς της. Δεν γνώριζε αν υπήρξαν μειώσεις των δημοτικών τελών που επιβλήθηκαν στους επηρεαζόμενους εμπόρους την επίδικη περίοδο. Ερωτηθείς αν ήταν εις γνώση του να υπήρχαν κακές προθέσεις του εργολάβου σε σχέση με την πρόσβαση των καταστηματαρχών στις επιχειρήσεις τους, επανέλαβε πως ο ίδιος δεν μετέβη στη συγκεκριμένη περιοχή. Είπε επίσης ότι απ' ότι γνωρίζει ενώ το Έργο έπρεπε να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους καθυστέρησε 8 - 9 μήνες, πλην όμως δεν γνώριζε αν η παράταση ήταν δικαιολογημένη. Είχαν, όμως, επαφές με τον κ. Ιακώβου του ΤΔΕ ο οποίος τους δήλωνε πως ο εργολάβος είχε ευθύνες για την καθυστέρηση. Δεν γνώριζε επίσης αν οποιοσδήποτε καταστηματάρχης της περιοχής διεκδίκησε αποζημιώσεις στο Δικαστήριο. Αγορεύσεις Οι δύο πλευρές κατέθεσαν γραπτές αγορεύσεις προς υποστήριξη των θέσεων τους. Αμφότεροι οι συνήγοροι αναφέρθηκαν λεπτομερώς στη μαρτυρία που προσφέρθηκε, προβαίνοντας έκαστος σε εισηγήσεις ως προς την αξιοπιστία των μαρτύρων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο, καθώς και σε ανάλυση της νομικής πτυχής της υπόθεσης. Οι γραπτές αγορεύσεις έχουν μελετηθεί προσεκτικά και οι εισηγήσεις των συνηγόρων λαμβάνονται υπόψη από το Δικαστήριο. Αξιολόγηση μαρτυρίας Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων. Για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας των μαρτύρων καθοδηγούμαι από διάφορους παράγοντες που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, η ύπαρξη σ' αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής που παρουσιάζεται, οι ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν τα γεγονότα, η μνήμη τους, οι λόγοι που είχαν να θυμούνται αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους, η εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κτλ (C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου

(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1273, 1280 - 1281, Χατζηγεωργίου ν. Δημοκρατίας

(1995)2 Α.Α.Δ. 174). Αντιφάσεις στη μαρτυρία, για να οδηγήσουν σε απόρριψη της, θα πρέπει να είναι ουσιαστικής μορφής και να δημιουργούν ρήγματα στην υπόθεση (Swepco Construction Ltd v. Επίσημου Παραλήπτη κ.α., Πολ. Έφ. 195/09, ημερ. 30.5.14). Μικροαντιφάσεις ή μικρές ανακρίβειες δεν αποδυναμώνουν μια γενικά πειστική μαρτυρία, αντίθετα, δυνατό να την ενδυναμώσουν καταδεικνύοντας την ανυπαρξία προσχεδιασμού ή συνεννόησης μεταξύ των μαρτύρων ως προς το τι θα κατέθεταν (Μαρκίτσης ν. Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 23/15, ημερ. 21.4.16, σελ. 12 και 13, Τυμπιώτης ν. Δημοκρατίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 612, 629). Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R. 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1(A) Α.Α.Δ. 454), υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική επιλογή αιτιολογείται (Ομήρου ν. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (Παρλάτα ν. Δημητρίου, Πολ. Έφ. 387/09, ημερ. 21.5.14), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, 1061) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, 2014, σελ. 135, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Έφ. 56/12, ημερ. 6.2.18). Προτού υπεισέλθω στην αξιολόγηση της δοθείσας μαρτυρίας, σημειώνω πως τα εξής γεγονότα αποτελούν στην ουσία κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων, εφόσον αυτά είτε προκύπτουν ως παραδεκτά γεγονότα στα δικόγραφα, είτε δεν αμφισβητήθηκαν κατά την ακροαματική διαδικασία. Ο ενάγων είναι ο Διευθυντής της Εργοληπτικής Εταιρείας Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ και ο εργολάβος και επικεφαλής του Έργου διαπλάτυνσης της οδού Αρσινόης στον Στρόβολο (Αρ Συμβολαίου PS/C/404), το οποίο κατακυρώθηκε στην εταιρεία κατόπιν προσφορών με εργοδότη το ΤΔΕ του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. Ο εναγόμενος ήταν ο ιδιοκτήτης, διαχειριστής και κάτοχος του Περιπτέρου το οποίο βρίσκεται στη διασταύρωση των φώτων της οδού Ιφιγενείας με την οδό Αρμενίας. Οι εργασίες για το Έργο άρχισαν το

Προ της 18.2.09, είχε ολοκληρωθεί η διαπλάτυνση της οδού Ιφιγενείας (η διαπλάτυνση έγινε στον δρόμο έμπροσθεν του Περιπτέρου, στην αντίθετη μεριά από αυτήν στην οποία βρίσκεται το Περίπτερο), πλην όμως ο νέος δρόμος που κατασκευάστηκε παρέμεινε κλειστός μετά την ολοκλήρωση του. Κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα κυκλοφορούσαν αυτοκίνητα στην οδό Ιφιγενείας προς αμφότερες τις κατευθύνσεις. Στις 18.2.09 η οδός Ιφιγενείας μπροστά από το Περίπτερο έκλεισε και τοποθετήθηκαν κάγκελα στην αρχή του πεζοδρομίου που εφάπτεται του Περιπτέρου. Το πρωί της 18.2.09 ενημερώθηκε άτομο στο Περίπτερο για το κλείσιμο του δρόμου την ημέρα εκείνη. Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες μετακίνησης των φώτων τροχαίας, έκλεισε η λωρίδα που ήταν στην πλευρά του Περιπτέρου και δόθηκε στην κυκλοφορία ο νέος δρόμος. Το επίδικο περιστατικό έγινε στις 18.2.09, γύρω στις 10:00 π.μ. Συμφωνούν οι διάδικοι ότι παρόντες ήταν άτομα από το συνεργείο του ΤΔΕ και δύο Αστυνομικοί, με τον ΜΕ1 να ισχυρίζεται πως ήταν και άλλα άτομα παρόντες. Ο ΜΕ1 επισκέφθηκε την ημέρα του επίδικου συμβάντος το Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας (Τεκμήριο 2). Εναντίον τόσο του εναγομένου όσο και του πατέρα του, Μιχάλη Μεττή, καταχωρήθηκε από την Αστυνομία η Ποινική Υπόθεση 7987/09 (Τεκμήριο 13). Ο εναγόμενος κατηγορήθηκε για τα αδικήματα της κοινής επίθεσης και της δημόσιας εξύβρισης. Ο Μ. Μεττής, κατηγορήθηκε για το αδίκημα της δημόσιας εξύβρισης. Ο ΜΥ1 καταδικάστηκε για το αδίκημα της δημόσιας εξύβρισης και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στην αστυνομική έκθεση ημερ. 11.5.15 (Τεκμήριο 1), η υπόθεση αποσύρθηκε εναντίον του εναγόμενου στις 6.5.10 λόγω μη επίδοσης. Χωρίς να παραγνωρίζω το προφανές συμφέρον του ΜΕ1 από την έκβαση της παρούσας, πρέπει να σημειώσω πως αυτός μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Ήταν συγκεκριμένος και σαφής στις αναφορές του, ως προς τον τόπο και χρόνο που επισυνέβη το επίδικο συμβάν, ως προς το πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα, και γενικά ως προς το τι διημείφθη κατά το επίδικο περιστατικό, δίδοντας μου την ισχυρή εντύπωση πως προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια. Κατά την αντεξέταση του απαντούσε με αυθορμητισμό, αμεσότητα και βεβαιότητα, χωρίς να έχει υποπέσει σε οποιαδήποτε ουσιαστική αντίφαση ως προς τα διαδραματισθέντα την 18.2.
Πέραν κάποιων σημείων της μαρτυρίας του στα οποία θα αναφερθώ πιο κάτω και τα οποία δεν αποδέχομαι για τους λόγους που θα εξηγήσω, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή. Δέχομαι τις θέσεις του ως προς τις εργασίες που είχε προγραμματισθεί να λάβουν χώρα στις 18.2.09, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν ουσιαστικώς. Δέχομαι επίσης πως το σημείο όπου έγινε η επίμαχη συζήτηση (μέσο της διασταύρωσης των φώτων Αρμενίας - Ιφιγενείας) απείχε από το Περίπτερο περί τα 50 μέτρα και ότι ο ΜΕ1 στεκόταν περί τα 4 μέτρα από το σημείο, όταν άκουσε να λαμβάνει χώρα κάποια συζήτηση μεταξύ του κ. Βουτή (ΜΕ2) και κάποιου άγνωστου, για τον ίδιο τότε, κυρίου (του ΜΥ1), καθώς και τη θέση του ότι κοντά στο σημείο που έγινε η συζήτηση υπήρχαν πέραν των 10 ατόμων, και συγκεκριμένα πρόσωπα του συνεργείου του ΤΔΕ, της ΑΗΚ, του Δήμου Στροβόλου και δύο Αστυνομικοί. Δεν θεωρώ πως πλήττεται η αξιοπιστία του ΜΕ1 από το γεγονός ότι δεν μπορούσε μετά από τόσα χρόνια

(9)να θυμηθεί τι ακριβώς ο ΜΥ1 έλεγε στον ΜΕ2 αφού δεν ήταν παρών στο σημείο που γινόταν η συζήτηση αλλά περίπου 4 μέτρα μακριά. Τούτου όμως δοθέντος, δεν μπορώ να δεχτώ πως ο ΜΥ1 έβριζε τον ΜΕ2 πριν ο ΜΕ1 τους πλησιάσει. Σημειώνω εξάλλου ότι ο ΜΕ2 δεν ανέφερε κάτι τέτοιο στην Αστυνομία στις 14.3.09 όταν έδωσε κατάθεση για το επίδικο συμβάν (Τεκμήριο 4) ούτε προέβη ο ίδιος (ο ΜΕ2) σε καταγγελία για εξύβριση από τον ΜΥ

Το γεγονός όμως ότι όταν ο ΜΕ1 πλησίασε, ο ΜΥ1 ρώτησε γιατί δεν ξεκίνησαν να βάλουν μηχανήματα, δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από τον ΜΥ1 κατά την αντεξέταση του.[1] Δέχομαι επίσης ότι τότε προσπάθησε να εξηγήσει στον ΜΥ1 γιατί δεν έβαλαν ακόμη μηχανήματα μέσα στο εργοτάξιο. Περαιτέρω, δέχομαι πως όταν είδε τον εναγόμενο να πλησιάζει και να στέκεται δίπλα του δεν ένιωσε φόβο, καθώς και ως προς τι λέχθηκε στη συνέχεια μεταξύ ΜΕ1 και εναγομένου δεδομένης της σταθερότητας στις θέσεις που προέβαλε ο ΜΕ1 και της γενικότερης καλής εικόνας που άφησε στο Δικαστήριο. Δέχομαι επιπλέον τη θέση του ότι ο εναγόμενος κτύπησε τον ΜΕ1 στην αριστερή παρειά και ότι μεταξύ του κτυπήματος από τον εναγόμενο και της μετάβασης του στο Νοσοκομείο δεν συνέβηκε κάτι στο μεταξύ που να του προκάλεσε το ερέθισμα στην αριστερή παρειά, θέματα επί των οποίων επίσης παρέμεινε καθόλα σταθερός. Σημειώνω επίσης πως δεδομένου του τραύματος (ένα κτύπημα στο αριστερό μάγουλο) και των συμπτωμάτων στα οποία ο ΜΕ1 αναφέρθηκε (δηλαδή ζαλάδα και απώλεια προσανατολισμού τα οποία όμως δεν είχαν διάρκεια[2]), αλλά και της φύσης και σημαντικότητας των εργασιών που ελάμβαναν χώρα στο εργοτάξιο στις 18.2.09, δεν θεωρώ πως η θέση που προέβαλε κλονίζεται από το γεγονός ότι καθυστέρησε κάποιες ώρες να μεταβεί στο Νοσοκομείο ευελπιστώντας ότι τα συμπτώματα θα περνούσαν. Στο σημείο αυτό σημειώνω πως δεν συμφωνώ με την κα Μιλτιάδου ότι η θέση του ΜΕ1 ότι το κτύπημα ήταν στο πρόσωπο και ότι εξ αυτού προκλήθηκε ερυθρότητα αποτελεί μη δικογραφημένο ισχυρισμό του ενάγοντος ο οποίος θα πρέπει να αγνοηθεί. Στην παρ. 7 της Έκθεσης Απαίτησης, καταγράφονται επί λέξει τα εξής «. ο εναγόμενος επιδεικνύοντας πλήρη αδιαφορία για τη σωματική ακεραιότητα του ενάγοντα πρόταξε το χέρι του και τον κτύπησε στο πρόσωπο . Η πιο πάνω ενέργεια προκάλεσε στον ενάγοντα πραγματική σωματική βλάβη ..». Αυτή, λοιπόν είναι η ενέργεια που αποδίδεται στον εναγόμενο στα δικόγραφα και το γεγονός ότι στις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών (παρ. 9Α της Έκθεσης Απαίτησης) αναφέρεται «κτύπημα στο κεφάλι» δεν καθιστά τη μαρτυρία του ενάγοντος ως μαρτυρία εκτός δικογράφων, δεδομένου ότι το πρόσωπο σαφώς αποτελεί μέρος της κεφαλής του ανθρώπου. Περαιτέρω, στην παρ. 9Β της Έκθεσης Απαίτησης, στις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών ο ενάγων αναφέρει ότι από το κτύπημα προκλήθηκε «τραύμα και μωλωπισμός», στην έννοια δε του «τραύματος», περιλαμβάνεται η διαπιστωθείσα από την ιατρό Δρα Ε. Ελευθερίου «ερυθρότητα».[3] Ως προς τα τραύματα που ο ΜΕ1 υπέστη, κατέθεσε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 2). Το ότι ο ΜΕ1 μετέβη στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και εξετάσθηκε από ιατρό στις 15:01 δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Η κα Μιλτιάδου δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενο του ιατρικού πιστοποιητικού (περιλαμβανομένης της διαπίστωσης ερυθρότητας), πλην του σημείου που αναφέρεται σε ακτινολογικό έλεγχο,[4] υπέβαλε δε στον ΜΕ1 ότι το κοκκίνισμα (ερυθρότητα) στο μάγουλο του προκλήθηκε όταν ο ΜΕ1 «αρπάχθηκε» με τον εναγόμενο (ως η εκδοχή της υπεράσπισης).[5] Σημειώνω στο σημείο αυτό πως υπάρχει διάσταση μεταξύ της μαρτυρίας του ΜΕ1 ο οποίος αναφέρθηκε σε μωλωπισμό της αριστερής παρειάς και του ιατρικού πιστοποιητικού που προσκόμισε στο οποίο γίνεται αναφορά σε «ερυθρότητα αριστερής παρειάς». Με δεδομένη την εν λόγω αναφορά στο ιατρικό πιστοποιητικό και δεδομένου ότι δεν υπάρχει ενώπιον μου ιατρική μαρτυρία ότι τυχόν μώλωπας δεν θα μπορούσε να εντοπιστεί πέντε περίπου ώρες μετά το συμβάν (όταν δηλαδή ο ΜΕ1 επισκέφθηκε τις Πρώτες Βοήθειες), δεν μπορώ να αποδεχθώ τη θέση του ΜΕ1 ότι, τουλάχιστο την ώρα που εξετάσθηκε ιατρικά, έφερε μώλωπα, καθότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο είναι καθόλα λογικό και αναμενόμενο να εντοπιζόταν και να καταγραφόταν από την ιατρό που τον εξέτασε. Αποδέχομαι επίσης πως ο ΜΕ1 ένιωσε πίκρα, ταπείνωση, εξευτελισμό και γελοιοποίηση μετά από το συμβάν. Δέχομαι επίσης πως ο ΜΕ1 έγινε αντικείμενο κάποιων πειραγμάτων, χωρίς όμως να είμαι σε θέση να αξιολογήσω την έκταση που αυτά τα πειράγματα έλαβαν, αφού η μαρτυρία του ΜΕ1 επί τούτου δεν ήταν ιδιαίτερα συγκεκριμένη και λεπτομερής, αλλά μάλλον γενικόλογη. Περαιτέρω, δεν θεωρώ ότι η γενικότερη αξιοπιστία του ΜΕ1 πλήττεται επειδή δεν μπορούσε να θυμηθεί λεπτομέρειες σε σχέση με το Έργο για τις οποίες ερωτήθηκε κατά την αντεξέταση του (π.χ. χρόνο έναρξης εργασιών και παράδοσης του Έργου, τους όρους της προσφοράς που κατακυρώθηκε στην εταιρεία του, το κατά πόσον ζητήθηκε παράταση κ.τ.λ.), χωρίς να έχει ενώπιον του τα σχετικά έγγραφα. Επισημαίνω δε πως με ευκολία και σταθερότητα περιέγραψε σε γενικές γραμμές τις εργασίες που έγιναν στους δρόμους που βελτιώθηκαν στα πλαίσια του Έργου (Ιφιγενείας, Αρμενίας, Αρσινόης και μέρος της Ακροπόλεως). Σημειώνω παράλληλα πως ο ΜΕ1 δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ζήτησε παράταση και το Έργο να έλαβε δικαιολογημένη παράταση[6] (δηλαδή για καθυστέρηση που προκλήθηκε όχι εξ υπαιτιότητας του εργολάβου) με αποτέλεσμα τη μετάθεση της ημερομηνίας παράδοσης, ήταν δε σταθερός ως προς το ότι ακόμα και αν η διάρκεια του Έργου παρατάθηκε, η όποια παράταση δόθηκε κρίθηκε δικαιολογημένη, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα κατέβαλλε πρόστιμο (penalty) στον εργοδότη. Η επίμονη θέση του ότι δεν πλήρωσε τέτοιο πρόστιμο για καθυστερήσεις δεν αντικρούστηκε με οποιαδήποτε αξιόπιστη μαρτυρία, η δε αναφορά στα πρακτικά της συνάντησης ημερ. 28.4.09 ότι από 1.5.09 ο εργολάβος θα πληρώνει καθημερινά την ποινική ρήτρα που προνοείται στο συμβόλαιο, σίγουρα δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να εγκρίθηκε εν τέλει περαιτέρω παράταση, εφόσον δεν παρουσιάστηκε από πλευράς υπεράσπισης μαρτυρία ότι ο εργολάβος κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό ως πρόστιμο. Ούτε και το γεγονός ότι οι καταστηματάρχες της περιοχής αγανάκτησαν και κάλεσαν στο εργοτάξιο τον αρμόδιο Υπουργό (επίσκεψη την οποία ο ΜΕ1 δεν αρνήθηκε) σημαίνει πως το Έργο καθυστέρησε εξ υπαιτιότητας του εργολάβου. Τέλος, σημειώνω πως ευλόγως ο ΜΕ1 δεν θυμόταν τι έλαβε χώρα στη συνεδρία της 28.4.09 για την οποία ερωτήθηκε από τη συνήγορο του εναγομένου,[7] αφού όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια 9 και 15 ο ΜΕ1 ούτε προσκλήθηκε ούτε παρευρέθηκε σ' αυτήν. Αποδεκτή γίνεται επιπλέον η θέση του ΜΕ1 πως κατά το διάστημα που η οδός Ιφιγενείας ήταν κομμένη, κυκλοφορούσαν αυτοκίνητα προς αμφότερες τις κατευθύνσεις, καθώς και η θέση του ως προς το ότι, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, για να δοθεί στην κυκλοφορία ο νέος δρόμος που κατασκευάστηκε έπρεπε να τελειώσει και η οδός Αρσινόης, θέση η οποία δεν αντικρούστηκε, ενώ η περί του αντιθέτου άποψη που εκφράστηκε από τον ΜΥ1 σχολιάζεται πιο κάτω. Επιπλέον, η θέση του ότι πριν τις 18.2.09 (που είναι η ημέρα του επίδικου περιστατικού) οι καταστηματάρχες κοντά στο Περίπτερο μπορούσαν να μπουν στα καταστήματά τους και ότι ειδικά μπροστά από το Περίπτερο υπήρχε πεζοδρόμιο στο οποίο οι πελάτες μπορούσαν να σταθμεύσουν, γίνεται επίσης αποδεκτή, αφού αυτή δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από την υπεράσπιση, με τον ΜΥ1 να αναφέρει ότι το Περίπτερο αποκλείστηκε στις 18.2.09 και όχι προηγουμένως. Όσον αφορά στο κατά πόσο δόθηκε στους ενδιαφερόμενους έγκαιρη ειδοποίηση ως προς το ότι στις 18.2.09 θα γίνονταν εργασίες στην οδό Ιφιγενείας μπροστά από το Περίπτερο και ότι ο δρόμος θα έκλεινε, δέχομαι ότι γενική τακτική της εταιρείας του ΜΕ1 ήταν να ενημερώνει εγκαίρως. Όμως η μοναδική ενημέρωση που παρουσιάστηκε εν προκειμένω στο Δικαστήριο προήλθε από την πλευρά του εναγομένου (Τεκμήριο 3), η δε υποψία του ΜΕ1 ότι το Τεκμήριο 3 δεν είναι γνήσιο παρέμεινε μετέωρη. Τούτου δοθέντος και δεδομένου περαιτέρω ότι η πλευρά του ενάγοντος δεν παρουσίασε οποιαδήποτε άλλη έγγραφη ενημέρωση προς τους καταστηματάρχες της περιοχής, δεν μπορώ στη βάση της μαρτυρίας του ΜΕ1 να αποκλείσω το ενδεχόμενο να μην δόθηκε έγκαιρα ενημέρωση στους ιδιοκτήτες του Περιπτέρου για τις εργασίες που θα γίνονταν στις 18.2.
Αναφορικά με τη μαρτυρία του ΜΕ2, πρέπει να σημειώσω ότι παρόλο που ο μάρτυρας αυτός δεν έχει οποιοδήποτε συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης, εντούτοις δεν έχω πεισθεί πως αυτός θυμόταν με διαύγεια το επίδικο περιστατικό και δεν μπορώ να στηριχτώ στο σύνολο της μαρτυρίας του για τους λόγους που θα εξηγήσω, αλλά μόνο στα σημεία της που συνάδουν με τα όσα ανέφερε στην Αστυνομία στις 14.3.09 όταν έδωσε κατάθεση σε σχέση με το επίδικο συμβάν (Τεκμήριο 4) και το μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ1 που κρίθηκε αξιόπιστο. Ο ΜΕ2 υπέπεσε, συγκεκριμένα, στις εξής αντιφάσεις. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο Μιχάλης Μεττής (ΜΥ1) τον επισκέφθηκε στο γραφείο του μία εβδομάδα πριν το επίδικο συμβάν και ο ΜΕ2 τον ενημέρωσε για τη διαδικασία που θα γινόταν στον δρόμο στις 18.2.
Η θέση του αυτή στην οποία επέμεινε παρ' όλες τις υποβολές που του έγιναν περί του αντιθέτου, δεν συνάδει καθόλου με το γεγονός ότι στην κατάθεση που έδωσε στις 14.3.09 στην Αστυνομία σχετικά με το επίδικο συμβάν αναφερόταν στον ΜΥ1 ως «κάποιος κύριος», που μετά από το συμβάν έμαθε πως είναι (όπως και ο εναγόμενος) ιδιοκτήτης του Περιπτέρου. Είναι λογικό πως αν ο ΜΥ1 είχε επισκεφθεί τον ΜΕ2 στο γραφείο του την εβδομάδα πριν το συμβάν, ο ΜΕ2 θα ανέφερε εξαρχής στην Αστυνομία ποιο ήταν το πρόσωπο που τον πρωτοπλησίασε, και όχι να αναφέρεται σε αυτόν ωσάν να ήταν κάποιος άγνωστος για εκείνον, του οποίου το όνομα και την ιδιότητα έμαθε μετά το συμβάν. Δεν αποδέχομαι, λοιπόν, τη θέση του ΜΕ2 ότι μία εβδομάδα πριν το συμβάν τον επισκέφθηκε ο ΜΥ1 στο γραφείο του. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από το ότι ο ΜΕ2 ανέφερε στην κατάθεση του προς την Αστυνομία πως όταν ο ΜΥ1 τον πλησίασε, τον ρώτησε αν είναι των Δημοσίων Έργων, ερώτηση που σίγουρα δεν θα έκανε ο ΜΥ1 στον ΜΕ2 αν είχε επισκεφθεί τον ΜΕ2 στο γραφείο του μία εβδομάδα πριν. Περαιτέρω, ερωτηθείς ο ΜΕ2 αν ο ΜΥ1 έβρισε τον ΜΕ1, ανέφερε πως έπεσε η κουβέντα «Πήγαινε να βάψεις τα μαλλιά σου», αν και δεν ήταν σίγουρος αν είναι ο Μεττής που το είπε, ως ανέφερε. Τέτοια φράση, όμως, ούτε ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε πως ειπώθηκε, ούτε ο ΜΥ1, αλλά ούτε και ανέφερε κάτι σχετικό ο ΜΕ2 στην κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία. Επίσης, ενώ στην κυρίως εξέταση του ανέφερε πως πριν ο ΜΕ1 πλησιάσει τον ίδιο και τον ΜΥ1 που συζητούσαν, ο ΜΥ1 του έλεγε (του ΜΕ2) διάφορα πράγματα, μεταξύ άλλων, βρισιές, κατά την αντεξέταση του αναίρεσε τη θέση του αυτή λέγοντας πως ο ΜΥ1 δεν τον έβρισε. Επιπλέον, ενώ όταν αρχικά ρωτήθηκε αν ο ίδιος «κουτσομπόλεψε» τον ΜΕ1 απάντησε ότι δεν το έπραξε, στη συνέχεια, και όταν ερωτήθηκε πώς μαθεύτηκε το επίδικο περιστατικό απάντησε «μπορεί να τους το είπα και εγώ στους συναδέλφους». Σημειώνω επίσης πως ο ΜΕ2 ανέφερε πως μετά το επίδικο περιστατικό ο ΜΕ1 παρέμεινε στο εργοτάξιο 1 - 2 ώρες, ενώ είναι παραδεκτό πως ο ΜΕ1 επισκέφθηκε το Νοσοκομείο τουλάχιστο τέσσερεις ώρες μετά το επίδικο περιστατικό και εξετάσθηκε από ιατρό στις 15:
Από την άλλη, πρέπει να λεχθεί πως άλλα σημεία της μαρτυρίας του ΜΕ2 συνάδουν πλήρως με τα όσα ανέφερε στην Αστυνομία ένα περίπου μήνα μετά το επίδικο συμβάν (στις 14.3.09 - Τεκμήριο 4), αλλά και με τα όσα ο ΜΕ1 ανέφερε στο Δικαστήριο και κρίθηκαν αληθή και τα οποία για αυτό τον λόγο γίνονται αποδεκτά. Μεταξύ άλλων, ο ΜΕ2 είχε αναφέρει στην Αστυνομία ότι ο εναγόμενος αποκάλεσε τον ΜΕ1 «άχρηστο και αχάπαρο» και ότι είπε στον ΜΕ1 «εκατάστρεψες οικογένειες και θα έχει επιπτώσεις η οικογένεια σου». Είπε επίσης ότι ο ΜΕ1 απάντησε στον εναγόμενο «τι σχέση έχει η οικογένεια μου με το έργο» και ότι τότε ο εναγόμενος χαστούκισε στο πρόσωπο τον ΜΕ1 χωρίς λόγο, ο δε ΜΕ1 δεν αντέδρασε καθόλου. Αμέσως ένας Αστυνομικός που ήταν παρών έπιασε τον εναγόμενο και τον απομάκρυνε. Τα πιο πάνω σημεία της κατάθεσης του, ο ΜΕ2 τα επανέλαβε ενόρκως, και παρά τις όποιες μικροδιαφορές στο ακριβές λεκτικό των όσων ειπώθηκαν συνάδουν, όπως προαναφέρθηκε, με την εκδοχή που ο ΜΕ1 προέβαλε στο Δικαστήριο και η οποία κρίθηκε αξιόπιστη. Σημειώνω, τέλος, πως η θέση του ΜΕ2 ότι δεν είδε αίματα ή μώλωπες στο μάτι του ΜΕ1 ουδόλως αντικρούει την εκδοχή του ΜΕ1, αφού ο ίδιος ο ΜΕ1 ουδέποτε ανέφερε ότι μάτωσε από το κτύπημα ή ότι έφερε μώλωπα στο μάτι. Ο ΜΥ1 δεν μου έκανε ιδιαίτερα καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Η αγανάκτηση του για την ταλαιπωρία που προκλήθηκε κατά την εκτέλεση του μέρους του Έργου στην οδό Ιφιγενείας ήταν εμφανής. Ήταν δε προφανές πως ήταν αυτή η αγανάκτηση η οποία τον οδήγησε σε υπερβολές και ατεκμηρίωτες κατηγορίες εναντίον όσων είχαν ανάμειξη στην εκτέλεση του Έργου. Περαιτέρω, και όσον αφορά στο επίδικο περιστατικό, υπέπεσε σε ουσιαστικές αντιφάσεις που κλονίζουν την ποιότητα της μαρτυρίας του και κατ' επέκταση την αξιοπιστία της. Ξεκινώντας από τα όσα ανέφερε σε σχέση με το επίδικο Έργο, επί των οποίων αναλώθηκε, άλλωστε, και αρκετά μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του, και σημειώνοντας κατ' αρχάς πως είναι εύλογο πως οι εργασίες του Περιπτέρου επηρεάστηκαν σε κάποιο βαθμό από τα έργα και τις οδικές ρυθμίσεις που έγιναν στον δρόμο μπροστά από το Περίπτερο για μεγάλο χρονικό διάστημα, σημειώνω πως ήταν εμφανής η έντονα επικριτική του διάθεση, χωρίς όμως να με έχει πείσει πως τα συμπεράσματα στα οποία κατέληγε είχαν στέρεη βάση. Συγκεκριμένα, ο ΜΥ1, χωρίς να έχει γνώση του προγραμματισμού υλοποίησης του Έργου, με ευκολία χαρακτήρισε ως «ανεύθυνους» τον Δήμο Στροβόλου, το Αρχηγείο Αστυνομίας και το ΤΔΕ. Περαιτέρω, ο ΜΥ1 θεώρησε την καθυστέρηση αδικαιολόγητη επειδή, ως ανέφερε αντεξετασθείς, ο ίδιος αντιμετώπισε πρόβλημα για 9½ μήνες ενώ στον διπλανό δρόμο οι εργασίες ολοκληρώθηκαν «σε μιάμιση ημέρα» και επειδή η διαπλατυσθείσα πλευρά του δρόμου ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2009 αλλά παρέμεινε κλειστή μέχρι τις 18.2.09 χωρίς λόγο. Όμως το γεγονός ότι τουλάχιστο μέχρι τον Απρίλιο του 2009 (δύο, δηλαδή, περίπου μήνες μετά το επίδικο περιστατικό) η καθυστέρηση κρίθηκε από το ΤΔΕ ως δικαιολογημένη προκύπτει τόσο από το Τεκμήριο 15 όσο και από το Τεκμήριο
Σε κάθε περίπτωση, ο ΜΥ1, μη έχοντας ακριβή και πλήρη εικόνα του προγράμματος του Έργου, της προόδου των εργασιών και των τυχόν προβλημάτων που ανέκυψαν κατά την εκτέλεση του, δεν έχει το πραγματικό υπόβαθρο και τις απαιτούμενες γνώσεις για να κρίνει αν η όποια καθυστέρηση στη διεκπεραίωση του Έργου ήταν δικαιολογημένη ή όχι (υπενθυμίζω δε ότι δεν παρουσιάστηκε μαρτυρία ότι επιβλήθηκε στον ΜΕ1 πρόστιμο για καθυστέρηση στην παράδοση του Έργου). Κατά παρόμοιο τρόπο, επέμεινε πως λανθασμένα παρέμεινε κλειστός ο νέος δρόμος που κατασκευάστηκε απέναντι από το Περίπτερο μέχρι τις 18.2.09 αναπτύσσοντας τις θέσεις του ως προς το πώς θα μπορούσε να διοχετεύεται η τροχαία κίνηση της περιοχής, χωρίς όμως, όπως προαναφέρθηκε, να έχει το αναγκαίο τεχνικό και πραγματικό υπόβαθρο. Περαιτέρω πρέπει να σημειωθεί ότι τα όσα ο ΜΥ1 ανέφερε πως διημείφθησαν στη συνάντηση της 28.4.09, δεν συνάδουν με τη λοιπή μαρτυρία που η πλευρά του εναγόμενου προσκόμισε στο Δικαστήριο. Ο ΜΥ1 ανέφερε πως στην εν λόγω συνάντηση συμμετείχε και εκπρόσωπος του εργολάβου ο οποίος, μάλιστα, υποσχέθηκε ότι η ταλαιπωρία θα λήξει το συντομότερο, πλην όμως δεν προκύπτει από την πρόσκληση (Τεκμήριο 9) και από τα πρακτικά (Τεκμήριο 15), είτε να προσκλήθηκε είτε να παρευρέθηκε εκπρόσωπος του εργολάβου στην εν λόγω σύσκεψη. Ανέφερε επίσης πως στη σύσκεψη κυρίως μίλησε ο ίδιος (ο οποίος αναφέρθηκε στην καθυστέρηση παράδοσης του Έργου) και ο Δήμαρχος Στροβόλου ο οποίος προέτρεψε τους καταστηματάρχες να κινηθούν νομικά εναντίον κάθε υπευθύνου, ενώ οι εκπρόσωποι του ΤΔΕ δεν μίλησαν καθόλου, αναφορές που δεν συνάδουν με τα πρακτικά της συνάντησης (Τεκμήριο 15) και εν πάση περιπτώσει δεν εντοπίζονται σε αυτά. Αναφορικά με το επίδικο περιστατικό, ενώ ο ΜΥ1 αρνήθηκε πως έβρισε τον ΜΕ2 επικαλούμενος τη μόρφωση του, τον χαρακτήρα του και την κοινωνική του υπόσταση, παραδόξως δέχθηκε μετά από λίγες ερωτήσεις πως ο ίδιος είπε στον ΜΕ1 ότι είναι «άχρηστος».[8] Ενώ στην αρχή ανέφερε πως ο ΜΕ1 τον ρώτησε απλά ποιος ήταν,[9] στη συνέχεια, αναφερόμενος στη διάθεση του ΜΕ1 όταν τους πλησίασε είπε ότι ο ΜΕ1 ανέφερε «ήνταμπου θέλεις ρε κουμπάρε εσύ τωρά δαμέ;»[10] Περαιτέρω, ενώ στην κυρίως εξέταση του είπε πως ο γιος του (ο εναγόμενος) είπε στον ΜΕ1 «ώστε δηλαδή είσαι εσύ που μας εκατέστρεψες όλο τούτο τον καιρό; Θα σου άρεσκε εάν πάθαινε τα ίδια η οικογένεια σου» και ακολούθησε η προσπάθεια του ΜΕ1 να σπρώξει τον εναγόμενο,[11] στην αντεξέταση του ανέφερε πως ο ΜΕ1 «απείλησε πολύ, πολύ άσχημα προς τον γιο μου και δεν νομίζω ότι θα του άρεσε αν εγώ απαντούσα στον γιο του με τον ίδιο τρόπο»,[12] χωρίς να τοποθετήσει την εν λόγω στιχομυθία χρονικά και χωρίς να αναφέρει σε οποιοδήποτε στάδιο τι είναι αυτό που ο ΜΕ1 είπε στον εναγόμενο. Δεν μπορεί δε να αναφερόταν στο ισχυριζόμενο σπρώξιμο του ΜΕ1 προς τον εναγόμενο, επειδή όπως εξήγησε κατά την αντεξέταση του το σπρώξιμο δεν «θεωρήθηκε ποτέ ότι είναι επίθεση και βιαιοπραγία».[13] Ενώ είναι παραδεκτό από την υπεράσπιση πως ένας αστυνομικός προσπάθησε να μπει ανάμεσα στον ΜΕ1 και τον εναγόμενο, ο ΜΥ1 αρχικά ανέφερε πως το συμβάν έληξε με την πτώση του ΜΕ1 («Ο γιος μου του έπιασε το δεξί χέρι που προσπαθούσε να τον σπρώξει και τον έσπρωξε εκείνος προς τα πίσω. Εκεί έπεσε κάτω ο κ. Αλεξάνδρου και το θέμα έληξε. Σταμάτησε η όλη κίνηση η οποία έγινε»). Δεν είναι παρά όταν ερωτήθηκε από τη συνήγορο του εναγομένου αν είναι σίγουρος πως είναι ο κ. Αλεξάνδρου που έπεσε χάμω ή ο αστυνομικός, που απάντησε πως είναι ο αστυνομικός που έπεσε και μάλιστα ότι έπεσε επειδή «υπήρχαν σύρματα, πράγματα»,[14] ενώ κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως ο αστυνομικός πήδηξε πάνω στον γιο του για να τον τραβήξει πίσω όταν αλληλοσπρώχθηκαν[15] και τούτο ενώ δικογραφημένη θέση του εναγόμενου είναι ότι ο Αστυνομικός «έτρεξε προς τον ενάγοντα τον αγκάλιασε και τον απομάκρυνε».[16] Επιπλέον και ενώ προηγουμένως ανέφερε πως το όλο επεισόδιο έληξε όταν επενέβη ο Αστυνομικός, και χωρίς να έχει αναφέρει κάτι σχετικό στην κυρίως εξέταση του, στην αντεξέταση του ανέφερε πως όταν, κατά τη θέση του, έσπρωξε ο ΜΕ1 τον εναγόμενο, ο ίδιος είπε στον ΜΕ1 «σταμάτα να κάνεις το παλλικάρι πάνω στο κοπελλούι, αν είσαι μάγκας κάνε το πάνω μου» και τότε ήταν που ο ΜΕ1 έφυγε.[17] Οι πιο πάνω αντιφάσεις στη μαρτυρία του ΜΥ1 είναι, κατά την κρίση μου, ουσιαστικές και δείχνουν αν μη τι άλλο την ικανότητα και προθυμία του να προσαρμόζει τις απαντήσεις του κατά το δοκούν. Πέραν των ανωτέρω σημειώνω πως η ευκολία με την οποία ο ΜΥ1 αναφερόταν σε ζητήματα για τα οποία δεν καταδείχθηκε να έχει οποιαδήποτε εξειδικευμένη γνώση δεν περιορίστηκε σε θέματα που σχετίζοντο με την εκτέλεση του Έργου (στα οποία αναφέρθηκα πιο πάνω), αλλά επεκτάθηκε και σε σχέση με ιατρικά και άλλα θέματα που σχετίζονται με το επίδικο περιστατικό. Λόγου χάριν, ο ΜΥ1 ανέφερε πως το σπρώξιμο δεν θεωρείται «επίθεση ή βιαιοπραγία». Επιπλέον, ανέφερε πως είναι αδύνατο ένας αριστερόχειρας να επιτεθεί με το δεξί του χέρι (επειδή θα αμυνόταν με το δεξί χέρι για να επιτεθεί με το αριστερό), χωρίς να έχει καταδειχθεί πως έχει εκείνες τις ειδικές γνώσεις που θα του επέτρεπαν να αποκλείσει με τόση σιγουριά όπως το απέκλεισε, το ενδεχόμενο αριστερόχειρας να χτυπήσει με το δεξί του χέρι. Περαιτέρω, χωρίς να έχει οποιεσδήποτε ιατρικές γνώσεις ανέφερε πως «λογικά είναι αδύνατον» ένας άνθρωπος με πλήρη γενειάδα να παρουσιάζει ερυθρίαση στο μάγουλο 4 - 5 ώρες μετά το κτύπημα, αμφισβητώντας ακόμη και το γεγονός ότι η ιατρός των Α' Βοηθειών είδε το κοκκίνισμα στο μάγουλο του ΜΕ1, λέγοντας πως κάποτε είχε και ο ίδιος γένια και δεν θυμάται ποτέ «να φαινόταν κάτω από τα γένια οποιαδήποτε ερυθρίαση». Ανέπτυξε επίσης τις θέσεις του ως προς το ποια είναι η φυσιολογική αντίδραση κάποιου ανθρώπου ο οποίος έχει ένα τραυματισμό, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα όσα ο ΜΕ1 ανέφερε ως προς τα επακόλουθα του εν λόγω τραυματισμού. Ομοίως δε, αναφέρθηκε στην εργασία που ο ΜΕ1 είχε να εκτελέσει εκείνη την ημέρα στο εργοτάξιο, ως προς τους λόγους για τους οποίους η παρουσία του ΜΕ1 δεν ήταν απαραίτητη στο εργοτάξιο, ακόμα και ως προς το ότι ο ΜΕ2 θα μπορούσε να αναπληρώσει τον ΜΕ1, χωρίς να προκύπτει ότι ο ΜΥ1 είχε ακριβή εικόνα των εργασιών που θα διεξήγοντο την ημέρα εκείνη στο εργοτάξιο, και χωρίς να είναι αντιληπτό γιατί ο ΜΕ2 ο οποίος είναι υπάλληλος του ΤΔΕ θα μπορούσε να αναπληρώσει τον εργολάβο. Όσον αφορά στη μαρτυρία του ΜΥ2 σημειώνω πως αυτή ήταν τυπική. Προσήλθε στο Δικαστήριο μόνο για να καταθέσει τα πρακτικά της συνεδρίας ημερ. 28.4.09 (Τεκμήριο 15) που είχε στην κατοχή του, όπως και έπραξε, παραμένει δε αναντίλεκτο πως ο ίδιος δεν είχε λάβει μέρος στην εν λόγω συνεδρία. Πρέπει βεβαίως να σημειωθεί ότι στον βαθμό που τα εν λόγω πρακτικά προσήχθησαν προς απόδειξη της αλήθειας των όσων οι παρευρισκόμενοι στη συνεδρία (και ιδιαίτερα ο κ. Ιακώβου) ανέφεραν σε σχέση με το Έργο, αυτά αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία, και αποδεκτή μεν μετά την τροποποίηση του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, από τον Ν.32(Ι)/04, με τη βαρύτητα, όμως, που μπορεί να της αποδοθεί να αξιολογείται, συμφώνως του άρθρου 27 του Κεφ. 9 με βάση το σύνολο των περιστάσεων, με το Δικαστήριο να λαμβάνει υπόψιν διάφορους παράγοντες, μεταξύ άλλων, αυτών που μη εξαντλητικώς απαριθμούνται στο άρθρο 27

(2), καθώς και το συμφέρον της δικαιοσύνης, αλλά και το κατά πόσον ο διάδικος θα μπορούσε να προσκομίσει την καλύτερη δυνατή μαρτυρία και δεν το έπραξε (άρθρο 27

(3)) (βλ., μεταξύ άλλων, Θεοπίστη Τουμαζή ν. Vandita Dixit, Πολ. Έφ. 274/10, ημερ. 5.5.15, Τουμάζου ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 142/14, ημερ. 17.12.15, Λευκόνοικο Χρηματιστηριακή Λτδ ν. Χριστοδούλου, Πολ. Έφ. 6/11, ημερ. 15.7.16). Στην προκειμένη περίπτωση η κα Μιλτιάδου ανέφερε πως ο κ. Ιακώβου (ο οποίος φέρεται να ανέφερε στη συνάντηση πως το Έργο καθυστερεί, μεταξύ άλλων, λόγω απειρίας του εργολάβου) έχει αφυπηρετήσει. Η αφυπηρέτηση, όμως, κάποιου προσώπου, ουδόλως εμποδίζει, κατά την κρίση μου, την κλήτευση του ως μάρτυρα, θεωρώ λοιπόν πως θα ήταν εύλογο και εφικτό για την πλευρά του εναγομένου να κλητεύσει τον κ. Ιακώβου ως μάρτυρα. Περαιτέρω, η προσαχθείσα εξ ακοής μαρτυρία δεν φαίνεται να είναι καν πρώτου βαθμού, αφού τα πρακτικά στα οποία υπάρχουν οι δηλώσεις του κ. Ιακώβου φαίνεται να συντάχθηκαν από τον κ. Π. Παναγιώτου, Διοικητικό Λειτουργό (ο οποίος επίσης δεν κλήθηκε ως μάρτυρας από την πλευρά του εναγομένου), δεν υπάρχει δε μαρτυρία ως προς το κατά πόσον οι δηλώσεις του κ. Ιακώβου μεταφέρθηκαν ολοκληρωμένα και επακριβώς, ή κατά πόσον τα όσα καταγράφονται στα πρακτικά αποτελούν μία σύνοψη των όσων ελέχθησαν, ως ο πρακτικογράφος τα αντιλήφθηκε. Εν τέλει κρίνω πως η προσαχθείσα εξ ακοής μαρτυρία δεν είναι η καλύτερη δυνατή μαρτυρία που θα μπορούσε να προσαχθεί από τον εναγόμενο σε σχέση με την πορεία διεκπεραίωσης του Έργου. Σε κάθε περίπτωση, επαναλαμβάνω ότι ο ΜΕ1 δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ζητήθηκε και να λήφθηκε (κρινόμενη ως δικαιολογημένη) παράταση για την ολοκλήρωση του Έργου, ούτε και τα όσα ελέχθηκαν στη συνεδρία αποκλείουν το ενδεχόμενο να δόθηκε τελικά παράταση στον Εργολάβο μετά τον Απρίλιο του 2009, δεδομένου, μάλιστα, του ότι ο ΜΕ1 ανέφερε, χωρίς να αντικρουστεί, ότι δεν κατέβαλε πρόστιμο προς το ΤΔΕ για καθυστέρηση στην παράδοση του Έργου. Ο ΜΥ3 μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Απαντούσε με ευθύτητα τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, και δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Πλην όμως δεν μπορώ να βασιστώ στη δική του μαρτυρία για να καταλήξω ως προς την κατάσταση που επικρατούσε στην οδό Ιφιγενείας κατά τον χρόνο διεκπεραίωσης του Έργου εφόσον, ως ο ΜΥ3 παραδέχθηκε, ο ίδιος δεν επισκέφθηκε την περιοχή. Ομοίως, δεν γίνεται αποδεκτή η αναφορά του σε διαβεβαιώσεις για τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων οι οποίες δεν ετηρούντο, αφού ο ΜΥ3 μετέφερε, εν προκειμένω, πληροφορίες που έλαβε από τα στελέχη της Οργάνωσης που επισκέφθηκαν την περιοχή, τα οποία ούτε κατονομάστηκαν, ούτε έδωσαν μαρτυρία στο Δικαστήριο. Περαιτέρω, και ως προς τη θέση του ότι ο κ. Ιακώβου του ΤΔΕ «τους δήλωνε για ευθύνες του εργολάβου για την καθυστέρηση», σημειώνω πως αυτή είναι γενική και αόριστη, χωρίς να έχει εξειδικευθεί πότε, σε ποιους και για ποιους λόγους ο κ. Ιακώβου ανέφερε κάτι τέτοιο. Από την άλλη, δέχομαι πως η ΠΟΒΕΚ επέδωσε το υπόμνημα Τεκμήριο 16 στον τότε αρμόδιο Υπουργό και ότι το κατέθεσε στις Κοινοβουλευτικές Επιτροπές στις οποίες τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν κατά τη διεκπεραίωση του Έργου συζητήθηκαν, αφού οι ως άνω θέσεις του δεν αμφισβητήθηκαν στην ουσία από την άλλη πλευρά. Δεν έχει επίσης αμφισβητηθεί και σε κάθε περίπτωση κλονισθεί η θέση του, η οποία γίνεται αποδεκτή, πως πέραν της συμπάθειας που εκφράστηκε από πλευράς εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, το κράτος δεν αποζημίωσε μέλη της οργάνωσης σε σχέση με τυχόν ζημιές που αυτά υπέστησαν κατά την επίδικη περίοδο. Ευρήματα Κατ΄ ακολουθίαν της αξιολόγησης της μαρτυρίας, καταγράφονται κατωτέρω τα ευρήματα του Δικαστηρίου, υπό το φως των επίδικων θεμάτων. Ο ενάγων είναι ο Διευθυντής της Εργοληπτικής Εταιρείας Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ και ο εργολάβος και επικεφαλής του Έργου διαπλάτυνσης της οδού Αρσινόης στον Στρόβολο (Αρ Συμβολαίου PS/C/404), το οποίο κατακυρώθηκε στην εταιρεία κατόπιν προσφορών με εργοδότη το ΤΔΕ του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων. Ο εναγόμενος ήταν ο ιδιοκτήτης, διαχειριστής και κάτοχος του Περιπτέρου το οποίο βρίσκεται στη διασταύρωση των φώτων της οδού Ιφιγενείας με την οδό Αρμενίας. Οι εργασίες για το Έργο άρχισαν το

Προ της 18.2.09, είχε ολοκληρωθεί η διαπλάτυνση της οδού Ιφιγενείας (η διαπλάτυνση έγινε στον δρόμο έμπροσθεν του Περιπτέρου, στην αντίθετη πλευρά από αυτήν στην οποία βρίσκεται το Περίπτερο), πλην όμως ο νέος δρόμος που κατασκευάστηκε παρέμεινε κλειστός μετά την ολοκλήρωση του. Κατά το εν λόγω χρονικό διάστημα κυκλοφορούσαν αυτοκίνητα στην οδό Ιφιγενείας προς αμφότερες τις κατευθύνσεις. Για την εκτέλεση του Έργου, είχε εξασφαλιστεί άδεια από την Αστυνομία και το ΤΔΕ για τη ρύθμιση και διευθέτηση της τροχαίας κίνησης και στις 18.2.09, στη διασταύρωση των φώτων των οδών Ιφιγενείας - Αρμενίας, με τη συμβολή της Αστυνομίας, λειτουργού του ΤΔΕ και του Δήμου Λευκωσίας γινόταν μετακίνηση των φώτων τροχαίας, με επικεφαλής και συντονιστή τον εργολάβο τον οποίο εκπροσωπούσε ο ενάγων. Στις 18.2.09 η οδός Ιφιγενείας μπροστά από το Περίπτερο έκλεισε και τοποθετήθηκαν κάγκελα στην αρχή του πεζοδρομίου που εφάπτεται του Περιπτέρου. Το πρωί της 18.2.09 ενημερώθηκε άτομο στο Περίπτερο ότι θα παραμείνει κλειστός ο δρόμος την ημέρα εκείνη. Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες μετακίνησης των φώτων τροχαίας, έκλεισε η λωρίδα που ήταν στην πλευρά του Περιπτέρου και δόθηκε στην κυκλοφορία ο νέος δρόμος. Το επίδικο περιστατικό έγινε στις 18.2.09, γύρω στις 10:00 π.μ. Παρόντα στο εργοτάξιο ήταν άτομα από το συνεργείο του ΤΔΕ και δύο Αστυνομικοί, καθώς και άτομα από τον Δήμο Λευκωσίας και την ΑΗΚ. Κάποια στιγμή ο ενάγων αντιλήφθηκε να λαμβάνει χώρα συζήτηση μεταξύ του επιβλέποντος λειτουργού του ΤΔΕ Χρίστου Βουτή με τον Μιχάλη Μεττή (τον οποίο ο ενάγων δεν γνώριζε). Όταν ζήτησε τον λόγο της συζήτησης ο Μ. Μεττής ρώτησε τον ενάγοντα «Γιατί κλείσατε τους δρόμους και δεν αρχίσατε δουλεία ακόμα». Ο ενάγων προσπάθησε να του εξηγήσει ότι έπρεπε να γίνει η μετακίνηση των φώτων τροχαίας, μετά να γίνει ο έλεγχος και έπειτα να μπουν τα μηχανήματα στο εργοτάξιο. Ενώ του μιλούσε, πλησίασε ο εναγόμενος (τον οποίο ο ενάγων επίσης δεν γνώριζε) και ρώτησε τον ενάγοντα «είσαι ο Αλεξάνδρου;». Ο ενάγων απάντησε καταφατικά. Τότε με επιθετικό τρόπο ο εναγόμενος του είπε «Είσαι ένας άχρηστος και εσύ και η εταιρεία σου και να δούμε πόσα τους έδωσες και εδώκαν σου τη δουλεία, και πόσα εν που τους διας τούτους δαμέ τσιε επιβλέπουν σε», συνέχισε δε λέγοντας «Εκατάστρεψες μας και γι' αυτόν τον λόγο θα έχει συνέπειες η οικογένεια σου». Όταν ο εναγόμενος είπε αυτά τα λόγια, ο ενάγων του είπε «Ρε ξέρεις ήντα που μιλάς, ήντα που λαλείς; Η οικογένεια μου τι σχέση έχει με το έργο τώρα;» και αμέσως μετά ο εναγόμενος γύρισε το χέρι του και χτύπησε τον ενάγοντα στο πρόσωπο στην αριστερή παρειά και του είπε: «Όταν θίγονται τα συμφέροντα μου, με αυτό τον τρόπο λύνω τις διαφορές μου». Ο ενάγων δεν επέδειξε επιθετικές διαθέσεις εναντίον του εναγόμενου και δεν αντέδρασε στο κτύπημα του. O Αστυνομικός που ήταν δίπλα και αντιλήφθηκε τα γεγονότα έτρεξε πάνω στον εναγόμενο και τον έσπρωξε για να τον απομακρύνει, όπως και τον απομάκρυνε, έχασε όμως την ισορροπία του (ο Αστυνομικός) και έπεσε στο έδαφος. Μετά το κτύπημα από τον εναγόμενο, ο ενάγων ένιωσε ζαλάδα και είχε απώλεια προσανατολισμού, συμπτώματα τα οποία δεν είχαν μεγάλη διάρκεια. Ο ενάγων επισκέφθηκε την ημέρα του επίδικου συμβάντος το Τμήμα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας, εξετάσθηκε στις 15:01 από ιατρό η οποία και εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο
Η αριστερή παρειά του ενάγοντος έφερε ερυθρότητα και ο ενάγων έλαβε παυσίπονο. Ο ενάγων ένιωσε πίκρα, ταπείνωση, εξευτελισμό και γελοιοποίηση μετά από το συμβάν, και έγινε αντικείμενο πειραγμάτων. Κατήγγειλε το περιστατικό την ίδια ημέρα στην Αστυνομία (Τεκμήριο 1). Εναντίον τόσο του εναγομένου όσο και του πατέρα του, Μιχάλη Μεττή, καταχωρήθηκε από την Αστυνομία η Ποινική Υπόθεση 7987/09 (Τεκμήριο 13). Ο εναγόμενος κατηγορήθηκε για τα αδικήματα της κοινής επίθεσης και της δημόσιας εξύβρισης. Ο Μ. Μεττής κατηγορήθηκε για το αδίκημα της δημόσιας εξύβρισης, για το οποίο καταδικάστηκε και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Η υπόθεση αποσύρθηκε εναντίον του εναγόμενου στις 6.5.10 λόγω μη επίδοσης. Νομική πτυχή Σε αστικές υποθέσεις όπως η παρούσα, το βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγων, στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Στην υπόθεση Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ

(2001)1(B) Α.Α.Δ. 1858, 1868 λέχθηκε σχετικώς ότι: «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «η πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Phipson on Evidence, 14th Edition, para 4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας).». Η αγωγή του ενάγοντος βασίζεται στο αστικό αδίκημα της επίθεσης, ο δε εναγόμενος, ισχυριζόμενος ότι απώθησε τον ενάγοντα όταν ο τελευταίος δοκίμασε να τον αρπάξει από τον γιακκά, εγείρει στην ουσία την υπεράσπιση της αυτοάμυνας, ότι δηλαδή ενήργησε προς προστασίαν του ιδίου και ότι ενεργώντας με αυτό τον τρόπο δεν υπερέβη το ευλόγως αναγκαίο. Σύμφωνα με το άρθρο 26

(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148: «26.-

(1)Επίθεση συvίσταται στηv εκ πρoθέσεως χρήση κάθε είδoυς βίας κατά τoυ πρoσώπoυ άλλoυ, είτε με κτύπημα, επαφή, μετακίvηση είτε άλλως πως, είτε άμεσα είτε έμμεσα, χωρίς τη συvαίvεση τoυ, ή με τη συvαίvεση τoυ αv η συvαίvεση για αυτό λήφθηκε με απάτη, ή κατόπι απόπειρας ή απειλής με πράξη ή χειρovoμία χρήσης τέτoιας βίας κατά τoυ πρoσώπoυ άλλoυ αv τo πρόσωπo πoυ απoπειράται ή απειλεί τη χρήση βίας πρoκαλεί στov άλλo πεπoίθηση η oπoία εδραιώvεται σε εύλoγη αιτία, ότι αυτός έχει κατά τov εv λόγω χρόvo τηv πρόθεση και τηv ικαvότητα για πραγμάτωση τoυ σκoπoύ τoυ.» Το άρθρο 27(α) του Κεφ. 148 προβλέπει ότι: «27. Σε oπoιαδήπoτε αγωγή πoυ εγείρεται για επίθεση συvιστά υπεράσπιση- (α) Τo ότι o εvαγόμεvoς εvέργησε για πρoστασία τoυ ιδίoυ ή άλλoυ πρoσώπoυ κατά της παράvoμης χρήσης βίας από τov εvάγovτα, και ότι εvεργώvτας με τov τρόπo αυτό δεv υπερέβηκε τo εύλoγα αvαγκαίo για αυτό και η ζημιά η oπoία πρoκλήθηκε στov εvάγovτα από τηv επίθεση δεv ήταv δυσαvάλoγη πρoς τη ζημιά τηv oπoία ζήτησε vα απoτρέψει » Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Αρτέμη και Ερωτοκρίτου, Κεφ. 148, Αστικά Αδικήματα, Δίκαιο και Αποφάσεις, Τόμος 1, σελ. 93, το αδίκημα της επίθεσης περιλαμβάνει τα δύο συναφή αδικήματα του κοινοδικαίου της απειλής χρήσης βίας (assault) και της χρήσης βίας (battery). Τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος είναι: (

i)Η χρήση βίας ή η απειλή χρήσης βίας (
ii)Η ύπαρξη πρόθεσης (iii) Η έλλειψη συναίνεσης Το αδίκημα της επίθεσης είναι αγώγιμο per se και δεν απαιτείται η πρόκληση ζημιάς από την επίθεση (Clerk & Lindsell on Torts, 22η έκδοση, Κεφάλαιο 15, παρ. 15.01). Στην προκειμένη περίπτωση, με βάση τα ευρήματα μου, ο εναγόμενος χτύπησε τον ενάγοντα στην αριστερή παρειά, ασκώντας με τον τρόπο αυτό βία κατά του ενάγοντος, με πρόθεση και χωρίς τη συναίνεση του τελευταίου. Συνεπώς κρίνω πως ο ενάγων έχει αποδείξει, στον βαθμό που απαιτείται, το αστικό αδίκημα της εις βάρος του επίθεσης από τον εναγόμενο. Όσον αφορά στην προβληθείσα από τον εναγόμενο υπεράσπιση, με δεδομένη τη μη αποδοχή της μαρτυρίας του ΜΥ1 και κατ' επέκταση της εκδοχής που ο εναγόμενος δικογραφικά προέβαλε περί προσπάθειας από μέρους του ενάγοντος να τον αρπάξει από τον γιακκά, η υπεράσπιση δεν μπορεί να επιτύχει. Αποζημιώσεις Ο ενάγων ισχυρίζεται πως συνεπεία της επίθεσης του εναγομένου, αυτός υπέστη (α) κτύπημα στο κεφάλι, (β) τραύμα και μωλωπισμό, και (γ) αδιαθεσία, ζαλάδες με απώλεια προσανατολισμού και συγκέντρωσης. Ισχυρίζεται επίσης ότι ένιωσε προσβεβλημένος και/ή ταπεινωμένος και/ή ατιμωμένος και/ή υπέφερε σωματικά και πνευματικά και/ή επηρεάστηκε η προσωπικότητα του και/ή η περηφάνια του και/ή αισθάνθηκε φόβο για την οικογένεια του και/ή υπέστη έξοδα και απώλειες και/ή ζημιά. Σύμφωνα με τα ευρήματα μου, ο εναγόμενος κτύπησε τον ενάγοντα στο πρόσωπο, και συγκεκριμένα στην αριστερή παρειά. Μετά το κτύπημα ο ενάγων αισθάνθηκε ζαλάδα και είχε απώλεια προσανατολισμού, συμπτώματα τα οποία δεν είχαν μεγάλη διάρκεια. Περαιτέρω, ένιωσε πίκρα, ταπείνωση, εξευτελισμό και γελοιοποίηση μετά από το συμβάν. Όσον αφορά στο τραύμα που ο ενάγων ισχυρίζεται ότι υπέστη, σημειώνω πως έχει γίνει αποδεκτό ότι ο ενάγων μετέβη στις Πρώτες Βοήθειες και εξετάσθηκε από ιατρό στις 15:01 της 18.2.09, η οποία διαπίστωσε πως ο ενάγων έφερε ερυθρότητα αριστερής παρειάς (Τεκμήριο 2). Η κα Μιλτιάδου υποστηρίζει στην αγόρευση της (παρά, σημειώνω, τις υποβολές που έγιναν στον ενάγοντα κατά την αντεξέταση του ότι η ερυθρότητα προκλήθηκε από το «αλληλοσπρώξιμο» με τον εναγόμενο όπως πιο πάνω επισημάνθηκε), ότι δεν έχει καταδειχθεί η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της επίθεσης και της ερυθρότητας στο πρόσωπο του ενάγοντος, λόγω των ωρών που μεσολάβησαν μεταξύ της επίθεσης και της επίσκεψης του ενάγοντος στον ιατρό, ο οποίος (ιατρός) δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να εξηγήσει τους λόγους πρόκλησης της ερυθρότητας. Ως προς την εν λόγω εισήγηση, σημειώνω πως δεδομένης της αποδοχής της μαρτυρίας του ενάγοντος ως προς το ότι το κτύπημα από τον εναγόμενο ήταν στην αριστερή παρειά και ως προς το ότι το εν λόγω σημείο του προσώπου του έφερε ερυθρότητα αργότερα την ίδια ημέρα (Τεκμήριο 2), καθώς και την αποδοχή της θέσης του ότι η ερυθρότητα προκλήθηκε από το κτύπημα και όχι από οτιδήποτε που να συνέβη στο μεταξύ, σε συνδυασμό με τη μη κατάδειξη οποιουδήποτε γεγονότος που να επισυνέβη στο μεταξύ που θα μπορούσε να οδηγήσει στην εν λόγω ερυθρότητα, δέχομαι πως ο ενάγων έχει αποδείξει, στον βαθμό που απαιτείται, ότι η ερυθρότητα στην αριστερή παρειά προκλήθηκε από το κτύπημα του εναγόμενου στο εν λόγω σημείο. Με τις ως άνω διαπιστώσεις δεδομένες, θα καθορίσω το ύψος των αποζημιώσεων που ο ενάγων δικαιούται. Ως ζήτημα γενικής αρχής το θύμα επίθεσης δικαιούται σε αποζημιώσεις οι οποίες υπολογίζονται στην ίδια βάση με τις αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που προκύπτουν ως αποτέλεσμα οποιουδήποτε άλλου αστικού αδικήματος. Παραπέμπω στο σύγγραμμα Mc Gregor on Damages, 15η έκδ., παρ. 1615, όπου αναφέρονται τα εξής: «In so far as an assault and battery results in physical injury to the plaintiff, the damages will be calculated as in any other action for personal injury. Beyond this, the tort of assault affords protection not only from physical injury but also from the insult which may arise from interference with the person. Thus a further head of damage is the injury to feelings, i.e. the indignity, mental suffering, disgrace and humiliation, that may be caused.» Τέτοια αποζημίωση δεν έχει ως σκοπό την τιμωρία, αλλά την αποκατάσταση του θύματος. Όπως έχει επανειλημμένα λεχθεί οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντος και να είναι κοινωνικά αποδεκτές (Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and another v. Christofis

(1982)1 C.L.R. 789), αλλά το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να αποπειράται να επιδικάσει αποζημιώσεις για το πλήρες ποσό ή να προβεί σε τέλεια χρηματική αποκατάσταση (Xenophontos and another v. Anastassiou

(1981)1 C.L.R. 521). Περαιτέρω, είναι δεδομένη και αποδεκτή από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις για τον ανθρώπινο πόνο και την ταλαιπωρία (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους

(2004)1 Α.Α.Δ. 416), η απόδοση των οποίων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (Ταμπούρας ν. Κολάνη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ. 384). Πέραν των γενικών αποζημιώσεων ο ενάγων διεκδικεί και παραδειγματικές - τιμωρητικές καθώς και αυξημένες αποζημιώσεις. Έχω εν προκειμένω υπόψη μου τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σχετικά με τις τιμωρητικές αποζημιώσεις, καθώς και τον συσχετισμό τους με τις επαυξημένες αποζημιώσεις (Eliades v. Lyssarides

(1979)1 C.L.R. 254, Gregoriades v. Kyriakides

(1970)1 C.L.R. 120, Papakokkinou v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65, 77). Στην υπόθεση Νικολάου ν. Επίσημου Παραλήπτη

(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1339 αναφέρθηκαν τα εξής: «Οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις, αποσκοπούν στο να τιμωρήσουν τον εναγόμενο και να τον αποτρέψουν από παρόμοια συμπεριφορά στο μέλλον. Δεν αποσκοπούν στην αποκατάσταση του θύματος, όπως είναι οι συνήθεις αποζημιώσεις. Όμως, όπου οι περιστάσεις διάπραξης αστικού αδικήματος είναι τέτοιες, το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια να επιδικάσει επαυξημένες (aggravated) αποζημιώσεις αν διαπιστώσει βλάβη στα αισθήματα αξιοπρέπειας του ενάγοντα. Η διαφορά μεταξύ των δύο φαίνεται να είναι περισσότερο θεωρητική και όπως επισήμανε ο Λόρδος Devlin στη Rookes v. Barnard [1964] 1 All E.R. 367, οι επαυξημένες αποζημιώσεις μπορεί να καλύψουν όλες τις περιπτώσεις, εκτός από κάποιες σπάνιες περιστάσεις που ενδεχομένως να υπάρχουν ιδιάζοντα γεγονότα που να συνηγορούν υπέρ της κατ΄ εξαίρεση χορήγησης της θεραπείας των παραδειγματικών αποζημιώσεων (Βλ. Papakokkinou v. Kanther

(1982)1 A.A.Δ.65, στις σελ. 76/78).» Σχετικά με τις επαυξημένες αποζημιώσεις, στο σύγγραμμα Winfield and Jolowicz on Tort, 10η έκδοση, σελ. 555-556, αναφέρεται ότι: «These ″aggravated damages″ are truly compensatory, being given for the injury to the plaintiff's proper feelings of dignity and pride. Exemplary damages on the other hand, are not compensatory but are awarded to punish the defendant and to deter him from similar behavior in the future.». Από την άλλη, και όσον αφορά τις τιμωρητικές αποζημιώσεις, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ανδριανής Πάλμα κ.α., Πολ. Έφ. 44/13, ημερ. 19.11.15, με αναφορά σε προηγούμενη νομολογία[18] το Δικαστήριο είπε ότι οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις αποσκοπούν στο να τιμωρήσουν τον εναγόμενο και να τον αποτρέψουν από παρόμοια συμπεριφορά στο μέλλον. Δεν αποσκοπούν στην αποκατάσταση του θύματος όπως είναι οι συνήθεις αποζημιώσεις, αλλά επιδικάζονται όταν διαπιστώνεται βλάβη στα αισθήματα του ενάγοντος λόγω της επίδειξης από τον εναγόμενο στοιχείων ακραίας αλαζονείας ή καταπιεστικής συμπεριφοράς για την οποία επιβάλλεται η τιμωρία του ως ένδειξη της απέχθειας με την οποία ο νόμος αντιμετωπίζει τέτοια συμπεριφορά. Στις ίδιες γραμμές και η απόφαση Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστα Γρηγοριάδη & Συνεταίροι κ.α., Πολ. Έφ. 118/10, ημερ. 16.12.15, όπου ελέχθη ότι οι παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις έχουν την έννοια της τιμωρίας του αδικοπραγούντος όταν η συμπεριφορά του καταδεικνύει αφενός έντονη αδιαφορία για τα δικαιώματα των άλλων και αφετέρου την επίτευξη κέρδους στον ίδιο. Ο τραυματισμός του ενάγοντος αν και δεν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερα σοβαρός, προκάλεσε σε αυτόν περιορισμένης έστω διάρκειας ζαλάδα και απώλεια προσανατολισμού και, ως είναι φυσικό, πόνο και ταλαιπωρία. Θεωρώ επίσης πως ο ενάγων δικαιούται σε επαυξημένες αποζημιώσεις για να καλύψουν και τη βλάβη στα αισθήματα αξιοπρέπειας και περηφάνιας του που επήλθε από το γεγονός ότι η επίθεση δεν έγινε κατόπιν πρόκλησης από τον ίδιο, από τον κατά πολύ νεαρότερο του εναγόμενο, σε δημόσιο χώρο και στην παρουσία ατόμων με τα οποία ο ενάγων συνεργάζετο. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, καταλήγω ότι υπό τις περιστάσεις το ορθό και δίκαιο για σκοπούς αποκατάστασης ποσό, είναι το ποσό των €2.500. Από την άλλη, δεν έχω διαπιστώσει μέσα από την προσκομισθείσα μαρτυρία ότι ο εναγόμενος συμπεριφέρθηκε με ακραία αλαζονεία ή καταπιεστική συμπεριφορά, κακία ή ετσιθελική και ιδιότροπη συμπεριφορά προς ίδιον όφελος, ούτως ώστε να πρέπει να τιμωρηθεί για τη συμπεριφορά του με την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων, και με σκοπό να αποτραπεί η αξιόμεμπτη συμπεριφορά στο μέλλον. Ο εναγόμενος, έχασε προφανώς την ψυχραιμία του διαπιστώνοντας το κλείσιμο του δρόμου, παρασύρθηκε και υπερέβη τα επιτρεπτά όρια, χτυπώντας τον ενάγοντα. Δεν συμφωνώ λοιπόν με την εισήγηση για τιμωρητικές ή παραδειγματικές αποζημιώσεις. Κατάληξη Υπό το φως των ανωτέρω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €2.500 πλέον νόμιμο τόκο από την ημέρα καταχώρησης της αγωγής. Όσον αφορά τα έξοδα δεν βρίσκω λόγο για να παρεκκλίνω από τον γενικό κανόνα ότι τα έξοδα της διαδικασίας ακολουθούν το αποτέλεσμα. Συνεπώς τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγόμενου, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο σε κλίμακα €2.000 - €10.000, με νόμιμο τόκο και Φ.Π.Α., αν υπάρχει. (Υπ.) .............. Μ. Θεοκλήτου, Ε.Δ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Βλ. πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ. 20 - 21: «E. Σας υποβάλλω, ότι όταν πλησίασε ο Ενάγων, ο κύριος Χαράλαμπος Αλεξάνδρου στο σημείο που συζητούσατε με τον ΜΥ, με τον μάρτυρα για τον Ενάγοντα 2 και σας ρώτησε, εσείς του απαντήσατε, εσείς τον ρωτήσατε με πολύ έντονο ύφος "γιατί δεν κλείσατε τους δρόμους και δεν αρχίσατε δουλειά ακόμα;" A. Αυτό απαντά και επιβεβαιώνει αυτό το οποίο σας έχω πει προηγουμένως, "κλείσατε τους δρόμους χωρίς να μας ενημερώσετε και δεν κάνετε τίποτε." Δηλαδή ποια είναι η διαφορά εάν πεις του άλλου "κύριε με έκλεισες και δεν βλέπω να γίνεται τίποτε." Δηλαδή εγώ τι; Πρέπει να μείνω με ανοικτό το στόμα να περιμένω πότε θα θελήσει ο Θεός να γίνει κάτι, να μην ξέρω τι θα γίνει στη δουλειά μου, στην επιχείρηση μου, στην περιουσία μου, στα έξοδα μου; Αυτό ρώτησα.» [2] Βλ. πρακτικά ημερ. 27.9.16, σελ. 34 (τέλος) και 35 (αρχή): «E. Κύριε μάρτυς, είπατε ότι είχατε αισθανθεί ζαλάδες, και απώλεια προσανατολισμού και αυτό αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση σας, για πόση ώρα είχαν διαρκέσει αυτά τα συμπτώματα; A. Ήταν στιγμιαίο, όταν έμεινα και ησύχασα, όχι πέρασαν μου οι ζαλάδες, αλλά ήμουν καλύτερα και γι' αυτό έμεινα και ησύχασα και μετά πήγα στην Αστυνομία και στο Νοσοκομείο.» [3] Ως προς το ότι η ερυθρότητα συνιστά τραυματισμό παραπέμπω, τηρουμένων των αναλογιών, στις υποθέσεις Georghiades ν. Police

(1985)2 C.L.R.56 και Skaros ν. Police

(1985)2 C.L.R. 192 στις οποίες μια επιπόλαιη αμυχή, μια γρατσουνιά στο λαιμό και ένα κοκκίνισμα στο μέτωπο ήταν αρκετά για καταδίκη με βάση το άρθρο 243 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 (επίθεση που προκαλεί πραγματική σωματική βλάβη). [4] Βλ. πρακτικά ημερ. 27.9.16, σελ.

[5] Βλ. πρακτικά ημερ. 27.9.16, σελ. 25 και
[6] Βλ. πρακτικά ημερ. 27.9.16, σελ. 3, 4, 27, 32,
[7] Βλ. πρακτικά ημερ. 27.9.16, σελ. 26 και
[8] Βλ. πρακτικά ημερ. 20.1.17, σελ.
[9] Βλ. πρακτικά ημερ. 20.1.17, σελ.
[10] Βλ. πρακτικά ημερ. 20.1.17, σελ. 32 και πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ.
[11] Βλ. πρακτικά ημερ. 20.1.17, σελ.
[12] Βλ. πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ.
[13] Βλ. πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ.
[14] Βλ. πρακτικά ημερ. 20.1.17, σελ.
[15] Βλ. πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ.
[16] Βλ. παρ. 4(ξ) της Υπεράσπισης. [17] Βλ. πρακτικά ημερ. 9.2.17, σελ.
[18] Σημείωση δική μου: Το Δικαστήριο αναφέρθηκε στις υποθέσεις Papakokkinou and Others v. Kanther

(1982)1 C.L.R. 65, Μήτα ν. Γ. Κ. Σοφοκλέους

(2003)1 Α.Α.Δ. 1952, Είκοσι ν. Γενικού Εισαγγελέα

(2007)1 Α.Α.Δ. 467, Νικολάου ν. Επίσημου Παραλήπτη

(2009)1(Β) Α.Δ.Δ. 1339, Κωνσταντίνου ν. Καραμεσίνη

(2011)1 Α.Α.Δ. 715, Phileleftheros Public Company Ltd κ.α. ν. Χριστοδούλου

(2012)1 Α.Α.Δ. 1763, Άγγελος Κυριάκου Εκδόσεις Λτδ ν. Κυπριακή Δημοκρατία, Πολ. Εφ. 267/09 ημερ. 9.9.13, Rookes v. Barnard [1964] A.C. 1129. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.