Αναφορικά με την περιουσία της Μαρίας Κακαθύμη, Αίτηση αρ. 551/2009, 25/4/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A265 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Αίτηση αρ. 551/2009 Αναφορικά με τον Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Νόμον Κεφ. 189 και Αναφορικά με την περιουσία της Μαρίας Κακαθύμη, τέως από το Καϊμακλί, Λευκωσίας, αποβιώσασας ------------------ 25 Απριλίου, 2018. Για την αιτήτρια συνδιαχειρίστρια Αγγελική Παπαγεωργίου, εμφανίζονται η κα Ζ.Ανδρέου με τον κ.Χ.Σάββα για τον κ.Μ.Παπαλοϊζου. Για τους κληρονόμους, καμία εμφάνιση. Για τους συνδιαχειριστές Ολυμπία Αχιλλέως και Ρίκκο Ερωτοκρίτου, καμία εμφάνιση. Απόφαση για τη μονομερή αίτηση ημερ. 25.01.2018 (αίτημα για την υποκατάστατη επίδοση αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών) --------- Στις 03.05.2010 ο αρμόδιος Πρωτοκολλητής Επικύρωσης Διαθηκών χορήγησε έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Κακαθύμη («η αποβιώσασα») στην αιτήτρια Αγγελική Παπαγεωργίου («η αιτήτρια»), την Ολυμπία Αχιλλέως και τον Ρίκκο Ερωτοκρίτου. Η αιτήτρια και η Ολυμπία Αχιλλέως τυγχάνουν εξάδελφες της αποβιωσάσης, ενώ ο Ρίκκος Ερωτοκρίτου τυγχάνει δικηγόρος. Στις 25.01.2018 η αιτήτρια κατεχώρισε αίτηση δια της οποίας επιδιώκει την ανάκληση του διορισμού της Ολυμπίας Αχιλλέως και του Ρίκκου Ερωτοκρίτου, ως συνδιαχειριστών της περιουσίας της αποβιωσάσης, και τον ορισμό της ιδίας ως μόνης διαχειρίστριας της περιουσίας αυτής («η αίτηση για την παύση συνδιαχειριστών»). Αναφέρει σχετικώς πως η μεν Ολυμπία Αχιλλέως έχει, εν τω μεταξύ, αποβιώσει, ο δε Ρίκκος Ερωτοκρίτου, μεταξύ άλλων, επέδειξε απροθυμία να διενεργήσει τα δέοντα. Αυθημερόν (δηλαδή στις 25.01.2018) η αιτήτρια κατεχώρισε την υπό συζήτησιν αίτηση δια της οποίας επιδιώκει την υποκατάστατη επίδοση της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών» (« αίτηση για την υποκατάστατη επίδοση»). Συγκεκριμένα, η αιτήτρια επιδιώκει την επίδοση της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών στους κληρονόμους της αποβιωσάσης «..α) Είτε δια δημοσιεύσεως εις μίαν ημερήσιαν εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, β) Είτε δια διπλοσυστημένης επιστολής από τον διορισθέντα διαχειριστή..» Η αίτηση για την υποκατάστατη επίδοση καταγράφει, ως νομικό της υπόβαθρο, τη Δ.5Α και τη Δ.48 θ.8
(1)(e) των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Oι Κανονισμοί αυτοί εφαρμόζονται κατ΄αναλογίαν. Η αίτηση υποστηρίζεται από ένορκη δήλωση της αιτήτριας, η οποία, επί της ουσίας, αναφέρει τα εξής: «............................
- Η Ολυμπία Αχιλλέως ..., κληρονόμος και συνδιαχειριστής επί της περιουσίας της ως άνω αποβιώσασας, έχει αποβιώσει.
- Ο Ρίκκος Ερωτοκρίτου ..., δικηγόρος και συνδιαχειριστής επί της περιουσίας της ως άνω αποβιώσασας, είχε διορισθεί ως Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας το 2013 και σήμερα ευρίσκεται στη φυλακή όπου εκτείει ποινή φυλακίσης, με συνέπεια να κωλύεται να εκτελεί τα καθήκοντα του διαχειριστή.
- Ενόψει του γεγονότος ότι οι δύο εκ των διαχειριστών, οι εν τις παρ. 4 και 5 της παρούσας αναφερόμενοι, δεν είναι πλέον ικανοί ως προς την διεκπεραίωση της εν λόγω διαχείρισης, κατάθεσα αίτηση παύσεως αυτών, όμως θα πρέπει να επιδοθεί σε όλους τους νόμιμους κληρονόμους της περιουσίας της ως άνω αποβιώσασας, ήτοι Μαρίας Κακαθύμη.
- Ο αριθμός των νόμιμων δικαιούχων, επί της περιουσίας της ως άνω αποβιώσασας, κατά την ημερομηνία καταχώρησης της αίτησης για παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης, δηλαδή κατά την 18η ημέρα του Σεπτέμβρη 2009 ανερχόταν στους 40 κληρονόμους.
- Ωστόσο, με την πάροδο των χρόνων, ορισμένοι εξ' αυτών αποβιώσαν με αποτέλεσμα ο αριθμός των νόμιμων κληρονόμων σήμερα εξ' όσων κάλλιον γνωρίζω και πιστεύω, να αυξηθεί στους 44 κληρονόμους. 9.. Οι κληρονόμοι είναι πάρα πολλοί και ευρίσκονται διάσπαρτοι σε διάφορα μέρη της Κύπρου.
- Λόγω του μεγάλου αριθμού των νόμιμων κληρονόμων της περιουσίας της ως άνω αποβιώσασας, αλλά και της απροσωπίας/αποστασιοποίησης που υπάρχει μεταξύ των κληρονόμων, είναι σχεδόν αδύνατο να γνωρίζω τις ακριβείς διευθύνσεις όλων αυτών, οι οποίοι είναι διασκορπισμένοι σε διάφορα μέρη της Κύπρου. ............................» Αγορεύοντας προς υποστήριξη της αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση, η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας ανέφερε τα εξής: Η κανονική επίδοση της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών θα είναι χρονοβόρα, γιατί οι κληρονόμοι είναι σήμερα περί τους σαράντα
(40), δαπανηρή και δυσχερής, γιατί είναι άγνωστη η διεύθυνση μερικών εκ των κληρονόμων. Η κα Ανδρέου προσέθεσε πως απαιτείται η ταχεία πρόοδος της διαχείρισης και γιατί «υπάρχει προτιθέμενος αγοραστής του ακινήτου της διαχείρισης ο οποίος δήλωσε τη θέση ότι εάν καθυστερήσει πολύ η διαχείριση μπορεί να μην προχωρήσει στην αγορά του ακινήτου». Μελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάστηκε η μαρτυρία, υπό το πρίσμα και των όσων η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας ανέφερε προς υποστήριξη της αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση. Σημειώνονται και διαπιστώνονται τα εξής:
(1)Επειδή η αίτηση για την υποκατάστατη επίδοση υποβάλλεται από συνδιαχειριστή περιουσίας αποβιωσάσης, κρίνεται απαραίτητο να σημειωθούν, εν πρώτοις, τα εξής: ΄Αμα τη παραχωρήσει των εγγράφων διαχείρισης, ο διαχειριστής καθίσταται προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος (άρθρο 31 του Κεφ. 189) και θεωρείται ως καταπιστευματοδόχος (trustee) της κινητής και ακίνητης περιουσίας του (Milligton Ward v. Republic
(1970)1 C.L.R. 88), Ioannou v. Demetriou and another
(1983)1 C.L.R. 892) Cacoyiannis v. The Republic
(1988)3 C.L.R. 1860). Ως προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος, ο διαχειριστής έχει ευρείες εξουσίες και συγκεκριμένα καθήκοντα, ως αυτά ορίζονται από το κοινοδίκαιο (common law) και τις αρχές του δικαίου της επιείκειας (equity) (άρθρο 31 του Κεφ. 189). Αυτές τις εξουσίες και αυτά τα καθήκοντα, ο διαχειριστής οφείλει να τα ασκεί ορθά, έντιμα και καλόπιστα, επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια, δηλαδή την επιμέλεια που θα επεδείκνυε, σε ανάλογη περίπτωση, ο συνετός άνθρωπος. Ιδίως, ο διαχειριστής οφείλει, το ταχύτερο δυνατόν, με εντιμότητα και επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια (α) να συλλέξει και να συναθροίσει την κληρονομιά, (β) να καταβάλει τις δαπάνες της κηδείας και τα νόμιμα χρέη του αποβιώσαντος, κατά την θεσμοθετημένη προτεραιότητα, (γ) να αποτιμήσει το εναπομείναν μέρος της κληρονομιάς και (δ) να διανήμει το μέρος αυτό ως ο νόμος ορίζει (άρθρο 41 του Κεφ.189). Σε αντίθετη περίπτωση ο διαχειριστής φέρει προσωπική ευθύνη (δείτε την απόφαση στις Συνεκδικασθείσες Πολιτικές Εφέσεις αρ. 12/2011 κ.α. Λάκης Βασιλείου προσωπικά και/ή υπό την ιδιότητά του ως διαχειριστή της περιουσίας του Περικλή Δημητρίου v. Αρέστη Βρόντη, ημερ. 20.11.2015).
(2)Η αίτηση για την υποκατάστατη επίδοση, ως ενδιάμεση, βασίζεται, κατ΄αρχάς, επί της Δ.48 (η οποία δίδει το πλαίσιο εντός του οποίου αυτή υποβάλλεται και εκδικάζεται) και διέπεται από τον αυστηρό κανόνα της ανάγκης καταγραφής, στο σώμα της, όλων των νομοθετικών διατάξεων επί των οποίων αυτή βασίζεται. Η Δ.5 θ.9 αποτελεί την δικαιοδοτική βάση για την επιδιωκόμενη θεραπεία. Ως τέτοια η Δ.5 θ.9 θα έπρεπε να είναι καταγεγραμμένη στο σώμα της αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση (Μαχλουζαρίδης v. Ιωαννίδη κ.α.
(1990)1 Α.Α.Δ. 965, 970). Η απουσία της διαταγής αυτής από την καταγεγραμμένη ως νομική βάση, αποτελεί, σύμφωνα με τη Δ.64, παρατυπία. Τέτοια παρατυπία δύναται, στις κατάλληλες περιπτώσεις, να θεραπευθεί. Οι παράμετροι άσκησης της σχετικής διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου εξετάσθηκαν στην απόφαση Wunderlich κ.α. v. Παναγιώτου
(1999)1 (Α) Α.Α.Δ. 366, 377-8, όπου αναφέρονται τα εξής: «Το θέμα έχει τύχει αντιμετώπισης από το Αγγλικό Εφετείο στην Metroinvest Ansalt and Others v. Commercial Union
(1985)1 W.L.R. 513, 520, 521,
- Στην υπόθεση εκεινη έχει ερμηνευθεί η νέα αγγλική Δ.2 - αντιστοιχεί με τη δική μας νέα Δ.64 - και από τη μελέτη της απόφασης προκύπτουν τα εξής:
- Όπου διαπιστώνεται παρατυπία λόγω παράλειψης συμμόρφωσης με τους Θεσμούς το παράτυπο μέτρο ή έγγραφο παραμένει παράτυπο inter partes μέχρις ότου το ζήτημα εξεταστεί από το δικαστήριο δυνάμει της νέας Δ.64 θ.
- Επιβάλλεται η εξέταση του ζητήματος της παρατυπίας από το δικαστήριο έστω και αν τέτοιο ζήτημα δεν είχε εγερθεί από τους διάδικους.
- Η παραίτηση της άλλης πλευράς, με τρόπο ρητό ή εξυπακουόμενο, από το δικαίωμα που της παρέχεται λόγω της παρατυπίας αποτελεί καλό λόγο για να γίνει αποδεκτή η παρατυπία.
- Ένας από τους κύριους λόγους που λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας δυνάμει της Δ.6 θ.2 είναι ο δυσμενής επηρεασμός (prejudice) της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας. Ωστόσο η νέα Δ.64 θ.2 είναι διατυπωμένη με τρόπο που να παρέχει στο δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για να απονέμει δικαιοσύνη.
- Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, το δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία στην οποία έχει σημειωθεί η παρατυπία ή - διαζευκτικά - «να εκδώσει τέτοιο διάταγμα αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον». Το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση του Λόρδου Δικαστή Slade - στις σελ. 522-523 - είναι διαφωτιστικό: «Where, in the course of prοceedings, the court finds that a failure of the nature referred to in ord. 2,r.1
(1)has occurred, which has not been waived by the other party either expressly or by implication, it is given by Ord. 2, r.1
(2)a choice of courses to pursue at its own discretion, whether or not an application under Ord.2, r.2 is before it. In such a situation in the exercise of its discretion under rule 1
(2), it may either adopt the more draconian course of setting aside wholly οr in part the proceedings in which the failure occurred;..alternatively, it may 'make such order..dealing with the proceedings generally as it thinks fit'. The last mentioned words are, in my opinion, manifestly wide enough to empower it to make a dispensing order waiving the relevant irregularity see, for example, Leal v. Dunlop Bio-Processes International Ltd
(1984)1 W.L.R. 874, 880F, per Stephenson L.J.» Στην προκείμενη περίπτωση, η παράτυπη αίτηση για την υποκατάσταση επίδοση είναι μονομερής. Συναφώς σημειώνεται πως η δυνατότητα της καταχώρισής της ως τέτοιας δίδεται από τη Δ.48 θ.8
(1)(e). Συνεπώς, δεν τίθεται ζήτημα δυσμενούς επηρεασμού των καθ΄ων η αίτηση ένεκα της παρατυπίας αυτής. Υπό αυτές τις περιστάσεις, και λαμβάνοντας καθοδήγηση από τα όσα σχετικά αναφέρονται στην απόφαση Wunderlich κ.α. v. Παναγιώτου (ανωτέρω), κρίνεται πως δικαιολογείται η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου προς το σκοπό θεραπείας της συγκεκριμένης παρατυπίας. Εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου η παρατυπία της αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση, η οποία συνίσταται στην παράλειψη καταγραφής, στο σώμα της, και της Δ.5 θ.9, ως μέρους της νομικής της βάσης, θεραπεύεται.
(3)Ο κανόνας της προσωπικής επίδοσης ένδικου διαβήματος προς το πρόσωπο στο οποίο αυτό αφορά [Δ.5 θ.2
(1)] υποχωρεί στις περιπτώσεις όπου τέτοια επίδοση δεν είναι πρακτικώς εφικτή γιατί το πρόσωπο αυτό δεν ανευρίσκεται στην οικία του ή στο συνήθη χώρο εργασίας του. Για τις περιπτώσεις αυτές η Δ.5 θ.2
(1)(Ι) (ΙΙ) και (ΙΙΙ) προβλέπει πως το ένδικο διάβημα δύναται να αφεθεί σε πρόσωπα που ανήκουν σε καθορισθείσες ομάδες. Πρόκειται για τους συγγενείς ή τον εργοδότη του προσώπου στο οποίο αφορά το ένδικο διάβημα ή το πρόσωπο το οποίο είναι υπεύθυνο στο χώρο εργασίας του. Είναι προφανές πως ο νομοθέτης επέλεξε τα πρόσωπα αυτά γιατί η σχέση τους με το πρόσωπο στο οποίο αφορά το ένδικο διάβημα είναι τέτοια ώστε να δημιουργείται (μαχητό) τεκμήριο πως το ένδικο βοήθημα θα τεθεί υπ' όψιν του. Περαιτέρω, στις περιπτώσεις όπου για, οιονδήποτε λόγο, δεν είναι εφικτή η επίδοση του ένδικου διαβήματος ως προβλέπει ο θ.2
(1)της Δ.5, ο θ.9 αυτής καθιερώνει τη δυνατότητα υποκατάστατης επίδοσής του (substituted service). Έτσι, κατόπιν αίτησης (Δ.5 Α), το Δικαστήριο δύναται να εκδώσει διάταγμα για την επίδοση του εκάστοτε ένδικου διαβήματος με τρόπον άλλον από αυτούς που ορίζει η Δ.5 θ.2
(1), όπως, για παράδειγμα, με δημόσια δημοσίευση. Η εξουσία του Δικαστηρίου να εκδίδει διάταγμα για την υποκατάστατη επίδοση ενός ένδικου διαβήματος είναι διακριτική και ασκείται εντός συγκεκριμένου και νομολογημένου πλαισίου. Κατ' αρχάς, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι το πρόσωπο στο οποίο αφορά το ένδικο διάβημα αποφεύγει την επίδοση ή, τουλάχιστον, θα πρέπει να υπάρχει ισχυρή ένδειξη για το γεγονός αυτό. Δεύτερον, θα πρέπει η επιδιωκόμενη υποκατάστατη επίδοση να δημιουργεί την προοπτική πως το ένδικο διάβημα θα τεθεί υπ' όψιν του προσώπου στο οποίο αυτό αφορά [Φραγκίσκου κ.ά ν. Γρηγορίου
(2000)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1765 και Karim ν. Κονιδάρη
(1994)1 Α.Α.Δ. 36]. Η δεύτερη αυτή προϋπόθεση είναι ουσιώδης εφ' όσον συνδέεται με τη δυνατότητα του προσώπου στο οποίο αφορά το ένδικο διάβημα να γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους υπόθεσή του τίθεται ενώπιον του Δικαστηρίου και συνυφαίνεται με τα όσα το Άρθρο 30.1 του Συντάγματος διασφαλίζει [δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Ιερά Μητρόπολις Λεμεσού ν. Chr. P. Michaelides (Estates) Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ 43 και Αντωνίου κ.ά. ν. C. Proupakis Transport Ltd
(2006)1 (Α) Α.Α.Δ 651]. Η καθιέρωση συγκεκριμένου νομοθετημένου και νομολογημένου πλαισίου για την υποβολή και έγκριση αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση ενός ένδικου διαβήματος σκοπόν έχει να περιφρουρήσει την αποτελεσματικότητα της εναλλακτικής αυτής επίδοσης και την διαφύλαξη από το ενδεχόμενο αυτή να καταλήξει ατελέσφορη, εικονική ακόμη και προσχηματική.
(4)Επί τη βάσει των γεγονότων που περιβάλλουν την αίτηση για την υποκατάστατη επίδοση, ως αυτά εκτίθενται στην ένορκη δήλωση της αιτήτριας, δεν προκύπτει πως οι κληρονόμοι αποφεύγουν την επίδοση της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών ή, έστω, πως άλλα περιστατικά δημιουργούν ισχυρή ένδειξη για το γεγονός αυτό. Περαιτέρω, δεν εξηγείται πώς και γιατί οι προτεινόμενοι τρόποι υποκατάστατης επίδοσης της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών δημιουργούν την προοπτική πως αυτή θα τεθεί υπ' όψιν των κληρονόμων. Οι λόγοι που προβάλλονται προς υποστήριξη της αίτησης για την υποκατάστατη επίδοση και συγκεκριμένα ο ισχυρισμός της αιτήτριας πως «Οι κληρονόμοι είναι πάρα πολλοί και ευρίσκονται διάσπαρτοι σε διάφορα μέρη της Κύπρου...» (δείτε στην παρα.9 της ένορκης δήλωσής της ημερ. 25.01.2018) καθώς και ο ισχυρισμός της ευπαίδευτης συνηγόρου της πως το ζήτημα της επίδοσης της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών είναι επείγον γιατί «υπάρχει προτιθέμενος αγοραστής του ακινήτου της διαχείρισης», ο οποίος θα αποσύρει το ενδιαφέρον του «εάν καθυστερήσει πολύ η διαχείριση», δεν αποτελούν καλούς λόγους για την έγκριση της αίτησης. Αντιθέτως, οι ισχυρισμοί αυτοί δημιουργούν, μάλλον, την εικόνα πως η επιδιωκόμενη υποκατάστατη επίδοση θα καταλήξει ατελέσφορη και εικονική. Παρενθετικώς σημειώνεται πως ο εντοπισμός των κληρονόμων της αποβιωσάσης, ακόμη και εάν αυτοί είναι πολυάριθμοι και «διάσπαρτοι σε διάφορα μέρη της Κύπρου» αποτελεί κατ΄αρχήν πρώτιστο καθήκον της αιτήτριας ως μίας επιμελούς, έντιμης και καλόπιστης διαχειρίστριας. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η μονομερής αίτηση ημερ. 25.01.2018 για την υποκατάσταση επίδοση της αίτησης για την παύση συνδιαχειριστών ίδιας ημερομηνίας (δηλαδή 25.01.2018) απορρίπτεται. Καμία διαταγή για τα έξοδα. (Υπ.)............................................. Α. Κ. Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο