← Κύπρος

SATRAKIS (ELECTRICAL) LTD ν. ΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΦΙΛΟΘΕΟΥ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 7781/2010, 25/4/2018

SATRAKIS (ELECTRICAL) LTD ν. ΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΦΙΛΟΘΕΟΥ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 7781/2010, 25/4/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A266 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Φούλια, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7781/2010 Μεταξύ: SATRAKIS (ELECTRICAL) LTD Ενάγοντες και ΗΛΙΑΣ ΚΑΙ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΦΙΛΟΘΕΟΥ ΛΤΔ Εναγόμενοι Ημερομηνία: 25.4.2018 Για Ενάγοντες: κα Ε. Σατράκη Για Εναγόμενους: κ. Λ. Χατζηπέτρου ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ενάγοντες με την παρούσα αγωγή αξιούν εναντίον των εναγομένων το ποσό των €14.080,73 για υπόλοιπο λογαριασμού οφειλόμενο βάση συμφωνίας και/ή βάση εκτελέσεως εργασίας από τους ενάγοντες προς όφελος των εναγομένων, νόμιμο τόκο και έξοδα. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ Οι ενάγοντες ισχυρίζονται μεταξύ άλλων ότι είναι εργολάβοι ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και κατά ή περί τον Αύγουστο του 2008 μετά από παράκληση των εναγομένων και/ή υπαλλήλων και/ή αντιπροσώπων τους συμφώνησαν στην εκτέλεση ηλεκτρολογικών εργασιών στην επιχείρηση και/ή κατάστημα και/ή διαμέρισμα των εναγομένων στην οδό Δημοκρατίας 3, Άγιος Δομέτιος στη Λευκωσία. Οι εκτελεσθείσες από τους ενάγοντες εργασίες ανέρχονταν στο συνολικό ποσό των €39.527,80 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., ποσό το οποίο αποτελεί τη συμφωνημένη και/ή τρέχουσα και/ή εύλογη και/ή συνηθισμένη τιμή για τις αναφερόμενες εργασίες. Έναντι του λογαριασμού τους οι εναγόμενοι πλήρωσαν κατά καιρούς διάφορα ποσά και ο λογαριασμός τους παρουσιάζει υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ύψους €14.080,

  1. Οι εναγόμενοι με την Υπεράσπισή τους αρνούνται ότι συμφώνησαν με τους ενάγοντες την εκτέλεση ηλεκτρολογικών υπηρεσιών για αυτούς και ισχυρίζονται ότι η επίδικη σύμβαση αφορά συμβόλαιο μεταξύ των Εναγόντων ως Υπεργολάβων και του Εργολάβου του έργου, ήτοι της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd και όχι συμβόλαιο μεταξύ των εναγομένων ως ιδιοκτητών και των εναγόντων ως εργολάβων. Διαζευκτικά ισχυρίζονται ότι σε περίπτωση που ήθελε θεωρηθεί ότι η επίδικη συμφωνία αποτελεί συμφωνία μεταξύ των διαδίκων, η εν λόγω συμφωνία περιελάμβανε τους ακόλουθους όρους: η προσφορά των εναγόντων ήταν σταθερής τιμής και δεν θα πληρώνονταν οποιεσδήποτε αυξήσεις για εργατικά και υλικά, οι ενάγοντες θα τοποθετούσαν τιμές μονάδας ή κονδύλια σε όλες τις ποσότητες ή περιγραφές εργασιών που θα αναφέρονταν στο Δελτίο Ποσοτήτων, η συμφωνία μεταξύ κυρίως Εργολάβου και Υπεργολάβου (ήτοι μεταξύ της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd και των εναγόντων) η οποία περιλαμβανόταν στο Έγγραφο Προσφοράς δεν θα συμπληρωνόταν στο στάδιο της προσφοράς αλλά όταν θα είχαν κατακυρωθεί η υπεργολαβία στους ενάγοντες και τα δύο μέρη λάμβαναν εντολή να υπογράψουν, ο υπεργολάβος που θα επιλεγόταν (ήτοι οι ενάγοντες) θα εκτελούσαν τις εργασίες που τους αφορούσαν σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασιών του κυρίως εργολάβου (ήτοι της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd) και οι τιμές μονάδος που θα δηλώνονταν στην προσφορά του υπεργολάβου (ήτοι των εναγόντων) θα κάλυπταν όλες τις υποχρεώσεις και έξοδα και κέρδος των εναγόντων που απορρέουν από το συμβόλαιο. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι η προσφορά που υπέβαλαν οι ενάγοντες ανερχόταν σε €17.790 πλέον €2.668,50 ως Φ.Π.Α. ήτοι η συνολική τιμή προσφοράς ανερχόταν σε €20.458,50 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. και ότι οι επιμετρητές ποσοτήτων κοστολόγησαν την εργασία των εναγόντων σε €24.790 (ήτοι €17.790 συμφωνημένη τιμή πλέον €7.000 επιπρόσθετες εργασίες που δεν περιλαμβάνονταν στην αρχική προσφορά), ποσό το οποίο έχει ήδη καταβληθεί στους ενάγοντες και το οποίο οι ενάγοντες έχουν ήδη εισπράξει και/ή οποιοδήποτε ποσό δεν έχει καταβληθεί αφορά στις συνηθισμένες κατακρατήσεις του επιβλέποντα μηχανικού. Οι ενάγοντες με την Απάντησή τους ισχυρίζονται ότι αρκετούς μήνες μετά την ανάθεση των ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών στους ενάγοντες από τους εναγόμενους και μετά την έναρξη των εργασιών, περί τον Οκτώβριο 2008 οι ενάγοντες υποχρεώθηκαν να υπογράψουν την προτεινόμενη από τον εργολάβο του έργου «Συγγραφή Υποχρεώσεων - Υπεργολαβία Ηλεκτρολογικών Εγκαταστάσεων» καθώς και Συμφωνητικό Έγγραφο Υπεργολαβίας με αποκλειστικό σκοπό την ασφαλιστική κάλυψη των εναγόντων στο εργοτάξιο από την ασφάλεια του Εργολάβου, χωρίς να αλλοιώνεται με οποιοδήποτε τρόπο η ουσιαστική συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων κατά την ανάθεση των εργασιών. Ισχυρίζονται επίσης ότι ακόμη και αν το Δικαστήριο ήθελε αποδεχθεί τη θέση των εναγομένων ότι η επίδικη συμφωνία ήταν μεταξύ των εναγόντων και του Εργολάβου και όχι μεταξύ των διαδίκων, οι εναγόμενοι κατέστησαν αδικαιολόγητα πλουσιότεροι εις βάρος των εναγόντων για το ποσό των €14.080,
  2. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι για τις προσφερθείσες από τους ενάγοντες υπηρεσίες προς όφελος των εναγομένων δεν υπήρξε η ανάλογη αντιπαροχή παρά το γεγονός ότι οι εναγόμενοι ωφελήθηκαν σε βάρος των εναγόντων ως προς το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό και τέλος ότι οι ενάγοντες υπέστηκαν και εξακολουθούν να υφίστανται ζημιές που ανέρχονται στο ποσό των €14.080,73 και δικαιούνται σε ανάκτηση όλων των ποσών που αποτελούν τη συμφωνημένη ή τρέχουσα ή εύλογη ή συνηθισμένη τιμή για τις εκτελεσθείσες εργασίες. Περαιτέρω ισχυρίζονται ότι η κοστολόγηση των εργασιών τους έγινε αυθαίρετα, μονομερώς, στην απουσία τους και παρά το γεγονός ότι ζήτησαν να ενημερωθούν για την κοστολόγηση αυτή, οι εναγόμενοι παρέλειψαν να το πράξουν. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Ο Μ.Ε.1 κ. Γρηγόρης Σατράκης κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του γραπτή δήλωση. Σε αυτή αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι είναι διευθύνων σύμβουλος της Ενάγουσας, η οποία είναι εργολάβος ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και η οποία μέσα στα πλαίσια των επαγγελματικών δραστηριοτήτων της περί τον Αύγουστο 2008, μετά από παράκληση των εναγομένων με βάση αρχιτεκτονικά σχέδια που τους δόθηκαν (Τεκμήριο 1) έδωσαν προσφορά (Τεκμήριο 2) στους εναγόμενους για την εκτέλεση ηλεκτρολογικών εργασιών και όχι στον εργολάβο του έργου ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο. Η προσφορά των εναγόντων έγινε αποδεκτή απευθείας από τους εναγόμενους και άρχισε αμέσως ο συντονισμός των εργασιών για την υλοποίηση των ηλεκτρολογικών εργασιών προς όφελος των εναγομένων. Περί τον Οκτώβριο 2008 οι ενάγοντες υπέγραψαν την προτεινόμενη από τον Εργολάβο του έργου συμφωνία «Συγγραφή Υποχρεώσεων - Υπεργολαβία Ηλεκτρολογικών Εγκαταστάσεων» (Τεκμήριο 3) καθώς και Συμφωνητικό Έγγραφο Υπεργολαβίας, με αποκλειστικό σκοπό την ασφαλιστική κάλυψη των Εναγόντων στο εργοτάξιο από την ασφάλεια του Εργολάβου χωρίς όμως να αλλοιώνεται με οποιοδήποτε τρόπο η ουσιαστική συμφωνία που είχε επιτευχθεί μεταξύ των Εναγόντων και των Εναγομένων κατά την αποδοχή της προσφοράς για την ανάθεση των εργασιών. Η επίβλεψη των ηλεκτρολογικών εργασιών των Εναγόντων τελούσε υπό την επίβλεψη των συμβούλων ηλεκτρομηχανολόγων που διόρισαν οι εναγόμενοι ως εργοδότες, των MECONE Mechanical-Electrical Consultants and Engineers οι οποίοι ετοίμασαν τους όρους - προδιαγραφές και τα έγγραφα συμβολαίου ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Οι εν λόγω σύμβουλοι ήταν υπεύθυνοι για την πιστοποίηση και τελική παραλαβή των ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών. Στην πορεία των εργασιών οι εναγόμενοι ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποι ή οι διορισμένοι από αυτούς σύμβουλοι, άλλαξαν τον σχεδιασμό του έργου. Έτσι, μετά από παράκληση των εναγομένων, οι ενάγοντες αφαίρεσαν κάποιες εργασίες από την αρχική τους προσφορά και τις αντικατέστησαν με άλλες ή εκτέλεσαν επιπλέον εργασίες στο έργο, με βάση οδηγίες των εναγομένων και προς πλήρη ικανοποίησή τους. Ισχυρίστηκε ότι οι ενάγοντες ολοκλήρωσαν με επιτυχία τις εργασίες τους στο έργο σύμφωνα με τις εντολές και οδηγίες των εναγομένων ή των αντιπροσώπων τους προς πλήρη ικανοποίηση των εναγομένων και της Α.Η.Κ. που ήλεγξε την ηλεκτρική εγκατάσταση και συνέδεσε το έργο στο δίκτυό της. Οι εκτελεσθείσες εργασίες ανέρχονται στο ποσό των €39.527,80 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. σύμφωνα με το κοστολόγιο ημερομηνίας 6.10.2009 (Τεκμήριο 4) ποσό που αποτελεί τη συμφωνημένη ή τρέχουσα ή εύλογη ή συνηθισμένη τιμή για τις εκτελεσθείσες εργασίες. Οι εναγόμενοι κατά καιρούς πλήρωσαν διάφορά ποσά έναντι του ως άνω λογαριασμού συνολικού ύψους €25.447,
  3. Παρουσίασε επίσης ως Τεκμήριο 5το τιμολόγιο με αρ. 00072, ημερομηνίας 24.11.2008 μαζί με την απόδειξη είσπραξης με αρ. 00070, ημερομηνίας 24.11.2008 για το ποσό των €13.782,75 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.και ως Τεκμήριο 6το τιμολόγιο με αρ. 00076 ημερομηνίας 10.3.2009 μαζί με την απόδειξη είσπραξης με αρ. 00078, ημερομηνίας 9.3.2009 για το ποσό των €12.600 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Οι ενάγοντες μετά την ολοκλήρωση των εργασιών και σύνδεση των υποστατικών στο δίκτυο της Α.Η.Κ., τον Οκτώβριο του 2009 προώθησαν το κοστολόγιό τους Τεκμήριο 4 προκειμένου να κοστολογηθεί από τους συμβούλους ηλεκτρομηχανολόγους MECONE ούτως ώστε να ακολουθηθεί η διαδικασία για έκδοση Διατακτικού πληρωμής οι οποίοι όμως παρέλειψαν να πιστοποιήσουν τις ηλεκτρολογικές εργασίες για άγνωστους στον μάρτυρα λόγους. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι αποτάθηκε στους εναγόμενους για πληρωμή και η σταθερή θέση των εναγομένων, μέσω του αντιπροσώπου τους Πανίκου Φιλοθέου ήταν ότι δεν έχουν χρήματα να πληρώσουν τις οφειλές τους στους ενάγοντες, ουδέποτε όμως αρνήθηκαν τις εκτελεσθείσες εργασίες και τα οφειλόμενα ποσά. Λόγω μη ανταπόκρισης των εναγομένων, οι ενάγοντες έδωσαν εντολή στο δικηγόρο τους να στείλει στους εναγόμενους επιστολή για πληρωμή του υπολοίπου των €14.080,
  4. Η εν λόγω επιστολή ήταν ημερομηνίας 30.8.2010 και κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  5. Είναι η θέση του ότι οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι έγινε κάποια κοστολόγηση των εργασιών των εναγόντων και πως βάση αυτής δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό. Ισχυρίζεται ότι οποιαδήποτε τέτοια κοστολόγηση έγινε αυθαίρετα, μονομερώς, στην απουσία των εναγόντων και, παρά το γεγονός ότι οι ενάγοντες ζήτησαν να ενημερωθούν επακριβώς για την κοστολόγηση αυτή, οι εναγόμενοι παρέλειψαν να το πράξουν. Αντεξεταζόμενος είπε ότι η προσφορά των εναγόντων έγινε αποδεκτή περίπου τον Αύγουστο του 2008 από τους εναγόμενους μέσω του Πανίκου Φιλοθέου ο οποίος τους έδωσε τα σχέδια και παρέλαβε την προσφορά τους την οποία ο ίδιος αποδέχθηκε. Ισχυρίστηκε ότι η επιστολή ημερομηνίας 24.10.2008 της εταιρείας Νικολάου και Κοννίδης Λτδ προς τους ενάγοντες, η οποία περιέχεται στο Τεκμήριο 3, υπογράφηκε και τους δόθηκε μετά που άρχισαν τις εργασίες στο εργοτάξιο. Αρνήθηκε σχετική υποβολή ότι η αποδοχή της προσφοράς τους δεν έγινε μέσω του Πανίκου Φιλοθέου και ισχυρίστηκε ότι η αποδοχή έγινε από τον Πανίκο Φιλοθέου προφορικώς. Ισχυρίστηκε ότι το Τεκμήριο 3 υπογράφηκε μετά που οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν την προσφορά τους και αυτό έγινε με σκοπό να μπορούν να μπαίνουν στο εργοτάξιο με ασφάλεια. Αρνήθηκε υποβολή ότι άρχισαν εργασίες μετά που υπογράφηκε η σύμβαση και ήταν η θέση του ότι οι εργασίες άρχισαν πριν. Σε ερώτηση αναφορικά με τους όρους της σύμβασης ισχυρίστηκε ότι βάσει αρχιτεκτονικών σχεδίων οι ενάγοντες έδωσαν την προσφορά τους και οι εναγόμενοι την αποδέχτηκαν. Του υποβλήθηκε ότι αφού έγινε αποδεκτή η προσφορά από την εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ ως αντιπροσώπων της εναγόμενης εταιρείας θα έπρεπε να υπογραφεί συμφωνία μεταξύ των εναγόντων και του κυρίως εργολάβου του έργου και απάντησε ότι εκείνο το έγγραφο (Τεκμήριο 3)υπογράφηκε για σκοπούς εισόδου στο εργοτάξιο και έγινε από τον κ. Πανίκο Φιλοθέου που αντιπροσώπευε την εναγόμενη εταιρεία Ηλίας και Χρυσούλα Φιλοθέου Λτδ.Ισχυρίστηκε ότι δεν είχε καμία σχέση με την εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ αλλά μόνο με τους εναγόμενους και τον εργολάβο κ. Άντρο Σάββα και γνώριζε μόνο για την εταιρεία MECONE που ήλεγχαν την δική τους εργασία. Αναφορικά με τον κ. Άντρο Σάββα ισχυρίστηκε ότι τον γνώρισε όταν άρχισαν δουλειά στο εργοτάξιο και πως δεν συνήψε οποιαδήποτε συμφωνία μαζί του για την εκτέλεση των εργασιών, παρά μόνο υπέγραψαν το Τεκμήριο 3 για να μπορούν να μπαίνουν ασφαλείς στο εργοτάξιο, διευκρινίζοντας πως εννοούσε να έχουν ασφαλιστική κάλυψη. Αρνήθηκε ότι η ενάγουσα εταιρεία ήταν υπεργολάβοι του κ. Άντρου Σάββα και ισχυρίστηκε ότι οι ενάγοντες έπαιρναν οδηγίες από τον κ. Πανίκο Φιλοθέου και την αδελφή του. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ενάγοντες υπέγραψαν συμβόλαιο υπεργολαβίας με τον Άντρο Σάββα και επανέλαβε τη θέση του πως υπέγραψαν το Τεκμήριο 3 για να μπορούν να εισέρχονται στο εργοτάξιο, καθότι είναι υποχρέωση όλων των εργολάβων να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη σε όσους μπαίνουν στο εργοτάξιο. Ισχυρίστηκε ότι για τη διαδικασία πληρωμής τους μιλούσε με τον κ. Πανίκο Φιλοθέου και μετά προχωρούσαν στην έκδοση τιμολογίου. Του υποβλήθηκε ότι οι εναγόμενοι διόρισαν την εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ για να ενεργεί εκ μέρους τους ως επιμετρητές κάτι το οποίο απάντησε ότι αγνοούσε. Όταν του υποδείχθηκε η 1η σελίδα του Τεκμηρίου 3 επανέλαβε ότι το τελευταίο υπογράφηκε μετά που άρχισαν τις εργασίες και δεν γνώριζε την εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ παρά μόνο τους εναγόμενους. Βλέποντας τα Τεκμήρια 5 και 6 ισχυρίστηκε ότι η διαδικασία για την πληρωμή είναι τέτοια που μεσολαβεί πρώτα ο αρχιτέκτονας, μετά ο εργολάβος και για το λόγο αυτό είναι που φαίνεται το όνομα της εταιρείας του κ. Άντρου Σάββα στα εν λόγω τεκμήρια. Αρνήθηκε υποβολή ότι οι ενάγοντες εξέδωσαν τιμολόγιο και έλαβαν απόδειξη από τον κ. Άντρο Σάββα γιατί αυτός ήταν ο κυρίως εργολάβος του έργου και οι ενάγοντες οι υπεργολάβοι. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το Τεκμήριο 4 είναι το τελικό τιμολόγιο και πως για τις εργασίες που φαίνονται σε αυτό δεν εκδόθηκε πιστοποιητικό πληρωμής γιατί έπρεπε να περάσει από την MECONE στην οποία δόθηκε αλλά δεν το υπέγραψαν. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το τιμολόγιο Τεκμήριο 4 περιλαμβάνει επιπλέον εργασίες από αυτές που περιλαμβάνονται στην προσφορά τους Τεκμήριο 2.Αρνήθηκε υποβολή ότι οι εργασίες που αναγράφονται στο Τεκμήριο 4 δεν εκτελέστηκαν από τους ενάγοντες και ισχυρίστηκε ότι αυτοί εκτέλεσαν τις εργασίες κατόπιν οδηγιών των εναγομένων.Αρνήθηκε υποβολή ότι η συμφωνία ήταν μεταξύ των εναγομένων και του κ. Άντρου Σάββα και ισχυρίστηκε ότι αυτή ήταν μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων και πως ο κ. Άντρος Σάββας ήταν ο κυρίως εργολάβος του έργου. Ισχυρίστηκε πως όταν έδωσε το τιμολόγιο τεκμήριο 4 στον κ. Πανίκο Φιλοθέου διότι δεν τους το ενέκρινε η εταιρεία MECONE αυτός δεν του είπε ότι δεν τον πληρώνει διότι είχε κάποιο λάθος αλλά λόγω του ότι τότε δεν είχε λεφτά. Ο Μ.Ε.2 κ. Άντρος Σάββα κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε ότι είναι εργολάβος οικοδομών, έχει εταιρεία που ασχολείται με τις εργολαβίες και πριν 10 χρόνια είχε ανακαινίσει το κατάστημα της εναγόμενης εταιρείας Ηλίας και Χρυσούλα Φιλοθέου Λτδ, μέσω της εταιρείας του με το όνομα Andros Savva Construction Ltd. Οι εργασίες είχαν αρχίσει στις 9.6.2008 και στο εργοτάξιο η ενάγουσα εταιρεία Satrakis Electrical Ltd εμφανίστηκε 3 εβδομάδες μετά την έναρξη των εργασιών. Οι υπεργολάβοι, δηλαδή οι ενάγοντες, διορίστηκαν από τον εργοδότη κ. Φιλοθέου ο οποίος είχε αποδεχθεί την προσφορά τους. Ειδοποιήθηκε από τον διαχειριστή του έργου κ. Κοννίδη ότι οι ενάγοντες είχαν επιλεχθεί ως υπεργολάβοι και έπρεπε να υπογράψει συμβόλαιο μαζί τους. Αρχικά είχε φέρει αντίρρηση αφού δεν τους γνώριζε, όμως έπρεπε να τηρηθεί η διαδικασία βάσει συμβολαίου για θέματα ασφαλειών και για θέματα πληρωμών και σωστής διαδικασίας και γι' αυτό αναγκάστηκε να υπογράψει συμβόλαιο με τους ενάγοντες και με μια άλλη εταιρεία την ARIMEC. Υπέγραψε συμβόλαιο με την ενάγουσα εταιρεία 3 εβδομάδες μετά την έναρξη των εργασιών και αναγνώρισε ότι το εν λόγω συμβόλαιο είναι αυτό το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 στη διαδικασία ο Μ.Ε.
  6. Ανέφερε ότι κατά την πορεία των εργασιών υπήρξαν απρόβλεπτες αλλαγές και επιπλέον εργασίες τις οποίες εκτέλεσαν οι ενάγοντες, δεν τις γνώριζε όμως για να τις αναφέρει με λεπτομέρεια. Ανέφερε επίσης ότι τις ηλεκτρολογικές εργασίες τις έλεγχε η εταιρεία MECONE την οποία διόρισε γι' αυτό τον σκοπό η εναγόμενη εταιρεία. Περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν οι πληρωμές προς τους ενάγοντες αναφέροντας ότι μετά την εκτελεσθείσα εργασία των εναγόντων έστελλε διατακτικό με ανάλυση των εργασιών που είχαν εκτελεστεί εις την εταιρεία MECONE η οποία ερχόταν στο εργοτάξιο να πιστοποιήσει και να ελέγξει τις εργασίες και μετά τη μεσολάβηση των διαχειριστών του συμβολαίου, της εταιρείας Νικολάου και Κοννίδης Λτδ προς τον αρχιτέκτονα, ο τελευταίος υπέγραφε την πληρωμή και τα λεφτά έρχονταν στον ίδιο ο οποίος στο τέλος πλήρωνε το συγκεκριμένο ποσό πάντα στον κ. Σατράκη. Ανέφερε ότι δεν έγινε τελική παραλαβή των ηλεκτρολογικών εργασιών χωρίς όμως να γνωρίζει τους λόγους, ήταν όμως παρών όταν έγινε η προσωρινή παραλαβή του έργου. Ανέφερε ακόμα ότι οι εργασίες στο εργοτάξιο ολοκληρώθηκαν 9 μήνες μετά την έναρξη των εργασιών λόγω απρόβλεπτων καταστάσεων και πως στο διατακτικό της τελικής παραλαβής λέει ξεκάθαρα ότι δεν θα πληρωθούν οι υπεργολάβοι των μηχανολογικών και των ηλεκτρολογικών μέχρι να γίνει τελική παραλαβή από μέρους της εταιρείας MECONE. Αυτό το ποσό της κράτησης κρατείται από τον κ. Φιλοθέου. Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε το Τεκμήριο 1 προς αναγνώριση, το οποίο στη συνέχεια κατέστη Τεκμήριο 8 στη διαδικασία και ανέφερε ότι η 2η σελίδα του είναι το έγγραφο στο οποίο αναφέρεται ότι δεν θα πληρωθούν οι υπεργολάβοι μέχρι να γίνει η τελική παραλαβή από τους συμβούλους του έργου. Ανέφερε ότι το έγγραφο Τεκμήριο 8 είναι το πιστοποιητικό πληρωμής το οποίο υπογράφηκε από τον αρχιτέκτονα. Στο εν λόγω έγγραφο φαίνεται ότι το ποσό της κατακράτησης για τους υπεργολάβους των μηχανολογικών και των ηλεκτρολογικών, δηλαδή την εργασία των εταιρειών Arimec και των Εναγόντων αντίστοιχα, ανέρχεται σε €10.834,75 και θα πληρωθεί και στις 2 εν λόγω εταιρείες. Στην τελευταία σελίδα του εν λόγω τεκμηρίου φαίνεται ότι μαζί με τις επιπρόσθετες εργασίες το συνολικό ποσό του έργου ανήλθε στις €687.130,
  7. Υποχρεώθηκε να υπογράψει συμβόλαιο με την εταιρεία Σατράκης από το γραφείο Νικολάου και Κοννίδης Λτδ επειδή έτσι ήταν η διαδικασία και δεν μπορούσε να αρνηθεί γιατί αν το έπραττε θα τον απέρριπταν από το να αναλάβει το έργο. Ήταν υποχρέωσή του μέσα από την ανάληψη του έργου να αναλάβει τους εργολάβους και όσο και να έφερνε ένσταση στο τέλος για θέμα διαδικασιών έπρεπε να υπογράψει συμβόλαιο μαζί τους. Στην ενάγουσα εταιρεία παρείχε βοήθειες όπως για παράδειγμα σκαλωσιές, χώρους φαγητού και αποθηκευτικούς χώρους και απομάκρυνση αχρήστων από το εργοτάξιο. Ανέφερε περαιτέρω ότι όλα τα διατακτικά που είχαν εκδοθεί προς όφελος της ενάγουσας εταιρείας πληρώθηκαν στο ακέραιο. Το τελευταίο διατακτικό της τελικής παραλαβής υποδεικνύει το ποσό που χρωστά ο Φιλοθέου στους 2 υπεργολάβους, απλώς η εταιρεία MECONE δεν ήρθε να κάνει τη διαδικασία για να απελευθερωθεί η κράτηση την οποία τη δικαιούνται. Τέλος συμφώνησε με τον κ. Χατζηπέτρου ότι αυτός στο εργοτάξιο παρείχε, πέραν των όσων προανέφερε και ασφαλιστική κάλυψη ως εργολάβος. Κατά την επανεξέταση είπε ότι εάν έγιναν εργασίες τις οποίες δεν είχε πιστοποιήσει η εταιρεία MECONE αυτές δεν περιλαμβάνονται στο τελικό ποσό των €687.130,69 το οποίο φαίνεται στο Τεκμήριο
  8. Οι εναγόμενοι παρουσίασαν ως Μ.Υ.1 τον κ. Παναγιώτη Φιλοθέου ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε ότι είναι ένας εκ των διευθυντών της εναγόμενης η οποία κατά το έτος 2008 αποφάσισε να προβεί σε εμπορική ανάπτυξη των κτιρίων στα οποία στεγαζόταν η εταιρεία. Για τον σκοπό αυτό η εταιρεία διόρισε τον Μάριο Παπαδημήτρη ως αρχιτέκτονα του έργου, την εταιρεία MECONE ως συμβούλους για τα ηλεκτρομηχανολογικά, τους Νικολάου και Κοννίδης Λτδ ως επιμετρητές ποσοτήτων και την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd ως τους κυρίως εργολάβους. Σε σχέση με την υπεργολαβία των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων η εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ έλαβε και αξιολόγησε διάφορες προσφορές και ανάμεσα στους 3 ενδιαφερόμενους προσφοροδότες που του πρότεινε ήταν και η ενάγουσα εταιρεία. Αφού τους επέλεξε, συνεχίζει ο κ. Φιλοθέου, η εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ φρόντισε για την υπογραφή συμβολαίων μεταξύ της ενάγουσας και του κυρίως εργολάβου του έργου ο οποίος ήταν η εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και η εταιρεία του ουδέποτε συνήψε οποιαδήποτε σύμβαση με τους ενάγοντες απευθείας. Όλες οι οικονομικές υποχρεώσεις της εναγόμενης εταιρείας ήταν προς την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και ουδέποτε η εταιρεία κατέβαλε οποιαδήποτε ποσά στην ενάγουσα απευθείας αφού δεν είχε οποιαδήποτε συμβατική σχέση μαζί της. Ο κ. Φιλοθέου αναφέρθηκε στη διαδικασία πληρωμής που ακολουθήθηκε και ισχυρίστηκε πως οι εναγόμενοι ουδέποτε έτυχε να λάβουν οποιοδήποτε τιμολόγιο απευθείας από τους ενάγοντες. Αρνήθηκε ότι η σύναψη της σύμβασης μεταξύ του κυρίως εργολάβου και της ενάγουσας έγινε με αποκλειστικό σκοπό την ασφαλιστική κάλυψη των εναγόντων. Ο κ. Φιλοθέου ισχυρίστηκε ότι είπε στην εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ να δώσουν την προσφορά στους ενάγοντες εφόσον ήταν οι πιο φτηνοί και αφού τηρούσαν τα κριτήρια. Ισχυρίστηκε ότι δεν άλλαξε κατά την πορεία των εργασιών ο σχεδιασμός της ηλεκτρολογικής πτυχής του έργου για να επιβαρυνθεί η ενάγουσα με επιπρόσθετες εργασίες ή υλικά και ότι οι επιπρόσθετες εργασίες που έγιναν δεν προέκυψαν λόγω αλλαγής του σχεδιασμού του έργου. Για αυτές τις επιπρόσθετες αλλαγές, εκδόθηκε σχετικό διατακτικό πληρωμής, εκδόθηκαν τα σχετικά τιμολόγια από την ενάγουσα προς τον κυρίως εργολάβο και η ενάγουσα τα έχει πληρωθεί. Ισχυρίστηκε ότι έγιναν κάποιες επιπρόσθετες εργασίες από τους ενάγοντες αλλά υπό την ιδιότητά τους ως υπεργολάβοι του κυρίως εργολάβου. Ο κ. Φιλοθέου αρνήθηκε επίσης ότι οι εναγόμενοι πλήρωσαν οποτεδήποτε οποιαδήποτε χρήματα στους ενάγοντες και ισχυρίστηκε ότι οι πληρωμές γίνονταν πάντοτε από τον κυρίως εργολάβο ο οποίος ήταν αυτός που όφειλε να εξοφλήσει τους υπεργολάβους του. Οποιεσδήποτε εκκρεμότητες μεταξύ των εναγόντων και του κυρίως εργολάβου ισχυρίστηκε ότι δεν αφορούν τους εναγόμενους. Ισχυρίστηκε τέλος ότι ουδέποτε οι εναγόμενοι ή ο ίδιος προσωπικά ανέφεραν στους ενάγοντες ότι αποδέχθηκαν τις εργασίες τους αλλά δεν είχαν χρήματα να τους εξοφλήσουν και πως οι εργασίες στις οποίες προέβη η ενάγουσα πιστοποιήθηκαν δεόντως από τους επαγγελματίες συμβούλους των εναγομένων. Ισχυρίστηκε ότι το τεκμήριο 4 που κατέθεσε ο Μ.Ε.1 αποτελεί εκ των υστέρων σκέψεις των εναγόντων που αποσκοπούσε στην αυθαίρετη αναθεώρηση της αρχικής τους προσφοράς. Πέραν των όσων αναγράφονταν στη γραπτή του δήλωση ισχυρίστηκε και τα ακόλουθα κατά την κυρίως εξέτασή του. Ισχυρίστηκε ότι το Τεκμήριο 3 είναι η συγγραφή των υποχρεώσεων μεταξύ του κυρίως εργολάβου με τον υπεργολάβο ηλεκτρολογικών δηλαδή της ενάγουσας εταιρείας και σε αυτό περιλαμβάνεται και η επιστολή ημερομηνίας 24.10.2008 που είχε στείλει η εταιρεία Νικολάου και Κοννίδης Λτδ προς την ενάγουσα με την οποία την ενημέρωσε ότι η προσφορά τους έχει γίνει αποδεκτή και τους κάλεσε να υπογράψουν συμβόλαιο υπεργολαβίας μαζί με τον κυρίως εργολάβο. Ισχυρίστηκε ότι οι εργασίες της ενάγουσας εταιρείας καθυστέρησαν να αρχίσουν λόγω του ότι υπήρχε στατικό πρόβλημα στο κτίριο και πως ο κυρίως εργολάβος ξεκίνησε εργασίες τον Ιούνη και το συμβόλαιο υπογράφηκε τον Οκτώβριο. Ισχυρίστηκε ότι οι ενάγοντες άρχισαν εργασία περί τον Οκτώβριο, μετά την ημερομηνία υπογραφής του συμβολαίου Τεκμήριο
  9. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το ποσό της προσφοράς των εναγόντων ημερομηνίας 3.8.2008 ήταν για το συνολικό ποσό των €17.790 πλέον Φ.Π.Α. Ισχυρίστηκε ότι το έργο ολοκληρώθηκε το Πάσχα του 2009 και πως μετά από αυτήν την ημερομηνία ουδεμία εργασία εκτελέστηκε. Βλέποντας το Τεκμήριο 8 ισχυρίστηκε ότι είναι το τελικό διατακτικό, το πιστοποιητικό πληρωμής για την τελική παραλαβή και όφειλαν βάση τούτου να πληρώσουν τον εργολάβο το ποσό των €59.754,
  10. Η 2η σελίδα του εν λόγω τεκμηρίου είναι το ποσό πιστοποίησης από τους Νικολάου και Κοννίδης Λτδ προς τον αρχιτέκτονα του έργου με την οποία τον ενημερώνουν για το ποσό για το οποίο πρέπει να εκδοθεί πιστοποιητικό πληρωμής και η 3η σελίδα του είναι η συμφωνία τελικού λογαριασμού, το συνολικό ποσό του έργου και το υπόλοιπο ποσό πληρωμής που παρέμεινε. Στο συνολικό ποσό του έργου περιλαμβάνονται ηλεκτρολογικές, μηχανολογικές και άλλες εργασίες για να παραδοθεί το έργο ολοκληρωμένο από τον εργολάβο. Ισχυρίστηκε ότι το τεκμήριο 1είναι τα αρχικά ηλεκτρολογικά σχέδια τα οποία είχαν δοθεί στους προσφοροδότες και αφορούσαν ηλεκτρολογικά κομμάτια του έργου για να δώσουν προσφορές. Όταν ολοκληρώθηκε το έργο του δόθηκε το πιστοποιητικό στο οποίο έκανε προηγουμένως αναφορά. Αντεξεταζόμενος του υποβλήθηκε ότι στις 16.9.2010 στάλθηκε στο βιβλιοπωλείο του με προσωπικό αποδέκτη τον ίδιο το κοστολόγιο ημερομηνίας 6.10.2009 και ανέφερε ότι ο ίδιος δεν παραλάμβανε κοστολόγια γιατί δεν ήταν υπεύθυνος για το έργο και υπήρχε διαδικασία για τούτο. Του υποδείχθηκε η επιστολή τεκμήριο 7 την οποία δεν θυμόταν εάν παρέλαβε, ούτε θυμόταν εάν ήταν παρών σε κάποιες συναντήσεις που έγιναν στο εργοτάξιο. Αναγνώρισε την επιστολή ημερομηνίας 25.7.2008 η οποία στάλθηκε από την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltdπρος τον αρχιτέκτονα κ. Μάριο Παπαδημήτρη τεκμήριο
  11. Του υποβλήθηκε ότι ο κ. Γιάννος Σατράκης ο οποίος είναι υπάλληλος της ενάγουσας εταιρείας έμπαινε και δούλευε στο εργοτάξιο ήδη από τον Ιούνιο 2008 και αρνήθηκε ότι η εν λόγω επιστολή αναφέρει κάτι τέτοιο. Σε σχετική ερώτηση της κας Σατράκη δεν θυμόταν πότε άρχισαν τις εργασίες οι υπεργολάβοι ηλεκτρολογικών εργασιών. Σε υποβολή ότι τον Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβρη 2008 ήδη εκτελούνταν ηλεκτρολογικές εργασίες, απάντησε ότι δεν νομίζει να έγινε κάτι τέτοιο και δεν θυμόταν πως έγιναν χρονολογικά τα πράγματα αλλά σίγουρα ηλεκτρολογικές εργασίες δεν μπορούσαν να γίνουν λόγω του προβλήματος που προέκυψε με τη μερική κατεδάφιση και κτίσιμο μέρους του κτιρίου. Ισχυρίστηκε ότι η εταιρεία MECONE ανέλαβαν ως σύμβουλοι ηλεκτρομηχανολόγοι του έργου κατόπιν σχετικής πρότασης του αρχιτέκτονα και η μεταξύ τους συνεργασία δεν διακόπηκε σε οποιοδήποτε στάδιο. Ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που δεν έγινε τελική παραλαβή των ηλεκτρομηχανολογικών εργασιών ήταν γιατί η εταιρεία MECONE δεν ήταν ευχαριστημένη με τις εργασίες που εκτέλεσε η ενάγουσα εταιρεία και υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ τους σε κάποια σημεία. Αρνήθηκε υποβολή ότι υπήρχε πρόβλημα μεταξύ της MECONE και της εναγόμενης εταιρείας. Ισχυρίστηκε ότι όλες οι εργασίες ελέχθηκαν και όλα όσα είχαν γίνει πληρώθηκαν. Εάν η ενάγουσα εταιρεία είχε κάποιες απαιτήσεις τις οποίες δεν ενέκρινε η MECONE δεν ήταν θέμα δικό του. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 4 και απάντησε ότι φαίνονται σε αυτό να χρεώθηκαν εργατικά για 290 φώτα, ενώ το κατάστημά του έχει μόνο 220 και στην αρχική προσφορά των εναγόντων υπήρχαν μόνο 120 φώτα. Δέχθηκε ότι στο επίδικο έργο έγιναν κάποιες επιπλέον εργασίες παράλληλα όμως ισχυρίστηκε ότι δεν έγιναν εργασίες που προβλέπονταν στα αρχικά ηλεκτρολογικά σχέδια, όπως για παράδειγμα τα εξωτερικά φώτα. Είχαν πληρωθεί επιπλέον εργασίες για τις οποίες κανείς δεν ξέρει αν δεν ανατρέξει στα διατακτικά που ενέκριναν οι σύμβουλοι μελετητές. Δήλωσε ότι αμφισβητεί το Τεκμήριο 4 αλλά δέχεται ότι έγιναν αυτά που είπε και ο εργολάβος, δηλαδή ότι το έργο πληρώθηκε μέχρι και το τελευταίο σεντ. Ισχυρίστηκε ότι τα πρώτα χρόνια μετά την ολοκλήρωση του έργου προσπαθούσε η εταιρεία MECONE να κλείσει τους λογαριασμούς και για το λόγο αυτό έπρεπε να έρθει σε συνεννόηση με τους ενάγοντες και με την ARIMEC αλλά με την πάροδο των ετών σταμάτησαν τις προσπάθειες τους αφού δεν υπήρχε ενδιαφέρον από τις άλλες εταιρείες να κάνουν τελική παράδοση. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι υπάρχει διαδικασία επίλυσης διαφορών στο Ε.Τ.Ε.Κ. και δεν γνωρίζει για ποιο λόγο δεν ακολουθήθηκε. Δεν εξέτασε τις προσφορές, ήταν δουλειά άλλων επαγγελματιών να κάνουν ανάλυση αυτών οι οποίοι του είπαν ότι οι ενάγοντες πληρούν τις προϋποθέσεις. Ισχυρίστηκε ότι για οποιεσδήποτε αλλαγές, τροποποιήσεις, προσθέσεις ή αφαιρέσεις έγιναν, ακολουθήθηκε η σωστή διαδικασία γι' αυτό και οι ενάγοντες πληρώθηκαν επιπλέον από την αρχική προσφορά. Σύμφωνα, επανέλαβε, με τον εργολάβο του έργου, με την προσωρινή παραλαβή η μοναδική διαφορά ήταν η αποδέσμευση του ποσού κράτησης και όχι διαφοροποίησης ή επιπλέον εργασίες. Με την προσωρινή παραλαβή έκλεισε το έργο και οι εργασίες και δεν γνωρίζει γιατί οι ενάγοντες βρέθηκαν να έχουν επιπλέον απαιτήσεις. Τέλος ανέφερε ότι είναι η εναγόμενη εταιρεία που διόρισε τους ενάγοντες να εκτελέσουν τις ηλεκτρομηχανολογικές εργασίες κατόπιν της διαδικασίας που ακολουθήθηκε από τους υπεύθυνους του έργου Νικολάου και Κοννίδης Λτδ. Κατά την επανεξέταση επεξήγησε ότι ο Τόμος Β στο Τεκμήριο 3 είναι οι προδιαγραφές και οι τεχνικοί όροι. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Η κα Σατράκη ανέφερε ότι η συμφωνία για την εκτέλεση των επίδικων ηλεκτρολογικών εργασιών έγινε μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων και η αξίωση των εναγόντων στηρίζεται σε υπόλοιπο λογαριασμού. Ήταν η θέση της ότι η συμφωνία την οποία υπέγραψαν οι ενάγοντες με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd είχε αποκλειστικό σκοπό την κάλυψη των εναγόντων στο εργοτάξιο από την ασφάλεια του εργολάβου και δεν αλλοίωνε την συμφωνία η οποία είχε από πριν συνομολογηθεί μεταξύ των διαδίκων. Εισηγήθηκε επίσης ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο ήθελε να μην αποδεχθεί ότι μεταξύ των διαδίκων συνήφθη οποιαδήποτε συμφωνία, οι εναγόμενοιαδικαιολόγητα και χωρίς νόμιμη αιτία κατέστησαν πλουσιότεροι σε βάρος των εναγόντων και δικαιούνται να απαιτήσουν από τους εναγόμενους το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ύψους €14.080,73 δυνάμει των προνοιών του αδικαιολόγητου πλουτισμού. Ο κ. Χατζηπέτρου ανέφερε ότι δεν προσκομίστηκε επαρκής μαρτυρία που να δείχνει με βεβαιότητα ότι εκτελέστηκαν οι εργασίες που φαίνονται στο τεκμήριο 4 και ήταν η θέση του ότι οι ενάγοντες θα έπρεπε να δώσουν θετική μαρτυρία για το πως διαφοροποιήθηκαν οι εργασίες. Ανέφερε επίσης ότι παρά το γεγονός ότι στην Έκθεση Απαίτησης γίνεται αναφορά σε συμφωνία με τους εναγόμενους, κατά τη δίκη αυτοί προσκόμισαν μια γραπτή συμφωνία μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd. Ανέφερε τέλος ότι οι ενάγοντες δεν κατάφεραν να αποδείξουν συμφωνία μεταξύ των διαδίκων ούτε και τη ζημιά τους και ζήτησε την απόρριψη της αγωγής. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχει λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (βλ. C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) και πως οι γνώσεις του για τα επίδικα γεγονότα, οι αντιδράσεις και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, σε συνδυασμό με τη μνήμη, την ειλικρίνεια και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, συνιστούν καθοριστικούς για την αξιοπιστία του παράγοντες. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητά της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία, ενώ στην υπόθεση Χριστοφή v. Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401, αφού επισημάνθηκε το γεγονός ότι η μαρτυρία θα πρέπει να προσεγγίζεται με πολλή προσοχή «γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυρας να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα», λέχθηκε πως ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυρας «συνιστά και εκδηλώνει την προσωπικότητά του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές του μάρτυρα που εξωτερικεύονται μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας του προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία». Ήταν η θέση των εναγόντων ότι είχαν συμβληθεί με τους εναγόμενους και εκτέλεσαν διάφορες εργασίες προς όφελός τους και προς απόδειξη τούτου του ισχυρισμούέδωσε μαρτυρία ο Μ.Ε.1 κ. Σατράκης. Ο Μ.Ε.1 ισχυρίστηκεσχετικά ότι οι ενάγοντες συμφώνησαν με τους εναγόμενους και εκτέλεσαν για λογαριασμό τους διάφορες ηλεκτρολογικές εργασίες. Ισχυρίστηκε επίσης ότι οι εναγόμενοι κατά καιρούς πλήρωσαν στους ενάγοντες διάφορα ποσά έναντι του σχετικού μεταξύ τους λογαριασμού. Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε το Τεκμήριο 3 και ισχυρίστηκε ότι αυτό υπογράφηκε μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd με αποκλειστικό σκοπό την ασφαλιστική κάλυψη των εναγόντων στο εργοτάξιο από την ασφάλεια του εργολάβου χωρίς όμως από την υπογραφή του να αλλοιώνεται με οποιοδήποτε τρόπο η ουσιαστική συμφωνία, όπως ο ίδιος ανέφερε, που είχε ήδη επιτευχθεί μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων κατά την αποδοχή της προσφοράς τους από τους εναγόμενους και την ανάθεση των εργασιών σε αυτούς. Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε επίσης τα Τεκμήρια 5 και 6 τα οποία είναι αποδείξεις είσπραξης χρημάτων που εξέδωσαν οι ενάγοντες. Προκύπτει από τα εν λόγω τεκμήρια ότι τα αναφερόμενα σε αυτά ποσά ελήφθησαν από την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και όχι από τους εναγόμενους. Προκύπτει επίσης ότι τα σχετικά τιμολόγια τα οποία είναι επισυνημμένα σε κάθε μία από τις αποδείξεις είσπραξης (Τεκμήρια 5 και 6) επίσης απευθύνονται στην εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και όχι στους εναγόμενους ούτε συνδέονται με οποιοδήποτε τρόπο με αυτούς. Έχοντας υπόψη μου τα όσα προκύπτουν από τα πιο πάνω κρίνω ότι ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 ότι οι ενάγοντες είχαν συμβληθεί με τους εναγόμενους δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός αφού έρχεται σε αντίθεση μεόσα τα Τεκμήρια 3, 5 και 6 παρουσιάζουν και με όσα προκύπτουν από αυτά. Το Τεκμήριο 3 έχει τίτλο «Συγγραφή Υποχρεώσεων - Υπεργολαβία Ηλεκτρολογικών Εγκαταστάσεων» και είναι αποδεκτό ότι υπογράφηκε μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd. Εάν πράγματι ευσταθούσε ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 ότι το Τεκμήριο 3 υπογράφηκε μόνο για σκοπούς ασφαλιστικής κάλυψης των εναγόντων από την ασφάλεια της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd κρίνω ότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα υπήρχε λόγος η ενάγουσα εταιρεία να εξέδιδε τιμολόγια στο όνομά της και να εισέπραττε από την εν λόγω εταιρεία τα ποσά τα οποία αναφέρονται στα Τεκμήρια 5 και
  1. Προκύπτει από τα Τεκμήρια 5 και 6 ότι η ενάγουσα εταιρεία με την υπογραφή της συμφωνίας υπεργολαβίας, Τεκμήριο 3, με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd ανέλαβε να εκτελέσει για λογαριασμό της τελευταίας τις ηλεκτρολογικές εργασίες και όχι για λογαριασμό της εναγόμενης εταιρείας, όπως αντιθέτως ισχυρίζεται η ενάγουσα. Προκύπτει επίσης από τα εν λόγω τεκμήρια 5 και 6 ότι η σχέση μεταξύ της ενάγουσας εταιρείας και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd ήταν ουσιαστικής - οικονομικής φύσης και όχι τυπική για σκοπούς μόνο ασφαλιστικής κάλυψης όπως ισχυρίστηκε ο Μ.Ε.
  2. Μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd υπήρξαν συναλλαγές οι οποίες πραγματοποιήθηκαν και για τις οποίες καταβλήθηκαν χρήματα και πληρώθηκε και ο ανάλογος Φ.Π.Α. και για το λόγο αυτό δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του Μ.Ε.1 ότι οι ενάγοντες είχαν έλθει σε σχετική συμφωνία με τους εναγόμενους και εκτέλεσαν για λογαριασμό τους ηλεκτρολογικές εργασίες. Από τα πιο πάνω προκύπτει επίσης το συμπέρασμα ότι ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 ότι οι εναγόμενοι κατά καιρούς πλήρωσαν διάφορα ποσά στους ενάγοντες όχι μόνο δεν επιβεβαιώνεται αλλά αντιθέτως καταρρίπτεται από τα εν λόγω τεκμήρια και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Κρίνω ότι η αποδοχή του ισχυρισμού του Μ.Ε.1 ότι η σχέση των εναγόντων με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd ήταν μόνο τυπική, ως ισχυρίζονται οι ενάγοντες, αντιβαίνει τη λογική και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Στην ουσία οι ενάγοντες καλούν το Δικαστήριο να αποδεχθεί τον ισχυρισμό τους ότι συμβλήθηκαν με την εναγόμενη εταιρεία παραγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι οι ίδιοι με τη συμπεριφορά τους, και αναφέρομαι ειδικότερα στα Τεκμήρια 5 και 6, παρουσιάζονται να λαμβάνουν χρήματα καθώς και τον αναλογούντα Φ.Π.Α. από την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd χωρίς καμία ανάμειξη ή παρουσία της εναγόμενης εταιρείας. Όπως ανέφερα και πιο πάνω, το συμπέρασμα περί ύπαρξης συμφωνίας μεταξύ της ενάγουσας εταιρείας και της Andros Savva Constructions Ltd προκύπτει από το Τεκμήριο 3 το οποίο είναι υπογεγραμμένο από την ενάγουσα εταιρεία και την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd. Με την επιστολή ημερομηνίας 24.10.2008 των Συμβούλων - Επιμετρητών του έργου προς τους ενάγοντες, οι τελευταίοι κλήθηκαν να τους προσκομίσουν αντίγραφα των Συμβολαίων Υπεργολαβίας που θα υπέγραφαν με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd. Με την εν λόγω επιστολή καλούνταν επίσης, σε ένδειξη αποδοχής εκ μέρους τους να υπογράψουν συμβόλαιο με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd, να προσυπέγραφαν την εν λόγω επιστολή, πράγμα το οποίο οι ενάγοντες έπραξαν. Ανάμεσα σε αυτά τα οποία αναφέρονται στην εν λόγω επιστολή και τα οποία αποδέχθηκαν οι ενάγοντες ήταν να υπέγραφαν Συμβόλαια Υπεργολαβίας με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd. Πουθενά σε αυτό το τεκμήριο δεν γίνεται αναφορά σε υπογραφή συμβολαίου μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων. Έχω δε υπόψη μου την επιστολή ημερομηνίας 24.10.2008 των επιμετρητών του έργου Νικολάου και Κοννίδης Λτδ προς τους ενάγοντες με την οποία τους ενημέρωσαν ότι οι εναγόμενοι αποδέχτηκαν την προσφορά τους και ότι από αυτή την επιστολή κάποιος θα έλεγε ότι προκύπτει ότι η συμφωνία θα ήταν μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει τέτοια συμφωνία και τα Τεκμήρια 5 και 6 αποδεικνύουν ότι η συμφωνία ήταν μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd. Περαιτέρω, από τα Τεκμήρια 5 και 6 προκύπτει το συμπέρασμα ότι οι ενάγοντες παρείχαν εργασίες στην εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd για τις οποίες εξέδιδαν τιμολόγια προς αυτή και από αυτή εισέπρατταν την αμοιβή τους. Τα εν λόγω τεκμήρια δεν οδηγούν σε συμπέρασμα ότι υπήρχε συμφωνία μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων αλλά αντιθέτως στο συμπέρασμα ότι η οποιαδήποτε συμφωνία ήταν μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας του Μ.Ε.
  3. Κατά την κρίση μου το γεγονός ότι οι εναγόμενοι ήταν οι εργοδότες του έργου δεν οδηγεί απαραίτητα στο συμπέρασμα ότι οι ενάγοντες είχαν πράγματι συμβληθεί με αυτούς και ότι υπήρχε υποχρέωση των εναγομένων να πληρώσουν τους ενάγοντες. Αυτό που προκύπτει από το Τεκμήριο 3 είναι η ύπαρξη συμφωνίας μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd. Κρίνω ότι ο ισχυρισμός του Μ.Ε.1 περί ύπαρξης συμφωνίας μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός και απορρίπτεται γιατί έρχεται σε αντίθεση με τη λογική και με τα όσα τα εν λόγω τεκμήρια τα οποία ανέφερα πιο πάνω αποτυπώνουν. Κρίνω, έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω,ότι η μαρτυρία του Μ.Ε.1 βρίσκεται σε αντίθεση με όσα τα εν λόγω τεκμήρια αποτυπώνουν και ότι ο ισχυρισμός του ότι μεταξύ των εναγόντων και των εναγομένων καταρτίστηκε η κατ' ισχυρισμό συμφωνία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός και απορρίπτεται. Ο Μ.Ε.2 κ. Άντρος Σάββα παρουσιάστηκε ως τρίτο πρόσωπο στη μεταξύ των διαδίκων διαφορά, κρίνω όμως ότι η μαρτυρία του δεν ήταν ανεξάρτητη και δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια για τους λόγους που αναφέρω στη συνέχεια. Ο εν λόγω μάρτυρας αναγνώρισε ότι το Τεκμήριο 3 το οποίο τιτλοφορείται «Υπεργολαβία Ηλεκτρολογικών Εγκαταστάσεων» είναι το συμβόλαιο το οποίο υπέγραψε η εταιρεία του με την ενάγουσα εταιρεία.Ισχυρίστηκε ότι αρχικά είχε φέρει αντίρρηση να υπογράψει συμβόλαιο για κάποιους τους οποίους δεν γνώριζε, τελικά όμως ανέφερε ότι αναγκάστηκε να υπογράψει αυτό το συμβόλαιο επειδή το απαίτησε το γραφείο Νικολάου και Κοννίδης Λτδ οι οποίοι ήταν οι σύμβουλοι του έργου και επειδή σε περίπτωση άρνησής του θα τον απέρριπταν από το να αναλάβει το έργο. Ισχυρίστηκε επίσης ότι υπέγραψε το εν λόγω συμβόλαιο με τους ενάγοντες γιατί αυτή η διαδικασία έπρεπε να τηρηθεί βάση συμβολαίου για θέματα ασφαλειών και για θέματα πληρωμών και σωστής διαδικασίας. Το συμπέρασμα το οποίο προκύπτει από τα Τεκμήρια 5 και 6, είναι ότι η εταιρεία του ήταν υποχρεωμένηνα πληρώνει τους ενάγοντες οι οποίοι ως υπεργολάβοι της σε αυτή είναι που παρείχαν τις υπηρεσίες τους γι' αυτό και επί ονόματί τους εξέδιδαν τα τιμολόγιά τους. Σε αντίθεση όμως με όσα προκύπτουν από τα Τεκμήρια 5 και 6 αναφορικά με την υποχρέωση της δικής του εταιρείας να πληρώνει τους ενάγοντες, ισχυρίστηκε ότι η εναγόμενη εταιρεία κατακρατεί ποσό οφειλόμενο στην ενάγουσα. Δεν αποδέχομαι αυτό τον ισχυρισμό αφού δεν ήταν η εναγόμενη εταιρεία που είχε αναλάβει να πληρώνει τους ενάγοντες αλλά η δική του. Το ότι η εταιρεία του Μ.Ε.2 ήταν υποχρεωμένη να πληρώνει τους ενάγοντες προκύπτει όχι μόνο από τα Τεκμήρια 5 και 6 αλλά και από το Τεκμήριο 8 το οποίο είναι το Πιστοποιητικό Πληρωμής που εξέδωσε ο αρχιτέκτονας του έργου και απευθύνεται στον εργοδότη του έργου δηλαδή την εναγόμενη εταιρεία. Από το εν λόγω Τεκμήριο 8 προκύπτει το ποσό το οποίο θα έπρεπε να πληρώσουν οι εργοδότες προς την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd. Ταυτόχρονα, στο Τεκμήριο 8 υπάρχει σημείωση του αρχιτέκτονα του έργου ότι το ποσό το οποίο αναλογεί στους υπεργολάβους ανέρχεται στις €10.834,75 και δεν θα πρέπει να πληρωθεί σε αυτούς προτού γίνει τελική παραλαβή των εργασιών τους.Από αυτό το τεκμήριο προκύπτει επίσης το συμπέρασμα ότι οι εναγόμενοι δεν είχαν καμία υποχρέωση να πληρώσουν τους ενάγοντες αλλά αυτή ήταν υποχρέωση της δικής του εταιρείας. Αυτό που προκύπτει από τα πιο πάνω είναι ότι η ενάγουσα εταιρεία είχε υπογράψει συμβόλαιο υπεργολαβίας με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και ποτέ δεν είχε συμβληθεί με τους εναγόμενους. Για τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι η μαρτυρία του έρχεται σε αντίθεση με όσα προκύπτουν από τα τεκμήρια που ανέφερα πιο πάνω και δεν μπορεί να κριθεί ότι είναι αξιόπιστη. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί σε αυτή για να εξάγει τα συμπεράσματά του και δεν γίνεται αποδεκτή. Ο Μ.Υ.1 κ. Πανίκος Φιλοθέου είναι ένας εκ των διευθυντών της εναγόμενης εταιρείας. Ήταν ο βασικός ισχυρισμός του ότι η εναγόμενη εταιρεία ουδέποτε συνήψε οποιαδήποτε σύμβαση με τους ενάγοντες αλλά όλες οι οικονομικές της υποχρεώσεις ήταν προς τον κυρίως εργολάβο του έργου την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και όχι προς την ενάγουσα εταιρεία. Κρίνω ότι ο ισχυρισμός του αυτός δεν ανατρέπεται από τη μαρτυρία που παρουσίασαν οι ενάγοντες αλλά αντιθέτως ενισχύεται και από τα Τεκμήρια 3, 5, 6 και 8για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω. Για τους λόγους αυτούς αποδέχομαι ότι τα όσα ο εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε σχετικά με την ύπαρξη συμφωνίας υπεργολαβίας μεταξύ των εναγόντων και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd ανταποκρίνονται στο πως πράγματι διαδραματίστηκαν τα γεγονότα και κρίνω ότι από τη μαρτυρία του προκύπτει ότι η ενάγουσα εταιρεία δεν είχε οποιαδήποτε συμβατική σχέση με την εναγόμενη εταιρεία. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Οι ενάγοντες με την παρούσα αγωγή ισχυρίζονται ότι συμφώνησαν με την εναγόμενη εταιρεία να εκτελέσουν για λογαριασμό τους ηλεκτρολογικές εργασίες σε ακίνητο της τελευταίας. Για να συνομολογηθεί έγκυρη συμφωνία μεταξύ των μερών απαιτείται προηγουμένως οι συμβαλλόμενοι να έχουν καταλήξει σε αυτή και να υπάρχει πρόθεση δημιουργίας έννομης σχέσης (intention to create legal relations) και αντιπαροχής (consideration). Της συνομολόγησης μιας σύμβασης προηγείται η προσφορά (offer) και η αποδοχή της (acceptance). Το κατά πόσο έχει συναφθεί μια συμφωνία δεν κρίνεται υποκειμενικά αλλά αντικειμενικά, με την έννοια δηλαδή της εύλογης εντύπωσης που αποκομίζει ένας τρίτος ανεξάρτητος και αντικειμενικός κριτής. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Με βάση τη μαρτυρία του κ. Πανίκου Φιλοθέου την οποία κάνω αποδεκτή διαπιστώνω τα ακόλουθα: η ενάγουσα εταιρεία μέσω της εταιρείας Νικολάου και Κοννίδης Λτδ που ήταν οι επιμετρητές του έργου, έδωσε προσφορά προς την εναγόμενη εταιρεία για εκτέλεση ηλεκτρολογικών εργασιών σε ακίνητό της στον Άγιο Δομέτιο. Μετά την επιλογή της προσφοράς της ενάγουσας η τελευταία αποδεχόμενη σχετικό όρο που αναγραφόταν σε επιστολή των επιμετρητών του έργου ήτοι της εταιρείας Νικολάου και Κοννίδης Λτδ, υπέγραψε συμβόλαιο υπεργολαβίας με την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd η οποία ήταν ο κυρίως εργολάβος του έργου. Δυνάμει αυτής της συμφωνίας υπεργολαβίας μεταξύ της ενάγουσας εταιρείας και της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd, η ενάγουσα εταιρεία παρείχε για λογαριασμό της τελευταίας ηλεκτρολογικές εργασίες σε έργο ιδιοκτησίας της εναγόμενης εταιρείας στην οδό Δημοκρατίας 3 στον Άγιο Δομέτιο χωρίς να έχει συνομολογηθεί μεταξύ των διαδίκων συμφωνία ως είναι ο ισχυρισμός της ενάγουσας εταιρείας. Δυνάμει της εν λόγω συμφωνίας υπεργολαβίας ήταν υποχρέωση της εταιρείας Andros Savva Constructions Ltd να αναλάβει τους υπεργολάβους και να πληρώνει σε αυτούς τα ποσά τα οποία αναλογούσαν στις υπηρεσίες που της παρείχαν. Είναι για αυτό τον λόγο που για αυτές τις εργασίες τις οποίες εκτελούσε η ενάγουσα εταιρεία εξέδιδε τιμολόγια απευθυνόμενα προς την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και πληρωνόταν από αυτή χωρίς να έχει υπάρχει μεταξύ εναγόντων και εναγομένων οποιαδήποτε άμεση δοσοληψία και χωρίς να έχει συνομολογηθεί μεταξύ τους οποιαδήποτε συμφωνία ως ισχυρίζεται η ενάγουσα. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Με όσα ανέφερα πιο πάνω κρίνω ότι δεν αποδείχθηκε στον απαιτούμενο βαθμό για πολιτικές υποθέσεις ότι η ενάγουσα εταιρεία είχε πράγματι συμβληθεί με την εναγόμενη. Από τη μαρτυρία την οποία αποδέχθηκα προκύπτει ότι η ενάγουσα εταιρεία παρείχε δυνάμει συμφωνίας υπεργολαβίας ηλεκτρολογικές υπηρεσίες στην εταιρεία Andros Savva Constructions Ltdκαι για τις υπηρεσίες αυτές εξέδιδε προς αυτή σχετικά τιμολόγια και πληρωνόταν από αυτή τα εν λόγω ποσά. Οι υπηρεσίες της ενάγουσας εταιρείας στην παρούσα υπόθεση απευθύνονταν προς την εταιρεία Andros Savva Constructions Ltd και η αντιπαροχή την οποία η ενάγουσα εταιρεία ελάμβανε για τις υπηρεσίες της προερχόταν από αυτή την εταιρεία και όχι από την εναγόμενη. Συνεπώς κρίνω ότι η ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει τους ισχυρισμούς της ότι είχε συμβληθεί με την εναγόμενη εταιρεία και ότι εκτέλεσε για λογαριασμό της τις εργασίες που αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησής της και συνεπώς η αγωγή απορρίπτεται. Παρά τη διαπίστωσή μου ότι μεταξύ των διαδίκων δεν συνομολογήθηκε η κατ' ισχυρισμό επίδικη συμφωνία, έρχομαι να εξετάσω την εισήγηση της κας Σατράκη ότι οι εναγόμενοι αδικαιολόγητα και χωρίς νόμιμη αιτία κατέστησαν πλουσιότεροι σε βάρος των εναγόντων και ότι οι τελευταίοι δικαιούνται να απαιτήσουν από τους εναγόμενους το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό ύψους €14.080,
  4. Προκύπτει από τα δικόγραφα ότι οι ενάγοντες δεν έκαναν ρητή επίκληση του αδικαιολόγητου πλουτισμού των Εναγομένων ως αιτία αγωγής στην Έκθεση Απαίτησής τους, αλλά προέβαλαν τέτοιο ισχυρισμό για πρώτη φορά με την Απάντησή τους. Κάτι τέτοιο συνιστά παρέκκλιση από την αρχική δικογραφημένη αιτία αγωγής καθότι η Απάντηση δεν αποτελεί το ορθό δικονομικό forum για να προβληθεί αξίωση ούτε να διαφοροποιήσει τα γεγονότα που περιβάλλουν την αξίωση (Alikhani ν. Προδρόμου,
(2012)1 Α.Α.Δ. 657 και Σαλαχώρη ν. Παναγιωτίδου, ECLI:CY:AD:2016:A129, Πολιτική Έφεση αρ. 257/2010, 1.3.2016) και για το λόγο αυτό η θέση της κας Σατράκη για έκδοση απόφασης δυνάμει των διατάξεων αδικαιολόγητου πλουτισμού δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. Για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της εναγομένης και εναντίον της ενάγουσας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............... Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.