ΠΟΛΥΒΙΟΥ ν. Θ ΚΑΙ Λ ΘΩΜΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΙΑ ΛΤΔ, Αρ. Αγωγής: 6044/2011, 31/5/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A348 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6044/2011 Μεταξύ: XXXXX ΠΟΛΥΒΙΟΥ Ενάγοντας και Θ ΚΑΙ Λ ΘΩΜΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΙΑ ΛΤΔ Εναγομένη -------------------- Ημερομηνία: 31/5/2018 Για ενάγοντα: κος Σχίζας Για εναγομένη: κος Μαππουρίδης ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ενάγοντας είναι ιδιοκτήτης του επίδικου ακινήτου, το οποίο ευρίσκεται στο Παλιομέτοχο (πλέον το ακίνητο). Το Μάρτιο 1999 ενοικίασε το ακίνητο στην εναγομένη εταιρεία. Μεταφέρω αμέσως πιο κάτω τους ισχυρισμούς του ενάγοντα, έτσι όπως αυτοί καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης. Το ακίνητο το ενοικίασε στην εναγομένη στις 10/3/1999 και για πέντε
(5)έτη με μηνιαίο ενοίκιο €222 μέχρι το 2002 και €256 μέχρι το
- Ακολούθως, είχε συμφωνηθεί αύξηση 14% ανά διετία. Σύμφωνα με το ενοικιαστήριο έγγραφο, ο ενοικιαστής είχε δικαίωμα να προβεί σε τροποποιήσεις στο υποστατικό. Είχε όμως υποχρέωση, εάν ο ιδιοκτήτης το επιθυμούσε να το επαναφέρει στην κατάσταση που το παρέλαβε. Στις 5/3/2009, η εναγόμενη ενημέρωσε ότι δεν επιθυμεί την ανανέωση της ενοικίασης του ακινήτου. Στις 15/3/2009, ο ενάγοντας το επιθεώρησε και διαπίστωσε ζημίες. Δεν παρέλαβε το ακίνητο και ζήτησε όπως πρώτα εναγομένη το επαναφέρει στην κατάσταση που το παρέλαβε. Τελικά η εναγομένη εγκατέλειψε το ακίνητο στις 25/5/
- Στις 26/5/2009, ο ενάγοντας επισκέφθηκε το ακίνητο και έλαβε φωτογραφίες των ζημιών. Ακολούθως μέσω των δικηγόρων του ζήτησε όπως αποκατασταθούν οι ζημίες. Επειδή η εναγομένη δεν συμμορφώθηκε, προχώρησε ο ίδιος και επιδιόρθωσε το ακίνητο, πληρώνοντας €9.660, τα οποία ζητεί με την αγωγή του. Η αποκατάσταση των ζημίων, πήρε 10 μήνες, χρονικό διάστημα κατά το οποίο το ακίνητο δεν το ενοικίαζε με αποτέλεσμα να υποστεί περαιτέρω ζημία €3.330, η οποία αντιστοιχεί στους 10 αυτούς μήνες επί το τελευταίο μηνιαίο ενοίκιο, το οποίο ήταν €
- Η εναγόμενη με την υπεράσπισή της απορρίπτει τους ισχυρισμούς του ενάγοντα. Ισχυρίζεται ότι παρέδωσε την κατοχή του ακινήτου στον ενάγοντα το Μάρτιο 2009, σε καλύτερη κατάσταση από ότι ήταν όταν το παρέλαβε, μετακινώντας δε όσες τροποποιήσεις ή προσθήκες ζήτησε ο ενάγοντας. Σε σχέση με το ποσό των κατ' ισχυρισμών ζημιών, επισημαίνει ότι με επιστολή του ημερομηνίας 7/5/2009 ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι αυτές ήταν ύψους € 5.
- Ισχυρίζεται δε η εναγομένη, ότι ενώ σύμφωνα με το ενοικιαστήριο συμβόλαιο είχε την ευχέρεια να χρησιμοποιεί τον εξωτερικό χώρο και να χρησιμοποιεί πινακίδες, ο ενάγοντας τον Ιούνιο 2006, επέμβηκε στο εξωτερικό του χώρου του ακινήτου κάνοντας τροποποιήσεις και κτίσματα, κατεβάζοντας διαφημιστική ταμπέλα της εναγομένης και προκαλώντας ζημίες στην ταμπέλα. Το Σεπτέμβριο 2006, με επιστολή της η εναγομένη ζήτησε από τον ενάγοντα να σταματήσει να επεμβαίνει στον εξωτερικό χώρο και να προκαλεί οχληρία. Ο ενάγοντας τότε απέστειλε δύο επιστολές τερματισμού (18/9/2006 και 5/10/2006) της ενοικίασης τις οποίες η εναγομένη απέρριψε. Τελικά η εναγομένη αποχώρησε από το ακίνητο το Μάρτιο 2009, μετά από δική της πρωτοβουλία. Είναι η θέση της εναγομένης ότι εξαιτίας των παραβάσεων του συμβολαίου από τον ενάγοντα, έχει υποστεί απώλεια εισοδημάτων €10,000, όπως επίσης και ζημία €315 από την καταστροφή της διαφημιστικής πινακίδας, €2.000 έξοδα πρόωρης μετακόμισης και €75 μεταφορά επιγραφών. Επιπλέον η εναγομένη απαιτεί αποζημιώσεις για οχληρία και παράνομη επέμβαση, όπως επίσης και €362,50 απλήρωτα ασφάλιστρα. Ο ενάγοντας απορρίπτει την ανταπαίτηση και εξηγεί ότι οι εργασίες στον εξωτερικό χώρο έγιναν με τη γνώση και συγκατάθεση της εναγομένης και αυτές ήταν απαραίτητες για τη λήψη πιστοποιητικού τελικής έγκρισης. Επίσης υπήρχαν υγρασίες στο κτήριο και η εναγόμενη ζήτησε την επιδιόρθωση τους από τον ιδιοκτήτη ενάγοντα, ο οποίος έκανε τις εργασίες αυτές. Οι εργασίες στον εξωτερικό χώρο για να τελειώσουν πιο γρήγορα γίνονταν καθόλη τη βδομάδα, συμπεριλαμβανομένων Σαββατοκυριάκων και μάλιστα χρησιμοποιηθήκαν σκαλωσιές με τροχούς, προκειμένου να μετακινούνται και να μην εμποδίζουν τις εργασίες της εναγομένης κατά τις καθημερινές. Επισημαίνει δε ο ενάγοντας ότι οι εργασίες αυτές έγιναν το 2006 και από τότε και για τα επόμενα 3 έτη η εναγομένη εξακολουθούσε να ενοικιάζει το ακίνητο. Για τον ενάγοντα μαρτυρία έδωσαν δύο μάρτυρες και για την εναγομένη τρεις μάρτυρες κατάθεσαν προς υπεράσπισή της. Πριν παραθέσω τη μαρτυρία, επισημαίνω ότι η πλευρά του ενάγοντα κυρίως, επέλεξε να παρουσιάζει μαρτυρία εκτός των επίδικων ζητημάτων και να αντεξετάζει επί μακρόν τους μάρτυρες της εναγομένης για ζητήματα μη επίδικα και εκτός δικογράφων. Όλα αυτά τα ζητήματα, δεν θα τα αναπαράξω ούτε και θα τα καταγράψω κατά την παράθεση της μαρτυρίας. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο ίδιος ο ενάγοντας. Μεταφέρω συνοπτικά τη μαρτυρία του και τις κυριότερες παραμέτρους αυτής, αποδίδοντας την ουσία των θέσεών του. Εάν και εφόσον κριθεί απαραίτητο, περισσότερες λεπτομέρειες θα παρατεθούν κατά το στάδιο της αξιολόγησης. Ο ενάγοντας αναφέρεται στο συμβόλαιο ενοικίασης του υποστατικού με την εναγομένη. Το ακίνητο ενοικιάστηκε από την εναγομένη το έτος
- Το Μάρτιο 2009, η εναγομένη του απέστειλε επιστολή ότι τερματίζει την ενοικίαση του ακινήτου. Ο ενάγοντας επιθεώρησε το ακίνητο 15/3/2009 και διαπίστωσε πολλές ζημίες. Δεν το παρέλαβε και ζήτησε αποκατάσταση των ζημιών και επαναφορά του ακινήτου στην «προτέρα αυτού κατάσταση», ως ο σχετικός όρος του συμβολαίου. Πήρε φωτογραφίες του χώρου εκείνη τη μέρα, τις οποίες παρέδωσε στην εταιρεία ΜΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΗΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, η οποία του ετοίμασε μια πρώτη εκτίμηση των ζημιών κοστολογώντας αυτές στο ποσό των €5.
- Τελικά, τα κλειδιά του ακινήτου τα πήρε 25/5/2009 και 26/5/2009 επισκέφτηκε το ακίνητο μαζί με πολιτικό μηχανικό επ' ονόματι XXXXX Τσιαλλή, ο οποίος πιστοποίησε την ύπαρξη εκτεταμένων ζημιών (Τεκμήριο 5). Τη ίδια μέρα έλαβε και φωτογραφίες οι οποίες πιστοποιούν την κατάσταση του ακινήτου (Τεκμήριο 6). Κάλεσε επίσης, εκ νέου την εταιρεία ΜΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΗΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, η οποία αφού εξέτασε επί τόπου πλέον τις ζημίες του έκανε δεύτερη πιο συγκεκριμένη προσφορά για επιδιόρθωση αυτών, η οποία ήταν για το ποσό των €9.660 (Τεκμήριο 7). Ο ενάγοντας απέστειλε επιστολή στην εναγομένη με την οποία της ζητούσε όπως προχωρήσει σε επιδιόρθωση των ζημίων (Τεκμήριο 8). Η εναγομένη με επιστολή της αρνήθηκε (Τεκμήριο 9) και έτσι ο ενάγοντας προχώρησε ο ίδιος με την επιδιόρθωση, καταβάλλοντας ποσό €9.660 (Τεκμήρια 10 και 11). Το τελευταίο μηνιαίο ενοίκιο για το ακίνητο ήταν €
- Από την παράδοση του καταστήματος και μέχρι την αποκατάσταση των ζημιών, αυτό παρέμεινε χωρίς ενοικιαστή, με αποτέλεσμα να υποστεί περαιτέρω ζημία από αυτή την απώλεια ενοικίων ύψους €3.
- Τέλος εξήγησε ότι στο ακίνητο το έτος 2006, είχαν παρατηρηθεί υγρασίες. Όταν η εναγομένη του ζήτησε επιδιόρθωση, αυτός αμέσως προχώρησε σχετικά. Καμία ζημία δεν έχει προκαλέσει με αυτές τις εργασίες στην εναγομένη, οι οποίες έγιναν και προς δικό της όφελος. Απορρίπτει ισχυρισμούς της εναγομένης για καταστροφή της εξωτερικής της πινακίδας. Αυτή αφαιρέθηκε στην παρουσία του και επανατοποθετήθηκε, χωρίς ζημία και χωρίς κανένα παράπονο από την πλευρά της εναγομένης. Κατά την αντεξέτασή του, του υποδείχθησαν φωτογραφίες (Τεκμήριο 15), στις οποίες, συμφώνησε ότι απεικονίζεται το ακίνητο, ως ήταν όταν το ενοικίασε στην εναγομένη. Ο ενάγοντας με αναφορά τόσο στο Τεκμήριο 15, όσο και στις φωτογραφίες που ο ίδιος κατέθεσε ως τεκμήρια (τεκμήριο 3), εξήγησε μια προς μια τις ζημίες που έχουν γίνει στο ακίνητο. Από την πλευρά του ο δικηγόρος της εναγομένης, αμφισβήτησε ότι οι ζημίες αυτές έγιναν από την εναγομένη και με αναφορά στα ποσά των ζημίων τα οποία αναγράφονται στην έκθεση απαίτησης, αμφισβήτησε το ύψος, το ορθό και το αληθές αυτών. Κατά την αντεξέτασή του τέλος, του υποδείχθηκαν φωτογραφίες, του χώρου έξω από το ακίνητο όπου γίνονταν κατά το έτος 2006, οι εξωτερικές εργασίες. Ο ενάγοντας, αναγνώρισε το χώρο και απέρριψε, τις θέσεις της εναγομένης ότι οι εργασίες αυτές επηρέασαν καθ΄ οιονδήποτε τρόπο την εύρυθμη λειτουργεία της εναγομένης, ή ότι κατά τη διάρκειά τους προκλήθηκαν ζημίες στην εναγομένη. Δεύτερος μάρτυρας για τον ενάγοντα ήταν ο XXXXX Σώζου, φυσικομαθηματικός, ο οποίος μέχρι και την αφυπηρέτησή του εργαζόταν ως εκπαιδευτικός και ακολούθως έδιδε γνωμοδοτήσεις σε διάφορες εταιρείες. Κατά παράκληση της εταιρείας ΜΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΗΣ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, επισκέφτηκε το επίδικο ακίνητο 7/5/
- Επειδή ήταν κλειστό, το επιθεώρησε μόνο από έξω και διαπίστωσε την ύπαρξη αρκετών παρανομιών, σε σχέση με τους όρους της άδειας οικοδομής. Εκείνη τη μέρα από την επιτόπια εξωτερική εξέταση και με τις φωτογραφίες που του έδωσε ο ενάγοντας (Τεκμήριο 3), έκανε μια πρόχειρη πρώτη εκτίμηση των ζημιών (Τεκμήριο 4). Στις 27/5/2009 όταν πλέον ο ενάγοντας είχε τα κλειδιά, επισκέφτηκε εκ νέου το ακίνητο και επιθεώρησε το εσωτερικό του και έλαβε φωτογραφίες (Τεκμήριο 17). Μετά από αυτή την επιθεώρηση και εκτίμηση των ζημιών, ετοίμασε το Τεκμήριο 7, την τελική δηλαδή εκτίμηση του ποσού που θα απαιτείτο για αποκατάσταση των ζημιών, το οποίο ανέρχετο σε €9.
- Είναι η θέση του ότι κατά την επιθεώρηση διαπίστωσε εκτεταμένες αλλαγές και ζημίες στο ακίνητο, τις οποίες και καταγράφει στο εν λόγω τεκμήριο και τις οποίες ανέλυσε στο Δικαστήριο. Κατά την αντεξέταση του, του υποδείχτηκε το Τεκμήριο 5, επιστολή του Πολιτικού Μηχανικού, XXXXX Τζιαλλή, ο οποίος αναφέρθηκε σε ζημίες στο υποστατικό, οι οποίες θα επιμετρούνταν σε μεταγενέστερο στάδιο. Το εν λόγω τεκμήριο δεν το είχε υπόψη του ο μάρτυρας. Ρωτήθηκε ακολούθως να εξηγήσει, αναφορικά με τις ζημίες που καταγράφει στο Τεκμήριο 7, τη μεθοδολογία που ακολούθησε προκειμένου να τις υπολογίσει. Δε θυμότανε να πει ακριβώς, λόγω και του χρονικού διαστήματος που παρήλθε. Ισχυρίστηκε όμως ότι έχει αρκετή πείρα στο συγκεκριμένο τομέα, που του επιτρέπει να προβαίνει σε εκτιμήσεις. Κατόπιν της τοποθέτησής του αυτής, του ζητήθηκε να εξηγήσει πως κατέλεξε στο ποσό για κάθε ζημία και έξοδο στο Τεκμήριο
- Αναφέρθηκε και πάλι στην πείρα του, δεν ζήτησε προσφορές και δεν ακολούθησε συγκεκριμένη μεθοδολογία. Ούτε και υπολόγισε τις μέρες που χρειάζεται κάποιος να κάνει τις αναφερόμενες εργασίες, εφόσον κάτι τέτοιο θα ήταν σχετικό. Κάποιος μπορεί να χρειαζόταν 3 μέρες και κάποιος 5 μέρες. Ακολούθησε η μαρτυρία από την πλευρά του εναγομένου. Για την υπεράσπιση πρώτος κατάθεσε ο XXXXX Κωνσταντίνου, πεθερός του XXXXX Θωμά, ο οποίος είναι διευθυντής της εναγομένης εταιρείας. Μέχρι το 2010 ήταν οικοδόμος. Όταν ο γαμπρός του ενοικίασε το ακίνητο, παρακολουθούσε τις εργασίες ανακαίνισης. Τις παρακολουθούσε καθημερινά λόγω του ότι το σπίτι του είναι πολύ κοντά στο ακίνητο. Εργολάβος τότε ήταν κάποιος XXXXX Τσιαντής και Πολιτικός Μηχανικός κάποιος XXXXX Ανδρέου. Είδε τις φωτογραφίες τεκμήριο 15 και αναγνώρισε το ακίνητο ως ήταν το 1999 μόλις ενοικιάστηκε. Διαφωνεί ότι το 2006, υπήρχαν στο ακίνητο υγρασίες της έκτασης που ισχυρίζεται ο ενάγοντας και πρόσθεσε ότι όλο το καλοκαίρι 2006, ο ενάγοντας έκανε εργασίες στο εξωτερικό του ακινήτου και είχε τοποθετήσει σκαλωσιές. Σε σχέση με την πινακίδα που ο γαμπρός του παραπονείται ότι κατέστρεψε ο ενάγοντας, ο μάρτυρας ισχυρίζεται ότι ήταν παρών και είδε τον ενάγοντα να την κατεβάζει μόνος του, χωρίς βοήθεια . Το 2009, όταν ο γαμπρός του θα μετακόμιζε τα γραφεία της εναγομένης εταιρείας αλλού, ο ίδιος πήγε και προσεκτικά αφαίρεσε τα 'blinds' και τις πόρτες μαζί με φίλο του εργολάβο. Τα κλιματιστικά αφαιρέθηκαν από ηλεκτρολόγο. Ο λόγος που τα αφαίρεσε είναι γιατί ως του είπε ο γαμπρός του, ο ενάγοντας ζήτησε την αφαίρεση αυτών. Έχει δει τις φωτογραφίες που αφορούν τις κατ' ισχυρισμό ζημίες στο ακίνητο, Τεκμήριο
- Ο ίδιος δεν έκανε τέτοιες ζημίες και όταν τελείωσε με τις αφαιρέσεις, καθαρίστηκε το πάτωμα και έδωσε τα κλειδιά στο γαμπρό του. Οι οποιεσδήποτε ζημίες έγιναν κατά την αφαίρεση ήταν μηδαμινές και όχι του βεληνεκούς που φαίνονται στις φωτογραφίες, όπως ο ίδιος επί λέξει ανάφερε: «Ήταν μηδαμινές οι ζημιές που έγιναν, με τα βαθουλώματα που αφήσαμε, ήταν ζήτημα δύο πλακάκια να μπουν και έναν γύρο σπάτουλα, η οποία ήταν να σπατουλάρει και έναν γύρο μπογιά, να τελειώσει». Κατά την αντεξέτασή του, συμφώνησε ότι πριν ενοικιάσει ο γαμπρός του το ακίνητο, ο χώρος αποτελείτο από 2 καταστήματα, τα οποία χωρίζονταν από ένα τοίχο. Τον τοίχο αυτό τον αφαίρεσε και μπήκαν «blinds» και μια πόρτα. Ο ίδιος πήγε και αφαίρεσε τα «blinds» και την πόρτα με αποτέλεσμα να μείνει μια τρύπα, «Αφαίρεσα το blind και την πόρτα, ώσπου έμεινε μια τρύπα τζιαμέ». Διαφωνεί όμως με τη θέση του ενάγοντα ότι οι ζημίες που προκληθήκαν ήταν ύψους €9.
- Σε σχέση με τις πινακίδες που παραπονείται η εναγομένη ότι αφαιρέθηκαν και υπέστησαν ζημίες, ως προς το μόνο που μπορούσε να τοποθετηθεί ο μάρτυρας ήταν ότι είδε ότι αφαιρέθηκαν. Ακολούθησε η μαρτυρία του XXXXX Ανδρέου, πολιτικού μηχανικού εγγεγραμμένου στο ΕΤΕΚ, ο οποίος ήταν το άτομο που ανέλαβε τη μελέτη και συντονισμό των εργασιών ανακαίνισης του ακινήτου το
- Ο χώρος αποτελείτο από 2 καταστήματα, τα οποία χώριζε ένα τοίχος. Μέρος του τοίχου αυτού κατεδαφίστηκε. Εξήγησε τη διαρρύθμιση του χώρου όπως αυτή έγινε μετά την ανακαίνιση και την ενοποίηση των δύο καταστημάτων. Όλες οι αλλαγές που έγιναν ήταν εν γνώση του ιδιοκτήτη και χωρίς να υπάρξει οποιοδήποτε παράπονο από αυτόν κατά την εξέλιξη των εργασιών. Η θέση του ήταν ότι δεν έγινε στο ακίνητο η οποιαδήποτε εργασία η οποία να είναι σε αντίθεση με τις άδειες (πολεοδομική και οικοδομής). Με αναφορά στο τεκμήριο 7, δηλαδή την προσφορά που έλαβε ο ενάγοντας για αποκατάσταση των ζημιών, αυτός την αμφισβητεί, λόγω του ότι, μεταξύ άλλων, δεν γίνεται αναφορά σε ποσότητες, τιμές μονάδων ούτε και τα ποσά αυτά δικαιολογούνται. Επίσης, με αναφορά στις φωτογραφίες τεκμήριο 3, σημειώνει ότι δεν υπήρχε λόγος για αφαίρεση όλων των κεραμικών και εξηγεί το λόγο της πεποίθησής του αυτής. Η θέση του αναφορικά με τις ζημίες, την αποκατάστασή του και το ύψος των εξόδων αυτός, προκύπτει από όσα βλέπει στις φωτογραφίες. Δεν ξέρει να πει ποια ήταν κατάσταση του ακινήτου με την αποχώρηση της εναγομένης, εφόσον δεν επισκέφτηκε το ακίνητο τότε. Αν και ο μάρτυρας, ως προς τα επίδικα γεγονότα, ως ο ίδιος κατέθεσε είχε περιορισμένη και συγκεκριμένη γνώση, παρόλαυτα αντεξετάστηκε εκτενώς για ζητήματα άλλα, εκτός των επιδίκων και για τα οποία ο ίδιος δεν είχε ιδία γνώση. Δεν θα επεκταθώ στα ζητήματα αυτά, εφόσον δεν έχουν καμία σημασία για την εξέλιξη της απόφασης. Ακολούθησε η μαρτυρία του διευθυντή της εναγομένης εταιρείας XXXXX Θωμά. Αναφέρεται στα της συνεργασίας του με τον ενάγοντα, στις εργασίες ανακαίνισης που έκανε, στις εξωτερικές εργασίες που έγιναν το έτος 2006, κατά τη διάρκεια των οποίων ο ενάγοντας έκανε ζημίες στις πινακίδες του ύψους ΛΚ385,25 ως, όπως ισχυρίζεται, φαίνεται από τα δύο τιμολόγια τα οποία κατέθεσε ως τεκμήριο
- Το έτος 2006 και εξαιτίας των εργασιών που γίνονταν από τον ενάγοντα εξωτερικά του ακινήτου, ανταλλάγησαν επιστολές μεταξύ των μερών. Από τη μία η εναγομένη ζητούσε την παύση της οχληρίας που προκαλείτο από τις εργασίες εξωτερικά του ακινήτου και από την άλλη ο ενάγοντας ενημέρωνε ότι επιθυμούσε τη λήξη της ενοικίασης του υποστατικού από την εναγομένη. Η εναγομένη δεν έφυγε από το υποστατικό τότε, αλλά ο διευθυντής της ένοιωθε ότι θα ήταν καλύτερα εάν εύρισκε άλλο μέρος να στεγαστεί η εναγομένη εταιρεία. Όντως, το Φεβρουάριο 2009 ενημέρωσε τον ενάγοντα προφορικά και στις 5/3/2009 του απέστειλε επιστολή για τερματισμό της ενοικίασης. Θα παρέδιδε το ακίνητο 24/3/
- Ο ενάγοντας επισκέφτηκε το ακίνητο 15/3/2009 και ισχυρίστηκε ζημίες, πλην όμως ως ο μάρτυρας ισχυρίζεται δεν του ανάφερε ρητά τι επιδιορθώσεις ακριβώς επιθυμούσε και επιφυλάχθηκε να του απαντήσει. Επειδή όμως δεν του απαντούσε, ο μάρτυρας απέστειλε επιστολή στον ενάγοντα με την οποία τον καλούσε να παραλάβει το ακίνητο και τα κλειδιά. Είναι η θέση του ότι στις 15/3/2009 ο ενάγοντας δεν έβγαλε φωτογραφίες του ακινήτου και ότι οι φωτογραφίες του τεκμηρίου 3, δεν μπορούν να αναφέρονται στο χώρο ως είχε κατά την παράδοση του από την εναγομένη. Το ακίνητο τελικά το παρέδωσε αρχές Απριλίου. Το Μάιο ο ενάγοντας τον επισκέφτηκε στο καινούργιο του γραφείο και του έδωσε ποσό €640 έναντι ασφαλειών. Τον Αύγουστο 2009 το επισκέφτηκε εκ νέου προκειμένου να ακυρώσει την επαγγελματική του ασφάλεια. Κατά την επίσκεψή του το Μάιο, του έκανε αναφορά σε ζημίες και ζήτησε επαναφορά του ακινήτου στην κατάσταση που είχε πριν να το ενοικιάσει η εναγομένη. Η θέση του μάρτυρα υπήρξε ότι οι εργασίες που έκανε αναβάθμισαν το ακίνητο. Φεύγοντας από το ακίνητο η εναγομένη αφαίρεσε 2 συστήματα κλιματισμού, 2 πόρτες μαζί με τις κάσες τους και το γυάλινο διαχωριστικό μαζί με το «blind». Επισκέφτηκε ο ίδιος το ακίνητο μετά που το καθάρισε η σύζυγος και η πεθερά του. Ήταν καθαρό και καμία σχέση είχε με την εικόνα που παρουσιάζουν οι φωτογραφίες τεκμήριο
- Η αντεξέταση του υπήρξε εκτενής και πολύωρη. Θα προσπαθήσω να μεταφέρω όσο πιο συνοπτικά γίνεται τις κυριότερες παραμέτρους της και όσες σχετίζονται με τα επίδικα θέματα. Αναφορικά με το ζήτημα των ποσών που αναφέρονται στην αναταπαίτηση, του επισημάνθηκε ότι αυτά αφορούν κατ΄ ισχυρισμό ζημίες τις οποίες υπέστη η εναγομένη το έτος 2006 και πρώτη φορά κάνει αναφορά σε αυτές το έτος 2009 με επιστολές του το έτος 2009, στις οποίες μάλιστα υπάρχει διάσταση στα ποσά που ζητεί. Ο μάρτυρας απέφυγε να απαντήσει και παρέπεμψε στον τότε δικηγόρο του, ο οποίος ήταν ο συντάκτης των επιστολών αυτών. Είχε στείλει και το 2006 επιστολή αναφορικά με την οχληρία που προκαλείτο από τις εργασίες εξωτερικά του υποστατικού. Η θέση του δικηγόρου του ενάγοντα υπήρξε ότι οι εργασίες έγιναν προκειμένου να διορθωθούν υγρασίες που υπήρχαν στο κτήριο και αυτές έγιναν κατόπιν αιτήματος της εναγομένης. Του υποδείχθηκε επίσης ότι σύμφωνα με το ενοικιαστήριο συμβόλαιο, η εναγομένη είχε υποχρέωση όταν θα παρέδιδε το ακίνητο να το παραδώσει στην κατάσταση στην οποία το παρέλαβε. Η θέση του μάρτυρα ήταν ότι έκανε αναβαθμίσεις στο ακίνητο και ότι το παρέδωσε σε καλύτερη κατάσταση από ότι ήταν όταν το παρέλαβε. Όταν έφευγε προσέγγισε τον ενάγοντα και του είπε να συμφωνήσουν ένα ποσό να δώσει ο ενάγοντας προκειμένου να μην αφαιρέσει τίποτε φεύγοντας. Εφόσον ο ενάγοντας δε συμφώνησε προχώρησε με τις αφαιρέσεις που αναφέρει στη γραπτή του δήλωση. Δεν έκανε ζημίες και η εικόνα που είχε το ακίνητο όταν το παρέδωσε δεν έχει καμία σχέση με την εικόνα που προσπαθεί να παρουσιάσει ο ενάγοντας με τις φωτογραφίες που κατέθεσε τεκμήριο
- Επισήμανε δε, ότι το ακίνητο εξωτερικά τουλάχιστον ακόμα μέχρι σήμερα είναι με τις αλλαγές που έκανε ο ίδιος. Όπως ήδη καταγράφω η μαρτυρία υπήρξε δαιδαλώδης, επεκτάθηκε σε ζητήματα άλλα από τα επίδικα. Για την εξαγωγή συμπερασμάτων και ευρημάτων τα οποία θα είναι καθοριστικά για την επίλυση της διαφοράς, η μαρτυρία που χρήζει αξιολόγησης είναι μόνο αυτή η οποία είναι συνυφασμένη με τα επίδικα ζητήματα. Οδηγός βεβαίως στο έργο αυτό δεν μπορεί να είναι παρά τα δικόγραφα (βλ. ALEXANDROS EVANGELOU CAMERA HOUSE LTD κα ν. MINERVA FINANCE & INVESTMENTS LTD
(2004)1 ΑΑΔ 1374). Προχωρώ να εξετάσω την επίδικη διαφορά, σε συνάρτηση με τις θεραπείες που ζητεί εκάστη πλευρά, εφόσον αυτονόητο είναι ότι δεν θα αποδοθούν ή εξεταστούν θεραπείες άλλες από αυτές που ζητούνται. Ο ενάγοντας ζητεί δυο θεραπείες, αφενός μεν €9.660 ποσό το οποίο έδωσε για αποκατάσταση των ζημιών που του προκάλεσε η εναγομένη στο ακίνητο, αφετέρου δε ποσό €3.330 ως ποσό το οποίο απώλεσε ένεκα της αδυναμίας του να ενοικιάσει το ακίνητο τους 10 μήνες που διήρκεσε η διαδικασία αποκατάστασης των ζημίων. Επομένως, προκειμένου ο ενάγοντας να δικαιούται στις θεραπείες που επιζητεί, θα πρέπει να αποδείξει ότι οι κατ' ισχυρισμό ζημίες προκλήθηκαν από την εναγομένη και ότι κατέβαλε το αξιούμενο ποσό προς αποκατάστασή τους. Αναφορικά με το ποσό των ενοικίων θα πρέπει να αποδείξει ότι το ακίνητο παρέμεινε χωρίς ενοικιαστή για περίοδο 10 μηνών, λόγω του ότι ξεκίνησαν άμεσα οι εργασίες αποκατάστασης και απαιτήθηκε χρονικό διάστημα 10 μηνών για την αποπεράτωσή τους. Από την πλευρά της η εναγομένη προκειμένου να δικαιούται στα ποσά τα οποία ζητεί, ήτοι €10.000 απώλεια εισοδημάτων, €315 καταστροφή πινακίδας και τοποθέτηση οικοδομικών σωλήνων, €2.000 έξοδα πρόωρης μετακόμισης και €75 μεταφορά επιγραφών, θα πρέπει επίσης να αποδείξει τις πιο πάνω ζημίες. Αναφορικά με τις ζημίες αυτές δεν διαφεύγει την προσοχή μου ότι, οι εν λόγω ζημίες έχουν γίνει το έτος 2006 και η εναγομένη πρώτη φορά κάνει μια γενική και αόριστη αναφορά σε αυτές το έτος 2009 με την επιστολή τεκμήριο 27 και πρώτη φορά αναφέρεται σε συγκεκριμένες ζημίες με την ανταπαίτηση και αφού ο ενάγοντας πρόβαλε τις δικές του απαιτήσεις για τις ζημίες στο υποστατικό του. Περιττό να αναφέρω ότι σύμφωνα με τη νομολογία οποιοσδήποτε επικαλείται και ζητεί επιδίκαση ειδικών ζημιών, θα πρέπει να τις καταγράφει συγκεκριμένα στο δικόγραφό του και να τις αποδεικνύει αυστηρά. Επί του ζητήματος αυτού θα επανέλθω πιο κάτω. Κατ΄ αρχάς σημειώνω ότι, συνιστά κοινό έδαφος ότι ο ενάγοντας ενοικίασε στην εναγομένη το ακίνητο σύμφωνα με το ενοικιαστήριο έγγραφο τεκμήριο 1, το οποίο κατείχε μέχρι και το έτος
- Επίσης κοινά αποδεκτό είναι και το γεγονός ότι ο ενάγοντας το έτος 2006 έκανε εργασίες εξωτερικά του ακινήτου. Εκείνη την περίοδο η εναγομένη του απέστειλε επιστολή, παραπονούμενη για κατ΄ ισχυρισμό οχληρία και εκείνη την περίοδο είναι που ο ενάγοντας ζήτησε από την εναγομένη όπως παραδώσει πίσω το ακίνητο. Τελικά η εναγόμενη εξακολουθούσε να κατέχει το ακίνητο για ακόμα 3 έτη μέχρι και το 2009, όταν με δική της πρωτοβουλία αποχώρησε από το ακίνητο. Κατά την αποχώρησή της και οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι αφαίρεσε δύο πόρτες με τις κάσες, κλιματιστικά, διαχωριστικό με «blinds». Ο ενάγοντας ισχυρίζεται ότι έχουν προκληθεί περαιτέρω ζημίες, η εναγομένη απορρίπτει τους ισχυρισμούς αυτούς και επικαλείται ζημίες που έχει υποστεί το έτος
- Τα αμέσως πιο πάνω συνιστούν και διαπιστώσεις μου. Έχοντας καταγράψει την κοινά αποδεκτή μαρτυρία προχωρώ αμέσως στην αξιολόγηση των μαρτύρων. Ομολογουμένως ο ενάγοντας προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Κατάθεσε ξεκάθαρα αναφορικά με τις συνθήκες που περιβάλλαν τη σχέση του με την εναγομένη εταιρεία και συγκεκριμένα με το διευθυντή αυτής. Προφανώς η σχέση τους κλονίσθηκε το έτος 2006, όταν ο ενάγοντας έκανε εργασίες εξωτερικά του ακινήτου. Η θέση του ότι διαπίστωσε τις ζημίες τις οποίες αναφέρει μετά που η εναγομένη εγκατέλειψε το ακίνητο, όπως αυτές φαίνονται στις φωτογραφίες που έλαβε, είναι αποδεκτή. Ούτως ή άλλως η ζημίες αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό σε συνάρτηση με τις αφαιρέσεις που η εναγομένη παραδέχεται και ισχυρίζεται ότι έκανε. Πέραν τούτου θα ήταν, ας μου επιτραπεί η έκφραση, τουλάχιστον παρανοϊκό, να παραλάμβανε ο ενάγοντας το ακίνητο στην καλή κατάσταση που ισχυρίζεται η εναγομένη ότι παρέδωσε και να του προκαλούσε από μόνος του τις ζημίες που αποτυπώνονται στο τεκμήριο
- Ζήτησε προσφορά για αποκατάσταση των ζημίων αυτών και έλαβε την τελική προσφορά τεκμήριο 7, σύμφωνα με την οποία προχώρησε και πλήρωσε το ποσό των €9.
- Για εκείνο που δεν ικανοποίησε είναι αναφορικά με το χρονικό διάστημα που κατ' ισχυρισμό παρέμεινε χωρίς ενοικιαστή το ακίνητο και αυτός παρέμεινε χωρίς το σχετικό εισόδημα. Δεν υπάρχει καμία μαρτυρία που να υποστηρίζει ότι οι ζημίες ήταν τέτοιας έκτασης που να δικαιολογούν την παρέλευση 10 μηνών για την αποκατάστασή τους. Το ότι οι ζημίες αποκαταστάθηκαν το έτος 2010 δε σημαίνει ότι γίνονταν εργασίες για τόσο χρονικό διάστημα. Για το πότε έκανε αποδεκτή την προσφορά ο ενάγοντας και πότε ξεκίνησαν και πόσο διήρκεσαν οι εργασίες, επίσης δεν υπάρχει μαρτυρία. Η απαίτησή του ως προς το σημείο αυτό δεν αποδεικνύεται. Ο δεύτερος μάρτυρας για τον ενάγοντα, ήρθε στο Δικαστήριο προκειμένου να επιβεβαιώσει το ύψος των ζημίων στο ακίνητο, ως τα ποσά τα οποία ο ίδιος υπολόγισε. Ομολογουμένως ο τρόπος υπολογισμού του δεν έπεισε, εφόσον αυτός δεν στηρίζεται σε κάποια μέθοδο υπολογισμού ούτε και εξήγησε από που προκύπτουν τα ποσά τα οποία ανάφερε. Πλην όμως, παραμένει γεγονός, όσο και εάν ο τρόπος υπολογισμού των ποσών είναι τρωτός, ότι η εταιρεία ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, προκειμένου να επιδιορθώσει τις ζημίες στο ακίνητο του ενάγοντα ζήτησε την καταβολή ποσού €9.660, ποσό το οποίο ο ενάγοντας αποδέχτηκε και πλήρωσε προκειμένου να αποκατασταθούν οι ζημίες τις οποίες προκάλεσε η εναγομένη. Σε σχέση με τους μάρτυρες για την υπεράσπιση, θα ξεκινήσω με το δεύτερο μάρτυρα τον πολιτικό μηχανικό XXXXX Ανδρέου. Η μαρτυρία του ουδέν προσφέρει στα επίδικα ζητήματα. Ήρθε προκειμένου να μαρτυρήσει αναφορικά με την κατάσταση του ακινήτου μετά την ανακαίνιση το έτος 1999, κάτι το οποίο είναι εντελώς αδιάφορο και άσχετο με την υπό εξέταση αγωγή εφόσον ζητούμενο είναι η κατάσταση του ακινήτου μετά την αποχώρηση της εναγομένης το 2009, κατάσταση την οποία δεν γνώριζε. Επίσης άσχετη είναι η μαρτυρία του και σε σχέση με την ανταπαίτηση, η οποία αφορά είτε σε ζημίες που κατ' ισχυρισμό υπέστη η εναγομένη το έτος 2006, είτε σε ζημίες πρόωρης μετακόμισης για τις οποίες και πάλι ο μάρτυρας δεν γνώριζε και δεν ανέφερε τίποτε. Ο πρώτος μάρτυρας για την εναγομένη, XXXXX Κωνσταντίνου, πεθερός του ενάγοντα, με άφησε με την εντύπωση ότι ήρθε στο Δικαστήριο ξεκάθαρα για να βοηθήσει τον γαμπρό του, διευθυντή της εναγομένης εταιρείας. Δεν θα έλεγα ότι είπε ψέματα στο Δικαστήριο αλλά με τη μαρτυρία του, έδωσε μια μάλλον εξωραϊσμένη εικόνα της κατάστασης στο ακίνητο. Στην παράγραφο 4 και 5 της Γραπτής του Δήλωσης (Έγγραφο Β), κάνει αναφορά στο ότι τα καταστήματα ήταν δύο, στο διαχωριστικό τοίχο που χαμήλωσε 150 πόντους και τοποθετήθηκαν πάνω από αυτόν και μέχρι το ταβάνι «blinds». Τοποθετήθηκαν επίσης 2 πόρτες. Πριν την ανακαίνιση υπήρχαν δύο τουαλέτες και μετά την ανακαίνιση παρέμεινε μια. Φεύγοντας η εναγομένη από το υποστατικό, πήγε ο ίδιος και αφαίρεσε τα «blinds», τις 2 πόρτες και τις κάσες τους. Ηλεκτρολόγος αφαίρεσε τα κλιματιστικά. Συμφωνεί λοιπόν, ότι αφαιρεθήκαν οι πόρτες και οι κάσες τους, παραδέχεται ότι αφαιρέθηκε το γυαλί και τα «blinds» εκεί που υπήρχε τοίχος και πλέον με την αφαίρεση δεν υπήρχε τοίχος. Συμφωνεί επίσης, ότι υπήρχαν κεραμικά που έχρηζαν διόρθωσης (η θέση του όμως ήταν ότι μπορούσαν εύκολα να διορθωθούν), συμφωνεί ότι έπρεπε να «πατσιαριστούν» και βαφτούν τοίχοι, πλην όμως αυτό ήταν «ψευτοδουλειά», ως ανέφερε κατά την αντεξέτασή του. Επομένως, με τη μαρτυρία του ο μάρτυρας αυτός, εκείνο που στην ουσία προσπαθεί να κάνει είναι να απαμβλύνει την εικόνα που παρουσιάζει ο ενάγοντας αναφορικά με την κατάσταση που επικρατούσε στο υποστατικό όταν έφυγε από εκεί η εταιρεία του γαμπρού του. Το διευθυντή της εναγομένης, δεν τον πίστεψα. Η εκδοχή των γεγονότων όπως προσπάθησε να την παρουσιάσει δεν έχει συνοχή, λογική ακολουθία και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Εξηγώ αμέσως. Ο μάρτυρας αυτός αποδέχεται ότι το συμβόλαιο ενοικίασης του ακινήτου, ήταν το τεκμήριο
- Συμφωνεί επίσης ότι όταν η εναγόμενη παρέλαβε το ακίνητο, ήταν δύο ξεχωριστά καταστήματα. Συμφωνεί ότι έκανε εσωτερικά εργασίες προκειμένου να τα ενοποιήσει. Εσωτερικά τα ενοποίησε, ρίχνοντας (χαμηλώνοντας) το μεταξύ τους τοίχο και βάζοντας «blinds». Φεύγοντας αυτά τα αφαίρεσε, πλην όμως δεν αποκατέστησε τον τοίχο. Επισημαίνω ότι ως το ενοικιαστήριο έγγραφο, οι προσθήκες στο ακίνητο θα ήταν ιδιοκτησία του ιδιοκτήτη, εάν όμως ο ιδιοκτήτης το ζητούσε η εναγομένη είχε υποχρέωση να παραδώσει το ακίνητο ως το παρέλαβε (βλ. τεκμήριο 1, όρος 6). Η εναγομένη ουδέν από τα δύο πιο πάνω έπραξε. Ούτε τις προσθήκες άφησε, ούτε το υποστατικό επανάφερε στην κατάσταση που είχε πριν τις τροποποιήσεις. Ο ίδιος στην παράγραφο 9 της Γραπτής της Δήλωσης, Έγγραφο Δ, αναφέρει ότι με την αποχώρησή της εναγομένης από το υποστατικό, πρότεινε στον ενάγοντα να διαπραγματευτούν και συμφωνήσουν κάποιο ποσό για να του αφήσει στο ακίνητο τα 2 συστήματα κλιματισμού, τις πόρτες από ξύλο κερασιάς μαζί με τις κάσες, το διπλό γυαλί μέσα στο οποίο υπήρχαν τα «blinds». Ο ενάγοντας δεν του έκανε καμία πρόταση και τότε αφαίρεσε τις πιο πάνω προσθήκες. Παραδέχεται επίσης ότι δεν έκανε οποιεσδήποτε εργασίες αποκατάστασης στο ακίνητο, εφόσον ο ενάγοντας ουδέποτε του προσδιόρισε, ως ισχυρίζεται, τι εργασίες ήθελε να κάνει και εφόσον, ως επίσης ισχυρίζεται, αναβάθμισε το ακίνητο σε σχέση με το πως ήταν όταν το παρέλαβε (βλ. παράγραφο 13 Γραπτής του Δήλωσης, Έγγραφο Δ). Ισχυρίζεται δε ότι παρέδωσε το υποστατικό σε καλύτερη κατάσταση από ότι το παρέλαβε. Ουδέν προσέφερε προς απόδειξη αυτού. Το αμέσως πιο πάνω το αναφέρω σε συνάρτηση με το ότι ο εναγόμενος δείχνει να έχει μια τάση να λαμβάνει φωτογραφίες, τις οποίες και παρουσίαζε προς επίρρωση των ισχυρισμών του. Έλαβε φωτογραφίες του ακινήτου ως είχε εξωτερικά και εσωτερικά πριν την ανακαίνιση που έκανε το έτος 1999 (τεκμήριο 15), παρουσίασε φωτογραφίες του υποστατικού μετά την ανακαίνιση (τεκμήριο 28), έλαβε φωτογραφίες του ακινήτου κατά τη διάρκεια των εργασιών που έκανε εξωτερικά ο ενάγοντας το έτος 2006 (τεκμήριο 29), έλαβε φωτογραφίες του χώρου ως αυτός είχε το 2008 (τεκμήριο 30) και έλαβε φωτογραφία του κτηρίου εξωτερικά ως είχε μετά την αποχώρησή της εναγομένης από το ακίνητο (τεκμήριο 31). Για τη μόνη περίοδο που δεν πήρε φωτογραφίες, ήταν πριν παραδώσει τα κλειδιά, όταν αφαίρεσε «προσεκτικά», ως ισχυρίζεται, τις προσθήκες και καθάρισε το ακίνητο. Πράγμα παράδοξο θα έλεγα, εφόσον εάν έδειχνε την ίδια επιμέλεια να λαμβάνει φωτογραφίες και εκείνη την περίοδο, εύκολα θα μπορούσε να αποδείξει και το αληθές των ισχυρισμών του, ότι δηλαδή δεν υπήρχαν ζημίες. Πόσο μάλλον, όταν ο ισχυρισμός για ζημίες έγινε από τον ενάγοντα, ενώ ακόμα το ακίνητο ήταν στην κατοχή της εναγομένης. Όπως προκύπτει από το τεκμήριο 2 και σύμφωνα με τα όσα ο μάρτυρας αυτός ανέφερε, η εναγομένη ήταν έτοιμη να παραδώσει το ακίνητο στον ενάγοντα, από το Μάρτη 2009, ο οποίος το επιθεώρησε και δεν το παραλάμβανε εάν η εναγομένη δεν αποκαθιστούσε τις ζημίες. Εάν ήταν αληθής η θέση ότι δεν υπήρχαν ζημίες σε αυτό, πολύ απλά θα μπορούσε να το αποθανατίσει στην κατάσταση του ως είχε τη στιγμή που το παρέδιδε. Από την πλευρά της εναγομένης και με αναφορά στην ανταπαίτησή της, παρατηρώ ότι οι οποιεσδήποτε αξιώσεις για ζημίες πρώτη φορά αναδεικνύονται μετά που ο ενάγοντας πρόβαλε τις δικές του αξιώσεις το έτος
- Οι ζημίες που επικαλείται η εναγομένη αφορούν στο έτος
- Ανατρέχοντας στην επιστολογραφία της περιόδου εκείνης, σχετικά είναι τα τεκμήρια 22 και 23, εύκολα διαπιστώνεται ότι η εναγομένη δεν επικαλείται, οποιεσδήποτε από τις δικογραφημένες με την ανταπαίτηση, ζημίες την περίοδο εκείνη οι οποίες να προκλήθηκαν από τις εργασίες ή εξαιτίας αυτών. Η επίκληση τους στο στάδιο που η εναγομένη επέλεξε να τις προωθήσει, μάλλον σε εκ των υστέρων σκέψεις παραπέμπουν παρά σε ειλικρινή απαίτηση αποκατάστασης ζημίας. Επίσης η εναγομένη με την υπεράσπισή της εγείρει απαίτηση για αποζημιώσεις, οι οποίες αφορούν κατ' ισχυρισμό παραβιάσεις του συμβολαίου από τον ενάγοντα το έτος
- Πλην όμως επισημαίνω, ότι το έτος 2006 ο ενάγοντας είχε ζητήσει από την εναγομένη να αποχωρήσει από το ακίνητο με επιστολές τερματισμού και η εναγομένη απέρριπτε το αίτημα αυτό του εναγομένου. Εύλογα γεννάται το ερώτημα, πως είναι δυνατόν να υπάρχουν ζημίες για παραβιάσεις συμβολαίου, αυτός που ζητάει τον τερματισμό να είναι το «υπαίτιο» μέρος και η εναγόμενη να μη φεύγει από το υποστατικό σε εκείνο το χρονικό διάστημα να μην επικαλείται ζημίες και να εγείρει ζήτημα ζημίων 3 έτη μετά. Από τη μαρτυρία ενώπιον μου ικανοποιούμαι ότι στο ακίνητο έχουν προκληθεί ζημίες από την εναγομένη, όπως αυτές καταγράφονται στην έκθεση απαίτησης. Επισημαίνω και το αυτονόητο ότι, από όλες τις ζημίες που αναφέρθηκαν με τη μαρτυρία, σε εκείνες που θα επικεντρωθώ είναι σε αυτές που ο ενάγοντας αναφέρει με τα δικόγραφά του και για τις οποίες έλαβε προσφορά για την αποκατάσταση και για τις οποίες ζητεί θεραπεία μέσω της αγωγής του. Οι ζημίες αυτές και οι εργασίες που χρειάστηκε να γίνουν είναι:
- Χαλάσματα και Χτίσιμο Εσωτερικά
- Πελεκανικά 2 πόρτες και 2 κάσες
- Υδραυλικά
- Ηλεκτρολογικά
- Μπογιατίσματα, Σπάτουλες και «πάτσιες»
- Αγορά μπογιές και σπάτουλες
- Διαχωριστικές γυψοσανίδες
- Αφαίρεση, αγορά και τοποθέτηση κεραμικών σε 2 δωμάτια
- Χαλάσματα και επιδιορθώσεις στην πρόσοψη
- Αλουμίνια Προκειμένου να επανέλθει το ακίνητο σε κατάσταση που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και πάλι χρειαζόταν να γίνουν οι πιο πάνω εργασίες προς αποκατάσταση των ζημιών. Για τα πιο πάνω, έλαβε προφορά από την ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, για ποσό €9.660, το οποίο ο ενάγοντας πλήρωσε στην εταιρεία αυτή (τεκμήριο 10 και 11). Ως γεγονός το ότι ο ενάγοντας έλαβε υπηρεσίες από την ΜΑΡΙΟΣ & ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΥΛΟΥ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ και πλήρωσε ποσό €9.660, επισημαίνω ότι αυτό παρέμεινε αναντίλεκτο. Τα αμέσως πιο πάνω συνιστούν και διαπιστώσεις μου και ως αποτέλεσμα αυτών η απαίτηση αναφορικά με το ποσό των €9.660, το οποίο καταβλήθηκε προς αποκατάσταση των ζημίων στο ακίνητο δεν μπορεί παρά να επιτύχει. Μια τελευταία παράμετρος που θα ήθελα να θίξω είναι η ακόλουθη. Κατά το στάδιο αντεξέτασης του ενάγοντα αλλά και του δεύτερου μάρτυρα, η εναγομένη επέλεξε πορεία υπεράσπισης αμφισβήτησης και του ύψους των ζημίων και του ορθού υπολογισμού αυτών. Επιλογή η οποία είναι αντιφατική με την έτερη θέση που προώθησε ότι η ίδια δεν προκάλεσε ζημίες στο ακίνητο. Είτε η θέση της είναι ότι δεν προκάλεσε καμία ζημία στο ακίνητο και επομένως δεν έχει καμία ευθύνη για αποκατάσταση αυτών είτε αποδέχεται τις ζημίες και διαφωνεί ως προς το ύψος αυτών και τη μεθοδολογία υπολογισμού τους. Αναφορικά με το ποσό των €3.330 ως απολεσθέντα ενοίκια, ο ενάγοντας φείδεται λεπτομερειών και αναφορών με τη μαρτυρία του. Το ότι το υποστατικό παρέμεινε χωρίς ενοικιαστή για περίοδο 10 μηνών δεν μπορεί κατ΄ αναγκήν να αποδοθεί στην εναγομένη. Δεν αναφέρεται ο ενάγοντας στο πότε ακριβώς ξεκίνησαν οι εργασίες αποκατάστασης και γιατί ήταν απαραίτητο το χρονικό διάστημα των 10 μηνών προς αποκατάσταση των ζημίων. Από τη Γραπτή του Δήλωση, Έγγραφο Α, προκύπτει ότι τη σχετική εντολή για αποκατάσταση των ζημίων την έδωσε μετά το Σεπτέμβριο
- Άφησε δηλαδή να παρέλθουν τουλάχιστον 4 μήνες από το Μάιο, μήνα που θέτει ως ορόσημο για την έναρξη των 10 μηνών που απαιτεί για να δώσει οδηγίες για αποκατάσταση. Λέω τουλάχιστον, γιατί στη Γραπτή του Δήλωση στην παράγραφο 12 και 13 αναφέρει ότι οδηγίες για έναρξη εργασιών αποκατάστασης έδωσε μετά από την επιστολή της εναγομένης 9/9/2009, χωρίς να είναι σαφής ως προς το πότε ήταν που έδωσε τις σχετικές οδηγίες. Η γενική και αόριστη επίκληση ζημίας €3.330 ως απολεσθέντα ενοίκια, χωρίς ο ενάγοντας να καταδεικνύει πώς και με βάση ποια κριτήρια κατέληξε στο ποσό της ζημιάς, δεν είναι ικανοποιητική προκειμένου να στοιχειοθετήσει τη συγκεκριμένη του απαίτηση (Bonham Carter v. Hide Park Hotel Ltd. [1948] 64 T.L.R. 177). Η απαίτηση του ενάγοντα για το ποσό των €3.330 δεν έχει αποδειχθεί. Προχωρώ να εξετάσω την ανταπαίτηση, η οποία συνίσταται σε: Α. Ειδικές Αποζημιώσεις €12.390:
- Απώλειες εισοδημάτων €10.000
- Καταστροφή διαφημιστικής πινακίδας και τοποθέτησης οικοδομικών σωλήνων €315
- Έξοδα πρόωρης μετακόμισης €2.000
- Μεταφορά επιγραφών (χωρίς να γίνει τοποθέτηση) €75 Β. Γενικές Αποζημιώσεις: Για οχληρία και παράνομη επέμβαση Γ. Άλλη ζημία: €362,50 απλήρωτα ασφάλιστρα. Ως προς το ποσό των €10.000 για απώλειες εισοδημάτων λακωνικά αναφέρω ότι ουδείς τέτοιος ισχυρισμός προωθήθηκε με τη μαρτυρία της εναγομένης. Για τη διαφημιστική πινακίδα, επίσης η εναγομένη δεν πείθει. Δεν προβάλλει τον ισχυρισμό της αυτό, κατά το χρονικό διάστημα για το οποίο παραπονείται για τη ζημία. Ο πρώτος μάρτυρας για τη εναγομένη, δεν αναφέρει οτιδήποτε για ζημία της πινακίδας. Το μόνο που λέει είναι ότι είδε τον ενάγοντα να την αφαιρεί (παράγραφο 6 της Γραπτής του Δήλωσης, Έγγραφο Β). Το ότι ο ενάγοντας αφαίρεσε την πινακίδα, κατά τη διάρκεια των εργασιών εξωτερικά του κτηρίου, αυτό δε σημαίνει ότι της προκάλεσε τη ζημία που ισχυρίζεται ο διευθυντής της εναγομένης. Δεν διαφεύγει μάλιστα την προσοχή μου, ότι το τεκμήριο 20 το οποίο παρουσίασε προς επίρρωση του ισχυρισμού του για τη ζημία στην πινακίδα, δεν αναφέρεται σε επισκευή της πινακίδας όπως ο ίδιος διατείνεται στην παράγραφο 4 της Γραπτής του Δήλωσης, Έγγραφο Δ, αλλά σε ανακατασκευή και service της πινακίδας. Μάλιστα στην εν λόγω παράγραφο όπου αναφέρεται στην κατ' ισχυρισμό ζημία της πινακίδας, το μόνο που λέει είναι ότι ο ενάγοντας: «...μου ζήτησε να κατεβάσει ο ίδιος για δύο-τρεις μέρες τις πινακίδες της Εταιρείας, κάνοντας μάλιστα και ζημιά σε αυτές ύψους 385,25 όπως φαίνεται στα τιμολόγια επισκευής που καταθέτω ...». Εφόσον του ζητήθηκε να κατεβούν οι πινακίδες και εφόσον είχε ενημερωθεί ότι θα έπρεπε να κατεβούν οι πινακίδες και εφόσον ο ίδιος δεν αναφέρει ότι διαφώνησε με αυτό το ενδεχόμενο, γιατί δεν τις κατέβασε ο ίδιος, γιατί επέτρεψε στον ενάγοντα να τις κατεβάσει ο ίδιος, γιατί δεν επέβλεψε την ώρα που κατέβαιναν και εάν έγιναν ζημίες γιατί δεν αντέδρασε αμέσως και περίμενε 3 έτη; Δεν πείθει η εκδοχή της εναγομένης σε σχέση με τη συγκεκριμένη κατ' ισχυρισμό ζημία. Η εναγομένη προωθεί απαίτηση για έξοδα €2.000 για πρόωρη μετακόμιση. Πέραν του ότι ουδεμία μαρτυρία παρουσίασε προς απόδειξη της απαίτησης της αυτής, υπενθυμίζω και το οξύμωρο ότι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που η ίδια η εναγομένη προβάλλει, η εναγομένη με δική της πρωτοβουλία εγκατέλειψε το ακίνητο, ειδοποίησε προφορικά ως ισχυρίζεται τον ενάγοντα και του έστειλε ως προς τούτο και σχετική επιστολή (τεκμήριο 2). Πως μπορεί να είναι πρόωρη μια μετακόμιση την οποία η ίδια επέλεξε καθορίζοντας μάλιστα και το χρονικό διάστημα αποχώρησης της από το ακίνητο; Ζητεί επίσης και €362,50 απλήρωτα ασφάλιστρα. Για τα κατ' ισχυρισμό απλήρωτα ασφάλιστρα ουδέν παρουσίασε, είτε τιμολόγιο, είτε κατάσταση λογαριασμού που να τεκμηριώνει την εν λόγω απαίτησή του. Υπενθυμίζω ότι είναι δεδομένη η αρχή της νομολογίας ότι οι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει να καταγράφονται με ακρίβεια στο δικόγραφο και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και αυστηρότητα (Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους
(1997)1 Α.Α.Δ. 396 και Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου
(2008)1 Α.Α.Δ. 1083, Μ.Σ. ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ & ΣΙΑ ΛΤΔ κ.α. ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 378/2009 και 386/2009, 10/7/2015). Η εναγομένη απέτυχε να τις αποδείξει. Ζητεί περαιτέρω αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση. Για το ζήτημα των αποζημιώσεων για παράνομη επέμβαση επισημαίνω ότι είναι καλά εμπεδωμένη η αρχή της νομολογίας ότι αν και το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης είναι αγώγιμο "per se", χωρίς δηλαδή να απαιτείται για τη στοιχειοθέτησή του η απόδειξη ζημίας, εν τούτοις η απουσία απόδειξης συγκεκριμένης ζημίας περιορίζει τον ενάγοντα σε ονομαστικές αποζημιώσεις μόνο. (Παπακόκκινου Bερεγγάρια Π. ως διαχειρίστρια της περιουσίας της Mαρούλλας Π. Παπακόκκινου κ.ά. ν. Δήμου Πάφου (Aρ. 1)
(1998)1 ΑΑΔ 634, Θρασυβούλουν. Άννα Βιολάρη
(2013)1 ΑΑΔ, 2119). Στην υπόθεση αυτή η εναγομένη ουδεμία συγκεκριμένη ζημία απόδειξε ή επικαλείται για παράνομη επέμβαση. Επομένως, ακόμα και εάν στοιχειοθετείται παράνομη επέμβαση, λόγω ακριβώς της μη απόδειξης ζημίας θα του επιδίκαζα μόνο ονομαστικές αποζημιώσεις. Προχωρώ να εξετάσω κατά πόσον έχει αποδειχτεί παράνομη επέμβαση. Το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης προσδιορίζεται στο άρθρο 43 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. Το εν λόγω άρθρο προσδιορίζει τους τρόπους με τους οποίους δύναται να στοιχειοθετηθεί παράνομη επέμβαση, ήτοι (α) παράνομη είσοδο, (β) παράνομη πρόκληση ζημίας ή (γ) παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία με οποιοδήποτε τρόπο. Νοείται δε ότι, η εναγόμενη θα πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει γεγονότα τέτοια τα οποία να εμπίπτουν στα πιο πάνω προκειμένου να κριθεί όντως ότι υπάρχει παράνομη επέμβαση. Προς απόδειξη και στοιχειοθέτηση των πιο πάνω ούτε η γενική αναφορά στην ανταπαίτηση στην παράγραφο 10 μπορεί να κριθεί επαρκής, ούτε και η μαρτυρία που προσφέρθηκε αποκαλύπτει παράνομη επέμβαση του ενάγοντα και υποδεικνύω περαιτέρω πως η εναγομένη με την επιστολή της ημερομηνίας 19/9/2006, τεκμήριο 23, ούτε επικαλείται ή παραπονείται για παράνομη επέμβαση λόγω των εργασιών. Η εναγομένη δεν ισχυρίζεται ούτε και αποδεικνύει πρόκληση ζημίας. Κρίνω πως ούτε η κατ' ισχυρισμό παράνομη παρέμβαση έχει αποδειχθεί. Για να υπάρχει παράνομη επέμβαση απαιτείται αυτή να είναι άμεση ως προς την επηρεαζόμενη περιουσία, διαφορετικά δεν υπάρχει το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης αλλά ίσως ευθύνη για οχληρία ή αμέλεια. Σχετική αναφορά γίνεται στο Hallsbury's Laws of England, 3η έκδοση, τόμος 38, σελ. 740 παραγρ. 1205: «Where there is no act of direct intrusion on another person's property, liability in trespass does not arise though liability may arise in nuisance or negligence.» Προκειμένου να στοιχειοθετηθεί το αστικό αδίκημα της οχληρίας, θα πρέπει να αποδειχθεί αιτιώδης σύνδεση μεταξύ της οχληρίας και του ζημιογόνου αποτελέσματος με την έμφαση να είναι στη διακρίβωση της υπαίτιας συμπεριφοράς (fault) του εναγομένου και βεβαίως η ζημία θα πρέπει να δικογραφείται (βλέπε ενδεικτικά Χριστοδουλίδου Σταυρούλα κ.α. ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κα
(2008)1 ΑΑΔ 746). Στην παρούσα υπόθεση τα πιο πάνω δε συντρέχουν και επομένως κρίνω πως δε στοιχειοθετείται το αστικό αδίκημα της οχληρίας. Είναι, πιστεύω, ξεκάθαρο από τα πιο πάνω ότι, η ανταπαίτηση της εναγομένης δεν μπορεί να επιτύχει. Με βάση τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα XXXXX Πολυβίου και εναντίον της εναγομένης Θ ΚΑΙ Λ ΘΩΜΑΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΙΑ ΛΤΔ, για το ποσό των €9.660, πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Η απαίτηση του ενάγοντα για ποσό €3.330 ως απολεσθέντα ενοίκια και η ανταπαίτηση της εναγομένης για τους λόγους που αναφέρω πιο πάνω δεν έχουν αποδειχθεί και απορρίπτονται. Τα έξοδα όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή σύμφωνα με το σχετικό Διαδικαστικό Κανονισμό στην κλίμακα €2.000 - €10.000 και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγομένης. (Υπ) ............................................. Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο