Αφοί Σανταμά Αρχιτέκτονες Μηχανικοί ν. Ραδιοηλεκτρική Εταιρεία Κύπρου Λτδ, Αρ. Αγωγής: 3942/2010, 24/5/2018

Αφοί Σανταμά Αρχιτέκτονες Μηχανικοί ν. Ραδιοηλεκτρική Εταιρεία Κύπρου Λτδ, Αρ. Αγωγής: 3942/2010, 24/5/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A339 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Φούλια, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3942/2010 Μεταξύ: Αφοί Σανταμά Αρχιτέκτονες Μηχανικοί Ενάγοντες και Ραδιοηλεκτρική Εταιρεία Κύπρου Λτδ Εναγομένων Ημερομηνία: 24.5.2018 Για Ενάγοντες: κ. Α. Χρ. Μάγος για κ.κ. Ανδρέας Χρ. Μάγος & Συνεργάτες Για Εναγόμενους: κ. Κ. Κνώφου για κ.κ. Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ενάγοντες είναι αρχιτέκτονες και όπως είναι παραδεκτό και από τους εναγόμενους οι οποίοι είναι εταιρεία ασχολούμενη με εμπόριο ηλεκτρικών συσκευών, περί το έτος 2000 οι τελευταίοι τους ανέθεσαν να εκπονήσουν για λογαριασμό τους αρχιτεκτονικά σχέδια για ανέγερση αποθηκών σε ακίνητό τους στον Δήμο Λατσιών και να επιβλέψουν την υλοποίηση του έργου. Τελικά το εν λόγω έργο δεν υλοποιήθηκε και οι ενάγοντες αξίωσαν την πληρωμή τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων. Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η αμοιβή τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων καθορίστηκε δυνάμει της μεταξύ τους συμφωνίας σε ποσοστό 2% επί της συνολικής αξίας του έργου και επιπλέον σε ποσοστό 1% για την επίβλεψη της κατασκευής του έργου. Οι εναγόμενοι παραδέχονται ότι η αμοιβή των εναγομένων καθορίστηκε σε ποσοστό 2% για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων και 1% για την επίβλεψη της κατασκευής του έργου ως ισχυρίζονται και οι ενάγοντες. Το σημείο στο οποίο η δική τους θέση διαφέρει αυτής των εναγόντων είναι στον ισχυρισμό ότι συμφώνησαν με τους ενάγοντες ότι το κόστος ανέγερσης του έργου θα ήταν περίπου ΛΚ1.000.

1. Η άλλη θέση τους είναι ότι μετά που οι ίδιοι αποφάσισαν για οικονομικούς λόγους να μην προχωρήσουν στην υλοποίηση του έργου οι ενάγοντες έλαβαν στις 3.5.2007, πέραν των πληρωμών που προηγήθηκαν, το ποσό των ΛΚ11.500 προς πλήρη εξόφληση της αμοιβής τους και πως συμφώνησαν επίσης πως όταν στο μέλλον θα ανεγειρόταν το έργο τότε θα ελάμβαναν και το υπόλοιπο της αμοιβής τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων καθώς και την αμοιβή τους για την επίβλεψη της κατασκευής του έργου. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ Με την Έκθεση Απαίτησής τους οι ενάγοντες, ισχυρίζονται ότι είναι ομόρρυθμη εταιρεία, ασχολούνται με την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων, μελετών, στατικών υπολογισμών και με άλλες συναφείς εργασίες. Ισχυρίζονται ότι κατά ή περί τον Ιανουάριου του 2000 οι εναγόμενοι δυνάμει προφορικής συμφωνίας τους ανέθεσαν την αρχιτεκτονική μελέτη και εκπόνηση προσχεδίων και εν συνεχεία αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση οικοδομικού συγκροτήματος σε ακίνητο ιδιοκτησίας τους. Τους δόθηκαν οδηγίες σχετικά με τις απαιτήσεις των εναγομένων σε σχέση με τις διαστάσεις των χώρων και τη μορφή του κτιρίου. Συμφωνήθηκε ότι η επαγγελματική αμοιβή τους για τα προσχέδια και τα αρχιτεκτονικά σχέδια μέχρι την απόκτηση άδειας οικοδομής θα ήτο 2% επί της συνολικής αξίας του έργου για την οριστική μελέτη και θα περιελάμβανε τα απαραίτητα σχέδια και υπολογισμούς για την εξασφάλιση άδειας οικοδομής και 1% επί της συνολικής αξίας του έργου για την επίβλεψή του. Οι ενάγοντες ετοίμασαν προσχέδια αφού προηγουμένως προέβησαν σε ορισμένες αλλαγές που ζητήθηκαν από τους εναγόμενους και στη συνέχεια ετοίμασαν τελικά αρχιτεκτονικά σχέδια. Αφού τα εν λόγω σχέδια ελέχθηκαν και εγκρίθηκαν από τους εναγόμενους, οι οποίοι υπέγραψαν τη σχετική αίτηση και κατέβαλαν τα απαιτούμενα δικαιώματα, τα αρχιτεκτονικά σχέδια κατατέθηκαν στο Δήμο Λατσιών ο οποίος στις 19.2.2003 εξέδωσε τη σχετική Πολεοδομική άδεια την οποία και παρέλαβαν οι εναγόμενοι.Μετά την έκδοση της άδειας οικοδομής οι εναγόμενοι ζήτησαν προσφορές προς εκτέλεση του όλου έργου όπου η χαμηλότερη προσφορά που εδόθη ήταν για το ποσό των ΛΚ3.342.000 ήτοι €5.710.146 εις την οποία περιλαμβανόταν και ποσό εκ ΛΚ430.500 ήτοι €735.553 για απρόβλεπτες δαπάνες. Είναι ισχυρισμός των εναγόντων ότι για τις παρασχεθείσες υπηρεσίες τους δικαιούνται να πληρωθούν βάσει της μεταξύ τους συμφωνίας και/ή δυνάμει της χαμηλότερης προσφοράς το ποσό των ΛΚ58.230 ήτοι €99.492 πλέον 15% Φ.Π.Α. Ισχυρίζονται επίσης ότι οι εναγόμενοι μεταξύ των ημερομηνιών 22.5.2003 και 3.5.2007 κατέβαλαν διάφορα ποσά έναντι της συμφωνηθείσας αμοιβής των εναγόντων και απομένει οφειλόμενο το ποσό των ΛΚ18.063 ήτοι €30.863 πλέον €4.629 ως Φ.Π.Α. ήτοι συνολικά το ποσό των €35.492 το οποίο οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να τους καταβάλουν. Οι εναγόμενοι με την Υπεράσπιση και Ανταπαίτησή τους ισχυρίζονται ότι τον Ιανουάριο του 2000 ανέθεσαν στους ενάγοντες την εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων για την ανέγερση αποθήκης σε ακίνητο τους στα Λατσιά και ότι ήταν ρητός όρος της συμφωνίας τους ότι το κόστος ανέγερσης της εν λόγω αποθήκης θα ήταν γύρω στο ΛΚ1.000.000 και ότι τα σχέδια θα εγίνοντο κατά τέτοιο τρόπο και/ή θα υπήρχε η πρόνοια και/ή δυνατότητα για τμηματική ανέγερση της αποθήκης και ότι η αμοιβή των εναγόντων θα ήταν το 2% επί της συνολικής αξίας του έργου. Περαιτέρω συμφωνήθηκε ότι οι ενάγοντες θα ελάμβαναν και ποσοστό 1% επί της συνολικής αξίας του έργου ως αμοιβή για την επίβλεψη της κατασκευής του έργου όταν και/ή εάν τούτο θα κατασκευαζόταν. Ισχυρίζονται επίσης ότι κατά παράβαση των εντολών των εναγομένων και/ή της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας το κόστος ανέγερσης του έργου σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά έργα τα οποία εκπόνησαν οι ενάγοντες δεν ήταν γύρω στο ποσό των ΛΚ1.000.000 αλλά γύρω στα ΛΚ3.342.000 με ΛΚ3.772.000 και/ή σύμφωνα με τις προσφορές που έλαβαν οι εναγόμενοι το χαμηλότερο κόστος για την ανέγερση του έργου θα ήταν ΛΚ2.900.
2. Ισχυρίζονται ότι κατά ή περί τις 3.5.2007 κατέβαλαν στους ενάγοντες το ποσό των ΛΚ11.500 προς πλήρη εξόφληση της αμοιβής των εναγόντων και πως περαιτέρω συμφωνήθηκε πως όταν μελλοντικά το έργο θα ανεγειρόταν οι ενάγοντες θα ελάμβαναν και το υπόλοιπο της αμοιβής τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων καθώς και την αμοιβή τους για την επίβλεψη της κατασκευής του έργου. Ισχυρίζονται επίσης ότι κατέβαλαν σε διάφορες ημερομηνίες στους ενάγοντες το συνολικό ποσό των ΛΚ46.193 ήτοι €78.925,43 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. προς πλήρη και τελεία εξόφληση των εναγόντων και ότι στο εν λόγω ποσό περιλαμβάνεται το ποσό των ΛΚ1.693 το οποίο οι εναγόμενοι κατέβαλαν, κατόπιν οδηγιών των εναγόντων στον κ. XXXXX Ματέα αντί στους ιδίους προς εξόφληση οφειλής των εναγόντων προς τον κ. Ματέα με αντάλλαγμα οι ενάγοντες να πιστώσουν το ποσό αυτό στο χρέοςτων εναγομένων, κάτι το οποίο ισχυρίζονται ότι οι ενάγοντες παρέλειψαν να πράξουν και ως εκ τούτου οι εναγόμενοι ανταπαιτούν το εν λόγω ποσό των ΛΚ1.693,00 ή €2.892,
3. Οι ενάγοντες με την Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση αρνούνται ότι ετέθη όρος από τους εναγόμενους ως προς την αξιοποίηση του χώρου ούτε ανέλαβαν την ευθύνη ότι το κόστος ανέγερσης του έργου θα ήταν ύψους ΛΚ1.000.000 ούτε μπορούσαν να αναλάβουν ποτέ την ευθύνη όπως το κόστος του έργου δεν θα ξεπερνούσε το εν λόγω ποσό. Ισχυρίζονται επίσης ότι ουδείς εκ των εναγόντων απάλλαξε οποτεδήποτε τους εναγόμενους ούτε τους παρέσχε οποιαδήποτε εξόφληση για την αμοιβή τους και απορρίπτουν τον ισχυρισμό των εναγομένων ότι συμφώνησαν να τους καταβληθεί το υπόλοιπο της αμοιβής τους όταν μελλοντικά θα κατασκευαζόταν το έργο. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Οι ενάγοντες προς υποστήριξη της απαίτησής τους κάλεσαν ένα μάρτυρα τον κ. XXXXX Σανταμά (Μ.Ε.1) ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του καθώς και διάφορα τεκμήρια. Με αυτή ισχυρίζεται μεταξύ άλλων ότι περί τις αρχές Οκτωβρίου 2000 η εναγόμενη εταιρεία ανέθεσε στους ενάγοντες τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση αποθηκών εκθεσιακού χώρου και γραφείων σε τεμάχιο της στα Λατσιά. Ετοίμασαν αίτηση για προκαταρτικές απόψεις προς την Πολεοδομία η οποία τους απάντησε στις 30.10.
4. Η Πολεοδομία στη συνέχεια στις 4.4.2002 αναθεώρησε τις απόψεις της με αποτέλεσμα οι ενάγοντες να ετοιμάσουν νέα σχέδια τα οποία υπέβαλαν στις 23.5.
5. Στις 26.7.2004 υποβλήθηκε αίτηση για άδεια οικοδομής προς τον Δήμο Λατσιών και η άδεια εκδόθηκε στις 6.5.
6. Μετά τη λήψη της άδειας οικοδομής προέβηκαν στη λήψη προσφορών οι οποίες αξιολογήθηκαν από τον οίκο Επιμετρητών Γεώργιος Ροδίτης και η χαμηλότερη από αυτές ήταν για το ποσό των ΛΚ3.342.
7. Λόγω του ότι οι εναγόμενοι θεώρησαν το εν λόγω ποσό πολύ υψηλό δεν προχώρησαν στην υλοποίηση του έργου. Ισχυρίζεται επίσης ότι δυνάμει της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας του Οκτωβρίου 2000 συμφωνήθηκε ότι η αμοιβή τους θα υπολογιζόταν σύμφωνα με την χαμηλότερη προσφορά αφαιρουμένου από αυτή του ποσού των ΛΚ430.500 που αφορούσε σε ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Βάση της εν λόγω συμφωνίας η αμοιβή των εναγόντων καθορίστηκε σε ποσοστό 2% για την ετοιμασία των σχεδίων και επιπλέον 1% σε περίπτωση που θα γινόταν επίβλεψη η οποία τελικά δεν έγινε. Η αμοιβή τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων υπολογιζόμενη σε ποσοστό 2% επί της χαμηλότερης προσφοράς για το κόστος κατασκευής του έργου το οποίο ήταν για το ποσό των ΛΚ2.911.500 (ΛΚ3.342.000 η προσφορά μείον το ποσό των ΛΚ430.500 που αφορούσε σε ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις) ανερχόταν στο ποσό των ΛΚ58.230 πλέον Φ.Π.Α. Η εναγόμενη εταιρεία κατέβαλε σε διάφορες ημερομηνίες συνολικά στους ενάγοντες το ποσό των ΛΚ40.167,83 πλέον ΛΚ6.025,17 Φ.Π.Α. και παρέμεινε οφειλόμενο το ποσό των ΛΚ18.063 ήτοι €30.863 πλέον €4.629 ως Φ.Π.Α. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 11στη διαδικασία αντίγραφα 7 αποδείξεων είσπραξης για το συνολικό ποσό των ΛΚ44.500 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Ισχυρίστηκε ότι ουδέποτε είπε στον διευθυντή των εναγόντων ότι μετά την τελευταία χρονικά πληρωμή για το ποσό των ΛΚ11.500 η οποία έγινε στις 3.5.2007 πως οι εναγόμενοι εξόφλησαν τον λογαριασμό τους. Ισχυρίστηκε ότι στις 3.5.2007 πρότεινε στον κ. Πρωτοπαπά εάν τους έδινε ακόμα ΛΚ10.000 πλέον Φ.Π.Α. να αναλάμβανε ο ίδιος να διευθετούσε τις όποιες αντιδράσεις των συνεταίρων του ακόμα και με δικά του έξοδα για το υπόλοιπο της αμοιβής τους το οποίο θα παρέμενε. Αρνήθηκε ότι οι ενάγοντες τους έδωσαν εντολή ώστε η ανάπτυξη να μην ξεπεράσει το ποσό των ΛΚ1.000.000 και ισχυρίστηκε ότι οι ενάγοντες μέχρι τις 21.12.2005 είχαν ήδη πληρώσει το ποσό των ΛΚ.19.997 πλέον Φ.Π.Α. ποσό που αντιστοιχούσε σε κόστος ανέγερσης ΛΚ1.000.000 και διερωτήθηκε γιατί δεν ζήτησαν τότε εξοφλητική απόδειξη αλλά αντιθέτως προέβησαν σε ακόμα 2 πληρωμές στις 21.10.2006 και στις 3.5.
8. Κατά την προφορική του μαρτυρίακατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι στις 24.10.2006 ημερομηνία κατά την οποία οι ενάγοντες απέστειλαν στους εναγόμενους την επιστολή Τεκμήριο 9, είχε ήδη ματαιωθεί η ανέγερση του έργου από τους εναγόμενους αφού αυτοί είχαν αγοράσει άλλες έτοιμες αποθήκες. Οπόταν με την εν λόγω επιστολή ζήτησε από τους εναγόμενους την εξόφληση του υπολοίπου της αμοιβής τους. Μίλησε τηλεφωνικώς με τον κ. Πρωτοπαπά και του ζήτησε να τους καταβάλει κάποια δόση ΛΚ10.000 και αυτός αντέδρασε λέγοντάς του «πήρατε πολλά σας φτάνουν». Άφησαν να μεσολαβήσουν μερικοί μήνες χωρίς να ενοχλήσουν τον κ. Πρωτοπαπά λόγω του ότι τον θεωρούσαν έντιμο και αξιοπρεπή και ανέμεναν ότι θα αναθεωρούσε τις απόψεις του. Μετά από μερικούς μήνες και συγκεκριμένα τον Μάρτη 2007 απέστειλαν εκ νέου επιστολή στον κ. Πρωτοπαπά ζητώντας του να τους καταβάλει ακόμα μία δόση ΛΚ10.000 πλέον Φ.Π.Α. χωρίς όμως να λάβουν οποιαδήποτε απάντηση. Επειδή τότε είχε ακούσει ότι μη διεκδικούμενα χρέη παραγράφονται ζήτησε από το δικηγόρο τους να πράξει τα δέοντα για να διεκδικήσει το υπόλοιπο της αμοιβής που τους όφειλαν οι εναγόμενοι. Μετά που ο δικηγόρος τους απέστειλε εκ νέου επιστολή στους εναγόμενους ζητώντας εξόφληση όλου του υπολειπόμενου τότε ποσού των ΛΚ28.062 ο κ. Πρωτοπαπάς τηλεφώνησε στον κ. Ματέα και διευθετήθηκε συνάντηση μεταξύ των ιδίων και του κ. Ματέα σε κάποιο εστιατόριο στον Στρόβολο αρχές Μαΐου
9. Κατά τη συνάντηση εξήγησε στον κ. Πρωτοπαπά ότι δεν επρόκειτο περί εχθρικής κινήσεως απλώς ήταν τυπική υπενθύμιση για να μην παραγραφεί το υπόλοιπο της αμοιβής τους. Εκεί συμφώνησαν να τους καταβληθεί το ποσό των ΛΚ10.000 πλέον Φ.Π.Α. που είχαν ζητήσει μερικούς μήνες πιο πριν. Όταν πήγε στο γραφείο του κ. Πρωτοπαπά εκείνος του έδωσε επιταγή για το συνολικό ποσό των ΛΚ11.500 και ο ίδιος του παρέδωσε απόδειξη και κατάσταση λογαριασμού όπου φαινόταν πλέον ότι το οφειλόμενο υπόλοιπο χωρίς Φ.Π.Α. ανερχόταν στο ποσό των ΛΚ18.
10. Ισχυρίστηκε ότι ο κ. Πρωτοπαπάς την ίδια ημέρα του είπε ότι δεν θα του δώσει άλλα λεφτά, υπήρξε ένταση μεταξύ τους και ο κ. Πρωτοπαπάς του απάντησε και πάλι ότι έλαβαν πολλά και τους φτάνει. Για 3 χρόνια μέχρι το έτος 2010 οι ενάγοντες δεν ζήτησαν να πληρωθούν το υπόλοιπο επειδή ευελπιστούσαν ότι οι εναγόμενοι θα αναθεωρούσαν τις απόψεις τους και για το λόγο αυτό το 2010 τους έστειλαν εκ νέου επιστολή μαζί με την κατάσταση λογαριασμού και τις χρεώσεις τους ζητώντας να εξοφληθούν. Η εν λόγω επιστολή ημερομηνίας 5.1.2010 περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο
11. Ισχυρίστηκε επίσης ότι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον κ. Πρωτοπαπά αυτός του είπε ότι δεν έχει να πληρώσει τίποτα και πως θα αποφασίσει το Δικαστήριο. Αναφορικά με την ανταπαίτηση των εναγομένων ισχυρίστηκε ότι επειδή ο κ. XXXXX Ματέας είχε αγοράσει από τους εναγόμενους μια τηλεόραση την οποία δεν τους είχε εξοφλήσει, ο ίδιος πίστωσε υπό τύπο έκπτωσης στο λογαριασμό των εναγομένων το ποσό των ΛΚ1.693 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. όπως φαίνεται στην κατάσταση λογαριασμού που περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 11 και ουδέποτε χρέωσε αυτό το ποσό στους εναγόμενους. Κατά την αντεξέτασή του αρνήθηκε ότι ο διευθυντής των εναγομένων του ζήτησε το κόστος των σχεδιασμένων κτιρίων να είναι γύρω στο ΛΚ1.000.000 και ισχυρίστηκε ότι του ζητήθηκε να γίνει πλήρης εκμετάλλευση του επιτρεπόμενου από την Πολεοδομία εμβαδού του τεμαχίου στο οποίο θα προχωρούσε η ανάπτυξη. Ισχυρίστηκε ότι ο κ. Πρωτοπαπάς κατά την πρώτη τους συνάντηση του ζήτησε να γίνει ένα συγκρότημα στο οποίο θα περιλαμβάνονταν εκθεσιακός χώρος τουλάχιστον 400 τ.μ. με πατάρι τουλάχιστον 200 τ.μ. και εις το πίσω μέρος του υποστηρικτικού κτιρίου να υπήρχε εργαστήριο επισκευών και αποθήκη ανταλλακτικών εμβαδού 400 τ.μ. Πάνω από το εργαστήριο και την αποθήκη του ζήτησε να γίνει ένα διαμέρισμα νυχτοφύλακα 60 με 70 τ.μ. και γραφεία 330 τ.μ. Επίσης ζήτησε να γίνει μια αποθήκη τύπου bonded, η οποία είχε τότε ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν 2.000 τ.μ. και το υπόλοιπο απομένον διαθέσιμο εμβαδό να γινόταν κοινού τύπου αποθήκη. Ανέφερε επίσης πως κατανέμονται τα διάφορα εμβαδά. Εξήγησε επίσης ότι επειδή το ακίνητο των εναγόντων βρισκόταν εντός ζώνης βιομηχανίας και εφόσον η κύρια ανάπτυξή του αφορούσε σε αποθήκες, ποσοστό μέχρι 25% της ανάπτυξης θα μπορούσε να διατεθεί για υποστηρικτικές υπηρεσίες όπως εκθεσιακό χώρο, γραφεία και άλλες υπηρεσίες. Εφόσον το ποσοστό του υποστηρικτικού κτιρίου συναρτάται με τη συνολική ανάπτυξη και ο κ. Πρωτοπαπάς είχε ζητήσει τουλάχιστον 1.600 τ.μ. υποστηρικτικού κτιρίου, σήμαινε ότι η όλη ανάπτυξη θα ήταν γύρω στα 6.500 τ.μ. Ένας άλλος παράγοντας του σχεδιασμού σε τέτοιου είδους κτίριο είναι ο χώρος στάθμευσης και η νομοθεσία επί τούτου προνοούσε πως για κάθε 400 μέτρα ανάπτυξης απαιτείται ένας χώρος στάθμευσης για φορτηγό και ένας για ένα ιδιωτικό όχημα κανονικών διαστάσεων. Στην επίδικη περίπτωση η απαίτηση για χώρους στάθμευσης κατέληξε να είναι 23 φορτηγά και 23 ιδιωτικά αυτοκίνητα. Μετά από όλες τις αφαιρέσεις της ρυμοτομίας και του πρασίνου τις οποίες υπέβαλε η Πολεοδομία, η κάλυψη έφθασε στο 100% του επιτρεπόμενου και η δόμηση στο 98%. Αναφορικά με την απαίτηση των εναγόντων για τμηματική ανάπτυξη του έργου ανέφερε ότι αυτή υλοποιήθηκε εις τον μέγιστο επιτρεπόμενο βαθμό αφού το έργο το οποίο παρουσίασαν οι ενάγοντες ήταν 4 ανεξάρτητα διώροφα κτίρια εκ των οποίων τα 3 κτίρια των αποθηκών θα μπορούσαν να κτιστούν είτε ως μεμονωμένα κτίρια ένα - ένα είτε όλα μαζί ως το πρώτο επίπεδο εάν ήθελαν οι εναγόμενοι. Ισχυρίστηκε ότι μετά από την προμελέτη του έργου και βάσει των τετραγωνικών τα οποία προέκυψαν το έργο θα κόστιζε περίπου 2 εκατομμύρια και εάν οι εναγόμενοι ήθελαν να περιόριζαν το κόστος του στο ΛΚ1.000.000 μπορούσαν να το πετύχουν κτίζοντας λιγότερες αποθήκες. Παρέπεμψε προς τούτο στο Τεκμήριο 8 στο οποίο υπάρχουν 2 επιλογές, η ολική ανάπτυξη για ΛΚ3.300.000 και η μερική ανάπτυξη με χαμηλότερη προσφορά τα ΛΚ2.000.
12. Πριν προχωρήσουν στην ετοιμασία της τελικής μελέτης είχαν παρουσιάσει τα προσχέδια στον κ. Πρωτοπαπά ο οποίος συμφώνησε με αυτά για αυτό και οι εναγόμενοι πλήρωσαν ΛΚ24.000 για τη λήψη της άδειας οικοδομής και άλλες ΛΚ3.000 με ΛΚ4.000 για πολεοδομική άδεια και αμοιβές αρχιτέκτονα. Αρνήθηκε ότι οι εναγόμενοι του ζήτησαν το έργο να κοστίσει περίπου ΛΚ1.000.000 και ότι η αμοιβή τους συμφωνήθηκε επί του συγκεκριμένου κόστους ανέγερσης. Ισχυρίστηκε επίσης ότι ο κ. Πρωτοπαπάς όταν είδε τις προσφορές και για την ολική ανάπτυξη και για τη δεύτερη επιλογή της τμηματικής ανάπτυξης, του είπε ότι είναι πολύ μεγάλο το κόστος και δεν τον συνέφερε να το κτίσει και λίγους μήνες αργότερα αγόρασε έτοιμες αποθήκες με κόστος ΛΚ5.000.000 περίπου. Μετά από αυτή την εξέλιξη διαφάνηκε ότι δεν θα γινόταν το έργο για το οποίο οι ενάγοντες είχαν εκπονήσει τα σχέδια. Ισχυρίστηκε ότι ο κ. Πρωτοπαπάς του είπε ότι ήθελε πλέον να πωλήσει το ακίνητο στα Λατσιά και πως του υποσχέθηκε ότι θα τους εξοφλούσε το υπόλοιπο της αμοιβής τους εφόσον το ακίνητο πωλείτο αλλά αρνήθηκε ότι συμφώνησαν πως οι ενάγοντες θα πληρώνονταν το υπόλοιπο της αμοιβής τους από τον νέο αγοραστή ο οποίος θα αγόραζε μαζί με το ακίνητο και τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Ερωτηθείς για τις 7 αποδείξεις είσπραξης χρημάτων τις οποίες εξέδωσαν οι ενάγοντες ο κ. Σανταμάς ισχυρίστηκε ότι το πρωτότυπο αυτών παραδίδεται στον πελάτη και οι ενάγοντες κρατούν το διπλότυπο και στη συγκεκριμένη περίπτωση τα εν λόγω τεκμήρια είναι τα αντίγραφα αυτών των αποδείξεων τα οποία κρατήθηκαν στα γραφεία τους. Αρνήθηκε ότι στις 2.5.2007 που είχαν συναντηθεί με τον κ. Ματέα και τον κ. Πρωτοπαπά συμφώνησε να λάβουν το ποσό των ΛΚ11.500 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. προς πλήρη εξόφληση. Αρνήθηκε επίσης ότι οι ενάγοντες συμφώνησαν κατά την εν λόγω συνάντηση πως όταν στο μέλλον θα ανεγειρόταν το έργο τότε θα λάμβαναν και το υπόλοιπο της αμοιβής τους για τα αρχιτεκτονικά σχέδια. Του υποβλήθηκε επίσης ότι η πληρωμή του ποσού των ΛΚ11.500 στις 3.5.2007 προς τους ενάγοντες έγινε προς πλήρη εξόφληση της αμοιβής τους και αρνήθηκε και αυτή τη θέση. Στην προκειμένη περίπτωση ισχυρίστηκε πως δεν επρόκειτο περί εξόφλησης και η απόδειξη την οποία κατέχουν οι εναγόμενοι λέει ότι το ποσό δόθηκε έναντι. Αρνήθηκε επίσης ότι η απόδειξη αριθμός 0486 ημερομηνίας 3.5.2007 αναγράφει στο κάτω αριστερό μέρος της «οιοδήποτε υπόλοιπο παραγράφεται» και ισχυρίστηκε ότι αυτή γράφει «οποιοδήποτε υπόλοιπο δεν παραγράφεται».Τέλος αρνήθηκε ότι οι ενάγοντες πίστωσαν τους εναγόμενους μόνο το ποσό των ΛΚ1.472 αντί του ποσού των ΛΚ1.693 το οποίο τους όφειλε ο κ. Ματέας για την αγορά μιας τηλεόρασης και ότι οι ενάγοντες εξακολουθούν να χρωστούν στους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ221,
13. Ισχυρίστηκε ότι το εν λόγω ποσό των ΛΚ221,00 το οποίο αντιστοιχεί στο ποσό του Φ.Π.Α. επί του ποσού των ΛΚ1.472 πιστώθηκε πράγματι στους εναγόμενους. Ο κ. XXXXX Πρωτοπαπάς (Μ.Υ.1) είναι ο διευθυντής των εναγομένων και ο μοναδικός μάρτυρας των εναγομένων. Κατά την προφορική του μαρτυρία κατά την κυρίως εξέτασή του και σε ερώτηση κατά πόσο στη γραπτή του δήλωση αναφέρεται στο πρωτότυπο της απόδειξης με αριθμό 0486 ημερομηνίας 3.5.2007 αντίγραφο της οποίας περιλαμβάνεται στο Τεκμήριο 11, απάντησε ότι ο ίδιος δεν ασχολείται με τέτοιες αποδείξεις. Με τη γραπτή του κατάθεση η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασής του ισχυρίστηκε ότι το έτος 2000 οι εναγόμενοι χρειάζονταν αποθηκευτικούς χώρους και προς τούτο θα αξιοποιούσαν το οικόπεδό τους στα Λατσιά. Μαζί με τον φίλο του κ. XXXXX Ματέα επισκέφθηκαν το γραφείο των εναγόντων όπου συνάντησε τον κ. XXXXX Σανταμά στον οποίο εξήγησε τι ακριβώς ήθελαν. Συγκεκριμένα του είπε ότι χρειάζονταν αποθηκευτικούς χώρους για τα εμπορεύματα τους,ζήτησε το κόστος ανέγερσης των αποθηκών να είναι γύρω στο ΛΚ1.000.000 διότι τόσα χρήματα διέθεταν για την ανέγερση της αποθήκης και στα σχέδια να γινόταν πρόνοια για τμηματική ανέγερση της αποθήκης. Μετά την εξασφάλιση των αδειών από την αρμόδια αρχή ζήτησαν προσφορές με βάση τα σχέδια τα οποία ετοίμασαν οι ενάγοντες αλλά η χαμηλότερη τιμή ήταν γύρω στα ΛΚ3.500.000 που ήταν πολλαπλάσια του ποσού που διέθεταν οι εναγόμενοι για ανέγερση αποθήκης. Τελικά οι εναγόμενοι αγόρασαν έτοιμες αποθήκες με γραφεία κτισμένα στο κόστος περίπου ανέγερσης των αποθηκών τις οποίες τους σχεδίασαν οι ενάγοντες με χρηματοδότηση από τράπεζα χωρίς να επηρεαστεί η ρευστότητά τους. Μετά την αγορά των αποθηκών πρότεινε στον κ. Σανταμά οι εναγόμενοι να πληρώσουν 1%και όχι 2% επί του συνολικού κόστους ανέγερσης και οι ενάγοντες να βοηθούσαν στην πώληση του ακινήτου τους στα Λατσιά. Στη συμφωνία πώλησης θα συμπεριλαμβάνονταν τα σχέδια, άδειες κλπ και οι ενάγοντες το υπόλοιπο που απαιτούσαν από τους εναγόμενους, χωρίς να το δικαιούνται, να το λάβουν από τον αγοραστή του ακινήτου και ο κ. Σανταμάς το αποδέχθηκε. Το έτος 2006 όταν εστάλη επιστολή από τους ενάγοντες με την οποία αξίωσαν πληρωμή ο ίδιος συναντήθηκε με τον κ. Σανταμά στον οποίο επανέλαβε τη θέση του ότι είναι άδικο οι εναγόμενοι να πληρώσουν τα λάθη των εναγόντων και πληρώθηκαν ακόμα €10.000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. Ισχυρίστηκε επίσης ότι επειδή ο κ. XXXXX Ματέας χρωστούσε στους εναγόμενους λεφτά από αγορά προϊόντων οι ενάγοντες αποδέχθηκαν να πιστώσουν στους εναγόμενους το εν λόγω ποσό με ανάλογη μείωση του χρέους των εναγομένων προς τους ενάγοντες. Το 2007 εστάλη πάλι επιστολή από τους ενάγοντες με την οποία ζητούσαν και άλλα χρήματα και στις 2.5.2007 διευθετήθηκε συνάντηση στην παρουσία του κ. XXXXX Ματέα όπου συμφωνήθηκε οι εναγόμενοι να πληρώσουν ακόμη €11.500συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. προς πλήρη εξόφληση. Επίσης συμφωνήθηκε όταν στο μέλλον θα ανεγειρόταν το έργο, τότε οι ενάγοντες θα ελάμβαναν και το υπόλοιπο της αμοιβής τους για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων καθώς και την αμοιβή τους για την επίβλεψη κατασκευής του έργου η οποία είχε συμφωνηθεί σε ποσοστό 1% επί του συνολικού κόστους ανέγερσής του. Στις 3.5.2007 πήγε στο γραφείο του ο κ. Κώστας Σανταμάς στον οποίο έδωσε €11.500 και εκείνος του έστειλε την απόδειξη με αρ. 0486 ημερομηνίας 3.5.2007 και οι εναγόμενοι εξόφλησαν τους ενάγοντες. Κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι οι αποδείξεις οι οποίες περιλαμβάνονται στο Τεκμήριο 11 εάν στάληκαν πράγματι στους εναγόμενους θα τις έχει το λογιστήριο τους καθότι ο ίδιος δεν τις κοιτάζει και εκείνο το οποίο ο ίδιος ξέρει είναι ότι πλήρωσε το ποσό των ΛΚ11.500 με επιταγή και αυτό είναι αρκετό. Του υποβλήθηκε ότι λόγω του ότι μαύρισε η απόδειξη με αριθμό 0486 για αυτό και δεν φαίνεται ότι γράφει τη φράση «οιοδήποτε υπόλοιπο δεν παραγράφεται» και αυτός δήλωσε άγνοια και αδυναμία να απαντήσει διότι δεν έχει γνώση των αποδείξεων. Ισχυρίστηκε ότι τον Οκτώβριο του 2000 όταν πήγαν μαζί με τον κ. XXXXX Ματέα στο γραφείο των εναγομένων έκαναν απλώς μια προφορική συνομιλία στην οποία ανάφερε στον κ. Σανταμά ότι έχουν οικόπεδο στα Λατσιά και θέλουν μια αποθήκη η οποία να στοιχίσει περίπου ΛΚ1.000.
14. Αυτή ήταν η συμφωνία που περιτριγύριζε το θέμα και οι εναγόμενοι ζήτησαν εάν ήταν δυνατό να χτίζονταν showroom και γραφεία. Αυτή ήταν όλη η υπόθεση, όπως είπε, και αρνήθηκε υποβολές ότι ζήτησε να γίνει ένα συγκρότημα. Το μόνο που θυμόταν ότι είπε στον κ. Σανταμά κατά την συνάντησή τους ήταν ότι οι εναγόμενοι ήθελαν να κάνουν κάποια πράγματα τα οποία να ήταν ένα εκατομμύριο. Δεν μπορούσε να θυμηθεί εάν ήταν να βάλει μέσα γραφεία, εάν θα ήταν showroom, ή εάν θα ήταν 300 ή 400 μέτρα. Σε υποβολή ότι ζήτησε εκθεσιακό χώρο τουλάχιστον 400τ.μ. απάντησε ότι δεν θυμάται τις λεπτομέρειες αλλά εάν τον είχε ρωτήσει ο κ. Σανταμάς ο ίδιος θα του ζητούσε το μέγιστο που θα μπορούσε να βγάλει. Ισχυρίστηκε ότι ο κ. XXXXX Ματέας θα ήταν ο συντονιστής του έργου και για τον λόγο αυτό η συμφωνία τους ήταν να πλήρωνε ο ίδιος 4% στον κ. Σανταμά ο οποίος θα έδιδε το 1% στον κ. Ματέα. Δεν θυμόταν πόσα χρήματα είχε πληρώσει στους ενάγοντες και ισχυρίστηκε ότι συμφώνησαν ότι η οικοδομή θα στοίχιζε περίπου ΛΚ1.000.000, ίσως ΛΚ900.000 μέχρι ΛΚ1.200.000 και ο κ. Σανταμάς θα έπαιρνε 3%. Σε άλλη ερώτηση κατά πόσο ο κ. Σανταμάς θα λάμβανε ποσοστό 3% υπολογιζόμενο στο ποσό των ΛΚ1.000.000 ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν συμφωνημένο τι θα έπαιρνε πάνω στο εκατομμύριο αλλά λάμβανε χρήματα έναντι του ποσού που ήθελε. Ανέφερε ότι ο κ. Σανταμάς ζητούσε ένα ορισμένο ποσό και ο ίδιος του έδινε ορισμένα λεφτά μέχρι ενός σημείου και μετά του είπε ότι δεν θα του δώσει άλλα. Δεν θυμόταν μέχρι τότε ποιο πόσο είχε δώσει στον κ. Σανταμά όταν αυτός του έστειλε την πρώτη επιστολή με το δικηγόρο του. Ο ίδιος τότε πήγε στον κ. Ματέα ο οποίος του είπε να δώσει ένα ποσό για να διευθετηθεί η υπόθεση και για το λόγο αυτό του έδωσε ακόμα ΛΚ11.500 και τελείωσε, όπως είπε. Σε άλλη ερώτηση κατά πόσο στην πρώτη συνεδρίαση με τους ενάγοντες και σε επόμενες είπε σε αυτούς ότι ήθελε να κτίσει έργο ενός εκατομμυρίου απάντησε ότι τους το είπε κατά την πρώτη συνάντηση. Σε επόμενη ερώτηση τι ποσό θα πληρωνόταν ο κ. Σανταμάς ανέφερε ότι το ποσό που θα λάμβανε ο κ. Σανταμάς ήταν όσα θα κόστιζε το έργο εάν εκτελείτο. Το έργο τελικά δεν εκτελέστηκε και έπρεπε να κανονίσουν την αμοιβή του κ. Σανταμά. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η συμφωνία που έκανε με τον κ. Σανταμά μετά που οι εναγόμενοι αγόρασαν έτοιμες αποθήκες και φάνηκε ότι το έργο δεν θα υλοποιείτο προέβλεπε να του έδινε το 1% επί του ποσού των ΛΚ.2.900.000.Ερωτώμενος κατά πόσο απάντησε, είτε γραπτώς είτε προφορικώς, στην επιστολή των εναγόντων ημερομηνίας 24.10.2006 Τεκμήριο 9, απάντησε ότι δεν έκανε κάτι τέτοιο. Εκείνο το οποίο έκανε ήταν να πει στον κ. Σανταμά ότι τα λεφτά τα οποία ζητά ως αμοιβή είναι πάρα πολλά και δεν είχε διάθεση να πληρώσει οτιδήποτε και μάλιστα του είπε ότι δεν πληρώνει οτιδήποτε πέραν εκείνου του ποσού που πλήρωσε και εάν ήθελε να το έλυνε το Δικαστήριο. Σε άλλη ερώτηση κατά πόσο είχε συμφωνήσει να πληρώσει τους ενάγοντες 2% για το έργο και 1% για την επίβλεψη απάντησε ότι δεν συμφώνησε με τον κ. Σανταμά ότι η αμοιβή των εναγόντων θα ήταν 2% για την εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων και 1% για την επίβλεψη του έργου αλλά ήξερε ότι η όλη αμοιβή τους ήταν 3%. Σε άλλη ερώτηση η οποία του τέθηκε κατά την αντεξέτασή του ανέφερε ότι αγόρασε τις έτοιμες αποθήκες στην τιμή των ΛΚ4.800.000 η οποία σε σύγκριση με το ποσό το οποίο θα πλήρωνε για την ανέγερση του έργου ήταν πολύ πιο φθηνή και επειδή το κτίριο ανήκε σε εταιρεία θα απέφευγε να πληρώσει μεταβιβαστικά. Ανέφερε επίσης ότι δεν θυμάται το ποσό το οποίο πλήρωσε στους ενάγοντες και περαιτέρω ανέφερε ότι συμφωνεί με την κατάσταση λογαριασμού την οποία ετοίμασε ο κ. Σανταμάς στην οποία φαίνεται το ποσό το οποίο πλήρωσε τους ενάγοντες. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Οι συνήγοροι των διαδίκων με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους προώθησαν ο καθένας τις θέσεις του διαδίκου τον οποίο εκπροσωπούσαν. Ο κ. Μάγος εισηγήθηκε ότι ο μάρτυρας των εναγόντων κ. Σανταμάς έδωσε πλήρη και σαφή εικόνα όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με τον κ. Πρωτοπαπά, τους όρους της προφορικής συμφωνίας, τον τρόπο υπολογισμού της αμοιβής τους, τις συναντήσεις με τις αρμόδιες αρχές του Δήμου Λατσιών και της Πολεοδομίας και με λεπτομερή τρόπο κατέθεσε στο Δικαστήριο σειρά τεκμηρίων και έδωσε εξηγήσεις όσον αφορά το περιεχόμενό τους. Είναι η θέση του ότι η αξιοπιστία του δεν κλονίστηκε και πρέπει να θεωρηθεί μάρτυρας της αλήθειας σε αντίθεση με τον μάρτυρα των εναγομένων ο οποίος δεν μπορεί να κριθεί αξιόπιστος. Εισηγήθηκε τέλος ότι οι ενάγοντες έχουν αποδείξει την υπόθεσή τους και κάλεσε το Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση υπέρ των εναγόντων και να απορρίψει την ανταπαίτηση των εναγομένων. Ο κ. Κνώφου από την άλλη πλευρά εισηγήθηκε ότι η θέση που προώθησε ο μάρτυρας των εναγόντων ότι υπήρχε η δυνατότητα για τμηματική ανέγερση του έργου βρίσκεται σε διάσταση με τη δικογραφημένη θέση τους όπως αυτή καταγράφεται στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ότι ουδέποτε τέθηκε θέμα τμηματικής ανέγερσης οποιουδήποτε χώρου και κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει τη μαρτυρία του ως αναξιόπιστη. Εισηγήθηκε ότι δεν είναι λογικό να δίδονται οδηγίες για εκπόνηση αρχιτεκτονικών σχεδίων χωρίς περιορισμό στο κόστος ανέγερσης τους και ότι ο ισχυρισμός των εναγόντων πως οι εναγόμενοι ουδέποτε έθεσαν θέμα κόστους ανέγερσης του έργου αντίκειται στην κοινή λογική και θα πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο. Εισηγήθηκε επίσης ότι από την απόδειξη με αρ. 0486, ημερομηνίας 3.5.2007 η οποία γράφει «οιοδήποτε υπόλοιπο παραγράφεται» προκύπτει ότι η πληρωμή του ποσού των ΛΚ11.500 που αυτή αφορά έγινε προς πλήρη εξόφληση και δεν πρέπει να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του κ. Σανταμά ότι η πληρωμή αυτού του ποσού ήταν έναντι του οφειλομένου αφού είναι σαφές τι αναγράφεται σε αυτή.Εισηγήθηκε επίσης ότι η πλευρά των εναγόντων αποδέχθηκε να τους καταβληθεί από τους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ11.500 στις 3.5.2007 προς πλήρη εξόφληση. Εισηγήθηκε τέλος ότι οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την απαίτησή τους και κάλεσε το Δικαστήριο να απορρίψει την αγωγή και να εκδώσει απόφαση υπέρ των εναγόντων στην ανταπαίτηση για το ποσό των ΛΚ221.
15. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Ο περί Συμβάσεων Νόμος, Κεφ. 149 στο άρθρο 10 προβλέπει ότι μια σύμβαση μπορεί να είναι γραπτή ή προφορική ή εν μέρει γραπτή και εν μέρει προφορική. Το κατά πόσο έχει συναφθεί μια συμφωνία δεν κρίνεται υποκειμενικά αλλά αντικειμενικά, με την έννοια δηλαδή της εύλογης εντύπωσης που αποκομίζει ένας τρίτος ανεξάρτητος και αντικειμενικός κριτής. Σε περίπτωση παράβασης μιας συμφωνίας το αναίτιο μέρος δικαιούται να αποζημιωθεί για την ζημιά την οποία υπέστη. Αναφορικά με το θέμα των αρχών που διέπουν τον προσδιορισμό των αποζημιώσεων σε περιπτώσεις παράβασης συμφωνίας, στην υπόθεση ΑΛΠΑΝ (ΑΔΕΛΦΟΙ ΤΑΚΗ) ΛΤΔ κ.ά. ν. ΘΕΛΜΑΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ