αγωγή και τα οποία ως με πληροφορούν οι δικηγόροι μας και ειλικρινά πιστεύω είναι άσχετα και καμία σχέση δεν έχουν με την τελική αξίωση της Ενάγουσας που αφορά τον επίδικο λογαριασμό XXXXX395-4». Ένσταση Με την ένσταση τους οι Καθ΄ ων προέβαλαν 13 λόγους προς απόρριψη της αίτησης, στους οποίους θα γίνει ειδικότερη αναφορά κατωτέρω εάν και όπου απαιτείται. Σημειώνεται μόνον πως περιστρέφονται γύρω από τη θέση ότι η αίτηση στερείται οιουδήποτε ερείσματος. Στη συνοδεύουσα ένορκη δήλωση του ο εκ των Εναγόντων κ. Παναγιώτου στις §3-10 επαναλαμβάνει τους λόγους ένστασης και στις §11-22 επαναλαμβάνει τμήμα της Έκθεσης Απαίτησης με τους ισχυρισμούς των Εναγόντων, αιτούμενος την απόρριψη της αίτησης. Νομική Πτυχή Όσον αφορά τη νομική πτυχή του θέματος διαγραφής, έχει ήδη καταστεί σαφές μέσα από την αγόρευση των Αιτητών ότι προωθούν το αίτημα τους στη βάση της Δ.19, ασχέτως του ότι στη νομική βάση της αίτησης είχε συμπεριληφθεί και η Δ.27 κ.3, η οποία όμως αφορά διαγραφή ολόκληρης της αγωγής ή την εγκυρότητα δικογράφου ή τον παραμερισμό αγωγής, λόγω μη αποκάλυψης αγώγιμου δικαιώματος (βλ. Cyper Group Ltd ν. Χαραλαμπίδης
πρόκληση εξόδων, ταλαιπωρίας και καθυστέρησης, τότε αυτά θα διαγραφούν διότι θα επηρεάσουν τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης. Σχετικά με το πότε ένα δικόγραφο προκαλεί αμηχανία, χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει στο σύγγραμμα Bullen & Leake, Precedent of Pleadings 12η έκδοση σελ. 147: "Accordingly a pleading is embarrassing which is ambiguous or unintelligible or which states immaterial matter and so raises irrelevant issues which may involve expense, trouble and delay and thus will prejudice the fair trial of the action, and so is a pleading which contains unnecessary or irrelevant allegations". Καταληκτικά σημειώνεται πως ο γενικός κανόνας είναι πως, δεδομένου ότι η διαγραφή συνιστά δραστικό μέτρο, αυτό πρέπει να ασκείται με μεγάλη προσοχή, σύνεση και μόνο σε ξεκάθαρες περιπτώσεις. Δεν αποτελεί ικανοποιητική βάση της αίτησης διαγραφής το γεγονός και μόνο ότι κάποιο ζήτημα σε δικόγραφο είναι αχρείαστο, εκτός και αν είναι εμφανώς άσχετο ενώ παράλληλα γενικά, οι διάδικοι δεν πρέπει με ευκολία να επικαλούνται ότι διακατέχονται από αμηχανία (". parties must not be too ready to find themselves embarrassed"). Εισηγήσεις Αιτητών Επιστρέφοντας στα γεγονότα της παρούσας θα πρέπει να σημειωθεί πως εν τέλει οι Αιτητές ανέπτυξαν πιο έντονα το αίτημα τους εν σχέσει με τις §7 και §8-14, παρότι δεν εγκατέλειψαν και τις υπόλοιπες εισηγήσεις τους. Αυτό το οποίο βασικά προωθούν με την αγόρευση τους οι Αιτητές για την έκθεση απαίτησης είναι ότι: -
προβάλλονται γενικοί ισχυρισμοί, με αποτέλεσμα η αξίωση να είναι δυσνόητη και να μην μπορούν οι ίδιοι να προβάλουν την υπεράσπιση τους εφόσον (οι ισχυρισμοί) δεν στηρίζονται σε ουσιώδη γεγονότα. - Οι §8-14 δεν σχετίζονται με τις αξιώσεις των Καθ΄ ων αφού αφορούν δάνεια τρίτων και άρα τα γεγονότα είναι άσχετα και οι ισχυρισμοί ενοχλητικοί (embarrassing) και αόριστοι, με αποτέλεσμα και πάλι να μην μπορούν να απαντήσουν οι ίδιοι. - Για τις §17, 19-22 και 24-28 επίσης ισχύουν τα πιο πάνω. - Γενικά δεν περιέχονται μόνο ουσιώδη γεγονότα, δεν καταγράφονται σε κατανοητή μορφή με συνέπεια η Έκθεση Απαίτησης να είναι δυσνόητη και οι Αιτητές να μην μπορούν να αντιληφθούν ποια είναι τα ουσιώδη γεγονότα αφού δεν είναι σε κατανοητή μορφή και ως εκ τούτου βρίσκονται σε αμηχανία στο να προχωρήσουν με την Υπεράσπιση τους. Δεν μπορούν να αντιληφθούν ποιο είναι το παράπονο των Καθ΄ ων και για ποιο λόγο ενάγονται οι Αιτητές. Για σκοπούς εξέτασης της αίτησης και έχοντας υπόψιν τα διάφορα επιχειρήματα των Αιτητών όπως έχουν διαμορφωθεί κατά την αγόρευση και ιδιαίτερα επειδή ζητούν και διαγραφή ολόκληρου του δικογράφου στη βάση της Δ.19 κρίνεται πως διευκολύνει η συνολική επισκόπηση της Έκθεσης Απαίτησης με παράλληλη εξέταση των επιμέρους εισηγήσεων των Αιτητών στα κατάλληλα σημεία. Είναι χρήσιμη κατ΄ αρχάς η καταγραφή των αξιώσεων των Καθ΄ ων, ούτως ώστε να διαφανεί το πλαίσιο εντός του οποίου αναμένεται να κινείται το δικόγραφο και κατά συνέπειαν και η ίδια η δίκη. Αξιώσεις Εναγόντων Ειδικότερα, οι Καθ΄ ων με την αγωγή τους αξιώνουν: Α. Διακήρυξη ότι τα δάνεια υπ΄ αρ. λογ. XXXXX395-4 είναι άκυρα και ή ότι δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσόν. Β. Διακήρυξη ότι το οφειλόμενο ποσό για τον πιο πάνω λογαριασμό είναι (μεν) αυτό που εμφανίζει η Αιτήτρια στις 25.11.15, αλλά (όμως) μειωμένο κατά €44.845,59. Γ. Διακήρυξη ότι η επιβολή τόκου στον πιο πάνω λογαριασμό είναι παράνομη ή και ότι οποιοσδήποτε τόκος πέραν του 6% είναι παράνομος. Δ. Αποζημιώσεις ύψους €44.845,59 για την περίοδο μέχρι τις 25.11.15 ως παράνομες χρεώσεις. Ε. Διακήρυξη ότι οι υποθήκες Υ.6807/08, Υ.6858/08, Υ.165/13 και Υ.166/13 είναι άκυρες. ΣΤ. Διάταγμα διαγραφής των πιο πάνω υποθηκών καθότι οι Αιτητές δεν δικαιούντο σε υποθήκευση και ή τις έλαβαν κατόπιν δόλου και ή ψευδών παραστάσεων. Ζ. Αποζημιώσεις ύψους €45.000 ως τη διαφορά της σημερινής αξίας των ενυπόθηκων από τις αξίες βάσει εκτιμήσεων στις οποίες προέβησαν οι Αιτητές για να προσελκύσουν τους Καθ΄ ων στη σύναψη των δανείων. Έκθεση Απαίτησης Στις πρώτες παραγράφους της Έκθεσης Απαίτησης, ήτοι τις §1-6, οι Ενάγοντες-Καθ΄ ων αναφέρονται σε επαφή που είχαν με τη Νέα ΣΠΕ Λακατάμιας (εφεξής «η ΣΠΕ») προς εξασφάλιση δανείου, συνεπεία της οποίας στις 15.1.13 εξασφάλισαν δύο δάνεια ύψους €250.000(«το πρώτο δάνειο») και €650.000 («το δεύτερο δάνειο»), τα οποία «εκταμιεύθηκαν» στον λογαριασμό υπ΄ αρ. 7228395-4 και τα οποία εξασφαλίζοντο μεταξύ άλλων, το πρώτο από την Υ.166/13 και το δεύτερο από την Υ.165/13. Παράγραφος 7 της Έκθεσης Απαίτησης
επίμαχη §7 οι Καθ΄ ων αναφέρουν επί λέξει τα εξής: «7. Τα ως άνω δάνεια χρεώθηκαν εις τους Ενάγοντες αλλά οι Ενάγοντες ουδέποτε έλαβαν την νόμιμη αντιπαροχή για αυτά τα δάνεια, καθότι αυτά τα δάνεια αναγκάστηκαν και/ή παροτρύνθηκαν και/ή υπέγραψαν κατόπιν δόλου και/ή ψευδών παραστάσεων και/ή απάτης των αντιπροσώπων και/ή υπαλλήλων της Εναγόμενης για εξόφληση υποχρεώσεων άλλων εταιρειών για πιστωτικές διευκολύνσεις που έλαβαν από την Εναγόμενη. Οι Ενάγοντες ουδέποτε έλαβαν οποιοδήποτε ποσό από την Εναγόμενη. Επιπλέον ως ένδειξη των ανωτέρω, η Εναγόμενη ανάγκασε ασκώντας ψυχολογική και/ή οικονομική πίεση επί των Εναγόντων να συνάψουν τα ως άνω δάνεια και την αποπληρωμή τους με τόκο υψηλότερο, δηλαδή με τόκο 7%, από τον τόκο που έπρεπε νόμιμα να χρεώνονταν τα δάνεια τα οποία εξοφλήθηκαν με την ανάληψη υποχρεώσεως αποπληρωμής των ως άνω δανείων από τους Ενάγοντες, δηλαδή 6%». Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η εν λόγω παράγραφος θα μπορούσε ίσως να διατυπωθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια αλλά δεν θα συμφωνήσω με τους Αιτητές ότι δεν είναι κατανοητοί οι ισχυρισμοί των Καθ΄ ων. Είναι κατά τη γνώμη μου επαρκώς αντιληπτή η θέση τους πως παρότι τα δύο δάνεια χρεώθηκαν στους ίδιους (και εννοούν στον προαναφερόμενο λογαριασμό υπ΄ αρ. 7228395-4) εντούτοις οι ίδιοι δεν έλαβαν κάτι για αυτά («νόμιμη αντιπαροχή») διότι εξαναγκάστηκαν ή πείστηκαν ή εξαπατήθηκαν από τη ΣΠΕ ή εκπροσώπους της να τα υπογράψουν προς εξόφληση υποχρεώσεων κάποιων άλλων εταιρειών, χωρίς οι ίδιοι
πραγματικότητα να έχουν λάβει οποιοδήποτε ποσόν από τη ΣΠΕ (τους Αιτητές). Ως ένδειξη του εξαναγκασμού, προσθέτουν ότι πιέστηκαν να αποδεχθούν όπως τα δικά τους δάνεια φέρουν υψηλότερο τόκο από εκείνο τον οποίον έφεραν τα εξοφλούμενα δάνεια των εταιρειών, (τα οποία έφεραν 6% τόκο) και συγκεκριμένα ότι αποδέχθηκαν τόκον προς 7% (τον οποίον είχαν αναφέρει και πιο πριν
.i ως βασικό επιτόκιο 3,50% συν προσαύξηση επίσης 3,50%, για τα δάνεια του 2013). Δεν θα συμφωνήσω ότι οι πιο πάνω είναι άσχετοι ή μη ουσιώδεις ισχυρισμοί. Σαφώς η §7 της Έκθεσης Απαίτησης διασυνδέεται με τις αξιώσεις των Καθ΄ ων υπό §Α-Ζ, δια των οποίων διεκδικούν βασικά διακήρυξη της ακυρότητας των δύο πιο πάνω δικών τους δανείων και υποθηκών (υπό Α, Ε, ΣΤ), διακήρυξη για παράνομο τόκο (υπό Γ), μείωση του οφειλόμενου ή αποζημιώσεις κατά €44.845,59 (υπό Β και Δ) και αποζημιώσεις ύψους €45.000 όσον αφορά τα ενυπόθηκα (υπό Ζ). Με αυτά τα δεδομένα δεν είναι δυνατόν να επιτύχει η εισήγηση ότι οι ισχυρισμοί των Καθ΄ ων
Αντιθέτως, θα έλεγε κάποιος πως πρόκειται για τον πυρήνα της εκδοχής τους και της αξίωσης τους. Δεν διαφεύγει καθόλου την προσοχή ότι με την αξίωση υπό §Α αξιώνεται η ακυρότητα των δανείων (και δήλωση ότι δεν υπάρχει οφειλόμενο ποσό) ενώ από την άλλη με την αξίωση υπό §Β αξιώνεται
ουσία μείωση του οφειλόμενου ποσού. Πλην όμως το ότι κάποια από τις αξιώσεις ενδεχομένως να τίθεται διαζευκτικά προς την πλειονότητα των υπολοίπων αξιώσεων δεν συνιστά λόγο διαγραφής. Όπως αναφέρεται στο Annual Practice 1958 (σελ. 479): "A claim for alternative relief is not embarrassing". Οι Αιτητές παραπονούνται ότι οι Καθ΄ ων
προβάλλουν γενικούς ισχυρισμούς χωρίς ουσιώδη γεγονότα τα οποία να στοιχειοθετούν τους ισχυρισμούς τους με αποτέλεσμα η απαίτηση να είναι δυσνόητη και επικαλούνται το ότι η §7 «δεν αναφέρει πώς έχουν εξαναγκαστεί, από ποιους, ή ποιος και πώς τους παρότρυνε ή ποιος και πώς τους εξαπάτησε ή καταδολίευσε ή προέβηκε σε ψευδείς παραστάσεις ή τους άσκησε ψυχολογική ή άλλη πίεση».
πραγματικότητα οι Αιτητές με τις εισηγήσεις τους αυτές εγείρουν ζητήματα λεπτομερειών ως προς την §7, στις οποίες ενδεχομένως να δικαιούντο στη βάση της Δ.19 κ.5 για διάφορες βάσεις αγωγής των Καθ΄ ων, όπως οι ψευδείς παραστάσεις, η απάτη, ο απρεπής επηρεασμός (misreprentation, fraud, undue influence κ.λ.π.). Πλην όμως, αυτό είναι ένα ξεχωριστό και διαφορετικό ζήτημα, το οποίο δεν μπορεί και δεν εξετάζεται στα πλαίσια αίτησης διαγραφής βάσει της Δ.19 κ.26. Όπως αναφέρεται στα σχόλια της αντίστοιχης O.19 r.27 για το θέμα: "Where a pleading is defective only in not containing particulars to which the other side is entitled, application should be made for "a further and better statement of the nature of the claim or defence under r.7, and not for an order to strike out the pleading under this Rule. Striking out is employed only in plain and obvious cases". Να σημειωθεί πως η O.27 r.7
οποία παραπέμπει το πιο πάνω απόσπασμα, είναι πανομοιότυπη με την Δ.19 κ.6 η οποία καθορίζει τις συνέπειες μη συμμόρφωσης με τη Δ.19 κ.5 για την ορθή δικογράφηση. Παράγραφοι 8-14 της Έκθεσης Απαίτησης Στις παραγράφους 8-14 οι Καθ΄ ων απλώς παραθέτουν στοιχεία και λεπτομέρειες για τα παλαιότερα δύο δάνεια τα οποία συνήψαν κατά το 2008 οι εταιρείες Apikia Estates Ltd και Yemo Estates Ltd. Πρόκειται για τα δύο δάνεια για τα οποία είχαν ήδη αναφερθεί
εξόφληση υποχρεώσεων άλλων εταιρειών» και «. δάνεια τα οποία εξοφλήθηκαν .»). Η θέση των Καθ΄ ων στις §12 και 13 είναι πως στο δάνειο σε τρεχούμενο λογαριασμό υπ΄ αρ. 4004135 (ενδεχομένως υπήρχε πρόθεση στη μια παράγραφο να γραφεί ο άλλος λογαριασμός υπ΄ αρ. 4004133) προηγήθηκαν παράνομες χρεώσεις ύψους €21.422,66 και €18.877,15 αντίστοιχα οι οποίες συμποσούνται σε €40.299,81 και όντως δεν φαίνεται εκ πρώτης όψεως να διασυνδέονται με τις αξιώσεις υπό Β και Δ, αφού στις εν λόγω αξιώσεις γίνεται αναφορά σε παράνομες χρεώσεις ύψους €44.845,59 που έγιναν μέχρι τις 25.11.15 αλλά στον λογαριασμό 7228395-4, δηλαδή όχι στα παλαιά δάνεια. Πλην όμως δεν πρέπει να λησμονείται πως αξιώνεται επίσης διακήρυξη περί της ακυρότητας και των δύο υποθηκών του 2008, οι οποίες παρουσιάζονται να ισχύουν μέχρι σήμερα και ότι ενδεχομένως η ισχύς τους να επηρεάζεται από την ύπαρξη ή όχι παράνομων χρεώσεων. Εν πάση περιπτώσει, στη βάση των σχετικών νομολογιακών αρχών αφενός φαίνεται να συνιστούν στοιχεία και ισχυρισμούς για τα παλαιά δάνεια τα οποία οδήγησαν στα νέα δάνεια οπότε δεν μπορεί να λεχθεί ότι πρόκειται ξεκάθαρα για άσχετους ισχυρισμούς και αφετέρου δεν μπορεί να λεχθεί ότι δικαιολογημένα προκαλούν αμηχανία στους Αιτητές αφού εύκολα δύνανται να τύχουν απάντησης. Παράγραφος 17 Όσον αφορά την §17, αυτή συνιστά μια συνήθη (στη γενικότερη πρακτική) επιφύλαξη των Καθ΄ ων να αναφερθούν σε ρήτρες των πιστωτικών διευκολύνσεων και στις εξασφαλίσεις. Για να γίνει κατανοητό το περιεχόμενο της θα πρέπει κάποιος να έχει υπόψιν και τις §15 και 16.
οι Καθ΄ ων ισχυρίζονται ότι «για τους λόγους που περιγράφονται
παρούσα και ειδικότερα
παράγραφο 7, τα δάνεια που έλαβαν πρέπει να κηρυχθούν άκυρα και ή να απαλλαγούν από την υποχρέωση αποπληρωμής τους ως επίσης και να απαλλαγούν οι εξασφαλίσεις .».
αμέσως επόμενη παράγραφο ήτοι την §16 καταγράφεται ότι: «Υπαλλακτικά προς τα ανωτέρω, οι Ενάγοντες αναφέρουν τα πιο κάτω». Είναι σαφές λοιπόν πως από την §17 και εντεύθεν οι Καθ΄ ων αναφέρονται πλέον μόνο στις «πιστωτικές διευκολύνσεις» τις οποίες είχαν αναφέρει ήδη
, δηλαδή αυτές που εξασφάλισαν οι ίδιοι από τη ΣΠΕ κατόπιν επίσκεψης τους στις 15.1.13 (όπως ρητώς καταγράφεται). Συνεπώς δεν τίθεται θέμα διαγραφής στη βάση που εισηγούνται οι Αιτητές, ότι δηλαδή αναφέρεται σε άσχετα γεγονότα. Βέβαια, η πιο πάνω διαπίστωση αφορά και επηρεάζει και την κρίση για όλες τις υπόλοιπες παραγράφους των οποίων ζητήθηκε η διαγραφή όπως, εκ του περισσού ίσως, εξηγείται αναλυτικότερα κατωτέρω. Παράγραφος 20
οι Καθ΄ ων εγείρουν ζητήματα για τον τόκο και ισχυρίζονται ότι δεν ενημερώθηκαν για την τροποποίηση του επιτοκίου, ότι υπήρξε αντισυμβατικός ανατοκισμός ή υπερτοκισμός και αντισυμβατικές χρεώσεις τόκων υπερημερίας και ή λειτουργικών εξόδων. Αυτό το οποίο γίνεται αντιληπτό είναι πως αναφέρονται στα μεταγενέστερα δάνεια (του 2013) εξ ου και προβάλλουν ότι οι Εναγόμενοι «παρέλειψαν να ενημερώσουν τους Ενάγοντες», χωρίς δηλαδή αναφορά στις εταιρείες κ.λ.π. Παράγραφος 21
οι Καθ΄ ων καταγράφουν τη θέση τους ότι θα επικαλεστούν απάτη, ψευδείς παραστάσεις, απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων ή παράβαση νομίμων καθηκόντων, πλην όμως και πάλι είναι σαφές ότι αναφέρονται στα δάνεια του 2013, αν ληφθεί υπόψιν πως περιέχονται οι φράσεις (
παρατίθενται λεπτομέρειες παράβασης σύμβασης εκ μέρους των Αιτητών και είναι προφανές και πάλι ότι οι Καθ΄ ων αναφέρονται στη δική τους σύμβαση, του 2013, προβάλλοντας: - ότι δεν ειδοποιήθηκαν για την αύξηση επιτοκίου - ότι η τροποποίηση επιτοκίου ήταν παράνομη και ή καταχρηστική - ότι παρανόμως τέθηκε επιτόκιο υπερημερίας ύψους 5% ετησίως άνευ διαπραγμάτευσης ή γνήσιου προϋπολογισμού ζημιών - ότι υπήρξαν παραβιάσεις Νόμων και ή Οδηγιών - Ότι η Εναγόμενη καταπάτησε ή καταχράστηκε υποχρεώσεις και δικαιώματα της
οι Καθ΄ ων αναφέρουν ότι με την αντισυμβατική συμπεριφορά οι Αιτητές προκάλεσαν οικονομικό εξαναγκασμό σε βάρος των Καθ΄ ων και ή τη μη εξόφληση των λογαριασμών και άρα εμποδίζονται να απαιτούν από τους Καθ΄ ων οποιαδήποτε οφειλόμενα ποσά, σαφέστατα και πάλι αναφερόμενοι στα δικά τους δάνεια.
οι Καθ΄ ων επικαλούνται την ερμηνευτική αρχή contra preferendum για την ερμηνεία των υπογραφεισών συμφωνιών και δεν υπάρχει επίσης αμφιβολία ότι αναφέρονται στις συμφωνίες που οι ίδιοι υπέγραψαν το 2013.
οι Καθ΄ ων ισχυρίζονται ότι οι όροι των συμφωνιών που υπέγραψαν οι ίδιοι δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης, δημιούργησαν ανισορροπία δικαιωμάτων - υποχρεώσεων και συνεπώς κατέστησαν καταχρηστικοί και άρα άκυροι. Δεν τίθεται θέμα λοιπόν άσχετων ή μη ουσιωδών ισχυρισμών. Παράγραφος 28
οι Καθ΄ ων προβάλλουν ότι ως αποτέλεσμα της προαναφερθείσας συμπεριφοράς των Αιτητών οι ίδιοι (οι Καθ΄ ων) υπέστησαν άγχος, αγωνία και ψυχική αναστάτωση λόγω της αδυναμίας των να ανταποκριθούν στα ζητούμενα από τους Αιτητές, χωρίς και πάλι να τίθεται ζήτημα άσχετων ή μη ουσιωδών γεγονότων. Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω αποτελεί κατάληξη μου ότι αν και δεν χαρακτηρίζεται από την αρτιότερη σύνταξη ή σαφήνεια, εντούτοις η Έκθεση Απαίτησης των Εναγόντων-Καθ΄ ων είναι σε κατανοητή μορφή. Οι Εναγόμενοι-Αιτητές δύνανται να αντιληφθούν τι ισχυρίζονται οι Καθ΄ ων και τι θα έχουν να αντιμετωπίσουν στη δίκη. Για ορισμένα σημεία της θα μπορούσαν να ζητηθούν λεπτομέρειες, πλην όμως αυτό δεν συνιστά βάσιμο λόγο διαγραφής των σημείων αυτών. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα €700 υπέρ των Εναγόντων-Καθ΄ ων συν Φ.Π.Α. (Υπ.) .................. Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΧΒΧ/ΚΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.