← Κύπρος

Oprenov ν. Πολυκλινική Υγεία Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3212/2010, 29/8/2018

Oprenov ν. Πολυκλινική Υγεία Δημόσια Εταιρεία Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3212/2010, 29/8/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A468 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3212/2010 Μεταξύ: XXXXX Oprenov Ενάγοντα και Πολυκλινική Υγεία Δημόσια Εταιρεία Λτδ Εναγόμενης Και ως τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος του Δικαστηρίου ημερομηνίας 4.5.2011: ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Αρ. Αγωγής: 3212/2010 Μεταξύ: XXXXX Oprenov Ενάγοντα και

  1. Πολυκλινική Υγεία Δημόσια Εταιρεία Λτδ
  2. XXXXX Αλκιβιάδους Εναγόμενων Ημερομηνία: 29 Αυγούστου 2018 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ Χριστοδούλου Για τους Εναγόμενους 1 και 2: κα. Κακουλλή με κα Σωκράτους ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή - Μη αμφισβητούμενα γεγονότα Με την παρούσα αγωγή η οποία καταχωρήθηκε στις 19.4.2010 αρχικά μόνο εναντίον της Εναγόμενης 1 και κατόπιν τροποποίησης του Κλητηρίου Εντάλματος σύμφωνα με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 4.5.2011 έγινε προσθήκη του Εναγομένου 2, ο Ενάγοντας αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ζημιές που υπέστηκε οι οποίες συνίστανται σε σοβαρής μορφής περιφερικονευρική βλάβη του αριστερού άκρου του η οποία, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα, ήταν αποτέλεσμα αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων των Εναγομένων και/ή των υπηρετών και/ή αντιπροσώπων και/ή εργοδοτουμένων αυτών κατά τη διενέργεια πλαστικής χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2 στην κλινική της Εναγομένης 1 κατά ή περί τις 23.8.2006 μετά από έγκαυμα το οποίο υπέστηκε στα πλαίσια εργατικού ατυχήματος. Από τα δικόγραφα που καταχωρήθηκαν στα πλαίσια της αγωγής και από την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου προκύπτει ότι τα ακόλουθα γεγονότα αποτελούν κοινό έδαφος των δυο πλευρών: Ο Ενάγοντας είναι Βούλγαρος υπήκοος και κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ηλικίας 47 ετών. Η Εναγόμενη 1 είναι ιδιοκτήτρια και διατηρεί στη Λεμεσό αδειούχο ιδιωτικό νοσηλευτήριο με το όνομα Πολυκλινική Υγεία (στο εξής «η Πολυκλινική») και προσφέρει μεταξύ άλλων υπηρεσίες νοσηλείας και περίθαλψης σε ασθενείς που παρακολουθούνται και/ή τυγχάνουν θεραπείας και/ή ιατρικής περίθαλψης από ιατρούς της επιλογής τους. Ο Ενάγοντας 2 είναι και κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν γιατρός με ειδικότητα στην επανορθωτική μικροχειρουγική. Περί την 11.7.2006 ο Ενάγοντας εργαζόταν σε στεγνοκαθαριστήριο στη Λευκωσία και ενώ ασχολείτο με σιδέρωμα ρούχων με τη χρήση σιδερόπρεσας και/ή πρέσας ατμού υπέστηκε ατύχημα στο αριστερό του χέρι, αγκώνα και ωμοπλάτη. Μετά το ατύχημα ο Ενάγοντας μεταφέρθηκε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου κατά την αρχική εξέταση διαπιστώθηκε έγκαυμα 2ου βαθμού αριστερού βραχίονα, αριστερής ωμοπλάτης και αριστερής ωλένης. Έγινε ακτινογραφικός έλεγχος, καθαρισμός και περιποίηση των τραυμάτων. Χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή και ο Ενάγοντας εξήλθε με οδηγίες (βλέπε Τεκμήριο 1) όπως την επόμενη επισκεφθεί το Μακάρειο Νοσοκομείο, όπως και έπραξε. Εκεί εξετάστηκε από τρεις γιατρούς, μεταξύ των οποίων και από τον Δρ Φεσσά. Στις 13.7.2006 ο Ενάγοντας υποβλήθηκε υπό γενική αναισθησία σε εσχαρεκτομή στο αριστερό χέρι, ήτοι καθαρισμό τραύματος και αφαίρεση νεκρωτικής εσχάρας (βλέπε Τεκμήριο 5) από την έσω επιφάνεια του αριστερού βραχίονα. Στις 19.7.2006 υποβλήθηκε σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση στα πλαίσια της οποίας αφαιρέθηκε δέρμα/μόσχευμα από αμφοτέρους μηρούς του Ενάγοντα το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως μόσχευμα για κάλυψη του εγκαύματος (επίσης βλέπε Τεκμήριο 5). Ο Ενάγοντας παρέμεινε στο Μακάρειο Νοσοκομείο από 13.7.2006 μέχρι 27.7.2006 (όλη η πορεία της θεραπείας του Ενάγοντα στο Μακάρειο Νοσοκομείο περιγράφεται στα Τεκμήρια 5-7). Κατά την περίοδο 27.7.2006 μέχρι και τα μέσα Αυγούστου 2006 ο Ενάγοντας επισκεπτόταν τα εξωτερικά ιατρεία για αλλαγή επιδέσμων και για γενική εξέταση και παρακολούθηση των τραυμάτων του. Σύμφωνα με το Τεκμήριο 6, συνεπεία του εργατικού ατυχήματος ο Ενάγοντας υπέστηκε έγκαυμα μερικού και ολικού πάχους βραχίονα και αντιβραχίου έκτασης 7%. Ο Ενάγοντας εισήχθηκε εκ νέου στο Μακάρειο Νοσοκομείο στις 17.8.2006 αφού, ως ενημερώθηκε, το μόσχευμα που είχε τοποθετηθεί στις 13.7.2006 αποκολλήθηκε. Στις 21.8.2006 εισήχθηκε στο χειρουργείο για χειρουργικό καθαρισμό (υπό γενική αναισθησία) νεκρωμένων ιστών του αριστερού άνω άκρου και λήψη μοσχεύματος από αριστερό μηρό - βουβωνική πτυχή - το οποίο φυλάχθηκε για μεταγενέστερη χρήση (βλέπε Τεκμήρια 8 και 9). Κατά την επέμβαση διαπιστώθηκε αποκάλυψη νεύρων και τενόντων στο σημείο του τραύματος. Στις 23.8.2006 και ενώ ο Ενάγοντας νοσηλευόταν στο Μακάρειο Νοσοκομείο μεταφέρθηκε από τον Δρ. Φεσσά στο ιατρείο όπου ο Εναγόμενος 2 εξετάζει ασθενείς στη Λευκωσία για σκοπούς ιατρικής γνωμάτευσης. Τούτο κρίθηκε αναγκαίο από την ομάδα των ιατρών του Μακάρειου Νοσοκομείου λόγω του ότι κατέστη επιβεβλημένη η κάλυψη της άρθρωσης, των αγγείων και των νεύρων με αγγειούμενο κρημνό. Η συγκεκριμένη επέμβαση δεν μπορούσε να διενεργηθεί στο Μακάρειο Νοσοκομείο και έτσι ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε στον Εναγόμενο
  3. Ο Ενάγοντας εξήλθε του Μακαρείου Νοσοκομείου στις 25.8.
  4. Ακολούθως, στις 26.8.2006 εισήχθηκε στην κλινική της Εναγομένης 1 όπου και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση αποκατάστασης του τραύματος από τον Εναγόμενο
  5. Ο Εναγόμενος 2 δεν εργοδοτείται από την Εναγόμενη
  6. Ο Ενάγοντας παρέμεινε στην κλινική της Εναγόμενης 1 μέχρι 29.8.2006 και έτυχε νοσηλείας σύμφωνα με τις οδηγίες του Εναγόμενου
  7. Οι θέσεις του Ενάγοντα στην Έκθεση Απαίτησης Σύμφωνα με τα όσα τυγχάνουν αναφοράς στην Έκθεση Απαίτησης, μέχρι την 26.8.2006 και/ή μέχρι την ημερομηνία εισαγωγής του στην κλινική της Εναγομένης 1, το αριστερό χέρι του Ενάγοντα, αν και τραυματισμένο και παρόλο που έφερε εγκαύματα, εντούτοις λειτουργούσε κανονικά και/ή ο Ενάγοντας είχε πλήρη χρήση των λειτουργιών του χεριού και των δακτύλων του, η δε επέμβαση χρειαζόταν μόνο για σκοπούς βελτίωσης της εικόνας του χεριού του (βλέπε παράγραφο 15 της Έκθεσης Απαίτησης). Παρόλα αυτά, μετά την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2 ένιωθε έντονους πόνους και απώλεσε την ικανότητα να κινεί το αριστερό του χέρι. Αποτελεί θέση του Ενάγοντα ότι κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2 και της νοσηλείας που έλαβε στην κλινική της Εναγομένης 1 υπέστηκε ανεπανόρθωτη ζημιά αφού: (α) Προκλήθηκε σοβαρής μορφής βλάβη στο μέσο νεύρο και/ή στο ωλένιο νεύρο και/ή στο κερκιδικό νεύρο του αριστερού χεριού του. (β) Προκλήθηκε ζημιά με αποτέλεσμα να αποδυναμωθούν τα αντανακλαστικά του δικέφαλου του βραχίονα με διαταραγμένη κάμψη του αντιβραχίου. (γ) Προκλήθηκε παράλυση και/ή ατροφία και/ή αδυναμία στήριξης του αριστερού χεριού και/ή του καρπού του αριστερού χεριού. (δ) Ο Ενάγοντας νιώθει συνεχώς πόνο και/ή υπαισθησία και/ή ευαισθησία στο αριστερό χέρι και/ή στον καρπό του αριστερού χεριού. Ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι η Εναγομένη 1 και/ή οι υπηρέτες και/ή αντιπρόσωποι αυτής και/ή ο Εναγόμενος 2 ήταν αμελείς με τον τρόπο που περιγράφεται στις παραγράφους 18 και 19 της Έκθεσης Απαίτησης, με αποτέλεσμα να προκληθούν σε αυτόν οι ζημιές που καταγράφονται στην παράγραφο 21 της Έκθεσης Απαίτησης. Ως εκ τούτου ήγειρε την παρούσα αγωγή αξιώνοντας από τους Εναγομένους 1 και 2 γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία. Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι στη βάση των δικογραφημένων θέσεων του Ενάγοντα δεν προβάλλεται ισχυρισμός επί το ότι η επιλογή για την διενέργεια της συγκεκριμένης χειρουργικής αντιμετώπισης ήταν λανθασμένη ή ότι η επέμβαση η οποία διενεργήθηκε έπρεπε να εκτελεστεί με διαφορετικό τρόπο. Ότι προβάλλεται είναι πως πριν από την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας από τον Εναγόμενο 2, το χέρι του δεν αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα και η επέμβαση η οποία έγινε για αισθητικούς λόγους του προκάλεσε τα πιο πάνω αναφερόμενα προβλήματα. Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση της Εναγομένης 1 Στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτηση της η Εναγόμενη 1 εγείρει δυο προδικαστικές ενστάσεις: Πρώτον, ότι η αξίωση του Ενάγοντα έχει παραγραφεί και δεύτερον, ότι στην αγωγή δεν αποκαλύπτεται εύλογη αιτία αγωγής εναντίον της. Άνευ βλάβης των εν λόγω προδικαστικών ενστάσεων η Εναγόμενη 1 αρνείται κάθε ισχυρισμό αμέλειας από μέρους της και/ή των υπηρετών της και/ή του ιατρικού και/ή παραϊατρικού προσωπικού και ισχυρίζεται ότι ακολούθησε πιστά και αυστηρά τις οδηγίες του Εναγόμενου 2 σε ότι αφορά τη νοσηλεία και/ή την περίθαλψη του Ενάγοντα και/ή τήρησε όλες τις εκ του νόμου υποχρεώσεις της έναντι του. Αποτελεί περαιτέρω θέση της Εναγόμενης 1 ότι δεν έχει εξουσία ή δικαίωμα ή δυνατότητα επίβλεψης του τρόπου εκτέλεσης των καθηκόντων και/ή του τρόπου παροχής των ιατρικών υπηρεσιών από τον ιατρό της επιλογής του ασθενή και/ή του συγκεκριμένου τρόπου εκτέλεσης της χειρουργικής επέμβασης και/ή της θεραπείας στην οποία υπέβαλε τον Ενάγοντα ο Εναγόμενος 2, ο οποίος είναι το μόνο αρμόδιο πρόσωπο για τη λήψη αποφάσεων αναφορικά με τη θεραπεία του ασθενή και συγκεκριμένα του Ενάγοντα. Η Εναγόμενη 1 αρνείται ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε οποιαδήποτε ζημιά εκ της νοσηλείας και/ή θεραπείας που έτυχε στην κλινική της και ισχυρίζεται ότι τα όποια προβλήματα υγείας του Ενάγοντα οφείλονται αποκλειστικά στο ατύχημα που αυτός υπέστηκε και/ή στη θεραπεία στην οποία έτυχε στο Μακάρειο Νοσοκομείο και ισχυρίζεται ότι οι επιπτώσεις εξ αυτού αμβλύνθηκαν σημαντικά εκ της νοσηλείας και/ή θεραπείας που έτυχε στην κλινική της. Λόγω δε του ότι ο Ενάγοντας δεν κατέβαλε στην Εναγόμενη 1 την αμοιβή της για τις υπηρεσίες που του προσέφερε, αυτή αξιώνει ανταπαιτητικώς το ποσό των €1.330,16 ως εύλογη και/ή συμφωνηθείσα αμοιβή για τη νοσηλεία και/ή φαρμακευτική αγωγή και/ή έξοδα χειρουργείου, το οποίο αυτός παρέλειψε και/ή αρνήθηκε να καταβάλει παρά τις οχλήσεις της. Να σημειωθεί ότι με βάση την μαρτυρία που προσκομίστηκε (βλέπε Μ.Υ.2), η ανταπαίτηση της Εναγόμενης 1 περιορίστηκε στο ποσό των €301,
  8. Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση του Εναγόμενου 2 Προδικαστική ένσταση αναφορικά με το θέμα της παραγραφής της αξίωσης του Ενάγοντα εγείρεται και από τον Εναγόμενο
  9. Στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση του ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται περαιτέρω ότι κατά την επίσκεψη του Ενάγοντα στο ιατρείο όπου εξετάζει ασθενείς στη Λευκωσία στις 23.8.2006 είχε διαπιστώσει ότι το αριστερό χέρι του Ενάγοντα είχε υποστεί σοβαρό και εκτεταμένο έγκαυμα ολικού πάχους τρίτου βαθμού στην πρόσθια επιφάνεια του αντιβραχίου στο άνω και κάτω τριτημόριο. Ως εκ τούτου, εξήγησε, στον Ενάγοντα ότι ήταν αναγκαίος ο χειρουργικός καθαρισμός και η αποκατάσταση, ανάλογα με την εκτίμηση του τραύματος που θα γινόταν στο χειρουργείο. Το μέσο νεύρο (Nervus Medianus), το οπίσθιο μεσόστεο νεύρο (Nervus Radialis) και το Nervus lateral antebrachii[1] παρουσίαζαν βλάβη εν συνεχεία, έτσι αποφασίστηκε η κάλυψη του ελλείματος με κρημνό τύπου Radial Forearm Flap (Chinese Flap) σε όλη την έκταση της πρόσθιας επιφάνειας του άνω τριτημόριου του αντιβραχίου. Αποτελεί θέση του Εναγόμενου 2 ότι κατά την εν λόγω συνάντηση εξήγησε στον Ενάγοντα ότι, υπό την επιφύλαξη της εικόνας που θα αποκάλυπτε ο χειρουργικός καθαρισμός, ανέμενε ότι θα χρειαζόταν να γίνει αποκατάσταση με αγγειούμενο κρημνό τύπου radial forearm flap (Chinese Flap), καθώς επίσης ότι εάν γινόταν τοποθέτηση ελεύθερων δερματικών μοσχευμάτων η περιοχή θα παρουσίαζε συρρίκνωση και θα ήταν αδύνατη η διάνοιξη του αγκώνα, ενώ η τοποθέτηση δερματικού μοσχεύματος σε αποκαλυμμένα νεύρα, αγγεία και τένοντες δεν ενδείκνυται. Ο Εναγόμενος 2 εξήγησε ακόμα στον Ενάγοντα ότι μετά από τέτοιες επεμβάσεις παρουσιάζεται τοπική απώλεια της αίσθησης και της δύναμης του επηρεαζόμενου άκρου έως και 24 ώρες μετά το χειρουργείο. Ο Εναγόμενος 2 αρνείται ότι το χέρι του Ενάγοντα λειτουργούσε πλήρως και/ή κανονικά πριν από την επέμβαση που διενήργησε και ισχυρίζεται περαιτέρω ότι σε περίπτωση που δεν γινόταν χειρουργικός καθαρισμός του τραύματος και άμεση αποκατάσταση με αγγειούμενο κρημνό, υπήρχε σοβαρή πιθανότητα νέκρωσης όλων των στοιχείων του χεριού με συνέπεια όχι μόνο την πλήρη απώλεια της λειτουργικότητας του χεριού αλλά απώλειας του ίδιου του χεριού. Η επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας δεν έγινε για αισθητικούς λόγους, αλλά για να σωθεί το ίδιο το χέρι και ο αντιβραχιόνας του καθώς και η λειτουργικότητά του εξαιτίας της έκτασης και του βάθους του τραυματισμού. Ο Εναγόμενος 2 αρνείται ότι τοποθέτησε μόσχευμα και ισχυρίζεται ότι προέβη σε αποκατάσταση με αγγειούμενο κρημνό κατά τον τρόπο που είχε ήδη περιγράψει στον Ενάγοντα και συνοψίζεται πιο πάνω. Ο Ενάγοντας έλαβε εξιτήριο από την Πολυκλινική στις 29.8.2006 και συνέχισε να τον επισκέπτεται στη Λευκωσία, έχοντας κανονικό εύρος κίνησης στον ώμο και στο χέρι, ενώ η κίνηση στον αγκώνα βελτιωνόταν ουσιαστικά με την πάροδο του χρόνου. Ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι υπήρξε σημαντική βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα καθώς και σημαντική μείωση του πόνου, ενώ το μόνο παράπονο του Ενάγοντα αφορούσε τον πόνο στην πηχεοκαρπική, κάτι το οποίο είναι σύνηθες και αναμενόμενο στα πλαίσια της χειρουργικής επέμβασης στην οποία υποβλήθηκε. Ο Εναγόμενος 2 αρνείται κάθε ισχυρισμό αμέλειας και ισχυρίζεται ότι η συγκεκριμένη χειρουργική αποκατάσταση ήταν επιβεβλημένη και επιτυχής, ο δε Ενάγοντας είχε γνώση των πιθανών επιπλοκών όπως οι ουλές και ο πόνος. Ο Εναγόμενος 2 ισχυρίζεται ότι χάρη στην ορθή διάγνωση και επιμελή χειρουργική αντιμετώπιση του προβλήματος του Ενάγοντα, διασώθηκε το χέρι και ο αντιβραχίονας του. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος 2 αρνείται τις κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες και ισχυρίζεται ότι: (α) Το μέσο νεύρο του αριστερού χεριού του Ενάγοντα υπέστη ζημιά από τον τραυματισμό. Το μέσο νεύρο και οι πρηνιστές του καρπού δεν επηρεάστηκαν από τη χειρουργική αποκατάσταση αλλά ενδέχεται να επηρεάστηκαν από το έγκαυμα. Το δε ωλένιο και/ή κερκιδικό νεύρο δεν βρίσκονται καν στην περιοχή του τραύματος και δεν υπέστηκαν οποιαδήποτε βλάβη. (β) Ο δικέφαλος του βραχίονα δεν βρίσκεται στην περιοχή του τραύματος και/ή ουδόλως επηρεάστηκε ή ήταν δυνατό να επηρεαστεί από τη χειρουργική αντιμετώπιση του τραύματος. (γ) Κλινικά και ανατομικά οι κατ' ισχυρισμό βλάβες που καταγράφονται στην παράγραφο 17(γ) της Έκθεσης Απαίτησης είναι αδύνατον να έχουν προκληθεί και/ή δεν έχουν προκληθεί. (δ) Σε περίπτωση που ήθελε αποδειχθεί ότι ο Ενάγοντας παρουσιάζει τα κατ' ισχυρισμό συμπτώματα που περιγράφονται στην παράγραφο 17(δ) της Έκθεσης Απαίτησης, αυτά είναι δυνατό να προκληθούν από εγκαύματα της έκτασης αυτού που υπέστη ο Ενάγοντας και/ή από περίπλοκες χειρουργικές επεμβάσεις ως αυτή στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας και/ή ο Ενάγοντας είχε τύχει ενημέρωσης από τον Εναγόμενο 2 γι' αυτό το ενδεχόμενο και το αποδέχτηκε. (ε) Οι μυς του χεριού μπορεί να επηρεάστηκαν από παράλειψη του Ενάγοντα να συμμετάσχει σε φυσιοθεραπεία και/ή στην ακινησία του χεριού. (στ) Οι ουλές είναι αποτέλεσμα τόσο του τραυματισμού όσο και της αποκατάστασης στο χειρουργείο και/ή της λήψης κρημνού από το μηρό, πλην της ισχυριζόμενης ουλής στην ωμοπλάτη που είναι άσχετη. Προβάλλεται επίσης από τον Εναγόμενο 2 ότι οι όποιες σωματικές βλάβες υπέστηκε ο Ενάγοντας οφείλονται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια του αφού:

(1)Παρά το ότι ο ίδιος ο Εναγόμενος 2 τού υπέδειξε ότι θα ήταν αδύνατη η αποκατάσταση της λειτουργικότητας και/ή της κινητικότητας του χεριού του αν δεν συμμετείχε σε εντατικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας, αυτός αρνήθηκε και/ή παρέλειψε να το πράξει, και
(2)ο Ενάγοντας δεν συνεργάστηκε και/ή δεν παρουσιάστηκε για κλινικό έλεγχο της κατάστασης του όσες φορές ήταν αυτό αναγκαίο. Ο Εναγόμενος 2 περαιτέρω ανταπαιτεί από τον Ενάγοντα την εύλογη και/ή συμφωνηθείσα αμοιβή του για τη διάγνωση, θεραπεία, χειρουργική επέμβαση και παρακολούθηση του Ενάγοντα εκ €1.366,88, ποσό το οποίο ο Ενάγοντας παρέλειψε και/ή αρνήθηκε να καταβάλει μέχρι σήμερα. Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση Στα δικόγραφα που καταχώρισε ο Ενάγοντας σε απάντηση της υπεράσπισης και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση των Εναγομένων 1 και 2, εμμένει στον ισχυρισμό ότι η χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2 προκάλεσε νευρολογική ζημιά στο αριστερό του χέρι, η οποία δεν υπήρχε πριν από την επέμβαση και/ή τη νοσηλεία που δέχθηκε από τους Εναγομένους 1 και
  1. Ισχυρίζεται επίσης ότι η λειτουργία του χεριού του επηρεάστηκε αφού έλαβε τη θεραπεία του Εναγομένου 2 και η χειρουργική αντιμετώπιση του προβλήματος του και η διάγνωση κάθε άλλο παρά ορθή και επιμελής ήταν. Προβάλλεται περαιτέρω ότι ο Ενάγοντας ακολούθησε πιστά την κάθε οδηγία του Εναγομένου 2 αναφορικά με την μετεγχειρητική του πορεία. Η δε λήψη κρημνού έγινε με λανθασμένο τρόπο και/ή αμελώς ως και η θεραπεία των τραυμάτων αφού οι ουλές υπερτρόφησαν και επιφέρουν πόνους και ταλαιπωρία στον Ενάγοντα και δυσκολία στην έκταση της άρθρωσης του αγκώνα. Σε σχέση με την Ανταπαίτηση των Εναγομένων 1 και 2, ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι ουδέποτε συμφώνησε να καταβάλει τις αναφερόμενες αμοιβές στους Εναγόμενους 1 και 2, οι οποίες σε κάθε περίπτωση είναι έκδηλα υπερβολικές και/ή δεν είναι εύλογες. Παραγραφή αγώγιμου δικαιώματος Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και εξέταση της ουσίας της υπόθεσης κρίνω ορθό να εξετάσω το ζήτημα παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του Ενάγοντα το οποίο εγείρεται από την υπεράσπιση. Η κα Κακουλλή εστιάζει την εισήγηση της επί του προκειμένου στη δικογραφημένη θέση του Ενάγοντα στην παράγραφο 14 της Έκθεσης Απαίτησης όπου υπάρχει ισχυρισμός ότι τρεις μήνες μετά τον Αύγουστο του 2006, αυτός ενημερώθηκε από τον Εναγόμενο 2 «ότι ο πόνος που νιώθει στο αριστερό του χέρι δεν θα περάσει και θα παραμείνει αναπηρία στο χέρι του» (σχετική είναι επίσης η παράγραφος 7 της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση που καταχώρησε ο Ενάγοντας). Οι συγκεκριμένες αναφορές, σε συνδυασμό με τις πρόνοιες του άρθρου 68(α)[2] του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 168 καθιστούν, σύμφωνα με την συνήγορο των Εναγομένων, παραγεγραμμένο το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα. Να σημειωθεί ότι με αίτηση τους ημερομηνίας 30.3.2012 οι Εναγόμενοι 1 και 2 είχαν ζητήσει την προδικαστική εξέταση του συγκεκριμένου ζητήματος, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε με απόφαση του Δικαστηρίου (υπό άλλη σύνθεση) ημερομηνίας 23.11.2012 για τους λόγους που εκεί αναφέρονται. Προτού το Δικαστήριο προχωρήσει στην εξέταση του ζητήματος κρίνεται ορθό να γίνει μια σύντομη αναφορά στους νόμους που κατά καιρούς θεσπίστηκαν σε σχέση με το θέμα της παραγραφής: Η βασική νομοθεσία επί του θέματος της παραγραφής στο κυπριακό δίκαιο είναι ο περί Παραγραφής Νόμος, Κεφ. 15, μετά των συναφών τροποποιήσεων, στα πλαίσια του οποίου καθορίζονται περίοδοι παραγραφής για διάφορα αγώγιμα δικαιώματα ανάλογα με το είδος της αξίωσης. Σύμφωνα δε με το άρθρο 10(d) του Κεφ. 15, ουδεμία πρόνοια του νόμου εκείνου θα επηρεάζει οποιαδήποτε πρόνοια σε άλλο νόμο που αφορά την παραγραφή αγώγιμων δικαιωμάτων. Ειδικότερα σε σχέση με την παρούσα αγωγή με την οποία αξιώνονται αποζημιώσεις λόγω αμέλειας, το άρθρο 68(α) του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ το 1959, προνοούσε μέχρι και το 2006 ότι καμιά αγωγή δεν εγείρεται για αστικό αδίκημα εκτός εάν αυτή εγερθεί εντός δύο ετών αμέσως μετά την πράξη ή παράλειψη για την οποία εγέρθηκε η αγωγή. Με τον τροποποιητικό Ν. 171(Ι)/2006η περίοδος των δύο ετών επεκτάθηκε σε τρία έτη. Η ισχύς του Κεφ. 15 διάρκεσε για μικρό χρονικό διάστημα αφού μετά την έναρξη των δικοινοτικών ταραχών και την κατάρρευση ορισμένων προνοιών του Συντάγματος προέκυψε ανάγκη για διαφοροποίηση των περιόδων παραγραφής, ως αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε η ψήφιση του περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμου του 1964 Ν. 57/64, ο οποίος στην ουσία ανέστειλε τους χρόνους παραγραφής που καθορίζονταν σε οποιαδήποτε διάταξη νομοθετικής φύσεως που ίσχυε κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Ν. 57/
  2. Με το Ν. 57/64έγινε εισαγωγή της έννοιας της «περιόδου αναστολής» που σύμφωνα με το άρθρο 3 αυτού, δεν υπολογίζεται στο χρόνο παραγραφής μιας αγωγής. Ο «χρόνος παραγραφής» ορίζεται στις ερμηνευτικές διατάξεις του Νόμου ως ο χρόνος εντός του οποίου απαιτείτο η έναρξη οποιασδήποτε αγωγής με βάση οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση τότε σε ισχύ, ενώ η «περίοδος αναστολής» ορίζεται ως η περίοδος που άρχιζε στις 21.12.1963 και θα έληγε σε ημερομηνία που θα καθοριζόταν σε μελλοντική ημερομηνία με διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου. Συνεπώς, οι πρόνοιες του άρθρου 68 του Κεφ. 148, οι οποίες ίσχυαν κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του Ν. 57/64 ενέπιπταν εντός της εν λόγω αναστολής των χρόνων παραγραφής. Στη συνέχεια ο Ν. 57/64τροποποιήθηκε από τον περί Αναστολής της Παραγραφής (Τροποποιητικός) Νόμο του 1982 Ν. 36/82, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 18.6.
  3. Με το Νόμο αυτό, η «περίοδος αναστολής» ορίζεται πλέον ως η περίοδος που αρχίζει μεν όπως και πριν, ήτοι στις 21.12.1963, αλλά λήγει τρεις μήνες μετά τη λήξη της έκρυθμης κατάστασης, η οποία «έκρυθμη κατάσταση» ορίζεται ως η δημιουργηθείσα λόγω της τούρκικης εισβολής κατάσταση η οποία εξακολουθεί να υφίσταται μέχρις ότου το Υπουργικό Συμβούλιο με σχετική γνωστοποίηση στην Επίσημη Εφημερίδα ορίσει ημερομηνία λήξης της κατάστασης αυτής. Επίσης, με τον τροποποιητικό Νόμο 36/82 καταργήθηκε ο προαναφερθείς Νόμος 25/
  4. Ο Νόμος 156/85 τροποποίησε τον περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο Κεφ. 148 και ιδιαίτερα το άρθρο 58 αυτού, εισάγοντας πρόνοια σύμφωνα με την οποία κάθε αγωγή με την οποία διεκδικούνταν αποζημιώσεις για θάνατο που προκλήθηκε από αστικό αδίκημα θα έπρεπε να εγείρεται εντός περιόδου δύο ετών από το θάνατο του αποβιώσαντα, η οποία αργότερα τροποποιήθηκε και επεκτάθηκε σε τρία χρόνια με το Ν. 154
(1)/2002. Παρά την ύπαρξη δηλαδή της γενικής αναστολής που ίσχυε με τους προαναφερθέντες Νόμους 57/64 και 36/82, θεσμοθετήθηκε ειδική πρόνοια παραγραφής για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Κρίθηκε δε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Φεσσά κ.ά. v. Κασάπη
(1994)1 ΑΑΔ 337, ότι ήταν καθαρή η πρόθεση του νομοθέτη να εξαιρέσει την περίπτωση του άρθρου 58 του Κεφ. 148 δια νομοθεσίας από τις γενικότερες πρόνοιες αναστολής των περιόδων παραγραφής αφού οι πρόνοιες του άρθρου 58 δεν ίσχυαν κατά τον χρόνο έναρξης της ισχύος του Ν. 57/64 και δεν δημιουργείτο συνταγματικό πρόβλημα λόγω άνισης μεταχείρισης από τη διατήρηση της αναστολής της παραγραφής σε άλλες αιτίες αγωγής. Μια άλλη διαφοροποίηση στο θέμα της παραγραφής επέφερε το 1990 ο περί Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμος αρ. 217/90 (ο οποίος δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 30.11.1990), σύμφωνα με τον οποίο οι περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμοι του 1964 και 1982 δεν εφαρμόζονται σε σχέση με αγωγές που εγείρονται μετά την 31.12.1993 για αποζημιώσεις λόγω αμέλειας, αν η πράξη ή παράλειψη για την οποία εγείρεται η αγωγή έγινε πριν από την 31.10.1984, εκτός εάν αποδειχθεί στο Δικαστήριο ότι λόγω της έκρυθμης κατάστασης ο ενάγοντας δεν μπορούσε να προωθήσει αποτελεσματικά με αγωγή το αγώγιμο δικαίωμα του. Συνεπώς, ο Ν. 217/90δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην προκειμένη υπόθεση αφού η κατ' ισχυρισμό αμέλεια έλαβε χώρα το
  1. Τελικά, τόσο ο Ν. 217/90όσο και οι περί Αναστολής της Παραγραφής Νόμοι του 1964 και του 1982 καταργήθηκαν από τον περί Αναστολής του Χρόνου Παραγραφής (Προσωρινές Διατάξεις) Νόμο του 2002 Ν. 110(Ι)/2002, ο οποίος ψηφίστηκε στις 12.7.2002 και τέθηκε σε ισχύ την 1.6.
  2. Με βάση το Ν. 110(Ι)/2002, η κατάργηση των Νόμων του 1964 και 1982, δεν καθιστά παραγεγραμμένο ένα αγώγιμο δικαίωμα το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ δυνάμει των καταργούμενων νόμων, εκτός αν και μέχρις ότου συμπληρωθεί μετά την έναρξη της ισχύος του νέου νόμου (1.6.2005), νέος και από την αρχή χρόνος παραγραφής για το εν λόγω αγώγιμο δικαίωμα. Εν σχέσει δε με την κατάργηση του Νόμου 217/90 αναφέρεται ότι παρά την κατάργηση του, η επελθούσα δυνάμει του πιο πάνω νόμου παραγραφή ορισμένων αξιώσεων ουδόλως επηρεάζεται. Έτσι την κατάργηση της αναστολής, η πρόνοια του άρθρου 68 του Κεφ. 148 ίσχυε και πάλι από την 1.6.
  3. Ο Νόμος 110(Ι)/2002 δεν υπέστηκε τροποποίηση αφού οι μεταγενέστεροι Νόμοι που θεσπίστηκαν και παρέτειναν την εφαρμογή της αναστολής αφορούν τον περί Παραγραφής Νόμο, Κεφ.
  4. Οι Νόμοι αυτοί (βλέπε Ν. 60(Ι)/2007, 28(Ι)/2008, 34(Ι)/2008, 16(Ι)/2009, 20(Ι)/2010, 111(Ι)/2010, Ν.41(I)/2011 και Ν. 159(I)/2011) τροποποίησαν μόνο το Κεφ. 15 και έτσι η αναστολή της παραγραφής εφαρμόζεται μόνο σε βάσεις αγωγής που καθορίζονται στο συγκεκριμένο Νόμο και όχι σε οποιοδήποτε άλλο Νόμο. Τέλος, αναφορά γίνεται και στο Ν. 108(Ι)/2002με τον οποίο τροποποιήθηκε ο περί Παραγραφής Νόμος, Κεφ. 15, με την προσθήκη του άρθρου 8Α, το οποίο προνοεί ότι σε οποιαδήποτε αγωγή, στην οποία η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης ή και θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος, το Δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει ότι είναι ορθό και δίκαιο να μην εφαρμοστούν οι πρόνοιες παραγραφής της αξίωσης για αποζημιώσεις κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Με τον περί της Παραγραφής Αγώγιμων Δικαιωμάτων Νόμο του 2012, Ν.66(Ι)/2012καταργήθηκαν εν τέλει ο περί Παραγραφής Νόμος, Κεφ. 15, ο Νόμος 110(Ι)/2002, και το άρθρο 68 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, αλλά το τελευταίο μόνο σε σχέση με πράξη ή παράλειψη που επισυνέβη κατά ή μετά την έναρξη ισχύος του Νόμου 66(Ι)/
  5. Ο Νόμος 66(Ι)/2012 τέθηκε σε ισχύ την 1.7.2012 (άρθρο 28). Το άρθρο 6 του Νόμου 66(Ι)/2012 διέπει πλέον τα περί παραγραφής των αγώγιμων δικαιωμάτων σε σχέση με αστικά αδικήματα. Όταν η αξίωση αφορά αποζημιώσεις για αμέλεια ή παράβαση θέσμιου καθήκοντος, η αγωγή πρέπει να εγείρεται εντός τριών ετών από την ημέρα κατά την οποία συμπληρώθηκε η βάση της αγωγής, εκτός αν το πρόσωπο που υπέστη τη σωματική βλάβη έλαβε γνώση της βλάβης μεταγενέστερα, οπότε ο χρόνος παραγραφής αρχίζει από την ημέρα που έλαβε γνώση, με το Δικαστήριο να διατηρεί διακριτική ευχέρεια σε αγωγές για αποζημιώσεις για πρόκληση σωματικής βλάβης ή και θανάτου ένεκα αστικού αδικήματος να αποφασίσει τη μη εφαρμογή των διατάξεων περί παραγραφής, νοουμένου ότι η εν λόγω διακριτική ευχέρεια δεν θα ασκείται μετά την πάροδο δύο ετών από την ημέρα παραγραφής του δικαιώματος έγερσης αγωγής. Σύμφωνα με τις δικογραφημένες θέσεις του Ενάγοντα, η υπό κρίση χειρουργική επέμβαση διενεργήθηκε στις 26.8.2006 και για περίοδο τριών μηνών ο Ενάγοντας επισκεπτόταν τον Εναγόμενο 2 στο ιατρείο του στη Λευκωσία δυο φορές την εβδομάδα. Και πάλι στη βάση των δικογράφων του Ενάγοντα, κατά τη λήξη της περιόδου των τριών μηνών, και παρόλο που υπήρξε μερική βελτίωση της κατάστασης του χεριού του, ο Εναγόμενος τον πληροφόρησε ότι ο πόνος που νιώθει στο αριστερό του χέρι δεν θα περάσει και θα παραμείνει αναπηρία στο χέρι του. Επισημαίνεται ότι η προσπάθεια του Ενάγοντα να εισάξει ισχυρισμούς περί ενημέρωσης του από τον Εναγόμενο 2 στις 22.8.2007 επί το ότι η κατάσταση του θα βελτιωνόταν εντός 2 ετών, πράγμα το οποίο και δεν έγινε τελικά (ώστε στην ουσία να εντάξει την υπόθεση του στο άρθρο 68(δ) του Κεφ. 148), δεν ήταν επιτυχής αφού το Δικαστήριο δεν επέτρεψε τις αναφορές του στις παραγράφους 56-59 και 71-76 της Γραπτής του Δήλωσης (Έγγραφο Α). Η διαγραφή των συγκεκριμένων παραγραφών δεν αφήνει επομένως περιθώριο εξέτασης οποιασδήποτε θέσης του Ενάγοντα για δόλια απόκρυψη (άρθρο 68 (δ)), ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία ή έστω ισχυρισμός περί πρόκλησης νέας ζημιάς από το υπό κρίση αστικό αδίκημα (άρθρο 68 (β)). Στη βάση, λοιπόν, των δικογραφημένων θέσεων του Ενάγοντα αλλά και τη μαρτυρία του δεν τίθεται θέμα εφαρμογής των παραγράφων (β)-(δ) του Κεφ.
  6. Με δεδομένη, λοιπόν, την έγερση της παρούσας αγωγής στη βάση του αστικού αδικήματος της αμέλειας και μόνο, και την συμπλήρωση του αγώγιμου δικαιώματος του Ενάγοντα στις 29.11.2006 (ήτοι τρείς μήνες μετά την χειρουργική επέμβαση), σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 68 του Κεφ. 148, η περίοδος των τριών ετών είχε παρέλθει στις 29.11.2009 και συνεπώς κατά τον χρόνο έγερσης της αγωγής ήτοι στις (19.4.2010), το αγώγιμο δικαίωμα του Ενάγοντα είχε παραγραφεί. Το δε γεγονός της ετοιμασίας των ιατρικών πιστοποιητικών (Τεκμήριο 10, 11, 12, 13 και 14) κατά τα έτη 2008 και 2010 δεν αλλοιώνει, κατά την κρίση μου, την όλη εικόνα δεδομένων όλων των πιο πάνω και δη της αναφοράς του Ενάγοντα ότι τρείς μήνες μετά την επέμβαση ενημερώθηκε περί της αναπηρίας στο χέρι του. Επιπρόσθετα, τονίζεται ότι στα εν λόγω πιστοποιητικά και δη στα Τεκμήρια 10 και 11, τα οποία επικαλείται ο Ενάγοντας στην παράγραφο 69 της Γραπτής του Δήλωσης προκειμένου να ισχυριστεί ότι για πρώτη φορά ενημερώθηκε για την πραγματική ζημιά που έπαθε στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2008, δεν υπάρχει οποιοδήποτε εύρημα ή διαπίστωση περί σφάλματος ή αμελούς χειρισμού από πλευράς του Εναγόμενου
  7. Επομένως, στη βάση όλων των πιο πάνω δικαιολογείται η έκδοση διατάγματος αναστολής της διαδικασίας της αγωγής. Παρά την πιο πάνω κατάληξη του Δικαστηρίου, η οποία θέτει τέλος στην οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση, θα προχωρήσω να εξετάσω την ουσία της αγωγής για σκοπούς πληρότητας σε περίπτωση που η πιο πάνω κρίση ήθελε κριθεί εσφαλμένη. Προσκομισθείσα Μαρτυρία Στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας, η πλευρά του Ενάγοντα παρουσίασε τρείς μάρτυρες, ενώ εκ μέρους των Εναγομένων 1 και 2 κατέθεσαν τέσσερις μάρτυρες. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας όλων των προσώπων που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου είναι καταγεγραμμένο στα πρακτικά και για το λόγο αυτό δεν κρίνω σκόπιμο να το επαναλάβω. Θα παραθέσω, ωστόσο, μια σύνοψη των θέσεων που κάθε ένας από αυτούς προέβαλε στο Δικαστήριο έτσι ώστε αυτές να γίνουν εύκολα αντιληπτές. Μαρτυρία για την υπόθεση του Ενάγοντα Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Ενάγοντας αναφέρθηκε καταρχήν στο εργατικό ατύχημα το οποίο υπέστηκε στις 11.7.
  8. Όπως εξήγησε, αφού είχε τελειώσει το στέγνωμα ρούχων, είχε τοποθετήσει το χέρι του στον στεγνωτήρα για να βγάλει τις πετσέτες που είχαν μείνει μέσα και η πόρτα του στεγνωτήρα, η οποία ανοίγει προς τα πάνω, έκλεισε με αποτέλεσμα να πέσει πάνω στο αριστερό του χέρι. Τόσο το καπάκι όσο και ο κύλινδρος του κάδου του στεγνωτήρα είχαν πάρα πολύ ψηλή θερμοκρασία, έτσι με τον εγκλωβισμό του χεριού του στον κάδο υπέστηκε εγκαύματα στην περιοχή του αριστερού αγκώνα και το πάνω μέρος του χεριού του στην περιοχή του δικέφαλου και τον ώμο. Αμέσως μετά το ατύχημα κλήθηκε ασθενοφόρο το οποίο τον μετέφερε στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας όπου έτυχε των πρώτων βοηθειών και απολύθηκε με οδηγίες όπως την επομένη μεταβεί στο Μακάρειο Νοσοκομείο, όπως και έπραξε. Αμέσως μετά το πρώτο χειρουργείο στο οποίο υποβλήθηκε στις 13.7.2006, το αριστερό του χέρι δούλευε κανονικά και δεν είχε οποιοδήποτε περιορισμό στις κινήσεις των δακτύλων ή του χεριού του, ούτε ιδιαίτερο πόνο. Στις 19.7.2006 υποβλήθηκε σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση, ενώ μέχρι τις 27.7.2006, ημερομηνία κατά την οποία έλαβε το εξιτήριο από το Μακάρειο Νοσοκομείο, όλα ήταν καλά αφού δεν είχε πόνους, δεν είχε περιορισμούς στις κινήσεις του χεριού του και σε γενικές γραμμές ένιωθε καλά. Στη συνέχεια επισκεπτόταν το Μακάρειο Νοσοκομείο δύο φορές την εβδομάδα ως εξωτερικός ασθενής για γενική εξέταση και παρακολούθηση των τραυμάτων του από τους γιατρούς. Σε κάθε επίσκεψη οι γιατροί προέβαιναν σε αλλαγή των επιδέσμων και εξέταση του χεριού του και τον διαβεβαίωναν πως όλα πήγαιναν καλά. Κατά την επίσκεψή του στο Μακάρειο Νοσοκομείο στις 8.8.2006 οι γιατροί του ανέφεραν ότι ίσως χρειαστεί να υποβληθεί σε νέο χειρουργείο ώστε να τοποθετηθεί νέο μόσχευμα καθότι το μόσχευμα που είχε τοποθετηθεί αρχικά δεν βελτιώθηκε αρκετά. Στις 14.8.2006 επισκέφθηκε ξανά το Μακάρειο Νοσοκομείο και ο γιατρός που τον παρακολουθούσε τον ενημέρωσε ότι η θεραπεία δεν είχε καλά αποτελέσματα. Πιο συγκεκριμένα, ενημερώθηκε ότι το μόσχευμα που τοποθετήθηκε είχε αποκολληθεί οπότε θα έπρεπε να τοποθετηθεί νέο. Πράγματι, στις 17.8.2006 εισήχθηκε εκ νέου στο Μακάρειο Νοσοκομείο και κατά την παραμονή του εκεί μέχρι την 25.8.2006, έγινε χειρουργικός καθαρισμός της περιοχής όπου είχε τοποθετηθεί το μόσχευμα και λήφθηκε νέο μόσχευμα το οποίο είχε φυλαχθεί για να χρησιμοποιηθεί αργότερα. Ενώ βρισκόταν στο Μακάρειο Νοσοκομείο, στις 23.8.2006 τον επισκέφθηκε ο Δρ Φεσσάς ο οποίος του ανέφερε ότι η εγχείρηση δεν ήταν επιτυχής και ότι έπρεπε να επισκεφθούν μαζί τον Εναγόμενο
  9. Έτσι, μετέβηκαν στο ιατρείο του Εναγόμενου 2 στη Λευκωσία με το ιδιωτικό αυτοκίνητο του Δρος Φεσσά για ιατρική επίσκεψη και για σκοπούς ιατρικής γνωμάτευσης σχετικά με την κατάσταση του χεριού του. Κατά την διάρκεια της εξέτασης του από τον Εναγόμενο 2, δεν του είχε αναφερθεί ή επεξηγηθεί οτιδήποτε. Στη συνέχεια επέστρεψαν μαζί με τον Δρ. Φεσσά στο Μακάρειο Νοσοκομείο όπου έγινε εκ νέου εισαγωγή. Κατά την εν λόγω περίοδο ο ίδιος γνώριζε ελάχιστα την ελληνική γλώσσα και δεν μπορούσε να συνεννοηθεί στα ελληνικά, ειδικά για θέματα τόσο σοβαρά. Στις 25.8.2006 πήρε εξιτήριο από το Μακάρειο Νοσοκομείο, οπότε και πάλι δεν είχε οποιοδήποτε πρόβλημα με το χέρι του αφού δεν παρουσίαζε πόνους, δεν ένοιωθε οποιαδήποτε δυσφορία ούτε είχε μουδιάσματα ή κάποιο άλλο πρόβλημα. Νωρίς το πρωί τις 26.8.2006 ο γιατρός Φεσσάς τον επισκέφθηκε στην οικία του και με το ιδιωτικό του αυτοκίνητο τον μετέφερε στην Πολυκλινική όπου είναι ο χώρος εργασίας του Εναγόμενου 2 στην Λεμεσό. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, χειρουργήθηκε από τον Εναγόμενο 2 στην παρουσία του Δρος Φεσσά. Κατά την διάρκεια του χειρουργείου δεν βρισκόταν υπό νάρκωση και έτσι αντιλαμβανόταν και έβλεπε τι γινόταν γύρω του. Αφού ολοκληρώθηκε το χειρουργείο, ξεκίνησε το σοβαρό πρόβλημά του. Από το βράδυ της ίδιας ημέρας άρχισε να νοιώθει πόνους στο χέρι του οι οποίοι σταδιακά έγιναν έντονοι. Αργά το βράδυ τον επισκέφθηκε ο Εναγόμενος 2 ο οποίος του συνέστησε να κάνει υπομονή, και τόνισε ότι ο πόνος ήταν φυσιολογικός και ότι μέχρι το πρωί θα περνούσε. Δυστυχώς οι πόνοι συνεχίστηκαν μέχρι και την 29.8.2006 οπότε και πήρε εξιτήριο από την Πολυκλινική. Συνέχισε να επισκέπτεται τον Εναγόμενο 2 μέχρι τον Οκτώβριο του 2006 και στις διαμαρτυρίες και παράπονά του για πόνους ο Εναγόμενος 2 του ζητούσε να κάνει υπομονή. Ακολούθως, και μέχρι τον Αύγουστο του 2007, παρακολουθείτο από τον Εναγόμενο 2 ο οποίος και του παραχωρούσε ανά μήνα αναρρωτική άδεια (άδεια ασθενείας) για την εργασία του, με την τελευταία άδεια να λήγει στις 22.9.2007 (βλέπε Τεκμήριο 3). Σε κάποιο στάδιο, λόγω του πόνου και του σοβαρού προβλήματος κινητικότητας του καρπού του αριστερού του χεριού, επισκέφθηκε κάποιον φυσιοθεραπευτή στην Αγλαντζιά, με το όνομα Πέτρος, ο οποίος μετά από 3-4 συνεδρίες του ανέφερε ότι το πρόβλημα με την κινητικότητα και τον πόνο στο χέρι δεν μπορούσε να βελτιωθεί με φυσιοθεραπεία και ήταν καθαρά νευρολογικό. Λόγω αυτής της εξέλιξης ο Ενάγοντας αποτάθηκε σε δύο νευρολόγους στη Λευκωσία (τα ονόματα των οποίων δεν είναι σε θέση να θυμηθεί), οι οποίοι όταν αντιλήφθηκαν ότι σκοπός της επίσκεψής του ήταν να διαπιστώσει κατά πόσον υπήρξε θέμα ιατρικής αμέλειας, αρνήθηκαν να τον εξετάσουν και να γνωμοδοτήσουν σχετικά. Έτσι υποχρεώθηκε να μεταβεί άμεσα στην Βουλγαρία για να εξεταστεί από γιατρούς εκεί. Οι πρώτες εξετάσεις διενεργήθηκαν στις 24 και 25 Οκτωβρίου 2008, οπότε και εξετάστηκε από τον Δρ. XXXXX Milev, Ειδικό Πλαστικό Χειρούργο, και από την Δρ. Zlatkova, Νευρολόγο. Και οι δύο γιατροί του παρέδωσαν γραπτές ιατρικές γνωματεύσεις (Τεκμήρια 10 και 11), πλην, όμως τον ενημέρωσαν ότι λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων δεν μπορούν να μεταβούν στην Κύπρο για σκοπούς μαρτυρίας. Ακολούθως, στις 14.5.2010 εξετάστηκε από την Δρ. Γκρηκόροβα, Νευρολόγο, από τον Δρ. XXXXX Παβλόβ, επίσης Νευρολόγο, και από την Δρ. XXXXX Τρεντάφιλοβα, Ειδικό Νευρολόγο (οι ιατρικές τους γνωματεύσεις κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 12 -14). Αποτέλεσε θέση του Ενάγοντα ότι μέχρι την εισαγωγή του στην Πολυκλινική:
  10. το χέρι του είχε πλήρη κινητικότητα.
  11. από το σημείο που ξεκινά ο καρπός του αριστερού του χεριού μέχρι και περίπου 5 εκατοστά πριν το βραχιόνιο, το χέρι του και το δέρμα δεν είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα και ήταν φυσιολογικά.
  12. Δεν υπήρχε το εξόγκωμα πάνω στον βραχίονα του χεριού του.
  13. Το χέρι του από το σημείο του καρπού μέχρι και τον βραχίονα δεν ήταν παραμορφωμένο.
  14. Δεν είχε έντονους καθημερινούς πόνους στο αριστερό του χέρι, οι δε πόνοι εντοπίζονται σε σημείο το οποίο δεν είχε τραυματιστεί στο εργατικό ατύχημα αλλά στο σημείο από όπου ο Εναγόμενος 2 έλαβε επιπλέον μόσχευμα. Η κατάσταση του αριστερού του χεριού σήμερα έχει ως εξής: (α) Επηρεάστηκαν τα νεύρα μέσα στο αριστερό του χέρι με τέτοιο τρόπο ώστε να έχει σημαντικές αναπηρίες σε αυτό. (β) Νοιώθει ότι δεν μπορεί να κινήσει κανονικά τον καρπό του αριστερού του χεριού. Συγκεκριμένα, δεν μπορεί να διπλώσει το χέρι του προς τα πίσω, ούτε μπορεί να ακουμπήσει κάπου με την παλάμη του χεριού του όπως επίσης δεν μπορεί να κινεί κυκλικά το αριστερό του χέρι. (γ) Κάθε κίνηση που κάνει με το αριστερό του χέρι του προκαλεί πόνους. Συγκεκριμένα: (ί) Στο σημείο που ξεκινά ο καρπός του αριστερού χεριού προς τα πάνω, δηλαδή προς τον αγκώνα, ο πόνος που νοιώθει είναι σαν να περνά ηλεκτρικό ρεύμα μέσα από το χέρι του, σαν τσίμπημα και αυτός ο πόνος φτάνει σχεδόν στο ύψος του αγκώνα, (ii) Όταν προσπαθεί να κινήσει τον καρπό του με οποιοδήποτε τρόπο, νοιώθει έντονο πόνο μέσα στον καρπό ο οποίος πόνος προχωρά προς τα πάνω, δηλαδή προς τον αγκώνα. (δ) Οι πόνοι που αναφέρονται πιο πάνω γίνονται πιο έντονοι με την αλλαγή του καιρού. (ε) Μετά την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2, παρουσιάστηκε μεγάλο εξόγκωμα μέσα στον βραχίονα του αριστερού του χεριού, στο σημείο όπου διπλώνει το χέρι, το οποίο δεν υπήρχε προηγουμένως. (στ) Το χέρι του από το σημείο του καρπού μέχρι και λίγο πριν τον αγκώνα, στην εσωτερική πλευρά, δηλαδή το σημείο από όπου ο Εναγόμενος 2 έλαβε μόσχευμα, έχει καταστραφεί πλήρως. Συγκεκριμένα, έχει παραμορφωθεί το δέρμα από το σημείο του καρπού μέχρι λίγο πριν τον αγκώνα στην εσωτερική πλευρά, και έχει δημιουργηθεί εξόγκωμα κάτω από το δέρμα, χρώματος μπλε/πράσινου. (ζ) Οι μυς του δεξιού του χεριού στο σημείο μεταξύ του καρπού και του αγκώνα στην εσωτερική πλευρά του αριστερού του χεριού φαίνεται να έχουν καταστραφεί. Αυτό επίσης παρουσιάστηκε μετά την εγχείριση που διενήργησε ο Εναγόμενος
  15. (η) Όταν κινεί το αριστερό του χέρι ο πόνος περνά και κάτω στην περιοχή του αντίχειρα και η περιοχή μουδιάζει. (θ) Τα αντανακλαστικά του αριστερού του χεριού από τον καρπό μέχρι κάτω στην παλάμη είναι περιορισμένα. Λόγω αυτών των ζημιών και/ή ουλών αναγκάζται να φορά πάντοτε (χειμώνα - καλοκαίρι) μακρυμάνικο πουκάμισο ενώ στην καθημερινή του ζωή αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα όπως: - Δυσκολεύεται να εκτελέσει βασικές ανάγκες όπως το δέσιμο των παπουτσιών του οι οποίες προκαλούν και πόνο στο χέρι μου, όπως επίσης δυσκολεύεται να κλειδώνει πόρτες με το αριστερό του χέρι. - Δυσκολεύεται να ασχοληθεί με οτιδήποτε που απαιτεί την χρήση και των δύο χεριών. - Αδυνατεί να χρησιμοποιήσει το αριστερό του χέρι και τον καρπό του κατά τρόπο αποτελεσματικό. - Γενικώς δεν μπορεί να απολαμβάνει τις βασικές απολαύσεις της ζωής χωρίς περιορισμούς. Σε σχέση με την ανταπαίτηση των Εναγομένων 1 και 2, ο Ενάγοντας αρνείται ότι τους οφείλει οποιοδήποτε ποσό και επαναλαμβάνει ότι οι πιο πάνω αναφερόμενες ζημιές προκλήθηκαν μετά από την επέμβαση την οποία διενήργησε ο Εναγόμενος 2 στην κλινική της Εναγομένης
  16. Πέραν αυτού, ο ίδιος είχε ασφαλιστική κάλυψη από την εταιρεία Ύδρα και ως εκ τούτου και οι δυο Εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να υποβάλουν αίτηση για πληρωμή αν είχαν τέτοια απαίτηση. Σε σχέση με τον ισχυρισμό περί μη εντοπισμού του, ανέφερε ότι μέχρι και το τέλος του 2007 διέμενε στην ίδια διεύθυνση και κανένας επιδότης δεν τον είχε αναζητήσει. H Δρ. XXXXX Trendafilova από την πόλη Petrich της Βουλγαρίας η οποία είναι νευρολόγος εδώ και 37 χρόνια κατέθεσε ως Μ.Ε.
  17. Αποφοίτησε από την ιατρική σχολή του Ιατρικού Πανεπιστημίου Σόφιας το 1980 και απέκτησε ειδικότητα νευρολόγου το 1986 από το ίδιο πανεπιστήμιο (βλέπε Τεκμήριο 15). Εργάζεται ως νευρολόγος σε πολυκλινική στην πόλη Petrich. Έχει εξετάσει τον Ενάγοντα στις 15.5.2010 και στα πλαίσια αυτά έχει ετοιμάσει Ιατρική Γνωμάτευση το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε για τους σκοπούς της μαρτυρίας της στο Δικαστήριο (Τεκμήριο 13). Σε αυτήν καταγράφεται το ιστορικό του ασθενούς/Ενάγοντα από την ημέρα του τραυματισμού του μέχρι την επέμβαση που διενεργήθηκε από τον Εναγόμενο
  18. Περιγράφονται επίσης τα παράπονα του Ενάγοντα για ενοχλήσεις από πόνο, δυσκολία στην κάμψη, μούδιασμα και αίσθηση μυρμιγκιάσματος στην παλάμη του καρπού στο αριστερό χέρι και τον αντίχειρα, αδυναμία της παλαμιαίας στήριξης και άλλα. Όπως αναφέρει η μάρτυρας στο Τεκμήριο 13, η νευρολογική κατάσταση του Ενάγοντα έχει ως εξής: - Έχει επηρεαστεί το μέσο νεύρο, παρέλυσαν οι πρυνιστές του καρπού/μυς τετράγωνος πρηνιστής, με δυσκολία κάμψης του καρπού/μυς κερκιδικός καμπτήρας και μυς μακρύς παλμιαίος/ με δυσκολία στήριξης στον αριστερό καρπό, ατροφία του αριστερού θένα, αισθητικότητα - πόνους, παραισθήσεις και υπαισθησία στη ζώνη του μέσου νεύρου στα αριστερά/ζώνη του θένα και όλου του αντίχειρα εκτός της άκρης. - Έχει επηρεαστεί το κερκιδικό νεύρο στα αριστερά και παρατηρείται αδυναμία στην κάμψη του αριστερού χεριού. - Στο κερκιδικό νεύρο υπάρχει περιορισμός στην έκταση του καρπού και διαταραγμένη αισθητικότητα - υπαισθησία στη ραχιαία επιφάνεια του καρπού στη βάση του αντίχειρα και ολόκληρου του αντίχειρα. - Παρατηρείται επίσης αποδυναμωμένο αντανακλαστικό του δικεφάλου του βραχίωνα με διαταραγμένη κάμψη του αντιβράχιου. Η διάγνωση της μάρτυρος ως αυτή τυγχάνει αναφοράς στο Τεκμήριο 13 συνίσταται σε «κατάσταση μετά από έγκαυμα με επακόλουθη πλαστική επέμβαση στο αριστερό χέρι με επηρεασμό των νεύρων μετά από πλαστική επέμβαση που διενεργήθηκε από μικροχειρούργο, ήτοι του μέσου νεύρου, του ωλένιου νεύρου, του κερκιδικού νεύρου, του nervus musculocutaneous αριστερά και του nervus cutaneus femoris laterallis στα δεξιά». Ως προς την κατάληξή της για επηρεασμό του μέσου νεύρου του αριστερού χεριού του Ενάγοντα η μάρτυρας ανέφερε ότι μετά την νευρολογική εξέταση την οποία διενήργησε, διαπίστωσε ότι είχε επηρεαστεί η ελευθερία των κινήσεων όπως και οι κινήσεις του χεριού προς τα μέσα και προς τα έξω, ο ασθενής δεν μπορούσε να στηριχθεί στην παλάμη του αριστερού του χεριού και υπήρχε δυσκολία κίνησης του χεριού προς τα πάνω. Στα πλαίσια της εξέτασης που διενήργησε, η μάρτυρας ακουμπούσε στο σημείο αιχμηρό αντικείμενο, και ο ασθενής ένιωθε δυνατούς πόνους στο μέρος το οποίο είχε προσβληθεί, αλλά τους ίδιους πόνους ένιωθε και 2 εκατοστά από το μέρος του χεριού το οποίο ήταν υγιές. Εξέτασε πολύ προσεκτικά και την περιοχή του αντίχειρα και διαπίστωσε ότι οι μυς στην περιοχή της επέκτασης του αντίχειρα είχαν εξασθενήσει. Όπως επίσης υπέδειξε η μάρτυρας, της είχε κάνει εντύπωση η κακή κατάσταση του χεριού και ειδικότερα η περιοχή του αγκώνα όπου υπάρχει κάποιου είδους εξόγκωμα που ομοιάζει με οίδημα. Η μάρτυρας υποστήριξε ότι έχει επηρεαστεί και το ωλένιο νεύρο του αριστερού χεριού του Ενάγοντα το οποίο βοηθά την λειτουργία των κινήσεων του μέσου νεύρου. Στα πλαίσια της επίσκεψης του Ενάγοντα η ίδια έκρινε ότι αυτός έπρεπε να υποβληθεί και σε εξέταση ηλεκτρομυογραφήματος και για τον σκοπό αυτο τον παρέπεμψε στο νοσοκομείο Αlexandrovska στη Σόφια, στην γιατρό Γκρηγόροβα, η οποία είναι καθηγητής Πανεπιστημίου. Όπως, μάλιστα, εξήγησε, το ηλεκτρομυογράφημα είναι το μόνο που μπορεί να καταδείξει με ασφάλεια τη σωστή εικόνα και τυχόν βλάβες στα νεύρα. Σύμφωνα με την Δρ. Τρενταφίλλοβα, στη βάση του ιστορικού που λήφθηκε από τον ασθενή, η ζημιά η οποία περιγράφεται στο Τεκμήριο 13 προκλήθηκε από την πλαστική επέμβαση. Κληθείσα να τοποθετηθεί για το κατά πόσον υπάρχει οποιοσδήποτε τρόπος αποκατάστασης του χεριού, η μάρτυρας ανέφερε ότι καμία χειρουργική επέμβαση δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσει το νεύρο, παρά μόνο από αισθητικής πλευράς. Όπως δε τόνισε, η κατάσταση του Ενάγοντα σταδιακά θα χειροτερεύει λόγω γήρανσης του οργανισμού, εμφάνισης πιο δυνατών πόνων και επιβάρυνσης του υγειούς χεριού λόγω περισσότερης φόρτωσης σε αυτό. Μελετώντας το Τεκμήριο 12, η μάρτυρας συμφώνησε απόλυτα με το περιεχόμενό του, υποδεικνύοντας ότι τα ευρήματα της επιβεβαιώνονται από τα αποτελέσματα του ηλεκτρομυογραφήματος τα οποία δεικνύουν σοβαρής μορφής περιφερειακή βλάβη του κορμού του αριστερού μέσου νεύρου, στοιχεία αξονικού εκφυλισμού, ως επίσης και του αριστερού ωλένιου νεύρου. Ο κ. XXXXX Pavlov, νευρολόγος ιατρός στο νευρολογικό τμήμα του νοτιοδυτικού νοσοκομείου της πόλης Sandanski της Βουλγαρίας κατέθεσε ως Μ.Ε. 3 (δέσμη εγγράφων σε σχέση με τα πτυχία και την ειδικότητα του μάρτυρα κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 17). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Δρ. Pavlov υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 12, το οποίο, ως ανέφερε, ετοίμασε ο ίδιος σύμφωνα με τα αποτελέσματα που εξάγονται από το μηχάνημα. Όπως εξήγησε, προέβηκε σε εξέταση του Ενάγοντα η οποία βασίζεται σε εφαρμογή ηλεκτρικών ερεθισμάτων σε συγκεκριμένα σημεία σε ένα νεύρο. Στην προκείμενη περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη τα παράπονα του Ενάγοντα και δη ότι αυτός παραπονείτο για πόνο στην περιοχή του κάτω σημείου του χεριού και στην παλάμη του, εφαρμόστηκαν ηλεκτρικά ερεθίσματα σε δύο συγκεκριμένα σημεία. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, καταγράφεται σημαντική μείωση της ανταπόκρισης των μυών, γεγονός το οποίο οφείλεται στη μείωση των αριθμών των νευρικών ινών. Έτσι, το ρεύμα το οποίο φτάνει στους μυς δεν είναι αρκετό για να δώσει ανταπόκριση σε αυτούς. Παραπέμποντας στην πρώτη γραφική παράσταση επί του Τεκμηρίου 12, ο μάρτυρας υπέδειξε ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα, υπάρχουν στοιχεία που καταδεικνύουν σημαντική μείωση των δυναμικών της μυικής ανταπόκρισης του αριστερού μέσου νεύρου (0,32 mV αντί της φυσιολογικής τιμής που είναι από 3,5-8mv) με παρατεταμένη αδράνεια (2:1 m/s με φυσιολογική τιμή -1,75m/s). Ως συμπέρασμα καταγράφεται ότι τα στοιχεία δείχνουν σοβαρής μορφής περιφερική βλάβη του κορμού του αριστερού μέσου νεύρου με στοιχεία αξονικού εκφυλισμού ως επίσης και του αριστερού ωλένιου νεύρου. Η διάγνωση του Δρος Παβλοβ συνίσταται σε «κατάσταση μετά από πλαστική χειρουργική επέμβαση στο αριστερό άνω άκρο εξαιτίας εγκαύματος. Σοβαρής μορφής πάρεση του αριστερού μέσου νεύρου». Ως δε εξήγησε, έχει δημιουργηθεί μόνιμο πρόβλημα σε κάποιες κινήσεις καθώς επίσης αδυναμία στη στήριξη του χεριού και του καρπού του χεριού. Επειδή στο μέσο και ωλένιο νεύρο υπάρχουν νευρικές ίνες, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την αισθητικότητα, λόγω της ζημιάς που έχει δημιουργηθεί στα συγκεκριμένα νεύρα, υπάρχει μειωμένη αισθητικότητα στον αντίχειρα, και ταυτόχρονα πόνος. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, οι βλάβες που έχουν να κάνουν με τη διαταραγμένη αισθητικότητα δύσκολα μπορούν να αποκατασταθούν και τούτο κατόπιν θεραπείας με μεγάλη διάρκεια χωρίς, όμως, να είναι εφικτή η πλήρης αποκατάσταση. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε πως δεν γνωρίζει την έκταση της βλάβης που υπέστηκε το χέρι του Ενάγοντα από το έγκαυμα ούτε και είδε οποιεσδήποτε φωτογραφίες ή ιατρικά πιστοποιητικά που εκδόθηκαν μετά από αυτό και πριν από την μικροχειρουργική επέμβαση. Σημείωσε, ωστόσο, ότι σύμφωνα με το ιστορικό του Ενάγοντα, ως ο ίδιος το περιγράφει, όλες αυτές οι βλάβες εμφανίστηκαν μετά την επίδικη επέμβαση. Αποτέλεσε θέση του Μ.Ε. 3 ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν διαπιστώνεται διακοπή του μέσου νεύρου καθότι η ταχύτητα έχει διατηρηθεί. Υπάρχουν υγιείς ίνες οι οποίες, ωστόσο, είναι λίγες σε ποσότητα και έτσι δεν μπορούν να δώσουν απάντηση και αντανάκλαση στο ηλεκτρομυογραφικό ερέθισμα. Στα πλαίσια της αντεξέτασής του ο μάρτυρας ανέφερε ότι τα αποτελέσματα του ηλεκτρομυογραφήματος σε σχέση με το ωλένιο νεύρο είναι φυσιολογικά, πλην, όμως υπάρχει περιφερική βλάβη σε αυτό. Μαρτυρία για την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2 Ο Εναγόμενος 2 Δρ. XXXXX Αλκιβιάδης κατέθεσε ως Μ.Υ.
  19. Όπως ανέφερε, είναι γιατρός με ειδικότητα στην επανορθωτική μικροχειρουργική. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου το 1988 και εγγράφηκε ως ιατρός στην Κύπρο το
  20. Το 1996 αποπεράτωσε την ειδικότητα του στην Ορθοπεδική στο Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Αττικής «ΚΑΤ». Από την 1.5.1993 έως και τις 27.6.1996 εργάστηκε στην Κλινική Χειρουργικής του Χεριού - Μικροχειρουργικής του πιο πάνω Νοσοκομείου. Στις 16.8.1996 διορίστηκε στο Μακάρειο Νοσοκομείο όπου εργάστηκε μέχρι τον Μάρτιο του
  21. Έκτοτε είναι αυτοεργοδοτούμενος και μέτοχος και συνεργάτης της Πολυκλινικής Υγείας. Από τις 20.11.1992 είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Επανορθωτικής Χειρουργικής και αποπεράτωσε τη διδακτορική διατριβή μου στις μεικτές βλάβες καρπού το
  22. Έλαβε μέρος σε όλα τα παγκόσμια συνέδρια μικροχειρουργικής όπου παρουσίασε αρκετές εργασίες σε σχέση με αγγειούμενους κρημνούς, ενώ έχει ασχοληθεί με όλο το φάσμα της μικροχειρουργικής. Έχει διεκπεραιώσει επιτυχώς χιλιάδες μικροχειρουργικές επεμβάσεις, εκατοντάδες εξ' αυτών αφορούν σε παρασκευή αγγειούμενου κρημνού. Δεν είναι εργοδοτούμενος της Εναγόμενης 1, αλλά απλός συνεργάτης και μέτοχος σε αυτήν. Εξέτασε τον Ενάγοντα για πρώτη φορά στις 23.8.2006 στο φυσιοθεραπευτήριο του κ. XXXXX Κουντουριώτη στη Λευκωσία όπου εξετάζει ασθενείς μια φορά τη βδομάδα. Το αριστερό χέρι του Ενάγοντα ήταν ακινητοποιημένο ενώ, ως είχε διαπιστώσει, ο Ενάγοντας είχε υποστεί σοβαρό και εκτεταμένο έγκαυμα ολικού πάχους τρίτου βαθμού στην πρόσθια επιφάνεια του αντιβράχιου στο άνω και κάτω τριτημόριο. Ο Ενάγοντας είχε τύχει στο μεσοδιάστημα χειρουργικής επέμβασης στο Μακάρειο Νοσοκομείο όπου τοποθετήθηκε ανεπιτυχώς δερματικό μόσχευμα που λήφθηκε από τους μηρούς του. Αναφορικά με την περίπτωση του Ενάγοντα, είχε επικοινωνήσει μαζί του προηγουμένως ο Δρ. Γιάλλουρος, πλαστικός χειρούργος στο Μακάρειο Νοσοκομείο (Μ.Υ. 3), ο οποίος είχε διενεργήσει την τελευταία επέμβαση και του ανέφερε ότι κατά την άποψη του το χέρι έχρηζε μικροχειρουργικής επέμβασης, η οποία όμως δεν μπορούσε να διενεργηθεί στο Μακάρειο. Ο Ενάγοντας μιλούσε σπαστά Ελληνικά, πλην όμως έδειχνε να αντιλαμβάνεται τι του ανέφερε ο Εναγόμενος 2 αφού στα πλαίσια της συζήτησης υπέβαλλε και διευκρινιστικές ερωτήσεις. Από την εξέταση του χεριού του Ενάγοντα, ο μάρτυρας διαπίστωσε ότι ήταν αναγκαίος ο χειρουργικός καθαρισμός και η αποκατάσταση θα προχωρούσε ανάλογα με την εκτίμηση του τραύματος που θα γινόταν στο χειρουργείο. Το στοιχείο αυτό είχε επεξηγηθεί στον Ενάγοντα, στον οποίο και λέχθηκε ότι υπό την επιφύλαξη της εικόνας που θα αποκάλυπτε ο χειρουργικός καθαρισμός, θα χρειαζόταν να γίνει αποκατάσταση με αγγειούμενο κρημνό τύπου radial forearm flap (Chinese Flap). Στα πλαίσια της ίδιας συζήτησης, ο μάρτυρας ρώτησε τον Ενάγοντα κατά πόσον σε περίπτωση που θα προχωρούσε με αφαίρεση κρημνού θα προτιμούσε η αφαίρεση να γίνει από το δεξί χέρι, με τον ίδιο να απαντά ότι προτιμούσε το ένα χέρι να μην έχει καθόλου βλάβες. Έτσι, συμφώνησαν ότι ο κρημνός θα αφαιρείτο από το κάτω τριτημόριο του αντιβραχίου. Αποτέλεσε θέση του Εναγόμενου 2 ότι εάν γινόταν και πάλι τοποθέτηση ελεύθερων δερματικών μοσχευμάτων πιθανότατα να παρατηρείτο εκ νέου αποκόλληση και να χανόταν περαιτέρω χρόνος με σοβαρή πιθανότητα νέκρωσης όλων των στοιχείων του χεριού με συνέπεια όχι μόνο την πλήρη απώλεια της λειτουργικότητας του χεριού, αλλά την απώλεια του ίδιου του χεριού. Στις 26.8.2006 υπέβαλε τον Ενάγοντα σε χειρουργική επέμβαση αποκατάστασης του τραύματος στην Πολυκλινική με την οποία συνεργάζεται και όπου η νοσηλεία που παρέχεται στους ασθενείς του (όπως και στην περίπτωση του Ενάγοντα) είναι σύμφωνα με τις οδηγίες του. Όπως εξήγησε, αρχικά προέβηκε σε ευρύ χειρουργικό καθαρισμό για αφαίρεση όλων των νεκρωμάτων του δέρματος και του υποδόριου ιστού τα οποία ήταν κατεστραμμένα λόγω του τραύματος και της φλεγμονής μέχρι που έφτασε σε υγιή ιστό. Ενόψει της εικόνας που παρουσιάστηκε, ήτοι αποκαλυμμένα νεύρα, αγγεία και τένοντες, έκρινε ότι η αποκατάσταση του ελλείμματος στην καμπτική επιφάνεια του αντιβραχίονα θα έπρεπε να γίνει με την χρήση μαλακών μορίων που διατηρούν τη δική τους αιμάτωση, που έχουν, όμως, αρκετό όγκο για να επιτευχθεί η κάλυψη των διαφόρων στοιχείων με υγιή ιστό. Έτσι, η κάλυψη του ελλείμματος θα γινόταν με κρημνό τύπου Radial Forearm Flap (Chinese Flap) σε όλη την έκταση της πρόσθιας επιφάνειας του άνω τριτημόριου του αντιβράχιου. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος 2 διαπίστωσε ότι το μέσο νεύρο (Nervus Medianus), το οπίσθιο μεσόστεο νεύρο (Nervus Radialis) και το Nervus lateral antebrachii παρουσίαζαν βλάβη. Όπως εξήγησε, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών από τον ατμό στις οποίες εκτέθηκε το χέρι του Ενάγοντα όταν εγκλωβίστηκε μέσα στον κάδο του στεγνωτήρα οι οποίες κατέστρεψαν τους ιστούς σε βαθμό που να αποκαλυφθούν και να εκτεθούν στη θερμότητα νεύρα, αγγεία και τένοντες, το απότομο κλείσιμο της πόρτας του στεγνωτήρα μαζί με τον επακόλουθο εγκλωβισμό του χεριού στην ψηλή θερμοκρασία στο εσωτερικό του κάδου, συνεπάγονται από μόνα τους πιθανή βλάβη στο νεύρο λόγω της σύνθλιψης και της επακόλουθης έκθεσης του αποκαλυμμένου νεύρου στη θερμότητα. Έκανε ακολούθως αναγνώριση της λειτουργίας της κερκιδικής και ωλένειας αρτηρίας με dopler (ειδικό μηχάνημα που εντοπίζει τους παλμούς των αγγείων) και ικανοποιήθηκε ότι λειτουργούσαν. Προέβηκε σε σχεδιασμό του μέρους από το οποίο θα ανασήκωνε τον κρημνό και συγκεκριμένα στο κάτω τριτημόριο του αντιβραχίου. Έγινε απολίνωση της κερκιδικής αρτηρίας (δηλαδή αποκόπηκε για να μεταφερθεί με τον κρημνό και να διατηρηθεί έτσι η αιμάτωσή του) και ανασήκωσε τον κρημνό με την κερκιδική αρτηρία. Τέλος τοποθέτησε τον κρημνό στην έσω επιφάνεια του αγκώνα (οι φωτογραφίες που λήφθηκαν μετά το χειρουργικό καθαρισμό και πριν την αφαίρεση του αγγειούμενου κρημνού από τον καρπό του Ενάγοντα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 20 - 24). Αποτέλεσε θέση του Εναγόμενου 2 ότι οι ισχυρισμοί του Ενάγοντα ότι το βράδυ της ημέρας που έγινε η εγχείριση είχε φρικτούς πόνους είναι ψευδείς ή τουλάχιστον υπερβολικοί αφού εξαιτίας των πολύ ισχυρών παυσίπονων που χορηγούνται σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αδύνατο να αισθάνθηκε πόνους. Πέραν τούτου, εάν πράγματι είχε εκφράσει παράπονα για φρικτούς και αφόρητους πόνους, αυτό θα φαινόταν από τον ιατρικό φάκελο της Πολυκλινικής (Τεκμήριο 29), από όπου δεν προκύπτει κάτι τέτοιο. Επιπρόσθετα, ο μάρτυρας τόνισε πως εάν όντως ο Ενάγοντας δεν μπορούσε να κινήσει το χέρι του, δεν θα λάμβανε εξιτήριο 3 μέρες μετά το χειρουργείο και σίγουρα θα γίνονταν ειδικές εξετάσεις για εξακρίβωση των αιτίων. Αντίθετα, όπως διαπίστωσε ο ίδιος, υπήρχε κανονικό εύρος κίνησης στο χέρι του Ενάγοντα και ανέμενε ότι η κίνηση στον αγκώνα θα βελτιωνόταν ουσιαστικά μετά την επούλωση και με την πάροδο του χρόνου. Ήταν δε αναμενόμενο ότι μετά το χειρουργείο ο αγκώνας θα παρέμενε ακινητοποιημένος για λίγο καιρό μέχρι να επουλωθεί το τραύμα. Είδε τον Ενάγοντα συνολικά 6 φορές με τελευταία τον Αύγουστο 2007 οπότε και διαπίστωσε ότι υπήρξε σημαντική βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα καθώς και σημαντική μείωση του πόνου. Το μοναδικό παράπονο του Ενάγοντα ήταν ο πόνος στην πηχεοκαρπική, κάτι σύνηθες και αναμενόμενο για τη χειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε, έχοντας, μάλιστα, υπόψη την χρονική περίοδο κατά την οποία είχε παραμείνει το χέρι χωρίς την κατάλληλη θεραπεία. Ο μάρτυρας τόνισε επανειλημμένα ότι η χειρουργική αποκατάσταση του ελλείμματος με κρημνό δεν έγινε για αισθητικούς λόγους, αλλά προκειμένου να σωθεί το ίδιο το χέρι και ο αντιβραχίονας του Ενάγοντα καθώς και η λειτουργικότητα του και αυτή ήταν η ενδεδειγμένη επιλογή εξαιτίας της έκτασης και του βάθους του τραυματισμού. Η συγκεκριμένη χειρουργική αποκατάσταση ήταν επιβεβλημένη και επιτυχής, ο δε Ενάγοντας είχε γνώση των πιθανών επιπλοκών όπως οι ουλές και ο πόνος. Σε ότι αφορά τη μαρτυρία της Δρος Τρενταφίλoβα και του Δρος Παβλόφ, ο μάρτυρας σημείωσε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:
(1)Ανατομικά είναι αδύνατο να έχει προκληθεί παράλυση των πρηνιστών του καρπού ή ατροφία του αριστερού θένα καρπού ή αδυναμία στήριξης του αριστερού χεριού από το χειρουργείο επειδή κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκληθεί μόνο από βλάβη του πρόσθιου μεσόστιου νεύρου. Το πρόσθιο μεσόστιο νεύρο βρίσκεται μεταξύ κερκίδος και ωλένης και καλύπτεται από τους εν τω βάθει καμπτήρες και ακολούθως από τους επιπολείς καμπτήρες. Κατά την επέμβαση που διενήργησε, ο ίδιος δεν έφτασε και ούτε θα μπορούσε να φτάσει σε τέτοιο βάθος.
(2)Η ζημιά στο μέσο νεύρο του αριστερού χεριού του Ενάγοντα, οφείλεται στον τραυματισμό του. Το μέσο νεύρο δεν βρίσκεται στην περιοχή από την οποία ανασηκώθηκε ο κρημνός. Το δε ωλένιο νεύρο δεν βρίσκεται ούτε στην περιοχή του τραύματος, ούτε στην περιοχή του κρημνού. Σε ότι αφορά το κερκιδικό νεύρο, ο Εναγόμενος 2 το ανασήκωσε αναγκαστικά με τον κρημνό ορισμένους αισθητικούς κλάδους, οπότε κάποια υπαισθησία είναι δικαιολογημένη.
(3)Σε σχέση με τη θέση του Μ.Ε.3 επί το ότι η κίνηση στον τετράγωνο πρηνιστή είναι ανεπαρκής, συνεπάγεται βλάβη του πρόσθιου μεσόστιου νεύρου, που είναι υπεύθυνο για τη νεύρωση του, ο μάρτυρας σημείωσε πως το πρόσθιο μεσόστιο νεύρο βρίσκεται πολύ βαθιά. Συγκεκριμένα, το πρόσθιο μεσόστιο νεύρο από το άνω τριτημόριο του βραχίονα πηγαίνει βαθιά μεταξύ κερκίδας και ωλένης (μεσόστια μεμβράνη) όπου δίνει ένα κλάδο για τη νεύρωση του αντίχειρα και ένα κλάδο για τον τετράγωνο πρηνιστή. Επομένως, αφενός ο ίδιος ήταν αδύνατο να φτάσει τόσο βαθιά, αφετέρου αν υπήρχε τέτοια βλάβη ο Ενάγοντας θα είχε μονίμως ανοιχτό τον αντίχειρα.
(4)Το γεγονός ότι το νεύρο ήταν ολοκληρωμένο, δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη απουσία βλάβης μέσα στο νεύρο. Η αξονότμηση (axontmesis) είναι περιγραφή βλάβης σε νεύρο όπου το νεύρο φαίνεται «εν συνεχεία» (in continue) αλλά οι νευρικές ίνες είναι κομμένες με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συμφύσεις μέσα στο νεύρο. Ο Εναγόμενος 2 τόνισε ότι δεν προκλήθηκε οποιαδήποτε νευρολογική ζημιά στο αριστερό χέρι του Ενάγοντα από την χειρουργική επέμβαση την οποία διενήργησε. Οι όποιες βλάβες του Ενάγοντα οφείλονται στον τραυματισμό που υπέστη, στο χρόνο που μεσολάβησε προτού τύχει της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης και στις προβλεπτές και αναπόφευκτες συνέπειες της χειρουργικής αποκατάστασης όπως είναι οι αυτονόητες συνέπειες από την αφαίρεση υγιούς μέρους από τον αριστερό καρπό του Ενάγοντα προκειμένου να καλυφθεί το έλλειμμα στην έσω πλευρά του αγκώνα. Περαιτέρω, όπως ανέφερε, ο Ενάγοντας δεν συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις του ώστε να συμμετάσχει σε εντατικό πρόγραμμα φυσιοθεραπείας. Ως επίσης υποστήριξε στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Εναγόμενος 2: (α) Το μέσο νεύρο και οι πρηνιστές του καρπού του Ενάγοντα δεν επηρεάστηκαν από τη χειρουργική αποκατάσταση αλλά ενδέχεται να επηρεάστηκαν από το έγκαυμα. (β) Οι μυς του χεριού μπορεί να επηρεάστηκαν από παράλειψη του Ενάγοντα να συμμετάσχει σε φυσιοθεραπεία και/ή στην ακινησία του χεριού. (γ) Οι ουλές στο αριστερό χέρι είναι αποτέλεσμα τόσο του τραυματισμού, όσο και της αποκατάστασης στο χειρουργείο και/ή της λήψης κρημνού από τον αριστερό καρπό. (δ) Το ωλένιο νεύρο δεν σχετίζεται με το τραύμα ή τη χειρουργική επέμβαση. Για τις υπηρεσίες του προς τον Ενάγοντα ο Εναγόμενος 2 εξέδωσε τιμολόγιο για το ποσό των £800 (το αντίστοιχο σε €1.366,88), το οποίο δεν έχει εξοφληθεί μέχρι σήμερα (βλέπε Τεκμήριο 27). Λόγω δε της παράλειψης του Ενάγοντα να του καταβάλει την αμοιβή του για τις παρασχεθείσες υπηρεσίες, στις 21.12.2007 καταχώρισε εναντίον του την αγωγή 667/2007 η οποία δεν κατέστη δυνατό να επιδοθεί στη διεύθυνση που ο Ενάγοντας είχε δώσει και ως εκ τούτου δεν προωθήθηκε περαιτέρω. Αξιώνει, ωστόσο, το ποσό αυτό στα πλαίσια της ανταπαίτησής του. Η κα XXXXX Χριστοφίδου, υπάλληλος της Εναγόμενης 1 από το 1989 ως Προϊσταμένη Νοσηλευτικού Προσωπικού - Matron, θέση την οποία κατείχε μέχρι και το 2014, κατέθεσε ως Μ.Υ. 2. Όπως ανέφερε, έκτοτε κατέχει τη θέση της Διευθύντριας Νοσηλευτικής Φροντίδας και έχει υπό την ευθύνη της το νοσηλευτικό τμήμα, το τμήμα καθαριότητας και την κουζίνα. Κατά το 2006, στα πλαίσια των καθηκόντων της ως Προϊστάμενη Νοσηλευτικού Προσωπικού είχε τα ακόλουθα καθήκοντα: (α) Τον προγραμματισμό, την οργάνωση, τη διεύθυνση, τον έλεγχο και ανατροφοδότηση του νοσηλευτικού προσωπικού στα πλαίσια λειτουργίας του νοσοκομείου. (β) Παρείχε τις αναγκαίες οδηγίες στο νοσηλευτικό προσωπικό αναφορικά με τον τρόπο που θα έπρεπε να συμπληρώνεται ο ιατρικός φάκελος του ασθενή. Οι οδηγίες της σε ότι αφορά τους ασθενείς μεταξύ άλλων ήταν οι ακόλουθες: (
  1. i)Να διαβάζονται από την προϊσταμένη και το νοσηλευτικό προσωπικό του τμήματος οι ιατρικές οδηγίες όπως αναγράφονται και υπογράφονται από τον θεράποντα ιατρό και να εκτελούνται. (
  2. ii)Να καταγράφονται οι παρατηρήσεις τους σε ότι αφορά την κατάσταση του ασθενή στη νοσηλευτική αναφορά και να παραδίδονται από βάρδια σε βάρδια στο νοσηλευτικό προσωπικό. (iii) Να ενημερώνεται ο θεράπων ιατρός για όποια αλλαγή παρουσιάσει ο ασθενής κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Νοσοκομείο. Στα πλαίσια της μαρτυρίας της η κα Χριστοφίδου κατέθεσε ως Τεκμήριο 29 τον φάκελο που τηρείτο κατά το 2006 από την Εναγόμενη για τον Ενάγοντα, υποδεικνύοντας ότι ουδέποτε ο Ενάγοντας ή οποιοσδήποτε εκπρόσωπός του ζήτησαν τον εν λόγω φάκελο. Εάν ο φάκελος είχε ζητηθεί, θα είχε παραχωρηθεί. Όπως ανέφερε η μάρτυρας, σύμφωνα με τη νοσηλευτική αναφορά, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Πολυκλινική ο Ενάγοντας ήταν ήσυχος. Ως δε υπέδειξε, εάν όντως ο Ενάγοντας παραπονείτο για ισχυρούς και αβάσταχτους πόνους αυτό θα είχε καταγραφεί στον ιατρικό του φάκελο. Σε ότι αφορά τα παυσίπονα που χορηγήθηκαν στον Ενάγοντα, η μάρτυρας ανέφερε ότι εκτός από τα παυσίπονα που έλαβε στο χειρουργείο, το βράδυ της 26.8.2006 στις 10μ.μ. του χορηγήθηκε Pethidine 100 mg (I.Μ) ενδομυϊκώς και 2 χάπια από το στόμα - Medonol (paracetamol 325mg + προποξυφαίνη 32mg), ενώ στη νοσηλευτική αναφορά είναι γραμμένη οδηγία «επί πόνου», δηλαδή όταν το χρειάζεται, να χορηγείται Pethidine 100 mg (I.Μ) ενδομυϊκώς με primperan, (metoclopramide) ισχυρό αντιεμετικό. Αποτέλεσε θέση της κας Χριστοφίδου, ότι σύμφωνα με τη νοσηλευτική αναφορά που έχει διαβάσει, δεν φαίνεται να διατυπώθηκε από τον Ενάγοντα οποιοδήποτε παράπονο για οποιαδήποτε ενέργεια ή παράλειψη μέλους του προσωπικού της Πολυκλινικής. Σε σχέση με την ανταπαίτηση της Εναγομένης 1, η μάρτυρας παρουσίασε ως Τεκμήριο 30 το τιμολόγιο που εκδόθηκε για τις υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στον Ενάγοντα για το ποσό των £778,51, τονίζοντας ότι μετά την πληρωμή του ποσού των £602 από την ασφαλιστική εταιρεία του Ενάγοντα, παρέμεινε υπόλοιπο το ποσό των £176,51 (το αντίστοιχο σε €301,59), το οποίο οφείλεται μέχρι σήμερα. Σε σχέση με το υπόλοιπο του τιμολογίου η μάρτυρας ανέφερε ότι σε κάποιο στάδιο η Εναγόμενη 1 καταχώρησε αγωγή εναντίον του Ενάγοντα, η οποία όμως δεν κατέστη δυνατόν να προχωρήσει λόγω αδυναμίας επίδοσής της (σχετική προς τούτο επιστολή των τότε δικηγόρων της Εναγομένης 1 ημερομηνίας 19.2.2008 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 31). Έτσι, η απαίτηση της Εναγόμενης 1 προωθήθηκε μέσω της ανταπαίτησής της. Ο Δρ. XXXXX Γιάλλουρος, πλαστικός χειρουργός στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας κατέθεσε ως Μ.Υ. 3. Όπως ανέφερε, εργάζεται στο δημόσιο από το 2000 σαν πλαστικός χειρουργός, αρχικά στο Μακάρειο Νοσοκομείο και ακολούθως στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Σήμερα κατέχει τη θέση του Βοηθού Διευθυντή. Κληθείς να προσκομίσει στο Δικαστήριο τον φάκελο του Μακάρειου Νοσοκομείου αναφορικά με τη νοσηλεία και τις χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες υποβλήθηκε ο Ενάγοντας κατά το 2006, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτός δεν κατέστη δυνατόν να ανευρεθεί. Έχοντας, ωστόσο, μελετήσει τα Τεκμήρια 5, 6, 7, 8 και 9, τα οποία του υποδείχθηκαν, ο μάρτυρας ήταν σε θέση να ανακαλέσει στη μνήμη του το χειρουργείο το οποίο διενεργήθηκε. Όπως ανέφερε, πραγματοποίησε το τρίτο στη σειρά χειρουργείο του Ενάγοντα όπου έγινε μία «πιο τελική διάγνωση» του προβλήματος που δημιουργήθηκε από το έγκαυμα που υπέστηκε και έτσι κρίθηκε αναγκαίο όπως ο Ενάγοντας παραπεμφθεί σε έμπειρο μικροχειρουργό ο οποίος θα πραγματοποιούσε την επέμβαση. Είχαν βέβαια προηγηθεί άλλα δύο χειρουργεία από άλλο ιατρό: το ένα χειρουργείο συνίστατο σε χειρουργικό καθαρισμό των εγκαυματικών επιφανειών και το δεύτερο σε τοποθέτηση δερματικών μοσχευμάτων στις εγκαυματικές επιφάνειες. Αργότερα ο Ενάγοντας εισήχθηκε εκ νέου στο Μακάρειο Νοσοκομείο και στη συνέχεια λήφθηκε η απόφαση περί της αναγκαιότητας διενέργειας περαιτέρω επέμβασης, ειδικά στην περιοχή της έσω επιφάνειας του αγκώνα, διότι στο συγκεκριμένο σημείο δεν υπήρχε πρόσληψη των μοσχευμάτων. Όπως εξήγησε, υπήρχε ακόμα πληγή και ενδεχομένως κάποια μόλυνση η οποία συνέτεινε στο αποτέλεσμα αυτό. Σύμφωνα με τον Δρ Γιάλλουρο, στα πλαίσια του τρίτου χειρουργείου, διαπιστώθηκε ότι το βάθος του εγκαύματος ήταν μεγαλύτερο από την αρχική εκτίμηση και όχι μόνο ήταν βαθύτερο, αλλά με τον καθαρισμό που έγινε αποκαλύφθηκαν τα νεύρα και οι τένοντες της περιοχής. Πιο συγκεκριμένα, υπήρχε αποκάλυψη του μέσου νεύρου και των αισθητικών κλάδων του κερκιδικού νεύρου, όπως επίσης είχε αποκαλυφθεί ο τένοντας του δικέφαλου βραχιονίου και ο τένοντας του τετράγωνου πρηνιστή. Επομένως, υπό τις περιστάσεις ήταν αναγκαία η κάλυψη της άρθρωσης, των αγγείων και των νεύρων με αγγειούμενο κρημνό, δηλαδή κρημνό που είχε δική του αιμάτωση. Για το λόγο αυτό, ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε στον Εναγόμενο 2. Όπως εξήγησε ο μάρτυρας, η παρατεταμένη έκθεση των νεύρων και των τενόντων οδηγεί σε νέκρωση τους και συνεπώς η κάλυψη των τενόντων και νεύρων και της άρθρωσης ήταν σημαντικό να γίνει και γρήγορα και αποτελεσματικά. Αφού, μάλιστα, του υποδείχθηκαν οι φωτογραφίες/ Τεκμήρια 4
(1), 4
(2), 4
(3), 4
(4), 4
(5), ο μάρτυρας αφενός υπέδειξε ότι τα σημάδια είναι συνέπεια του εγκαύματος και των δερματικών μοσχευμάτων που τοποθετήθηκαν στο δεύτερο χειρουργείο του Ενάγοντα, αφετέρου ότι η εξέλιξη του χεριού του Ενάγοντα μετά την επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε από τον Εναγόμενο 2 είναι πολύ ικανοποιητική και αναμενόμενη για το πρόβλημα που είχε. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι κατά την παραπομπή του Ενάγοντα στον Εναγόμενο 2 δεν είχε ετοιμαστεί οποιοδήποτε πιστοποιητικό ή έκθεση όπου να καταγράφεται η κλινική κατάσταση του ασθενούς. Κληθείς να τοποθετηθεί κατά πόσον είχε διαπιστώσει βλάβη στο νεύρο, ο μάρτυρας ανέφερε ότι όταν έγινε η διάγνωση από τον ίδιο, διαπιστώθηκε ότι το έγκαυμα ήταν ολικού πάχους και έτσι το νεύρο είχε νεκρώσει γύρω από το νεύρο του περινευρίου και των αγγείων του νεύρου. Όπως εξήγησε, πρόκειται για νευρική βλάβη η οποία, ωστόσο, επανέρχεται με την πάροδο κάποιων μηνών. Για το λόγο αυτό, σε περιπτώσεις εγκαυμάτων δεν διενεργούνται νευρολογικές εξετάσεις/εκτίμηση των νεύρων γιατί η νευρική αγωγιμότητα επανέρχεται σταδιακά. Ως Μ.Υ.4 κατέθεσε ο νευρολόγος Δρ. XXXXX Κυριαλλής. Έχει σπουδάσει στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Newcastle, στην Αγγλία. Ειδικεύτηκε στη Νευρολογία στο Πανεπιστήμιο του Cambridge και το Εθνικό Ινστιτούτο Νευρολογίας στο Λονδίνο. Διετέλεσε επιμελητής του Πανεπιστημίου και διευθυντής στο Ινστιτούτο Cambridge. Επέστρεψε στην Κύπρο το 1990 για να αναλάβει την ίδρυση του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής και διετέλεσε διευθυντής του Νευρολογικού Τμήματος μέχρι το 2001. Έκτοτε ιδιωτεύει. Έχει εξετάσει τον Ενάγοντα στις 12 Ιανουαρίου 2012 και στα πλαίσια αυτά έχει ετοιμάσει σχετική ιατρική βεβαίωση (Τεκμήριο 26). Όπως εξήγησε, σύμφωνα με το ιστορικό που του δόθηκε από τον Ενάγοντα, αυτός είχε ένα ατύχημα στην εργασία του, σαν αποτέλεσμα του οποίου υπέστη εγκαύματα στο αριστερό χέρι. Είχε γίνει μεταμόσχευση δέρματος στις 13.7.2006, η οποία δεν πέτυχε και έγινε μία επανάληψη στις 25.8.2006 στην Πολυκλινική. Ο Ενάγοντας ισχυριζόταν ότι μετά την τελευταία επέμβαση παρουσίαζε πόνο στο αριστερό χέρι και δυσκολία στις κινήσεις του καρπού και των δακτύλων, ως επίσης μούδιασμα. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, υπήρχε ήπια υπαισθησία στην περιοχή του αριστερού κερκιδικού νεύρου, δηλαδή στην περιοχή όπου είναι η αίσθηση, ενώ κατά τα άλλα όλα τα νεύρα ήταν φυσιολογικά. Με βάση δε τα συμπεράσματά του ως καταγράφονται στο Τεκμήριο 26, υπήρχε ήπια αξονική βλάβη στον αισθητικό κλάδο του αριστερού κερκιδικού νεύρου, χωρίς, ωστόσο, να εντοπιστεί άλλη νευρολογική ανωμαλία που αφορούσε το αριστερό χέρι. Ερωτηθείς σε σχέση με την εξέταση την οποία διενήργησε, ο Δρ Κυριαλλής ανέφερε ότι επρόκειτο για νευροφυσιολογική εξέταση στα περιφερειακά νεύρα. Όπως εξήγησε, μια τέτοια εξέταση έχει δύο κύριους σκοπούς: Αφενός να ελεγχθεί κατά πόσον αποστέλλονται μηνύματα από τον νωτιαίο μυελό στους μυς για να κινηθούν, αφετέρου να διαπιστωθεί κατά πόσον υπάρχει αισθητική και κινητική λειτουργία. Εκεί όπου στόχος είναι να ελεγχθεί η λειτουργία του νεύρου διενεργείται ηλεκτρονευρογράφημα όπου ελέγχεται εαν υπάρχει πρόβλημα στην αγωγιμότητα του νεύρου, στην ταχύτητα με την οποία στέλνεται ένα μήνυμα και επίσης αν υπάρχει αξονική βλάβη. Αν διαπιστωθεί από τα πρώτα αποτελέσματα ότι κάποιοι από τους μυς παρουσιάζουν κάτι το παθολογικό, διενεργείται ηλεκτρομυογράφημα, στο οποίο με τη χρήση ειδικών βελόνων, γίνεται καταγραφή του είδους της πάθησης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έγινε ηλεκτρομυογράφημα καθότι δεν διαπιστώθηκε πρόβλημα στα κινητικά νεύρα. Κληθείς να σχολιάσει το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 11, 12, 13, 14 σε συνάρτηση με τα ευρήματα του ως εμφαίνονται στο Τεκμήριο 26, ο Δρ. Κυριαλλής σημείωσε τα εξής: - Σε σχέση με το Τεκμήριο 11, ο μάρτυρας παρατήρησε ότι ενώ σε αυτό γίνεται αναφορά σε ηλεκτρομυογράφημα, στην πραγματικότητα εκείνο που έγινε ήταν ηλεκτρονευρογράφημα. Τούτο προκύπτει από τις εξετάσεις/tests τα οποία παρουσιάζει ότι έχει κάνει η Δρ. Ζλάτκοβα. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα του ηλεκτρονευρογραφήματος με τα δικά του, ο Δρ. Κυριαλλής παρατήρησε ότι οι απόψεις τους συγκλίνουν στην ύπαρξη προβλήματος στο αισθητικό κομμάτι του κερκιδικού νεύρου, σε αντίθεση με το ζήτημα της ύπαρξης προβλήματος στο ωλένιο και μέσο νεύρο, το οποίο διαπίστωσε η Δρ. Ζλάτκοβα και όχι ο ίδιος. Σε ότι αφορά στις διαπιστώσεις της Δρ Ζλάτκοβα περί ύπαρξης βλάβης στο κερκιδικό νεύρο, αν και οι απόψεις τους ταυτίζονται επί τούτου και μόνο, ο μάρτυρας τόνισε ότι δεν έχει εντοπίσει οτιδήποτε στα έγγραφα που αποτελούν το Τεκμήριο 11 που να δεικνύει ότι έχει γίνει εξέταση του κερκιδικού νεύρου από την συγκεκριμένη ιατρό. Ο Δρ Κυριαλλής σημείωσε περαιτέρω ότι με δεδομένα τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στο Τεκμήριο 11 και ειδικότερα τις χαμηλές ενδείξεις στο αισθητικό κομμάτι, είναι φανερό ότι η βλάβη που εκεί αποτυπώνεται είναι απομυελινωτική νευροπάθεια στα δύο νεύρα και όχι αξονική όπως τη συμπέρανε η Δρ. Ζλάτκοβα. Σε συνέχεια τούτου, ο μάρτυρας πρόσθεσε πως στη βάση των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων υπό τις περιστάσεις ήταν αναγκαία η διενέργεια ηλεκτρομυογραφήματος, το οποίο και δεν έγινε, με αποτέλεσμα να μην έχει διερευνηθεί πλήρως το πρόβλημα. Σε σχέση με τα δύο ειδών βλαβών, ήτοι την αξονική και την απομυελινωτική, ο μάρτυρας σημείωσε ότι στα πλαίσια ενός σοβαρού τραύματος όπου κόβεται το νεύρο, η βλάβη είναι πάντοτε αξονική. Τα πιεστικά τραύματα, όπου δηλαδή πιέζεται το νεύρο, είναι συνήθως απομυελινωτικά. - Αναφορικά με το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρος Παβλοβ (Τεκμήριο 12), ο Δρ. Κυριαλλής επεσήμανε καταρχήν ότι ενώ γίνεται αναφορά σε βλάβη του αριστερού ωλένιου νεύρου, οι σχετικές μετρήσεις είναι φυσιολογικές. Πέραν τούτου, όμως, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα είναι ημιτελή καθότι ο συγκεκριμένος ιατρός δεν προχώρησε να διερευνήσει τον λόγο πρόκλησης του συγκεκριμένου προβλήματος. -Η Δρ. Tρενταφίλλοβα εξέτασε τον ασθενή στις 15.5.2010, ήτοι δύο χρόνια πριν από την δική του εξέταση. Ως δε προκύπτει από το Τεκμήριο 13, η εν λόγω ιατρός προβαίνει σε καταγραφή των παραπόνων του ασθενούς και ακολούθως καταλήγει σε αυθαίρετα και υποκειμενικά συμπεράσματα στην απουσία οποιωνδήποτε επιστημονικών εξετάσεων. Όπως εξήγησε ο μάρτυρας, η δυσκολία στην κάμψη του χεριού ενός ασθενούς μπορεί να οφείλεται σε πρόβλημα στους μυς, στις αρθρώσεις ή στον τένοντα ή σε άλλες αιτίες όπως κατά πλάκα σκλήρυνση, εγκεφαλικό κλπ. Τόνισε, επίσης, ότι ενώ στο Τεκμήριο 13 η Δρ. Τρενταφίλαβα κάνει αναφορά σε neurus musculocutaneus, το οποίο βρίσκεται ψηλά στον βραχίονα του αριστερού χεριού, πουθενά σε αυτό δεν καταγράφεται ότι το νεύρο είχε βλάβη ή είχε υποστεί οποιοδήποτε πρόβλημα κατά τη διάρκεια της εγχείρησης. - Η εξέταση της Δρ Γκρηγκόρεβα έγινε μία μέρα πριν την εξέταση που διενεργήθηκε από την Δρ.Τρενταφίλλοβα. Στο Τεκμήριο 14 γίνεται περιγραφή συμπτωμάτων χωρίς να διενεργηθεί οποιαδήποτε εξέταση, επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί διάγνωση. - Αξιολογώντας τα ευρήματα των τεσσάρων νευρολόγων, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι αυτά παρουσιάζουν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις και είναι παντελώς αναξιόπιστα για τους λόγους που εξήγησε. Τόνισε ότι και τα τέσσερα πιστοποιητικά (Τεκμήρια 11 - 14) δεν έχουν κοινό παρονομαστή και τούτο παρόλο που τα τρία εξ αυτών εκδόθηκαν τις ίδιες περίπου ημέρες. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Έχοντας παραθέσει την μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από όλες τις πλευρές, θα προχωρήσω στην αξιολόγηση της με βάση το περιεχόμενο και την ποιότητα της προβαίνοντας παράλληλα σε σύγκριση της με την υπόλοιπη ενώπιον μου μαρτυρία και αφού έχω καθοδηγηθεί από σειρά παραγόντων όπως, μεταξύ άλλων, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων, την ύπαρξη ή μη υπερβολών ή ουσιωδών αντιφάσεων, την ύπαρξη οποιουδήποτε προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης και διάφορα άλλα στοιχεία. Στα πλαίσια αυτά λαμβάνεται επίσης υπόψη ο τρόπος με τον οποίο οι μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, οι αντιδράσεις τους και γενικά η όλη συμπεριφορά τους, καθώς επίσης το περιεχόμενο τόσο της προφορικής όσο και της έγγραφης τους μαρτυρίας (βλέπε Χρίστου ν. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Επισημαίνεται περαιτέρω ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας έγινε στη βάση του συνόλου αυτής και όχι μικροσκοπικά ή αποσπασματικά και στα πλαίσια αυτά λήφθηκαν υπόψη οι αρχές που έχει καθιερώσει η σχετική νομολογία ως προς το θέμα της αξιολόγησης της μαρτυρίας (βλέπε μεταξύ άλλων Αυξεντίου v. Δίγκλη
(2007)1 Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002)1 A.A.Δ. 454 και Παπαδοπούλου v Αστυνομίας
(2007)2 Α.Α.Δ. 173, και Γιώργος Μελάς ν. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826). Προτού προχωρήσω κρίνω ορθό να σημειώσω πως τόσο οι Μ.Ε. 2 και 3, όσο και ο Μ.Υ. 4 κλήθηκαν ως μάρτυρες υπό την ιδιότητα τους ως εμπειρογνώμονες και ως εκ τούτου η μαρτυρία τους θα πρέπει να ειδωθεί και κατ' επέκταση αξιολογηθεί υπό αυτό το φακό. Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλέπε Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στις σελίδες 580-586). Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (Σιακόλα ν. Αστυνομίας
(2003)2 Α.Α.Δ. 110). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (Κυριάκου ν. Γρίβα
(2002)1 Α.Α.Δ 825). Στη βάση, λοιπόν, των όσων αναφέρονται πιο πάνω προχωρώ στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία του Ενάγοντα επί των αμφισβητούμενων σημείων παρουσίαζε ουσιώδεις αντιφάσεις, ασάφεια, υπεκφυγές και αδικαιολόγητη αλλαγή θέσεων σε βαθμό που να αποτελεί ακροσφαλές υπόβαθρο για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σε σχέση με τα επίδικα θέματα. Για τους λόγους που θα επεξηγηθούν πιο κάτω η μαρτυρία του κρίνεται αναξιόπιστη και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή: Επισημαίνεται καταρχήν ότι στην προσπάθεια του να πείσει το Δικαστήριο περί της απουσίας οποιουδήποτε πόνου και/ή συμπτωμάτων στο αριστερό του χέρι και την πρόκληση βλάβης μετά την επέμβαση την οποία διενήργησε ο Εναγόμενος 2 ώστε να καταδείξει ότι ευθύνη για την σημερινή του κατάσταση έχει ο τελευταίος, ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι ακόμα και μετά την εσχαρεκτομή, δεν πονούσε, δεν έπαιρνε παυσίπονα και η όψη, κινητικότητα και γενικότερα λειτουργία του χεριού του δεν παρουσίαζε οποιοδήποτε πρόβλημα. Παρόλα αυτά, αντεξεταζόμενος δέχθηκε ότι κατά την πρώτη επίσκεψή του στο ιατρείο του Εναγόμενου 2 το χέρι του ήταν ακινητοποιημένο καθώς επίσης ότι είδε το μόσχευμα να μαυρίζει, να νεκρώνει και να πέφτει, εικόνα που σίγουρα δεν παραπέμπει σε ένα υγιές χέρι. Η θέση του Ενάγοντα επί το ότι το αριστερό του χέρι ήταν «όμορφο» πριν από την επίδικη επέμβαση και είχε την ίδια όψη όπως το δεξί του χέρι, καταρρίπτεται με δεδομένη την αντικειμενικά ειδωμένη αντίθετη εικόνα η οποία αποτυπώνεται στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 20 - 23 και απεικονίζουν την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το αριστερό χέρι του Ενάγοντα πριν από την επέμβαση που διενήργησε ο Εναγόμενος
  1. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι κληθείς να τοποθετηθεί επί των φωτογραφιών αυτών, ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι δεν μπορούσε να θυμηθεί εάν η κατάσταση του χεριού του ήταν ως εκεί αποτυπώνεται, θέση η οποία και δεν συνάδει με τον αμέσως πιο πάνω αναφερόμενο ισχυρισμό του. Δεν μπορεί επίσης να παραμείνει χωρίς σχολιασμό η απόλυτη θέση του Ενάγοντα επί το ότι στο Μακάρειο Νοσοκομείο δεν του χορηγούνταν παυσίπονα και τούτο στα πλαίσια της προσπάθειας του να πείσει το Δικαστήριο για την ανυπαρξία οποιουδήποτε προβλήματος. Όταν, όμως, του υποδείχθηκε ο φάκελος του Μακάρειου Νοσοκομείου από όπου προκύπτει η χορήγηση διαφόρων παυσίπονων, άλλαξε στάση λέγοντας ότι «δεν μπορεί να ξέρει τι φάρμακα του είχαν δώσει το νομοσοκομείο». Ασθενής ήταν η μνήμη του Ενάγοντα για διάφορα θέματα την ίδια στιγμή που για κάποια ζητήματα ήταν απόλυτος. Πέραν του ζητήματος σε σχέση με τα παυσίπονα που θίγεται πιο πάνω, μεταξύ άλλων, ο Ενάγοντας δεν θυμόταν τα ονόματα των γιατρών που τον παρακολουθούσαν στο Μακάρειο Νοσοκομείο πέραν αυτό του Δρος Φεσσά (στον οποίο απέδιδε κάποια αλλότρια κίνητρα ή ανεξήγητη συμπεριφορά για σκοπούς δημιουργίας εντυπώσεων), όπως ούτε τα ονόματα των νευρολόγων στους οποίους αποτάθηκε στην Κύπρο παρόλο που ανέφερε τους χώρους εργασίας τους. Αποτέλεσε επίσης θέση του Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος 2 δεν του εξήγησε ούτε του ανέφερε οτιδήποτε σε σχέση με το είδος της επέμβασης την οποία θα διενεργούσε. Ισχυρίστηκε δε και επέμεινε περί τούτου, αφενός ότι τόσο ο Εναγόμενος 2 όσο και ο Δρ Φεσσάς δεν του είχαν εξηγήσει τι επρόκειτο να γίνει (βλέπε παράγραφο 32 της Γραπτής Δήλωσης), αφετέρου ότι σε κάθε περίπτωση κατά τον ουσιώδη χρόνο γνώριζε μόνο ελάχιστα ελληνικά και δεν μπορούσε να συνεννοηθεί για σοβαρά θέματα. Παρά, όμως, τη θέση του αυτή, από τις παραγράφους 22, 23, 24 και 27 της Γραπτής του Δήλωσης (Έγγραφο Α) προκύπτει πως ο ίδιος συνομιλούσε με τους γιατρούς του Μακάρειου Νοσοκομείου σχετικά με την θεραπεία του και την κατάσταση της υγείας του και είχε πλήρη αντίληψη περί τούτου. Κληθείς να τοποθετηθεί σχετικά με το θέμα αυτό, απάντησε πως στο Μακάρειο Νοσοκομείο του μίλησαν με απλές λέξεις και είχε μαζί του λεξικό, θέση η οποία δεν κρίνεται ικανοποιητική, έχοντας μάλιστα υπόψη την αναφορά του Μακάρειου Νοσοκομείου στο Τεκμήριο 8 (έγγραφο το οποίο ο ίδιος ο Ενάγοντας προσκόμισε στο Δικαστήριο) όπου στο σημείο «Ικανότητα Μάθησης» καταγράφεται ότι ο Ενάγοντας κατανοεί πληροφορίες, μιλά ελληνικά και δεν έχει προβλήματα μάθησης. Όταν επίσης ερωτήθηκε από την κα Κακουλλή γιατί ο ίδιος δεν ζήτησε να μάθει το είδος της επέμβασης στην οποία επρόκειτο να υποβληθεί, προέβαλε ότι είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον Δρ Φεσσά, θέση η οποία επίσης δεν ικανοποιεί το Δικαστήριο αφενός λόγω της πρόσφατης γνωριμίας τους αφετέρου λόγω των όσων καταγράφονται στις παραγράφους 30, 34 και 35 της Γραπτής του Δήλωσης. Μη αποδεκτή είναι η θέση του Ενάγοντα ότι ουδεμία συζήτηση είχε με τον Εναγόμενο 2 σε σχέση με την επέμβαση η οποία θα διενεργείτο και ειδικότερα το ότι επρόκειτο να αφαιρεθεί αγγειούμενος κρημνός από το αριστερό του χέρι. Πέραν των όσων καταγράφονται αμέσως πιο πάνω, το Δικαστήριο θα ανέμενε, εάν ίσχυαν τα όσα ο Ενάγοντας ισχυρίστηκε, ότι αμέσως μετά την επέμβαση θα ζητούσε εξηγήσεις από τον Εναγόμενο 2 για κάτι τόσο εμφανές. Παρόλα αυτά, όπως ο ίδιος ισχυρίστηκε, ουδέποτε ρώτησε τον Εναγόμενο 2 περί τούτου, θέση η οποία δεν παρουσιάζεται λογική ούτε πειστική. Σε ότι αφορά στο θέμα της αμοιβής των Εναγομένων 1 και 2, η μαρτυρία του Ενάγοντα παρουσιάζει σύγχυση και ασάφεια. Και αυτό γιατί ενώ στην παράγραφο 87 της Γραπτής του Δήλωσης προβάλλει ότι είναι άτιμο εκ μέρους των Εναγομένων 1 και 2 να αξιώνουν πληρωμή μετά από την ζημιά την οποία του προκάλεσαν, δεχόμενος στην ουσία ότι είχε ευθύνη πληρωμής, στα πλαίσια της μαρτυρίας του ισχυρίστηκε ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 όφειλαν να αποταθούν στην ασφαλιστική του εταιρεία η οποία είχε και την ευθύνη και υποχρέωση πληρωμής. Αντιφατική στάση διαπιστώνεται αναφορικά και με τη θέση που ο ίδιος ο Ενάγοντας προώθησε στην παράγραφο 62 της Γραπτής του Δήλωσης και δη σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό άρνηση των δυο ιατρών/νευρολόγων στην Κύπρο τους οποίους είχε επισκεφθεί να τον εξετάσουν, αφού αντεξεταζόμενος ισχυρίστηκε ότι και οι δυο αυτοί ιατροί (τους οποίους δεν ήταν καν σε θέση να κατονομάσει), του ανέφεραν ότι το πρόβλημα με το χέρι του δεν μπορεί να αποκατασταθεί. Όταν, μάλιστα, του υποδείχθηκε η συγκεκριμένη διάσταση θέσεων από την κα Κακουλλή, ο Ενάγοντας περιορίστηκε να ανακαλέσει λέγοντας «με έχουν εξετάσει». Σε ότι αφορά τη θέση του στην παράγραφο 39 της Γραπτής του Δήλωσης και δη περί της άρνησης της Εναγόμενης 1 να του παραδώσει τον ιατρικό του φάκελο, παρατηρείται ότι η μαρτυρία της Μ.Υ. 2 επί τούτου (βλέπε παράγραφο 8 της Γραπτής της Δήλωσης - Έγγραφο Γ) δεν αμφισβητήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο εφόσον ουδεμία αντεξέταση έγινε επί του συγκεκριμένου σημείου και ως εκ τούτου ο εν λόγω ισχυρισμός του Ενάγοντα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Σημειώνεται περαιτέρω ότι κάποια σημεία της μαρτυρίας του Ενάγοντα έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις δικογραφημένες θέσεις του. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι η θέση του Ενάγοντα ως προωθήθηκε κατά την δια ζώσης μαρτυρία του επί το ότι ο Εναγόμενος 2 του είχε υποσχεθεί πλήρη αποκατάσταση της κινητικότητας του αριστερού του χεριού εντός δυο ετών, δεν συνάδει με την θέση του στην παράγραφο 14 της Έκθεσης Απαίτησης και την παράγραφο 8 της Απάντησης όπου δικογραφείται ότι τρεις μήνες μετά την επέμβαση ο Εναγόμενος 2 τον πληροφόρησε ότι ο πόνος που νιώθει στο αριστερό του χέρι δεν θα περάσει και θα παραμείνει αναπηρία. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, λοιπόν, ο Ενάγοντας κρίνεται αναξιόπιστος και η μαρτυρία του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. O Εναγόμενος 2 Δρ XXXXX Αλκιβιάδους άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του χαρακτηριζόταν από σταθερότητα και σαφήνεια ενώ δεν εντοπίστηκε οποιαδήποτε αντίφαση ή μετακίνηση θέσεων από μέρους του. Περαιτέρω, τόσο το περιεχόμενο της Γραπτής του Δήλωσης όσο και η δια ζώσης μαρτυρία του βρίσκονταν σε πλήρη αρμονία με τις δικογραφημένες θέσεις του. Ο Εναγόμενος 2 έχει καταθέσει στο Δικαστήριο τα προσόντα του, τα οποία και δεν αμφισβητήθηκαν από την πλευρά του Ενάγοντα, και ταυτόχρονα εξήγησε με λεπτομέρεια τόσο το ιστορικό της υπόθεσης μέχρι την ημερομηνία επίσκεψης του Ενάγοντα στο ιατρείο όπου εξετάζει ασθενείς στη Λευκωσία στις 23.8.2006 όσο και τις διαπιστώσεις του κατά την εξέταση του Ενάγοντα τη συγκεκριμένη ημέρα. Σε σχέση με το θέμα αυτό παρατηρείται ότι η θέση του περί εγκαύματος ολικού πάχους επιβεβαιώνεται και από τον ιατρικό φάκελο του Ενάγοντα ο οποίος τηρείτο κατά τον ουσιώδη χρόνο από το Μακάρειο Νοσοκομείο (βλέπε μεταξύ άλλων το Τεκμήριο 6). Ο μάρτυρας έχει επίσης ικανοποιήσει το Δικαστήριο επί το ότι είχε επεξηγήσει στον Ενάγοντα την κατάσταση του χεριού του όπως και το τι επρόκειτο να πράξει στα πλαίσια της επέμβασης την οποία επρόκειτο να διενεργήσει. Ειδικότερα, η θέση του Εναγόμενου 2 ότι κατά τη συζήτηση που είχε με τον Ενάγοντα είχε συμφωνηθεί, καθ' υπόδειξη του τελευταίου, όπως ο αγγειούμενος κρημνός αφαιρεθεί από το αριστερό του χέρι, παρουσιάζεται λογική και ενισχύει τον πιο πάνω ισχυρισμό του. Πειστική και αποδεκτή κρίνεται η θέση του Εναγόμενου 2 ως προς τη διαπίστωση του στα πλαίσια της χειρουργικής επέμβασης περί νέκρωσης μαλακών μορίων στην περιοχή του εγκαύματος. Η μαρτυρία του Δρος Αλκιβιάδους επί του θέματος ήταν απόλυτα τεκμηριωμένη, ενώ ταυτόχρονα επιβεβαιώνεται από το περιεχόμενο του προσωπικού του αρχείου (Τεκμήριο 28), το οποίο φέρει ημερομηνία 26.8.
  2. Ως προς τούτο κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι το Δικαστήριο δεν παραγνωρίζει ότι τα όσα καταγράφονται στο εν λόγω αρχείο συνιστούν αυτοενίσχυση του μάρτυρα. Παρόλα αυτά, πρόκειται για έγγραφο το οποίο ο ίδιος ο συνήγορος του Ενάγοντα ζήτησε/απαίτησε να προσκομιστεί στο Δικαστήριο εφόσον δεν είχε παρουσιάστεί από τον Εναγόμενο 2 κατά την κυρίως εξέτασή του, καθώς επίσης ότι σύμφωνα με τον Εναγόμενο 2 αυτό ετοιμάστηκε αμέσως μετά την χειρουργική επέμβαση. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι από την πλευρά του κ Χριστοδούλου δεν υποστηρίχθηκε ούτε υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι το Τεκμήριο 28 αποτελεί κατασκευασμένο έγγραφο. Ο Εναγόμενος 2 εξήγησε με επάρκεια και πληρότητα τον τρόπο με τον οποίο διενήργησε την συγκεκριμένη επέμβαση, ενώ αξιοσημείωτο είναι το ότι από την πλευρά του Ενάγοντα δεν προωθήθηκε θέση επί το ότι η επιλογή διενέργειας της επίδικης επέμβασης δεν ήταν η ορθή και/ή ενδεδειγμένη. Η δε υπόδειξη του κ Χριστοδούλου προς τον Εναγόμενο 2 ότι η αποκοπή νεύρου δεν συνάδει με επιτυχία της επέμβασης δεν βρίσκει έρεισμα στην μαρτυρία που η ίδια η πλευρά του Ενάγοντα προσκόμισε και δη την μαρτυρία του Μ.Ε. 3 ο οποίος υποστήριξε ότι αποκοπή νεύρου δεν εντοπίζεται καθότι η ταχύτητα του νεύρου έχει διατηρηθεί. Τέλος, ο Εναγόμενος 2 έχει περιγράψει με λεπτομέρεια την μετεγχειρητική πορεία του Ενάγοντα, τις συστάσεις τις οποίες έκανε προς τον Ενάγοντα για βελτίωση της κατάστασης του χεριού του και με απόλυτα τεκμηριωμένο τρόπο εξήγησε πως τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζει ο Ενάγοντας οφείλονται μεταξύ άλλων στην έκταση του εγκαύματος και τον τρόπο που αυτό προκλήθηκε, ήτοι σύνθλιψη του νεύρου από το μηχάνημα σε συνάρτηση με την έκθεση του νεύρου στη θερμότητα και το περιβάλλον λόγω της αποκάλυψης του. Σε ότι αφορά στο θέμα της φυσιοθεραπείας, η θέση του Εναγόμενου 2 υπήρξε σαφής ως προς τη συστασή του για διενέργεια φυσιοθεραπείας και την αναγκαιότητα τούτης, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα λεχθέντα του Ενάγοντα, αυτός επισκέφθηκε κάποιον φυσιοθεραπευτή 3-4 φορές μόνο. Επομένως, για όλους τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία του Εναγόμενου 2 γίνεται αποδεκτή. Η μαρτυρία της κας XXXXX Χριστοφίδου (Μ.Υ.2) γίνεται επίσης αποδεκτή στην ολότητα της. Η μάρτυρας άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο για την ειλικρίνεια της αλλά και τη σαφήνεια των θέσεων της. Ενδεικτικό της ειλικρίνειας της μάρτυρος είναι και το ότι δεν δίστασε να αναφέρει ότι είναι διευθυντικό στέλεχος και συνάμα μέτοχος της Εναγομένης 1, όπως επίσης ότι δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί κατά πόσον η πληρωμή που έγινε έναντι του ποσού του τιμολογίου έγινε σε ευρώ ή λίρες. Αφού αναφέρθηκε με επάρκεια και πληρότητα στον τρόπο με τον οποίο συμπληρώνεται ο φάκελος ενός ασθενούς, με παραπομπή στο Τεκμήριο 29 (ιατρικό φάκελο του Ενάγοντα) κατέθεσε στο Δικαστήριο όλα όσα σχετίζονται με τα παράπονα και την κατάσταση του Ενάγοντα αμέσως μετά την επέμβαση. Τόνισε δε ότι οι σχετικές αναφορές της βασίζονται στο περιεχόμενο του φακέλου τον οποίο έχει μελετήσει και δεν προέρχονται από προσωπική γνώση της. Κρίνω δε σκόπιμο να τονίσω κατά την αντεξέταση της Μ.Υ.2 δεν αμφισβητήθηκε ότι το Τεκμήριο 29 αποτελεί ορθή και γνήσια καταγραφή της νοσηλευτικής αναφοράς ούτε προωθήθηκε θέση περί υποβολής παραπόνων από τον Ενάγοντα για πόνο τα οποία δεν καταγράφηκαν. Σε γενικότερο, μάλιστα, πλαίσιο παρατηρείται ότι η μακρόχρονη πείρα της κας Χριστοφίδου στη συγκεκριμένη θέση και η τριβή της στα ζητήματα για τα οποία κατέθεσε, δικαιολογούν την αποδοχή της μαρτυρίας της επί αυτών. Τονίζεται περαιτέρω ότι η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε επί της θέσης της περί οφειλής του Ενάγοντα στην Εναγομένη 1, πέραν από το γενικό σχόλιο του κ Χριστοδούλου ότι το γεγονός της πληρωμής του ποσού των €602,00 έναντι του χρέους ακούστηκε για πρώτη φορά στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας. Σε σχέση με την μαρτυρία του Δρος Γιάλλουρου (Μ.Υ. 3), παρατηρείται ότι τα όσα ο ίδιος κατέθεσε αναφορικά με την διενέργεια των τριών χειρουργικών επεμβάσεων στο Μακάρειο Νοσοκομείο γίνονταν αποδεκτά αφού σε κάθε περίπτωση δεν αμφισβητούνται από την πλευρά του Ενάγοντα. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τη θέση του περί αναγκαιότητας παραπομπής του Ενάγοντα σε μικροχειρούργο και δη στον Εναγόμενο 2, όπως και για την αναγκαιότητα υποβολής του Ενάγοντα στην συγκεκριμένη χειρουργική επέμβαση για κάλυψη των αγγείων και νεύρων με αγγειούμενο κρημνό. Παρατηρείται ότι ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε επί της θέσης του περί απόφασης της χειρουργικής ομάδας για παραπομπή του Ενάγοντα στον Εναγόμενο 2 για σκοπούς επέμβασης και τούτο παρά τον αντίθετο ισχυρισμό του Ενάγοντα. Παρομοίως, αποδεκτή γίνεται και η θέση του μάρτυρα περί εγκαύματος ολικού πάχους, η οποία προκύπτει και από το Τεκμήριο 6 και επιβεβαιώνει τον Εναγόμενο 2 επί του θέματος. Παρά τα όσα καταγράφονται πιο πάνω περί αποδοχής της μαρτυρίας του Μ.Υ. 3, η θέση του περί νέκρωσης του νεύρου γύρω από το περινεύριο και τα αγγεία του νεύρου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Καταρχήν, όπως ο ίδιος δέχθηκε, η συγκεκριμένη θέση δεν καταγράφεται σε κανένα από τα έγγραφα/φακέλους του Μακάρειου Νοσοκομείου (Τεκμήρια 5-9) παρόλο που κάτι τέτοιο ήταν επιβεβλημένο. Το στοιχείο αυτό σε συνδυασμό με τη θέση του περί αδυναμίας του να θυμηθεί τη νοσηλεία του Ενάγοντα λόγω της παρόδου μεγάλου χρονικού διαστήματος (καθόλα φυσικό και αναμενόμενο), την μη καταγραφή της σε οποιοδήποτε έγγραφο ή πιστοποιητικό και την ενασχόληση του με μεγάλο αριθμό περιστατικών στα πλαίσια των καθηκόντων του καθιστά ακροασφαλή την αποδοχή της. Επομένως, με την εξαίρεση του συγκεκριμένου μέρους της μαρτυρίας του, η υπόλοιπη μαρτυρία του Μ.Υ. 3 γίνεται αποδεκτή. Αναφορικά με την μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που κλήθηκαν από τις δυο πλευρές, ήτοι των Μ.Ε. 2 και 3 και του Μ.Υ. 4, οι οποίοι στην ουσία κατέθεσαν σε σχέση με την κατάσταση του χεριού του Ενάγοντα από νευρολογικής άποψης μετά τη διενέργεια της επέμβασης από τον Εναγόμενο 2 παρατηρώ τα ακόλουθα: Καταρχήν να σημειωθεί ότι τα προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη και των τριών μαρτύρων δεν τελούν υπό αμφισβήτηση και σε κάθε περίπτωση με δεδομένη τη μόρφωση και εμπειρία τους έχουν ικανοποιήσει το Δικαστήριο περί τούτου. Έχοντας επίγνωση των αρχών με βάση τις οποίες προσεγγίζεται και αξιολογείται η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (ως συνοψίζονται πιο πάνω) έχει διεξέλθει με πολλή προσοχή τη μαρτυρίας τους σε συνάρτηση με το σύνολο των τεκμηρίων που έχουν κατατεθεί. Όπως έχει ήδη υποδεχθεί, ρόλος των εμπειρογνωμόνων είναι να διαφωτίσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, προκειμένου αυτό να μπορέσει να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση επί των εγειρομένων θεμάτων (βλ. Πιττάλης ν. Ianira Enter. Ltd
(1997)1 Α.Α.Δ. 814, Πελεκάνος κ.ά. ν. Πελεκάνου κ.ά.
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Η εντύπωση που σχημάτισα για τον Μ.Υ. 4 ήταν εξαιρετική. Τόσο για την ειλικρίνεια του, όσο και για την άρτια και σε βάθος γνώση του αντικειμένου του. Παρέθεσε με αντικειμενικότητα τις απόψεις του, απαντώντας σε όλες τις ερωτήσεις που του υποβλήθηκαν, δίδοντας επεξηγήσεις και παραδείγματα ώστε να γίνουν πλήρως κατανοητές οι θέσεις του. Περιέγραψε με πληρότητα και λεπτομέρεια το είδος της εξέτασης στην οποία υπέβαλε τον Ενάγοντα, όπως και τον σκοπό αυτής, και την ίδια στιγμή επεξήγησε τις διαπιστώσεις του στα πλαίσια αυτά. Παρέμεινε σταθερός στη θέση του περί μη εντοπισμού νευρολογικής ανωμαλίας στο αριστερό χέρι του Ενάγοντα την οποία επίσης δικαιολόγησε με επάρκεια. Αναφερόμενος στο Τεκμήριο 32, επεξήγησε ότι το nervus musculocutaneous στο οποίο γίνεται αναφορά στην έκθεση της Μ.Ε. 2 (Τεκμήριο 13) βρίσκεται ψηλά στον βραχίονα του αριστερού χεριού και δεν παρουσιάζει οποιαδήποτε βλάβη και σε κάθε περίπτωση δεν σχετίζεται με την μικροχειρουργική επέμβαση την οποία διενήργησε ο Εναγόμενος 2. Σε σχέση και πάλι με τις θέσεις που καταγράφονται στο Τεκμήριο 13 και ειδικά όσες αφορούν στον επηρεασμό των πρηνιστών του καρπού, με αναφορά στο Τεκμήριο 33 ο μάρτυρας τόνισε πως υπάρχουν ασάφειες σε σχέση με τη συγκεκριμένη διάγνωση την οποία και κατέρριψε με τρόπο απόλυτα εμπεριστατωμένο. Πιο συγκεκριμένα, όπως εξήγησε, δίδοντας και σχετικό παράδειγμα, εάν υπήρχε βλάβη στον πρηνιστή οφειλόμενη σε νεύρο τότε θα έπρεπε να είχαν υποστεί βλάβη και οι άλλοι τρεις μύς που συνδέονται με το νεύρο, κάτι το οποίο δεν εντοπίζεται στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τόνισε επίσης ότι με το να εντοπιστεί πρόβλημα σε ένα μυ από τους τόσους πολλούς που υπάρχουν δεν σημαίνει αυτόματα ότι προσδιορίζεται βλάβη στο νεύρο. Τεκμηριωμένες κρίνονται, περαιτέρω, οι απόψεις του μάρτυρα σε σχέση με τις διαφορές που εντοπίζονται στις απομυελινωτικές και αξονικές βλάβες, ενώ σε σχέση με το θέμα αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι κληθείς να τοποθετηθεί αναφορικά με την βλάβη που προκλήθηκε συνεπεία του τραυματισμού του Ενάγοντα απέφυγε να πράξει τούτο με κάθε ειλικρίνεια και υπευθυνότητα. Αποδεκτές ως απόλυτα εμπεριστατωμένες και αιτιολογημένες κρίνονται οι θέσεις του μάρτυρα αναφορικά με το περιεχόμενο των ιατρικών πιστοποιητικών που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από την πλευρά του Ενάγοντα (Τεκμήρια 11 - 14) αφού αναφερόμενος σε κάθε ένα από αυτά ξεχωριστά και ταυτόχρονα εξετάζοντάς τα συνολικά εξέφρασε τη διαφωνία του σε σχέση με το περιεχόμενο τους για τους λόγους που επιστημονικά εξήγησε και συνοψίζονται πιο πάνω. Κρίνεται, τέλος, ορθό να σημειωθεί ότι παρά την έκταση της μαρτυρίας του Μ.Υ. 4 αλλά και τη φύση και σημασία που αυτή ενείχε για την υπόθεση του Ενάγοντα, η αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε από τον συνήγορο του Ενάγοντα ήταν πολύ περιορισμένη, έως ανύπαρκτη. Ειδικότερα, χωρίς να ερωτηθεί οτιδήποτε επί των διαπιστώσεων του αλλά και των θέσεων που εξέφρασε τόσο σε σχέση με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 10-14 όσο και σε σχέση με την κατάσταση του χεριού του Ενάγοντα στις 16.2.2012, οι μοναδικές υποβολές οι οποίες τέθηκαν σε αυτόν αφορούσαν το ότι:
(1)η μαρτυρία του καταρρίπτεται στο σύνολό της από τη μαρτυρία που ο Ενάγοντας παρουσίασε και αντικατοπτρίζει την πραγματική κλινική εικόνα για τον συγκεκριμένο τραυματισμό, και
(2)η όλη εξέταση που έγινε από τον Μ.Υ.4 δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική εικόνα του Ενάγοντα, ενώ την ίδια στιγμή εντελώς αόριστα αμφισβητήθηκε ο ορθός τρόπος λειτουργίας του μηχανήματος το οποίο ο μάρτυρας χρησιμοποίησε κατά την εξέταση του Ενάγοντα. Επομένως, στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω, η μαρτυρία του Μ.Υ.4 γίνεται αποδεκτή στην ολότητά της. Αντίθετα, η μαρτυρία της Μ.Ε.2 απορρίπτεται ως ασαφής και ατεκμηρίωτη. Επισημαίνεται καταρχήν ότι τα όσα καταγράφονται στην έκθεση της (Τεκμήριο 13) αλλά και τα όσα η ίδια προώθησε στα πλαίσια της μαρτυρίας της αποτελούσαν τουλάχιστον στο μεγαλύτερο μέρος τους απλή καταγραφή των παραπόνων του Ενάγοντα χωρίς οποιαδήποτε αντικειμενικά ευρήματα και/ή διαπιστώσεις. Σύμφωνα με τα όσα η ίδια ανέφερε στη μαρτυρία της, στη βάση των διαπιστώσεων της, οι οποίες επαναλαμβάνω ότι στηρίζονται κατά κύριο λόγο στα λεγόμενα και/ή παράπονα του Ενάγοντα, ήταν αναγκαία η διενέργεια ηλεκτρομυογραφήματος. Για το λόγο αυτό, παρέπεμψε τον Ενάγοντα στην Δρ. Γκρηγκόρεβα. Παρόλα αυτά, το ιατρικό πιστοποιητικό της Δρος Γκρηγκόρεβα (βλέπε Τεκμήριο 14), αλλά και αυτό του Δρος Παβλοβ (ο οποίος υποστήριξε ότι ο Ενάγοντας παραπέμφθηκε στον ίδιο από την Γκρηγκόροβα), φέρουν ημερομηνία 14.5.2010, ήτοι προγενέστερη αυτού που συντάχθηκε από την Μ.Ε. 2, χωρίς να δοθεί κάποια λογική εξήγηση. Πέραν τούτου, ενώ η μάρτυρας ήταν βέβαιη πως οι διαπιστώσεις της θα επιβεβαιώνονταν από το ηλεκτρομυογράφημα και προώθησε αυτή τη θέση και αφού της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 12, εντούτοις το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου δεν την επιβεβαιώνειαφού σε αυτό γίνεται αναφορά σε πάρεση του αριστερού μέσου νεύρου και περιφερική βλάβη του ωλένιου νεύρου, ενώ η ίδια εντοπίζει βλάβες και/ή επηρεασμό στο κερκιδικό νεύρο, στο nervus musculocutaneous στα αριστερά και στο nervus cutaneous femoris lateralis στα δεξιά πέραν του ωλένιου και μέσου νεύρου. Σε ότι αφορά την τοποθέτηση της περί επηρεασμού του nervus musculocutaneous (το οποίο βρίσκεται πάνω από τον αγκώνα προς το σημείο του ώμου) και τον εντοπισμό αποδυναμωμένου αντανακλαστικού δικεφάλου του βραχίωνα με διαταραγμένη κάμψη του αντιβράχιου (στοιχείο το οποίο δεν εντοπίζεται από οποιοδήποτε άλλο νευρολόγο), δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου πως κληθείσα κατά την αντεξέταση να εξηγήσει αυτή της την διαπίστωση έχοντας υπόψη ότι η μικροχειρουργική επέμβαση διενεργήθηκε σε σημείο κάτω από τον αγκώνα, η μάρτυρας δεν τοποθετήθηκε επιστημονικά και ούτε έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση προς τούτο. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να αναγνωρίσει το μέσο νεύρο επί του Τεκμηρίου 22 όταν αυτό της υποδείχθηκε από την κα Κακουλλή στα πλαίσια της αντεξέτασης, ενώ τούτο ήταν εφικτό από όλους τους υπόλοιπους ιατρούς που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου, στάση η οποία ξενίζει το Δικαστήριο με δεδομένη την ειδικότητα της μάρτυρος. Παρατηρείται, τέλος, ότι σε αντίθεση με τα όσα η μάρτυρας υποστήριξε σε σχέση με την κατάσταση του Ενάγοντα, όταν της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 16 συμφώνησε πως σε αυτό αποδίδεται η εικόνα του χεριού σε περίπτωση βλάβης στο μέσο και κερκιδικό νεύρο. Κληθείσα δε να τοποθετηθεί επί της υποβολής της κας Κακουλλή ότι το χέρι του Ενάγοντα δεν παρουσιάζει τέτοια εικόνα, η μάρτυρας απάντησε γενικά και αόριστα πως η κατάσταση του Ενάγοντα θα επιβαρύνεται με την πάροδο του χρόνου, θέση η οποία δεν καταγράφεται ούτε στο ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε (Τεκμήριο 13) ούτε προωθήθηκε στα πλαίσια της υπόλοιπης μαρτυρίας της. Αξιοσημείωτο δε είναι το γεγονός ότι τέτοια εικόνα δεν διαπιστώθηκε ούτε από το Δικαστήριο κατά την υπόδειξη του χεριού του Ενάγοντα στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας. Ως εκ τούτου η μαρτυρία της Δρος Τρενταφιλλοβα (Μ.Ε.2) κρίνεται απορριπτέα και απορρίπτεται. Παρομοίως, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του Δρος Παβλοβ (Μ.Ε.3). Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην Έκθεση του (Τεκμήριο 12), ο ίδιος εντοπίζει βλάβη στο αριστερό μέσο και ωλένιο νεύρο την οποία αποδίδει στην μικροχειρουργική επέμβαση στην οποία υποβλήθηκε ο Ενάγοντας, βασιζόμενος, στην ουσία, στα παράπονα και στις σχετικές αναφορές του τελευταίου χωρίς να τεκμηριώσει επιστημονικά ή άλλως πως τη θέση του αυτή. Παρόλα αυτά, στην πορεία, δέχθηκε ότι οι μετρήσεις του ηλεκτρομυογραφήματος σε σχέση με το ωλένιο νεύρο είναι εντός των φυσιολογικών ορίων και διαφοροποίησε τη θέση του λέγοντας πως στο συγκεκριμένο νεύρο εντοπίζεται μόνο περιφερική βλάβη, όχι όμως στο βαθμό που αυτή αφορά το μέσο νεύρο. Όταν, μάλιστα, του υποβλήθηκε από την κα Κακουλλή ότι στα πλαίσια της μικροχειρουργικής επέμβασης την οποία διενήργησε ο Εναγόμενος 2 δεν υπήρχε τρόπος να επηρεαστεί το ωλένιο νεύρο, απάντησε πως η βλάβη στο ωλένιο νεύρο πιθανόν να οφείλεται σε άλλη αιτία. Σε ότι αφορά στη θέση του μάρτυρα περί πάρεσης του αριστερού μέσου νεύρου, δηλαδή παράλυση, στοιχείο το οποίο δεν εντοπίζεται από κανένα άλλο νευρολόγο, παρατηρείται ότι όταν υποδείχθηκε στον μάρτυρα το Τεκμήριο 16 και του υποβλήθηκε ότι σε μια τέτοια περίπτωση το χέρι του Ενάγοντα θα είχε την μορφή του ape hand (χέρι πιθήκου), την οποία και δεν έχει, απάντησε πως η λέξη πάρεση χρησιμοποιείται όταν υπάρχουν τα συγκεκριμένα αποτελέσματα και ότι «αν είναι περιφερική βλάβη ή αν είναι πάρεση, σε αυτή την περίπτωση είναι το ίδιο», θέση η οποία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ως αντιφατική. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι και οι δυο μάρτυρες οι οποίοι κλήθηκαν από τον Ενάγοντα προκειμένου να υποστηρίξουν ότι ευθύνη για την κατάσταση του χεριού του έχει ο Εναγόμενος 2, περιορίστηκαν σε εικασίες και αοριστίες χωρίς να τοποθετηθούν με σαφήνεια επί τούτου. Ενδεικτικά είναι τα ακόλουθα αποσπάσματα από τη μαρτυρία τους: Μ.Ε. 2 (κυρίως εξέταση) «E. Αυτή η ζημιά που διαπιστώθηκε όπως μας την περιγράψετε, έχει προκληθεί από την πλαστική επέμβαση; A. Σύμφωνα με το ιστορικό μετά τη δεύτερη επέμβαση εμφανίζονται τα παράπονα, τα οποία ανέφερα.» (αντεξέταση) «E. Θεωρώ δεδομένο ότι δεν εξετάσατε τον ενάγοντα πριν τη μικροχειρουργική επέμβαση και μετά το έγκαυμα. A. Τον έχω εξετάσει μετά τη μικροχειρουργική επέμβαση 2010, 2006 τον Αύγουστο ήταν η μικροχειρουργική επέμβαση. E. Έχετε εντοπίσει και μας έχετε αναφέρει κάποιες βλάβες στο αριστερό χέρι του ενάγοντα. Συμφωνείτε μαζί μου ότι με δεδομένο ότι δεν τον είδατε μετά το ατύχημα και πριν το χειρουργείο, δεν έχετε άλλον τρόπο για να διαπιστώσετε από πού προέρχονται αυτές οι βλάβες, παρά μόνο από τα όσα σας είπε ο ίδιος ο ενάγοντας. A. Εγώ παίρνω ιστορικό από τον άρρωστο, αυτός μου ανέφερε όταν ήρθε για επίσκεψη ότι αυτές οι κακώσεις έχουν εμφανιστεί μετά από τη δεύτερη επέμβαση στη Λεμεσό. Επειδή μετά από την πρώτη επέμβαση στο Μακάρειο Νοσοκομείο στη Λευκωσία, στις επόμενες εξετάσεις, ο πλαστικός χειρουργός του είπε ότι θα πρέπει να κάνει άλλη επέμβαση, δεύτερη επέμβαση, γιατί; Επειδή το υλικό το οποίο έχει ληφθεί από το πάνω μέρος των μηρών έχει επουλωθεί λανθασμένα. Και ο πρώτος χειρουργός που τον καλεί τον Αύγουστο και αφαιρεί το εμφυτευμένο μέρος από τον μηρό και του λέει να πάει σε δεύτερη χειρουργική επέμβαση και τον παραπέμπει σε μικροχειρουργό στη Λεμεσό και o δεύτερος μικροχειρουργός παίρνει υλικό από το χέρι και το εμφυτεύει πάνω και από τότε είναι και τα παράπονα του. E. Συνεπώς, συμφωνείτε μαζί μου ότι ο μόνος τρόπος για να βασιστείτε και να εξάγετε συμπεράσματα σε σχέση με το τι προκάλεσε τις βλάβες που διαπιστώσετε, είναι τα όσα σας ανέφερε ο ενάγων, το ιστορικό που σας παρέθεσε. A. Ναι και αυτό που έχω διαπιστώσει εγώ είναι από αυτό το μέρος του χεριού, από αυτό το μέρος του χεριού, όχι από κάποιο άλλο μέρος, από εκείνο το μέρος του χεριού από το οποίο έχει ληφθεί το δεύτερο υλικό για να εμφυτευθεί πιο πάνω. E. Δεν έχω αντιληφθεί το τελευταίο μέρος. ..................... E. Εγώ σας υποβάλλω ότι τόσο η βλάβη του μέσου νεύρου, τόσο η ισχυριζόμενη βλάβη του μέσου νεύρου, όσο και οι ισχυριζόμενες βλάβες του nervus musculocutaneous, όπως και του cutaneus femoris lateralis, αν όντως υπάρχουν, δεν έχουν καμιά σχέση με τη μικροχειρουργική επέμβαση. A. Όχι. Εγώ λέω ότι επηρεάστηκε το μέσο νεύρο, το νεύρο medianus έχει επηρεαστεί, επίσης μέχρι έναν βαθμό έχει επηρεαστεί και το νεύρο ulnaris, το ωλένιο νεύρο και από αυτό το υπερυψωμένο εξόγκωμα εδώ, έχει επηρεαστεί και ο δικέφαλος, για να το αποδείξουμε όμως πρέπει να γίνει ηλεκτρομυογράφημα. E. Βέβαια το ηλεκτρομυογράφημα δεν θα μας δείξει τι προκάλεσε αυτές τις ισχυριζόμενες βλάβες. A. Ναι, δεν θα μας δείξει τα αίτια, αλλά θα μας δείξει τον βαθμό των κακώσεων και τον επηρεασμό.» Σε σχέση με τη μαρτυρία της Μ.Ε. 2 και παρά τα όσα η ίδια υποστήριξε, παρατηρείται ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα του ηλεκτρομυογραφήματος ως αυτά τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από τον Μ.Ε. 3, ουδεμία βλάβη εντοπίζεται στο ωλένιο νεύρο, όπως ούτε και επηρεασμός του δικέφαλου μυ. Μ.Ε. 3 (αντέξεταση) «E. Είναι πολύ απλή η ερώτηση μου και σας παρακαλώ απαντήστε. Εξετάσατε τον ασθενή πριν τη μικροχειρουργική επέμβαση; A. Όχι. E. Σας έδειξε ο ασθενής ή οποιοσδήποτε άλλος φωτογραφίες ή ιατρικά πιστοποιητικά που εκδόθηκαν μετά το έγκαυμα και πριν τη μικροχειρουργική επέμβαση; A. Όχι. E. Συνεπώς συμφωνείτε μαζί μου ότι τα όποια ευρήματα σας, δεν είσαστε σε θέση να τα αποδώσετε είτε στο έγκαυμα είτε στη μικροχειρουργική επέμβαση, με λίγα λόγια εσείς βλέπετε ποιο είναι το αποτέλεσμα, αλλά δεν μπορείτε να μας προσδιορίσετε την αιτία. ........... Α: Αυτές οι βλάβες σύμφωνα με το ιστορικό του ασθενή έχουν εμφανιστεί μετά τη μικροχειρουργική επέμβαση. Ενώ αυτό το οποίο έχω βρει εγώ και το δίνω σαν συμπέρασμα, νομίζω 8 χρόνια μετά. Αυτό το συμπέρασμα... συγγνώμη, όχι συμπέρασμα, αυτή η εξέταση είναι η μόνη αντικειμενική εξέταση και η μοναδική αντικειμενική μέθοδος η οποία καθορίζει τον βαθμό των βλαβών στα νεύρα. ................ E. Εγώ σας υποβάλλω ότι με το Chinese flap είναι αδύνατον να επηρεαστεί οποιοσδήποτε ασθενής και αυτά που μας είπατε για τον pronator quadratus ήταν αδύνατο να φτάσει ο αγγειούμενος κρημνός σ΄αυτόν τον μυ, γιατί είναι στο οστό αυτός ο μυς. A. Δεν ξέρω πόσο ήταν το βάθος του Chinese flap, όμως υποστηρίζω ότι στη μετέπειτα πορεία δύναται να γίνουν κάποια ενώματα τα οποία να έχουν ως αποτέλεσμα η πίεση του νεύρου medianus και οι ίνες του νεύρου medianus τα οποία να είναι η αιτία, για τα παράπονα που παρουσιάζει ο συγκεκριμένος ασθενής. E. Βεβαίως τώρα αναφέρεστε σε κάτι που έχει άμεση σχέση με τον τρόπο εκτέλεσης του χειρουργείου και εσείς δεν είσαστε χειρουργός. A. Εγώ ξαναλέω ότι δύναται να εμφανίζουν τέτοια συμπτώματα A. Ακριβώς να μπορεί να εμφανίζονται τέτοια ενώματα, τέτοια σημεία πίεσης στα παρακλάδια του νεύρου, τα οποία οδηγούν προς τον συγκεκριμένο μη και από εκεί να εμφανιστούν, όχι μόνο αυτές οι αισθητικές βλάβες, αλλά οι βλάβες και οι περιορισμοί στις κινήσεις. E. Υποθέτετε δηλαδή ότι κατά το χειρουργείο έγιναν τέτοιες ενώσεις, που ήταν δυνατό να επηρεάσει το μέσο νεύρο; A. Δύναται να γίνει, μπορεί να υπάρχουν τέτοια αποτελέσματα, σαν αποτέλεσμα της επέμβασης. E. Εγώ σας υποβάλλω ότι το συμπέρασμα σας είναι εντελώς αυθαίρετο και δεν είστε ο ειδικός, για να πείτε τι μπορεί να έγινε στο χειρουργείο. A. Ναι δεν μπορώ να πω, δεν ήμουν στο χειρουργείο, ναι ακριβώς δεν μπορώ να πω. Απλά λέω ποια είναι η δυνατή αιτία, για τα παράπονα του ασθενή. Και παρακαλώ θα ήθελα να σημειώσω επίσης ότι τα παράπονα εμφανίζονται μετά τη μικροχειρουργική επέμβαση. E. Ναι έτσι λέει ο Ενάγοντας σωστά; A. Ναι, αλλά έχει περιγραφή από την ιατρική έκθεση του Δόκτωρ Triantafillova.» Για όλους τους πιο πάνω λόγους, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ.Υ. 4 ως ορθή και απόλυτα εμπεριστατωμένη και απορρίπτω τις θέσεις που προωθήθηκαν από τους Μ.Ε. 2 και Μ.Ε. 3. Τεκμήρια 10, 11 και 14 Σε σχέση με το περιεχόμενο των πιο πάνω αναφερόμενων εγγράφων (Τεκμήρια 10, 11 και 14), παρατηρώ καταρχήν ότι πρόκειται για ιατρικά πιστοποιητικά, οι συντάκτες των οποίων δεν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο ως μάρτυρες. Κατά συνέπεια, η όποια βαρύτητα μπορεί να αποδοθεί σε αυτά εξαρτάται εν πολλοίς (και όχι μόνο) από την επάρκεια του περιεχομένου τους και δη το κατά πόσον ο συντάκτης κάθε ενός από αυτά μέσω του περιεχομένου τους έδωσε στο Δικαστήριο τα απαραίτητα στοιχεία, λεπτομέρειες και επιστημονικά κριτήρια ώστε να είναι δυνατός ο δικαστικός έλεγχος της ορθότητας και πληρότητας της γνώμης τους (υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για μαρτυρία εμπειρογνωμόνων) και ακολούθως το κατά πόσον επί της μαρτυρίας τους θα ήταν δυνατή η εξαγωγή αντικειμενικής γνώμης από το Δικαστήριο. Από μια απλή ανάγνωση και μόνο του περιεχομένου των συγκεκριμένων εγγράφων γίνεται εύκολα αντληπτό ότι περιέχουν γενικές ιατρικές τοποθετήσεις/γνώμες, στη βάση ως επί το πλείστον αιτιάσεων/παραπόνων του Ενάγοντα, χωρίς παραπομπή σε συγγράμματα ή άλλες πηγές ως προς τον τύπο της αναφερόμενης ασθένειας, τους τρόπους πρόκλησης της, τη συνάφεια τους με τα επίδικα θέματα της παρούσας αγωγής κ.ο.κ. Είναι χωρίς δυσκολία, λοιπόν, που κρίνω ότι το περιεχόμενο των υπό κρίση εγγράφων δεν μπορεί να τύχει οποιασδήποτε βαρύτητας καθότι δεν πληροί ούτε καν τα στοιχειώδη και αναγκαία χαρακτηριστικά μιας αποδεκτής και χρήσιμης επιστημονικής γνώμης (εμπειρογνώμονα). Πέραν των πιο πάνω, στοιχείο που επίσης συνυπολογίζεται στα πλαίσια αυτά αποτελεί και ότι το περιεχόμενο των εν λόγω εγγράφων αποτελεί εξ΄ακοής μαρτυρία, η οποία αφορά σε ιατρικές εξετάσεις που έγιναν κατά το 2008 και 2010 και ότι παρά τη συνάφεια που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τις τρείς γνώμες εντούτοις παρατηρείται διάσταση αυτών. Ως προς το ζήτημα της εξ ακοής μαρτυρίας, σχετικό είναι το άρθρο 24 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, σύμφωνα με το οποίο η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιαδήποτε διαδικασία ενώπιον οιουδήποτε Δικαστηρίου, απλώς και μόνο διότι αυτή είναι εξ ακοής. Παρόλα αυτά, με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 27 του ίδιου Νόμου, κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη το σύνολο των περιστάσεων, από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας. Λαμβάνοντας, λοιπόν, υπόψη τους παράγοντες που καθορίζονται στο εδάφιο
(2)του άρθρου 27, παρατηρώ τα ακόλουθα σε σχέση με τα πιο πάνω έγγραφα:
(1)Από τα όσα τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, δεν έχει διαφανεί ότι η κλήτευση των προσώπων που ετοίμασαν τα συγκεκριμένα ιατρικά πιστοποιητικά και/ή βεβαιώσεις από τον Ενάγοντα δεν ήταν εύλογη ή εφικτή. Επί τούτου, ο μεν Ενάγοντας στην Γραπτή του Δήλωση ανέφερε ότι ο Δρ. XXXXX Miliev (βλέπε Τεκμήριο 10) και η Δρ. Zlatkova (βλέπε Τεκμήριο 11) τον ενημέρωσαν πως λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων τους δεν μπορούν να μεταβούν στην Κύπρο για να δώσουν μαρτυρία (βλέπε παράγραφο 64 της Γραπτής Δήλωσης - Έγγραφο Α), ο δε κ Χριστοδούλου δήλωσε στις 5.3.2018 ότι ο Ενάγοντας αδυνατεί να κλητεύσει τους συντάκτες των εν λόγω τεκμηρίων για οικονομικούς λόγους.
(2)Τα υπό κρίση ιατρικά πιστοποιητικά έχουν εκδοθεί κατά τα έτη 2008 και 2010.
(3)Τα εν λόγω πιστοποιητικά αφορούν ένα κύριο για την υπόθεση ζήτημα το οποίο άπτεται της ουσίας της υπόθεσης με τρόπο ώστε, με δεδομένη και τη φύση της υπόθεσης και την αναγκαιότητα προσαγωγής μαρτυρίας εμπειρογνώμονα για σκοπούς απόδειξης της, να ήταν αναγκαία η παρουσία των προσώπων που τα συνέταξαν. Επιπρόσθετα σε σχέση με το περιεχόμενο των εγγράφων, σημειώνονται τα εξής: (
  1. i)Στην ιατρική βεβαίωση της Δρος Ζλατκοβα (Τεκμήριο 11) δεν επεξηγούνται τα αποτελέσματα των εξετάσεων τα οποία επισυνάπτονται όπως ούτε ο τρόπος διενέργειας της εξέτασης και το είδος ή ο σκοπός αυτής. (
  2. ii)Στο ιατρικό πιστοποιητικό της Δρος Γκρηγκόροβα (Τεκμήριο 14) καταγράφεται η διάγνωση της χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε ανάλυση ή επεξήγηση αυτής. (iii) Ενώ η Μ.Ε. 2 ανέφερε ότι κατά την εξέταση του Ενάγοντα στις 15.5.2010 συνέστησε την διενέργεια ηλεκτρομυογραφήματος στην Δρ. Γκρηγκόροβα, το ιατρικό πιστοποιητικό της τελευταίας φέρει προγενέστερη ημερομηνία, ήτοι 14.5.2010, χωρίς να δοθεί οποιαδήποτε εξήγηση επί τούτου, και (iν) Τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 10, 11 και 14 παρουσιάζουν διαφορές τόσο μεταξύ τους όσο και με το περιεχόμενο των Τεκμηρίων 12 και 13 και τούτο παρά το γεγονός ότι τα πέντε πιστοποιητικά συντάχθηκαν σε περίοδο 2 ετών. Πιο συγκεκριμένα: - Στο ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 24.10.2008 που εξέδωσε ο Δρ XXXXX Μίλεβ (Τεκμήριο 10), ο οποίος, ως καταγράφεται, είναι ειδικός πλαστικός χειρούργος (και όχι νευρολόγος), αναφέρεται ότι «κατά πάσα πιθανότητα στον ασθενή παρατηρείται κάποιου βαθμού ιατρογενής βλάβη του επιφανειακού κλάδου του ωλενικού νεύρου». - Στο ιατρικό πιστοποιητικό της Δρος Ζλάτκοβα ίδιας ημερομηνίας, ήτοι 24.10.2008 (Τεκμήριο 11), αναφέρονται «ενδείξεις για σοβαρής μορφής περιφερικο - νευρική βλάβη του μέσου νεύρου αριστερά με αξονική εκφύλιση και των αισθητήριων ινών του μέσου νεύρου, του ωλένιου νεύρου και του νεύρου radialis sinistra». - Στο ιατρικό πιστοποιητικό που εξέδωσε ο Δρ Παβλοβ στις 14.5.2010 (Τεκμήριο 11), γίνεται αναφορά σε «σοβαρής μορφής πάρεση του αριστερού μέσου νεύρου». - Στο δικό της ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 15.5.2010 (Τεκμήριο 12), η Δρ Τρενταφίλοβα μιλά μεταξύ άλλων για επηρεασμό μέσου νεύρου, παράλυση των πρηνιστών του καρπού, αποδυναμωμένο αντανακλαστικό του δικεφάλου του βραχίονα με διαταραγμένη κάμψη του αντιβραχίου και επηρεασμό του ωλένιου και κερκιδικού νεύρου. - Η δε Δρ Γκρηγκόροβα διαπίστωσε στις 14.5.2010 βλάβη στο αριστερό μέσο νεύρο, δυσκολία κάμψης και έκτασης του αριστερού καρπού, δυσκολίες στήριξης στον αριστερό καρπό και υποτροφία του αριστερού θένα (βλέπε Τεκμήριο 14). Ως εκ τούτου, δεν κρίνω ορθό να προσδώσω οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο των Τεκμηρίων 10, 11 και 14. Ευρήματα του Δικαστηρίου Στη βάση της μαρτυρίας που έγινε αποδεκτή ως προσδιορίζεται πιο πάνω, εξάγονται ανάλογα ευρήματα. Ευρήματα επίσης εξάγονται στη βάση των μη αμφισβητούμενων γεγονότων τα οποία συνοψίζονται στην εισαγωγή πιο πάνω. Με τούτα ως δεδομένα, και χωρίς περιορισμό, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι μετά τις χειρουργικές επεμβάσεις στις οποίες υποβλήθηκε ο Ενάγοντας στο Μακάρειο Νοσοκομείο, και ειδικότερα μετά το χειρουργείο που διενήργησε ο Μ.Υ.3 Δρ. Γιάλλουρος (το οποίο χειρουργείο κατέστη αναγκαίο λόγω απόρριψης του δερματικού μοσχεύματος που τοποθετήθηκε αρχικά στο σημείο του τραυματισμού του Ενάγοντα), διαπιστώθηκε ότι το βάθος του εγκαύματος που είχε υποστεί ο Ενάγοντας συνεπεία του εργατικού ατυχήματος ήταν μεγαλύτερο από την αρχική εκτίμηση και μετά τον χειρουργικό καθαρισμό είχαν αποκαλυφθεί τα νεύρα και οι τένοντες της περιοχής. Έτσι, η χειρουργική ομάδα του Μακάρειου Νοσοκομείου έκρινε αναγκαία την κάλυψη της άρθρωσης, των αγγείων και των νεύρων με αγγειούμενο κρημνό και παρέπεμψε τον Ενάγοντα στον Εναγόμενο 2 καθότι η επέμβαση η οποία κρίθηκε αναγκαία δεν μπορούσε να διενεργηθεί στο Μακάρειο Νοσοκομείο. Ο Εναγόμενος 2 εξέτασε τον Ενάγοντα στις 23.8.2006 στο φυσιοθεραπευτήριο του κ. Δημήτρη Κουντουριώτη στη Λευκωσία όπου εξετάζει ασθενείς μια φορά την βδομάδα. Εκεί τον μετέφερε ο Δρ. Φεσσάς ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο έκανε την ειδικότητά του στην πλαστική χειρουργική στο Μακάρειο Νοσοκομείο. Κατά την εξέταση, το αριστερό χέρι του Ενάγοντα ήταν ακινητοποιημένο και ο Εναγόμενος 2 διαπίστωσε ότι είχε υποστεί σοβαρό και εκτεταμένο έγκαυμα ολικού πάχους τρίτου βαθμού στην πρόσθια επιφάνεια του αντιβραχίου στο άνω και κάτω τριτημόριο. Περαιτέρω, διαπιστώθηκε νέκρωση των μαλακών μορίων (βλέπε Τεκμήριο 28). Ο Ενάγοντας μιλούσε σπαστά ελληνικά και αντιλαμβανόταν τι του έλεγε ο Εναγόμενος 2, υποβάλλοντας διευκρινιστικές ερωτήσεις. Στα πλαίσια της μεταξύ τους συζήτησης ο Εναγόμενος 2 εξήγησε στον Ενάγοντα με απλά λόγια ότι δεδομένου του βάθους του εγκαύματος δεν ήταν αρκετή η αφαίρεση δέρματος αλλά χρειαζόταν χειρουργικός καθαρισμός και αποκατάσταση με αγγειούμενο κρημνό τύπου Chinese flap. Μάλιστα, καθ΄ υπόδειξη του Ενάγοντα συμφωνήθηκε μεταξύ τους όπως ο κρημνός αφαιρεθεί από το κάτω τριτημόριο του αντιβραχίου του αριστερού χεριού ώστε το δεξί του χέρι να μείνει άθικτο. Στις 26.8.2006 ο Εναγόμενος 2 διενήργησε χειρουργική επέμβαση στο αριστερό χέρι του Ενάγοντα. Η επέμβαση έγινε στην Πολυκλινική, ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 1, όπου ο Εναγόμενος 2 είναι συνεργάτης και μέτοχος και όχι εργοδοτούμενος αυτής. Η κατάσταση του αριστερού χεριού του Ενάγοντα πριν την αφαίρεση του αγγειούμενου κρημνού από τον καρπό του Ενάγοντα αποδίδεται στις φωτογραφίες που λήφθηκαν από τον Εναγόμενο 2 και κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 20-24. Ο τρόπος με τον οποίο διενεργήθηκε η επίδικη επέμβαση περιγράφεται στις παραγράφους 8 και 9 της Γραπτής Δήλωσης του Εναγόμενου 2 (Έγγραφο Β). Ο Ενάγοντας έτυχε νοσηλείας από το προσωπικό της Πολυκλινικής σύμφωνα με τις οδηγίες του Εναγόμενου 2 και εξήλθε στις 29.8.2006. Σύμφωνα με τον ιατρικό του φάκελο και τη σχετική νοσηλευτική αναφορά (Τεκμήριο 29), ο Ενάγοντας δεν είχε εκφράσει παράπονα για φρικτούς και αφόρητους πόνους μετά τη διενέργεια της χειρουργικής επέμβασης. Κατά την έξοδο του Ενάγοντα από την Πολυκλινική ο Εναγόμενος 2 διαπίστωσε ότι το αριστερό χέρι είχε κανονικό εύρος κίνησης. Έκτοτε ο Εναγόμενος 2 είδε τον Ενάγοντα 6 φορές, με τελευταία τον Αύγουστο του 2007, οπότε και διαπίστωσε σημαντική βελτίωση της κινητικότητας του αγκώνα και σημαντική μείωση του πόνου. Ο Ενάγοντας παραπονείτο μόνο για πόνο στην πηχεοκαρπική, το οποίο είναι σύνηθες και αναμενόμενο λαμβανομένης υπόψη της έκτασης και θέσης των εγκαυμάτων και της χειρουργικής επέμβασης που διενεργήθηκε από τον Εναγόμενο 2. Ο Εναγόμενος 2 χορηγούσε στον Ενάγοντα άδεια ασθενείας από 14.12.2006 - 22.9.2007 (Τεκμήριο 3) και συνέστησε φυσιοθεραπεία. Η διενέργεια της συγκεκριμένης επέμβασης ήταν επιβεβλημένη ενόψει της κατάστασης του χεριού του Ενάγοντα και εκτελέστηκε από τον Εναγόμενο 2 προκειμένου να σωθεί το αριστερό χέρι του Ενάγοντα και η λειτουργικότητα αυτού και όχι για αισθητικούς λόγους. Σημειωτέον ότι από την πλευρά του Ενάγοντα δεν δόθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία προς αντίκρουση της μαρτυρίας του Εναγόμενου 2 αλλά και του Μ.Υ. 3 ως προς την αναγκαιότητα διενέργειας της συγκεκριμένης επέμβασης αλλά και του τρόπου διενέργειας της. Η κινητικότητα του χεριού αναμενόταν να βελτιωθεί σημαντικά με φυσιοθεραπεία και με νέα επέμβαση στην έσω πλευρά του αγκώνα με tissue expander όπως περιγράφεται στην παράγραφο 24 της Γραπτής Δήλωσης του Εναγόμενου 2 (Έγγραφο Β). Σύμφωνα με την αναντίλεκτη μαρτυρία του Ενάγοντα, αυτός επισκέφθηκε κάποιον φυσιοθεραπευτή 3-4 φορές και δεν ακολούθησε τις σχετικές υποδείξεις του Εναγόμενου 2. Στις 12.1.2012 ο Ενάγοντας εξετάστηκε από τον Δρ. Κυριαλλή (Μ.Υ.4), ο οποίος μετά τη διενέργεια ηλεκτρονευρογραφήματος διαπίστωσε ήπια αξονική βλάβη στον αισθητικό κλάδο του αριστερού κερκιδικού νεύρου χωρίς οποιαδήποτε νευρολογική ανωμαλία (βλέπε Τεκμήριο 26). Τούτη δε η βλάβη είναι αναμενόμενη και απότοκο της έκτασης των εγκαυμάτων του Ενάγοντα και της περιόδου που το χέρι παρέμεινε χωρίς κατάλληλη θεραπεία με πιθανό επηρεασμό κάποιων αισθητικών κλάδων στην περιοχή του Ενάγοντα. Η σημερινή όψη του αριστερού χεριού του Ενάγοντα αποτυπώνεται στις φωτογραφίες Τεκμήρια 4
(1)- 4
(3), ενώ οι ουλές που αποτυπώνονται στις φωτογραφίες/Τεκμήρια 4
(4)και 4
(5)είναι αποτέλεσμα του τραυματισμού αλλά και της αποκατάστασης που έγινε στο χειρουργείο. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει δοθεί ιατρική μαρτυρία σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση του αριστερού χεριού του Ενάγοντα από νευρολογικής άποψης. Σε σχέση με τις υπηρεσίες που προσφέρθηκαν στον Ενάγοντα η Εναγόμενη 1 εξέδωσε τιμολόγιο (Τεκμήριο 30) για το ποσό των £778,51 έναντι του οποίου καταβλήθηκε το ποσό των £602,00 με τρόπο ώστε να παραμένει οφειλόμενο το ποσό των £176,51 (το αντίστοιχο σε €301,59). Ο Εναγόμενος 2 εξέδωσε στις 26.8.2006 τιμολόγιο (Τεκμήριο 27) για τις δικές του υπηρεσίες προς τον Ενάγοντα ύψους £800 (το αντίστοιχο σε €1.366,88) το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει εξοφληθεί. Νομική Πτυχή Res Ipsa Loquitur Στην γραπτή του αγόρευση ο κ. Χριστοδούλου εισηγείται πως ο Ενάγοντας έχει αποδείξει την ευθύνη του Εναγομένου 2 για την ζημιά η οποία προκλήθηκε αφενός στη βάση της μαρτυρίας του ίδιου του Ενάγοντα επί το ότι τα προβλήματα ξεκίνησαν μετά το χειρουργείο του Εναγομένου 2, αφετέρου στη βάση της μαρτυρίας των Μ.Ε.2 και 3 και των ιατρικών πιστοποιητικών (Τεκμήρια 12 και 13) όπου πιθανολογείται ότι η ζημιά «πρέπει να έγινε κατά το χειρουργείο του Εναγομένου 2». Την ίδια στιγμή, υποστηρίζει

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.