ΧΡΙΣΤΟΥ κ.α. ν. BANK OF CYPRUS PUBLIC COMPANY LIMITED κ.α., Αγωγή αρ. 2240/2015, 28/8/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A461 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α. Κ. Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Αγωγή αρ. 2240/2015 Μεταξύ:
- XXXXX ΧΡΙΣΤΟΥ
- XXXXX ΧΡΙΣΤΟΥ
- XXXXX ΧΡΙΣΤΟΥ Ενάγουσες και 1) BANK OF CYPRUS PUBLIC COMPANY LIMITED 2) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Εναγόμενοι 28 Αυγούστου,
- Για τις ενάγουσες αρ. 1 έως και 3 - αιτήτριες, εμφανίζεται η κα Ν. Κ. Χατζηϊωάννου για τους κ.κ. Α. Κ. Χατζηϊωάννου & Σία Για τους εναγομένους αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση, εμφανίζεται ο κ. Ν. Καλλένος για τους κ.κ. Χρυσαφίνης και Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους εναγομένους αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση, εμφανίζεται η κα Θ. Ραφτοπούλου-Παναγίδου για τους κ.κ. Αλέκος Ευαγγέλου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Απόφαση για την αίτηση ημερ. 18.04.2018 (αίτημα για την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης) Διά κλητηρίου εντάλματος γενικώς οπισθογραφημένου, το οποίο κατεχώρισαν στις 14.05.2015, οι ενάγουσες αρ. 1 έως και 3 - αιτήτριες («οι αιτήτριες», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστης), διεκδικούν την ακύρωση αρχικών πράξεων και εγγραφών που σχετίζονται με την πώληση, στην ενάγουσα αρ. 1 - αιτήτρια, αξιογράφων κεφαλαίου, με ημερομηνία έκδοσης τις 20.12.2007, καθώς και την ακύρωση μεταγενέστερων πράξεων και εγγραφών που σχετίζονται με την μετατροπή των αξιογράφων αυτών σε Μετατρέψιμα Αξιόγραφα Ενισχυμένου Κεφαλαίου (Μ.Α.Ε.Κ.), την επ' ονόματι όλων (των αιτητριών) διανομή και/ή μεταβίβαση των Μ.Α.Ε.Κ. καθώς και την επιχειρηθείσα μετατροπή των Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές. Οι αιτήτριες επιδιώκουν, επίσης, την επιδίκαση ειδικών αποζημιώσεων συνολικού ύψους €600.000, γενικών αποζημιώσεων, τόκων και εξόδων. Η έκθεση απαίτησης κατεχωρίστηκε στις 16.06.2015 και ως αιτίες αγωγής, εναντίον των εναγομένων αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση, αναφέρονται ο δόλος, η απάτη, η προβολή ψευδών παραστάσεων, η απόκρυψη ουσιωδών γεγονότων και η παραβίαση της νομοθεσίας και των οδηγιών περί επενδυτικών υπηρεσιών και δραστηριοτήτων και ρυθμιζομένων αγορών. Ως αιτίες αγωγής, εναντίον των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση, αναφέρονται η κακόπιστη παράλειψη άσκησης και/ή η αμελής και/ή η πλημμελής άσκηση των εποπτικών τους καθηκόντων και αρμοδιοτήτων εν σχέσει με τις ενέργειες των εναγομένων αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση κατά τη δραστηριοποίησή τους στον τομέα των επενδυτικών υπηρεσιών και τις ρυθμιζόμενες αγορές. Λεπτομέρειες που αφορούν στις αιτίες αγωγής καταγράφονται στις παρα. 32 έως και 34 της έκθεσης απαίτησης. Οι παρα. 28 έως και 31 της έκθεσης απαίτησης αφορούν στην εγκαλούμενη μετατροπή των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές. Tο περιεχόμενο των παραγράφων 28 έως και 31 της έκθεσης απαίτησης συνοψίζεται ως εξής: Κατ' εφαρμογήν των προνοιών του περί Διάσωσης με Ίδια Μέσα της Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ Διατάγματος τους 2013, το οποίο εξεδόθηκε από τους εναγομένους αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση ως Αρχή Εξυγίανσης στις 29.3.2013 («το Διάταγμα ημερ. 29.3.2013»), ως, επίσης, και κατ' εφαρμογήν των προνοιών του περί Διάσωσης με Ίδια Μέσα της Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας (Τροποποιητικού) (Αρ. 3) Διατάγματος του 2013, το οποίο εξεδόθηκε, ομοίως, από τους εναγομένους αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση στις 20.7.2013 («το Διάταγμα ημερ. 30.7.2013»), οι εναγόμενοι αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση μονομερώς και αυθαίρετα μετέτρεψαν τα επίδικα Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές. Διά των επιστολών τους ημερ. 04.09.2013 οι αιτήτριες πληροφόρησαν τους εναγομένους αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση πως δεν αποδέχονται την μετατροπή αυτή. Οι προαναφερθείσες μετοχές ουδέποτε εζητήθηκαν από τις αιτήτριες και αυτές εξακολουθούν να παραμένουν στο κεντρικό αποθετήριο του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου. Η υπεράσπιση των εναγομένων αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση κατεχωρίστηκε στις 21.09.2015 και αυτή των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση κατεχωρίστηκε στις 15.03.
- Και στις δύο υπερασπίσεις υποστηρίζεται, μεταξύ άλλων, η νομιμότητα του εγχειρήματος μετατροπής των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές. Διά των απαντήσεων που κατεχώρισαν στις 28.09.2015 και στις 18.03.2016, οι αιτήτριες εμμένουν στις θέσεις τους. Η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 10.11.2017 και έχουν ήδη ακουστεί δύο
(2)μάρτυρες της πλευράς των αιτητριών. Διαρκούσης της ακροαματικής διαδικασίας, και συγκεκριμένα στις 18.04.2018, κατεχωρίστηκε η υπό συζήτησιν αίτηση («η αίτηση») διά της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης. Συγκεκριμένα, επιδιώκεται η προσθήκη νέας, εκτενούς παραγράφου (υπό τον αριθμό 29Α) η οποία αφορά στην εγκαλούμενη μετατροπή των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές και η οποία περιέχει ισχυρισμούς για την αντίθεση των Διαταγμάτων ημερ. 29.03.2013 και 30.07.2013 προς διατάξεις του περί Εξυγίανσης Πιστωτικών και Άλλων Ιδρυμάτων Νόμου του 2013 (Ν.17(Ι)/2013), για το ανυπόστατο και το νομικώς ανίσχυρο των Διαταγμάτων αυτών καθώς και για την αντίθεση προνοιών των Διαταγμάτων αυτών καθώς και του Ν.17(Ι)/2013 προς διατάξεις του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και της ενωσιακής νομοθεσίας. Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι λεπτομερείς και αναλυτικοί. Την αίτηση υποστηρίζει ένορκη δήλωση της δικηγόρου Νίτσας Κ. Χατζηϊωάννου, ημερ. 18.04.2018, όπου αναφέρονται και τα εξής: «...............................
- Διοριστήκαμε από τις ενάγουσες ως δικηγόροι τους στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή στις 22/01/2018 μετά που ο προηγούμενος δικηγόρος τους παραιτήθηκε. αφού είχε αρχίσει η ακρόαση της υπόθεσης και ληφθεί η μαρτυρία του πρώτου μάρτυρα.
- Από μελέτη της δικογραφίας παρατηρήσαμε ότι ενώ στις παραγράφους 28 και 29 της Έκθεσης Απαίτησης γίνονται ισχυρισμοί περί αυθαίρετης μετατροπής των αξιογράφων σε Μετοχές και στα Περί Διάσωσης με Ίδια Μέσα της Τράπεζας Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ (Διατάγματα) την οποία μετατροπή οι ενάγουσες δεν αποδέχοντο ως αναφέρεται στην παρ. 30 της Έκθεσης Απαίτησης δεν δίδονται λεπτομέρειες γιατί θεωρείται αυθαίρετος η ενέργεια και γιατί τα Διατάγματα δεν ισχύουν με συνέπεια η ενέργεια μετατροπής να είναι αυθαίρετη.
- Με την προτεινόμενη τροποποίηση. επιδιώκεται να δοθούν οι λεπτομέρειες ούτως ώστε το Δικαστήριο να αποφασίσει επί όλων των διαφορών που εγείρονται και οι εναγόμενοι να γνωρίζουν τις λεπτομέρειες της απαίτησης που αντιμετωπίζουν.
- Από μελέτη της μαρτυρίας που ήδη δόθηκε πριν να αναλάβουμε την υπόθεση διαπιστώσαμε ότι τα γεγονότα που προβλήθηκαν αφορούσαν τις συνθήκες αγοράς των αξιογράφων που είναι άλλοι ισχυρισμοί της Έκθεσης Απαίτησης και δεν επηρεάζεται από την προτεινόμενη τροποποίηση ούτε θα απωλεσθεί η μαρτυρία αν γίνει η τροποποίηση. Άλλωστε γι' αυτό και προχωρήσαμε στην προσφορά μαρτυρίας από το δεύτερο μάρτυρα που επίσης αφορούσε ισχυρισμούς περί των συνθηκών αγοράς των αξιογράφων ταυτόχρονα πληροφορώντας το Δικαστήριο περί της προθέσεως μας να υποβάλουμε αίτηση τροποποίησης των δικογράφων.
- Η αίτηση γίνεται σχεδόν αμέσως από της διαπίστωσης της ανάγκης για τροποποίηση και αφού επιβεβαιώθηκε ότι τα ζητήματα που εγείρονται με την προτεινόμενη τροποποίηση πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο της παρούσης αγωγής και είναι δικονομικά αναγκαίο να προβληθούν οι ισχυρισμοί στην Έκθεση Απαίτησης για να μπορεί το Δικαστήριο να αποφασίσει επ' αυτών. ...............................» Η αίτηση καταγράφει, ως νομική της βάση, μεταξύ άλλων, τη Δ.25 και τη Δ.48 θ.θ.1 έως και 4 και 9 έως και 12 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών καθώς και τις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Η αίτηση αντιμετωπίζει την ένσταση των εναγομένων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση. Οι εναγόμενοι αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση κατεχώρισαν γραπτή ένσταση στις 09.05.2018, οι λόγοι της οποίας συνοψίζονται ως εξής:
(1)Η βάση της απαίτησης των αιτητριών εναντίον των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση, ως αυτή παρουσιάζεται στην ήδη καταχωρισμένη έκθεση απαίτησης, διαφέρει ουσιωδώς από την βάση απαίτησης η οποία επιχειρείται να προστεθεί. Η επιδιωκόμενη τροποποίηση μεταβάλλει τον χαρακτήρα της αγωγής σε όση έκταση αυτή αφορά στους εναγομένους αρ. 2- καθ' ων η αίτηση και δημιουργεί πολλαπλότητα νομικών ζητημάτων.
(2)Η επιδιωκόμενη τροποποίηση δεν είναι αναγκαία για τον καθορισμό των αμφισβητούμενων πραγματικών ζητημάτων.
(3)Η αίτηση είναι αναιτιολόγητη. Δεν κατεδείχθηκε καλός λόγος για την έγκριση της αίτησης.
(4)Η αίτηση κατεχωρίστηκε με μεγάλη καθυστέρηση.
(5)Τυχόν έγκριση της αίτησης θα προκαλέσει αδικία στους εναγομένους αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση.
(6)Η επιδιωκόμενη τροποποίηση αφορά σε κατ' ισχυρισμόν πράξεις ή παραλείψεις της Αρχής Εξυγίανσης η οποία δεν είναι διάδικος.
(7)Η επιδιωκόμενη τροποποίηση αφορά σε ζητήματα εκτός της αρμοδιότητας και/ή δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου.
(8)Το συμφέρον της δικαιοσύνης επιβάλλει όπως τα ζητήματα, τα οποία επιδιώκεται να εισαχθούν, εκδικαστούν στο πλαίσιο νέας αγωγής. Την γραπτή ένσταση των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση υποστηρίζει ένορκη δήλωση της δικηγόρου Χαρίκλειας Μεττή ημερ. 09.05.2018. Η Χαρίκλεια Μεττή, κατ' ουσίαν, επαναλαμβάνει και αναπτύσσει τους λόγους ένστασης. Κατά τη δικάσιμο ημερ. 09.05.2018 ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση εδήλωσε πώς υιοθετεί την γραπτή ένσταση που κατεχωρίστηκε εκ μέρους των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση και πώς οι πελάτες του δεν θα κατεχώριζαν ξεχωριστή ένσταση. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με τις γραπτές αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των αιτητριών και των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση. Ας σημειωθεί πως κατά τη δικάσιμο ημερ. 01.06.2018 ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγομένων αρ. 1 - καθ' ων η αίτηση υιοθέτησε τη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου των εναγομένων αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση. Ας σημειωθεί, επίσης, πως κατά τη δικάσιμο ημερ. 01.06.2018 δεν ζητήθηκε η αντεξέταση των προσώπων τα οποία, με τις γραπτές ένορκες δηλώσεις τους, υποστηρίζουν την αίτηση και την γραπτή ένσταση ημερ. 09.05.2018 και ούτε ζητήθηκε άδεια για την καταχώριση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Έτσι, κρίσιμο πραγματικό υπόβαθρο, για την εξέταση της αίτησης, αποτελούν τα γεγονότα ως αυτά προκύπτουν από το φάκελο της διαδικασίας και ως αυτά εκτίθενται από την Νίτσα Κ. Χατζηϊωάννου και τη Χαρίκλεια Μεττή στις γραπτές ένορκες δηλώσεις τους. Μελετήθηκαν τα κρίσιμα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία. Επίσης, λήφθηκαν υπ' όψιν τα όσα οι ευπαίδευτες συνήγοροι των διαδίκων υπεστήριξαν διά των γραπτών αγορεύσεών τους. Σημειώνονται και διαπιστώνονται τα εξής:
(1)Η έγκριση αίτησης για τροποποίηση δικογράφου εναπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται εντός του πλαισίου που καθορίζει η σχετική νομολογία (Φοινιώτης ν. Greenman Navigation
(1989)1(E) Α.Α.Δ. 33, 36-7 και Famiro Shipping Company Ltd v. Ami Knitting and Clothing Industries Ltd
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 741). Οι νομολογημένες παράμετροι έχουν ποικίλουσα βαρύτητα, αναλόγως των περιστατικών της κάθε υπόθεσης (Βασιλειάδης ν. Πετρολίνα
(1994)1 Α.Α.Δ. 16 και απόφαση στις Πολιτικές Εφέσεις αρ. 137/2013 κ.α. Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α., ημερ. 20.04.2014). Η σύγχρονη τάση υποστηρίζει την ελαστικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος. Έτσι, τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποίηση δικογράφου στην κατάλληλη περίπτωση ακόμη και εάν η ανάγκη για τροποποίηση είναι το αποτέλεσμα αμέλειας ή ακόμη και εάν η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται με καθυστέρηση (Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934). Στα αρχικά στάδια της εκδίκασης μιας υπόθεσης είναι επιτρεπτό και επιθυμητό να επιδιώκεται η τροποποίηση των δικογράφων ώστε να οριστικοποιείται η απαίτηση ή η υπεράσπιση, αναλόγως, και να προσδιορίζονται τα επίδικα θέματα. Στις περιπτώσεις καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση δικογράφου εξετάζεται κατά πόσον η καθυστέρηση αυτή θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος του αντιδίκου για εκδίκαση της υπόθεσής του εντός εύλογου χρόνου. Η εξέταση αυτή γίνεται εντός του πλαισίου της συγκεκριμένης υπόθεσης (απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 106/2012 Kyriakos Andreou Arsiotis Developments & Constructions Limited κ.α. v. Highway Gardens City Ltd, ημερ. 18.04.2018). Η τροποποίηση δικογράφου δεν επιτρέπεται εάν αυτή προκαλεί ουσιαστική βλάβη στον αντίδικο καθώς και όπου η κακή πίστη του επιδιώκοντος την τροποποίηση είναι εμφανής (Χρίστου v. Aζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Σύνοψη των παραμέτρων άσκησης της σχετικής διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου παρατίθεται στην απόφαση Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ.α. (ανωτέρω) και έχει ως εξής: «
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υπεδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη».
(2)Σε περιπτώσεις ως η προκειμένη, όπου η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται εκκρεμούσης της ακροαματικής διαδικασίας, η έγκρισή της προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, ότι ο αιτητής θα θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τα αναγκαία στοιχεία για να το ικανοποιήσει πως η παράλειψη έγκαιρης ενέργειας είναι δικαιολογημένη, πως η έγκριση της αίτησης είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης και πως ο αντίδικός του δεν θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά. Στην απόφαση Κayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation (Aρ.2)
(2013)1(A) A.A.Δ. 543, 549 - 50 αναφέρονται και τα εξής: «Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι, όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Preece: «Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα.» Επίσης, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου: «Στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.»
(3)Περαιτέρω, στις περιπτώσεις όπου επιχειρείται η προσθήκη νέας αιτίας αγωγής (νέου αγώγιμου δικαιώματος) και/ή νέας αξίωσης και/ ή νέας βάσης αγωγής, κρίσιμο είναι να διαπιστωθεί κατά πόσον τα γεγονότα που τις θεμελιώνουν υφίσταντο κατά τον χρόνο καταχώρισης του αρχικού δικογράφου. Εφ' όσον το τροποποιημένο δικόγραφο ανατρέχει στον χρόνο καταχώρισης του αρχικού, έπεται πως οι επιδιωκόμενες να προστεθούν νέα αιτία αγωγής και/ή νέα αξίωση και/ή νέα βάση αγωγής πρέπει, κατ' αρχήν, να υφίσταντο κατά τον χρόνο καταχώρισης της αγωγής. Στην απόφαση International Marine Services Company Limited v. MTR Metals (Overseas) Ltd
(1995)1 Α.Α.Δ. 77, 79, αναφέρονται τα εξής: «Διαπιστώνεται προσθήκη αξιώσεων που δεν περιλαμβάνονται στο κλητήριο ένταλμα και, κυρίως, θεμελίωση τους πάνω σε γεγονότα μεταγενέστερα της καταχώρισης του κλητηρίου εντάλματος. Σε σειρά υποθέσεων δεν επετράπη η εισαγωγή αιτίας αγωγής που ήταν ανύπαρκτη κατά τον χρόνο καταχώρισης της αγωγής (Βλ. Eshelby v. Federated European Bank Ltd
(1931)All E.R. Rep. σελ. 840, Τilcon Ltd v. Land Investments Ltd
(1987)1 All E.R. 615, Gaber Alian Ali v. The Cyprus Ship Poseidonia και Άλλων
(1990)1 Α.Α.Δ. 990)».
(4)Τον θεμελιώδη χαρακτήρα της αρχής σύμφωνα με την οποίαν η έγκριση της προτεινόμενης τροποποίησης δικογράφου προϋποθέτει και το ότι αυτή σχετίζεται με επίδικο ζήτημα και είναι αναγκαία για την επίλυση της ουσίας της επίδικης διαφοράς επαναλαμβάνουν και οι πρόσφατες αποφάσεις στις Πολιτικές Εφέσεις αρ. Ε306/2016 κ.α. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ν. Γεωργίου Ιεροδιακόνου, ημερ. 06.07.2018 καθώς και στην Πολιτική Έφεση αρ. Ε151/2016 Δημήτρης Δημητρίου ν. Cyprus Popular Bank Public Co Limited κ.α., ημερ. 06.07.2018. Στην απόφαση στις Πολιτικές Εφέσεις αρ. Ε306/2016 κ.α. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ν. Γεωργίου Ιεροδιακόνου, ημερ. 06.07.2018, αναφέρονται τα εξής: «. η σχετικότητα των προτεινόμενων τροποποιήσεων με τα επίδικα θέματα πρέπει, ως θέμα λογικής και νομολογίας, να εξετάζονται στο πλαίσιο της αίτησης τροποποίησης για να κριθεί κατά πόσο αυτές είναι αναγκαίες για προσδιορισμό και επίλυση της διαφοράς.» Στην απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. Ε151/2016 Δημήτρης Δημητρίου ν. Cyprus Popular Bank Public Co Limited κ.α., ημερ. 06.07.2018, αναφέρονται τα εξής: «.σύμφωνα με τη νομολογία. η ευρεία διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου επί του θέματος (της τροποποίησης δικογράφου) ασκείται με γνώμονα δύο καθοριστικούς παράγοντες. Ο πρώτος, κατά πόσο οι προτεινόμενες τροποποιήσεις είναι αναγκαίες για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς ώστε να αποδοθεί αποτελεσματική δικαιοσύνη και, ο δεύτερος, κατά πόσο αν με την έγκριση τους θα προκληθεί ή όχι ζημιά στον αντίδικο.»
(5)Εν προκειμένω, παρατηρούνται τα εξής: (α) Η επιδιωκόμενη τροποποίηση, πράγματι, σχετίζεται με το κεντρικό ζήτημα της μετατροπής των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές καθώς και με την επιδιωκόμενη θεραπεία της ακύρωσης αυτής της μετατροπής. Περαιτέρω, πράγματι, η επιδιωκόμενη τροποποίηση προσδιορίζει τα επίδικα θέματα και καθιστά ευχερέστερη τη συζήτησή τους εφ' όσον δι' αυτής παρατίθενται εκτενής ανάλυση και λεπτομέρειες των ισχυρισμών των αιτητριών περί της εν γένει παρανομίας της εγκαλούμενης μετατροπής των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές. (β) Δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οιονδήποτε συγκεκριμένο και βάσιμο στοιχείο από το οποίο να προκύπτει πως η επιδιωκόμενη τροποποίηση θα προκαλέσει στους εναγομένους αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση ανεπανόρθωτη ζημιά και θα επηρεάσει δυσμενώς τα δικαιώματά τους. O σχετικός λόγος έντασης παρέμεινε γενικόλογος. (γ) Δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου οιονδήποτε συγκεκριμένο στοιχείο από το οποίο να προκύπτει πως οι προθέσεις των αιτητριών δεν είναι γνήσιες και καλόπιστες. Ούτε το ενδεχόμενο τα ζητήματα, τα οποία επιδιώκονται να προστεθούν, θα μπορούσαν να γίνουν αντιληπτά από τις αιτήτριες και/ή τον πρώτο δικηγόρο τους ενωρίτερα δύναται να επηρεάσει καθοριστικά την αίτηση. Υπενθυμίζεται η σύγχρονη τάση για ελαστικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος της τροποποίησης των δικογράφων καθώς και η σύγχρονη τάση για αποφυγή απόρριψης αίτησης για τροποποίηση για μόνον τον λόγο ότι η καθυστέρηση στην υποβολή της οφείλεται σε αμέλεια του δικηγόρου του αιτητή [Χριστόδουλου v. Χριστοδούλου (ανωτέρω)]. (δ) Από την εξέταση των ενώπιον του Δικαστηρίου γεγονότων δεν εντοπίζονται στοιχεία καταχρηστικής ή παρελκυστικής συμπεριφοράς εκ μέρους των αιτητριών. Οι αιτήτριες προέβηκαν, σε ένα διάβημα το οποίο η δικονομία τους επιτρέπει και η νομολογία, στις κατάλληλες περιπτώσεις, υποστηρίζει. Η δε όλη συμπεριφορά τους, ως αυτή προκύπτει από το φάκελο της διαδικασίας, δεν είναι τέτοια ώστε αδιαμφισβήτητα να δηλώνει καταχρηστική ή παρελκυστική τακτική εκ μέρους τους. (ε) Ούτε κρίνεται πως η αίτηση, εκτροχιάζει την πορεία ομαλής εκδίκασης της αγωγής ή περιπλέκει τα κρίσιμα γεγονότα. Αντιθέτως, η επιδιωκόμενη να προστεθεί εκτενής ανάλυση του κεντρικού ισχυρισμού των αιτητριών περί της εν γένει παρανομίας της εγκαλούμενης μετατροπής των επίδικων Μ.Α.Ε.Κ. σε μετοχές καθώς και οι επιδιωκόμενες να προστεθούν σχετικές λεπτομέρειες αποσαφηνίζουν τις θέσεις τους και καθιστούν ευχερέστερη τη συζήτηση των θέσεων αυτών. Έτσι, το συμφέρον της δικαιοσύνης εξυπηρετείται καλύτερα με την εισαγωγή, στη δικογραφία, αυτής της εκτενούς ανάλυσης και αυτών των λεπτομερειών. (στ) Η επιδιωκόμενη τροποποίηση αφορά σε νομικά δεδομένα υφιστάμενα κατά τον χρόνο καταχώρισης της αγωγής. (ζ) Δυνάμει της ισχύουσας νομοθεσίας (ιδίως, άρθρο 2 του Ν.17(Ι)/2013) η Αρχή Εξυγίανσης ταυτίζεται με τους εναγομένους αρ. 2 - καθ' ων η αίτηση. Συνεπώς, κρίνεται πως, υπό τις περιστάσεις, οι ελλείψεις στην έκθεση απαίτησης των αιτητριών, ως αυτές προσδιορίζονται στην αίτηση, δύνανται να θεραπευθούν δια της ανάλογης τροποποίησης του δικογράφου αυτού. Τέτοια θεραπεία εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης εφ' όσον διευκρινίζει και οριστικοποιεί την υπόθεση των αιτητριών έναντι των εναγομένων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση. Περαιτέρω, τέτοια θεραπεία δεν θα επηρεάσει ανεπανόρθωτα τα νόμιμα συμφέροντα των ενισταμένων εναγομένων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση ημερ. 18.04.2018 επιτυγχάνει και εγκρίνεται. Εκδίδεται διάταγμα για την τροποποίηση της έκθεσης απαίτησης ως η παρα. Α. της αίτησης ημερ. 18.04.2018. Τροποποιημένη έκθεση απαίτησης να καταχωριστεί εντός δύο
(2)ημερών από την σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Το παρόν διάταγμα να συνταχθεί εντός τριών
(3)ημερών από σήμερα. Τυχόν τροποποιημένες υπερασπίσεις, εκ μέρους των εναγομένων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση, να καταχωριστούν εντός επτά
(7)ημερών από την καταχώριση και παράδοση της τροποποιημένης έκθεσης απαίτησης. Τυχόν τροποποιημένες απαντήσεις να καταχωριστούν εντός δύο
(2)ημερών από την καταχώριση και παράδοση των τροποποιημένων υπερασπίσεων. Τα έξοδα της αίτησης ημερ. 18.04.2018 και όσα θα δημιουργηθούν συνεπεία της τροποποίησης, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων αρ. 1 και 2 - καθ' ων η αίτηση και εναντίον των εναγουσών αρ. 1, 2 και 3 - αιτητριών. Τα έξοδα αυτά ορίζονται καταβλητέα μετά το τέλος της διαδικασίας εκδίκασης της αγωγής. (Υπ) ............. Α. Κ. Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο