Τριανταφύλλου κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 2788/2016, 30/8/2018

(5)και 8 της ΕΣΔΑ καθώς και αποζημιώσεις για παραβίαση των άρθρων 15 και 22 του Συντάγματος. Δικογραφημένοι Ισχυρισμοί Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή ότι τα δικόγραφα περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση, όπου υπάρχει. Σχετική είναι η απόφαση Παπαγεωργίου ν. Κλάππα

(1991)1 A.Α.Δ

1. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης ο Ενάγοντας 1 είναι Έλληνας Υπήκοος, ο οποίος αφίχθηκε στην Κύπρο τον Απρίλιο του
2. Την 4.4.2012 ο Ενάγοντας 1 συνελήφθη στο αεροδρόμιο Λάρνακας, σχετικά με αδικήματα κατοχής ινδικής κάνναβης και καταδικάστηκε ακολούθως από το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λάρνακας σε ποινή φυλάκισης 5 ετών. Ο Ενάγοντας την 14.11.2014 νυμφεύτηκε την Ενάγουσα
3. Την 25.2.2015, ημερομηνία αποφυλάκισης του Ενάγοντα 1, μέλη του ΥΑΜ Λευκωσίας, αφού του παρουσίασαν διατάγματα κράτησης και απέλασης προχώρησαν στην απέλασή του. Στην Ενάγουσα 2 δεν επιτράπηκε να αποχαιρετίσει τον Ενάγοντα 1 και δεν της επιτράπηκε να έχει επικοινωνία μαζί του κατά παράβαση του άρθρου 32

(3)του Ν. 7

(1)και 35 του περί του Δικαιώματος των Πολιτών της Ένωσης και των Μελών των Οικογενειών τους να Κυκλοφορούν και να Διαμένουν Ελεύθερα στη Δημοκρατία Νόμου, Ν. 107(Ι)/2007(εν τοις εφεξής «ο Νόμος»).» Ακολούθως για τους λόγους που αναπτύσσει στην απόφασή του το Δικαστήριο προχώρησε στην ακύρωση των επίδικων διαταγμάτων κράτησης και απέλασης. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας τόσο οι Ενάγοντες όσο και ο ευπαίδευτος συνήγορος του Εναγόμενου αγόρευσαν γραπτώς προωθώντας ο καθένας τις θέσεις του. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Η ανάγκη αξιολόγησης μαρτυρίας υφίσταται μόνο, όπου παρουσιάζονται διιστάμενες εκδοχές επί των επίδικων γεγονότων και το Δικαστήριο προβαίνει σε αξιολόγηση των εκατέρωθεν εκδοχών, ώστε να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων. Σχετική είναι η απόφαση Pissis Ltd v. La Baguette Boullangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/19, ημερομηνίας 20.9.2015. Όταν παρουσιάζεται μόνο μια εκδοχή των γεγονότων ή όταν τα γεγονότα είναι παραδεκτά, το Δικαστήριο εξετάζει μόνο το εάν τα γεγονότα όπως βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο. Σχετική είναι η απόφαση Wynne Barry ν. David Costaki Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Kωστάκη Δαυίδ Mαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου),

(2009)1 Α.Α.Δ.

1. Τονίζεται περαιτέρω ότι παραδεκτά γεγονότα μπορούν να προκύψουν και δία δηλώσεων των συνηγόρων. Σχετικά παραπέμπω στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη Το Δίκαιο της Απόδειξης ( Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές), σελ.
2. Ευρήματα Στην υπό κρίση υπόθεση, ενόψει της ρητής δήλωσης των διαδίκων ότι τα γεγονότα της παρούσας είναι τα γεγονότα που εμφαίνονται στην απόφαση της προσφυγής υπ' αριθμόν 300/15, τα ευρήματα του Δικαστηρίου στην πιο πάνω προσφυγή καθίστανται ευρήματα του παρόντος Δικαστηρίου. Νομική Πτυχή Όπως είναι καλά θεμελιωμένο το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των Εναγόντων, οι οποίοι οφείλουν να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου, με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα : «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι «πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη, δηλαδή, του αντιδίκου του. (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Phipson on Evidence, 14th Edition, para 4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1(Β) Α.Α.Δ 614, όπου γίνεται και εκτενής ανασκόπηση της νομολογίας». Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Βaloise Insurance Co Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά.

(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Tekinder Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 551. Ενώ, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Παράλληλα, όπως έχει υποδειχθεί στην απόφαση Κύπρος Ξενοφώντος ν. Κ.Ν Zoo Bar Restaurant Ltd Π.Ε 477/11 ημερομηνίας 15.12.2016, το Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί σε επίπεδο εικασιών, ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Επίσης, στην απόφαση King's Development Co Ltd v. Πηλέα

(2001)1 Α.Α.Δ 733, τονίστηκε ότι η γνώση την οποία το Δικαστήριο μπορεί να λάβει για τα γεγονότα της υπόθεσης, περιορίζεται στη μαρτυρία και σε γεγονότα παγκοίνως γνωστά για τα οποία χωρεί δικαστική γνώση. Συνεπώς, το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαραίνει μόνο με βάση την αποδεκτή μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιόν του, χωρίς να μπορεί να πιθανολογήσει σε επίπεδο εικασιών, ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Στην υπό κρίση υπόθεση το θεμέλιο των αξιώσεων των Εναγόντων είναι η παρανόμια των επίδικων διαταγμάτων κράτησης και απέλασης. Στην αγόρευσή τους οι Ενάγοντες συνέδεσαν τις αξιώσεις τους με την ακύρωση των επίδικων διοικητικών πράξεων από το Ανώτατο Δικαστήριο. Κατ' αρχάς τονίζεται ότι τα επίδικα διατάγματα κράτησης και απέλασης, πριν την ακύρωσή τους, ήταν καθ' όλα έγκυρα και ανέπτυσσαν πλήρη έννομα αποτελέσματα, καθότι περιβάλλονταν με το Τεκμήριο νομιμότητας. Όπως τονίζεται στο σύγγραμμα του Δρος Κώστα Παρασκευά Κυπριακό Διοικητικό Δίκαιο ( γενικό μέρος) σελ. 169 : « Συνεπώς βάσει του τεκμηρίου της Νομιμότητας μια ( ακόμα και άκυρη) διοικητική πράξη δεσμεύει τόσο τη διοίκηση όσο και τον διοικούμενο μέχρι την απαγγελία της ακύρωσης και τελικά, την εξαφάνιση της από την έννομη τάξη.» Η ίδια αρχή προκύπτει και από τη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ενδεικτικά παραπέμπω στην απόφαση Γαβριήλ Νικόδημος ν. Δημοκρατίας κ.ά

(1990)3 Α.Α.Δ 139. Συνεπώς, η σύλληψη και η κράτηση του Ενάγοντα 1, ως ενέργειες που εξουσιοδοτούνταν από τα επίδικα διατάγματα κράτησης και απέλασης, κατά τον χρόνο που λάμβαναν χώρα, καλύπτονται από το Τεκμήριο νομιμότητας. Συνεπώς, δεν μπορεί να εξαχθεί εύρημα ότι η σύλληψη και κράτηση του Ενάγοντα 1 ήταν κακόβουλη, ως ο ίδιος ισχυρίστηκε στην Έκθεση Απαίτησής του. Σε κάθε περίπτωση οι Ενάγοντες, μέσω της γραπτής τους αγόρευσης, προσπάθησαν να θεμελιώσουν το δικαίωμά τους για παροχή αποζημιώσεων, αποκλειστικά, στο άρθρο 146

(6)του Συντάγματος επικαλούμενοι την απόφαση Κεντρική Τράπεζα ν. Θεοδωρίδη

(1993)1 Α.Α.Δ. 420. Το πιο πάνω δικαίωμα γεννάται μετά την ακύρωση της διοικητικής πράξης που κατ' ισχυρισμό προκάλεσε τη ζημία. Το δικαίωμα αποζημιώσεων υπό το άρθρο 146

(6)του Συντάγματος Το δικαίωμα του διοικούμενου σε αποζημιώσεις , αναφορικά με ζημίες, που υπέστη από ακυρωθείσα διοικητική πράξη θεμελιώνεται απευθείας από το Σύνταγμα. Σχετικό είναι το άρθρο 146

(6)του Συντάγματος, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα : «Παν πρόσωπον ζημιωθέν εξ αποφάσεως ή πράξεως ή παραλείψεως κηρυχθείσης ακύρου κατά το παρόν άρθρο δικαιούται, εφ' όσον η αξίωσις αυτού δεν ικανοποιήθη υπό του περί ου πρόκειται οργάνου, αρχής ή προσώπου, να επιδιώξη δικαστικώς αποζημίωσιν ή άλλην θεραπείαν επί τω τέλει, όπως επιδικασθή εις τούτο δικαία και εύλογος αποζημίωσις καθοριζομένη υπό του δικαστηρίου ή παρασχεθή εις τούτο άλλη δικαία και εύλογος θεραπεία ην το δικαστήριον έχει την εξουσίαν να παράσχη.» Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Εγγλεζάκη κ.ά ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Πολ. Έφεση

(1992)1 Α.Α.Δ 697, η ακύρωση κάποιας διοικητικής πράξης δεν θεμελιώνει αφ' εαυτής δικαίωμα για αποζημίωση από πολιτικό Δικαστήριο. Ταυτόχρονα, ως προς τη φύση του δικαιώματος αποζημίωσης υπό το άρθρο 146

(6)του Συντάγματος διαφωτιστικά είναι τα όσα αναφέρθηκαν στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Χαράλαμπου Ταλιαδώρου κ.ά

(2005)1 Α.Α.Δ. 586, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : « Η ζημιά πρέπει να αποδειχθεί. Συνίσταται στην απώλεια ή βλάβη την οποία ο ενάγων υφίσταται λόγω της πράξης που στοιχειοθετεί το αγώγιμο δικαίωμα. Το αγώγιμο δικαίωμα το οποίο παρέχει η παράγραφος 6 του άρθρου 146 του Συντάγματος είναι ιδιόμορφο (cause sui generis) και οι κανόνες καθορισμού των αποζημιώσεων είναι διαφορετικοί από εκείνους του κοινοδικαίου (Δέστε: Frangoulides v. The Republic

(1982)1 C.L.R. 462 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου

(1999)1 Α.Α.Δ. 342).» Παράλληλα στην πιο πάνω απόφαση, τονίσθηκε ότι η ηθική βλάβη δεν καλύπτεται από τις πρόνοιες του άρθρου 146

(6)του Συντάγματος. Στην πρόσφατη απόφαση στην υπόθεση Uros Stojicic κ.ά ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2016:A363, Πολ. Έφεση 335/10, ημερομηνίας 15.7.2016 συνοψίσθηκαν οι προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να στοιχειοθετούνται για την παροχή αποζημιώσεων υπό το άρθρο 146

(6)του Συντάγματος, ως ακολούθως : «Προϋπόθεση για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων ενώπιον πολιτικού δικαστηρίου βάσει του άρθρου 146.6 αποτελεί η ακύρωση της διοικητικής πράξης που προκάλεσε τη ζημία, η οποία θεμελιώνει το παράνομο της πράξης (Κεντρική Τράπεζα Κύπρου ν. Θεοδωρίδη

(1993)1 Α.Α.Δ. 420). Περαιτέρω, θα πρέπει να απευθυνθεί αξίωση προς τη διοίκηση για ικανοποίηση του αιτήματος και συμμόρφωση προς την ακυρωτική απόφαση και εάν αυτή δεν ικανοποιηθεί, τότε μόνο μπορεί να καταχωρηθεί αγωγή. Η δε ζημιά θα πρέπει να προκλήθηκε από την ακυρωθείσα απόφαση ή να προέκυψε ως άμεση συνέπεια της (Μαυρονίχης ν. Αρχής Βιομηχανικής Καταρτίσεως

(1995)1 Α.Α.Δ. 612 και Μαρκίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα

(1997)1 Α.Α.Δ. 1424.)» Από τις πιο πάνω αυθεντίες προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του αγώγιμου δικαιώματος, υπό το άρθρο 146

(6)του Συντάγματος, δεν αρκεί μόνο η απόδειξη της ακύρωσης της πράξης, που κατ' ισχυρισμόν προκάλεσε τη ζημία αλλά πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά όλες οι προϋποθέσεις που θέτει η νομολογία. Θεμελιακή προϋπόθεση για τη δυνατότητα προώθησης σχετικής αξίωσης δικαστικά, είναι να προηγηθεί αξίωση προς τη διοίκηση για ικανοποίηση του αιτήματος και συμμόρφωση της διοίκησης προς την ακυρωτική απόφαση. Σε περίπτωση που η αξίωση του διοικούμενου προς τη διοίκηση δεν ικανοποιηθεί, τότε μπορεί να καταχωρηθεί αγωγή. Σχετικές, επί του προκειμένου, είναι οι αποφάσεις Christofides v. Attorney- General

(1981)1 C.L.R 18 και Χαράλαμπου Νίκολας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω του Γενικού Εισαγγελέα

(2001)1 Α.Α.Δ 983. Αφού αποδειχθεί η συνδρομή της πιο πάνω προϋπόθεσης ο Ενάγοντας, θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη ζημίας, η οποία θα πρέπει να προκύπτει αιτιωδώς από την ακυρωθείσα πράξη. Στα γεγονότα της παρούσας, πέραν του ότι αποδείχθηκε η ακύρωση της πράξης, ουδέν άλλο στοιχείο αποδείχθηκε. Συγκεκριμένα από τα γεγονότα της παρούσας δεν προκύπτει ότι έχει απευθυνθεί οποιαδήποτε απαίτηση από τους Ενάγοντες προς τη διοίκηση, η οποία να παρέμεινε ανικανοποίητη. Περαιτέρω τέτοιος ισχυρισμός δεν έχει δικογραφηθεί από τους Ενάγοντες. Συνεπώς, οι αξιώσεις των Εναγόντων στη βάση του άρθρου 146

(6)δεν μπορούν να επιτύχουν, καθότι δεν έχει αποδειχθεί η πρώτη προϋπόθεση για τη θεμελίωση της αξίωσης του άρθρου 146

(6)του Συντάγματος. Ανεξάρτητα από την πιο πάνω κατάληξη τονίζεται ότι δεν έχει προσκομιστεί ίχνος μαρτυρίας αναφορικά με το εάν οι Ενάγοντες υπέστησαν οποιαδήποτε ζημία ή με το είδος και ύψος αυτής και το κατά πόσο αυτή προκλήθηκε από την ακυρωθείσα απόφαση. Συνεπώς οι αξιώσεις τους δεν μπορούν να επιτύχουν και εξ αυτού του λόγου. Επιπρόσθετα οι αξιώσεις των Εναγόντων, όπως διατυπώνονται, αφορούν ηθική βλάβη, η οποία εκφεύγει του βεληνεκούς του άρθρου 146

(6)και ως εκ τούτου οι αξιώσεις των Εναγόντων είναι απορριπτέες και εξ αυτού του λόγου. Συνακόλουθα, κρίνω ότι οι Ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την απαίτησή τους εναντίον του Εναγόμενου για αποζημιώσεις στη βάση του άρθρου 146

(6)του Συντάγματος. Ως προς τις αξιώσεις των Εναγόντων για παραβίαση των δικαιωμάτων τους, όπως κατοχυρώνονται από τα άρθρα 15 και 22 του Συντάγματος και 8 και 5

(5)της ΕΣΔΑ, υπογραμμίζεται ότι δεν προσφέρθηκε καμία μαρτυρία που να στοιχειοθετεί παραβίαση των Συνταγματικών δικαιωμάτων των Εναγόντων. Επίσης δεν υφίσταται μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου για ζημίες που τυχόν υπέστησαν από την ισχυριζόμενη παραβίαση των Συνταγματικών τους δικαιωμάτων. Συνακόλουθα η πιο πάνω αξίωση των Εναγόντων δεν έχει αποδειχθεί και απορρίπτεται. Κατάληξη Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγόμενου όπως υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............... Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο