ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ κ.α. ν. ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ, Αίτηση-Εφεση αρ. 190/2018, 12/10/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A546 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Αίτηση-Εφεση αρ. 190/2018 Aναφορικά με τον Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμο 9/65, Μέρος VI, άρθρα 37-44 και Μέρος VIA, άρθρα 44Α έως 44ΙΑΑ και τον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμο, Κεφ. 224, άρθρα 80 και 81, ως επίσης και τις τροποποιήσεις τους. Μεταξύ:
- XXXXX ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ
- XXXXX άλλως XXXXX ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Αιτητές-Εφεσείοντες και ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΤΔ Καθ΄ων η Αίτηση - Εφεσίβλητοι 12 Οκτωβρίου,
- Για τους εφεσείοντες αρ.1 και 2, εμφανίζεται ο κ.Π.Μιχαήλ για τους κ.κ. Πέτρος Α.Μιχαήλ Δ.Ε.Π.Ε. Για τους εφεσιβλήτους, εμφανίζεται ο κ.Π.Μακρίδης για τους κ.κ. Χρυσαφίνης και Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Δια της έφεσης, η οποία κατεχωρίστηκε στις 05.06.2018, επιδιώκεται η ακύρωση και ο παραμερισμός ειδοποιήσεων τις οποίες εξέδωσαν οι εφεσίβλητοι επί των Τύπων «Θ» και «Ι» των περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμων (Ν.9/1965, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια, εφεξής «οι Νόμοι») και οι οποίες απευθύνονται στους εφεσείοντες αρ.1 και 2 («οι εφεσείοντες», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου), επεδόθηκαν σε αυτούς στις 09.05.2018 και στις 14.05.2018, αντιστοίχως, και προσδιορίζουν, ως χρεωστικό υπόλοιπο δανείου τους, το ποσόν των €478.113,
- Οι ειδοποιήσεις αυτές εξεδοθηκαν στο πλάσιο εν εξελίξει ιδιωτικής διαδικασίας εκποίησης ενυπόθηκου ακινήτου. Το ενυπόθηκο ακίνητο ανήκει, κατά κυριότητα, στους εφεσείοντες και επί αυτού ενεγράφηκε υποθήκη προς το σκοπό εξασφάλισης των πιστωτικών διευκολύνσεων που οι εφεσείοντες έλαβαν από τους εφεσιβλήτους. Εν σχέσει με τις οικονομικές υποχρεώσεις των εφεσειόντων έναντί τους, οι εφεσίβλητοι κατεχώρισαν την αγωγή αρ. 5660/2015 (Ε.Δ.Λευκωσίας) Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ v. Χριστόφορος Ιωαννίδης κ.α. («η αγωγή αρ. 5660/2015 (Ε.Δ.Λευκωσίας)»), η εκδίκαση της οποίας εκκρεμεί. Εκκρεμεί, ακόμη, η εκδίκαση της αγωγής αρ. 436/2014 (Ε.Δ.Λευκωσίας) Χριστόφορος Ιωαννίδης κ.α. v. Βank of Cyprus Public Company Ltd («η αγωγή αρ. 436/2014 (Ε.Δ.Λευκωσίας)») η οποία, επίσης, αφορά στις πιστωτικές διευκολύνσεις τις οποίες οι εφεσείοντες έλαβαν από τους εφεσιβλήτους. Η ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ακινήτου, επί του οποίου έχει εγγραφεί υποθήκη ως εξασφάλιση χρέους, εισήχθηκε στην Κυπριακή έννομη τάξη δια του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2014 (Ν.142(Ι)/2014), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ από την ημερομηνία δημοσίευσής του στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, δηλαδή στις 09.09.2014 Ως καταγράφεται στο σώμα της, η έφεση βασίζεται, μεταξύ άλλων, και στα άρθρα 80 και 81 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου (Κεφ. 224, ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια), στα άρθρα 31 έως και 51 καθώς και στα «ΜΕΡΗ VI και VIA» των Νόμων, στο Άρθρο 30 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας («το Σύνταγμα»), καθώς και στις συμφυείς εξουσίες και τη γενική πρακτική του Δικαστηρίου. Οι λόγοι έφεσης είναι πολυάριθμοι και πολυσχιδείς. Συνοψίζονται δε ως εξής:
(1)Η ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ενυπόθηκου ακινήτου, ως αυτή προβλέπεται στους Νόμους, δεν μπορεί να συνυπάρξει με εκκρεμούσες αγωγές οι οποίες αφορούν στο ίδιο ενυπόθηκο ακίνητο και/ή στο ίδιο δάνειο και/η στον ίδιο λογαριασμό. Εν προκειμένω, εκκρεμούν η σχετική αγωγή αρ. 5660/2015 (Ε.Δ. Λευκωσίας) καθώς και η σχετική αγωγή αρ. 436/2014 (Ε.Δ. Λευκωσίας).
(2)Το παρουσιαζόμενο, από τους εφεσιβλήτους, ως οφειλόμενο ποσόν, για την αποπληρωμή του οποίου επιδιώκεται η ιδιωτική εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου, απορρίπτεται από τους εφεσείοντες ως προϊόν άκυρων και/ή ακυρώσιμων συμφωνιών και/ή παράνομων χρεώσεων. Οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν επίδικα θέματα στο πλαίσιο εκδίκασης της αγωγής αρ. 5660/2015 (Ε.Δ.Λευκωσίας) καθώς και στο πλαίσιο εκδίκασης της αγωγής αρ. 436/2014 (Ε.Δ.Λευκωσίας).
(3)Ενδεχόμενη αποτυχία τη έφεσης θα καταστήσει τις προαναφερθείσες εκκρεμούσες αγωγές άνευ αντικειμένου, χωρίς να κριθεί η ουσία τους. Αυτό θα συνιστούσε παραβίαση του Άρθρου 30 του Συντάγματος.
(4)Οι επίδικες ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Θ» και «Ι» δεν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις και ούτε είναι σύμφωνες με τον δια νόμου προβλεπόμενο τύπο και το δια νόμου προβλεπόμενο περιεχόμενο
(5)Δεδομένης της εκκρεμότητας της αγωγής αρ.5660/2015 (Ε.Δ.Λευκωσίας) και δεδομένης της εκκρεμότητας της αγωγής αρ. 436/2014 (Ε.Δ.Λευκωσίας), η διαδικασία εκποίησης του επίδικου ενυπόθηκου ακινήτου είναι καταπιεστική, καταχρηστική και παράνομη. Την έφεση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του εφεσείοντος αρ.1, ημερ. 05.06.2018, ο οποίος, κατ΄ουσίαν, επαναλαμβάνει τους λόγους έφεσης. Στην ένορκη αυτή δήλωση επισυνάπτονται, ως τεκμήρια, οι επίδικες ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Θ» και «Ι» των Νόμων καθώς και οι συνημμένες, στις ειδοποιήσεις επί του Τύπου «Ι», καταστάσεις λογαριασμού (τεκμήρια 1 και 2). Η έφεση αντιμετωπίζει τη γραπτή ένσταση των εφεσιβλήτων, η οποία κατεχωρίστηκε στις 26.07.2018. Μετά την καταχώριση της έφεσης (στις 05.06.2018) και πριν από την καταχώριση της ένστασης (στις 26.07.2018) οι Νόμοι τροποποιήθηκαν. Συγκεκριμένα, στις 13.07.2018 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερία της Δημοκρατίας και τέθηκε σε ισχύ ο περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 2018 (Ν.87(Ι)/2018)δια του οποίου επήλθαν δραστικές μεταβολές στην ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ακινήτου επί του οποίου ενεγράφηκε υποθήκη προς το σκοπό εξασφάλισης δανείου. Συγκεκριμένα, δια του Ν.87 (Ι)/2018, μεταξύ άλλων, (α) τροποποιήθηκε το άρθρο 44Α
(3)των Νόμων δια της προσθήκης της ακόλουθης νέας επιφύλαξης: «Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση που έχει αρχίσει οποιαδήποτε διαδικασία δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου πριν από την ημερομηνία έναρξης του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποιητικού) Νόμου του 2018, οι διατάξεις του εν λόγω Νόμου θα εφαρμόζονται ανεξαρτήτως εάν στάλθηκαν οποιεσδήποτε ειδοποιήσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2018» (άρθρο 4 (α) του Ν.87(Ι)/2018), (β) τροποποιήθηκε το άρθρο 44Γ
(3)(δ) των Νόμων κατά τρόπον ώστε λόγο έφεσης, να αποτελεί πλέον η δυνάμει του άρθρου 32 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/1960, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια) έκδοση παρεμπίπτοντος απαγορευτικού διατάγματος υπέρ του ενυπόθηκου οφειλέτη, και όχι η εκκρεμότητα αγωγής για την ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι» (άρθρο 6 (γ) του Ν. 87(Ι)/2018) και (γ) κατηργήθηκε το άρθρο 44 ΙΓ των Νόμων το οποίο προέβλεπε και τα εξής: «44ΙΓ: Εφέσεις. Αναφορικά με την άσκηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του ενυπόθηκου δανειστή, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους, ενυπόθηκος οφειλέτης ή οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο, του οποίου τα έννομα συμφέροντα παραβλάπτονται από οποιαδήποτε ειδοποίηση ή πράξη, στα πλαίσια του παρόντος Μέρους, δύναται εντός χρονικής περιόδου που δεν υπερβαίνει τις τριάντα
(30)ημέρες από την ημερομηνία που το πρόσωπο γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει για τέτοια ειδοποίηση ή πράξη, να καταχωρίσει έφεση στο Επαρχιακό Δικαστήριο.» (άρθρο 14 του Ν.87 (Ι)/2018). Η γραπτή ένσταση των εφεσιβλήτων (καταχωρισθείσα στις 26.07.2018) λαμβάνει υπ΄όψιν αυτές τις τροποποιήσεις. Οι λόγοι της ένστασης συνοψίζονται ως εξής:
(1)Η έφεση είναι ανυπόστατη γιατί οι Νόμοι, ως έχουν τροποποιηθεί, δεν προβλέπουν το δικαίωμα καταχώρισης έφεσης για παραμερισμό ειδοποιήσεων επί των Τύπων «Θ» και «Ι».
(2)Οι ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Θ» και «Ι» των Νόμων δεν είναι εφέσιμες. Εφέσιμη είναι μόνον η ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΑ» και μόνον για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 44Γ
(3)των Νόμων.
(3)Ουδείς νόμιμος λόγος ακύρωσης των επίδικων ειδοποιήσεων συντρέχει.
(4)Οι επίδικες ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Θ» και «Ι» ανταποκρίνονται στις νόμιμες προϋποθέσεις καθώς και στον νόμιμο τύπο και το νόμιμο περιεχόμενο.
(5)Η επίδικη ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ενυπόθηκου ακινήτου είναι εύλογη, νομότυπη και νόμιμη, μπορεί δε να προωθείται παραλλήλως με την προώθηση της αγωγής αρ. 2558/2008 (Ε.Δ.Λευκωσίας) καθώς και της αγωγής αρ. 2558/2008 (Ε.Δ.Λευκωσίας).
(6)Η εν εξελίξει επίδικη διαδικασία πλειστηριασμού είναι καθ΄όλα νόμιμη και ορθή. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του XXXXX Βανέζη, υπαλλήλου των εφεσιβλήτων, ημερ. 26.07.2018. Ο μάρτυς των εφεσιβλήτων, κατ΄ουσίαν, επαναλαμβάνει και αναπτύσει τους λόγους ένστασης. Στην ένορκη αυτή δήλωση επισυνάπτονται, ως τεκμήρια, διάφορα έγγραφα. Η ακρόαση της έφεσης διεξήχθηκε με τις εκατέρωθεν αγορεύσεις. Μελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία, υπό το πρίσμα και των όσων οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων εισηγήθηκαν. Σημειώνονται και διαπιστώνονται τα ακόλουθα:
(1)Η προκείμενη έφεση θα εξετασθεί επί τη βάσει των όσων ίσχυαν στις 05.06.2018, ημερομηνία καταχώρισής της. Και αυτό γιατί «το ισχύον δίκαιο προσδιορίζεται κατά το χρόνο προώθησης του δικονομικού διαβήματος» (Δημητρίου άλλως Στυλιανού ν. Δημητρίου,
(2012)1 (Α) Α.Α.Δ. 834, 842). Γίνεται παραπομπή, για ανάλογη εφαρμογή, στην σχετική αρχή σύμφωνα με την οποίαν το ζήτημα της παραγραφής εξετάζεται επί τη βάσει του δικαίου που ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της αγωγής. Η αναλόγως εφαρμοζομένη αυτή αρχή επιβεβαιώνεται και στην απόφαση Χριστοδουλίδης v. Global Capital Securities and Financial Services Ltd
(2012)1 Α.Α.Δ. 636, όπου αναφέρονται και τα εξής: «..Με αναφορά στο χρόνο καταχώρησης της αγωγής εξετάζεται κατά πόσο η απαίτηση έχει εκ του νόμου παραγραφεί. Αν η διαπίστωση είναι ότι η συγκεκριμένη απαίτηση όντως έχει παραγραφεί τότε σαφώς δεν υφίσταται αγώγιμο δικαίωμα προς διεκδίκηση της παραγραμμένης απαίτησης». Οι διά του Ν.87(Ι)/2018 εισαχθείσες τροποποιήσεις δεν εφαρμόζονται στην προκείμενη έφεση εφ΄όσον πρόκειται για νομοθετικές διατάξεις εισαχθείσες μετά το χρόνο καταχώρισης του ένδικου μέσου [Δημητρίου άλλως Στυλιανού v. Δημοκρατία (ανωτέρω) και Χριστοδουλίδης v. Global Capital Securities and Financial Services Ltd (ανωτέρω)]. Η κατάσταση δεν διαφοροποιείται εν όψει των μεταβατικών διατάξεων της δεύτερης επιφύλαξης του άρθρου 44Α
(3)των Νόμων (άρθρο 4(α) του Ν.87(Ι)/2018) οι οποίες ορίζουν τα εξής: «Νοείται περαιτέρω ότι, σε περίπτωση που έχει αρχίσει οποιαδήποτε διαδικασία δυνάμει των διατάξεων του παρόντος Νόμου πριν από την ημερομηνία έναρξης του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποιητικού) Νόμου του 2018, οι διατάξεις του εν λόγω Νόμου θα εφαρμόζονται ανεξαρτήτως εάν στάλθηκαν οποιεσδήποτε ειδοποιήσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Μέρους πριν από την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων (Τροποποιητικού) Νόμου του 2018» Η ορθή ερμηνεία των διατάξεων αυτών περιορίζει την εφαρμογή τους στις διοικητικές διαδικασίες και όχι στις δικαστικές. Η ορθή ερμηνεία των διατάξεων αυτών δεν επεκτείνει την εφαρμογή τους και στο ζήτημα της παραδεκτής καταχώρισης έφεσης ως αυτό ίσχυε πριν από τις 13.07.2018 (ημερομηνία θέσης σε ισχύ του Ν.87(Ι)/2018) κατά τρόπον ώστε να παραγνωρίζεται η παγίως νομολογημένη αρχή σύμφωνα με την οποίαν το ισχύον δίκαιον προσδιορίζεται κατά το χρόνο προώθησης του δικονομικού διαβήματος [Δημητρίου άλλως Στυλιανού v. Δημητρίου (ανωτέρω) και Χριστοδουλίδης v. Global Capital Securities and Financial Services Ltd (ανωτέρω)]. Αντίθετη ερμηνεία των διατάξεων της νεοεισαχθείσας δεύτερης επιφύλαξης του άρθρου 44Α
(3)των Νόμων θα οδηγούσε και σε παραβίαση της συνταγματικής αρχής περί της διάκρισης των εξουσιών εφ΄όσον θα επέτρεπε την κατάργηση μίας εκκρεμούσας δίκης όχι με δικαστική απόφαση, αλλά με νομοθετική παρέμβαση. Συναφώς υποδεικνύεται η ερμηνευτική αρχή σύμφωνα με την οποίαν εάν η ερμηνεία συγκεκριμένης νομοθετικής διάταξης αφήνει περιθώρια ερμηνείας της κατά τρόπον ώστε να διασώζεται η συνταγματικότητά της, τότε το Δικαστήριο προκρίνει αυτή την ερμηνεία προκειμένου να διασωθεί η ισχύς της νομοθετικής διάταξης (The Board of the Registration of Architects and Civil Engineers v. Kyriakides
(1966)3. C.L.R. 640). Κατά συνέπειαν, ο προκριματικής φύσης λόγος ένστασης περί του απαράδεκτου της υπό συζήτησιν έφεσης κρίνεται ως αβάσιμος και απορρίπτεται.
(2)Η ιδιωτική διαδικασία εκποίησης ενυπόθηκου ακινήτου, δηλαδή η διαδικασία που διεξάγεται από τον ενυπόθηκο δανειστή χωρίς την παρέμβαση κυβερνητικών υπηρεσιών, ως αυτή προεβλέπετο στο «ΜΕΡΟΣ VIA» των Νόμων έως και τις 12.07.2018 (πριν από την εισαγωγή και τη θέση σε ισχύ του τροποποιητικού Ν.87 (Ι)/2018) και η οποία λαμβάνεται υπ΄όψιν για τους σκοπούς της παρούσης, αποτελεί μια σύνθετη διαδικασία η οποία διέρχεται διάφορα στάδια. Αδρομερώς, η διαδικασία αυτή εξελίσσεται ως εξής: Εφ΄όσον ενυπόθηκο χρέος κατέστη υπερήμερο και η υπερημερία αυτή αφορά σε περίοδο όχι μικρότερη των εκατόν-είκοσι
(120)ημερών, ο ενυπόθηκος δανειστής δύναται να κινήσει την ιδιωτική διαδικασία εκποίησης του ενυπόθηκου ακινήτου [άρθρο 44Β
(1)]. Η έναρξη της διαδικασίας σηματοδοτείται με την εκ μέρους του ενυπόθηκου δανειστή επίδοση, στον ενυπόθηκο οφειλέτη και σε οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο, ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» των Νόμων [άρθρο 44Γ
(1)], συνοδευομένη από κατάσταση λογαριασμού του οφειλόμενου ενυπόθηκου χρέους, των τόκων και όλων των εξόδων για την είσπραξή του. Εάν ο ενυπόθηκος δανειστής αποτελεί νομίμως αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα, επιδίδει, στον ενυπόθηκο οφειλέτη και σε οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο, επιπροσθέτως, και ειδοποίηση επί του Τύπου «Θ» [άρθρο 44Β
(2)(α) και (β)]. Δια της επιδοθείσας ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» ο ενυπόθηκος οφειλέτης καλείται να εξοφλήσει συγκεκριμένο ποσόν, το οποίο παρουσιάζεται ως οφειλόμενο εντός τακτής προθεσμίας, όχι μικρότερης των τριάντα
(30)ημερών από την ημερομηνία της επίδοσης. Περαιτέρω, δια της επιδοθείσας ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» ο ενυπόθηκος οφειλέτης πληροφορείται πως, σε περίπτωση μη εξόφλησης του παρουσιαζομένου ως οφειλόμενου ποσού, ο ενυπόθηκος δανειστής δύναται να προχωρήσει στην ιδιωτική εκποίηση του ενυπόθηκου ακινήτου [άρθρο 44Γ
(1)]. Εάν ο ενυπόθηκος οφειλέτης ή οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο δεν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις που περιέχει η επιδοθείσα ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι», τότε ο ενυπόθηκος δανειστής δύναται να επιδώσει στον ενυπόθηκο οφειλέτη και σε οιονδήποτε ενδιαφερόμενο πρόσωπο ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΑ» των Νόμων στην οποίαν αναφέρεται πως το ενυπόθηκο ακίνητο πρόκειται να πωληθεί με πλειστηριασμό εντός περιόδου όχι μικρότερης των τριάντα
(30)ημερών από την καθορισθείσα, για τον πλειστηριασμό αυτό, ημέρα και ώρα [άρθρο 44Γ
(2)]. Εάν ο ενυπόθηκος οφειλέτης ή οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο διαφωνεί με το περιεχόμενο της επιδοθείσας ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ» και επιθυμεί τον παραμερισμό της δύναται, εντός τριάντα
(30)ημερών από την παραλαβή της, να καταχωρίσει έφεση. Το άρθρο 44Γ
(3)των Νόμων καθορίζει τους ακόλουθους τέσσερις
(4)λόγους τέτοιας έφεσης: (α) η επιδοθείσα ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΑ» δεν πληροί τις απαιτούμενες, κατά την προβλεπόμενο τύπο και περιεχόμενο, προϋποθέσεις, (β) η ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΑ» δεν έχει δεόντως επιδοθεί, (γ) η ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΑ» έχει αποσταλεί πριν από τη λήξη της προθεσμίας για την καταβολή του οφειλόμενου ποσού προς τον ενυπόθηκο δανειστή, ως τάσσεται στην ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι», και (δ) εκκρεμεί αγωγή για την ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι». Της ιδιωτικής εκποίησης του ενυπόθηκου ακινήτου δια πλειστηριασμού προηγείται η εκτίμηση της αξίας του από εκτιμητές οι οποίοι διορίζονται από το ενυπόθηκο δανειστή και τον ενυπόθηκο οφειλέτη. Σχετικώς, ο ενυπόθηκος δανειστής επιδίδει στον ενυπόθηκο οφειλέτη ειδοποίηση επί του Τύπου «ΙΒ» [άρθρο 44Δ]. Ο πλειστηριασμός διενεργείται κατ΄ακολουθίαν θεσμοθετημένης διαδικασίας (άρθρα 44Ε επ.)
(3)Το δεύτερο ζήτημα προς εξέταση, λόγω, επίσης, του προκριματικού του χαρακτήρα, αφορά στο κατά πόσον οι ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Θ» και «Ι» των Νόμων είναι αυτοτελώς εφέσιμες ή κατά πόσον η νομιμότητα και εγκυρότητά τους συνελέγχονται στο πλαίσιο εκδίκασης έφεσης καταχωρισμένης εναντίον ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ». Υπενθυμίζεται πως την δυνατότητα αυτοτελούς προσβολής, με έφεση, ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ» προβλέπει ρητώς το άρθρο 44Γ
(3)των Νόμων. Μελέτη των Νόμων καταδεικνύει την αδυναμία της ειδοποίησης επί του Τύπου «Θ» να προσβληθεί αυτοτελώς με έφεση. Λαμβανομένου υπ΄οψιν του νομίμως καθορισμένου περιεχομένου της, η ειδοποίηση επί του Τύπου «Θ», η οποία αποστέλλεται από τον ενυπόθηκο δανειστή στον ενυπόθηκο οφειλέτη όταν ο πρώτος είναι νομίμως αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα [άρθρο 44Β
(2)(α) και
(3)], είναι μόνον προπαρασκευαστικού και/ή ενημερωτικού χαρακτήρα. Η ειδοποίηση επί του Τύπου «Θ» απλώς προπαρασκευάζει και/ή ενημερώνει για τη δυνατότητα του ενυπόθηκου οφειλέτη να αναδιαρθρώσει το χρέος του προς το αδειοδοτημένο πιστωτικό ίδρυμα (τον ενυπόθηκο δανειστή) πριν το τελευταίο λάβει άλλα μέτρα προς το σκοπό είσπραξης των οφειλομένων. Αφ΄εαυτής, η ειδοποίηση επί του Τύπου «Θ» δεν καθορίζει μονομερώς συγκεκριμένες υποχρεώσεις του ενυπόθηκου οφειλέτη και, άρα, δεν παραβλάπτει έννομα συμφέροντά του. Συνεπώς, δεν τυγχάνει, στην περίπτωσή της, η δυνάμει του άρθρου 44ΙΓ αυτοτελής καταχώριση έφεσης. Σημειώνεται πως το άρθρο 44ΙΓ, ως αυτό ίσχυε κατά τον ουσιώδη, για την παρούσα, χρόνο, μεταξύ άλλων, όριζε, ως αυτοτελώς εφέσιμες, μόνον ειδοποιήσεις ή πράξεις οι οποίες εξεδίδοντο στο πλαίσιο άσκησης των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων του ενυπόθηκου δανειστή και οι οποίες παρέβλαπταν έννομα συμφέροντά του ενυπόθηκου οφειλέτη. Αντιθέτως, η ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι» είναι αυτοτελώς προσβλητή με έφεση. Η διαπίστωση αυτή βασίζεται επί των εξής: (α) Το ίδιο το άρθρο 44Γ
(3)(δ) των Νόμων, ως ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της έφεσης (στις 05.06.2018), προέβλεπε πως η εκκρεμότητα αγωγής «για την ειδοποίηση που προβλέπεται στο εδάφιο
(1)» του ίδιου άρθρου, δηλαδή την ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι», αποτελεί λόγο για τον παραμερισμό της ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ». Άρα, ο ίδιος ο νομοθέτης ρητώς προέβλεπε, μεταξύ άλλων, την δυνατότητα καθ΄ενός ο οποίος θεωρούσε ότι επηρεάζεται δυσμενώς από το περιεχόμενο ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» να την προσβάλει αυτοτελώς δια της καταχώρισης αγωγής. Η εκκρεμότητα τέτοιας αγωγής αποτελούσε (πάντα κατά νομοθετική πρόβλεψη) λόγο παραμερισμού της μεταγενέστερης ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ». Περαιτέρω, εφ΄όσον, σύμφωνα με το ερμηνευτικό άρθρο 2 του περί Ν.14/1960, «αγωγή» σημαίνει «πολιτικήν διαδικασίαν αρχομένη δια κλητηρίου εντάλματος ή κατά τοιούτον άλλον τρόπον ως καθορίζεται από διαδικαστικού κανονισμού» και εφ΄όσον, σύμφωνα με την ερμηνευτική Δ.1 θ.2 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, «action means any civil proceeding commenced by writ or in such any other manner as may be prescribed by any law or Rules of court», έπεται πως στην κατηγορία των «αγωγών», η εκκρεμότητα των οποίων εδύνατο, κατά τον ουσιώδη χρόνο (δηλαδή στις 05.06.2018), να αποτελεί λόγο παραμερισμού της ειδοποίησης επί του Τύπου «ΙΑ», υπάγονται τόσον οι πολιτικές διαδικασίες που ξεκινούν με κλητήριο ένταλμα (writ of summons) όσον και οι πολιτικές διαδικασίες που ξεκινούν με πρωτογενή εναρκτήρια κλήση (originating summons), ως η έφεση η οποία προβλέπεται από τους Νόμους. Παρενθετικώς σημειώνεται πως, παρά την ταχύτητα και την απλότητα που χαρακτηρίζει την χρήση της πρωτογενούς εναρκτήριας κλήσης και παρά το γεγονός ότι, στο πλαίσιο εκδίκασής της, δεν καταχωρούνται δικόγραφα και, κατά κανόναν, δεν προσφέρεται προφορική μαρτυρία (απόφαση την Πολιτική Αίτηση αρ. 115/2015 Junportinternational Limited κ.α., ημερ. 15.09.2017), εντούτοις, αυτή δεν αποτελεί ενδιάμεση αίτηση. Οι εναρκτήριες πρωτογενείς κλήσεις, ως η εφέση που προβλέπεται στο άρθρα 44Γ
(3)των Νόμων και ως η έφεση που προεβλέπετο στο άρθρο 44ΙΓ των Νόμων πριν από την κατάργησή του (άρθρο 14 του Ν.87 (Ι)/2018), αποτελούν «αγωγές» (δείτε, για ανάλογη εφαρμογή, Mαχλουζαρίδης v. Ιωαννίδη κ.α.
(1990)1 Α.Α.Δ. 965, Παπαχρυσοστόμου v. Σιδερά
(1992)1 Α.Α.Δ. 379 και Worthham κ.α. v. Tσιμόν κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 1442). (β) Το άρθρο 44ΙΓ των Νόμων, ως ίσχυε κατά το χρόνο καταχώρισης της έφεσης (στις 05.06.2018), προέβλεπε τη δυνατότητα κάθε ενυπόθηκου οφειλέτη και κάθε ενδιαφερομένου προσώπου, των οποίων «τα έννομα συμφέροντα παραβλάπτονται από οιανδήποτε ειδοποίηση ή πράξη» προκύπτουσα κατά την άσκηση, μεταξύ άλλων, των δικαιωμάτων του ενυπόθηκου δανειστή δυνάμει των Νόμων, να καταχωρίσουν έφεση εντός της τακτής προθεσμίας των τριάντα
(30)ημερών. Λαμβανομένου υπ΄όψιν του νομίμως καθορισμένου περιεχομένου της, η ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι», πράγματι, παραβλάπτει έννομα συμφέροντα του ενυπόθηκου οφειλέτη εφ΄όσον δημιουργεί συγκεκριμένες υποχρεώσεις του. Ειδικότερα, η ειδοποίηση επί του Τύπου «Ι» καλεί τον ενυπόθηκο οφειλέτη να καταβάλει, εντός τακτής προθεσμίας, συγκεκριμένο ποσόν (το οποίον ο ενυπόθηκος δανειστής θεωρεί ως οφειλόμενο, υπερήμερο και απαιτητό) και τον πληροφορεί πως, εάν δεν συμμορφωθεί, θα προχωρήσει με την προβλεπόμενη, στο «ΜΕΡΟΣ VIA» των Νόμων, ιδιωτική διαδικασία εκποίησης του ενυπόθηκου ακινήτου του. Με άλλα λόγια, δια της ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» ο ενυπόθηκος οφειλέτης καθίσταται αμέσως υπόχρεος για την καταβολή συγκεκριμένου ποσού, το οποίο, μάλιστα, καθορίστηκε από τον ενυπόθηκο δανειστή μονομερώς. Περαιτέρω, δια της ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» ο ενυπόθηκος οφειλέτης καλείται να καταβάλει το ποσόν αυτό απειλούμενος πως, εάν δεν το πράξει, θα απωλέσει το ενυπόθηκο ακίνητό του. Επί τη βάσει των πιο πάνω, ο προκριματικού χαρακτήρα λόγος ένστασης περί του μη αυτοτελώς εφέσιμου της ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» απορρίπτεται ως αβάσιμος. Θα ακολουθήσει η εξέταση της ουσίας της έφεσης σε όση έκταση αυτή αφορά στις επίδικες ειδοποιήσεις επί του Τύπου «Ι» (τεκμήρια 1 και 2 στην ένορκη δήλωση του εφεσείοντος αρ.1 ημερ 05.06.2018):
(4)Μεταξύ των λόγων έφεσης είναι και αυτός που αφορά στο περιεχόμενο των επίδικων ειδοποιήσεων επί του Τύπου «Ι» (τεκμήρια 1 έως και 2 στην ένορκη δήλωση του εφεσείοντος αρ.1, ημερ. 05.06.2018). Συγκεκριμένα, προβάλλεται η θέση πως οι ειδοποιήσεις αυτές δεν έχουν το κατά νόμον περιεχόμενο εφ΄όσον δεν συνοδεύονται από κατάσταση λογαριασμού του οφειλόμενου ενυπόθηκου χρέους, των τόκων και όλων των εξόδων για την είσπραξή του, ως το άρθρο 44Γ
(1)των Νόμων επιβάλλει. Σημειώνεται το γεγονός πως ο νομοθέτης αναφέρεται σε «κατάσταση λογαριασμού του οφειλόμενου ενυπόθηκου χρέους, των τόκων και όλων των εξόδων για την είσπραξη του» και όχι σε έγγραφο το οποίο να παρουσιάζει απλώς τα υπόλοιπα των ποσών αυτών. Ως «κατάσταση λογαριασμού» νοείται ο πίνακας ο οποίος περιέχει στοιχεία και πληροφορίες για την χρεωπιστωτική πορεία του ενυπόθηκου χρέους, όλων των τόκων και όλων των συναφών εξόδων. Η παρουσίαση αυτού του πίνακα θα επιτρέψει στον ενυπόθηκο οφειλέτη και σε οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο να ελέγξουν την ακρίβεια και την ορθότητα των εκάστοτε χρεωπιστώσεων καθώς και την ακρίβεια και την ορθότητα των τελικών ποσών, τα οποία ο ενυπόθηκος δανειστής παρουσιάζει ως οφειλόμενα και για την είσπραξη των οποίων προωθεί την ιδιωτική διαδικασία εκποίησης του ενυπόθηκου ακινήτου. Μετά από αυτόν τον έλεγχο και εάν ο ενυπόθηκος οφειλέτης και οιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο πρόσωπο διαπιστώσουν πως αυτός ο πίνακας περιέχει λάθη και ανακρίβειες, δύνανται να κατεχωρίσουν κλητήριο ένταλμα ή έφεση εναντίον της ειδοποίησης επί του Τύπου «Ι» (άρθρα 44Γ
(3)(δ) και 44ΙΓ ως αυτά ίσχυαν κατά το χρόνο καταχώρισης της έφεσης, δηλαδή στις 05.06.2018). Παρατηρείται πως ο όρος «κατάσταση λογαριασμού του οφειλόμενου ενυπόθηκου χρέους, των τόκων και όλων των εξόδων για την είσπραξή του» είναι ρητός και σαφής. Πρόκειται για όρο ο οποίος δεν προβλέπει ούτε επιτρέπει παρεκκλίσεις ή εξαιρέσεις ή προϋποθέσεις κατά τρόπον ώστε το νόημά του να αλλοιώνεται. Ερμηνεία του υπό συζήτησιν όρου ως εάν να αφορούσε σε έγγραφο το οποίο απλώς και μόνον καταγράφει κάποια οφειλόμενα υπόλοιπα θα συνιστούσε απόκλιση από την ρητή και σαφή λεκτική διατύπωση που επέλεξε ο νομοθέτης για να εκφράσει την βούλησή του. Τέτοια απόκλιση δεν επιτρέπεται. Οι παγίως νομολογημένοι ερμηνευτικοί κανόνες των νομοθετικών διατάξεων επιβάλλουν τα εξής: πρώτον, στις λέξεις τις οποίες επιλέγει ο νομοθέτης για να διατυπώσει τη βούλησή του πρέπει να δίδεται η φιλολογική και συνήθης ερμηνεία, δεύτερον, δεν επιτρέπεται απόκλιση από ρητές και σαφείς νομοθετικές πρόνοιες και, τρίτον, το καθήκον του Δικαστηρίου να ερμηνεύει νομοθετικές διατάξεις δεν πρέπει να οδηγεί σε υποκατάσταση του νομοθέτη (Κόκκινου v. Αντωνιάδη
(1998)1 ΑΑΔ 120, 124-6, Διοικητικό Συμβούλιο Ταμείου Συντάξεως Δικηγόρων v. Αντωνιάδη
(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1915, 1920-1). Στην προκείμενη περίπτωση, ό,τι oι εφεσίβλητοι επαρουσίασαν ως «κατάσταση λογαριασμού, του οφειλόμενου ενυπόθηκου χρέους, των τόκων και όλων των εξόδων για την είσπραξη του» είναι ένα ελλειπτικό έγγραφο το οποίο αναγράφει απλώς και μόνον τα εξής ποσά: «Ποσό Υποθήκης..€375.892,32», «Τόκοι ..€102.221,37», «Συνολικό υπόλοιπο υποθήκης ...€478.113,69» (δείτε στα τεκμήρια 1 και 2 στην ένορκη δήλωση του εφεσείοντος αρ.1, ημερ. 05.06.2018). Aυτό το ελλειπτικό έγγραφο δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των Νόμων, με αποτέλεσμα οι επίδικες ειδοποιήσεις επί των Τύπων «Ι» να καθίστανται παράνομες. Ο σχετικός λόγος έφεσης είναι βάσιμος. Η διαπίστωση αυτή οδηγεί την έφεση σε επιτυχία. Παρέλκει η συζήτηση των υπολοίπων λόγων έφεσης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, εκδίδεται διάταγμα δια του οποίου οι προσβαλλόμενες δια της έφεσης ειδοποιήσεις, τις οποίες εξέδωσαν οι εφεσίβλητοι επί του Τύπου «Ι» των περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμων (Ν.9/1965, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια), οι οποίες απευθύνονται στους εφεσείοντες αρ.1 και 2 και οι οποίες επεδόθηκαν σε αυτούς στις 09.05.2018 και στις 14.05.2018 παραμερίζονται. Τα έξοδα της διαδικασίας, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εφεσειόντων αρ.1 και 2 και εναντίον των εφεσιβλήτων. (Υπ) ............. Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο