← Κύπρος

ΓΙΑΓΚΟΥ ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ εμπορευόμενη υπό την εμπορική επωνυμία MMA Interior Designing Services, Αρ. Αγωγής: 5035/2012, 31/7/2018

ΓΙΑΓΚΟΥ ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ εμπορευόμενη υπό την εμπορική επωνυμία MMA Interior Designing Services, Αρ. Αγωγής: 5035/2012, 31/7/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

  1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A435 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Πετάση - Κορφιώιη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5035/2012 Μεταξύ: XXXXX ΓΙΑΓΚΟΥ Ενάγουσας και XXXXX ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ εμπορευόμενη υπό την εμπορική επωνυμία MMA Interior Designing Services Εναγομένης Ημερομηνία: 31 Ιουλίου 2018 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Μ. Μιχαήλ Για την Εναγόμενη: κ. Ν. Κληρίδης ΑΠΟΦΑΣΗ Εισαγωγή - Μη αμφισβητούμενα γεγονότα Η Ενάγουσα εργάζεται ως δικηγόρος και κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ιδιοκτήτρια του διατηρητέου κτηρίου στην οδό XXXXX 161 στον XXXXX (στο εξής το «Διατηρητέο Κτήριο»), όπου θα γίνονταν εργασίες αναδιαμόρφωσης ώστε αυτό να λειτουργήσει ως καφενείο (στο εξής το «Έργο»). Η Εναγόμενη είναι φυσικό πρόσωπο και εμπορεύεται υπό την εμπορική επωνυμία MMA Interior Designing Services (ΕΕ31221a) με έδρα τη Λευκωσία. Είναι κάτοχος πτυχίου στο Interior Design και Μεταπτυχιακού στις Επιστήμες Αγωγής και εργάζεται ως μελετητής εσωτερικού χώρου. Δυνάμει εγγράφου συμφωνίας ημερομηνίας 11.1.2012 (στο εξής η «Συμφωνία» - Τεκμήριο 1) μεταξύ της Ενάγουσας ως εργοδότη του Έργου και της Εναγόμενης ως μελετήτριας εσωτερικού χώρου, συμφωνήθηκε όπως η Εναγόμενη αναλάβει τις ακόλουθες εργασίες σε σχέση με το Διατηρητέο Κτήριο: 1. Αποτύπωση του υφιστάμενου αρχιτεκτονικού σχεδίου σε μορφή CAD και επιβεβαίωση διαστάσεων επί τόπου (υφιστάμενη κάτοψη). 2. Μελέτη και σχεδιασμός προτεινόμενης αναδιαμόρφωσης (προτεινόμενη κάτοψη). 3. Μελέτη διάταξης κινητής και ακίνητης επίπλωσης και επιλογή κινητής επίπλωσης (προτεινόμενη κάτοψη και διάταξη προτεινόμενης κινητής και ακίνητης ιδιοκτησίας). 4. Μελέτη και σχεδιασμός δαπέδων (κάτοψη δαπεδοστρώσεων). 5. Μελέτη και σχεδιασμός κλιματιστικών (κάτοψη κλιματιστικών). 6. Μελέτη και σχεδιασμός ψευδοροφών (κάτοψη ψευδοροφών και κατασκευαστικές λεπτομέρειες ψευδοροφών). 7. Ειδική μελέτη και σχεδιασμός και επιλογή φωτισμού (κάτοψη ψευδοροφών και φωτισμού). 8. Μελέτη και υπόδειξη πιθανών τροποποιήσεων αποχετεύσεων και ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων . 9. Αναθεώρηση μελέτης και σχεδιασμού κουζίνας και bar. 10. Τομές (κάθετες και οριζόντιες). 11. Μελέτη και σχεδιασμός εξώθυρας, μεσόθυρων και άλλων κουφωμάτων (κατάλογος ξυλουργικών και κατασκευαστικές λεπτομέρειες ξυλουργικών). 12. Μελέτη και σχεδιασμός (design) ειδικών κατασκευών εσωτερικά από γυψοσανίδα ή και ξύλο. 13. Επιλογή δαπέδων. 14. Επιλογή ειδών υγιεινής. 15. Επιλογή κουφωμάτων. 16. Επιλογή επίπλωσης. 17. Επιλογή επενδυτικών υλικών και επιχρισμάτων (πέτρα, wallpaper, μπογιές κλπ). 18. Επιλογή διακοσμητικών αντικειμένων. 19. Επίβλεψη και συντονισμός έργου. Με βάση τη Συμφωνία η αμοιβή της Εναγόμενης καθορίστηκε στο ποσό των €6,000 το οποίο θα ήταν πληρωτέο ως ακολούθως: (
  2. i)Προμελέτη (concept) - Προσχέδια (κατόψεις λύσεων προς επιλογή και τελειοποίηση) - 35% €2,100 (
  3. ii)Οριστική Μελέτη/Στάδιο Προσφορών- Σχέδια προσφορών με κατασκευαστικές λεπτομέρειες προς τεχνικούς για κατασκευή - 40% €2,400 (iii) Επίβλεψη και Συντονισμός Έργου - 25% €1,500 Στη δεύτερη σελίδα της Συμφωνίας αναφέρεται ότι «έχουμε διαβάσει τους κοινούς όρους συμβολαίου ανάθεσης εργασίας μελών ΣΕΜΕΚ, καθώς έχουμε συμφωνήσει την Αμοιβή των €6,000 για τις πιο πάνω υπηρεσίες ολοκλήρωσης της εσωτερικής μελέτης και σχεδιασμού του εν λόγω έργου». Οι όροι αυτοί κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 18. Έναντι της αμοιβής της Εναγόμενης εκ €6,000, η Ενάγουσα κατέβαλε το ποσό των €2,000 στις 11.1.2012 (η σχετική απόδειξη κατατέθηκε ως Τεκμήριο 4). Δυνάμει Πληρεξουσίου Εγγράφου ημερομηνίας 15.6.2012 (Τεκμήριο 2) η Ενάγουσα διόρισε ως πληρεξούσιο αντιπρόσωπό της την αδελφή της XXXXX Χαραλαμπίδου έτσι ώστε η τελευταία να παρουσιάζεται και διαχειρίζεται ότι αφορά στην επιδιόρθωση, διακόσμηση και επίπλωση του Διατηρητέου Κτηρίου. Η Ενάγουσα διόρισε ως αρχιτέκτονα του Έργου τον κ XXXXX Παπαδόπουλο (Μ.Ε. 2), ο οποίος ανέλαβε να ετοιμάσει τα σχέδια αναδιαμόρφωσης του Διατηρητέου Κτηρίου. Λόγω δε αυτής της ιδιότητας του κτηρίου, οι οποιεσδήποτε αλλαγές ή τροποποιήσεις ή μεταβολές θα έπρεπε να τύχουν της έγκρισης του Τμήματος Πολεοδομίας προκειμένου να πληρούν τα ισχύοντα κριτήρια για τέτοιες περιπτώσεις. Ο κ XXXXX Παπαδόπουλος ενημερώθηκε από την Ενάγουσα για τον διορισμό της Εναγόμενης μετά την από μέρους του ετοιμασία και υποβολή σχεδίων και πριν από την έναρξη των εργασιών. Η εκτέλεση των διαφόρων εργασιών ανατέθηκε από την Ενάγουσα στην εταιρεία Χρ. Καλαθάς & Υιός Εργοληπτική Εταιρεία Λτδ, της οποίας διευθυντής είναι ο κ XXXXX Καλαθάς (Μ.Ε. 3). Τα πιο πάνω αποτελούν μη αμφισβητούμενα γεγονότα και ως τέτοια καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Οι δικογραφημένες θέσεις της Ενάγουσας Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη δεν ενήργησε με βάση τους όρους της Συμφωνίας και κατά παράβαση αυτών:

(1)Δεν έπραξε και/ή αμέλησε να τηρήσει τις υποχρεώσεις της δυνάμει της Συμφωνίας και/ή προέβηκε σε λάθη επ' αυτών και προχώρησε μόνο στην αποτύπωση του υφιστάμενου αρχιτεκτονικού σχεδίου σε μορφή CAD, σε επιβεβαίωση διαστάσεων επί τόπου, στην επιλογή των ειδών υγιεινής καθώς και σε μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων,
(2)Κατά παράβαση των σχεδίων που είχαν συμφωνηθεί τοποθετήθηκαν πλακάκια σε τοίχο και/ή σε μέρος του Διατηρητέου Κτηρίου όπου θα έπρεπε να είχε τοποθετηθεί καθρέφτης και διακοσμητική κόλλα σε τοίχο (wallpaper).
(3)Παρήγγειλε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες κεραμικών για επένδυση της εξωτερικής σκάλας, οι οποίες παρέμειναν ως πλεόνασμα και τις οποίες η Ενάγουσα υποχρεώθηκε να πληρώσει. Με επιστολή της ημερομηνίας 29.6.2012 προς την Εναγόμενη (Τεκμήριο 3) η πληρεξούσιος αντιπρόσωπος της Ενάγουσας επεσήμανε μεταξύ άλλων τα λάθη, τις καθυστερήσεις και παραλείψεις αλλά και την αμέλεια που η Εναγόμενη επέδειξε αναφορικά με τις υποχρεώσεις της δυνάμει της Συμφωνίας και δήλωσε την διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων με βάση τη Συμφωνία, την οποία η Εναγόμενη αποδέχθηκε με τη στάση και/ή τις πράξεις και/ή τη συμπεριφορά της. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι το ποσό των €2,000 που καταβλήθηκε στην Εναγόμενη ως προκαταβολή υπερκαλύπτει την αμοιβή της για τις εργασίες που εκτελέστηκαν μέχρι την ημέρα τερματισμού της Συμφωνίας. Αποτελεί περαιτέρω θέση της Ενάγουσας ότι ως αποτέλεσμα των λαθών και/ή παραλείψεων και/ή της αμέλειας της Εναγόμενης κατά την εκτέλεση των υποχρεώσεων της ως πιο πάνω, υπέστηκε ζημιά συνεπεία της αγοράς νέων κεραμικών/πλακακιών αξίας €791,50 καθώς και ζημιά ύψους €100 αναφορικά με τα επιπλέον κεραμικά τα οποία παραγγέλθηκαν εκ λάθους και/ή εκ του περισσού από την Εναγομένη. Στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω η Ενάγουσα αξιώνει από την Εναγόμενη: (Α) Γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για παράβαση σύμβασης και/ή αδικαιολόγητο πλουτισμό της Εναγόμενης και/ή άλλως πως. (Β) Ποσό €891,50 ως ζημιά που προκλήθηκε από πράξεις και/ή παραλείψεις και/ή αμέλεια της Εναγόμενης. (Γ) Νόμιμο τόκο και έξοδα. Οι δικογραφημένες θέσεις της Εναγομένης Στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης η Εναγόμενη ισχυρίζεται ότι ουδέποτε έκανε οποιαδήποτε λάθη ή αμέλησε να τηρήσει τους όρους της Συμφωνίας ως οι ισχυρισμοί της Ενάγουσας. Αποτελεί δε θέση της ότι πέραν της αποτύπωσης του υφιστάμενου αρχιτεκτονικού σχεδίου σε μορφή CAD, της επιβεβαίωσης διαστάσεων επί τόπου, της επιλογής των ειδών υγιεινής καθώς και της μερικής τροποποίησης των αποχετευτικών εγκαταστάσεων, μέχρι την ημερομηνία του αυθαίρετου τερματισμού της Συμφωνίας είχε εκτελέσει όλες τις εργασίες που προβλέπονταν από τη Συμφωνία και ειδικότερα:
  1. Αναδιαμόρφωση της υφιστάμενης κάτοψης.
  2. Νέα κάτοψη (σε σχέδιο) του χώρου με διάταξη της κινητής και ακίνητης επίπλωσης.
  3. Κάτοψη δαπέδων (έγινε νέο σχέδιο).
  4. Σχέδιο ψευδοροφών σύμφωνα με τις προταθείσες αλλαγές.
  5. Σχεδιασμό των σημείων τοποθέτησης των φωτιστικών στις ψευδοροφές.
  6. Σχέδιο για τροποποίηση των υφιστάμενων υδραυλικών εγκαταστάσεων.
  7. Αναδιαμόρφωση της κουζίνας βάσει των υφιστάμενων σχεδίων και σχέδιο για μπαρ.
  8. Σχέδια μεσόθυρων. Επιπροσθέτως των πιο πάνω, κατά την εξέλιξη του Έργου η Εναγομένη εκτέλεσε εργασίες οι οποίες δεν προβλέπονταν στη Συμφωνία και δη αυτές που αφορούσαν στα εσωτερικά αναπτύγματα των ειδών υγιεινής σύμφωνα με τις τροποποιήσεις των αποχετεύσεων. Η Εναγόμενη ισχυρίζεται περαιτέρω ότι οι εργασίες εκτελέστηκαν με βάση τους όρους της Συμφωνίας, ενώ ευθύνη για την μόνη καθυστέρηση που παρατηρήθηκε είχε η Ενάγουσα, η οποία καθυστέρησε να παραχωρήσει την έγκρισή της επί κάποιων σχεδίων που ετοιμάστηκαν από την Εναγόμενη λόγω του γάμου του υιού της. Μετά τον γάμο οι εργασίες συνεχίστηκαν κανονικά μέχρι την 22.6.2012, οπότε και οι διάδικοι συναντήθηκαν για την επιλογή των φωτιστικών και η Εναγόμενη ζήτησε από την Ενάγουσα την εξόφληση του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 και αρ. 002-060-
  9. Έκτοτε η Ενάγουσα δεν κατέβαλε οποιοδήποτε ποσό στην Εναγόμενη και διέκοψε κάθε επικοινωνία μαζί της. Μέχρι την ημερομηνία διακοπής της συνεργασίας, την οποία η Εναγόμενη ουδέποτε αποδέχθηκε, είχαν εκτελεστεί οι εργασίες που περιγράφονται υπό
(1)-
(8)πιο πάνω, ενώ οι μοναδικές εργασίες που δεν εκτελέστηκαν ήταν οι τροποποιήσεις ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και η τοποθέτηση παραθύρων και εξωθύρων, για τις οποίες υπήρχαν συγκεκριμένες πολεοδομικές προδιαγραφές και όροι που γνώριζε ο αρχιτέκτονας, ο οποίος είχε και την ευθύνη έναντι της πολεοδομίας. Η Εναγόμενη δεν έκανε τις τομές του χώρου ούτε της επίπλωσης και άλλων διακοσμητικών αντικειμένων καθότι αυτό δεν ήταν δυνατό λόγω της διακοπής της επικοινωνίας και της διάρρρηξης της Συμφωνίας εξ υπαιτιότητας της Ενάγουσας. Σε κάθε περίπτωση, με βάση τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης, η αναφορά σε «Επιλογές» στη Συμφωνία δεν αφορά σε εργασία που χρεώνεται στην Ενάγουσα. Αποτελεί θέση της Εναγόμενης ότι η Ενάγουσα δεν τήρησε τους όρους της Συμφωνίας αφού: - Κατέβαλε το ποσό των €2,000 ως προκαταβολή, αντί το ορθό εκ €2,100. - Δεν κατέβαλε τα υπόλοιπα ποσά δυνάμει της Συμφωνίας. - Τερμάτισε αναίτια τη Συμφωνία διακόπτοντας κάθε επικοινωνία μαζί της. Αναφορικά με τους ισχυρισμούς της Ενάγουσας περί παραλείψεων και/ή λαθών και/ή αμέλειας εκ μέρους της, η Εναγόμενη προβάλλει τα ακόλουθα: (
  1. i)Ουδεμία εσφαλμένη εργασία εκτελέστηκε από την Εναγόμενη. Αντίθετα, ο εργολάβος του Έργου δεν ακολούθησε το σχέδιο Α2 που ετοίμασε η Εναγόμενη και χωρίς να την ειδοποιήσει περί τούτου τοποθέτησε τα κεραμικά σε τοίχο όπου έπρεπε να τοποθετηθεί ερμάρι, παρά το ότι η Εναγόμενη του είχε επεξηγήσει σχετικά επί τόπου και προέβηκε σε σχέδιο στους τοίχους του χώρου. Ο εργολάβος εργοδοτείτο από την Ενάγουσα και η Εναγόμενη ουδεμία ευθύνη έχει για οποιαδήποτε λάθη και/ή κακοτεχνίες του πέραν από το καθήκον της να του δίνει ορθές οδηγίες βάσει των σχεδίων της και να επιβλέπει την εργασία του. (
  2. ii)Η Εναγόμενη ουδεμία παραγγελία υλικών έκανε εκ μέρους της Ενάγουσας. (iii) Όλες οι υπηρεσίες και εργασίες έγιναν με βάση τη Συμφωνία και σύμφωνα με τις οδηγίες της Ενάγουσας. Με δεδομένα τα όσα αναφέρονται πιο πάνω, η Εναγόμενη ζητά την απόρριψη της αγωγής και αξιώνει από αυτήν ανταπαιτητικώς: (Α) Ποσό €2,800 δυνάμει της Συμφωνίας και/ή εκδοθέντων τιμολογίων. (Β) Διαζευκτικά το ποσό των €2,800 και/ή οποιοδήποτε ποσό κρίνει το Δικαστήριο ως αποζημιώσεις για παράνομο και/ή αδικαιολόγητο πλουτισμό και/ή ως αποζημιώσεις υπό τη μορφή εύλογης αποζημίωσης (quantum meruit). (Γ) Γενικές αποζημιώσεις για παράβαση της Συμφωνίας. (Δ) Τιμωρητικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις. (Ε) Νόμιμο τόκο και έξοδα. Η Απάντηση της Ενάγουσας στην Υπεράσπιση της Εναγόμενης και η Υπεράσπιση στην Ανταπάντηση Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση της η Ενάγουσα αρνείται τους ισχυρισμούς της Εναγόμενης ως αβάσιμους, παραπλανητικούς και επαναλαμβάνει τις αξιώσεις της ως η Έκθεση Απαίτησης. Προβάλλει περαιτέρω ότι ουδέν ποσό οφείλει στην Εναγόμενη και ισχυρίζεται ότι η διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων είναι αποτέλεσμα της παραλείψεων και/ή των λαθών και/ή της αμέλειας της Εναγόμενης. Προσκομισθείσα μαρτυρία Η ακροαματική διαδικασία δεν ήταν ιδιαίτερα μακρά. Για την υπόθεση της Ενάγουσας κατέθεσαν τρεις μάρτυρες, ενώ για την υπόθεση της Εναγόμενης δυο μάρτυρες. Να σημειωθεί ότι με δήλωση των συνηγόρων των δυο πλευρών, η αγωγή και η ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν. Η μαρτυρία των προσώπων που κατάθεσαν στο Δικαστήριο είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και δεν χρειάζεται να αναφερθώ σε αυτήν με λεπτομέρεια. Παρόλα αυτά, για σκοπούς ευχερέστερης κατανόησης των θέσεων των δυο πλευρών θα παραθέσω σύνοψη των όσων οι συγκεκριμένοι μάρτυρες προώθησαν κατά την ακροαματική διαδικασία: Η Ενάγουσα κα XXXXX Γιάγκου κατέθεσε ως Μ.Ε. 1 και για τους σκοπούς της κυρίως εξέτασής της υιοθέτησε το περιεχόμενο της Γραπτής της Δήλωσης (Έγγραφο Α). Στα πλαίσια της μαρτυρίας της η κα Γιάγκου αναφέρθηκε στην υπογραφή της Συμφωνίας και τις υποχρεώσεις των μερών δυνάμει αυτής και παρατήρησε πως κατά παράβασή των δικών του υποχρεώσεων η Εναγόμενη προχώρησε μόνο στην αποτύπωση της υφιστάμενου αρχιτεκτονικού σχεδίου σε μορφή CAD, σε επιβεβαίωση διαστάσεων επί τόπου, στην επιλογή των ειδών υγιεινής καθώς και σε μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων, προβαίνοντας, μάλιστα, σε λάθη επί αυτών. Ειδικότερα, κατά παράβαση των συμφωνηθέντων σχεδίων τοποθετήθηκαν πλακάκια σε τοίχο και σε μέρος του κτηρίου όπου θα έπρεπε να είχε τοποθετηθεί καθρέφτης και διακοσμητική κόλλα σε τοίχο (wallpaper). Επιπλέον, η Εναγόμενη έδωσε σχετική οδηγία για παραγγελία ποσότητας κεραμικών για επένδυση της εξωτερικής σκάλας πολύ μεγαλύτερης από την απαιτούμενη, με αποτέλεσμα να υπάρξει πλεόνασμα, το οποίο υποχρεώθηκε να πληρώσει. Συνεπεία των λαθών και παραλείψεων της Εναγόμενης, η Ενάγουσα υπέστηκε ζημιά για το συνολικό ποσό των €891,50 (ως αναλύεται στην Έκθεση Απαίτησης), ενώ αναγκάστηκε να τερματίσει τη Συμφωνία με επιστολή της πληρεξουσίου αντιπροσώπου της Μαρίας Χαραλαμπίδου (Τεκμήριο 3). Η Εναγόμενη ουδέποτε αμφισβήτησε ή αντέδρασε με οποιοδήποτε τρόπο μετά την παραλαβή της επιστολής αυτής, ενώ προέβαλε τις αξιώσεις της ως η ανταπαίτησή της για πρώτη φορά στα πλαίσια της παρούσας αγωγής. Λόγω δε της κατάστασης που δημιουργήθηκε μετά την διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων, η Ενάγουσα αναγκάστηκε να διορίσει άλλο πρόσωπο για την εκτέλεση και ολοκλήρωση των εργασιών/μελέτης εσωτερικού χώρου, ήτοι τον Γιάννη Μιχαηλούδη, στον οποίο και κατέβαλε για τον σκοπό αυτό το ποσό των €3,500 (η απόδειξη πληρωμής του ποσού κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6). Σύμφωνα με την Ενάγουσα, η Εναγόμενη εκπλήρωσε μόνο μέρος των εργασιών που ανέλαβε με βάση τη Συμφωνία και σε αυτή τη βάση δεν της οφείλει οποιοδήποτε ποσό. Αναφορικά με την πληρωμή του ποσού των €2,000, η Ενάγουσα ανέφερε ότι μετά την υπογραφή της Συμφωνίας, τα δύο μέρη συμφώνησαν όπως το ποσό των €6,000 πληρωθεί με τρείς επιταγές των €2,000, όπως και έγινε με την πρώτη δόση. Αυτός δε ήταν ο λόγος που η Εναγόμενη δεν διαμαρτυρήθηκε ή αντέδρασε με οποιοδήποτε τρόπο για την πληρωμή του ποσού των €2,000. Σε ότι δε αφορά στο τιμολόγιο ημερομηνίας 28.5.2012 για το ποσό των €2,500, η Ενάγουσα παρατήρησε ότι αφού της δόθηκε ανέφερε στην Εναγόμενη οτι επρόκειτο να ελέγξει τις εργασίες και ακολούθως να προχωρήσει στην πληρωμή του. Παρόλα αυτά, όταν επισκέφθηκε τον χώρο και διαπίστωσε ότι η Εναγόμενη δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε εργασία στα πλαίσια της Οριστικής Μελέτης/Σταδίου Προσφορών (2ο στάδιο με βάση τη Συμφωνία), και ακολούθησε η αμέλεια και/ή λάθος της Εναγόμενης σε σχέση με τις οδηγίες προς τον εργολάβο για την τοποθέτηση των πλακακιών, προχώρησε στην διακοπή της συνεργασίας τους. Ο αρχιτέκτονας του Έργου κ XXXXX Παπαδόπουλος κατέθεσε ως Μ.Ε. 2 και σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, μετά την εκ μέρους του ετοιμασία και υποβολή των σχεδίων και πριν την έναρξη των εργασιών ενημερώθηκε από την Ενάγουσα περί του διορισμού της Εναγόμενης προκειμένου να εξετάσει ενδεχόμενες αλλαγές σχετικά με την διακόσμηση του εσωτερικού του κτηρίου. Όπως είχε εξηγήσει και στις δυο, τα σχέδια των όποιων αλλαγών θα έπρεπε να δίνονται στον ίδιο προκειμένου αυτά να υποβάλλονται προς έγκριση στις αρμόδιες Κρατικές Υπηρεσίες, διαδικασία την οποία είχε αναλάβει ως αρχιτέκτονας του Έργου. Η Εναγόμενη γνωστοποίησε στον κ Παπαδόπουλο μόνο μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων επί των υφιστάμενων δικών του σχεδίων, ενώ μέχρι την ημέρα που του γνωστοποιήθηκε η διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων, ουδεμία άλλη τροποποίηση ή εργασία ή αλλαγή του ζητήθηκε ή του γνωστοποιήθηκε από την Εναγόμενη. Ο μάρτυρας τόνισε ότι η διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων επήλθε σε αρχικό στάδιο του έργου αφού η μόνη εργασία που είχε γίνει από τον εργολάβο μέχρι εκείνη την στιγμή ήταν η τοποθέτηση ψηφίδας και πλακακιών σε εσωτερικό τοίχο του κτηρίου. Σύμφωνα με τον κ Παπαδόπουλο, σε περίπτωση που η Εναγόμενη είχε προβεί σε οποιεσδήποτε άλλες αλλαγές επί των σχεδίων του, αυτός θα ήταν σε θέση να το γνωρίζει αφενός γιατί είχε την ευθύνη υποβολής των σχετικών αιτήσεων στις αρμόδιες υπηρεσίες αφετέρου γιατί η Εναγόμενη όφειλε να του παραδώσει όλα τα σχετικά με βάση τον τρόπο συνεργασίας που είχε συμφωνηθεί εξ' αρχής. Μετά τη διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων, ο μάρτυρας ενημερώθηκε από την Ενάγουσα αναφορικά με τον διορισμό άλλου διακοσμητή εσωτερικών χώρων με τον οποίο θα συνεργαζόταν, όπως και έγινε μέχρι την αποπεράτωση του Έργου. Ο κ XXXXX Καλαθάς κατέθεσε ως Μ.Ε. 3 και ως ανέφερε, πριν από την έναρξη των εργασιών, ενημερώθηκε από την Ενάγουσα αναφορικά με τον διορισμό της Εναγόμενης ως διακοσμήτριας του Έργου με την οποία θα έπρεπε να συνεργαστεί προκειμένου να λαμβάνει οδηγίες για την εκτέλεση των εργασιών είτε για πιθανές τροποποιήσεις είτε για τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας και της τοποθέτησης των διάφορων οικοδομικών και άλλων υλικών που θα επέλεγαν. Μετά την επιλογή των πρώτων υλικών που θα τοποθετούνταν στο πρώτο στάδιο του Έργου, ήτοι της ψηφίδας και των πλακακιών, ο κ Καλαθάς ειδοποίησε τόσο την Ενάγουσα όσο και την Εναγόμενη ότι ήταν έτοιμος να προχωρήσει με την τοποθέτησή τους. Οι οδηγίες και σχετικές υποδείξεις που του έγιναν προηγουμένως από την Εναγόμενη συνίσταντο αρχικά στον χώρο όπου θα τοποθετείτο η ψηφίδα και ακολούθως ο υπόλοιπος χώρος όπου θα τοποθετούνταν τα πλακάκια. Αργότερα ο μάρτυρας ενημερώθηκε για το πρόβλημα που προέκυψε μεταξύ των διαδίκων σχετικά με την τοποθέτηση των πλακακιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι οδηγίες της Εναγομένης αφού του υπέδειξε τον χώρο όπου θα τοποθετείτο ψηφίδα και του είχε λεχθεί ότι στον υπόλοιπο χώρο θα τοποθετούντον πλακάκια. Ουδέποτε η Εναγομένη του ανέφερε οτιδήποτε σε σχέση με την πρόθεση τοποθέτησης καθρέπτη ή wallpaper στο μέρος αυτό. Στα πλαίσια της συζήτησης που είχε με την Ενάγουσα της εξήγησε ότι το πρόβλημα δεν μπορούσε να διορθωθεί και τα υλικά θα καταστρέφονταν με οικονομικό κόστος/επιβάρυνση. Ο κ Καλαθάς τόνισε ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα προέκυψε με την έναρξη των εργασιών και ουδεμία άλλη οδηγία ή καθοδήγηση είχε δοθεί από την Εναγόμενη. Στη συνέχεια η Ενάγουσα προχώρησε στον διορισμό νέου σχεδιαστή εσωτερικών χώρων, από τον οποίο λάμβανε στη συνέχεια σχετικές οδηγίες. Η Εναγόμενη κατέθεσε ως Μ.Υ. 1 και στα πλαίσια της μαρτυρίας της αναφέρθηκε στο ιστορικό της γνωριμίας της με την Ενάγουσα και της πρώτης συνάντησής τους η οποία έγινε στον Πύργο Τηλλυρίας στις 8 Ιανουαρίου 2012. Τόνισε, μάλιστα, ότι τη δεδομένη στιγμή οι εργασίες στο Διατηρητέο Κτήριο ήταν ήδη σε προχωρημένο στάδιο αφού: - Το μεσοπάτωμα ήταν ήδη κατασκευασμένο ενώ η αρχική κατασκευή αποτελείτο μόνο από ισόγειο και επικλινής στέγη με κεραμίδια της τότε εποχής. - Οι εσωτερικές τοιχοποιίες ήταν ήδη έτοιμες με επίχρισμα, έτοιμες να μπογιατιστούν. - Ο μεταλλικός σκελετός ήταν έτοιμος να κλείσει με ψευδοροφή στους χώρους υγιεινής και κουζίνας ισογείου. - Υπήρχαν μονότοιχοι από ανθυγρή γυψοσανίδα που δημιουργούσαν τους χώρους υγιεινής ισογείου. - Το υποδάπεδο του ισογείου ήταν έτοιμο να δεχθεί δάπεδο. Ως εκ τούτου, υπήρχαν ήδη παροχές ηλεκτρισμού, εγκαταστάσεις αποχετεύσεων και νερού. Στις 9 Ιανουαρίου 2012 η Εναγομένη απέστειλε την προσφορά της στην Ενάγουσα και αφού τα μέρη κατέληξαν στο ποσό των €6,000, στις 11 Ιανουαρίου 2012 υπογράφθηκε η Συμφωνία. Την ίδια ημέρα η Εναγόμενη παρέδωσε στην Ενάγουσα ντοσιέ με τους όρους Συμβολαίου Ανάθεσης Εργασίας του Συνδέσμου Ενωμένων Μελετητών Κύπρου («ΣΕΜΕΚ») και εισέπραξε από αυτήν το ποσό των €2,000, με την Ενάγουσα να αναφέρει ότι το υπόλοιπο ποσό των €100 εκ της πρώτης δόσης θα καταβαλλόταν στο επόμενο στάδιο, κάτι που δεν έγινε ποτέ. Στις 18 Ιανουαρίου 2012 η Εναγόμενη έλαβε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τα αρχιτεκτονικά σχέδια σε μορφή CAD από τον κ XXXXX Παπαδόπουλο και στις 23 Ιανουαρίου 2012 μετέβηκε στον Πύργο Τηλλυρίας όπου συναντήθηκε με τους Μ.Ε. 2 και 3 και μέτρησε επί τόπου το κτήριο. Η συνάντηση και οι μετρήσεις διήρκησαν 2 ώρες. Κατά την εν λόγω συνάντηση, η Εναγόμενη εξήγησε στον Μ.Ε. 2 την διαμόρφωση του εσωτερικού χώρου όπως την ζήτησε η Ενάγουσα, με τον Μ.Ε. 2 να την ενημερώνει ότι είχαν ήδη γίνει οι ηλεκτρολογικές πρόνοιες και έτσι δεν θα ήταν εφικτή η επέμβαση στις τοιχοποιίες, παρά μόνο στον χώρο κουζίνας και μπαρ. Οπότε ο Μ.Ε. 2 πρότεινε όπως το μπαρ παραμείνει στην αρχική του θέση, όπως και έγινε, και οι χώροι υγιεινής διαμορφωθούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις των υγειονομικών αρχών και τους κανονισμούς του ΚΟΤ. Στις 31 Ιανουαρίου 2012 η Εναγόμενη μετέβηκε εκ νέου στο έργο όπου είχε συνάντηση 2 ωρών με υπεύθυνο της Υγειονομικής Υπηρεσίας, υδραυλικό και ηλεκτρολόγο προς συζήτηση και εξεύρεση λύσεων αναδιαμόρφωσης των χώρων υγιεινής σύμφωνα με τους κανονισμούς των αρμόδιων αρχών, έτσι ώστε να υποστεί δυνατή η εξασφάλιση της άδειας λειτουργίας του καφενείου. Το νέο προτεινόμενο σχέδιο αποστάληκε στις 8 Φεβρουαρίου 2012 στην Ενάγουσα και τον υπεύθυνο των Υγειονομικών Υπηρεσιών και στις 10 Φεβρουαρίου 2012 στον αρχιτέκτονα (Μ.Ε.2). Μετά από την έγκριση των πιο πάνω, αποστάληκε στις 14 Φεβρουαρίου 2012 και στον εργολάβο (Μ.Ε.3) για να προχωρήσει με τις αλλαγές. Προηγήθηκαν και ακολούθησαν συναντήσεις της Εναγομένης με την Ενάγουσα και συγγενικά της πρόσωπα σε καταστήματα σε Λευκωσία και Λεμεσό για επιλογή κεραμικών-πλακιδίων και ειδών υγιεινής από τα οποία λαμβάνονταν προσφορές. Μεταξύ των διαδίκων υπήρχε καθημερινή τηλεφωνική επικοινωνία και όλα κυλούσαν ομαλά. Η Εναγόμενη βοήθησε την Ενάγουσα στην επιλογή δαπέδου για το εξωτερικό κλιμακοστάσιο, δίδοντάς της παράλληλα τον αριθμό των σκαλοπατιών και τις διαστάσεις αυτών προκειμένου να υποβληθεί η παραγγελία, χωρίς η ίδια να παραγγείλει οτιδήποτε. Στις 28 Μαϊου 2012 η Εναγόμενη μετέβηκε στην κατοικία της Ενάγουσας όπου και της παρέδωσε τα σχέδια εσωτερικών αναπτυγμάτων χώρων υγιεινής, ξυλουργικά και δείγμα γρανίτη, τα οποία και ενέκρινε. Την ίδια ημέρα της παρέδωσε το δεύτερο τιμολόγιο που αφορούσε στην ολοκλήρωση της οριστικής μελέτης για το ποσό των €2,400 προσθέτοντας σε αυτό το ποσό των €100 που παρέμεινε ως υπόλοιπο της προκαταβολής (βλέπε Τεκμήριο 16). Την επόμενη ημέρα η Εναγόμενη μετέβηκε στον Πύργο Τηλλυρίας όπου παρέδωσε στον εργολάβο (Μ.Ε.3) τα εγκεκριμένα σχέδια εσωτερικών αναπτυγμάτων χώρων υγιεινής, ενώ είχαν ήδη παραληφθεί τα κεραμικά πλακίδια και είδη υγιεινής από την εταιρεία ΓΕΒΟ. Κατά την εν λόγω επίσκεψη, ο εργολάβος είχε απορίες σχετικά με τα λεπτομερή σχέδια που παρέλαβε, με αποτέλεσμα η Εναγόμενη να παραμείνει στο εργοτάξιο για 3 ώρες όπου μέτρησε και σημείωσε στους τοίχους με μαρκαδόρο που επρόκειτο να τοποθετηθεί κεραμικό, που ψηφίδα και που καθρέφτης πάνω από τους νιπτήρες. Όπου δεν υποδείχθηκε κάτι στα σχέδια, όπου δεν υποδείχθηκε κάτι με μαρκαδόρο επί τόπου και όπου δεν αναγράφηκε οτιδήποτε, εννοείτο ότι δεν θα γινόταν οποιαδήποτε τοποθέτηση. Στις 22 Ιουνίου 2012 υπήρξε συνάντηση της Ενάγουσας με την Εναγόμενη για επιλογή φωτιστικών, ενώ το πρωί της ίδιας ημέρας η Εναγόμενη έλαβε τηλεφώνημα από τον εργολάβο, ο οποίος και την ενημέρωσε ότι ξεκίνησε την τοποθέτηση κεραμικών και υπήρχε έλλειμμα. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Εναγόμενη αντιλήφθηκε ότι ο εργολάβος είχε τοποθετήσει κεραμικά σε επιφάνειες όπου δεν έλαβε σχετική οδηγία από την ίδια. Τότε η Εναγόμενη του ανέφερε ότι είχε κάνει λάθος και αυτός με την σειρά του την ρωτούσε τι έπρεπε να κάνει. Η Εναγόμενη τον παρατήρησε να μην αναφέρει οτιδήποτε στην Ενάγουσα μέχρις ώτου μεταβεί η ίδια στο χώρο και αξιολογήσει την κατάσταση. Αντ' αυτού, ο Μ.Ε.3 ενημέρωσε την Ενάγουσα περί της λανθασμένης τοποθέτησης. Έτσι, κατά τη συνάντησή της με την Ενάγουσα, η Εναγομένη της εξήγησε ότι θα επισκεπτόταν το Έργο την επόμενη βδομάδα και ακολούθως θα αποφάσιζαν πως θα προχωρούσαν. Στην ίδια συνάντηση η Εναγόμενη υπενθύμισε την Ενάγουσα για την πληρωμή του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 και αυτή με την σειρά της την διαβεβαίωσε ότι επρόκειτο να προβεί σε κατάθεση του ποσού του τιμολογίου στον τραπεζικό λογαριασμό της Εναγόμενης την Δευτέρα 25 Ιουνίου 2012. Στη συνέχεια η Ενάγουσα της ανέφερε ότι επρόκειτο να παραγγείλει επιπλέον κεραμικά, παρόλο που η Εναγόμενη της εισηγήθηκε να περιμένει, υποδεικνύοντας ότι ίσως μπορούε να βρεθεί κάποια λύση. Την Δευτέρα 25 Ιουνίου 2012 η Εναγόμενη προσπάθησε να επικοινωνήσει με την Ενάγουσα, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Όταν, μάλιστα, μίλησε τηλεφωνικώς με την αδελφή της κα XXXXX Χαραλαμπίδου, η τελευταία άρχισε να της φωνάζει και με πολύ προσβλητικό και έντονο τρόπο της καταλόγιζε ευθύνη για τα λάθη του εργολάβου. Πρόσθεσε ότι η Ενάγουσα δεν ήθελε να έχει καμά επικοινωνία με την Εναγόμενη και ότι η συνεργασία τους διακόπτεται. Η Εναγόμενη μετέβηκε ξανά στο Έργο στις 28 Ιουνίου 2012 οπότε και παρέδωσε στον εργολάβο τα τελευταία σχέδια, αφού είχε ήδη εκδώσει τιμολόγιο για την Οριστική Μελέτη και ανέμενε να πληρωθεί, ανεξαρτήτως της παρεξήγησης. Εκεί είδε επί τόπου το λάθος που είχε γίνει και εξήγησε στον εργολάβο ότι δεν ήταν δυνατόν να δοθεί οποιαδήποτε οδηγία προς επιδιόρθωση ενόψει της διακοπής της συνεργασίας. Ακολούθως, στις 29.6.2012 απέστειλε επιστολή στον εργολάβο όπου κατέγραψε τα γεγονότα και ξεκαθάριζε ότι το λάθος επήλθε από αγνόηση των οδηγιών της (Τεκμήριο 15). Η εν λόγω επιστολή κοινοποιήθηκε στην Ενάγουσα όπως και στον αρχιτέκτονα του Έργου. Έκτοτε ουδεμία επικοινωνία είχε με την Ενάγουσα ή την αδελφή της. Αναφορικά με τις θέσεις της Ενάγουσας περί παραγγελίας επιπλέον ποσοτήτων κεραμικών, η Εναγόμενη ισχυρίστηκε ότι η ίδια προέβηκε μόνο σε μέτρηση του εμβαδού των χώρων για σκοπούς προσφοράς ως ακολούθως: · Για κεραμικά πλακίδια δαπέδου κουζίνας κατέγραψε 22τ.μ. και παρήγγειλαν και παρέλαβαν 24.84τ.μ., δηλαδή 2.84τ.μ. επιπλέον. · Για κεραμικά τοίχου χώρων υγιεινής ισογείου κατέγραψε 57τ.μ. και παρήγγειλαν και παρέλαβαν 82 τ.μ., δηλαδή 25τ.μ. επιπλέον. · Για κεραμικά δαπέδου χώρων υγιεινής κατέγραψε 16.50τ.μ. και παρήγγειλαν και παρέλαβαν 26.60τ.μ., δηλαδή 10.10τ.μ. επιπλέον. · Σε σχέση με τις θέσεις της Ενάγουσας περί πληρωμής του ποσού των €791,50 ώστε να καλυφθεί το έλλειμμα που δημιουργήθηκε λόγω του λάθους του εργολάβου, η Εναγόμενη παρατήρησε πως λαμβάνοντας υπόψη το εμβαδό των επιφανειών όπου τοποθετήθηκαν λανθασμένα τα κεραμικά εκ 6.68τ.μ. και ότι η αναγραφόμενη τιμή μονάδας των κεραμικών βάσει του τιμολογίου είναι €30 ανά τετραγωνικό πλέον Φ.ΠΑ., το ποσό που απαιτεί η Ενάγουσα δεν μπορεί να υπερβαίνει τα €200,40. Ο κ XXXXX Οικονομίδης, εγγεγραμμένος αρχιτέκτονας στο ΕΤΕΚ από το 1987, ο οποίος διατηρεί αρχιτεκτονικό γραφείο στη Λευκωσία από το 1990 κατέθεσε ως Μ.Υ. 2. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του αναφέρθηκε στους ρόλους του αρχιτέκτονα, εργολάβου και μελετητή εσωτερικού χώρου σε ένα έργο τονίζοντας ότι αυτοί είναι διακριτοί. Πιο συγκεκριμένα, ανέφερε ότι ο εργοδότης αναθέτει στους μελετητές, ήτοι αρχιτέκτονα, πολιτικό μηχανικό, μελετητή εσωτερικού χώρου, την εκπόνηση μελετών και σχεδίων για το έργο του. Κάθε μελετητής είχε την ευθύνη επίβλεψης των εργασιών που θα γίνουν σύμφωνα με τις οδηγίες του σε σχέση με τις εργασίες που ανέλαβε να εκτελέσει και τις υπηρεσίες που ανέλαβε να προσφέρει. Στη συνέχεια, αφ' ης στιγμής θα υλοποιηθεί το έργο, ο εργοδότης συμβάλλεται με τον εργολάβο, ο οποίος έχει υποχρέωση να κατασκευάσει το έργο σύμφωνα με τα σχέδια, τις τεχνικές προδιαγραφές ή τους οποιουσδήποτε όρους έχουν τεθεί ως έγγραφα προσφορών. Ως προς τις ποσότητες των υλικών που απαιτούνται στα πλαίσια ενός οικοδομικού έργου, ο μάρτυρας ανέφερε ότι σε περίπτωση όπου το συμβόλαιο που υπογράφθηκε μεταξύ των μερών δεν αναγράφει ποσότητες, οι αρχιτέκτονες προβαίνουν σε κάποιο πρόχειρο υπολογισμό των υλικών (και τούτο χωρίς να υπέχουν τέτοια υποχρέωση) για σκοπούς λήψης προσφορών από τον πελάτη, πλην, όμως, ο πραγματικός και τελικός αριθμός της ποσότητας που θα απαιτηθεί δίδεται τελικά από τον εργολάβο, ο οποίος και θα τοποθετήσει τα υλικά. Ερωτηθείς σε σχέση με την έννοια των όρων "επίβλεψη" και "επιστασία", ο κ Οικονομίδης ανέφερε ότι ο όρος "επίβλεψη" συνίσταται σε περιοδικές επιθεωρήσεις από τους επιβλέποντες, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον η εργασία εκτελείται σύμφωνα με τα σχέδια και τους όρους του συμβολαίου του εργολάβου, κατά πόσον εκτελούνται οι εργασίες με τη δέουσα τεχνουργία και ποιότητα και κατά πόσον ο εργολάβος ακολουθεί το πρόγραμμα εργασιών. Από την άλλη, "επιστασία" συνισταται στην καθημερινή παρακολούθηση και ενέργεια επί των εργασιών, την οποία αναλαμβάνει ο εργολάβος, εξ' ου και ο όρος "επιστάτης". Πρόκειται, δηλαδή, για αυτόν που έχει την υποχρέωση και ευθύνη να οργανώνει την εργασία, να παρακολουθεί ότι εκτελείται ορθά και σε κάθε περίπτωση να λαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες και δράσεις που διασφαλίζουν ότι η εργασία εκτελείται σύμφωνα με το συμβόλαιο. Η επιστασία είναι ένας ρόλος που είναι γενικά συνδεδεμένος με τον κατασκευαστή, με εκείνον που κατασκευάζει και ο αρχιτέκτονας δεν είναι κατασκευαστής. Επομένως, η επιστασία γίνεται από τον εργολάβο ο οποίος έχει τη νομική ευθύνη της κατασκευής, εφόσον του δοθούν σαφείς και ορθές οδηγίες. Αξιολόγηση Μαρτυρίας και ευρήματα του Δικαστηρίου Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Πράττω δε τούτο λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο οι μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη το περιεχόμενο τόσο της προφορικής όσο και της έγγραφης τους μαρτυρίας και δεν διαφεύγουν την προσοχής μου οι αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλέπε Χρίστου ν. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη
(1997)1A.Α.Δ.614). Όπως δε έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, η αξιολόγηση ιης μαρτυρίας γίνεται με βάση τα επίδικα θέματα όπως καθορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις (βλέπε Γιώργος Μελάς ν. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826). Αξιολογώντας καταρχήν τη μαρτυρία της Ενάγουσας, παρατηρώ ότι αυτή χαρακτηριζόταν από αμεσότητα και ταυτόχρονα σαφήνεια. Απαντούσε στις ερωτήσεις που της υποβλήθηκαν κατά την αντεξέταση με σταθερότητα και με τρόπο που καταδείκνυε πως έλεγε στο Δικαστήριο την αλήθεια. Στα πλαίσια της κατάθεσης της στο Δικαστήριο αναφέρθηκε στα γεγονότα τα οποία αφορούσαν την λανθασμένη τοποθέτηση των πλακακιών και στα όσα προηγήθηκαν αυτής με ιδιαίτερη λεπτομέρεια με τρόπο ώστε η μαρτυρία της να μπορεί να αποτελέσει στέρεη και ασφαλή βάση για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση της, απαντώντας στην υποβολή του κ Κληρίδη περί αυθαίρετου και παράνομου τερματισμού της Συμφωνίας: «E.Μέχρι την μέρα που τερματίσατε αυθαίρετα και παράνομα τη συμφωνία. A. Όχι δεν συμφωνώ καθόλου, δεν έχει τηρήσει τις υποχρεώσεις της, ήδη είχα πάει και επί τόπου και είχα ελέγξει τις εργασίες που είχε κάμει, εκτός από αυτά που αναφέρω ότι είχε κάμει τίποτε άλλο δεν είχε προχωρήσει και παρόλο που της είχα πει να πάει διότι με είχε πάρει ο εργολάβος να πάει τη μέρα που θα τοποθετούντο τα πλακάκια και μου είπε ότι δεν μπορεί, τηλεφώνησε της αδελφής μου, της τηλεφώνησε μάλλον η αδελφή μου και της είπε "XXXXX πρέπει να έρθεις γιατί θα βάλει τα πλακάκια ο εργολάβος" και της είπε "δεν μπορώ να έρθω". Μετά με πήρε η αδελφή μου και μου είπε "πάρε την εσύ διότι δεν έρχεται". Όταν την πήρα εγώ της είπα "XXXXX σε παρακαλώ πήγαινε γιατί αν γίνει λάθος δεν θα μπορεί να διορθωθεί" και μου λέει "κυρία XXXXX έχω άλλη δουλειά, εξήγησα του εργολάβου τι θα κάμει, δεν μπορώ να πάω" και δεν πήγε. Και μετά όταν πήγαμε για τα φωτιστικά 22/06, έξω από τα φωτιστικά μου είχε αναφέρει ότι δεν ήταν αρκετά τα πλακάκια και χρειάζομαι να αγοράσω και άλλην ποσότητα. Τη στιγμή όμως που είχα παραγγείλει πολύ μεγαλύτερη ποσότητα λόγω του ότι ήταν τα πλακάκια με παραγγελία, μου είπαν "παράγγειλε περισσότερα και αν περισσέψουν θα τα πάρουμε πίσω", είχα παραγγείλει πολύ μεγαλύτερη ποσότητα και μετά που είπαν να αγοράσω και άλλα πλακάκια διότι δεν κάνεσαν και της λέω "γιατί XXXXX δεν έφτασαν"; Και μου λέει "ο εργολάβος την ώρα που τα έκοβε έσπαζαν και έγινε σπατάλη". Μετά όταν πήγα σπίτι πήρα τον εργολάβο τηλέφωνο και του λέω "κύριε Καλαθά τι γίνεται; Η Μαρία μου είπε ότι χρειάζονται και άλλα πλακάκια" και μου είπε "έκαμε λάθος η Μαρία ξέχασε να μου πει για να μην βάλω στον διάδρομο πλακάκια εκεί που θα μπαίναν καθρέφτες και wallpaper και είχαν μπει πλακάκια". Μετά πήρα πίσω τηλέφωνο τη XXXXX και της λέω "XXXXX γιατί δεν μου το είπες"; "Για να μην σε αγχώσω'' μου είπε, της λέω "τώρα ποιος θα πληρώσει τη ζημιά"; "Αυτός που την έκαμε, την έκαμα εγώ θα πληρώσω εγώ, όποιος έκαμε τη ζημιά θα την πληρώσει". E. Για πότε μιλούμε ότι έγιναν αυτές; A. Επίσης ρώτησα τον εργολάβο αν γίνεται να βγουν τα πλακάκια, λέω αν είναι φρέσκα να βγουν για να μην έχουμε πρόβλημα τζιαί μου λέει "δεν μπορούν να βγουν κυρία XXXXX διότι είναι γυψοσανίδα, έχει και από μέσα πλακάκια και πρέπει να βγουν όλα και μπορεί να κοστίσει και 5, 6 χιλιάδες ευρώ".» Αξίζει δε να σημειωθεί ότι οι θέσεις της Ενάγουσας επί του προκειμένου κ δη επί το ότι η Εναγόμενη υπέδειξε στον Μ.Ε. 3 τον χώρο όπου θα τοποθετούσε την ψηφίδα και του ανέφερε ότι στον υπόλοιπο χώρο επρόκειτο να τοποθετηθούν πλακάκια, επιβεβαιώνονται από τον Μ.Ε. 3, η μαρτυρία του οποίου κινήθηκε στα ίδια πλαίσια και για τους λόγους που θα επεξηγηθούν πιο κάτω επίσης γίνεται αποδεκτή. Η αναφορά της Ενάγουσας περί επίσκεψης της Εναγόμενης στο Έργο τέσσερις φορές (πέραν της αρχικής επίσκεψης για σκοπούς συζήτησης για το ενδεχόμενο ανάθεσης της εργασίας) επιβεβαιώθηκε τελικά από την Εναγόμενη, η οποία στα πλαίσια της μαρτυρίας της αναφέρθηκε σε 4 ημερομηνίες επίσκεψης στο Έργο (Βλέπε Γραπτή Δήλωση - Έγγραφο Δ). Παρατηρώ επίσης ότι παρά την απόλυτη θέση της Ενάγουσας επί το ότι η Εναγόμενη δεν της υπέδειξε οποιοδήποτε σχέδιο, ούτε και της παρέδωσε κάτι τέτοιο, και τις περί του αντιθέτου υποβολές του κ Κληρίδη σε αυτήν, κανένα τέτοιο σχέδιο ή έγγραφο υποδείχθηκε στην Ενάγουσα ώστε να τοποθετηθεί επί αυτών. Η Ενάγουσα παρέμεινε σταθερή στις θέσεις της περί μη πρόκλησης οποιασδήποτε καθυστέρησης από μέρους της στις εργασίες που ανατέθηκαν στην Εναγόμενη και δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τη θέση της ότι μετά την παραλαβή του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 ανέφερε στην Εναγομένη ότι θα έλεγχε τις εργασίες και θα επανέρχοταν ανάλογα. Οι δε λόγοι μη πληρωμής του τιμολογίου επεξηγήθηκον με σαφήνεια και πειστικότητα και ως εκ τούτου γίνονταν αποδεκτοί. Σε ότι αφορά στη θέση της Ενάγουσας επί το ότι υπέστηκε ζημιά ύψους €100 λόγω παραγγελίας μεγαλύτερης ποσότητας υλικών εξ' υπαιτιότητας της Εναγόμενης, παρατηρώ ότι αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, όμως, όχι λόγω του ότι διαπιστώνεται οποιαδήποτε διάθεση της μάρτυρος να ψευσθεί αλλά της γενικότητας με την οποία τέθηκε το θέμα και λόγω μη προσκόμισης οποιωνδήποτε αποδεικτικών στοιχείων που να την υποστηρίζουν και/ή επιβεβαιώνουν. Σε γενικότερο πλαίσιο σημειώνεται ότι η Ενάγουσα κατέθεσε με απλότητα και την ίδια στιγμή με παραστατικότητα. Ενδεικτικό μάλιστα της ειλικρίνειας της είναι η παραδοχή της επί το ότι ο μελετητής εσωτερικού χώρου ο οποίος αντικατέστησε την Εναγόμενη στο Έργο, δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε σχέδια και περιορίστηκε σε ιδέες και προτάσεις για τη διακόσμηση του χώρου. Επισημαίνεται, τέλος, ότι η μαρτυρία της ήταν σε πλήρη αρμονία και συνάρτηση με τις δικογραφημένες θέσεις της και ως τέτοια και με δεδομένα τα όσα καταγράφονται αμέσως πιο πάνω, η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή. Η μαρτυρία του κ XXXXX Παπαδόπουλου γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Ο κ Παπαδόπουλος άφησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο τόσο σε σχέση με την ειλικρίνεια του όσο και σε σχέση με τη σαφήνεια των θέσεων του. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι η μαρτυρία του στην ουσία δεν αμφισβητείται από την υπεράσπιση. Επί τούτου παρατηρώ ότι αντεξεταζόμενη η Εναγόμενη συμφώνησε με την κύρια θέση του μάρτυρα επί το ότι το μοναδικό σχέδιο που του απέστειλε αφορούσε μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων επί των υφιστάμενων σχεδίων. Σημειώνεται επίσης ότι ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε επί της θέσης του αναφορικά με την διακοπή της συνεργασίας των διαδίκων σε αρχικό στάδιο, όπως ούτε και για τον τρόπο με τον οποίο συνεργασίας των μελετητών του Έργου (βλέπε παράγραφο 2 της Γραπτής του Δήλωσης). Ο κ Παπαδόπουλος υπήρξε αντικειμενικός και δεν τοποθετήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο σε σχέση με την διαφορά που προέκυψε μεταξύ των διαδίκων και ερωτηθείς σχετικά ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τους όρους εντολής της Εναγόμενης, ούτε κατά πόσον αυτοί τηρήθηκαν από αυτήν. Ερχόμενη, τέλος, στη θέση του κ Παπαδόπουλου ως προς τα καθήκοντα και τις ευθύνες του ως επιβλέποντα αρχιτέκτονα και της Εναγόμενης ως μελετήτριας εσωτερικού χώρου, και την γενικότερη ευθύνη του κάθε μελετητή για επίβλεψη των εργασιών για τις οποίες δίνει οδηγίες, επισημαίνω ότι αυτή ταυτίζεται με τη θέση του Μ.Υ. 2 επί του ίδιου θέματος (σχετική ανάλυση θα γίνει και πι κάτω). Αποδεκτή είναι επίσης η μαρτυρία του κ XXXXX Καλαθά ο οποίος κατέθεσε στο Δικαστήριο με ευθύτητα και σαφήνεια. Ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός στη θέση του αναφορικά με τις οδηγίες που έλαβε από την Εναγόμενη σε σχέση με την τοποθέτηση των πλακακιών στον τοίχο όπου επρόκειτο να τοποθετηθεί άλλο υλικό και δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση. Αξίζει δε να τονιστεί ότι κατά την αντεξέταση του κ Καλαθά ουδεμία υποβολή έγινε σε αυτόν από τον συνήγορο υπερασπισης περί σημείωσης με μαρκαδόρο στους τοίχους, ως προωθήθηκε στα πλαίσια της μαρτυρίας της Εναγόμενης, παρόλο που τέτοια θέση είχε υποβληθεί στην Ενάγουσα. Σταθερός παρέμεινε ο μάρτυρας και επί το ότι η πρώτη και μοναδική οδηγία που του είχε δοθεί από την Εναγόμενη αφορούσε στην τοποθέτηση των πλακακιών, ενώ στη συνέχεια ενημερώθηκε περί της διακοπής της συνεργασίας των διαδίκων. Απαντώντας δε στην υποβολή του κ Κληρίδη αναφορικά με τις εργασίες που η Εναγόμενη όφειλε να εκτελέσει δυνάμει της Συμφωνίας, ο μάρτυρας ανέφερε ότι λόγω της ιδιότητας του κτηρίου ως διατηρητεό, δεν υπήρχαν περιθώρια για εκτεταμένες αλλαγές, τονίζοντας ταυτόχρονα πως κατά τον χρόνο διακοπής της συνεργασίας των διαδίκων οι εργασίες δεν είχαν προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό. Η Εναγόμενη δεν μου έκανε καλή εντύπωση και για τους λόγους που θα επεξηγηθούν αμέσως πιο κάτω η μαρτυρία της κρίνεται απορριπτέα και απορρίπτεται στον βαθμό που δεν συνάδει με την υπόλοιπη αποδεκτή μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου. Η μαρτυρία της χαρακτηριζόταν από ασάφεια και αντιφάσεις ενώ ήταν εμφανής η προσπάθεια της να διογκώσει την εργασία που εκτέλεσε στα πλαίσια της Συμφωνίας και να επιρρίψει ευθύνες στην Εναγόμενη για διάφορα ζητήματα. Σε ότι αφορά στο κεφαλαιώδες ζήτημα της απαίτησης της για εξόφληση του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 (Τεκμήριο 18), παρατηρώ καταρχήν ότι η Εναγόμενη δεν έχει δώσει στο Δικαστήριο οποιαδήποτε εξήγηση αναφορικά με τους λόγους έκδοσης του τη δεδομένη στιγμή, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη ότι οι εργασίες για τις οποίες το εξέδωσε (ή έστω κάποιες από αυτές σύμφωνα με την ίδια) δεν είχαν ακόμα εκτελεστεί. Επί τούτου σημειώνεται ότι τόσο μέσω του δικογράφου της όσο και μέσω της μαρτυρίας της η Εναγόμενη δέχεται ότι ακόμα και κατά τον τερματισμό της Συμφωνίας από την Ενάγουσα δεν είχε ολοκληρώσει το σύνολο της εργασίας που εμπίπτει στο δεύτερο στάδιο δυνάμει της Συμφωνίας. Επί τούτου παρατηρώ τα ακόλουθα: - Κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας, αποτέλεσε θέση της υπεράσπισης μέσω του συνηγόρου της Εναγόμενης ότι η τελευταία δεν προέβηκε σε τροποποίηση των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων και τοποθέτηση παραθύρων και εξωθύρων λόγω του ότι υπήρχαν συγκεκριμένες πολεοδομικές προδιαγραφές και όροι που μόνο ο αρχιτέκτονας του έργου γνώριζε και είχε την ευθύνη έναντι της πολεοδομίας. Προκύπτει, λοιπόν, το ερώτημα γιατί οι εργασίες αυτές συμπεριλήφθηκαν στη Συμφωνία και κατ' επέκταση χρεώθηκαν από την Εναγόμενη. - Παρομοίως, κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας ο κ Κληρίδης υπέβαλε ότι η Εναγόμενη δεν έκανε τις τομές του χώρου ούτε της επίπλωσης και των άλλων διακοσμητικών αντικειμένων λόγω διακοπής της μεταξύ τους επικοινωνίας και της διάρρηξης της Συμφωνίας εξ υπαιτιότητας της Ενάγουσας. - Τούτο παραδέχτηκε και η Εναγόμενη κατά την αντεξέταση της στα πλαίσια της οποίας δέχθηκε ότι δεν έγιναν τομές και δεν έγινε επιλογή κουφωμάτων ή επίπλωσης (βλέπε σημεία υπ αρ. 15 και 16 της Συμφωνίας), χωρίς, ωστόσο, να δώσει κάποια εξήγηση για τη χρέωση αυτών στα πλαίσια της οριστικής μελέτης και του τιμολογίου ημερομηνίας 28.05.2012. - Αντιπαραβάλλοντας τις πρόνοιες της Συμφωνίας σε σχέση με την Γενική Περιγραφή του Έργου και τα όσα προβάλλονται στην παράγραφο 2.5 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης της Εναγόμενης προκύπτει ότι: (i) η Εναγόμενη δέχεται ότι μέρος της εργασίας που ανέλαβε με βάση το σημείο 8 και δη σε σχέση με τις ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις δεν εκτελέστηκε, (ii) η εργασία αναφορικά με τις Τομές δεν εκτελέστηκε καθόλου, και (iii) μέρος της εργασίας που ανέλαβε ως το σημείο 11 και δη σε σχέση με την εξώθυρα και άλλα κουφώματα δεν εκτελέστηκε. Συνεπεία των πιο πάνω, κρίνω ότι η Εναγόμενη δεν έπεισε το Δικαστήριο αναφορικά με την εκτέλεση των εργασιών που περιλαμβάνονται στο τιμολόγιο ημερομηνίας 28.5.2012 και ότι δικαιούται στην πληρωμή του. Στα ίδια πλαίσια και αναφορικά με την εργασία που εκτέλεσε, παρατηρείται ότι κατά τη δια ζώσης μαρτυρία της η Εναγόμενη υποστήριξε ότι οι Μ.Ε. 2 και 3 είπαν ψέματα στο Δικαστήριο λέγοντας ότι δεν έλαβαν σχέδια από την ίδια, ενώ αμέσως μετά δέχθηκε ότι το μοναδικό σχέδιο που είχε παραδώσει στον Μ.Ε. 2 αφορούσε τη μερική τροποποίηση των αποχετευτικών. Σε ότι δε αφορά στα σχέδια Α2 που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της παρέδωσε στον Μ.Ε. 3 σε σχέση με την τοποθέτηση των πλακακιών (Τεκμήριο 19), περιορίζομαι να αναφέρω ότι αυτά δεν υποδείχθηκαν στον συγκεκριμένο μάρτυρα προκειμένου να τοποθετηθεί ανάλογα. Η θέση της Εναγόμενης ως αυτή καταγράφεται στην παράγραφο 2 της Γραπτής της Δήλωσης περί προχωρημένου σταδίου των εργασιών κατά την υπογραφή της Συμφωνίας, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και τούτο έχοντας υπόψη οτι ο ισχυρισμός των Μ.Ε. 2 και 3 επί το ότι η συνεργασία των διαδίκων διακόπηκε στο αρχικό στάδιο των εργασιών δεν αμφισβητήθηκε, ενώ τέτοια θέση δεν προωθήθηκε κατά την αντεξέταση των μαρτύρων της Ενάγουσας γενικότερα. Στα πλαίσια της προσπάθειας της να τονίσει το μέγεθος της εργασίας που εκτέλεσε και το λογικό (αν όχι χαμηλό) της αμοιβής της η Εναγόμενη προέβαλε διάφορες θέσεις τις οποίες αμέσως μετά αναίρεσε. Ενδεικτικό τούτου είναι το γεγονός ότι έκανε συνεχώς επισημάνσεις για την τοποθεσία του Έργου και δη ότι αυτό βρισκόταν στον Πύργο Τηλλυρίας, με αποτέλεσμα η μετάβαση της να είναι χρονοβόρα και δαπανηρή, ενώ όπως αργότερα δέχθηκε αντεξεταζόμενη, κατά την υπογραφή της Συμφωνίας γνώριζε την τοποθεσία του Έργου και ότι αυτό συνεπάγετο. Παρομοίως, ενώ στην παράγραφο 2.11 της Έκθεσης Υπεράσπισης υπάρχει ισχυρισμός ότι οι αναφορές σε «επιλογές» στη Συμφωνία δεν θεωρούνται εργασία που χρεώνεται στην Ενάγουσα, κατά την αντεξέτασή της δέχθηκε ότι η επιλογές υλικών αποτελούσαν αντικείμενο της Συμφωνίας. Εξετάζοντας τη μαρτυρία της Εναγόμενης εντοπίζεται διάσταση αυτής και των δικογραφημένων θέσεων της ειδικότερα εν σχέση με την ημερομηνία είσπραξης του ποσού των €2,000 ως προκαταβολή αφού σε αντίθεση με τα όσα καταγράφονται στην παράγραφο 6 της Έκθεσης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης περί πληρωμής του εν λόγω ποσού ένα μήνα μετά την υπογραφή της Συμφωνίας, αντεξεταζόμενη αποδέχτηκε την καταβολή του ποσού αυτού στις 11.1.2012. Σε ότι δε αφορά στο υπόλοιπο ποσό της προκαταβολής εκ €100, και ενώ υποστήριξε επανειλημμένα πως κατά παράβαση της Συμφωνίας η Ενάγουσα δεν εξόφλησε την προκαταβολή κατά τον προβλεπόμενο χρόνο, όπως διαφάνηκε κατά την αντεξέταση της, ουδέν έπραξε προς είσπραξη του ποσού αυτού πέραν από την έκδοση του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 όπου συμπεριλήφθηκε και το ποσό των €100. Σε σχέση με το ίδιο θέμα, παρατηρείται ότι η στάση της Εναγομένης και δη η απουσία οποιασδήποτε αντίδρασης από μέρους της έναντι της Ενάγουσας (σημ.: η επιστολή Τεκμήριο 15 απευθύνεται στον Μ.Ε.3) τόσο σε σχέση με την διακοπή της συνεργασίας όσο και σε σχέση με την πληρωμή του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 εγείρει εύλογα ερωτηματικά ως προς τη γνησιότητα των θέσεων της και γενικότερο ξενίζει το Δικαστήριο. Ασυνέπεια μεταξύ της μαρτυρίας της Ενάγουσας και των δικογραφημένων θέσεων της εντοπίζεται και σε σχέση με το ζήτημα της καθυστέρησης των εργασιών, αφού ενω στην Έκθεση Υπεράσπισης της η Εναγόμενη επιρρίπτει ξεκάθαρα ευθύνη στην Ενάγουσα, αντεξεταζόμενη ανέφερε πως «δεν θυμόταν ποιος από τους δυο (ήτοι η Ενάγουσα ή ο εργολάβος) δημιούργησε αυτή την καθυστέρηση». Σε σχέση με το ίδιο θέμα, ήτοι των καθυστερήσεων, σημειώνεται περαιτέρω ότι κληθείσα κατά την αντεξέταση να καθορίσει τα προσχέδια τα οποία καθυστέρησε να εγκρίνει η Ενάγουσα (ως η παράγραφος 2.8 της Έκθεσης Υπεράσπισης), η Εναγόμενη αδυνατούσε να το πράξει. Αναφορικά με το θέμα των οδηγιών για τοποθέτηση των πλακακιών στον τοίχο όπου επρόκειτο να τοποθετηθεί άλλο υλικό, το Δικαστήριο δεν διατηρεί οποιαδήποτε αμφιβολία ότι η Εναγόμενη δεν είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια επικαλούμενη σαφείς και ρητές προς τούτο οδηγίες. Η παράκληση της προς τον εργολάβο ώστε να μην αναφερθεί οτιδήποτε στην Ενάγουσα για το λάθος που έγινε και η απουσία οποιασδήποτε αντίδρασης από μέρους της έναντι του εργολάβου για την τοποθέτηση των πλακακιών χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της (ως η δική της θέση) δεικνύουν ακριβώς ότι η ίδια γνώριζε ότι ευθυνόταν για το λάθος που είχε συμβεί. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι κάποιες από τις θέσεις που προβλήθηκαν από την Εναγόμενη κατά τη μαρτυρία της (βλέπε παραγράφους 8 (ως προς το ότι η Ενάγουσα δεν ήταν ικανοποιημένη από το αποτέλεσμα του αρχιτέκτονα) και 9 της Γραπτής Δήλωσης - Έγγραφο Δ), δεν είχαν υποβληθεί στους μάρτυρες της Ενάγουσας με τρόπο ώστε να μην χρήζουν οποιασδήποτε αξιολόγησης ή περαιτέρω συζήτησης. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, λοιπόν, η μαρτυρία της Εναγόμενης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Ο κ XXXXX Οικονομίδης κλήθηκε από την πλευρά της υπεράσπισης ώστε με δεδομένη την πείρα και τις γνώσεις του στον τομέα της αρχιτεκτονικής να καθοδηγήσει το Δικαστήριο προσδιορίζοντας τους ρόλους του ιδιοκτήτη, αρχιτέκτονα, εργολάβου και υπόλοιπων μετελετητών ενός οικοδομικού έργου. Στην ουσία ο μάρτυρας κλήθηκε υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα λόγω της εμπλοκής του στο συγκεκριμένο τομέα για πάρα πολλά χρόνια. Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλέπε Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στις σελίδες 580-586). Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (Σιακόλα ν. Αστυνομίας Π.Ε 53/11 24.1.13). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (Κυριάκου ν. Γρίβα
(2002)1 Α.Α.Δ 825). Τόσο η εμπειρία όσο και οι γνώσεις αλλά και η εμπλοκή του κ Οικονομίδη ως αρχιτέκονας σε σωρεία οικοδομικών έργων δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης από την πλευρά του κ Μιχαήλ. Την ίδια στιγμή, κρίνεται ορθό να σημειωθεί πως ούτε και οι θέσεις του μάρτυρα έτυχαν αμφισβήτησης κατά την αντεξέταση του, η οποία στην ουσία περιορίστηκε σε διευκρινιστικού τύπου ερωτήσεις (βλέπε επίσης σελίδα 23 της γραπτής αγόρευσης του κ Μιχαήλ). Η μαρτυρία του κ Οικονομίδη ως προς τους ρόλους των διαφόρων μελετητών του έργου, του ιδιοκτήτη και εργολάβου αυτού ήταν σαφής και σε κάθε περίπτωση βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με την μαρτυρία του Μ.Ε. 2 επί του θέματος. Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι και οι δυο μάρτυρες (ήτοι τόσο ο Μ.Ε. 2 όσο και ο Μ.Υ. 2) συμφωνούν επί το ότι ο αρχιτέκτονας ενός οικοδομικού έργου έχει την ευθύνη για την επίβλεψη των εργασιών, της προόδου των εργασιών, της έκδοσης οδηγιών και πιστοποιητικών συμπλήρωσης, πλην, όμως, ο κάθε μελετητής έχει την ευθύνη της επίβλεψης και του συντονισμού της εργασίας που ο ίδιος ανέλαβε. Το δε μέρος της μαρτυρίας του Μ.Υ. 2 που αφορούσε στη διάκριση των όρων της επίβλεψης και της επιστασίας από μέρους κάποιου μελετητή, δεν αμφισβητήθηκε από τον κ Μιχαήλ ο οποίος και δεν αντεξέτασε τον μάρτυρα επί τούτου. Θα πρέπει, βέβαια, να σημειωθεί ότι η μαρτυρία του κ Οικονομίδη δεν είναι ιδιαίτερα βοηθητική προς το Δικαστήριο αφού στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης όπου το ερώτημα που τίθεται (ως αναλύεται πιο κάτω) είναι κατά πόσον η Εναγόμενη έδωσε στον εργολάβο τις ορθές οδηγίες και όχι κατά πόσον επέβλεψε τις εργασίες του ή είχε την ευθύνη να το πράξει. Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω και έχοντας υπόψη την πολύ καλή εντύπωση που απεκόμισα για το πρόσωπο του κ Οικονομίδη, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Ευρήματα του Δικαστηρίου: Με δεδομένη την αποδοχή της μαρτυρίας των Μ.Ε.1, 2 και 3 και του Μ.Υ.2, το Δικαστήριο εξάγει ανάλογα ευρήματα. Ευρήματα αποτελούν και τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα τα οποία συνοψίζονται στην εισαγωγή πιο πάνω και δεν χρειάζεται να επαναληφθούν. Ειδικότερα και χωρίς περιορισμό, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι στα πλαίσια των υποχρεώσεων της με βάση τη Συμφωνία η Εναγόμενη ετοίμασε διάφορα προσχέδια, αποτύπωσε το υφιστάμενο αρχιτεκτονικό σχέδιο σε μορφή CAD, επιβεβαίωσε τις διαστάσεις επί τόπου, βοήθησε την Ενάγουσα στην επιλογή δαπέδου, κεραμικών και ειδών υγιεινής, προέβηκε σε μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων και βοήθησε την Ενάγουσα με την επιλογή φωτιστικών. Αναφορικά με την τοποθέτηση των κεραμικών από τον εργολάβο (Μ.Ε.3), η Εναγομένη είχε υποδείξει σε αυτόν τον χώρο όπου θα τοποθετείτο ψηφίδα και όπως του ανέφερε στον υπόλοιπο χώρο επρόκειτο να τοποθετηθούν κεραμικά. Η σχετική υπόδειξη έγινε κάποιες ημέρες προτού γίνει η τοποθέτηση των κεραμικών. Προτού ξεκινήσει η τοποθέτηση των κεραμικών ο εργολάβος ενημέρωσε σχετικά την Ενάγουσα η οποία με τη σειρά της ζήτησε από την Εναγομένη να μεταβεί επί τόπου, παράκληση την οποία δεν εισάκουσε αφού αρνήθηκε να επισκεφθεί το Έργο. Κατά τη διάρκεια της τοποθέτησης των κεραμικών διαπιστώθηκε έλλειμμα από τον εργολάβο ο οποίος επικοινώνησε περί τούτου με την Εναγομένη. Τότε έγινε αντιληπτό ότι οι οδηγίες που δόθηκαν από την Εναγόμενη στον εργολάβο ήταν λανθασμένες αφού του υπέδειξε να τοποθετήσει κεραμικά σε χώρο όπου επρόκειτο να τοποθετηθεί καθρεφτάκι και wallpaper. Ακολούθως η Εναγόμενη ζήτησε από τον εργολάβο να μην αναφέρει οτιδήποτε στην Ενάγουσα μέχρις ώτου η ίδια επισκεφθεί το μέρος και αξιολογήσει την κατάσταση. Στα πλαίσια της συνάντησης που είχαν στις 22.6.2012, η Εναγόμενη ενημέρωσε την Ενάγουσα περί ελλείμματος στα κεραμικά, ενώ σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε αργότερα με τον εργολάβος, αυτός ενημέρωσε την Ενάγουσα αναφορικά με τις λανθασμένες οδηγίες και την έκταση του προβλήματος. Όταν δε η Ενάγουσα συζήτησε το θέμα με την Εναγόμενη αυτή παραδέχθηκε ότι έφερε ευθύνη για το λάθος. Συνέπεια των πιο πάνω, η Ενάγουσα απέστειλε στην Ενάγουσα επιστολή στις 29.6.2012 μέσω της πληρεξούσιου αντιπροσώπου της κας XXXXX Χαραλαμπίδου (Τεκμήριο 3). Εκτότε ουδεμία επικοινωνία υπήρξε μεταξύ των διαδίκων, η δε Ενάγουσα δεν προέβηκε σε πληρωμή του τιμολογίου ημερομηνίας 28.5.2012 (Τεκμήριο 18) ενόψει της διαπίστωσής της περί μη εκτέλεσης οποιωνδήποτε εργασιών από την Εναγομένη πέραν των όσων καταγράφονται αμέσως πιο πάνω. Η Εναγόμενη παράγγειλε κεραμικά αξίας €791,50 (ποσό το οποίο πλήρωσε σύμφωνα με το Τεκμήριο 5) προκειμένου να ολοκληρώσει τις εργασίες με βάση τα σχέδια αφού η αφαίρεση των κεραμικών που είχαν τοποθετηθεί εκ λάθους κρίθηκε οικονομικά ασύμφορη. Με την διακοπή της συνεργασίας της με την Εναγομένη, η Ενάγουσα διόρισε νέο μελετητή εσωτερικού χώρου, ήτοι τον κ. XXXXX Μιχαηλούδη, στον οποίο και κατέβαλε το ποσό των €3,500 (βλέπε Τεκμήριο 6) για τις εργασίες του. Νομική Πτυχή Παράβαση της Συμφωνίας Αποτελεί θέση της Ενάγουσας ότι η Εναγόμενη παραβίασε τις πρόνοιες της Συμφωνίας με τον τρόπο που περιγράφεται στην Έκθεση Απαίτησης. Συνεπώς, σχετικές με τα εγειρόμενα στην υπόθεση ζητήματα είναι οι διατάξεις του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149. Σε περίπτωση ουσιώδους παράβασης ή παράβασης ουσιώδους όρου, το αθώο μέρος έχει την επιλογή είτε να τερματίσει τη σύμβαση και να αξιώσει αποζημιώσεις είτε να συνεχίσει με τη σύμβαση και απλώς να διεκδικήσει αποζημιώσεις. Σε περίπτωση δε που το αθώο μέρος εξασκήσει το δικαίωμα να τερματίσει τη σύμβαση, η σύμβαση τερματίζεται από το χρονικό σημείο εξάσκησης του δικαιώματος και όχι αναδρομικά και δημιουργείται αξίωση για αποζημιώσεις για την ζημιά που υπέστηκε το αναίτιο μέρος συνεπεία της συγκεκριμένης παράβασης που οδήγησε στην ακύρωση της συμφωνίας (βλέπε Κωμοδρόμου ν. A. Th. Shikkis Motors Ltd κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 481, Καλησπέρας ν. Δρυάδη κ.α.
(1998)1 Α.Α.Δ. 867 και Δρυάδης κ.α. ν. Καλησπέρα
(1998)1 Α.Α.Δ. 881). Οι αρχές που διέπουν τον καθορισμό των αποζημιώσεων για τη διάρρηξη μια συμφωνίας περιέχονται στο άρθρο 73
(1)του περί Συμβάσεων Νόμου Κεφ.149 το οποίο ρυθμίζει τόσο το δικαίωμα για αποζημιώσεις όσο και το ύψος των αποζημιώσεων και έχει ως εξής: «
(1)Σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης, ο συμβαλλόμενος που ζημιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωμα αποζημίωσης από τον υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο, για τη ζημιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης. Καμιά αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.
(2)Το πρόσωπο το οποίο ζημιώνεται από τη μη εκπλήρωση υποχρέωσης που προσομοιάζει με τις συμβατικές, δικαιούται να λάβει από τον υπαίτιο την ίδια αποζημίωση, ωσάν να επρόκειτο για παράβαση σύμβασης.
(3)Κατά τον υπολογισμό της απώλειας ή της ζημιάς που προέκυψε από την παράβαση της σύμβασης, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα μέσα τα οποία υπήρχαν για θεραπεία της δυσχέρειας η οποία προκλήθηκε συνεπεία της μη εκτέλεσης της σύμβασης.». Όπως τονίσθηκε στην υπόθεση Saab and Another v. The Holy Monastery of Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499 στις σελίδες 519-520: «Section 73 aims to reproduce the common law rules on damages for breach of contract, as they crystallized and were fashioned in the case of Hadley v. Baxendale [1843-60] All E.R. Rep. 461. (See Marcou v. Michael, 19 C.L.R. 282). A similar view was taken of the corresponding provisions of the Indian Contract Law, that is that they reproduced the rules of the common law on damages. (See Pollock And Mulla, 9th ed., p. 529 et seq.). The question of damages, its juridical and practical implications, were the subject of discussion in numerous English cases during the last decade. Reinstatement lies at the core of the rules regulating the assessment of compensation for breach of contract. Damages aim to restore the party to the position he would be but for the breach. This is normally accomplished by awarding damages reasonably foreseeable at the time of execution of the agreement, as likely to arise upon breach. (See Heron II [1967] 3 ALL E.R. 686 (H.L.); Soleada S.A. v. Hamoor Tanker Corporation Inc. [1981] 1 ALL E.R. 836 (C.A.)). Foreseeability in turn, depends on actual knowledge and reasonable forecast of what is likely to happen in a given eventuality. So, the plaintiff is normally entitled to recover damage that is objectively foreseeable, and in the face of special knowledge he may, in addition, recover what is thereby subjectively foreseeable." Με βάση δε τα όσα έχουν λεχθεί στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αχιλλέως κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. 1058, στα πλαίσια καθορισμού των αποζημιώσεων, αυτό που καλείται το Δικαστήριο είναι την αποκατάσταση του αναίτιου μέρους στη θέση που θα βρισκόταν αν δεν μεσολαβούσε η παράβαση της συμφωνίας κατά τον χρόνο της διάρρηξης της, με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι οι αποζημιώσεις είναι δίκαιες μεταξύ του υπαίτιου και του αναίτιου μέρους. Ο σκοπός της αποκατάστασης, είναι η τοποθέτηση του αθώου μέρους στη θέση που θα απολάμβανε αν η συμφωνία εφαρμοζόταν (βλ. επίσης McGrecor on Damages, 14η έκδοση, παράγραφοι 10-11, ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.α. ν. Τρυφωνίδου
(1996)1 Α.Α.Δ. 679 και Δρυάδης κ.ά. ν. Καλησπέρα (πιο πάνω)). Εάν, μάλιστα, ο ενάγοντας δεν υπέστηκε τέτοια ζημιά ή απώλεια και εγείρει αγωγή για παράβαση σύμβασης, δεν δικαιούται τίποτε περισσότερο από ονομαστική αποζημίωση, ακόμη και στην περίπτωση όπου ο εναγόμενος έχει κερδίσει από την παράβασή του. Αναφορικά με το βάρος απόδειξης σε υποθέσεις με βάση αγωγής την παράβαση σύμβασης στην υπόθεση Ανδρέας Μιχαηλίδης ν. Ανδρέα Δημοσθένους Κακουλλή και άλλων
(1992)1 Α.Α.Δ 674 το Ανώτατο Δικαστήριο υπέδειξε ότι είναι πρωτίστως καθήκον του ενάγοντα να ικανοποιήσει το Δικαστήριο με αξιόπιστη μαρτυρία για τη βασιμότητα της απαίτησης του και όχι του εναγομένου να την αντικρούσει. Με δεδομένο ότι σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση της οικονομικής ζημιάς και απώλειας που υπέστηκε το αθώο μέρος και εφόσον στον χώρο των συμβάσεων η απώλεια του αθώου μέρους είναι το τι στερήθηκε ή έχασε με τη μη εκπλήρωση της επίδικης σύμβασης, δεν επιδικάζονται τιμωρητικές αποζημιώσεις (βλέπε Ερωτοκρίτου ν. Θεοδώρου
(1997)1 Α.Α.Δ. 1800 και Σύγγραμμα Π. Πολυβίου, Το Δίκαιο των Συμβάσεων, Τόμος Β, σελίδες 733-736). Επομένως, ακόμα και εάν η ανταπαίτηση της Εναγομένης επιτύχει, δεν θα δικαιούται σε τιμωρητικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις. Αμέλεια Όπως ήδη επισημαίνεται και πιο πάνω, η αγωγή της Ενάγουσας βασίζεται και στο αστικό αδίκημα της αμέλειας. Το άρθρο 51
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, ως έχει μέχρι σήμερα τροποποιηθεί έχει ως εξής: «51. Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε Λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό σννετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Λόγω του ότι στην προκειμένη περίπτωση η ζημιά που κατ' ισχυρισμό προκλήθηκε στην Ενάγουσα προέκυψε κατά την εκτέλεση του επαγγέλματος της Εναγόμενης και αφορούσε υπηρεσία που εμπίπτει στην άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων τους, εφαρμόζεται το άρθρο 51
(2)(ε) που διαλαμβάνει τα ακόλουθα: «
(2)Υποχρέωση, να μην επιδεικνύεται αμέλεια υφίσταται στις πιο κάτω περιπτώσεις, δηλαδή- (ε) Πρόσωπο που ασκεί με αμοιβή ή άλλως πως επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχολία ή παρέχει υπηρεσίες σε άλλο πρόσωπο υπέχει τέτοια υποχρέωση έναντι κάθε προσώπου, επί του οποίου ή επί της ιδιοκτησίας του οποίου ασκεί το επάγγελμα, επιτήδευμα ή ασχολία ή προς στον οποίο παρέχει την υπηρεσία.» Ερμηνεία των προνοιών του άρθρου 51 του Κεφ. 148, δόθηκε στην υπόθεση Στρατμαρκο Λτδ ν Πέτρος Μιχαήλ
(1989)1 Α.Α.Δ. 453, στην οποία αναφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Νόμου περί Αστικών Αδικημάτων που στην ουσία κωδικοποιεί τις αρχές του Κοινού Δικαίου στον κλάδο αυτό, παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενήργησε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του "μέσου συνετού ανθρώπου" και του "πλησίον" διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας της οποίας όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια τον καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα». Σε ότι αφορά το βάρος απόδειξης σε υποθέσεις κατ' ισχυρισμό ισχυριζόμενης αμέλειας, στην υπόθεση Σοφοκλέους ν Καλογήρου
(1997)1 Α.Α.Δ. 369, αναφέρθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο τα ακόλουθα στη σελίδα 374: «Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγοντας. Στο σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence, 8η έκδοση, παρ. 5-22, το ζήτημα του βάρους απόδειξης τίθεται ως πιο κάτω: "Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγοντας, ο οποίος ισχυρίζεται αμέλεια, να αποδείξει το κάθε ένα από τα συστατικά στοιχεία του αστικού αδικήματος. Εναπόκειται επομένως στον ενάγοντα να δώσει μαρτνρία περί των γεγονότων επί των οποίων βασίζει την αξίωση του για αποζημιώσεις. Η μαρτυρία του πρέπει να αποτελείται από γεγονότα είτε αποδειχθέντα ή αποδεκτά, και μετά την συμπλήρωση της εγείρονται δύο ζητήματα:
(1)Κατά πόσο με βάση εκείνη τη μαρτυρία μπορεί εύλογα να σνναχθεί αμέλεια, και
(2)Κατά πόσο, υποθέτοντας ότι μπορεί εύλογα να συναχθεί, πράγματι συνάγεται αμέλεια"». Αναφορά, τέλος, αξίζει να γίνει στην υπόθεση Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν Λουκά
(2003)1 Α.Α.Δ 447, όπου επιβεβαιώθηκε η αρχή, ότι, ο ενάγων θα πρέπει να αποδείξει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της αμέλειας του εναγόμενου και των ζημιών που έχει υποστεί. Ο ζημιωθείς θα πρέπει να αποδείξει με θετικό τρόπο ότι η ζημιά ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας του εναγομένου. Η αιτιώδης συνάφεια είναι θέμα πραγματικό που θα πρέπει να αποφασίζεται, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κατά τη δίκη. Συμπεράσματα και Κατάληξη του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το αν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη εμαρτυρια με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το εφαρμοζόμενο βάρος απόδειξης. Το επίπεδο απόδειξης είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)A.A.Δ. 1858 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Εξετάζοντας, λοιπόν, κατά πόσον η Ενάγουσα έχει αποδείξει την απαίτηση της παρατηρώ τα ακόλουθα: Όπως προκύπτει από την Έκθεση Απαίτησης, η Ενάγουσα αποδίδει στην Εναγόμενη τα ακόλουθα λάθη και/ή παραλείψεις και/ή αμέλεια: Η Εναγόμενη δεν εκτέλεσε τις εργασίες που ανέλαβε δυνάμει της Συμφωνίας και προχώρησε μόνο στην αποτύπωση του υφιστάμενου αρχιτεκτονικού σχεδίου σε μορφή CAD, σε επιβεβαίωση διαστάσεων επί τόπου, στην επιλογή των ειδών υγιεινής καθώς και σε μερική τροποποίηση των αποχετευτικών εγκαταστάσεων. Κατά παράβαση των συμφωνηθέντων σχεδίων τοποθετήθηκαν πλακάκια σε τοίχο και/ή σε μέρος του κτιρίου όπου θα έπρεπε να είχε τοποθετηθεί καθρέφτης και διακοσμητική κόλλα σε τοίχο (wall paper). Κατά παράβαση των συμφωνηθέντων η Εναγόμενη παράγγειλε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες κεραμικών για επένδυση της εσωτερικής σκάλας με αποτέλεσμα να παραμείνει πλεόνασμα, το οποίο επιβαρύνθηκε η Ενάγουσα. 'Εχοντας υπόψη τη μαρτυρία που έγινε αποδεκτή ως προσδιορίζεται αναλυτικά πιο πάνω παρατηρώ τα ακόλουθα: Σε σχέση με το στοιχείο υπό
(1)πιο πάνω, σχετικά είναι τα ευρήματα του Δικαστηρίου ως προς την εργασία που εκτέλεσε η Εναγόμενη. Κρίνω, ωστόσο, ότι στην απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στη Συμφωνία ως προς τον χρόνο εντός του οποίου θα έπρεπε να παρασχεθούν οι συγκεκριμένες υπηρεσίες, σε συνδυασμό με το ότι η Ενάγουσα δεν ισχυρίζεται ότι υπέστηκε οποιαδήποτε ζημιά εξαιτίας της μη εκτέλεσης των υπόλοιπων εργασιών από την Εναγόμενη, έστω εντός ευλόγου χρόνου, η τελευταία δεν δικαιούται οποιοδήποτε ποσό. Εξετάζοντας το στοιχείο υπό
(2)πιο πάνω, με δεδομένα τα ευρήματα του Δικαστηρίου, κρίνω ότι κατά παράβαση των υποχρεώσεων της δυνάμει της Συμφωνίας και αμελώς η Εναγομένη παρέλειψε να δώσει στον εργολάβο τις ορθές οδηγίες σε σχέση με την τοποθέτηση των πλακακιών, με αποτέλεσμα αυτός να τοποθετήσει πλακάκια σε μέρος όπου θα έπρεπε να τοποθετηθεί καθρέφτης και διακοσμητική κόλλα στον τοίχο. Στο σημείο αυτό κρίνω ορθό να τονίσω ότι από την πλευρά της υπεράσπισης δεν αμφισβητείται ότι: Ο εργολάβος τοποθέτησε κεραμικό σε χώρο όπου σύμφωνα με τα σχέδια επρόκειτο να τοποθετηθεί άλλο υλικό. Οι οδηγίες για την τοποθέτηση των υλικών στον τοίχο επρόκειτο να δοθούν από την Εναγομένη στα πλαίσια των υποχρεώσεων της με βάση τους όρους της Συμφωνίας και δη των εργασιών που ανέλαβε. Η Εναγόμενη δεν επέβλεψε τις εργασίες του εργολάβου αναφορικά με την τοποθέτηση πλακακιών. Η αφαίρεση των πλακακιών που είχαν τοποθετηθεί εκ λάθους ήταν οικονομικά ασύμφορη. Επομένως, στη βάση των πιο πάνω, το μοναδικό ζήτημα που θα πρέπει να κριθεί από το Δικαστήριο είναι ποιος ευθύνεται για την λανθασμένη τοποθέτηση πλακακιών. Το θέμα της επίβλεψης (αν και τελικά αποτελεί κοινό έδαφος ότι υποχρέωση για την επίβλεψη των εργασιών του εργολάβου για τις εργασίες που ανέλαβε η Εναγόμενη είχε η τελευταία) δεν υπέχει οποιαδήποτε σημασία υπό τις περιστάσεις. Όπως έχει ήδη αναφερθεί πιο πάνω, ο μεν εργολάβος (Μ.Ε. 3) ισχυρίζεται ότι η Εναγόμενη του έδωσε οδηγίες τοποθέτησης πλακακιών στο συγκεκριμένο χώρο, η δε Εναγόμενη αρνείται κάτι τέτοιο ισχυριζόμενη ότι οι οδηγίες της ήταν σαφέστατες. Το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί τη μαρτυρία των Μ.Ε. 1, 2 και 3 και έχει απορρίψει αυτήν της Εναγόμενης. Σύμφωνα δε με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, η Εναγόμενη δεν έδωσε στον εργολάβο τις ορθές οδηγίες αναφορικά με την συγκεκριμένη εργασία με αποτέλεσμα να τοποθετηθούν πλακάκια σε μέρος του τοίχου όπου επρόκειτο να τοποθετηθεί άλλο υλικό. Η συγκεκριμένη παράλειψη της Εναγόμενης συνιστά παράβαση ουσιώδους όρου της Συμφωνίας και ταυτόχρονα παράβαση του καθήκοντος επιμέλειεας που όφειλε στην Ενάγουσα ως επαγγελματίας με τρόπο ώστε η Ενάγουσα να δικαιούτο να προβεί σε τερματισμό της Συμφωνίας (ως έπραξε) και να αξιώνει αποζημιώσεις. Εφαρμόζοντας δε τις αρχές που διέπουν το θέμα της αποζημίωσης προκειμένου να προσδιοριστεί η ζημιά που υπέστηκε η Ενάγουσα συνεπεία των πιο πάνω και αυτή να αποκατασταθεί, κρίνω ότι δικαιολογείται η έκδοση απόφασης υπέρ της και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των €791,50 ως η αξία των πλακακιών που αναγκάστηκε να αγοράσει ώστε να καλύψει το έλλειμμα που δημιουργήθηκε από την λανθασμένη τοποθέτηση. Να σημειωθεί ότι η Ενάγουσα προσκόμισε ενώπιον του Δικαστηρίου το σχετικό τιμολόγιο και απόδειξη είσπραξης από την εταιρεία Γεβο Λτδ ημερομηνίας 26.6.2012, στοιχεία που ικανοποιούν το Δικαστήριο. Οι δε θέσεις της Εναγόμενης στο τελευταίο μέρος της παραγράφου 17 της Γραπτής της Δήλωσης (Έγγραφο Δ), περί εμβαδού 6.68 τ.μ. και όχι 22.55 τ.μ. της επιφάνειας όπου έγινε λανθασμένη τοποθέτηση, παρέμειναν στη σφαίρα της αοριστίας και γενικότητας με αποτέλεσμα να μην μπορεί να προσδοθεί σε αυτές ιδιαίτερη βαρύτητα, πέραν του δεδομένου της απόρριψης της μαρτυρίας της. Αναφορικά με το στοιχείο υπ. αρ.
(3)επαναλαμβάνεται ότι από την πλευρά της Ενάγουσας δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε σαφής και/ή συγκεκριμένη μαρτυρία αφενός σε σχέση με το γεγονός της παραγγελίας υλικών από την Εναγόμενη εκ μέρους της αφετέρου σε σχέση με τα υλικά που παραγγέλθηκαν, την ποσότητα αυτών, την ποσότητα που απαιτείτο και την ποσότητα και αξία που παρέμεινε ως πλεόνασμα. Ως εκ τούτου, με δεδομένη τη γενική και αόριστη τοποθέτηση της Ενάγουσας επί του ζητήματος αυτού και στην απουσία οποιωνδήποτε εγγράφων που να υποστηρίζουν και/ή επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό αυτό, κρίνω ότι η Ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει τη συγκεκριμένη θέση της (ως προς την αναγκαιότητα αυστηρής απόδειξης των ειδικών ζημιών σχετικές είναι μεταξύ άλλων οι υποθέσεις Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 A.A.Δ. 65, Kakoullou v. Kakoulli
(1985)1 Α.Α.Δ. 355 και Κούνουνα κ.ά ν. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 2126). Επομένως, η αγωγή επιτυγχάνει και δικαιολογείται η έκδοση απόφασης ως πιο πάνω. Ερχόμενη, τώρα, στην Ανταπαίτηση της Εναγόμενης κρίνω ότι με δεδομένη την απόρριψη της μαρτυρίας της για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω, ελλείπει το πραγματικό υπόβαθρο επί του οποίου το Δικαστήριο θα μπορούσε να καταλήξει περί οφειλής της Ενάγουσας προς την Εναγόμενη ποσού €2,400 για την οριστική μελέτη. Αντίθετα, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου η Εναγόμενη προσέφερε τις εργασίες που καταγράφονται και τίποτε περισσότερο. Σε αυτή τη βάση, λοιπόν, δεν έχει αποδειχθεί ότι η Εναγόμενη δικαιούται οποιοδήποτε ποσό πέραν του ποσού των €2,000 που έχει εισπράξει στις 11.1.2012. Σε σχέση με το ποσό των €100 το οποίο η Εναγόμενη απαιτεί ως μέρος του ποσού που οφειλόταν για το πρώτο στάδιο και δεν είχε καταβληθεί στις 11.1.2012, κρίνω ότι η Εναγόμενη δεν το δικαιούται έχοντας υπόψη ότι:
(1)σύμφωνα με την Ενάγουσα οι όροι πληρωμής της αμοιβής με βάση τη Συμφωνία τροποποιήθηκαν από τα μέρη ώστε οι τρεις δόσεις να αφορούν το ποσό των €2,000 η κάθε μια
(2)το πρώτο στάδιο της Συμφωνίας δεν αφορούσε προκαταβολή αλλά πληρωμή για προμελέτη με την ετοιμασία προσχεδίων (κατόψεις λύσεων προς επιλογή και τελειοποίηση), που δεν αποδείχθηκε ότι έγινε εξ' ολοκλήρου. Ως εκ των πιο πάνω, η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης για το ποσό των €791,50 με νόμιμο τόκο επ' αυτού από 20.7.2012 μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από τον Δικαστήριο. Η Ανταπαίτηση απορρίπτεται επίσης με έξοδα υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από τον Δικαστήριο. Ενόψει, ωστόσο, της συνεκδίκασης της απαίτησης και της ανταπαίτησης μόνο ένα σετ εξόδων επιδικάζεται. (Υπ.) Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.