← Κύπρος

Γαβριηλίδου ν. Pantelides Bros Construction Ltd, Αρ. Αγωγής: 784/2012, 26/6/2018

Γαβριηλίδου ν. Pantelides Bros Construction Ltd, Αρ. Αγωγής: 784/2012, 26/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A388 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Φούλια, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 784/2012 Μεταξύ: XXXXX Γαβριηλίδου Ενάγουσας και Pantelides Bros Construction Ltd Εναγομένης Ημερομηνία: 26.6.2018 Για Ενάγουσα: κ. Λουκής Γ. Λουκαΐδης Για Εναγόμενη: κα Μαρία Λαζαρή ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι στις 20.11.2011 ενώ περπατούσε στην οδό Προδρόμου στη Λευκωσία σκόνταψε στην οριζόντια επέκταση η οποία στηρίζει ως βάση κινητό κάγκελο που ήταν τοποθετημένο από την εναγόμενη στον εν λόγω δρόμο και έπεσε απότομα με αποτέλεσμα να υποστεί τραύματα και να σχιστούν τα ρούχα που φορούσε. Είναι η θέση της ενάγουσας ότι το εν λόγω ατύχημα ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας της εναγόμενης εταιρείας η οποία διεξήγαγε εργασίες στην ως άνω οδό και για το λόγο αυτό καταχώρησε την παρούσα αγωγή με την οποία αξιώνει εναντίον της Γενικές και Ειδικές αποζημιώσεις. Η εναγόμενη εταιρεία αρνείται ότι επεσυνέβη το κατ' ισχυρισμό ατύχημα και ότι φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για την πρόκλησή του και ζητά απόρριψη της εναντίον της αγωγής. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης η ενάγουσα σε κάθε ουσιώδη για την παρούσα αγωγή χρόνο ήταν ηλικίας 65 ετών, υγιής και αρτιμελής. Η εναγόμενη είναι εγγεγραμμένη εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και στις 20.11.2011 διεξήγαγε εργασίες επιδιόρθωσης/βελτίωσης της οδού Προδρόμου, πλησίον της κλινικής Ευαγγελίστρια και είχε τον έλεγχο των σχετικών εργασιών. Στις 20.11.2011 και ώρα 12:45 το μεσημέρι η ενάγουσα περπατούσε στην οδό Προδρόμου και σκόνταψε στην οριζόντια επέκταση η οποία στηρίζει ως βάση κινητό κάγκελο που ήταν τοποθετημένο από την εναγόμενη σε σχέση με τις πιο πάνω εργασίες που διεξήγαγε στον εν λόγω δρόμο και έπεσε απότομα με αποτέλεσμα να υποστεί τραύματα στο πρόσωπο και τα γόνατα και να σκιστούν τα ρούχα τα οποία φορούσε. Ισχυρίζεται ότι το εν λόγω ατύχημα ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας την οποία επέδειξε η εναγόμενη. Ως λεπτομέρειες αμέλειας της εναγόμενης επικαλείται τις εξής: (α) ότι είχε τοποθετήσει το εν λόγω κινητό κάγκελο με την επέκταση της βάσης με τέτοιο τρόπο στον δρόμο που δεν μπορούσε να προβλέψει οιοσδήποτε πεζός, (β) δεν είχε τοποθετήσει οποιαδήποτε ειδοποίηση προς τους πεζούς σχετικά με το εν λόγω κάγκελο και τη βάση του και γενικά για τον συνεπαγόμενο κίνδυνο να σκοντάψει πεζός που χρησιμοποιούσε τον εν λόγω δρόμο και (γ) γενικά παρέλειψε να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα και προφυλάξεις που επιβάλλει η νομοθεσία και η υποχρέωση προστασίας των πεζών από τις εργασίες της στον εν λόγω δρόμο, έτσι ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος να σκοντάψει πεζός όπως έτυχε στην ενάγουσα. Αναφορικά με τις σωματικές βλάβες ισχυρίζεται ότι υπέστη εκδορές και μώλωπες στη μύτη, το άνω χείλος και σε άλλες περιοχές του προσώπου και στην περιοχή της επιγονατίδας. Υπήρξε αιμορραγία από τα τραύματα, το πρόσωπό της είχε παραμορφωθεί και προκάλεσε στην ενάγουσα σωματικό πόνο και ψυχική οδύνη ιδιαίτερα από αισθητική πλευρά. Ισχυρίζεται τέλος ότι υπέστη ζημιά €300,00 στα ρούχα που φορούσε και για το λόγο αυτό αξιοί από την εναγόμενη εταιρεία Γενικές Αποζημιώσεις, το ποσό των €300,00 ως Ειδικές Αποζημιώσεις, νόμιμο τόκο και έξοδα πλέον Φ.Π.Α. Η εναγόμενη με την υπεράσπισή της παραδέχεται ότι είναι εγγεγραμμένη εταιρεία και ότι διεξάγει εργασίες ως εργοληπτική επιχείρηση. Παραδέχεται επίσης ότι στις 20.11.2011 διεξήγαγε εργασίες επιδιόρθωσης/βελτίωσης της οδού Προδρόμου πλησίον της κλινικής Ευαγγελίστρια και είχε τον έλεγχο των σχετικών εργασιών. Αρνείται τους ισχυρισμούς της ενάγουσας ότι στις 20.11.2011 εκείνη σκόνταψε σε κινητό κάγκελο και/ή ότι έπεσε απότομα και/ή ότι υπέστη οποιαδήποτε τραύματα και/ή ότι σκίστηκαν τα ρούχα της αφού το εν λόγω ατύχημα δεν έγινε αντιληπτό από οποιοδήποτε πρόσωπο παρόλο που τη συγκεκριμένη ημέρα και ώρα εργοδοτούμενοί της εκτελούσαν εργασίες στο συγκεκριμένο σημείο. Ισχυρίζεται επίσης ότι κατά τη διεξαγωγή των πιο πάνω εργασιών της και προς τον σκοπό προστασίας του κοινού χρησιμοποιούσε και/ή τοποθετούσε κινητά κάγκελα στα σημεία που διεξάγονταν οι εργασίες επιδιόρθωσης/βελτίωσης του δρόμου. Επιπλέον ισχυρίζεται ότι κάθε ένα από τα εν λόγω κάγκελα είχε μήκος 3μ. και ύψος 1.10μ. και ότι στις δύο πλευρές κάθε κάγκελου υπήρχε στο κάτω μέρος κάθε πλευράς, οριζόντια επέκταση συνολικού μήκους 12εκ. (6εκ. στο δεξί και 6εκ. στο αριστερό μέρος) για να επιτυγχάνεται η ισορροπία του επί του δρόμου. Όλα τα κάγκελα τα οποία χρησιμοποιούσε καθώς και ο τρόπος χρησιμοποίησης και τοποθέτησής τους ήταν εγκεκριμένα από το Τμήμα Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας, όλες οι εργασίες διεξάγονταν υπό την επίβλεψη και έγκριση του Τμήματος Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας και κατά τη διεξαγωγή τους η εναγόμενη είχε λάβει και λάμβανε συνεχώς όλα τα προβλεπόμενα από τον νόμο και τους κανονισμούς μέτρα ασφαλείας και συμμορφωνόταν πάντοτε με τις υποδείξεις του εν λόγω Τμήματος. Αρνείται ότι συνέβη οποιοδήποτε ατύχημα και ισχυρίζεται ότι εάν αποδειχθεί ότι συνέβη το επίδικο ατύχημα αυτό οφειλόταν στην αποκλειστική και/ή στη σε μεγάλο βαθμό συντρέχουσα αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων της ενάγουσας. Αρνείται περαιτέρω τις κατ' ισχυρισμό λεπτομέρειες αμέλειας που της καταλογίζει η ενάγουσα καθώς και τους τραυματισμούς και τις ζημιές τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη. Η εναγόμενη ισχυρίζεται ότι η ενάγουσα υπήρξε η ίδια αμελής καθότι περπατούσε κατά μήκος του δρόμου και πολύ πλησίον των κάγκελων που είχαν τοποθετηθεί προς τον σκοπό προστασίας των τροχοφόρων και των πεζών, ότι παρέλειψε να χρησιμοποιήσει τα πεζοδρόμια που υπήρχαν στην άκρη του δρόμου και παράνομα περπατούσε κατά μήκος του δρόμου, ότι περπατούσε επί του δρόμου χωρίς να έχει τη δέουσα προσοχή επ' αυτού και τέλος ότι παρά τον ισχυρισμό της ότι το ατύχημα συνέβη η ώρα 12:45 το μεσημέρι και είχε πλήρη ορατότητα, επέπεσε επί του κάγκελου λόγω δικής της απροσεξίας και ενώ είχαν ληφθεί από την εναγόμενη όλα τα προβλεπόμενα από τον νόμο και υποδειχθέντα από το Τμήμα Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας μέτρα ασφαλείας. Για όλους τους πιο πάνω λόγους αρνείται τις αξιώσεις της ενάγουσας και ζητά απόρριψη της εναντίον της αγωγής με έξοδα εις βάρος της ενάγουσας. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Προς υποστήριξη της υπόθεσης της ενάγουσας έδωσε μαρτυρία η ίδια η ενάγουσα κα XXXXX Γαβριηλίδου (Μ.Ε.1) και ο υιός της κ. XXXXX Γαβριηλίδης (Μ.Ε.2) ενώ για την εναγόμενη εταιρεία μαρτυρία πρόσφερε ο εκ των διευθυντών της κ. XXXXX Παντελίδης (Μ.Υ.1) και ο κ. XXXXX Ευτυχίου (Μ.Υ.2) ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Δημοσίων Έργων. Πρώτη μάρτυρας (Μ.Ε.1) ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσε η ίδια η ενάγουσα. Κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής της γραπτή δήλωση στην οποία μεταξύ άλλων ισχυρίζεται τα ακόλουθα: στις 20.11.2011 και ώρα 12:45 το μεσημέρι καθώς περπατούσε με δέουσα προσοχή στην οδό Προδρόμου σκόνταψε στην οριζόντια επέκταση η οποία στηρίζει ως βάση κινητό κάγκελο που ήταν τοποθετημένο από την εναγόμενη σε σχέση με εργασίες που διεξήγαγε στον εν λόγω δρόμο με αποτέλεσμα να πέσει απότομα και να υποστεί τραύματα στο πρόσωπο και στα γόνατα και να σκιστούν τα ρούχα που φορούσε αξίας €300,

  1. Συγκεκριμένα υπέστη εκδορές και μώλωπες στη μύτη, το άνω χείλος και σε άλλες περιοχές του προσώπου και στη περιοχή της επιγονατίδας και λόγω των ως άνω τραυμάτων υπήρχε αρκετή αιμορραγία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το πρόσωπό της είχε παραμορφωθεί και προκάλεσε στην ίδια σωματικό πόνο και ψυχική οδύνη ιδιαίτερα από αισθητικής πλευράς. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1 βεβαίωση του καρδιολόγου ιατρού Δρα XXXXX Νικολάου ημερομηνίας 21.11.
  2. Στο εν λόγω τεκμήριο αναγράφεται ότι η ενάγουσα εξετάστηκε από τον εν λόγω ιατρό και διαπιστώθηκαν εκδορές και μώλωπες στη μύτη, στο άνω χείλος και αμφοτερόπλευρα στην περιοχή της επιγονατίδας. Αναγράφεται επίσης στο εν λόγω τεκμήριο ότι τα τραύματα δεν χρειάστηκαν συρραφή αλλά το πρόσωπο έχει παραμορφωθεί και προκαλούσε στην ασθενή ψυχική οδύνη από αισθητικής πλευράς. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 2 δέσμη αποτελούμενη από 5 φωτογραφίες στις 3 εκ των οποίων απεικονίζεται το πρόσωπό της και στις άλλες 2 το γόνατό της και ένα σκισμένο παντελόνι. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το εν λόγω ατύχημα ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας της εναγόμενης και συγκεκριμένα ότι το κινητό κάγκελο με την επέκταση της βάσης του ήταν τοποθετημένο στον δρόμο με τρόπο που δεν μπορούσε να προβλέψει οποιοσδήποτε πεζός. Επιπρόσθετα, η εναγόμενη δεν είχε τοποθετήσει οποιαδήποτε ειδοποίηση προς τους πεζούς σχετικά με το εν λόγω κάγκελο και τη βάση του και γενικά για τον συνεπαγόμενο κίνδυνο να σκοντάψει πεζός που χρησιμοποιούσε τον εν λόγω δρόμο. Κατέθεσε περαιτέρω ως τεκμήρια 3 - 6 φωτογραφίες που απεικονίζουν κάγκελα και το μέρος στο οποίο ισχυρίζεται ότι συνέβη το επίδικο ατύχημα. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στις φωτογραφίες τεκμήρια 5 και 6 και ισχυρίστηκε ότι στις εν λόγω φωτογραφίες φαίνεται το κάγκελο στο οποίο σκόνταψε και η επέκταση της βάσης του στην οποία δεν τοποθετήθηκε οποιοσδήποτε προειδοποιητικός κώνος. Κατά την αντεξέτασή της ισχυρίστηκε ότι διαμένει κοντά στην περιοχή Προδρόμου και ότι δεν περνά συχνά από την εν λόγω περιοχή. Ανέφερε ότι το ατύχημα συνέβηκε η ώρα 12:45 το μεσημέρι και η ίδια είχε ορατότητα. Αντιλήφθηκε για πρώτη φορά ότι διεξάγονταν εργασίες στο επίδικο μέρος εκείνη την ημέρα επειδή είχε περάσει από το ίδιο σημείο 2 με 3 ώρες προηγουμένως και γνώριζε ότι εκεί διεξάγονταν έργα. Ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχε άλλη δίοδος και περπατούσε στη δεξιά πλευρά του δρόμου γιατί είχε σταθμεύσει στην πάροδο που βρίσκεται η κλινική Ευαγγελίστρια και από εκεί προχώρησε προς την οδό Προδρόμου κατά μήκος της οποίας υπήρχαν έργα. Λόγω του ότι ήθελε να πάει στο κατάστημα Πανδώρα για να αγοράσει φαγητό για αυτό έπρεπε να περπατήσει σε εκείνο το σημείο, δεν είχε άλλη επιλογή παρά να χρησιμοποιήσει τον εν λόγω δρόμο. Ισχυρίστηκε ότι έργα διεξάγονταν και στο απέναντι από το επίδικο σημείο της οδού Προδρόμου πεζοδρόμιο και προτίμησε να περπατήσει στα δεξιά για να βλέπει τα αυτοκίνητα που έρχονταν από απέναντί της και διαφώνησε με υποβολή της συνηγόρου της εναγόμενης εταιρείας ότι στο απέναντι πεζοδρόμιο δεν διεξάγονταν έργα. Αρνήθηκε ότι ισχυρίστηκε με τη γραπτή της δήλωση ότι τα κάγκελα ήταν τοποθετημένα λανθασμένα επειδή δεν είχαν τοποθετηθεί επί του πεζοδρομίου. Σε ερώτηση κατά πόσο η ίδια είχε αναφέρει κάπου το συγκεκριμένο ατύχημα ισχυρίστηκε ότι προσπάθησε να βρει ανθρώπους της εταιρείας για να διαμαρτυρηθεί εκείνη την ώρα αλλά βρήκε ένα αλλοδαπό ο οποίος δεν γνώριζε ούτε ελληνικά ούτε αγγλικά και δεν μπορούσε να τη βοηθήσει. Ήταν πολύ αναστατωμένη και είχε λερωθεί πάρα πολύ, το πρόσωπό της ήταν γεμάτο με χώματα και η πρώτη της κίνηση ήταν να πιάσει το αυτοκίνητό της να πάει σπίτι της με σκισμένο παντελόνι, σκόνη στα ρούχα της και με αίματα στο πρόσωπο. Όταν πήγε στο σπίτι της πλύθηκε και έβαλε πάγο στο πρόσωπό της. Προσπάθησε να βρει το τηλέφωνο της εναγόμενης εταιρείας αλλά δεν το βρήκε και μετά πήγε στο γραφείο του δικηγόρου κ. Λουκή Λουκαΐδη στον οποίο έδωσε οδηγίες να τους ανακαλύψει και να τους στείλει επιστολή και η ίδια δεν επιχείρησε ξανά να ενημερώσει κάποιον από την εναγόμενη εταιρεία. Αντίγραφο της εν λόγω επιστολής ημερομηνίας 30.11.2011 κατατέθηκε ως τεκμήριο 7 στη διαδικασία. Ανέφερε ότι μετά το ατύχημα ένιωθε αναστατωμένη, λερωμένη και πληγωμένη και την επομένη ημέρα επισκέφθηκε γιατρό γιατί στην αρχή δεν είχε αντιληφθεί πόσο άσχημα ήταν γιατί τα τραύματά της φαίνονταν πιο ελαφρά. Την επόμενη ημέρα άρχισε να πονά το γόνατό της και επειδή υπήρχε περίπτωση μόλυνσης γι' αυτό επισκέφθηκε τον ιατρό Δρα XXXXX Νικολάου ο οποίος έχει ειδικότητα καρδιολόγου και είναι ο ιατρός της οικογένειάς της. Σε άλλη ερώτηση κατά πόσο επισκέφθηκε ψυχολόγο απάντησε ότι δεν ήταν τόσο υπερβολικά ψυχολογικά ταραγμένη για να πάει σε ψυχολόγο, απλά ήταν ενοχλημένη με την εμφάνιση που είχε και δεν μπορούσε να βγει από το σπίτι. Το τραύμα στο γόνατό της ήταν πιο βαθύ από ένα γδάρσιμο και δεν της δημιούργησε κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα εκτός από πόνο και φούσκωμα τις πρώτες μέρες. Όταν την επίδικη ημέρα ήρθε στο σπίτι ο υιός της του ανέφερε για το περιστατικό και μαζί πήγαν εκεί που έγινε το ατύχημα και έβγαλαν φωτογραφίες. Όταν της υποδείχθηκαν οι φωτογραφίες από τον επίδικο χώρο τεκμήρια 3 - 6 ανέφερε ότι εκεί υπήρχαν κάγκελα και πολύ λίγοι κώνοι οι οποίοι όμως δεν ήταν τοποθετημένοι στο σημείο που η ίδια κτύπησε και έπεσε κάτω. Υπήρχε κώνος περίπου σε απόσταση 2μ. από το εν λόγω σημείο τον οποίο είχε δει αλλά στο σημείο που η ίδια σκόνταψε δεν υπήρχε κώνος. Ισχυρίστηκε ότι το σημείο στο οποίο σκόνταψε απεικονίζεται στις φωτογραφίες τεκμήρια 5 και
  3. Ανέφερε επίσης ότι τα κάγκελα ήταν τοποθετημένα στην άκρη του δρόμου κατά μήκος του οποίου εκτελούνταν έργα. Ο λόγος που η ίδια σκόνταψε ήταν γιατί στο σημείο εκείνο που προεξείχε το σίδερο δεν υπήρχε κώνος. Ανέφερε ότι είχε πλήρη ορατότητα, ήταν μεσημέρι, είδε κάγκελα και κώνους στο επίδικο σημείο και η ίδια θεωρεί ότι έπρεπε να υπήρχαν κώνοι σε όλες τις προεξοχές των κάγκελων. Σε σχέση με το ποσό το οποίο αξιοί ως αποζημίωση για το παντελόνι της που σκίστηκε ισχυρίστηκε ότι δεν έχει απόδειξη για την αξία του, ούτε έχει το παντελόνι το οποίο και πέταξε αφού δεν μπορούσε να το χρησιμοποιήσει. Ως Μ.Ε.2 κατέθεσε ο κ. XXXXX Γαβριηλίδης ο οποίος είναι ο υιός της ενάγουσας. Κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι την ημέρα του ατυχήματος ο ίδιος έβγαλε τις φωτογραφίες τεκμήρια 2 - 6 σε σχέση με το περιστατικό της πτώσης της μητέρας του και των άσχημων τραυματισμών της. Σε ερώτηση αναφορικά με το τι απεικονίζουν οι φωτογραφίες, ανέφερε ότι απεικονίζουν κιγκλιδώματα τα οποία ο ίδιος χαρακτήρισε ότι αποτελούν παγίδες για τους πεζούς είτε επειδή αυτά είναι λανθασμένα είτε επειδή μπήκαν με λάθος τρόπο. Σε ερώτηση πως εννοεί την παγίδα ανέφερε ότι δεν είναι ειδικός, θα έλεγε όμως ότι ίσως να υπάρχουν κιγκλιδώματα τα οποία δεν εξέχουν στον μοναδικό διάδρομο που έχουν οι πεζοί για να περπατήσουν και ο ίδιος, ως αρχιτέκτονας, θα επέλεγε άλλα τα οποία στηρίζονται μόνο στη μία πλευρά που εκτελούνταν οι εργασίες. Κατά την αντεξέτασή του ανέφερε ότι πήγε στον επίδικο χώρο πριν από η ώρα 4:00 το απόγευμα και πιο πριν ήταν στο σπίτι με τη μητέρα του η οποία ήταν σε κατάσταση σοκ. Λόγω του γεγονότος ότι τότε διέμενε στο σπίτι της μητέρας του και χρησιμοποιούσε τον εν λόγω δρόμο τουλάχιστον 3 φορές την ημέρα είχε διαπιστώσει ότι τα κάγκελα βρίσκονταν εκεί για 2 μήνες και είχε προσέξει επίσης ότι εξείχε η στήριξη του κάγκελου και με το αυτοκίνητό του προσπαθούσε να το αποφύγει για να μην σκίσει κάποιο λάστιχο. Ανέφερε ότι στις φωτογραφίες τις οποίες ο ίδιος έβγαλε φαίνονται κώνοι σε ορισμένα μόνο σημεία και όχι παντού, οι οποίοι δημιουργούσαν πρόβλημα γιατί η τοποθέτησή τους σπρώχνει τους πεζούς μέσα στα αυτοκίνητα. Ισχυρίστηκε ότι στη φωτογραφία τεκμήριο 5 φαίνεται το σημείο στο οποίο η μητέρα του είχε το ατύχημα και κάθε 2,5μ. με 3μ. υπάρχει αυτή η προεξοχή στα κιγκλιδώματα και λόγω τούτου ένας ηλικιωμένος άνθρωπος κάθε 3μ. πρέπει να πηδά από το κάθε εμπόδιο που αυτά παρεμβάλλουν. Ανέφερε ότι ο ίδιος δεν ήταν παρών κατά την ώρα του ατυχήματος και πως αυτό το οποίο εκείνος έκανε ήταν να βγάλει τις φωτογραφίες του σημείο στο οποίο η μητέρα του τού είπε ότι έγινε το ατύχημα. Ισχυρίστηκε ότι το στήριγμα που υπήρχε στα κιγκλιδώματα ήταν περίπου 1μ. αλλά σε άλλη ερώτηση που του υποβλήθηκε είπε ότι δεν το μέτρησε και επειδή είναι αρχιτέκτονας με το μάτι το υπολόγισε να είναι γύρω στα 50εκ. Αντεξεταζόμενος σε σχέση με τις φωτογραφίες οι οποίες απεικονίζουν τα τραύματα της μητέρας του ισχυρίστηκε ότι τις είχε λάβει όλες το απόγευμα της ημέρας που συνέβηκε το επίδικο ατύχημα. Για τους εναγόμενους κατέθεσε ως Μ.Υ.1 ο κ. XXXXX Παντελίδης ο οποίος υιοθέτησε την γραπτή του δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του η οποία κατατέθηκε ως Έγγραφο Β και επιπλέον κατέθεσε ως τεκμήριο 8 αντίγραφο του πιστοποιητικού διευθυντών της εναγόμενης εταιρείας. Με τη γραπτή του δήλωση ισχυρίζεται ότι η εναγόμενη εταιρεία στις 20.11.2011 διεξήγαγε εργασίες επιδιόρθωσης / βελτίωσης της οδού Προδρόμου πλησίον της κλινικής Ευαγγελίστρια στη Λευκωσία και στον χώρο εκείνο καθημερινά βρίσκονταν ο επιστάτης της εταιρείας καθώς και αρκετοί εργάτες. Την ημέρα που η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστη το επίδικο ατύχημα εργοδοτούμενοι της εναγόμενης εργάζονταν στο επίδικο σημείο χωρίς να είχε γίνει αντιληπτό από αυτούς το κατ' ισχυρισμό ατύχημα. Η εναγόμενη έλαβε γνώση για αυτό με επιστολή του δικηγορικού γραφείου Λουκής Γ. Λουκαΐδης & Σία ημερομηνίας 30.11.2011 και ο ίδιος μετά από αυτό ρώτησε τους εργαζόμενους της εταιρείας οι οποίοι εργάζονταν εκεί στις 20.11.2011 εάν είδαν οτιδήποτε ή αν τους αναφέρθηκε οτιδήποτε και έλαβε αρνητική απάντηση. Ισχυρίζεται επίσης ότι στην αρχή και το τέλος κάθε έργου τοποθετούνται μεγάλες πινακίδες στις οποίες αναγράφονται οι μελετητές του έργου, οι ιδιοκτήτες του έργου οι οποίοι στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν τα δημόσια έργα και η εργοληπτική εταιρεία καθώς και τα τηλέφωνά της. Η ενάγουσα ουδέποτε τους τηλεφώνησε ούτε πήγε στο γραφείο τους να κάνει παράπονο, ούτε έγινε οποιαδήποτε καταγγελία στα Δημόσια Έργα για το ατύχημα. Η εναγόμενη εταιρεία κατά τη διεξαγωγή των εργασιών στο συγκεκριμένο έργο χρησιμοποιούσε κινητά κάγκελα μήκους 3μ. και ύψους 1,1μ. τα οποία σε κάθε πλευρά στο κάτω μέρος τους υπήρχε οριζόντια προέκταση συνολικού μήκους 30εκ. για να ισορροπούν και τα οποία ήταν εγκεκριμένα από το Τμήμα Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας υπό την επίβλεψη και έγκριση του οποίου διεξάγονταν οι εργασίες στο επίδικο μέρος. Ισχυρίζεται ακόμα ότι η εναγόμενη στο συγκεκριμένο έργο εκτός από τα κάγκελα είχε τοποθετήσει και κώνους μπροστά από τα κάγκελα σε απόσταση 50μ. ο ένας από τον άλλο σύμφωνα με τους όρους και τις προδιαγραφές του Τμήματος Επιθεωρήσεων του Υπουργείου Εργασίας οι οποίοι το βράδυ φωσφόριζαν. Είχε τοποθετήσει επίσης σε απόσταση 20 - 30μ. μπροστά από το έργο προειδοποιητικές πινακίδες για το έργο καθώς και τόξα κατεύθυνσης. Αρνήθηκε ότι συνέβηκε το επίδικο ατύχημα και ισχυρίστηκε ότι σε περίπτωση που αυτό αποδειχθεί, οφειλόταν στην αποκλειστική αμέλεια της ενάγουσας η οποία περπατούσε απερίσκεπτα και απρόσεκτα και έθεσε τον εαυτό της σε κίνδυνο αφού περπατούσε στην άκρη του δρόμου και πολύ κοντά στα κάγκελα τα οποία νόμιμα είχαν τοποθετηθεί από την εναγόμενη και προειδοποιούσαν τους πεζούς και τα τροχοφόρα να μην πλησιάζουν στα συγκεκριμένα σημεία του δρόμου. Ισχυρίστηκε επίσης ότι στην απέναντι πλευρά του δρόμου τα πεζοδρόμια ήταν ελεύθερα και ασφαλή και η ενάγουσα μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει. Κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι βρισκόταν καθημερινά στον επίδικο χώρο και ότι κανένας από τους υπαλλήλους της εναγόμενης δεν γνώριζε ούτε είδε το επίδικο ατύχημα παρά το ότι στον επίδικο χώρο εργάζονταν περίπου 50 υπάλληλοι των εναγόντων και επέβλεπαν τις εργασίες 6 με 8 άτομα του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Ερωτήθηκε κατά πόσο η ενάγουσα φαντάστηκε ότι συνέβηκε το επίδικο ατύχημα και ισχυρίστηκε ότι για τους ενάγοντες η προσπάθεια της ενάγουσας ερμηνεύεται ως απόπειρα να εξασφαλίσει χρήματα από ένα ανύπαρκτο ατύχημα. Ερωτήθηκε επίσης κατά πόσο τα όσα γράφει στο τεκμήριο 1 ο ιατρός Δρ. XXXXX Νικολάου είναι αλήθεια και ανέφερε ότι για την εναγόμενη αυτό δεν έχει καμία σημασία αφού αρνείται ότι η ενάγουσα υπέστη το ατύχημα. Αρνήθηκε υποβολή του κ. Λουκαΐδη ότι κάποιος ενδεχομένως να σκοντάψει στην οριζόντια επέκταση της βάσης του κινητού κάγκελου και ισχυρίστηκε ότι θα συμβεί μόνο όταν κάποιος περπατά απερίσκεπτα και επικίνδυνα. Ως Μ.Υ.2 κατέθεσε ο κ. XXXXX Ευτυχίου ο οποίος ανέφερε ότι εργάζεται στα Δημόσια Έργα. Ισχυρίστηκε ότι στην εναγόμενη ανατέθηκε το έργο της οδού Προδρόμου και τα καθήκοντα του Τμήματος Δημοσίων Έργων ήταν να επιβλέπουν την ποιότητα της δουλειάς και τα μέτρα ασφαλείας. Τα συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας τα οποία η εναγόμενη ήταν υποχρεωμένη να λάβει για το συγκεκριμένο έργο αφορούσαν την τοποθέτηση κάγκελων και κώνων καθώς και προειδοποιητικών πινακίδων ότι εκεί εκτελούνταν έργα. Τα εν λόγω μέτρα ασφαλείας τηρούνταν καθ' όλη τη διάρκεια εκτέλεσης του έργου και σε τακτά χρονικά διαστήματα επιθεωρούνταν από το Υπουργείο Εργασίας. Επίσης σε όλο το μήκος του δρόμου όπου διεξάγονταν οι εργασίες υπήρχαν προειδοποιητικές πινακίδες για την εκτέλεση εργασιών οι οποίες τοποθετούνταν στην αρχή, στο τέλος και σε ενδιάμεσα σημεία του εργοταξίου. Οι κώνοι ήταν τοποθετημένοι καθ' όλη τη διάρκεια του 24ώρου και μπορούσαν να τοποθετηθούν σε οποιοδήποτε σημείο του εργοταξίου και σε οποιαδήποτε απόσταση μεταξύ τους και ο εργολάβος δεν είχε καμία υποχρέωση να τους τοποθετεί σε κάθε ένα στήριγμα των κάγκελων. Η υποχρέωση του είναι να τοποθετεί τους κώνους σε ορισμένη απόσταση μεταξύ τους και να είναι εμφανείς. Ισχυρίστηκε επίσης ότι κατά τη διάρκεια του έργου κανείς από την ομάδα του δεν αντιλήφθηκε να έγινε οποιοδήποτε ατύχημα και ότι κατά το χρόνο που διεξάγονταν οι εργασίες στο πεζοδρόμιο της μιας πλευράς του δρόμου στην απέναντι πλευρά υπήρχε τελειωμένο πεζοδρόμιο. Κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα ασφαλείας που πρέπει να τηρούνται υπάρχουν στο Τμήμα Δημοσίων Έργων και ο ίδιος λάμβανε οδηγίες από την μηχανικό του έργου και επέβλεπε το συγκεκριμένο έργο με τα συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας που είχαν τεθεί. Ισχυρίστηκε ότι το επίδικο έργο εκτεινόταν σε μια απόσταση ενάμιση χιλιομέτρου και ότι κατά την 21.11.2011 και ώρα 12:45 το μεσημέρι ο ίδιος δεν βρισκόταν στο μέρος που η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι κτύπησε. Του υποδείχθηκαν οι φωτογραφίες τεκμήρια 4 και 5 και απάντησε ότι η εναγόμενη δεν ήταν υπόχρεα να βάλει οποιαδήποτε σήμανση ή σήμανση σε κάθε πόδι των κάγκελων. Συμφώνησε με τον κ. Λουκαΐδη ότι είναι πιθανό κάποιος πεζός να σκοντάψει πάνω σε αυτό το πόδι, όπως χαρακτήρισε την οριζόντια βάση του κιγκλιδώματος και σε ερώτηση για το ποια μέτρα λήφθηκαν για να αποφευχθεί αυτό το ενδεχόμενο απάντησε ότι ο πεζός δεν έπρεπε να περπατά σε εκείνο το σημείο αλλά στο απέναντι πεζοδρόμιο που ήταν τελειωμένο. Όταν του υποδείχθηκε το τεκμήριο 6 ανέφερε ότι η βάση του κάγκελου ήταν εκτεθειμένη αλλά υπάρχει κώνος ο οποίος επίσης φαίνεται στο εν λόγω τεκμήριο και είναι σε απόσταση 20 - 25μ. από το σημείο που απεικονίζεται στην εν λόγω φωτογραφία. Αρνήθηκε υποβολή ότι το απέναντι από το επίδικο σημείο πεζοδρόμιο ήταν κλειστό και ισχυρίστηκε ότι πάντα υπάρχει πρόσβαση για τους πεζούς. Αναφορικά με τη φωτογραφία τεκμήριο 4 ανέφερε ότι σε αυτήν απεικονίζεται ότι το πεζοδρόμιο είναι υπό κατασκευή και άρα πριν από αυτό το σημείο πρέπει να υπήρχε σήμανση η οποία κατεύθυνε τους πεζούς στο απέναντι πεζοδρόμιο. Ισχυρίστηκε ότι δεν είναι αναγκαίο ο εργολάβος σε κάθε πόδι του κάγκελου να τοποθετεί κώνο αλλά οι κώνοι μπαίνουν σε αποστάσεις ανάλογες με τη μορφολογία του εδάφους, σε στροφή τοποθετούνται πιο πυκνά, σε ευθεία πιο αραιά. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Οι συνήγοροι των διαδίκων με τις εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τους προώθησαν ο καθένας τις θέσεις του διαδίκου τον οποίο εκπροσωπούσαν. Μελέτησα τις αγορεύσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων των διαδίκων και έχω υπόψη μου τις εισηγήσεις τους και όπου κρίνεται απαραίτητο να αναφερθώ σε αυτές θα το πράξω. Ο κ. Λουκαΐδης για την ενάγουσα εισηγήθηκε ότι πράγματι συνέβηκε το επίδικο ατύχημα και αυτό οφείλεται στο λάθος της εναγόμενης εταιρείας η οποία τοποθέτησε τα κάγκελα τα οποία με τις προεκτάσεις τους δημιουργούσαν ένα απρόβλεπτο κίνδυνο για ένα λογικό άνθρωπο ο οποίος δεν μπορούσε να προβλέψει ότι στο έδαφος θα υπήρχε αυτή η προέκταση. Αυτό κατά την εισήγηση του κ. Λουκαΐδη ήταν κάτι το ασύνηθες και συνιστά έλλειψη προσοχής και αμέλεια από την εναγόμενη. Αναφορικά με το ιατρικό πιστοποιητικό τεκμήριο 1 το οποίο κατέθεσε η ενάγουσα ο κ. Λουκαΐδης εισηγήθηκε ότι η εναγόμενη μπορούσε να κλητεύσει τον Δρα Πόλυ Νικολάου σύμφωνα με το άρθρο 26 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ. 9 για να τον αντεξετάσει και από τη στιγμή που δεν το έπραξε σημαίνει ότι δεν το αμφισβητεί. Με όλο τον σεβασμό, δεν συμφωνώ με την εν λόγω εισήγηση καθότι κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να προκύπτει από τα άρθρα 26 και 27 του περί Αποδείξεως Νόμου Κεφ.
  4. Από τον Νόμο παρέχεται η δυνατότητα σε διάδικο να κλητεύσει το πρόσωπο το οποίο φέρεται να έδωσε την εξ ακοής μαρτυρία και να το αντεξετάσει σε σχέση με την αρχική του δήλωση. Σε περίπτωση που ο εν λόγω διάδικος παραλείψει να το πράξει το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να δεχθεί χωρίς άλλο την εξ ακοής μαρτυρία αλλά εναπόκειται στο ίδιο να αξιολογήσει τη βαρύτητα την οποία θα της προσδώσει. Στην παρούσα περίπτωση κρίνω ότι δεν μπορεί να προσδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα στο τεκμήριο 1 καθότι δεν δόθηκε καμία εξήγηση από την πλευρά της ενάγουσας κατά πόσο ήταν εύλογο και εφικτό το εν λόγω πρόσωπο να είχε κλητευθεί ως μάρτυρας στη διαδικασία. Προκύπτει από το εν λόγω τεκμήριο ότι ο ιατρός που το ετοίμασε διατηρεί ιατρείο στη Λευκωσία στο Ιατρικό Κέντρο Ευαγγελίστρια και κρίνω ότι εύκολα μπορούσε να ανευρεθεί και να κληθεί ως μάρτυρας. Δεν είναι κάποιο άγνωστο πρόσωπο στην ενάγουσα αλλά όπως η ίδια ανέφερε είναι ο ιατρός της οικογένειάς της. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του Κεφ. 9 το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας που θα προσδοθεί σε εξ ακοής μαρτυρία λαμβάνει υπόψη του το σύνολο των περιστάσεων από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί το συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας. Ανάμεσα σε όσα το Δικαστήριο θα λάβει υπόψη του περιλαμβάνεται και το κατά πόσο θα ήταν εύλογο και εφικτό ο διάδικος που έχει προσαγάγει τη μαρτυρία να είχε κλητεύσει ως μάρτυρα στη διαδικασία το εν λόγω πρόσωπο. Ενόψει των πιο πάνω κρίνω ότι το εν λόγω πρόσωπο μπορούσε εύκολα να εντοπιστεί από την ενάγουσα και να κλητευθεί ως μάρτυρας. Από τη στιγμή που αυτό δεν έγινε και δεν δόθηκαν οποιοδήποτε λόγοι για αυτή την παράλειψη κρίνω πως δεν μπορεί να προσδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα στο εν λόγω τεκμήριο. Η κα Λαζαρή εισηγήθηκε ότι η ενάγουσα δεν απέδειξε οποιαδήποτε αμέλεια της εναγόμενης αφού όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια στη διαδικασία στον επίδικο χώρο υπήρχαν κώνοι και κιγκλιδώματα και κάθε λογικός άνθρωπος θα πήγαινε στην απέναντι πλευρά του δρόμου όπου υπήρχε πεζοδρόμιο. Εισηγήθηκε επίσης ότι εάν το Δικαστήριο ήθελε καταλήξει σε εύρημα ότι συνέβηκε το κατ' ισχυρισμό ατύχημα, πρέπει να δεχθεί ότι η ενάγουσα εκούσια υπέβαλε τον εαυτό της σε κίνδυνο και αυτό αποτελεί υπεράσπιση δυνάμει του άρθρου 59 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
  5. Εισηγήθηκε τέλος ότι η εναγόμενη δεν παρουσίασε μαρτυρία για να αποδείξει τις ειδικές ζημιές τις οποίες διεκδικεί και ζήτησε την απόρριψη της αγωγής με έξοδα υπέρ της εναγόμενης. Εξετάζοντας την εισήγηση της κας Λαζαρή ότι στην παρούσα υπόθεση εγείρεται θέμα της υπεράσπισης του άρθρου 59 του Κεφ. 148 παρατηρώ τα ακόλουθα: αποτελεί πάγια νομολογία ότι η δίκη διεξάγεται επί των δικογραφημένων θέσεων των διαδίκων και οριοθετείται από αυτές (Homeros Th. Courtis and Others v. Panos K. Iasonides

(1970)1 C.L.R. 180, Christakis Loucaides v. C.D. Hay and Sons Ltd
(1971)1 C.L.R. 134, Πούρικκος ν. Σάββα
(1991)1 Α.Α.Δ. 507 και Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Κ. Σιακόλα
(2011)1 Α.Α.Δ. 1422). Στην παρούσα υπόθεση διαπιστώνω ότι η εναγόμενη με την Υπεράσπισή της δεν έχει δικογραφήσει ισχυρισμό ότι η ενάγουσα εν γνώσει της υπέβαλε τον εαυτό της σε κίνδυνο και κρίνω ότι υπό αυτές τις συνθήκες ο εν λόγω ισχυρισμός της δεν μπορεί να απασχολήσει περαιτέρω το Δικαστήριο. ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Η παρούσα αγωγή στηρίζεται στο αστικό αδίκημα της αμέλειας (άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148). Ο ορισμός της αμέλειας σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο 51
(1)είναι ο ακόλουθος: Αμέλεια συνιστάται- (α) στηv τέλεση πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελoύσε λογικό συνετό πρόσωπo ή στηv παράλειψη τέλεσης πράξης τηv oπoία υπό τις περιστάσεις τέτoιo πρόσωπo θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για τηv άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας όπως έvα λoγικό συvετό πρόσωπo, πoυ έχει τα πρoσόvτα για τηv άσκηση τoυ επαγγέλματος αυτoύ, επιτηδεύματoς ή ασχoλίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στηv πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νoείται ότι για αυτή δύvαται vα τύχει απoζημίωσης μόvo τo πρόσωπo έvαvτι τoυ oπoίoυ o υπαίτιoς της αμέλειας υπείχε υπoχρέωση, υπό τις περιστάσεις, vα μηv επιδείξει αμέλεια. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε σχέση με το αστικό αδίκημα της αμέλειας είναι πολύ πλούσια. Στην υπόθεση Στρατμάρκο Λτδ ν. Πέτρος Μιχαήλ
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 453 στην οποία ερμηνεύθηκε το άρθρο 51 του Κεφ. 148 αναφέρθηκαν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του "μέσου συνετού ανθρώπου" και του "πλησίον" διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή, η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα». Η έννοια της αμέλειας, όπως καθορίστηκε από τον τότε Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Κωνσταντινίδη στην απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Στη σελίδα 484 αναφέρει τα εξής: «Αυτό κατά εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς θα υπενθυμίζαμε πως γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriakou Mavrou
(1970)1 C.L.R. 215).» Στην υπόθεση Κύπρος Ξενοφώντος ν. K.N. ZOO BAR RESTAURANT LTD κ.ά. ECLI:CY:AD:2016:A554, Πολιτική Έφεση Αρ. 447/11, ημερομηνίας 15.12.2016, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα ακόλουθα: Η αμέλεια ως έννοια είναι νομικά πασίγνωστη και δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση. Χάριν υπενθύμισης και μόνο, να λεχθεί ότι στο Κυπριακό σύστημα δικαίου αυτή οριοθετείται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 149, όπως έχει βέβαια ερμηνευθεί καθοδηγητικά από τη νομολογία στη βάση της Αγγλικής προσέγγισης του κοινοδικαίου, (Κωνσταντίνου ν. Χατζηκυριάκου
(1993)1 Α.ΑΔ. 864 και Καλαθά ν. Πουλλίτα
(2006)1 Α.Α.Δ. 480). Το καθήκον επιμέλειας, η διάρρηξη του καθήκοντος αυτού και η επέλευση ζημιάς ως αποτέλεσμα αποτελούν τα τρία κλασσικά συστατικά ή παράγοντες που ο ενάγων πρέπει να αποδείξει για να στοιχειοθετήσει ισχυριζόμενη αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου. Δεν είναι όμως η έλευση κάθε ζημιάς από τρίτο που καθιερώνει αξίωση αμέλειας. Κατά τη νομολογιακή προσέγγιση της έννοιας της αμέλειας είναι απαραίτητη πρωταρχικά η απόδειξη ότι το άτομο, φυσικό ή νομικό, που προκάλεσε τη ζημιά, όφειλε καθήκον επιμέλειας, έναντι του ζημιωθέντος («duty of care») που περικλείεται στη ρήση του Lord Atkin στην πασίγνωστη υπόθεση Donoghue v. Stevenson
(1932)AC 562, με τη χρήση της έννοιας ή κριτηρίου του γείτονα («neighbor principle»). Όπου πρόσωπο βρίσκεται σε τέτοια γειτνίαση με άλλο ώστε το τελευταίο να αντιλαμβάνεται ως θέμα εύλογης αποτίμησης των δεδομένων («reasonable foreseeability»), ότι πράξη ή παράλειψη του πιθανόν να επιφέρει στο πρώτο ζημιά, τότε αναδύεται καθήκον επιμέλειας. Οι κατηγορίες ή συνθήκες κάτω από τις οποίες μπορεί να εγερθεί τέτοιο καθήκον αναγνωρίστηκε ήδη από την Donoghue v. Stevenson, από τον Lord Mc Millan, ότι δεν είναι ποτέ στεγανοποιημένες. Η αμέλεια ως έννοια μπορεί να επιδεικνύεται σε μια μεγάλη κατηγορία συνθηκών. Δεν είναι αναγκαίο τα εξεταζόμενα γεγονότα να εντάσσονται σε υποθέσεις όπου και προηγουμένως είχε στοιχειοθετηθεί αμέλεια. Το θέμα εξετάζεται, σύμφωνα με την Anns ν. Merton London Borough Council
(1978)AC 728, σε δύο στάδια: Πρώτον, κατά πόσο υπάρχει η αναγκαία γειτνίαση ώστε να εγείρεται το ερώτημα ότι η έλλειψη φροντίδας δυνατόν να προκαλέσει ζημιά ως θέμα εύλογης πρόβλεψης. Δεύτερον, αν η απάντηση είναι καταφατική, κατά πόσον υπάρχουν δεδομένα που αδρανοποιούν ή περιορίζουν την έκταση αυτής της επιμέλειας. Η έννοια της επιμέλειας περιορίστηκε στο χρόνο ώστε να αναχαιτιστεί η ανεξέλεγκτη επέκταση και ένταξη των διαφόρων περιπτώσεων στην έννοια, ώστε με την έλευση και μόνο της ζημιάς να εγείρεται έστω εκ πρώτης όψεως αναζήτηση αποζημιώσεων από τρίτους, κυρίως ασφαλιστικές εταιρείες και κρατικές ή κοινωφελείς υπηρεσίες, (Stovin v. Wise
(1996)AC 923. Σήμερα, η έννοια της επιμέλειας οριοθετείται από το Caparo test, από την υπόθεση Caparo Industries plc v. Dickman
(1990)1 All E.R. 568 και τη σύγχρονη της, Marc Rich & Co. AG v. Bishop Rock Marine Co Ltd
(1996)1 AC 211, ώστε θα πρέπει:
(1)ο ενάγων να δείξει ότι εμπίπτει στα πρόσωπα που ευλόγως μπορούσαν να επηρεαστούν, ανάλογα με τη ζημιά που έγινε,
(2)ότι ενάγων και εναγόμενος βρίσκονται σε σχέση γειτνίασης («proximity») και
(3)να είναι δίκαιο, ορθό και εύλογο («fair, just and reasonable») να εναποτεθεί καθήκον επιμέλειας υπό τις περιστάσεις. Αναφορικά με το βάρος απόδειξης της αμέλειας στην υπόθεση Σοφοκλέους ν. Καλογήρου
(1997)1 Α.Α.Δ. 369, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγοντας. Στο σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence, 8η έκδοση, παρ. 5-22, το ζήτημα του βάρους απόδειξης τίθεται ως πιο κάτω: "Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγοντας, ο οποίος ισχυρίζεται αμέλεια, να αποδείξει το κάθε ένα από τα συστατικά στοιχεία του αστικού αδικήματος. Εναπόκειται επομένως στον ενάγοντα να δώσει μαρτυρία περί των γεγονότων επί των οποίων βασίζει την αξίωσή του για αποζημιώσεις. Η μαρτυρία του πρέπει να αποτελείται από γεγονότα είτε αποδειχθέντα ή αποδεκτά, και μετά την συμπλήρωση της εγείρονται δύο ζητήματα:
(1)Κατά πόσο με βάση εκείνη τη μαρτυρία μπορεί εύλογα να συναχθεί αμέλεια, και
(2)Κατά πόσο, υποθέτοντας ότι μπορεί εύλογα να συναχθεί, πράγματι συνάγεται αμέλεια». Αναφορικά με το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε στην υπόθεση Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013, ότι η ακολουθητέα διαδικασία είναι να αποφασίζεται πρώτα το κατά πόσο υπάρχει αμέλεια εναντίον του εναγομένου και εάν η απάντηση είναι καταφατική τότε να εξετάζεται με βάση το άρθρο 57 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 κατά πόσο ο ενάγων φέρει συντρέχουσα αμέλεια. Στην υπόθεση Μιχαήλ Θεράπων ν. Ιωάννου & Παρασκευαΐδης Λτδ κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ. 1494 λέχθηκε ότι το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντα το φέρει ο εναγόμενος. Το Δικαστήριο μπορεί βέβαια να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ίδιου του ενάγοντα ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν όπως διαπιστώνονται από το Δικαστήριο (Elliott v. Bax Ironside [1925] 2 K.B.
  1. Sharpe v. Southern Railway [1925] 2 K.B.
  2. Baker v. Longhurst & Sons Ltd [1933] 2 K.B.
  3. Επίσης Clerk & Lindsell on Torts 16th Ed. par. 1-156). Λέχθηκε επίσης ότι όπως και στην περίπτωση της αμέλειας έτσι και στη συντρέχουσα αμέλεια το κριτήριο για την απόδοση ευθύνης στον ίδιο τον ενάγοντα για τη βλάβη την οποία υπέστη συναρτάται με το λογικά προβλεπτό του κινδύνου έναντι του οποίου παρέλειψε να πάρει λογικές προφυλάξεις. Σχετική επίσης με το θέμα της συντρέχουσας αμέλειας είναι και η υπόθεση Νικόλας Γεωργίου Σφυρή ν. Ανδρέα Πολυκάρπου
(2005)1 Α.Α.Δ. 941 στην οποία λέχθηκε ότι ένα πρόσωπο είναι ένοχο συντρέχουσας αμέλειας αν μπορούσε λογικά να προβλέψει ότι αν δεν ενεργούσε ως ένας λογικός και συνετός άνθρωπος θα μπορούσε να προκαλούσε τραύματα στον εαυτό του. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχει λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) και πως οι γνώσεις του για τα επίδικα γεγονότα, οι αντιδράσεις και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, σε συνδυασμό με τη μνήμη, την ειλικρίνεια και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, συνιστούν καθοριστικούς για την αξιοπιστία του παράγοντες. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητά της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία, ενώ στην υπόθεση Χριστοφή v. Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401, αφού επισημάνθηκε το γεγονός ότι η μαρτυρία θα πρέπει να προσεγγίζεται με πολλή προσοχή «γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυρας να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα», λέχθηκε πως ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυρας «συνιστά και εκδηλώνει την προσωπικότητά του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές του μάρτυρα που εξωτερικεύονται μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας του προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία». Έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που αντιδρούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που σύμφωνα με τη νομολογία έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Προχωρώ πρώτα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας της ενάγουσας. Κρίνω ότι η μαρτυρία της ενάγουσας σε σχέση με τους τραυματισμούς της ήταν υπερβολική και δεν συνάδει με την άλλη μαρτυρία την οποία η ίδια παρουσίασε και συγκεκριμένα τις φωτογραφίες οι οποίες περιέχονται στο τεκμήριο 2. Η ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι από τον τραυματισμό της το πρόσωπο της είχε παραμορφωθεί και το τραύμα στο γόνατό της ήταν πιο βαθύ από ένα γδάρσιμο και υπήρχε αρκετή αιμορραγία. Δεν αποδέχομαι το μέρος αυτό της μαρτυρίας της αφού οι φωτογραφίες οι οποίες αποτελούν το τεκμήριο 2 αποκαλύπτουν μόνο εκδορές στο γόνατο χωρίς οτιδήποτε άλλο για βαθύ τραύμα ή φούσκωμα. Ούτε αποκαλύπτουν οποιαδήποτε παραμόρφωση στο πρόσωπο της ενάγουσας παρά μόνο εκδορές στη μύτη και στο άνω χείλος. Παρατηρώντας τις φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν στο Δικαστήριο και οι οποίες δείχνουν τα τραύματα της ενάγουσας δεν εντοπίζω να πρόκειται για τραυματισμούς οι οποίοι να μπορούσαν να προκαλέσουν παραμόρφωση στο πρόσωπο της ενάγουσας όπως η ίδια ισχυρίζεται. Πρόκειται για εκδορές οι οποίες ήταν μικρής έκτασης και δεν αποδέχομαι ότι ήταν τέτοιας μορφής ή έκτασης που θα μπορούσαν να της προκαλέσουν παραμόρφωση και ψυχική οδύνη. Για τον λόγο αυτό δεν αποδέχομαι τους ισχυρισμούς της ενάγουσας ότι το πρόσωπό της είχε παραμορφωθεί από τους τραυματισμούς της. Δέχομαι μόνο όσα προκύπτουν από τις φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στο τεκμήριο 2, τα οποία δείχνουν εκδορές μικρής έκτασης στη μύτη, στο άνω χείλος και στο γόνατο. Αναφορικά με τις συνθήκες του τραυματισμού της ενάγουσας λόγω της άμεσης εμπλοκής της στα γεγονότα κρίνω ότι η μαρτυρία της για αυτό το θέμα είναι σε θέση να διαφωτίσει το Δικαστήριο και γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Από όσα ισχυρίστηκε αποδέχομαι τα πιο κάτω: το ατύχημα συνέβηκε η ώρα 12:45 το μεσημέρι όπου υπήρχε αρκετό φως και σκόνταψε στην οριζόντια επέκταση η οποία στηρίζει ως βάση κινητό κάγκελο το οποίο είχαν τοποθετήσει οι ενάγοντες. Ο ισχυρισμός της ενάγουσας ότι η εναγόμενη διεξήγαγε κατά τον επίδικο χρόνο εργασίες στην οδό Προδρόμου είναι παραδεκτός και από την εναγόμενη. Δεν αποδέχομαι όμως τον ισχυρισμό της ότι η ίδια είχε αντιληφθεί για πρώτη φορά ότι εκεί διεξάγονταν εργασίες την επίδικη ημέρα αφού αυτός ο ισχυρισμός έρχεται σε αντίθεση με τη μαρτυρία του υιού της Μ.Ε.2 ο οποίος ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούσε τον εν λόγω δρόμο 3 φορές την ημέρα γιατί τότε διέμενε με την ενάγουσα μητέρα του το σπίτι της οποίας είναι κοντά στην οδό Προδρόμου και ο οποίος είχε διαπιστώσει ότι τα κάγκελα βρίσκονταν εκεί για 2 μήνες. Επίσης δεν αμφισβητήθηκε ότι οι φωτογραφίες που κατέθεσε η ενάγουσα λήφθηκαν στο επίδικο σημείο της οδού Προδρόμου και παρουσιάζουν την κατάσταση του δρόμου και των εργασιών που η εναγόμενη εκτελούσε εκεί. Δέχομαι επίσης εκείνο το μέρος από τη μαρτυρία της ενάγουσας ότι περίπου σε απόσταση 2μ. από το σημείο στο οποίο η ίδια σκόνταψε στην οριζόντια τοποθετημένη προέκταση του κάγκελου το οποίο απεικονίζεται στις φωτογραφίες τεκμήρια 5 και 6, υπήρχε τοποθετημένος κώνος τον οποίο είχε δει. Η μαρτυρία του κ. Γαβριηλίδη αφορούσε στη λήψη των φωτογραφιών που παρουσιάζουν τους τραυματισμούς της ενάγουσας μητέρας του καθώς και το χώρο όπου έγινε το επίδικο ατύχημα. Δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας και η μαρτυρία του όσον αφορά το πως συνέβηκε το επίδικο ατύχημα κρίνω ότι δεν μπορεί να είναι διαφωτιστική για το Δικαστήριο. Κρίνω περαιτέρω ότι η μαρτυρία του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή στο σύνολό της παρά μόνο στο μέρος εκείνο που αφορά τον ισχυρισμό του ότι έλαβε τις φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν ως τεκμήρια 2 - 6 και ότι είχε παρατηρήσει ότι τα κάγκελα στην οδό Προδρόμου βρίσκονταν εκεί για 2 μήνες πριν τον επίδικο χρόνο. Αναφορικά με τον ισχυρισμό του ότι οι φωτογραφίες οι οποίες απεικονίζουν τα τραύματα της μητέρας του λήφθηκαν όλες την ημέρα του ατυχήματος κρίνω ότι ούτε αυτός μπορεί να γίνει αποδεκτός. Παρατηρώ ότι σε μία από τις 3 φωτογραφίες στις οποίες παρουσιάζεται το πρόσωπο της ενάγουσας και οι οποίες αποτελούν το τεκμήριο 2 η ενάγουσα φαίνεται να έχει επουλωμένο το τραύμα στη μύτη και το άνω χείλος σε αντίθεση με τις άλλες 2 όπου οι εκδορές φαίνονται να είναι νωπές. Επίσης στην εν λόγω φωτογραφία φαίνεται η ενάγουσα να φορά διαφορετικό υποκάμισο από αυτό που φαίνεται στις άλλες δύο φωτογραφίες. Από αυτά προκύπτει ότι οι εν λόγω φωτογραφίες δεν λήφθηκαν την ίδια ημέρα και για το λόγο αυτό δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό του ότι όλες οι εν λόγω φωτογραφίες λήφθηκαν την ημέρα του ατυχήματος. Ο Μ.Υ.1 κ. XXXXX Παντελίδης, δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος το οποίο ισχυρίστηκε η ενάγουσα ότι υπέστη και η μαρτυρία αναφορικά με το θέμα αυτό ήταν επίσης τυπική και δεν μπορεί να είναι επιβοηθητική για την εξέταση του κατά πόσο πράγματι συνέβη ή όχι το επίδικο ατύχημα. Αναφορικά με το θέμα του κατά πόσο η εναγόμενη έλαβε ή όχι οποιαδήποτε μέτρα ασφαλείας στο επίδικο εργοτάξιο η μαρτυρία του ουσιαστικά δεν διαφέρει από αυτή της ενάγουσας και επιβεβαιώνεται και από τη μαρτυρία του Μ.Υ.2 κ. Ευτυχίου την οποία για τους λόγους τους οποίους αναφέρω ευθύς πιο κάτω κρίνω ως αξιόπιστη και την αποδέχομαι. Κρίνω ότι ανέφερε στο Δικαστήριο την αλήθεια και κάνω αποδεκτή τη μαρτυρία του. Ο Μ.Υ.2 ήταν ένας ανεξάρτητος και αντικειμενικός μάρτυρας ο οποίος έχει κάνει καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Δεν έχει οποιοδήποτε συμφέρον από την εξέλιξη της δίκης ούτε και λόγο να αποκρύψει οτιδήποτε από το Δικαστήριο. Δεν ήταν αυτόπτης μάρτυρας του επίδικου ατυχήματος ήταν όμως υπάλληλος του Τμήματος Δημοσίων Έργων τα οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο επέβλεπαν τις εργασίες τις οποίες διεξήγαγε η εναγόμενη στην οδό Προδρόμου. Η παρουσία του στο εργοτάξιο ήταν καθημερινή και ανάμεσα στα καθήκοντά του ήταν και η επίβλεψη της τήρησης των κανόνων ασφαλείας από την εναγόμενη εταιρεία. Η μαρτυρία του σε σχέση με τα μέτρα ασφαλείας τα οποία έλαβε η εναγόμενη, όπως η τοποθέτηση προστατευτικών κάγκελων, η τοποθέτηση κώνων και η τοποθέτηση προειδοποιητικών πινακίδων στην αρχή και το τέλος του έργου επιβεβαιώνεται και από τα όσα προκύπτουν από τις φωτογραφίες τεκμήρια 3 - 6 οι οποίες απεικονίζουν το τμήμα της οδού Προδρόμου στο οποίο διεξάγονταν οι εργασίες. Κρίνω ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια και η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο. Από αυτή προκύπτει ότι η εναγόμενη εταιρεία είχε τοποθετήσει κατά μήκος της οδού Προδρόμου κινητά κάγκελα, προειδοποιητικές πινακίδες και κώνους. Τα πιο πάνω πληρούσαν τα μέτρα ασφαλείας του Τμήματος Δημοσίων Έργων και σύμφωνα με αυτά η εναγόμενη δεν είχε υποχρέωση να τοποθετεί προειδοποιητικούς κώνους σε κάθε ένα στήριγμα των κάγκελων τα οποία είχαν τοποθετηθεί από την εναγόμενη κατά τη διεξαγωγή των εργασιών της. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Δεδομένης της αξιολόγησης των μαρτύρων όπως αναφέρθηκε πιο πάνω καταλήγω στα ακόλουθα τα οποία αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: στις 20.11.2011 και ώρα 12:45 το μεσημέρι η ενάγουσα περπατούσε στην οδό Προδρόμου στη Λευκωσία στην οποία η εναγόμενη εταιρεία διεξήγαγε εργασίες. Στο επίδικο μέρος η εναγόμενη είχε τοποθετήσει προειδοποιητικές πινακίδες στην αρχή, στο μέσο και στο τέρμα του έργου ότι εκεί διεξάγονταν εργασίες. Προειδοποιητικοί κώνοι υπήρχαν σε διάφορα μέρη στον χώρο του εργοταξίου και ένας υπήρχε και σε κοντινή απόσταση από το κάγκελο στο οποίο σκόνταψε η ενάγουσα. Η ενάγουσα γνώριζε ότι εκεί διεξάγονταν εργασίες και είχαν τοποθετηθεί κάγκελα αφού η ίδια διαμένει κοντά στην οδό Προδρόμου και αυτά ήταν τοποθετημένα εκεί για 2 μήνες πριν από τον επίδικο χρόνο. Η ενάγουσα σκόνταψε επί της οριζόντιας επέκτασης ενός από τα κάγκελα τα οποία ήταν τοποθετημένα από την εναγόμενη σε σχέση με τις εργασίες που διεξήγαγε στην οδό Προδρόμου. Έπεσε στο έδαφος και υπέστη μικρής έκτασης εκδορές στη μύτη, στο άνω χείλος και στο γόνατο και τρύπησε το παντελόνι της. Τα κάγκελα έχουν οριζόντια μεταλλική προέκταση η οποία εφάπτεται του εδάφους, δεν ήταν κρυμμένη στο έδαφος και ήταν ορατή στον καθένα. Το ύψος της οριζόντιας βάσης ως προκύπτει από τις φωτογραφίες τεκμήρια 3 - 6 είναι μικρό και δεν συνιστά εμπόδιο για οποιονδήποτε να περάσει πάνω από αυτή. Το σημείο του δρόμου στο οποίο ήταν τοποθετημένο το κάγκελο στην οριζόντια βάση του οποίου η ενάγουσα κτύπησε έχει ανεμπόδιστη ορατότητα και αυτή μπορούσε από μεγάλη απόσταση και χωρίς να κάνει οτιδήποτε άλλο εκτός από το να είναι προσεκτική εύκολα να το είχε δει, να το παρακάμψει ή και να περνούσε πάνω από αυτό. Αντ' αυτού η ενάγουσα μη τηρώντας τη δέουσα προσοχή σκόνταψε σε αυτό και υπέστη τις εκδορές που αναφέρθηκαν πιο πάνω. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω προχωρώ στο σημείο αυτό να εξετάσω κατά πόσο η ενάγουσα απέσεισε το βάρος το οποίο είχε για να αποδείξει τις ειδικές αποζημιώσεις τις οποίες διεκδικεί καθώς και την ισχυριζόμενη αμέλεια της εναγόμενης. Συγκεκριμένα αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις το ποσό των €300,00 για την αξία του παντελονιού της το οποίο σκίστηκε κατά την πτώση της στο έδαφος. Με βάση την επί του θέματος νομολογία η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Ο κάθε ενάγων έχει το βάρος να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα ποσά που διεκδικεί και τα οποία έχει δικογραφήσει. Η νομολογία είναι σαφέστατη ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει, όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Αρ. 2)
(2012)1 Α.Α.Δ. 753). Οι ζημιές πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 Α.Α.Δ. 1157, Παναγιώτου ν. Φραγκίσκου κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ.
  1. Στην πιο πάνω υπόθεση Ηρακλέους ν. Πίτρου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Aπόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Kαι τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφο του. Tι ακριβώς είναι η ζημιά αυτή και πως διαφοροποιείται από την γενική ζημιά μας διευκρινίζει η κλασσική απόφαση του Λόρδου Goddard στην British Transport Commission v. Gourley [1956] A.C. 185,
  2. H απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. O ίδιος δικαστής στην Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel Ltd.
(1948)64 T.L.R. 177, 178 είπε: "Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages it is for them to prove their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages". They have to prove it." H παρατήρηση αυτή αναφέρθηκε επιδοκιμαστικά στην κατοπινή υπόθεση Domsalla v. Barr [1969] 3 All E.R. 487». Στην παρούσα υπόθεση διαπιστώνω ότι η ενάγουσα όχι μόνο δεν παρουσίασε οποιαδήποτε απόδειξη ή άλλη μαρτυρία αναφορικά με την αξία του παντελονιού της αλλά ούτε καν ανέφερε οτιδήποτε στο Δικαστήριο σε σχέση με το πότε το αγόρασε ή για ποιο ποσό το αγόρασε. Κρίνω ότι η ενάγουσα δεν κατόρθωσε να αποδείξει με την αυστηρότητα που απαιτεί η νομολογία το ποσό το οποίο διεκδικεί ως Ειδικές Αποζημιώσεις και για το λόγο αυτό η σχετική απαίτησή της απορρίπτεται. Έχοντας υπόψη μου τα ευρήματα στα οποία έχω καταλήξει προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω κατά πόσο η ενάγουσα μπόρεσε με την προσκομισθείσα μαρτυρία να αποδείξει ότι η ενάγουσα ήταν αμελής. Κρίνω ότι η τοποθέτηση των κάγκελων στο σημείο που ήταν το εργοτάξιο καθώς και η τοποθέτηση προειδοποιητικών πινακίδων και κώνων κατά μήκος του εργοταξίου τα οποία ενημέρωναν για την εκτέλεση εργασιών αποτελούσαν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα ασφαλείας τα οποία όφειλε να λάβει και πράγματι έλαβε η εναγόμενη. Κρίνω επίσης ότι η τοποθέτηση των κάγκελων από την εναγόμενη δεν συνιστούσε ένα απρόβλεπτο κίνδυνο για την ενάγουσα η οποία χρησιμοποιούσε τον δρόμο στον οποίο αυτά βρίσκονταν για 2 μήνες πριν τον επίδικο χρόνο. Το σημείο του δρόμου στο οποίο ήταν τοποθετημένο το κάγκελο στην οριζόντια προέκταση της βάσης του οποίου σκόνταψε η ενάγουσα ήταν πλατύ και παρείχε την ευχέρεια σε αυτή να παρακάμψει την οριζόντια προέκταση ή ακόμα και να περάσει από πάνω της. Η οριζόντια προέκταση της βάσης του κάγκελου στο οποίο σκόνταψε η ενάγουσα ήταν εύκολα ορατή σε αυτή η οποία μπορούσε, χωρίς την ανάγκη οποιασδήποτε άλλης προσπάθειας ή ενέργειας είτε να την παρακάμψει ή να περάσει πάνω από αυτή. Το ύψος της εν λόγω βάσης δεν ήταν αποτρεπτικό στην περίπτωση που επέλεγε να περάσει πάνω από αυτό. Κρίνω επίσης ότι στην παρούσα υπόθεση η εναγόμενη είχε λάβει επαρκή προειδοποιητικά μέτρα αφού είχε τοποθετήσει στον χώρο του εργοταξίου προειδοποιητικές πινακίδες και κώνους και έτσι δεν έθεσε την ενάγουσα προ οποιουδήποτε απρόβλεπτου κινδύνου. Οι κώνοι και οι πινακίδες είχαν τοποθετηθεί σε διάφορα σημεία του δρόμου στον οποίο η εναγόμενη εκτελούσε εργασίες και παρείχαν επαρκή προειδοποίηση. Δεν αποδέχομαι τη θέση της ενάγουσας ότι η εναγόμενη είχε υποχρέωση να τοποθετούσε προειδοποιητικούς κώνους στην οριζόντια προέκταση κάθε κάγκελου το οποίο ήταν τοποθετημένο στο εργοτάξιο. Τέτοια υποχρέωση δεν προκύπτει από όσα ανέφερε και ο Μ.Υ.2 η μαρτυρία του οποίου κρίθηκε αξιόπιστη και έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο. Το ατύχημα συνέβηκε το μεσημέρι και η εναγόμενη μπορούσε εύκολα να έβλεπε την οριζόντια προέκταση την οποία είχαν τα κάγκελα και να περνούσε πάνω από αυτή ή ακόμα και να την παρέκαμπτε. Είχε εν πάση περιπτώσει δει τον προειδοποιητικό κώνο ο οποίος ήταν τοποθετημένος σε απόσταση περίπου 2μ. από το σημείο στο οποίο σκόνταψε. Κρίνω ότι με αυτά τα δεδομένα η ενάγουσα ήταν η ίδια αμελής και η πτώση και οι τραυματισμοί της οφείλονταν στη δική της αποκλειστική αμέλεια αφού η ίδια μπορούσε έχοντας την προσοχή της στραμμένη στην πορεία που βάδιζε να εντόπιζε την ύπαρξη της οριζόντιας προέκτασης του κάγκελου στην οποία κτύπησε και να την παρέκαμπτε ή και να βάδιζε πάνω από αυτή. Όπως ανέφερε και ο Μ.Υ.2 κ. Ευτυχίου η εναγόμενη είχε λάβει όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ασφαλείας. Κρίνω ότι η εναγόμενη τοποθετώντας κώνους κατά μήκος του δρόμου που διεξάγονταν οι εργασίες αλλά και σε λίγα μόνο μέτρα από το σημείο όπου η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι κτύπησε, δεν παρέλειψε να πράξει οτιδήποτε το οποίο όφειλε και η συμπεριφορά της δεν κρίνεται αμελής. Ακόμα κρίνω ότι η οριζόντια προέκταση η οποία στηρίζει τα κάγκελα δεν συνιστά έλλειψη φροντίδας εκ μέρους της εναγόμενης αφού δεν ήταν εύλογα προβλεπτό ότι η ενάγουσα, παρά την ύπαρξη προειδοποιητικού κώνου μερικά μόνο μέτρα από το επίδικο σημείο δεν θα επιδείκνυε την αναγκαία προσοχή και θα κτυπούσε σε αυτή. Βρίσκω ότι η ενάγουσα κατά τον επίδικο τόπο και χρόνο δεν είχε στραμμένη την προσοχή της στον δρόμο στον οποίο περπατούσε και η πτώση της οφείλεται στη δική της αποκλειστική έλλειψη της απαιτούμενης προσοχής. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων κρίνω ότι η ενάγουσα δεν έχει αποδείξει την υπόθεσή της εναντίον της εναγομένης στο βαθμό που απαιτείται στα πλαίσια πολιτικών υποθέσεων (Loizou v. Soleas
(1983)1 C.L.R. 982 και Antoniou v. Anayiotos
(1983)1 C.L.R. 648) και η αγωγή της πρέπει να απορριφθεί. Τέλος, παρά την ως άνω κατάληξή μου και την απόρριψη της παρούσας αγωγής θα προχωρήσω να εξετάσω, ως είθισται σε περιπτώσεις απόρριψης αγωγών που περικλείουν θέματα αποζημιώσεων, το ύψος των γενικών αποζημιώσεων που θα επιδίκαζα σε περίπτωση που έκρινα ότι η αγωγή έπρεπε να πετύχει. Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο ενάγων συνεπεία του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος τους είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789 επισημαίνεται η αναγκαιότητα φιλελευθεροποίησης των αποζημιώσεων και ο ανθρώπινος πόνος και δυσχέρεια πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Επίσης οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποκαλύπτουν σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66). Είναι νομολογημένο ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με το ύψος των γενικών αποζημιώσεων δεν αποτελούν προηγούμενο αλλά είναι μόνο καθοδηγητικές (Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 1303 και Χαριλάου ν. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460). Στην υπόθεση Γιαννάκης Ερωτοκρίτου κ.ά. ν. Μιχάλη Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445 επισημάνθηκε ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Στην υπόθεση Ολέσια Κελεσίδου ν. Μενέλαου Σταυρινού, ECLI:CY:AD:2017:A441, Πολιτική Έφεση Αρ. 221/2012, ημερομηνίας 6.12.2017, το Ανώτατο Δικαστήριο αντικατέστησε το ποσό των €3.500 που είχαν πρωτόδικα επιδικαστεί στον εφεσίβλητο με το ποσό των €2.500 για τραύματα που αφορούσαν εκτεταμένες εκδορές και θλάσεις σε αμφότερα τα γόνατα, μώλωπες και εκδορές σε αμφότερους τους αγκώνες και εκτεταμένη αποσπαστική εκδορά στη ράχη ιδίως στην περιοχή της αριστερής ωμοπλάτης. Στην παρούσα υπόθεση η οποία αφορούσε εκδορές στη μύτη, στο άνω χείλος και στην περιοχή της επιγονατίδας οι οποίες ως συμπέρασμα της λογικής επουλώνονται σε μερικές μέρες, χωρίς να έχουν παραμείνει οποιαδήποτε κατάλοιπα κρίνω ότι το ποσό των €500,00 σε περίπτωση που η αγωγή της ενάγουσας επιτύγχανε θα αποτελούσε εύλογη και δίκαια αποζημίωση για τους τραυματισμούς της. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της εναγόμενης και εναντίον της ενάγουσας όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.