Λουλής κ.α. ν. M.C.Michael Developments Ltd, Αγωγή αρ. 3684/2009, 27/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A393 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Αγωγή αρ. 3684/2009 Ως τροποποιήθηκε δυνάμει διαταγμάτων Δικαστηρίου ημερ. 13.12.2010, 27.10.2011, 24.10.2016 και 15.05.2017 Μεταξύ: 1 XXXXX Λουλής
- XXXXX Λουλή Ενάγοντες και M.C.Michael Developments Ltd Εναγόμενoι 27, Ioυνίου, 2018 Για τους εναγομένους - αιτητές, εμφανίζεται κ.Π.Κουρουπίδης για τους κ.κ.Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους ενάγοντες αρ.1 και 2 - καθ΄ων η αίτηση, εμφανίζεται η κα Μ-A.Στυλιανού για τους κ.κ.Φοίβος, Χρίστος Κληρίδης και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Απόφαση για την αίτηση ημερ. 13.06.2018 (αίτημα για την τροποποίηση της υπεράσπισης) ----------- Οι ενάγοντες αρ.1 και 2 - καθ΄ων η αίτηση («oι καθ΄ων η αίτηση», εκτός όπου είναι αναγκαίος ο προσδιορισμός εκάστου) διεκδικούν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις, επικαλούμενοι την εκ μέρους των εναγομένων - αιτητών («οι αιτητές») «των εργοδοτουμενων/υπηρετών και/ή αντιπροσώπων και/ή εργολάβων και/ή υπεργολάβων» τους επίδειξη αμέλειας και/ή παράβαση των νομίμων καθηκόντων τους εν σχέσει με την επίβλεψη και την κατασκευή συγκεκριμένης πολυκατοικίας και συγκεκριμένου διαμερίσματος. Το κλητήριο ένταλμα κατεχωρίστηκε στις 23.06.2009, οι δε αιτητές κατεχώρισαν σημείωμα εμφάνισης την 01.07.
- Στην έκθεση απαίτησης, τροποποιημένο κείμενο της οποίας κατεχωρίστηκε στις 22.05.2017, καταγράφονται τα εξής: Η πολυκατοικία ανηγέρθηκε από αιτητές μεταξύ των ετών 1999 και
- Ο ενάγων αρ.1 - καθ΄ου η αίτηση αγόρασε το διαμέρισμα αρ. 302 σε αυτήν την κοινόκτητη οικοδομή από τον πρώτο αγοραστή/ιδιοκτήτη στις αρχές του έτους 2004 «και δεν φαινόταν να έχει κάποιο πρόβλημα» (δείτε στην παρα.4 της έκθεσης απαίτησης). Το διαμέρισμα παρέμεινε ακατοίκητο έως και τον Ιανουάριο του έτους 2005 οπότε και μετεκόμισαν εκεί οι καθ΄ων η αίτηση. Τότε, οι καθ΄ων η αίτηση εντόπισαν σοβαρές κακοτεχνίες και σοβαρές παραλείψεις όσον αφορά τόσον στην θεμελίωση και την κατασκευή της πολυκατοικίας καθώς και όσον αφορά στην κατασκευή του διαμερίσματος αρ.
- Συγκεκριμένα, εντόπισαν «εκτενείς ρωγμές στους τοίχους (και) ζημιές στα πατώματα...στους τοίχους του διαμερίσματος (να) υπάρχουν ίχνη από προηγούμενες επιδιορθώσεις και γενικότερα παρουσιάστηκαν προβλήματα σε ολόκληρο το κτίριο» (δείτε την παρα.5 της έκθεσης απαίτησης). Εξ αιτίας αυτών των προβλημάτων, οι καθ΄ων η αίτηση ζήτησαν από τους αιτητές να λάβουν τα αναγκαία μέτρα. Αυτές τις σοβαρές κακοτεχνίες και παραλείψεις διαπιστώνει και πραγματογνώμων ο οποίος, το Φεβρουάριο του έτους 2007, συνέταξε σχετική έκθεση. Μεταξύ των ευρημάτων του πραγματογνώμονος είναι και τα εξής: (α) Η πολυκατοικία ανηγέρθηκε σε περιοχή ακατάλληλη για οικοδόμηση. Είναι δε θεμελιωμένη με ακατάλληλο τύπο θεμελίωσης, σε ακατάλληλα πέδιλα και σε ακατάλληλο τόπο. (β) Υπάρχει μετακίνηση των θεμελίων κολώνων λόγω του ότι στο υπέδαφος υπήρξε εκχωμάτωση και παρατηρείται καθίζηση. Ο πραγματογνώμων εισηγείται τη διεξαγωγή σχετικής γεωτεχνικής έρευνας και γεωτρήσεων προς το σκοπό της διαπίστωσης αφ΄ενός της φύσης του υπεδάφους και της επικρατούσας κατάστασης στην περιοχή των θεμελίων και αφ΄ετέρου της κατάστασης των ιδίων των θεμελίων. Οι αιτητές αρνούνται να προβούν στις δέουσες ενέργειες και αρνούνται να συναινέσουν στη διεξαγωγή αυτής της γεωτεχνικής έρευνας. Οι καθ΄ων η αίτηση διεκδικούν γενικές αποζημιώσεις, ειδικές αποζημιώσεις ύψους €125.203,- τόκους και έξοδα. Δια της υπεράσπισης, τροποποιημένο κείμενο της οποίας κατεχωρίστηκε στις 26.05.2017, οι αιτητές αρνούνται τις μομφές, τις αιτιάσεις και τις αξιώσεις των καθ΄ων η αίτηση . Ισχυρίζονται πως οι ίδιοι ανήγειραν την πολυκατοικία και την παρέδωσαν στους αγοραστές των διαφόρων διαμερισμάτων χωρίς να παρουσιαστεί οιονδήποτε πρόβλημα (δείτε στην παρα.4(Ι) της υπεράσπισης). Περαιτέρω, οι αιτητές ισχυρίζονται πως, άμα τη παραδόσει της πολυκατοικίας στους αγοραστές, οι ίδιοι δεν είχαν οιανδήποτε περαιτέρω ευθύνη για την συντήρησή της. Εν πάση περιπτώσει, οι ίδιοι δεν συνδέονται συμβατικώς με τους καθ΄ων η αίτηση. Η αγωγή ορίστηκε για ακρόαση, κατά πρώτον, στις 12.12.
- Η δικάσιμος αυτή δεν τελεσφόρησε. Ακολούθησαν και άλλες δικάσιμοι, ορισμένες για την ακρόαση, οι οποίες, επίσης δεν τελεσφόρησαν, για διάφορους λόγους. Εν τέλει, η ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 02.02.
- Στις 13.06.2018, διαρκούσης της ακροαματικής διαδικασίας και συγκεκριμένα αφού παρουσιάσθηκε η μαρτυρία των καθ΄ων η αίτηση και βρισκόταν σε εξέλιξη η αντεξέταση του πρώτου μάρτυρος των αιτητών, του διευθυντή τους XXXXX Μιχαήλ (Μ.Υ.1), κατεχωρίστηκε η υπό συζήτησιν αίτηση («η αίτηση») δια της οποίας επιδιώκεται η τροποποίηση της υπεράσπισης. Επιδιώκεται η διαγραφή της υποπαρα.(Ι) της παρα.4 της υπεράσπισης και η αντικατάστασή της με την ακόλουθη: «Η εναγόμενη είναι εταιρεία η οποία μεταξύ άλλων ασχολείται με την ανάπτυξη γης. Πριν από 18 χρόνια περίπου πώλησε και παρέδωσε στους αγοραστές τα διαμερίσματα της Πολυκατοικίας XXXXX χωρίς να υπάρχει οιονδήποτε πρόβλημα. Την κατασκευή της πολυκατοικίας ανέλαβε η εταιρεία M.C. Michael Constructions Ltd η οποία υπέγραψε συμβόλαια/συμφωνητικά έγγραφα, σχέδια, τεχνικές προδιαγραφές και συγγραφή υποχρεώσεων (όπου περιγράφονται τα υλικά κατασκευής και η ποιότητα των εργασιών) με την εργοληπτική εταιρεία ΛΟΙΖΟΣ ΚΑΙ ΑΡΓΥΡΟΥ CONSTRACTORS LTD και η οποία ανοικοδόμησε την Πολυκατοικία XXXXX. Οι αγοραστές ήταν πλήρως ευχαριστημένοι από το εν λόγω έργο και υπέγραψαν κατά την παραλαβή δηλώσεις προς την εναγόμενη ότι το έργο είναι της αρεσκείας τους και ότι δεν έχουν καμία απαίτηση από την εταιρεία». Η σημασία του επιδιωκόμενου να προστεθεί νέου ισχυρισμού, σύμφωνα με τον οποίον την πολυκατοικία ανήγειρε άλλη οντότητα και όχι οι αιτητές, είναι προφανής. Η αίτηση καταγράφει, ως νομική της βάση, τη Δ.25 θ.θ. 1 και 2, τη Δ.48 θ.θ. 1,2
(1), 2
(2)και
(9)και τη Δ.19 θ.θ.5 έως και 20 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών καθώς και τις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Την αίτηση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του προρρηθέντος XXXXX Μιχαήλ, ημερ. 13.06.
- Ο μάρτυς αναφέρει και τα εξής: «...........................
- Κατά την προετοιμασία της υπόθεσης μου για να δώσω μαρτυρία στο Δικαστήριο, είχα ανακαλύψει νέα στοιχεία που αφορούν τα συμβόλαια/συμφωνητικά έγγραφα, σχέδια, τεχνικές προδιαγραφές και συγγραφή υποχρεώσεων (όπου περιγράφονται τα υλικά κατασκευής και η ποιότητα των εργασιών) για την ανέγερση/ανοικοδόμηση της πολυκατοικίας XXXXX στην Λευκωσία, που καταστούν αναγκαία την προσθήκη των εν λόγω τεκμηρίων και των πραγματικών γεγονότων. Λόγω της παρέλευσης αρκετών χρόνων από τον ουσιώδη χρόνο ανέγερσης και πώλησης της πολυκατοικίας δεν κατέστη δυνατόν η έγκαιρη ανεύρεση και κατάθεση όλων των τεκμηρίων, συμπεριλαμβανομένων των υπό αναφορά στην παρούσα αίτηση. Τα υπό αναφορά νέα τεκμήρια είναι ουσιώδη και αλλάζουν σημαντικά τα πραγματικά γεγονότα.
- Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης μου είχα επιχειρήσει να αναφερθώ και καταθέσω τα τεκμήρια που αναφέρονται στην παρούσα αίτηση, λόγω του ότι είναι ουσιώδη και αλλάζουν τα πραγματικά γεγονότα ωστόσο λόγω ένστασης των εναγόντων ότι αυτά δεν είχαν δικογραφηθεί, δεν μου είχε επιτραπεί η αναφορά σε αυτά και ούτε η κατάθεσης τους.
- Είναι αναγκαίο να φέρω εις γνώση του Δικαστηρίου ότι την κατασκευή της πολυκατοικίας ανέλαβε η εταιρεία Μ.C.Michael Constructions Ltd η οποία υπέγραψε συμβόλαια/συμφωνητικά έγγραφα, σχέδια, τεχνικές προδιαγραφές και συγγραφή υποχρεώσεων με την εργοληπτική εταιρεία ΛΟΙΖΟΣ ΚΑΙ ΑΡΓΥΡΟΥ CONTRACTORS LTD η οποία και ανοικοδόμησε την Πολυκατοικία XXXXX. Όλα τα στοιχεία περιήλθαν στην αντίληψη μου κατά την προετοιμασία του γραπτού κείμενου της μαρτυρίας μου, το οποίο έχει κατατεθεί ως Έγγραφο 3 κατά την ακροαματική διαδικασία της 7ης Ιουνίου
- ............................
- ...η αίτηση μου υποβάλλεται καλόπιστα καθότι οι παραλείψεις γεγονότων στο δικόγραφο της υπεράσπισης οφείλονται στην μη έγκαιρη ανεύρεση των τεκμηρίων λόγω παρέλευσης πολλών χρόνων από τον ουσιώδη χρόνο ανέγερσης και πώλησης της πολυκατοικίας. Η αιτούμενη τροποποίηση είναι απαραίτητη για να συνάδει η μαρτυρία που θα επιχειρήσει να προσάγει η υπεράσπιση με σκοπό την ορθή απονομή της δικαιοσύνης.
- Η αιτούμενη τροποποίηση ενισχύει το δίκαιο της υπόθεσης μου και τυχόν παράληψη της θα αποστερούσε από την κατάθεση μου ουσιώδη πραγματικά γεγονότα......» Η αίτηση αντιμετωπίζει τη γραπτή ένσταση των καθ΄ων η αίτηση, η οποία καταχωρίστηκε στις 15.06.2018 και οι λόγοι της οποίας συνοψίζονται ως εξής:
(1)Η ένορκη δήλωση, η οποία υποστηρίζει την αίτηση, είναι ανεπαρκής, παράτυπη, αόριστη και δεν παρέχει επαρκή αιτιολογία λαμβανομένου, ιδίως, υπ΄όψιν του γεγονότος ότι όσα επιδιώκονται να προστεθούν στην υπεράσπιση ήσαν εξ αρχής γνωστά στους αιτητές.
(2)Η αίτηση κατεχωρίστηκε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, είναι παρελκυστική και παραβιάζει το θεμελιώδες δικαίωμα των καθ΄ων η αίτηση να ακουστούν εντός εύλογου χρόνου.
(3)Δεν εξηγείται με σαφήνεια και επάρκεια η αναγκαιότητα της επιδιωκόμενης τροποποίησης και ούτε εξηγείται με ποιόν τρόπο αυτή θα εξυπηρετήσει το συμφέρον της δικαιοσύνης.
(4)Η αίτηση είναι καταχρηστική και κακόπιστη.
(4)Τυχόν έγκριση της αίτησης θα εκτροχιάσει την ακροαματική διαδικασία, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, και θα εισάξει μιαν εκδοχή γεγονότων εντελώς διαφορετική από αυτήν η οποία επί εννέα
(9)έτη παρουσιάζεται από τους αιτητές ως ισχύουσα. Τυχόν έγκριση της αίτησης θα προκαλέσει ανεπανόρθωτη ζημία στους καθ΄ων η αίτηση.
(5)Οι αιτητές όφειλαν να επιδείξουν επιμέλεια και προσοχή. Όφειλαν δε να πληροφορήσουν για τους ισχυρισμούς τους, τους οποίους τώρα επιδιώκουν να εισάξουν στο δικόγραφό τους, ενωρίτερα. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του ενάγοντος αρ.1 - καθ΄ου η αίτηση XXXXX Λουλή, ημερ. 15.06.
- Επί της ουσίας, ο μάρτυς δηλώνει τα εξής: «...............................
- .. προσπάθησε περί τις 07/06/2018 9 χρόνια μετά την καταχώρηση της εν λόγω αγωγής και ενώ μεσολάβησαν αρκετές ενδιάμεσες διαδικασίες να ισχυριστεί ότι δήθεν η Εναγομένη δεν είναι η κατασκευάστρια εταιρεία. Τόσα χρόνια υποστήριζε στην Υπεράσπιση της η Εναγομένη ότι η ίδια κατασκεύασε την επίδικη πολυκατοικία. Η μαρτυρία που παρουσιάστηκε εκ μέρους των Εναγόντων βασίστηκε βάσει αυτής της δικογραφημένης θέσης. Εν πάση δε περιπτώσει καθ'όλη τη διάρκεια μαρτυρίας εκ μέρους των Εναγόντων ουδέποτε εγέρθηκε η θέση ότι δεν έχει σχέση η Εναγομένη με την κατασκευάστρια εταιρεία. .
- Οι αιτούμενες Τροποποιήσεις αφορούν θέσεις και ισχυρισμούς οι οποίοι εάν ίσχυαν προφανώς και ήταν γνωστοί από την αρχή και θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν αν το επιθυμούσε στις Υπερασπίσεις του που καταχώρησε.
- Η Εναγόμενη προσπαθεί να δικαιολογήσει την υπέρμετρη καθυστέρηση στην καταχώρηση της αίτησης ... στο ότι η ανάγκη για τροποποίηση προέκυψε τώρα γιατί δήθεν τώρα ανακάλυψε νέα στοιχεία ήτοι συμβόλαια κτλ. πρόσφατα χωρίς να δίδει επαρκείς λεπτομέρειες. Επιπρόσθετα ισχυρίστηκε ότι η μη διαπίστωση των ζητημάτων που επιθυμεί να εγείρει οφείλονται σε γνήσιο λάθος και/ή παράλειψη κάτι το οποίο ως συμβουλεύομαι δεν αποτελούν επαρκή δικαιολογία και εν πάση περιπτώσει δεν αποκαλύπτουν αναγκαιότητα για τροποποίηση. Η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη και τυχόν έγκριση της Τροποποίησης θα έχει βλάβη στα συμφέροντα μας αφού θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν τα επίδικα θέματα, θα πρέπει να επανακλητευθούν μάρτυρες και να παρουσιαστεί νέα μαρτυρία.
- Αν ήθελε η Εναγόμενη μπορούσε και όφειλε να είναι επιμελής και να εγείρει αυτά τα ζητήματα νωρίτερα. Βασικός στόχος της Εναγόμενης είναι η καθυστέρηση. Με την καθυστέρηση όμως παραβιάζονται περαιτέρω τα δικαιώματα μας σε γρήγορη εκδίκαση και σε δίκαιη δίκη.
- ... αν επιτραπούν οι αιτούμενες Τροποποιήσεις θα καθυστερήσει περαιτέρω η εκδίκαση της αγωγής η οποία εκκρεμεί από το 2009 καθότι θα χρειαστεί να γίνει περαιτέρω μελέτη για να αντικρούσουμε τα εν λόγω ζητήματα που θα εγερθούν. ...............................» Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με τις εκατέρωθεν αγορεύσεις. Δεν ζητήθηκε η αντεξέταση των προσώπων τα οποία, με τις γραπτές ένορκες δηλώσεις τους, υποστηρίζουν την αίτηση και την ένσταση και ούτε ζητήθηκε άδεια για την καταχώριση συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων. Έτσι, κρίσιμο πραγματικό υπόβαθρο, για την εξέταση της αίτησης, αποτελούν τα γεγονότα ως αυτά προκύπτουν από το φάκελο της διαδικασίας και ως αυτά εκτίθενται από τον XXXXX Μιχαήλ και τον ενάγοντα αρ.1 - καθ΄ου η αίτηση XXXXX Λουλή στις γραπτές ένορκες δηλώσεις τους. Μελετήθηκαν τα κρίσιμα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία. Επίσης, λήφθηκαν όψιν τα όσα οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων υπεστήριξαν διά των αγορεύσεών τους. Σημειώνονται και διαπιστώνονται τα εξής:
(1)Κατ' αρχάς, η έγκριση αίτησης για τροποποίηση δικογράφου εναπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται εντός του πλαισίου που καθορίζει η σχετική νομολογία (Φοινιώτης ν. Greenman Navigation
(1989)1(E) Α.Α.Δ. 33, 36-7 και Famiro Shipping Company Ltd v. Ami Knitting and Clothing Industries Ltd
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 741). Οι νομολογημένες παράμετροι έχουν ποικίλουσα βαρύτητα, αναλόγως των περιστατικών της κάθε υπόθεσης (Βασιλειάδης ν. Πετρολίνα
(1994)1 Α.Α.Δ. 16 και απόφαση στις Πολιτικές Εφέσεις αρ. 137/2013 κ.α. Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α., ημερ. 20.04.2014). Η σύγχρονη τάση υποστηρίζει την ελαστικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος. Έτσι, τα Δικαστήρια επιτρέπουν τροποποίηση δικογράφου στην κατάλληλη περίπτωση ακόμη και εάν η ανάγκη για τροποποίηση είναι το αποτέλεσμα αμέλειας ή ακόμη και εάν η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται με καθυστέρηση (Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934). Στα αρχικά στάδια της εκδίκασης μιας υπόθεσης είναι επιτρεπτό και επιθυμητό να επιδιώκεται η τροποποίηση των δικογράφων ώστε να οριστικοποιείται η απαίτηση ή η υπεράσπιση, αναλόγως, και να προσδιορίζονται τα επίδικα θέματα. Στις περιπτώσεις καθυστέρησης στην υποβολή αίτησης για τροποποίηση δικογράφου εξετάζεται κατά πόσον η καθυστέρηση αυτή θα απέληγε σε στέρηση του συνταγματικού δικαιώματος του αντιδίκου για εκδίκαση της υπόθεσής του εντός εύλογου χρόνου. Η εξέταση αυτή γίνεται εντός του πλαισίου της συγκεκριμένης υπόθεσης (απόφαση στην Πολιτική Έφεση αρ. 106/2012 Kyriakos Andreou Arsiotis Developments & Constructions Limited κ.α. v. Highway Gardens City Ltd, ημερ. 18.04.2018). Η τροποποίηση δικογράφου δεν επιτρέπεται εάν αυτή προκαλεί ουσιαστική βλάβη στον αντίδικο καθώς και όπου η κακή πίστη του επιδιώκοντος την τροποποίηση είναι εμφανής (Χρίστου v. Aζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Σύνοψη των παραμέτρων άσκησης της σχετικής διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου παρατίθεται στην απόφαση Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ.α. (ανωτέρω) και έχει ως εξής: «
(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υπεδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη».
(2)Σε περιπτώσεις ως η προκειμένη, όπου η αίτηση για τροποποίηση υποβάλλεται εκκρεμούσης της ακροαματικής διαδικασίας, και, μάλιστα, σε πολύ προχωρημένο στάδιο, η έγκρισή της προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, ότι ο αιτητής θα θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου τα αναγκαία στοιχεία για να το ικανοποιήσει πως η παράλειψη έγκαιρης ενέργειας είναι δικαιολογημένη, πως η έγκριση της αίτησης είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης και πως ο αντίδικός του δεν θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά. Στην απόφαση Κayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation (Aρ.2)
(2013)1 (A) A.A.Δ. 543, 549 - 50 αναφέρονται και τα εξής: «Το συμπέρασμα που μπορεί με ασφάλεια να συναχθεί από τη σχετική νομολογία, είναι ότι το θέμα, τροποποίησης δικογράφων, ανάγεται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου η οποία ασκείται φιλελεύθερα και δεν διέπεται από άκαμπτους κανόνες, αλλά από διάφορους παράγοντες, η βαρύτητα των οποίων ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η βασική αρχή η οποία πηγάζει μέσα από την εν λόγω νομολογία είναι, όπως πολύ εύστοχα επισημάνθηκε στην υπόθεση Preece: «Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθν. Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κα
(2002)1(Α) ΑΑΔ 237. Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 ΑΑΔ 934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονη τάση είναι να επιτρέπουν τα δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα.» Επίσης, όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση Αρτέμιος Παπαχρυσοστόμου: «Στις περιπτώσεις όπου ο προσδιορισμός της ουσίας της διαφοράς μεταξύ των διαδίκων και η αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών επιβάλλουν την τροποποίηση των δικογράφων, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται υπέρ της έγκρισης της αίτησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί βλάβη ή αδικία στην άλλη πλευρά η οποία δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα ή ο αιτητής δεν ενεργεί κακόπιστα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της οποιασδήποτε καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή, ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη τροποποίησης δικογράφων, όμως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου στο στάδιο αυτό, ασκείται με φειδώ. Τέλος μπορεί να λεχθεί ότι η εισαγωγή ενός νέου θέματος δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, νοουμένου όμως ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά.»
(3)Η καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης είναι πρόδηλη: Αυτή κατεχωρίστηκε εννέα
(9)έτη μετά την καταχώριση σημειώματος εμφάνισης εκ μέρους των αιτητών (την 01.07.2009), έξι
(6)έτη μετά την καταχώριση της αρχικής υπεράσπισής τους (στις 24.05.2012) τεσσεράμισυ (4 1/2) έτη μετά από την πρώτη δικάσιμο η οποία ορίστηκε για ακρόαση (12.12.2013) και ενώ η ακροαματική διαδικασία ευρίσκεται σε πολύ προχωρημένο στάδιο. Υπενθυμίζεται πως η πλευρά των καθ΄ων η αίτηση επαρουσίασε ήδη τη μαρτυρία της και ευρίσκεται στο εδώλιο του μάρτυρος ο πρώτος μάρτυρας υπεράσπισης. Με αυτά τα δεδομένα, κρίσιμα να εξετασθούν, κατά προτεραιότητα, είναι τα εξής ζητήματα: (α) κατά πόσον οι αιτητές έχουν αποσείσει το αυξημένο, υπό τις περιστάσεις, βάρος να αιτιολογήσουν την πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης, (β) κατά πόσον η συμπεριφορά των αιτητών παρουσιάζεται κακόπιστη, (γ) ποιές θα είναι οι επιπτώσεις επί των νομίμων συμφερόντων των καθ΄ων η αίτηση σε περίπτωση έγκρισης της αίτησης και κατά πόσον η ζημία που θα δημιουργηθεί σε αυτούς εάν, εν τέλει, εγκριθεί η αίτηση, θα δύναται να θεραπευθεί με την έκδοση κατάλληλης διαταγής για τα έξοδα. Εν σχέσει με τα ζητήματα αυτά διαπιστώνονται τα εξής: (α) Η ανθρώπινη εμπειρία και λογική ορίζουν πως ο διευθυντής μίας οντότητας, η οποία ευρίσκεται στη θέση του εναγόμενου τα τελευταία εννέα
(9)έτη και η οποία λαμβάνει δικασίμους για ακρόαση τα τελευταία τεσσεράμισυ (4 ½) έτη, είναι σε θέση, επιδεικνύοντας στοιχειώδη επιμέλεια, να εντοπίσει εγκαίρως τα κρίσιμα στοιχεία για την υπεράσπισή της. Ιδίως, όταν τα στοιχεία αυτά αφορούν σε προκαταρκτικά και σημαντικά ζητήματα, και όχι σε λεπτομέρειες, ο μη έγκαιρος εντοπισμός τους δεν δικαιολογείται. Εν προκειμένω, η ταυτότητα της οντότητας η οποία ανήγειρε την επίδικη πολυκατοικία είναι αφ΄ενός προκαταρκτικό και σημαντικό στοιχείο και αφ΄ετέρου στοιχείο εύκολα διαπιστώσιμο. Συνεπώς, οι ισχυρισμοί του μάρτυρος των αιτητών, ως αυτοί περιέχονται στις παρα.2 και 4 της ένορκης δήλωσής του ημερ. 13.06.2018 (δείτε ανωτέρω) και οι οποίοι, εν πάση περιπτώσει, αμφισβητούνται από τον ενάγοντα αρ.1 - καθ΄ου η αίτηση XXXXX Λουλή απορρίπτονται. Ο μάρτυς των αιτητών δεν επέτυχε να αποσείσει το, υπό τις περιστάσεις, αυξημένο βάρος απόδειξης που είχε. (β) Η εξέλιξη των γεγονότων, ως αυτή σκιαγραφείται πιο πάνω και η διαπίστωση πως τα στοιχεία που αφορούν στην επιδιωκόμενη να προστεθεί νέα υπεράσπιση μπορούσαν εύκολα να εντοπιστούν, προσδίδουν στο επίδικο εγχείρημα των αιτητών χαρακτηριστικά κακοπιστίας και κατάχρησης διαδικασίας. (γ) Τυχόν έγκριση της αίτησης θα προκαλούσε πολύ μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της αγωγής και προσθήκη σε αυτήν μίας εντελώς νέας διάτασης. Τα δε νόμιμα συμφέροντα των καθ΄ων η αίτηση θα επλήττοντο σε βαθμό που η υπέρ τους επιδίκαση εξόδων δεν θα αποτελούσε ικανοποιητική θεραπεία. Επί τη βάσει των ανωτέρω, κρίνεται πως οι λόγοι ένστασης που αφορούν στα ως άνω ζητήματα είναι βάσιμοι και επιτυγχάνουν. Η επιτυχία των ως άνω συγκεκριμένων και ανεξάρτητων λόγων ένστασης οδηγεί την αίτηση σε απόρριψη. Παρέλκει η συζήτηση άλλων λόγων ένστασης. Η αίτηση ημερ. 13.06.2018 απορρίπτεται. Τα έξοδα της αίτησης ημερ. 13.06.2018, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων αρ.1 και 2 - καθ΄ων η αίτηση και εναντίον των εναγομένων - αιτητών. Αυτά να καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ) ................ Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο