ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD ν. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Αρ. Αγωγής: 5363/09, 19/7/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A427 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5363/09 Μεταξύ: ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD Εναγόντων και ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Εναγομένης ---------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 19/07/2018 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Γ. Χριστοφίδης Για Εναγόμενη: κ. Κ. Αιμιλιανίδης ---------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή η Ενάγουσα ζητά την υπέρ της επιδίκαση ποσού ύψους €124.659,56, το οποίο αντιπροσωπεύει το υπό της Εναγομένης οφειλόμενο υπόλοιπο λογαριασμού. Η Εναγομένη κατά τον Οκτώβριο 2007 αποφάσισε να προκηρύξει διαγωνισμό ή και την προσφορά με αρ. 14/2007 με την οποία ζητούσε την υποβολή προτάσεων για μία βιολογική τεχνολογία που να εμποδίζει τον σχηματισμό θειούχων ενώσεων στις αναερόβιες δεξαμενές του εργοστασίου λυμάτων Μιας Μηλιάς και την εγκατάσταση της αναγκαίας υποδομής για έλεγχο και παρακολούθηση της προτεινόμενης τεχνολογίας για μία περίοδο τεσσάρων μηνών. Ο αναμενόμενος σκοπός της εφαρμογής της πιο πάνω τεχνολογίας ήταν η απάλειψη ή η μείωση, σε ένα αποδεκτό επίπεδο, της δυσοσμίας των πιο πάνω αναερόβιων δεξαμενών. Η Ενάγουσα υπέβαλε σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις της Εναγομένης την προσφορά της κατά ή περί την 02/11/2007 και καθόρισε τις τιμές στις ΛΚ33.692,00 ή €57.567 πλέον ΦΠΑ. Η Εναγομένη, κατόπιν υπόδειξης της Ενάγουσας, μετά τη λήψη της ημερομηνίας υποβολής των προσφορών, ότι η πραγματική ροή των λυμάτων στην είσοδο του Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων στη Μια Μηλιά ήταν σημαντικά αυξημένη απ' ότι αρχικά είχε υπολογίσει και/ή καθορίσει στα έγγραφα της προσφοράς και ζήτησε από την Ενάγουσα να υποβάλει νέα προσφορά με ημερήσια ροή λυμάτων 24.000 κυβικά μέτρα αντί 17.000 κυβικά μέτρα που είχε περιληφθεί αρχικά στους όρους και στα έγγραφα της προσφοράς. Η Ενάγουσα στις 03/01/2008 και λόγω της πιο πάνω αναφερόμενης διαπίστωσης για την ροή των λυμάτων υπέβαλε αναθεωρημένη προσφορά για το συνολικό ποσό των €76.875,96 πλέον ΦΠΑ. Η Εναγομένη στις 31/01/2008 κατακύρωσε την προσφορά στην Ενάγουσα για το συνολικό ποσό των €76.875,96 πλέον ΦΠΑ. Η Εναγομένη κατέβαλε έναντι του πιο πάνω ποσού το ποσό των €28.490,93 και αρνείται να καταβάλει το υπόλοιπο επειδή το πρόγραμμα που εφάρμοσε η Ενάγουσα δεν πέτυχε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και ως εκ τούτου ισχυρίστηκε πως η Ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να αξιώνει την καταβολή του οποιουδήποτε ποσού. Είναι ο ισχυρισμός της Ενάγουσας πως η Εναγομένη θα έπρεπε να είχε καταβάλει στην Ενάγουσα το ποσό της προσφοράς καθώς και ποσό €63.815,15 το οποίο αντιπροσωπεύει επιπρόσθετα προϊόντα, ΦΠΑ, τόκο και έξοδα διαχείρισης λογαριασμού. Είναι η θέση της Εναγομένης ότι το πιο πάνω ποσό των €28.490,93 κατεβλήθη από την Εναγομένη προς την Ενάγουσα έναντι του αρχικού ποσού της προσφοράς της Ενάγουσας που ήταν €76.875,96 πλέον ΦΠΑ. Είναι περαιτέρω η θέση της Εναγομένης ότι το ποσό αυτό των €26.490,93 πληρώθηκε από την Εναγομένη προς την Ενάγουσα αχρεωστήτως διότι πληρώθηκε σε χρόνο που δεν είχε ακόμα διαφανεί ότι η Ενάγουσα είχε αποτύχει στη βασική της υποχρέωση να μειώσει κατά 50% τα θειούχα των αναερόβιων δεξαμενών εντός ενός μηνός από της ενάρξεως του προγράμματος για το οποίο κατεκυρώθη η προσφορά. Ακόμα, ισχυρίζεται η Εναγομένη ότι σύμφωνα με την προσφορά και λόγω του ότι υπήρχε υπέρβαση πέραν του 25% από την εγγυημένη από την Ενάγουσα συγκέντρωση συνολικών θειούχων κατά την εκροή από τις αναερόβιες δεξαμενές, η Εναγομένη εδικαιούτο να αποκόψει από την τιμή της προσφοράς της Ενάγουσας το ίδιο ποσοστό όπως το ποσοστό με το οποίο η συγκέντρωση εκροής που ήταν αντικείμενο εγγυήσεως στον πίνακα της προσφοράς της Ενάγουσας. Όπως ισχυρίζεται η Εναγομένη, η Ενάγουσα όχι μόνο στην περίοδο ένα μήνα μετά από την έναρξη της εφαρμογής του προγράμματος, δηλαδή κατά την 22/03/2008, αλλά και κατά την λήψη του πιλοτικού προγράμματος δηλαδή κατά την 22/06/2008 δεν είχε κατορθώσει να μειώσει κατά 50% των συνολικών θειούχων ή και τις συγκεντρώσεις εκροής των συνολικών θειούχων από αναερόβιες δεξαμενές όπως εγγυήθηκε η Ενάγουσα. Η Εναγομένη θεωρεί ότι από το ποσό των €28.490,93 που είχε πληρώσει προς την Ενάγουσα, ένα ποσό αφορούσε κόστος υποδομής. Η Εναγόμενη με επιστολή της ζήτησε από την Ενάγουσα την επιστροφή του υπολοίπου ποσού, των €18.862,96 (μετά την αφαίρεση του κόστους υποδομής) το οποίο ποσό η Ενάγουσα δεν επέστρεψε και το ανταπαιτεί. Η Εναγομένη αρνείται ότι οφείλει το ποσό των €63.815,15 προς την Ενάγουσα και ισχυρίζεται ότι στην προσφορά δεν προβλεπόταν ούτε τιμή επιπρόσθετων προϊόντων, ούτε ΦΠΑ επ' αυτών, ούτε τόκος και έξοδα διαχείρισης λογαριασμού. Κατατέθηκε εκ συμφώνου κατάλογος παραδεκτών εγγράφων (Τεκμήριο 1) και η δέσμη των εγγράφων αυτών σημειώθηκε ως Τεκμήριο Α και έγινε αρίθμηση του κάθε εγγράφου
(1)μέχρι και
(41). ΜΕ1 κατέθεσε ο XXXXX Κωνσταντίνου, διευθυντής της Ενάγουσας εταιρείας. Κατέθεσε γραπτή κατάθεση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του στην οποία είπε μεταξύ άλλων ότι η Ενάγουσα ασχολείται μεταξύ άλλων με τον τομέα επεξεργασίας νερού και λυμάτων. Περί τον Οκτώβριο του 2007 η Εναγομένη προκήρυξε την προσφορά υπ' αριθμό 14/2007 για την εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος συνολικής διάρκειας 4 μηνών για τη μείωση της δημιουργίας θειούχων ενώσεων στις αναερόβιες δεξαμενές του σταθμού επεξεργασίας λυμάτων στην περιοχή Μια Μηλιά προς εξάλειψη ή μείωση της δυσοσμίας σε αποδεκτά επίπεδα. Αντίγραφο πρόσκλησης με τις προδιαγραφές της προσφοράς είναι το έγγραφο υπ' αριθμό 1 του Καταλόγου Τεκμήριο Α. Σύμφωνα με τα έγγραφα και τους όρους της προσφοράς όπως καθορίστηκαν από την Εναγόμενη το πιλοτικό πρόγραμμα θα ήταν διάρκειας 4 μηνών. Περαιτέρω στα έγγραφα της προσφοράς καθορίστηκαν μεταξύ άλλων οι ακόλουθες μετρήσεις: (α) Ότι το βάθος της κάθε δεξαμενής ήταν 5 μέτρα και ο συνολικός όγκος των 5 δεξαμενών ήταν 120.900 κυβικά μέτρα. (β) Ότι ο υπολογιζόμενος όγκος των 5 αναερόβιων δεξαμενών ήταν 95.000 κυβικά μέτρα λυμάτων αφαιρεμένης της συσσωρευθείσας λάσπης. (γ) Ότι το ύψος της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών με βάση τους δοθέντες όγκους ήταν στο 1 μέτρο περίπου. (δ) Ότι η ημερησία ροή λυμάτων ήταν 17.000 κυβικά μέτρα και η περιεκτικότητα των λυμάτων σε θειούχες ενώσεις στην είσοδο των δεξαμενών ήταν 6-10ppm. Λέγει επίσης ότι η Ενάγουσα στις 03/01/2008 υπέβαλε αναθεωρημένη προσφορά και η Εναγόμενη με επιστολή της ημερομηνίας 31/01/2008 ενημέρωσε την Ενάγουσα ότι η προσφορά της έγινε αποδεκτή από το Συμβούλιο στη συνολική τιμή των €76.875,96 πλέον ΦΠΑ Τεκμήριο Α
(7). Μετά την κατακύρωση της προσφοράς στην Ενάγουσα διεξήχθησαν διαδοχικές συναντήσεις για τον καθορισμό της βάσης για την υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος στο Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων και την 18/02/2008 συμφωνήθηκαν μεταξύ τους τα ακόλουθα: (α) Συμφωνήθηκε όπως υιοθετηθεί τόσο από την Ενάγουσα όσο και από την Εναγόμενη ένα επίπεδο συγκέντρωσης ολικών θειούχων 52.0mg/l στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών. (β) Συμφώνησαν περαιτέρω, σε προσωρινή βάση, ένα επίπεδο συγκέντρωσης ολικών θειούχων από 4.0-6.0mg/Ι στην είσοδο των αναερόβιων δεξαμενών. (γ) Περαιτέρω συμφωνήθηκε ότι η ημερήσια ροή λυμάτων είναι 24.000 κυβικά μέτρα. (δ) Ότι το ύψος της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών βρίσκεται στο 1 μέτρο και (ε) ότι η αναμενόμενη μείωση των θειούχων ενώσεων είναι κατά 50% στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών εντός ενός μηνός. Στις 19/02/2008 η Εναγόμενη με επιστολή προς την Ενάγουσα ζήτησε επιβεβαίωση των όσων είχαν συζητηθεί και συμφωνηθεί στις 18/02/2008. Με βάση τα πιο πάνω με επιστολή τους ημερομηνίας 22/02/2008 επιβεβαίωσαν τα συμφωνηθέντα και ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι ξεκίνησε τη δοσολογία Odor Cap και Νιτρικού Ασβεστίου στις 20/02/2008 συμφώνως της μετρηθείσας ημερήσιας ροής λυμάτων (30.000 κυβικά μέτρα) που φαινόταν στον ηλεκτρονικό μετρητή που ήταν εγκαταστημένος στην είσοδο του σταθμού της Εναγόμενης Τεκμήριο Α
(9). Η Εναγόμενη αντιδρώντας στην επιστολή τους ημερομηνίας 22/02/2008, με επιστολή της ημερομηνίας 12/03/2008 διαφώνησε ότι η ημερήσια ροή των λυμάτων στο Σταθμό Μιας Μηλιάς είναι 30.000 κυβικά μέτρα και δήλωσε σε αυτούς ότι η ροή είναι γύρω στις 19.500 κυβικά μέτρα ημερησίως και όχι 30.000 κυβικά μέτρα. Την 24/03/2008 η Ενάγουσα με επιστολή της προς την Εναγόμενη ενημέρωσε αυτή ότι λόγω της αυξημένης λάσπης που υπήρχε στον πυθμένα η διαδικασία καθαρισμού και μείωσης του υδρόθειου θα διαρκούσε μεγαλύτερο χρόνο απ' ότι είχε προβλεφθεί. Περαιτέρω εισηγήθηκαν την αύξηση της δοσολογίας του Nitrate Solution σε 2.000 λίτρα ημερησίως για μια εβδομάδα και παράλληλα την μέτρηση του Redox και pΗ στην είσοδο, κατά μήκος και στην έξοδο της κάθε αναερόβιας δεξαμενής. Τέλος εισηγήθηκαν το άδειασμα μιας-μιας δεξαμενής και τον επιβεβλημένο καθαρισμό τους Τεκμήριο Α
(11). Ακολούθως της επιστολής ημερομηνίας 24/03/2008, με επιστολή ημερομηνίας 26/03/2008 η Εναγόμενη ζήτησε όπως της αποστείλουν τυχόν διαφοροποιήσεις που πιθανόν να εφάρμοζαν στη δοσολογία σε σύγκριση με την αρχική προσφορά μετά τα αποτελέσματα μέτρησης των ολικών θειωδών στις αναερόβιες δεξαμενές μέχρι και την τρίτη εβδομάδα από την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος Τεκμήριο Α
(18). Ως εκ των ανωτέρω προέβηκαν σε αναλύσεις των ολικών θειωδών στις αναερόβιες δεξαμενές και με επιστολή τους ημερομηνίας 07/04/2008 ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι από τις αναλύσεις που έγιναν παρατηρήθηκε μια σχετική αύξηση αντί μείωση. Περαιτέρω πληροφόρησαν την Εναγόμενη ότι ενημέρωσαν τους Γάλλους Εμπειρογνώμονες για τα αποτελέσματα και ότι οι Γάλλοι Εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η αύξηση είναι ένδειξη ότι τα διαλεγμένα βακτήρια του Odor Cap άρχισαν να καθαρίζουν την λάσπη στο βυθό των αναερόβιων δεξαμενών. Περαιτέρω ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι οι Γάλλοι Εμπειρογνώμονες εισηγήθηκαν τη συνέχιση της δοσολογίας του Odor Cap στα 25 sachets την ημέρα και την αύξηση των Nitrates Solution 38% σε 6.000 λίτρα ημερησίως. Περαιτέρω ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι η εν λόγω δοσολογία σύμφωνα με τους Γάλλους θα πρέπει να συνεχίσει για όσο χρονικό διάστημα χρειαστεί μέχρις ότου καθαρίσει η υφιστάμενη λάσπη στο βυθό των δεξαμενών. Τέλος ανάφεραν στην Εναγόμενη ότι ασφαλή πρόβλεψη για το χρονικό διάστημα που θα χρειαστεί να καθαρίσει η υφιστάμενη λάσπη στο βυθό θα μπορεί να δοθεί μετά το άδειασμα μιας αναερόβιας δεξαμενής και τη μέτρηση της υφιστάμενης λάσπης και ότι ως προς τούτο προγραμματίζεται επί τόπου επίσκεψη του Γάλλου Εμπειρογνώμονα. Η Εναγόμενη παρά τις προφορικές διαβεβαιώσεις για αύξηση των δοσολογιών, με επιστολή της ημερομηνίας 16/04/2008 δήλωσε σε αυτούς ότι το Συμβούλιο δεν αποδέχεται την οποιαδήποτε από μέρους τους διαφοροποίηση της δοσολογίας σε σχέση με την αρχική προσφορά τους. Περαιτέρω τους ενημέρωσε για το άδειασμα της δεξαμενής αρ.3 για να διαπιστωθεί ο ακριβής όγκος της λάσπης. Εκκρεμούσης της διαδικασίας αδειάσματος της αναερόβιας δεξαμενής αρ.3 διευθέτησαν συνάντηση στα γραφεία της Εναγομένης με τον Γάλλο Εμπειρογνώμονα ο οποίος στην παρουσία των Μηχανικών του Συμβουλίου ανέφερε τα προβλήματα που εντόπισε στην υλοποίηση του έργου και τα οποία ως δήλωσε λειτουργούσαν αρνητικά αναφορικά με τον επιδιωκόμενο σκοπό. Συγκεκριμένα ο Γάλλος Εμπειρογνώμονας εντόπισε τα ακόλουθα προβλήματα: (α) Το γεγονός ότι κατά τα τελευταία 2 με 3 έτη δεν λειτουργούσε η συσκευή περισυλλογής στερεών (Screening) στην είσοδο του σταθμού. (β) Ότι υπάρχει παρουσία αυξημένου Scam στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών που έχει σαν αποτέλεσμα την αυξημένη ζήτηση Νιτρικού Ασβεστίου (Nitrates) και τη μη ορθολογιστική λειτουργία των δεξαμενών. (γ) Την παρουσία αυξημένης λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών οι οποίες λειτουργούν και ως δεξαμενές καθίζησης στερεών. Περαιτέρω κατά την εν λόγω συνάντηση ο Γάλλος Εμπειρογνώμονας εισηγήθηκε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: (α) Τον άμεσο καθαρισμό του Scam στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών ώστε να αρχίσουν να δημιουργούνται τα αναγκαία Algae στη θέση του Scam, που με την φωτοσύνθεση θα δημιουργούσαν την απαραίτητη οξυγόνωση στην επιφάνεια των δεξαμενών και τη δραματική μείωση στην αναγκαία δοσολογία του διαλύματος Νιτρικού Ασβεστίου (Nitrates Solution). (β) Εν αναμονή του καθαρισμού του Scam στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών να μειωθεί η δοσολογία του Νιτρικού Ασβεστίου (Nitrates) στα 2.000 λίτρα ημερησίως και του Odor Cap στα 22 sachets την ημέρα. Ως εκ των πιο πάνω με επιστολή τους ημερομηνίας 17/04/2008 υπέβαλαν γραπτώς τις εισηγήσεις του Γάλλου Εμπειρογνώμονα και τόνισαν στην Εναγόμενη ότι εφόσον πρόκειται για πιλοτικό πρόγραμμα αυτή θα πρέπει να αποδέχεται τροποποιήσεις της δοσολογίας των προϊόντων ώστε να επιτευχθεί το προσδοκώμενο αποτέλεσμα της μείωσης της δυσοσμίας. Περαιτέρω ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι σύμφωνα με τους όρους πληρωμής τους αυτή θα έπρεπε να είχε γίνει από την ημέρα παράδοσης των προϊόντων. Ενώ είχαν παραδώσει όλη τη ποσότητα της προσφοράς για το προϊόν Odor Cap και σχεδόν διπλάσια ποσότητα του Nitrates Solution με τιμολόγιο μας Αρ. 21551, ημερομηνίας 08/02/2008 για το ολικό ποσό των €88.407,35 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, είχαν πληρωθεί μόνο το ένα τρίτο του ποσού στις 03/03/2008 με επιταγή της Εναγομένης για το συνολικό ποσόν των €28.490,93. Η Εναγόμενη με επιστολή της ημερομηνίας 22/04/2008 θεώρησε ότι η Ενάγουσα επιχειρούσε με την επιστολή της ημερομηνίας 17/04/2008 να προβάλει επιπρόσθετους λόγους για το μέχρι τότε αποτέλεσμα του πιλοτικού προγράμματος και ζήτησε να την πληροφορήσουν για τον χρόνο που θα χρειαζόταν να επιτύχουν τον σκοπούμενο στόχο και ζήτησε επίσης να της δηλώσουν για τις εγγυήσεις που θα παρείχαν ως προς την αποτελεσματικότητα του προγράμματος αν απομακρυνόταν το Scam. Εις απάντηση της πιο πάνω επιστολής της Εναγόμενης με επιστολή τους ημερομηνίας 23/04/2008 δήλωσαν στην Εναγόμενη μεταξύ άλλων, ότι δεν αποδέχονται τη θέση ότι επιχειρούσαν να προβάλουν επιπρόσθετους λόγους για το αποτέλεσμα του προγράμματος, ότι δεν θα μπορούσε να δοθεί ακριβής χρόνος για την επίτευξη του προσδοκώμενου στόχου διότι ανέμεναν το άδειασμα της λάσπης από τον πυθμένα της δεξαμενής αρ.3 ούτως ώστε να γίνονται οι αναγκαίοι υπολογισμοί και ότι η απομάκρυνση του Scam θα λειτουργήσει θετικά για τον επιδιωκόμενο σκοπό. Η Εναγομένη προς απάντηση της επιστολής τους απέστειλε την επιστολή ημερομηνίας 29/04/2008 Τεκμήριο Α
(19). Περαιτέρω με νέα επιστολή τους ημερομηνίας 02/05/2008 επανέλαβαν στην Εναγόμενη τους λόγους για τους οποίους δεν επιτεύχθηκε μέχρι εκείνη τη στιγμή το αναμενόμενο αποτέλεσμα Τεκμήριο Α
(20). Τα αποτελέσματα από το άδειασμα της λάσπης στο πυθμένα της δεξαμενής αρ.3 κατέδειξαν ότι το πραγματικό ύψος της λάσπης ήταν 2.30 μέτρα αντί 1 μέτρο περίπου που είχε αρχικά υπολογιστεί και περιληφθεί στα έγγραφα της προσφοράς από την Εναγόμενη. Παράλληλα μετρήθηκαν επί τόπου οι διαστάσεις των αναερόβιων δεξαμενών και διαπιστώθηκε ότι αυτές ήταν 90mΧ90m με συνολική επιφάνεια 8.100m2 αντί 4.761m2 όπως αναγραφόταν στις προδιαγραφές της προσφοράς. Με βάση τα πιο πάνω, οι λόγοι για τους οποίους η Ενάγουσα δεν κατέστη δυνατό να επιφέρει μείωση των θειούχων ενώσεων κατά 50% εντός της προκαθορισμένης από τα έγγραφα των προσφορών προθεσμίας είναι οι ακόλουθοι: (α) Τα επίπεδα της λάσπης στον πυθμένα των δεξαμενών με βάση τους όρους των προσφορών υπολογίστηκαν περίπου σε 100cm ενώ μετά το άδειασμα της δεξαμενής αρ.3 τα πραγματικά επίπεδα λάσπης ήταν 230cm. (β) Η ολική επιφάνεια της κάθε δεξαμενής ήταν 8.100m2 αντί 4.671m
- (γ) Τα επίπεδα Redox Potential στην είσοδο του Σταθμού υπολογίστηκαν σε -150mv ενώ τα πραγματικά επίπεδα ήταν υπερδιπλάσια -300mv. (δ) Τα συμφωνηθέντα επίπεδα των ολικών θειούχων ενώσεων στην είσοδο του σταθμού ήταν 4.0 έως 6.0mg/l ενώ από μετρήσεις ανεξάρτητου χημείου ήταν πολλαπλάσια 15.0 έως και 25.00mg/l. (ε) Οι μηχανικές εσχάρες (screening) στην είσοδο του Σταθμού δεν λειτουργούσαν τα τελευταία χρόνια. Αυτό διαπιστώθηκε μετά την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος. (στ) Η πραγματική ροή λυμάτων ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από την υπολογισθείσα με την ογκομετρική μέθοδο. Οι πιο πάνω παράγοντες που δεν ήταν γνωστοί στην Ενάγουσα κατά τον ουσιώδη χρόνο υποβολής της προσφοράς της ως επίσης και οι εσφαλμένες μετρήσεις και στοιχεία που δόθηκαν στην Ενάγουσα μέσα από τα έγγραφα και τους όρους των προσφορών εμπόδισαν την Ενάγουσα να επιτύχει τη δέσμευσή της και κατ' επέκταση το πιλοτικό πρόγραμμα. Η Εναγομένη με επιστολή της ημερομηνίας 07/05/2008 ενημέρωσε την Ενάγουσα για τα αποτελέσματα του Readox Potential που είχε διεξάγει ο χημικός της τελευταίας. Η Ενάγουσα μέσα στα πλαίσια που περιγράφονται ανωτέρω με επιστολή της ημερομηνίας 13/05/2008 ανέφερε στην Εναγόμενη όλους τους πιο πάνω παράγοντες που λειτούργησαν αρνητικά για την επίτευξη του προσδοκώμενου αποτελέσματος και ζήτησε από την Εναγόμενη να εγκρίνει και να υιοθετήσει τις εισηγήσεις τους. Η Εναγόμενη με επιστολή της ημερομηνίας 16/05/2008 αρνήθηκε να προβεί στην υιοθέτηση των εισηγήσεων και κάλεσε την Ενάγουσα να επιλύσει το πρόβλημα χωρίς την εφαρμογή των εν λόγω διορθωτικών μέτρων. Περαιτέρω η Εναγομένη με επιστολές της ισχυρίστηκε πως η Ενάγουσα ή το πρόγραμμα το οποίο εφάρμοσε δεν επιτυγχάνει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και ως εκ τούτου ισχυρίστηκε πως η Ενάγουσα δεν νομιμοποιείται να αξιώνει την καταβολή του οποιουδήποτε ποσού. Η Ενάγουσα την 28/05/2008 ενημέρωσε την Εναγομένη πως θα προχωρούσε στον καθαρισμό της επιφάνειας μιας δεξαμενής με δικά της έξοδα για να διαπιστώσει τις ανάλογες βελτιώσεις στα επίπεδα του Readox Potential. Την 29/05/2008 κοινοποιήθηκε γραπτώς και 2η έκθεση Γάλλου εμπειρογνώμονα. Παράλληλα ενημέρωσαν την Εναγόμενη ότι θα προχωρήσουν στον άμεσο καθαρισμό της επιφάνειας μιας από τις πέντε αναερόβιες δεξαμενές, με δικά τους έξοδα, για αξιολόγηση των αποτελεσμάτων σύμφωνα με τις εισηγήσεις των Γάλλων Εμπειρογνωμόνων. Να σημειωθεί ότι λόγω των καλαμιών πλάτους 4 με 5 μέτρων που υπήρχαν περιμετρικά της δεξαμενής αρ.5 ήταν πρακτικά αδύνατος ο ολικός καθαρισμός του Scam στη επιφάνεια, έτσι ο καθαρισμός που πέτυχαν στις 03/06/2008 ήταν περίπου 80% της επιφάνειας. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων στις 17/06/2008 έδειξαν ότι στη δεξαμενή αρ.5 που έγινε ο μερικός καθαρισμός της επιφάνειας οι ολικές θειούχες ενώσεις είχαν μειωθεί στα 30,9mg/l ενώ στις υπόλοιπες δεξαμενές κυμαινόταν από 48,2mg/l έως 58,8mg/l. Ο τέως Αν. Γενικός Διευθυντής της Εναγομένης κ. Ευγένιος Νικολάου, αμφισβήτησε τα αποτελέσματα του ανεξάρτητου διαπιστευμένου χημείου και ζήτησε τη επανάληψη των αναλύσεων με διπλά δείγματα για έλεγχο τόσον από το ανεξάρτητο διαπιστευμένο χημείο όσον και από τον Χημικό της Εναγομένης. Στις 19/06/2008 έγινε νέα διπλή δειγματοληψία από τον Χημικό της Εναγόμενης στην παρουσία της Ενάγουσας, όπου διαπίστωσαν ότι το Scam που υπήρχε περιμετρικά της δεξαμενής αρ.5, στα καλάμια είχε απλώσει και κάλυψε περίπου κατά 90% την επιφάνεια της δεξαμενής αρ.
- Τα αποτελέσματα του ανεξάρτητου διαπιστευμένου Χημείου έδειξαν αύξηση των ολικών θειούχων ενώσεων στη δεξαμενή αρ.5, που είχε μερικώς καθαριστεί η επιφάνειά της από το Scam στις 03/06/2008, από 30,9mg/l που ήταν στις 12/06/2008 στα 45,9mg/l στις 19/06/
- Η αύξηση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι το Scam είχε καλύψει το 90% περίπου της επιφάνειας της δεξαμενής. Τα αποτελέσματα για τις υπόλοιπες δεξαμενές κυμαίνονταν από 52,6mg/l έως 68,1mg/l. Η Ενάγουσα με επιστολές της ημερομηνίας 24/06/2008 που αντιστοιχεί στο έγγραφο 29 του Τεκμηρίου Α και 25/06/2008 ενημέρωσε την Εναγόμενη ότι οι αναλύσεις που έγιναν στις 12/06/2008 έδειξαν μείωση των ολικών θειούχων ενώσεων γύρω στο 50% λόγω του μερικού καθαρισμού του Scam στην επιφάνεια της δεξαμενής αρ.5 και κάλεσε την Εναγομένη να εφαρμόσει τις εισηγήσεις των εμπειρογνωμόνων και/ή της Ενάγουσας για τη μείωση των θειούχων ενώσεων πέραν του 50%. Περαιτέρω η Ενάγουσα κάλεσε την Εναγομένη όπως καταβάλει στην Ενάγουσα την πληρωμή του υπολοίπου ποσού του συμβολαίου καθώς επίσης και των επιπρόσθετων ποσοτήτων που έχουν παραδοθεί. Η Ενάγουσα με επιστολή της ημερομηνίας 01/07/2008 κάλεσε τη Εναγόμενη να εξοφλήσει το ποσόν του συμβολαίου καθώς και των επιπρόσθετων ποσοτήτων που είχαν παραδοθεί ύψους €45.576,46 πλέον ΦΠΑ. Η Εναγομένη παρέλειψε να ανταποκριθεί και η Ενάγουσα με επιστολή των αντιπροσώπων και/ή Δικηγόρων της ημερομηνίας 09/07/2008 κάλεσε την Εναγομένη στην άμεση πληρωμή του ποσού των €114.576,20 που αποτελούσε το υπόλοιπο του λογαριασμού. Η Εναγομένη, μέσω των Δικηγόρων της, την 29/07/2008 απέστειλε επιστολή στην Ενάγουσα με την οποία αρνήθηκε την οποιαδήποτε οφειλή και περαιτέρω ισχυρίστηκε πως η πληρωμή στην οποία η Εναγομένη προέβηκε συνιστά πληρωμή η οποία έγινε αχρεωστήτως. Η Ενάγουσα με επιστολή της ημερομηνίας 24/09/2008 ενημέρωσε τον νέο Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή της Εναγομένης κ. ΧΧΧΧΧ Σέπο, για την πρότασή της να γίνει ένα νέο πιλοτικό πρόγραμμα σε μία μόνο από τις πέντε δεξαμενές χωρίς χρέωση της Εναγομένης. Η Ενάγουσα θα αναλάμβανε τον καθαρισμό της επιφάνειας μιας δεξαμενής στην οποία η Εναγομένη θα καθάριζε προηγουμένως τα καλάμια περιμετρικά της δεξαμενής. Ακολούθως η Ενάγουσα θα προμήθευε τις αναγκαίες ποσότητες των διαλεγμένων βακτηρίων Odor Cap και Νιτρικού ασβεστίου. Στη διάρκεια του πιλοτικού θα γίνονταν αναλύσεις για αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Ο ΜΕ1 είπε ακόμη ότι η Εναγομένη θα έπρεπε να είχε καταβάλει στην Ενάγουσα το ποσό των €76.875,76 το οποίο αντιπροσωπεύει την τιμή της προσφοράς καθώς και €63.815,15 το οποίο αντιπροσωπεύει επιπρόσθετα προϊόντα, ΦΠΑ, τόκο και έξοδα διαχείρισης λογαριασμού. Η Εναγομένη την 03/03/08 κατέβαλε το ποσό των €28.490,93 έναντι του υπολοίπου της προς την Ενάγουσα αλλά αρνείται να καταβάλει το οφειλόμενο υπόλοιπο το οποίο ανέρχεται στο ποσό των €124.659,56 για το οποίο ζητά όπως εκδοθεί απόφαση εναντίον της Εναγομένης και υπέρ της Ενάγουσας. Το Redox μετριέται με ηλεκτρονικό όργανο και μας δείχνει πόση είναι η ανάγκη των λυμάτων σε οξυγόνο. Ζήτησαν το Redox Potential με διευκρινιστική επιστολή, Τεκμήριο Α
(2). Τους απάντησε η Εναγόμενη ότι δεν διέθετε τέτοιες μετρήσεις του Redox Potential και να λάβουν στους υπολογισμούς το νούμερο που υπολογίζουν αυτοί σωστό. Αυτοί τους υπολογισμούς αυτούς τους έλαβαν υπόψη τους, το Redox Potential πλην 150mV, μετά που μετρήσεις τις οποίες έκανε η Εναγόμενη. Ο χημικός της Εναγόμενης τους ενημέρωσε και κάπου αναφέρεται στα έγγραφα, ο αριθμός ο πραγματικός, ο οποίος δεν ήταν πλην 300 mV. Εκτός από το ύψος της λάσπης, το οποίο υπολογίστηκε στο 1 μέτρο περίπου και στο τέλος ήταν 2.30 μέτρα εκτός από τη ροή των λυμάτων που δόθηκε στα 17.000 κυβικά μέτρα και εις την πράξη οι μετρήσεις ήταν από 24.000‑30.000 κυβικά μέτρα εκτός του Scam, το οποίο υπήρχε στην επιφάνεια των δεξαμενών. Αυτές λειτούργησαν αρνητικά ούτως ώστε οι υπολογισμοί που έγιναν από τους Γάλλους εμπειρογνώμονες για να εγγυηθούν ότι σε έναν μήνα από την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος θα επιτύγχανε τη μείωση των θειούχων ενώσεων κατά 50%, δεν επιτεύχθηκε αυτός ο στόχος. Χαμηλές μετρήσεις του pH ή πολύ ψηλές επηρεάζουν την τεχνολογία που εφαρμόστηκε το πιλοτικό πρόγραμμα γι' αυτό και ήταν απαραίτητο στοιχείο. Μετά όταν ξεκίνησαν το πρόγραμμα επεξεργασίας λυμάτων στον εν λόγω σταθμό της Μιας Μηλιάς και πέρασε ο ένας μήνας και δεν πήραν το αποτέλεσμα, άρχισαν να αναιρούν όλες τις παραμέτρους των προδιαγραφών και μέτρησαν τις καταστάσεις αναερόβιων δεξαμενών και οι διαστάσεις στην επιφάνεια ήταν 90mΧ90m, κάνοντας έναν απλό υπολογισμό των 8.100τ.μ. που γράφουμε ότι είναι της επιφάνειας της κάθε αναερόβιας δεξαμενής, ενώ στα έγγραφα των προσφορών, το οποίο είναι το Τεκμήριο 1 εις τον πίνακα Area of each pond lagoon με 4.761, ο αριθμός αυτός είναι κατά πολύ μικρότερος από την πράξη που βρίσκουν ότι ήταν 8.
- Εφόσον το συνολικό βάθος των δεξαμενών που αναγράφεται στον ίδιο πίνακα water depth είναι 5 μέτρα που ισοδυναμεί με συνολικό όγκο 120.200 κυβικά μέτρα. Πόσο θα είναι το πραγματικό, το καθαρό με το ύψος των λυμάτων με τις 95.000; Έτσι έκαναν έναν νέο υπολογισμό με τη μέθοδο των
- Μέσα στην αναερόβια δεξαμενή των λυμάτων καταλήγουν όλα τα απόβλητα από οικιακή χρήση, βιομηχανική χρήση και ό, τι άλλο είναι ενωμένο στο δίκτυο. Το λάδι, το λίπος που περιέχεται μέσα στο αυτό που ξεπλένουν οι νοικοκυρές λόγω του ότι είναι πιο ελαφρύ από το νερό μένει στην επιφάνεια αυτό το λάδι, το λίπος και λειτουργεί σαν κολλητική ουσία όπου και εκεί είναι όλες οι υπόλοιπες ακαθαρσίες, είτε στερεά τα οποία περνούσαν από το σύστημα περισυλλογής στερεών, το οποίο επειδή καταστράφηκε, δεν μάζεψε όλα τα στερεά για να μην καταλήγουν στις αναερόβιες δεξαμενές και το Scam, είναι το μείγμα σακουλιών, ρούχων και οτιδήποτε πετάσσεται μέσα στο αποχετευτικό και σε συνδυασμό με το λάδι που είναι στην επιφάνεια κάνουν το λεγόμενο Scam και αυτό έγινε παχύ λόγω του ότι για 7 χρόνια λειτουργούσαν με αυτόν τον τρόπο και το λίπος όλο περνούσε σε όλες τις σχάρες, οι οποίες λειτουργούσαν. Για μερικά χρόνια λειτουργίας του σταθμού αυτού μετά εκτός που το λίπος, περνούσαν και όλα τα στερεά σακούλια, νάιλον, προφυλακτικά και ό,τι φανταστείς στην επιφάνεια με αποτέλεσμα να κάνουν ένα συμπαγές μείγμα, το οποίο ονομάζουν Scam, το οποίο επέπλεε στην επιφάνεια των δεξαμενών. Αυτό το Scam ήταν ανεπιθύμητο και λειτουργούσε αρνητικά για τους σκοπούς που εφαρμόζουν το πιλοτικό πρόγραμμα γιατί δεν τους άφηνε να λειτουργήσουν το πρόγραμμα όπως έπρεπε, μέχρι που το εντόπισαν οι Γάλλοι εμπειρογνώμονες και εισηγήθηκε ότι θα πρέπει να καθαριστεί για να έχουν καλύτερο αποτέλεσμα του πιλοτικού προγράμματος. Διότι μεγαλύτερος όγκος λάσπης θα σημαίνει περισσότερο φορτίο, το οποίο θα χρειαζόταν χρόνο για τα διαλεγμένα βακτήρια με βάση τους αρχικούς υπολογισμούς με τις δοσολογίες στην προσφορά για να φέρουν το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Το επίπεδο λάσπης, ήταν 2,5 φορές περίπου μεγαλύτερο από την αναφορά της Εναγόμενης εις την προσφορά, ήταν 2.3 μέτρα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ΜΕ1 είπε ότι ο πίνακας εγγυήσεων βασιζόταν με βάση όλες τις πληροφορίες που τους δόθηκαν από την Εναγόμενη για τη συγκεκριμένη προσφορά. Η δουλειά τους δεν ήταν να επιβεβαιώσουν αν ήταν σωστά ή λανθασμένα τα στοιχεία που έδινε η Εναγόμενη, η δουλειά τους, βασιζόμενοι σ' αυτά τα στοιχεία, ήταν να συστήσουν μια τεχνολογία που βασίζετο στη βιοτεχνολογία για να επιλύσει ή να μειώσει το πρόβλημα δυσοσμίας από τις αναερόβιες δεξαμενές του σταθμού επεξεργασίας λυμάτων στη Μια Μηλιά, της Εναγόμενης. Μια εγγύηση δίνεται βασιζόμενη σε ορισμένες προϋποθέσεις. Οι προϋποθέσεις που δόθηκε η συγκεκριμένη έγκριση ήταν τα στοιχεία λειτουργίας που τους δόθηκαν από την Εναγόμενη σαν σύνολο και όχι απομονωμένα από τον πίνακα εγγυήσεων που αναφέρεται στη δεύτερη σελίδα. Αυτοί υπολόγισαν μια Α δοσολογία των προϊόντων που βασίζονται στη βιοτεχνολογία για να επιλύσει ένα πρόβλημα το οποίο εξυπακούετο ότι είχε μια Α ροή λυμάτων ημερησίως, Β οι διαστάσεις των δεξαμενών ήταν οι δεδομένες και ο όγκος των λυμάτων όπως αναγράφοντο στον πίνακα Τεκμήριο
- Το τι συνέβη στην πράξη ήταν ότι πλείστα από αυτά τα δεδομένα ήταν λανθασμένα. Οι διαστάσεις των δεξαμενών που δόθηκαν είναι 4.761τ.μ. Ενώ στην πράξη ήταν 8.100τ.μ. Κατά πολύ περισσότερο. Αναγραφόταν ότι η ολική επιφάνεια ήταν και των 5 δεξαμενών 23.805τ.μ., ενώ ήταν 40.500τ.μ. Σχεδόν υπερδιπλάσιο. Με τις συγκεκριμένες δοσολογίες που υπολόγισαν με βάση τις αρχικές ποσότητες ήταν πρακτικά αδύνατο να επιτύχουν το αποτέλεσμα σε έναν μήνα που υποσχέθηκαν. Με βάση αυτές τις διαστάσεις θα έπρεπε να αυξηθούν οι δοσολογίες και να επιμηκυνθεί ο χρόνος στον οποίο θα μπορούσε να επιτευχθεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Και αυτό είχαν συμφωνήσει στην επιστολογραφία που αντάλλαξαν με τον ανώτερο γενικό διευθυντή της Εναγόμενης, αλλά δυστυχώς δεν ήθελε να καταλάβει ότι μια εγγύηση δίδεται με βάση τα νούμερα που τους έδωσε ο ίδιος στις προδιαγραφές του. Δεν συμφωνεί ότι οι δεξαμενές αυτές από τον πυθμένα πήγαιναν πλέον πλάγια, προς τα πάνω μέχρι την επιφάνεια του νερού και στην επιφάνεια του νερού ήταν 84Χ84 μέτρα οι διαστάσεις. Αυτά τα νούμερα δεν τα γράφουν αυτοί, τα έγραψε η Εναγόμενη στις προδιαγραφές της προσφοράς της και αυτοί τα αποδέχτηκαν και θεώρησαν ότι ήταν ορθά. Και με βάση αυτά τα δεδομένα υπολόγισαν τη δοσολογία των προϊόντων τους που θα έπρεπε να μπαίνουν καθημερινά, ούτως ώστε να μειωθεί το πρόβλημα δυσοσμίας από τις αναερόβιες δεξαμενές της Εναγόμενης. Και έδωσαν και εγγύηση ότι εντός ενός μηνός με τη σωστή δοσολογία των προϊόντων τους θα καταφέρουν να μειώσουν τα ολικά θειούχα, το υδρόθειο ή τη δυσοσμία κατά 50%. Δεν αμφισβητήθηκαν τα νούμερα που τους έδωσε η Εναγόμενη. Άρχισαν να τα διερευνούν τα στοιχεία αυτά του Τεκμηρίου 1 μετά το τέλος του πρώτου μήνα από το ξεκίνημα του πιλοτικού προγράμματος μείωσης της δυσοσμίας, όταν οι υπολογισμοί τους ότι σε έναν μήνα θα κατάφερναν να μειώσουν κατά 50% δεν επαληθεύτηκαν. Συμβουλευόμενοι τους Γάλλους εμπειρογνώμονες οι οποίοι ετοίμασαν, έκαναν τους υπολογισμούς και τους σύστησαν τη δοσολογία για τα προϊόντα τους για να έχουν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, τους είπαν ότι ήταν πιθανόν η λάσπη στον πυθμένα των δεξαμενών να μην είναι ένα μέτρο όπως υπολογίστηκε με βάση τους αριθμούς του Τεκμηρίου 1 της Εναγόμενης, αλλά πολύ περισσότερο. Και εισηγηθήκαν να αδειάσει μια από τις 5 δεξαμενές και να μετρηθεί το ακριβές ύψος της λάσπης στον πυθμένα της δεξαμενής. Μετά το άδειασμα της δεξαμενής διαπιστώθηκε ότι το ύψος της λάσπης ήταν 2.30 μέτρα αντί 1 μέτρο περίπου όπως υπολογίστηκε με βάση τα νούμερα που έδωσε η Εναγόμενη στις προδιαγραφές της. Σε μεταγενέστερο στάδιο μέτρησε αυτός προσωπικά και την επιφάνεια των δεξαμενών και διαπίστωσε ότι η επιφάνεια των δεξαμενών ήταν πολύ περισσότερη από αυτήν που αναγραφόταν στις προδιαγραφές. Συγκεκριμένα αυτός μέτρησε ότι η κάθε δεξαμενή ήταν 90Χ90 μέτρα που έδιδε μια συνολική επιφάνεια 8.100τ.μ. Ενώ στις προδιαγραφές του Τεκμηρίου 1 αναγραφόταν ότι η επιφάνεια της κάθε δεξαμενής ήταν μόνο 4.761τ.μ. Και μετά διερωτήθηκαν και με το θέμα της ποιότητας των λυμάτων. Αναγραφόταν μέσα στον πίνακα εγγύησης ότι οι ολικές θειούχες ενώσεις στην είσοδο των δεξαμενών των λυμάτων θα ήταν της τάξης 2 έως 6 PPM και 6 έως 10 milligram ανά λίτρο. Στις 20/02 άρχισε το πιλοτικό πρόγραμμα. Στις 20/03, δηλαδή έναν μήνα μετά, δεν επιτεύχθηκε η εγγύηση την οποία είχαν δώσει και αντιθέτως είχαν αύξηση αντί μείωση. Ούτε μέχρι τις 20/04 είχε επιτευχθεί τίποτε, διότι όλα τα δεδομένα δεν ήταν σωστά. Στις 02/05/2006 έστειλαν επιστολή, δυόμιση μήνες μετά από την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος και αναφέρθηκαν σε ορισμένα πράγματα, ότι αυτά φταίνε διότι δεν πέτυχαν την εγγύηση τους. Δεν έστειλαν επιστολή στην Εναγόμενη μέσα στην τετράμηνη αυτήν προθεσμία να τους επεξηγήσει τι ευθύνεται και ότι το 90Χ90 είναι λανθασμένο. Πιο ψηλές μειώσεις δεν μπορούν να εγγυηθούν διότι δεν γνωρίζουν την ποσότητα και το ύψος της λάσπης στον πυθμένα της κάθε αναερόβιας δεξαμενής. Και συνεχίζουν στην επόμενη παράγραφο και λένε ότι αυτή η λάσπη είναι η πηγή παραγωγής των σουλφιδίων. Όσο πιο ψηλό είναι το επίπεδο της λάσπης, περισσότερος χρόνος χρειάζεται για τη βιολογικά βασιζόμενη τεχνολογία να δείξει αποτέλεσμα. Το ότι δεν έπιασαν το αποτέλεσμα στον ένα μήνα ήταν ότι όλοι σχεδόν οι αριθμοί που δόθηκαν στο Τεκμήριο 1 ήταν λανθασμένοι που τις συνθήκες λειτουργίας που βρήκαν στην περιοχή, βάσει του οποίου έπρεπε να δουλέψουν τα προϊόντα τους για να έχει το αποτέλεσμα που επιδίωκαν. Στον μήνα όταν διαπίστωσαν ότι δεν είχαν το αποτέλεσμα που θεωρούσαν ότι θα είχαν και έφεραν δυο Γάλλους εμπειρογνώμονες να τους λύσουν το πρόβλημα. Οι Γάλλοι εμπειρογνώμονες εισηγήθηκαν, μεταξύ άλλων, να διορθωθεί το κόσκινο που είναι στην είσοδο των λυμάτων όταν έρχεται ο αγωγός να μαζεύει τα στερεά, σακούλια, πλαστικά, ρούχα, οτιδήποτε. Αυτό ήταν η μια εισήγηση. Η δεύτερη εισήγηση ήταν να καθαριστεί η επιφάνεια των δεξαμενών, το scam και παρά το γεγονός ότι η λάσπη είναι πιο πολλή απ' ό,τι υπολόγισαν, με τις κατάλληλες αυξήσεις στις ημερήσιες δοσολογίες μπορούν να λύσουν το πρόβλημά τους. Αλλά η Εναγόμενη δεν ήθελε να υιοθετήσει τα διορθωτικά έργα που εισηγήθηκαν οι Γάλλοι εμπειρογνώμονες, με αποτέλεσμα να λήξει ο χρόνος των 4 μηνών του πιλοτικού προγράμματος χωρίς να έχει τα αποτελέσματα που ανέμενε. Δεν βρέθηκε ότι εις τη δεξαμενή που άδειασε η λάσπη ήταν 2.3 μέτρα σε όλο τον πυθμένα, αλλά σε ορισμένα μέρη του πυθμένα. Υπήρχε αυξημένο scum στην επιφάνεια. Αυτό το scum πιθανόν να υπήρχε όταν επιθεώρησε επί τόπου τις δεξαμενές. Αλλά αυτός δεν το πρόσεξε, δεν το είδε. Εις την προσφορά τους, στα έγγραφα τα οποία ανάφεραν προηγουμένως, τα 5 έγγραφα που ανάφεραν προηγουμένως, δεν είχαν αναφέρει οτιδήποτε για scum, διότι θεωρούσαν ότι δούλευε το screening. Το κόσκινο για να μαζεύει τα στερεά που έρχονταν με τα λύματα, θεωρούσαν ότι εργαζόταν, ο λόγος που υπήρχε εκείνο το scum ήταν λόγω του ότι λόγω της οξείδωσης του «κόσσινου», του συστήματος περισυλλογής των στερεών που έρχονταν μαζί με τα υγρά, όλα τα στερεά κατέληγαν μέσα στις δεξαμενές με αποτέλεσμα να επιπλέουν στην επιφάνεια. Αυτό πράγματι δεν το πρόσεξε κατά την επί τόπου επίσκεψη, ούτε ότι το screening, το κόσκινο ήταν διαβρωμένο και περνούσαν μέσα. Ήταν μια επίσκεψη μιας ώρας, πήγαν σε έναν τεράστιο σταθμό επεξεργασίας λυμάτων, όπου η κάθε δεξαμενή είναι 90Χ90μέτρα. Αυτήν την εγγύηση την οποίαν έδωσαν μέσα στην πιλοτική περίοδο των τεσσάρων μηνών, πέτυχαν το αποτέλεσμα του 50% που αναφέρεται στην εγγύησή τους. Μετά την κάθοδο των Γάλλων εμπειρογνωμόνων, με βάση τις εισηγήσεις που εκάμαν για διορθωτικές ενέργειες που έπρεπε να γίνουν στον σταθμό επεξεργασίας λυμάτων για να επιτύχουν τον στόχο τους, έστω και με το αυξημένο φορτίο που υπήρχε, προχώρησε με δικά του έξοδα και έκανε μερικό καθαρισμό του scum στην επιφάνεια αριθμός
- Για να δει αν οι Γάλλοι, οι εισηγήσεις τους που έλεγαν, καθαρίστε το scum, διορθώστε το κόσκινο, αυξήστε τις δοσολογίες σας και έστω και με την αυξημένη λάσπη των 2.3 μέτρα αντί του ενός μέτρου, θα πετύχει αποτέλεσμα. Αυτός είχε κάμει με δικά του έξοδα έναν μερικό καθαρισμό διότι είναι τεράστια η δεξαμενή. Καθάρισαν το scum στην επιφάνεια της δεξαμενής και στην εβδομάδα πήγαν μαζί με τον χημικό της εναγόμενης, πήραν δείγματα και τα πήρε ο ίδιος ο χημικός της Εναγόμενης σε Ανεξάρτητο Διαπιστευμένο Χημείο και έκαμε αναλύσεις. Πήραν δείγματα και από τις 5 δεξαμενές. Η δεξαμενή αρ.5 που έκαμαν μερικό καθαρισμό έδειξε μείωση των σουλφιδίων από το 60‑68 που κυμαίνονται οι άλλες δεξαμενές στο
- Είχαν επιτύχει 50% μείωση των σουλφιδίων στην έξοδο της αναερόβιας δεξαμενής αρ.
- Όταν ζήτησαν τα επίπεδα του redox potential, τα ζήτησαν και στην έξοδο και στην είσοδο. Δεν υπήρχαν μετρήσεις για τη συγκεκριμένη παράμετρο. Το ΣΑΛ είναι υποχρεωμένο να πληρώσει, όχι μόνο το % της προσφοράς που συμφώνησαν, αλλά και τα επιπρόσθετα προϊόντα που παραδόθηκαν και τοποθετήθηκαν στο σύστημα, λόγω του πιλοτικού προγράμματος. Η ίδια η Εναγόμενη καθόρισε ότι το πρόβλημα της είναι στο πιλοτικό, στο πιλοτικό σημαίνει ότι αυξομειώνω τη δοσολογία ανάλογα με το αποτέλεσμα που έχω, εφόσον εμείς δεν πιάναμε το αποτέλεσμα που θέλαμε, αυξάναμε τις δοσολογίες με βάση τις οδηγίες των εμπειρογνωμόνων και αρχικά προφορικά ο τότε Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Εναγόμενης τους είπε δεν έχει πρόβλημα Ανδρέα, αύξησε τις δοσολογίες σου, φτάνει να έβρουν αποτέλεσμα, είναι πιλοτικό το πρόγραμμα. Στην αναθεωρημένη προσφορά δεν υπάρχει αναφορά ότι αν χρειαστούν περισσότερες δοσολογίες θα τις βάλουν, απλώς εξυπακούετουν από τον αρχικό ορισμό του προγράμματος το πιλοτικό, το trial period. Άρχισαν την εργασία 22 Φεβρουαρίου, περίπου, του 2008, στις 20-22 Μαρτίου 2008 έληγε και o ένας μήνας της εγγυήσεως που είχαν παράσχει. Την ημέρα εκείνη, δηλαδή 20-22 Μαρτίου 2008, τα αποτελέσματα τα οποία προέκυψαν δεν ήταν μείωση, αλλά αύξηση. Ο λόγος που δεν πέτυχαν τον στόχο της μείωσης κατά 50% που εγγυήθηκαν, εξηγήθηκε λεπτομερώς κατ' επανάληψη ήταν ο λόγος δια τον οποίο, ό,τι είπε η Εναγόμενη στο Τεκμήριο 1, στην πράξη βρήκαν πολλά διαφορετικά δεδομένα λειτουργίας, γι' αυτό εξυπακούετουν ότι η εγγύηση δεν μπορεί να ισχύσει, διότι εγγυήθηκαν με βάση τα δεδομένα που ήταν στο Τεκμήριο 1, οι πραγματικές συνθήκες λειτουργίας ήταν εντελώς διαφορετικές, επομένως η εγγύηση παύει αυτόματα να ισχύει. Για ποιο λόγο να επιστρέψει η Ενάγουσα λεφτά; Αφού χρωστά τους και άλλα ποσά η Εναγομένη. Επανεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι το άδειασμα της δεξαμενής δεν ήταν μέρος της αρχικής προσφοράς. Το άδειασμα της δεξαμενής έγινε, διότι δεν πήραν την εγγύηση που υποσχεθήκαν ότι σε έναν μήνα θα μειώσουν το πρόβλημα κατά 50%. Συμφώνησε και το ΣΑΛ για να αδειάσουν τη δεξαμενή. Η ίδια η Εναγόμενη άδειασε τη δεξαμενή με δικά της έξοδα, πήγε αντλία μεγάλη και την άδειασε. Μετά το άδειασμα της δεξαμενής αρ.3, μετρήθηκε το ύψος της λάσπης στην παρουσία υπαλλήλων της Εναγόμενης, στην ουσία οι ίδιοι το μέτρησαν, ο κ. Κυριάκος ήταν ο επιστάτης, που επισκέπτετουν εκεί στην παρουσία του και του είπε τον αριθμό 2.30 μέτρα. Στην ουσία μέτρησε το κενό, το ύψος από τη λάσπη μέχρι την επιφάνεια που ήταν τα λύματα και ήταν 2.70 μέτρα και αφαιρουμένων από τα 5 μέτρα που είναι το συνολικό βάθος της δεξαμενής, έβγαλαν το συμπέρασμα ότι είναι 2.30 μέτρα το ύψος της λάσπης. Είχαν αποστείλει το Τεκμήριο 24, μια επιστολή ημερομηνίας 13/05/08, στην οποία σημειώνονταν 5 παράγοντες για τη μη μείωση των ολικών θειούχων ενώσεων στις δεξαμενές μέχρι σήμερα (18/05/2008) παρά τις αρχικές προβλέψεις των Γάλλων εμπειρογνωμόνων. ΜΕ2 κατέθεσε ο XXXXX Μενοίκου, Αγρονόμος-Τοπογράφος Μηχανικός, Απόφοιτος Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάζεται ως τοπογράφος μηχανικός εγγεγραμμένος στο μητρώο των αρμοδίων χωρομετρών. Είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ. Κατέθεσε την έκθεσή του Τεκμήριο Β. Επισκέφθηκε την περιοχή όπου βρίσκονται οι επίδικες δεξαμενές για να έχουν καλύτερη άποψη για την περίπτωση αλλά και να μπορέσουν να επιβεβαιώσουν και να υποστηρίξουν αυτά που οι δορυφορικές εικόνες τους παρέχουν. Οι επιτόπου μετρήσεις επιβεβαίωσαν την ορθότητα των δορυφορικών εικόνων. Ουδέποτε, είπε, η δεξαμενή ήταν 69X69 μέτρα. Είχαν μια διαφορά 20 μέτρα. ΜΕ3 κατέθεσε η XXXXX Παπαστεφάνου, Χημικός, Διευθύντρια του CP FOODLAB LTD. Αναγνώρισε το Τεκμήριο Α
(28)και κατέθεσε τα Τεκμήρια Δ μέχρι και Η
(9)που είναι αποτελέσματα εξετάσεων λυμάτων με δειγματολήπτη την Ενάγουσα. Τα αποτελέσματα των διαφόρων αναλύσεων που έκαμε φαίνονται στα πιο πάνω Τεκμήρια. ΜΕ4 κατέθεσε ο XXXXX Κωνσταντίνου, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός και κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του γραπτή κατάθεση. Από το 2005 που ολοκλήρωσε τις σπουδές του ασκεί το επάγγελμα του Χημικού Μηχανικού. Είναι εγγεγραμμένος στο ΕΤΕΚ και κατέχει τη σχετική ετήσια Άδεια Άσκησης Επαγγέλματος. Εργάστηκε στην εταιρεία ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD, της οποίας βασικός μέτοχος είναι ο πατέρας του, κατά τη διάρκεια των διακοπών στα μαθητικά και φοιτητικά του χρόνια, καθώς επίσης από την αποφοίτησή του το 2005 μέχρι τον Απρίλιο
- Το 2008 εργαζόταν ως Τεχνικός Διευθυντής στην εταιρεία ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD και έλαβε μέρος σε συναντήσεις που είχαν με τους Γάλλους Εμπειρογνώμονες και τους εκπροσώπους του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) όσον αφορά την προσφορά αρ. 14/2007 για μείωση των προβλημάτων δυσοσμίας από τις αναερόβιες δεξαμενές του ΣΑΛ στο Σταθμό Επεξεργασίας Λυμάτων στην κατεχόμενη περιοχή της Μιας Μηλιάς. Όταν ολοκληρώθηκε η διαδικασία αδειάσματος των λυμάτων στην αναερόβια δεξαμενή αρ.3 στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μαΐου 2008 σε επί τόπου επίσκεψή του στην παρουσία του κ. XXXXX Κωνσταντίνου Διευθυντή και του κ. XXXXX Γεωργίου τεχνικού της εταιρείας ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD, μετρήθηκε το ύψος της λάσπης στα 230 εκατοστά. Κατά ακρίβεια μετρήθηκε η απόσταση από την στάθμη της λάσπης μέχρι την επιφάνεια των λυμάτων στα 270 εκατοστά και δεδομένου ότι το δοθέν ολικό βάθος των δεξαμενών ήταν 500 εκατοστά (5 μέτρα), το ύψος της λάσπης υπολογίστηκε στα 230cm (2.3 μέτρα). Κατά την ετοιμασία της προσφοράς η δοσολογία των προϊόντων που υπολογίστηκαν και η εγγύηση που δόθηκε ήταν με βάση τον όγκο της λάσπης και τις διαστάσεις των αναερόβιων δεξαμενών που αναγράφονταν στην προσφορά που δημοσιεύτηκε από το ΣΑΛ. Με όγκο λάσπης κατά 3,52 φορές περισσότερο ήταν φυσικό να μην επιτευχθεί το προσδοκώμενο αποτέλεσμα στο χρονικό περιθώριο του ενός μηνός ενώ για να επιτευχθεί το αναμενόμενο αποτέλεσμα θα έπρεπε το ΣΑΛ να αποδεχθεί τις εισηγήσεις των Γάλλων Εμπειρογνωμόνων που συγκεκριμένα περιλάμβαναν τις εξής διορθωτικές ενέργειες: α. Διόρθωση-αντικατάσταση της διαβρωμένης σχάρας περισυλλογής στερεών στην είσοδο των λυμάτων (screening). β. Αύξηση της δοσολογίας των προϊόντων κατά 3,5 έως 4 φορές. γ. Καθαρισμός του scam στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών για βελτίωση της οξυγόνωσης των λυμάτων. δ. Παράταση του πιλοτικού προγράμματος για ακόμη 4 μήνες. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4 είπε ότι όταν τελείωσε το πιλοτικό πρόγραμμα δεν λύθηκε το πρόβλημα ούτε στον 1 μήνα, ούτε στους 4 μήνες. ΜΕ5 κατέθεσε ο XXXXX Γεωργίου ο οποίος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Εργάζεται στην εταιρεία ANDREAS A. CONSTANTINOU & SONS LTD από τον Αύγουστο του
- Εκτελεί καθήκοντα αποθηκάριου, διανομέα και τεχνικού καθώς επίσης και οποιαδήποτε άλλη εργασία του ανατεθεί από τη Διεύθυνση της Εταιρείας. Το Φεβρουάριο του 2008 μέχρι τον Ιούνιο του 2008, στο πλαίσιο των καθηκόντων του μετέβαινε σχεδόν καθημερινά στις Δεξαμενές του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας στην περιοχή της Μιας Μηλιάς, όπου ρύθμιζε τις δοσολογίες των προϊόντων, έλεγχε τις δοσομετρικές αντλίες και έκανε τις διαλύσεις του Νιτρικού Ασβεστίου. Επίσης παραλάμβανε τα κοντέινερ και επέβλεπε την εκφόρτωσή τους με τηλεσκοπικό. Στις 12 Μαΐου του 2008 στην παρουσία του κ. XXXXX Κωνσταντίνου Γενικού Διευθυντή της εταιρείας και του κ. XXXXX Κωνσταντίνου Τεχνικού Διευθυντή του ανατέθηκε να μετρήσει το ύψος της λάσπης στη δεξαμενή αρ.3 στην οποία είχαν αδειάσει τα λύματα. Μέτρησαν το βάθος από το σημάδι της επιφάνειας που ήταν τα λύματα μέχρι την επιφάνεια της λάσπης και ήταν 270 εκατοστά (2.7 μέτρα). Αναφέρθηκε ότι στις προδιαγραφές της προσφοράς του ΣΑΛ αναγράφετο ότι το βάθος των δεξαμενών ήταν 5 μέτρα, επομένως το ύψος της λάσπης ήταν 2.3 μέτρα. Είπε ότι στην παρουσία παραλήφθηκε αριθμός κοντέινερ με διάφορα υλικά, στις δεξαμενές του ΣΑΛ στη Μια Μηλιά. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι επήγε με τον κ. Κωνσταντίνου και XXXXX Κωνσταντίνου στις 12 Μαΐου 2008, για να μετρήσουν το ύψος της λάσπης στη δεξαμενή αριθμός 3, που είχαν αδειάσει τα λύματα. Αυτός έκαμε τη μέτρηση. Δεν υπήρχαν λύματα μέσα στη δεξαμενή αυτή, είχε μόνο λάσπη. Αυτή τη μέτρηση την έκαναν σε δύο σημεία. Δεν πρόσεξε εάν ήταν παντού η ίδια επιφάνεια ή είχε αλλού πιο ψηλή και αλλού πιο χαμηλή λάσπη. Τα υλικά που αναφέρονται στα δελτία αποστολής, είναι εξοπλισμός. Αυτός ο εξοπλισμός μεταφέρθηκε στην Μια Μηλιά. Αυτά τα υλικά που αναφέρονται στα δελτία αποστολής τα παραλάμβαναν αυτοί, στη Μια Μηλιά και αυτός τα έβαζε στις δεξαμενές. Ο εξοπλισμός έμεινε. Μετά που έκλεισε την υπόθεσή της η πλευρά της Ενάγουσας, η Εναγομένη κάλεσε τους δικούς της μάρτυρες. ΜΥ1 κατέθεσε ο XXXXX Χ"Νεοκλέους ο οποίος υπηρετεί στο Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λευκωσίας ως Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής ο οποίος κατέθεσε γραπτή κατάθεση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Υπηρετεί στη θέση του Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή του ΣΑΛ από τις 2 Ιανουαρίου
- Προηγουμένως υπηρετούσε στο ΣΑΛ ως Εκτελεστικός Μηχανικός από τις 2 Οκτωβρίου 2001 μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου 2008 και ως Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών από τις 5 Δεκεμβρίου 2008 μέχρι την 1 Ιανουαρίου
- Υπό την πιο πάνω ιδιότητά του έχει πλήρη πρόσβαση σε όλους τους φακέλους και όλα τα έγγραφα του ΣΑΛ. Έχει και τώρα πλήρη πρόσβαση σε οποιοδήποτε έγγραφο και οποιαδήποτε επιστολή ή οτιδήποτε σχετικό με την υπό τον άνω τίτλο και αριθμό αγωγή. Περί τον Οκτώβριο του 2007, το ΣΑΛ αποφάσισε να προκηρύξει την Προσφορά με αρ. 14/
- Με την Προσφορά αυτή, το ΣΑΛ ζητούσε την υποβολή προτάσεων για μια βιολογική τεχνολογία που να εμποδίζει τον σχηματισμό θειούχων ενώσεων στις αναερόβιες δεξαμενές του Εργοστασίου Επεξεργασίας Λυμάτων Μιας Μηλιάς και την εγκατάσταση της αναγκαίας υποδομής για έλεγχο και παρακολούθηση της προτεινομένης τεχνολογίας για μια περίοδο 4 μηνών. Ο αναμενόμενος σκοπός της εφαρμογής της πιο πάνω τεχνολογίας ήταν η απάλειψη ή η μείωση, σε ένα αποδεκτό επίπεδο, της δυσοσμίας που προερχόταν από τις αναερόβιες δεξαμενές. Διαβάζοντας το Τεκμήριο Α1 αντιλαμβάνεται ή και καθορίζει τα εξής ως τα τεχνικά χαρακτηριστικά της Προσφοράς 14/2007: (α) Ζητά βιολογική λύση στην καταπολέμηση των θειούχων ενώσεων που παράγονταν εντός των αναερόβιων δεξαμενών του Σταθμού Επεξεργασίας Λυμάτων στην Μια Μηλιά. (β) Αναφέρει την ύπαρξη βιολογικής λάσπης στις αναερόβιες δεξαμενές. (γ) Αναφέρει ότι η ποσότητα του υδραυλικού φορτίου που δέχεται ο σταθμός είναι περίπου 17.000κ.μ. ημερησίως. (δ) Καθορίζει την συγκέντρωση των ολικών θειούχων κατά την συγγραφή της Προσφοράς στα εξής επίπεδα: Στην είσοδο του Σταθμού 4.0-6.0mg/l ολικά θειούχα, στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών γύρω στο 60mg/l ολικά θειούχα. (ε) Ζητά από τον οποιοδήποτε Προσφοροδότη να καθορίσει την συγκέντρωση (mg/l) των ολικών θειούχων ενώσεων που θα αναμένεται στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών κατά την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος και μετά από την επίτευξη σταθερών συνθηκών, καθώς επίσης και το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θα επιτευχθεί η ανωτέρω συγκέντρωση ολικών θειούχων και ζητά να καταγραφούν τα στοιχεία αυτά στον Πίνακα Εγγύησης αποτελεσμάτων. (στ) Ζητά την άνευ όρων εγγύηση από τον Προσφοροδότη του κατ' ισχυρισμόν του επιτεύξιμου επιπέδου συγκέντρωσης ολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών που θα καταγράψει στον Πίνακα Εγγύησης. (ζ) Ζητά από τον Προσφοροδότη τον ενδεικτικό καθορισμό της αύξησης του οξειδοαναγωγικού δυναμικού (Redox Potential) στο νερό της εξόδου των αναερόβιων δεξαμενών. (η) Καθορίζει την ακολουθητέα μέθοδο αποκοπής από την πληρωμή του Προσφοροδότη, ως ακολούθως: Κατά την περίπτωση που η εγγυημένη συγκέντρωση ολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών υπερβαίνεται κατά 25%, τότε το ΣΑΛ θα κατακρατεί από την πληρωμή του επιτυχόντα Προσφοροδότη, το ίδιο ποσοστό από την τιμή της Προσφοράς του όσον είναι η επί τοις εκατό (%) υπέρβαση στην συγκέντρωση ολικών θειούχων από την εγγυημένη συγκέντρωση που θα αναγράφεται στον Πίνακα Εγγύησης από τον Προσφοροδότη. Όπως προκύπτει από τα Τεκμήρια Α1 και A3: (α) Η διακύμανση του ύψους της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών δεν ήταν γνωστή στο ΣΑΛ και αυτός ήταν ο λόγος που το ΣΑΛ δεν ανέφερε το ύψος αυτό είτε στο Τεκμήριο Α1 είτε στο Τεκμήριο A3 είτε σε οποιοδήποτε άλλο Τεκμήριο. Το ΣΑΛ εκτίμησε τον όγκο της λάσπης εντός των 5 δεξαμενών σε περίπου 25.900m3 και αυτό είναι το μόνο δεδομένο που δόθηκε στην προσφορά σε σχέση με την λάσπη εντός των δεξαμενών. (β) Το βάθος του νερού (και όχι το βάθος της δεξαμενής) σε κάθε μια από τις 5 δεξαμενές ήταν 5 μέτρα. (γ) Ο όγκος συνολικά των πέντε αναερόβιων δεξαμενών ήταν 120.900m3, και (δ) Η περιεκτικότητα των λυμάτων σε θειούχες ενώσεις στην είσοδο των δεξαμενών ήταν 4.0-6.0mg/l ολικά θειούχα. Διαφωνεί με όσα αναφέρονται στην Έκθεση Απαιτήσεως και συγκεκριμένα στην παράγραφο 4 που διαφέρουν από τα πιο πάνω όπως και με εκείνο το μέρος της κατάθεσης του κ. XXXXX Κωνσταντίνου που δεν συμφωνεί με τα πιο πάνω. Συγκεκριμένα διαφωνεί ότι: (α) Το βάθος της κάθε δεξαμενής ήταν 5m. Η πραγματικότητα είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στο Τεκμήριο Α1, είναι το βάθος του νερού της κάθε δεξαμενής που ήταν 5m. (β) Ότι ο υπολογιζόμενος όγκος των 5 αναερόβιων δεξαμενών ήταν 95.000 κυβικά μέτρα. (γ) Ότι δήθεν το ύψος της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών με βάση τους δοθέντας όγκους ήταν στο 1m. (δ) Ότι η περιεκτικότητα των λυμάτων σε θειούχες ενώσεις στην είσοδο των δεξαμενών ήταν 6-10ppm ή mg/l. Οι Προσφοροδότες είχαν το δικαίωμα να παραστούν σε επιτόπια επίσκεψη στον χώρο των δεξαμενών. Ο κ. XXXXX Κωνσταντίνου, εκ μέρους των Εναγόντων, ήταν παρών στην επιτόπια αυτή επίσκεψη. Στην ξενάγηση αυτή του χώρου, όλοι οι Προσφοροδότες είχαν δικαίωμα να προχωρήσουν σε λήψη φωτογραφιών. Δεν γνωρίζει αν ο κ. Κωνσταντίνου έλαβε φωτογραφίες αλλά είχε δικαίωμα να το πράξει. Κατά την ξενάγηση επεξηγήθηκε σε όλους η λειτουργία του Σταθμού και ειδικότερα των αναερόβιων δεξαμενών. Θεωρεί ότι ο κ. Κωνσταντίνου θα επιθεωρούσε το σημείο εισόδου των λυμάτων, όπου ευρίσκετο εκτός λειτουργίας μηχανική σχάρα για την αφαίρεση μεγάλων στερεών όπως ξύλα, πλαστικά, ρούχα κ.α., δηλαδή υλικών που σε καμία περίπτωση δεν ήταν δυνατό να επηρεάσουν καθ' οιονδήποτε τρόπο την απόδοση του πιλοτικού προγράμματος. Με την Προσφορά των Εναγόντων ημερομηνίας 02/11/2007, που είναι το Τεκμήριο Α4, οι Ενάγοντες μεταξύ άλλων περιέλαβαν την υποχρέωση και εγγύηση ότι: Η αναμενόμενη μείωση των συνολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών θα είναι 50% και ο αναμενόμενος χρόνος για να επιτευχθεί αυτή η μείωση περίπου ένας μήνας. Όπως επίσης αναφέρεται στο Τεκμήριο Α4: (α) Οι Ενάγοντες δεν μπορούσαν να εγγυηθούν μεγαλύτερη μείωση, από το 50% διότι δεν γνώριζαν την ποσότητα και το ύψος της λάσπης στον πυθμένα κάθε μιας αναερόβιας δεξαμενής. (β) Οι Ενάγοντες ανέφεραν στην Προσφορά τους ότι η λάσπη είναι η πηγή της παραγωγής θειούχων και όσο ψηλότερο είναι το ύψος της λάσπης τόσο μεγαλύτερη περίοδος θα χρειαζόταν για να δείξει αποτελέσματα μια βιολογική τεχνολογία. (γ) Δεν υπήρχε οποιαδήποτε περαιτέρω επεξήγηση ή όρος στην Προσφορά της Ενάγουσας αναφορικά με ποια θα ήταν η εγγυημένη αυτή μείωσις, ή ποιος ο χρόνος για να επιτευχθεί η εγγυημένη μείωσις σε περίπτωση στην οποία το ύψος και η ποσότητα της λάσπης στον πυθμένα κάθε αναερόβιας δεξαμενής ήταν σε συγκεκριμένα επίπεδα. Απλώς υπήρχε στο Τεκμήριο Α4, δηλαδή στην Προσφορά των Εναγόντων, η γενική τοποθέτηση ότι θα μπορούσαν να έχουν προβλέψει και για μεγαλύτερη εγγυημένη μείωση ή για χρόνο μικρότερο από τον ένα μήνα για να επιδιωχθεί η εγγυημένη μείωση των ολικών θειούχων, αλλά ο μόνος λόγος που δεν το έπραξαν ήταν διότι δεν γνώριζαν το ύψος και την ποσότητα της λάσπης στον πυθμένα κάθε αναερόβιας δεξαμενής. (δ) Δεν αναφέρθηκε καθ' οιονδήποτε τρόπο στο Τεκμήριο Α4 ότι οι Ενάγοντες υπολόγισαν το ύψος ή και την ποσότητα της λάσπης στον πυθμένα κάθε αναερόβιας δεξαμενής σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο ή ότι προέβησαν σε οποιοδήποτε συγκεκριμένο υπολογισμό. (ε) Με την πιο πάνω Προσφορά (Τεκμήριο Α4) οι Ενάγοντες συμφώνησαν και υποσχέθηκαν ή και ανέλαβαν την υποχρέωση ότι στην περίπτωση κατά την οποία η εγγυημένη συγκέντρωση ολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών υπερβαίνεται κατά 25%, τότε το ΣΑΛ θα κατακρατεί από την πληρωμή τους, το ίδιο ποσοστό από την τιμή της Προσφοράς τους, όσον είναι η επί τοις εκατό (%) υπέρβαση στην συγκέντρωση ολικών θειούχων από την εγγυημένη συγκέντρωση που αναγραφόταν στον Πίνακα Εγγύησης του Τεκμηρίου Α
- Μετά από την μελέτη όλων των σχετικών εγγράφων, το ΣΑΛ αποδέχθηκε την Προσφορά της Ενάγουσας στη βάση ημερησίας ροής λυμάτων 24.000 κυβικών μέτρων, για το συνολικό ποσό των €76.875,
- Καταγραφόταν σαφώς στο Τεκμήριο Α7 ότι οι υποχρεώσεις και ευθύνες των Εναγόντων για την Προσφορά θα διέποντο από τα έγγραφα τα οποία αναφέρονται στο Τεκμήριο Α7 και που ήσαν: Τα Τεκμήρια Α1, A3, Α4 και Α6, όπως και τα Πρακτικά της συνάντησης μεταξύ εκπροσώπων των Εναγόντων και του ΣΑΛ την 17/01/2008, τα οποία είχαν επισυναφθεί στο Τεκμήριο Α
- Μετά από την κατακύρωση της Προσφοράς στην Ενάγουσα, διεξήχθηκαν συναντήσεις μεταξύ Εναγούσης και ΣΑΛ. Μεταξύ των συναντήσεων που έλαβαν χώρα ήταν και μια συνάντηση στις 18/02/2008 (Τεκμήριο Α8). Στη συνάντηση αυτή ανασκοπήθηκαν μεταξύ Εναγούσης και ΣΑΛ και αξιολογήθηκαν δεδομένα τα οποία είχαν συλλεγεί κατά τις προηγηθείσες της συναντήσεως, δύο εβδομάδες. Τα δεδομένα τα οποία είχαν συγκεντρωθεί αφορούσαν την συγκέντρωση ολικών θειούχων στην είσοδο και στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών. Στη συνάντηση της 18/02/2008 συμφωνήθηκαν μεταξύ άλλων τα εξής, τα οποία αναγράφονται στα Πρακτικά της υπ' αναφορά συναντήσεως που επισυνάπτονται στο Τεκμήριο Α
- Τα συμφωνηθέντα ήσαν: (α) Όπως υιοθετηθεί τόσο από την Ενάγουσα όσο και από το ΣΑΛ ένα επίπεδο συγκέντρωσης ολικών θειούχων στα 52.0mg/l στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών ούτως ώστε το επίπεδο αυτό να αποτελέσει, μια βάση στην περαιτέρω αξιολόγηση του κατά πόσον η Ενάγουσα θα επιτύχει την υλοποίηση της πρότασης της για την οποία κατεκυρώθη η Προσφορά. Αυτή η συγκέντρωση ήταν ο μέσος όρος των 5 αναερόβιων δεξαμενών στην περίοδο από 01/02/2008 έως 04/02/
- (β) Συμφωνήθηκε επίσης επί προσωρινής βάσεως ένα επίπεδο συγκέντρωσης ολικών θειούχων από 4.0 έως 6.0mg/l εις την είσοδο των αναερόβιων δεξαμενών. Ο πιο πάνω αριθμός συμφωνήθηκε βάσει δεδομένων που είχαν συλλεγεί από το Εργαστήριο του ΣΑΛ. Συμφωνήθηκε περαιτέρω ότι θα συνεχιζόταν η παρακολούθηση της πιο πάνω παραμέτρου για τις επόμενες 3 εβδομάδες, δηλαδή 18/02/2008 έως 06/03/
- Η σημασία της παραμέτρου αυτής είχε σχέση με την δόση των χημικών τα οποία θα χρησιμοποιούνταν. (γ) Συμφωνήθηκε περαιτέρω, ότι την 4η εβδομάδα μετά από την έναρξη της υλοποίησης της πρότασης από την Ενάγουσα (που υπολογιζόταν να άρχιζε περί την 20/02/2008), ένα πλήρες σύνολο δειγμάτων αναφορικά με όλες τις ανάλογες δεξαμενές και τα εισερχόμενα λύματα θα συλλεγόταν και θα αναλυόταν για να διαπιστωθούν τα ολικά θειούχα, τουλάχιστον στο Εργαστήριο του ΣΑΛ. Οι Ενάγοντες ξεκίνησαν τη δοσολογία και το πιλοτικό τους πρόγραμμα στις 20/02/
- Σύμφωνα με το Τεκμήριο Α9, που είναι επιστολή των Εναγόντων, η δοσολογία τους βασίστηκε σε ημερήσια ροή λυμάτων 30.000 κυβικών μέτρων και όχι στην ροή που προβλεπόταν στην αναθεωρημένη Προσφορά, δηλαδή στα 24.000 κυβικά μέτρα την ημέρα. Εξ όσων διαπιστώνω, με το Τεκμήριο Α10 το ΣΑΛ πληροφόρησε τους Ενάγοντες ότι κακώς είχαν εφαρμόσει δοσολογία σε βάση ροής 30.000 κυβικά μέτρα την ημέρα, διότι η ροή των λυμάτων ήταν γύρω στις 19.500 κυβικά μέτρα ημερησίως. Θεωρεί την ύπαρξη ροής 30.000 κυβικών μέτρων ημερησίως το Φεβρουάριο του 2008 ως υπερβολική και μη ρεαλιστική, έχοντας υπόψη ότι ακόμη και σήμερα, μετά την σύνδεση αρκετών συμβολαίων του αποχετευτικού συστήματος Μείζονος Λευκωσίας στο Εργοστάσιο Επεξεργασία Λυμάτων Μιας Μηλιάς, συμβόλαια τα οποία το 2008 ήταν ασύνδετα, η εισερχόμενη ροή στο εργοστάσιο είναι λιγότερη των 30.000 κυβικών μέτρων την ημέρα. Ένα μήνα μετά από την έναρξη της εφαρμογής της προτάσεως εκ μέρους των Εναγόντων, δηλαδή περί την 20 Μαρτίου 2008, ήταν φανερό ότι παρουσιάστηκε αύξηση αντί μείωση των ολικών θειούχων στις αναερόβιες δεξαμενές. Ακολούθησαν διάφορες επιστολές που περιλαμβάνονται στα Τεκμήρια που έχουν κατατεθεί. Οι Ενάγοντες φαίνεται ότι επικοινωνούσαν με τους προμηθευτές τους οι οποίοι προμηθευτές τους έδιδαν διάφορες οδηγίες. Μεταξύ άλλων ζητήθηκε όπως αδειάσει μια αναερόβια δεξαμενή για να διαπιστωθεί ο όγκος της λάσπης στην αναερόβια αυτή δεξαμενή. Παρ' όλον ότι αυτό δεν προβλεπόταν από τους όρους της προσφοράς, το ΣΑΛ δέχθηκε να προχωρήσει σε εργασίες αδειάσματος της αναερόβιας δεξαμενής αρ.3 για να διαπιστωθεί ο ακριβής όγκος της λάσπης. Επίσης το ΣΑΛ επέτρεψε σε Εμπειρογνώμονα των προμηθευτών των Εναγόντων του κ. Petrimaux να επισκεφθεί επιτόπου τις αναερόβιες δεξαμενές και με βάρκα μάλιστα να επιθεωρήσει κάθε μια από τις δεξαμενές, για να προβεί σε συμπεράσματα. Σχετική είναι η αλληλογραφία των Τεκμηρίων Α11 έως και Α
- Στις τελικές του προτάσεις στη σελίδα 7 του Τεκμηρίου 21, ο κ. Petrimaux εισηγήθηκε τα εξής: i. Να αφαιρεθεί η κρούστα (scum) από την επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών. ii. Να επιδιορθωθούν οι μηχανικές σχάρες στην είσοδο του Σταθμού. iii. Ο καθαρισμός των αναερόβιων δεξαμενών (από την λάσπη) δεν θεωρείτο ιδιαίτερο πρόβλημα την δεδομένη στιγμή. iv. Να επαναρχίσει μια τετράμηνη δοσολογία βακτηρίων και χημικών, η οποία θα επέτρεπε στο οικοσύστημα να αναπτυχθεί και να σταθεροποιηθεί. Όπως και ο κ. Petrimaux αναφέρει, το θέμα της λάσπης στον πυθμένα δεν ήταν εκείνο που δημιουργούσε το πρόβλημα για την αστοχία του πιλοτικού προγράμματος. Ούτε και ο κ. Petrimaux εισηγήθηκε ότι θα έπρεπε να αδειάσουν οι αναερόβιες δεξαμενές. Επομένως τα όσα αναφέρει στο Τεκμήριο Α11 ο Ενάγων, ότι δήθεν οι Γάλλοι Εμπειρογνώμονες σύστησαν τον σταδιακό καθαρισμό της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών, δεν υποστηρίζονται από την έκθεση του κ. Petrimaux, ο οποίος είναι ο Εμπειρογνώμονας των Εναγόντων. Ο κ. Petrimaux δεν αναφέρει πουθενά ότι το αποτέλεσμα το οποίο εγγυήθηκαν οι Ενάγοντες δεν επιτεύχθηκε δήθεν, όπως ισχυρίζεται η επιστολή των Εναγόντων στο Τεκμήριο Α20, διότι υπήρχαν «αυξημένα επίπεδα λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών». Είναι, κατά την θέση μου, αντιφατική η άποψη των Εναγόντων ότι η ποσότητα της λάσπης στον πυθμένα αποτελεί τον κύριο λόγο για την αποτυχία της εφαρμογής της Προσφοράς, ενώ ο ίδιος ο Εμπειρογνώμονας που κάλεσαν οι Ενάγοντες έχει διαφορετική άποψη και χαρακτηρίζει την λάσπη ως πλήρως σταθεροποιημένη, με λόγο οργανικού: ανόργανου μέρους περίπου 50%:50%, χωρίς οσμές και χωρίς παραγωγή αερίων. Οι μηχανικές σχάρες στην είσοδο του Σταθμού δεν αναφέρονται στην προκήρυξη της Προσφοράς (Τεκμήριο Α1) ούτε και υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά για τις μηχανικές σχάρες είτε στο Τεκμήριο A3 είτε στο Τεκμήριο Α
- Άλλωστε κατά την επιτόπια εξέταση στις 16/10/2007, πριν από την υποβολή των Προσφορών και πριν από την υποβολή ερωτήματος, δηλαδή πριν από τα Τεκμήρια A3 και Α4, ο κ. Ανδρέας Κωνσταντίνου ήταν παρών. Εδικαιούτο και πιθανόν να έβγαλε και φωτογραφίες. Ο χώρος όπου υπήρχαν οι μηχανικές σχάρες σε αδράνεια, κανονικά θα ήταν ένας από τους χώρους τους οποίους ο κ. Κωνσταντίνου έπρεπε να επιθεωρήσει, αν ήθελε, διότι ήταν ένας εκ των βασικών χώρων στην είσοδο του Σταθμού. Δεν ηγέρθη το θέμα στο Τεκμήριο Α4, δηλαδή στην Προσφορά των Εναγόντων ότι για να ισχύει η εγγύηση την οποία οι Ενάγοντες έδωσαν θα έπρεπε δήθεν να λειτουργούν οι σχάρες. Τα επιπλέοντα στερεά, δηλαδή η κρούστα (scum) στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών, τα οποία ο κ. Petrimaux λέγει ότι θα πρέπει να καθαριστούν, υπήρχαν οπωσδήποτε κατά την επιτόπια εξέταση στις 16/10/
- Όμως τίποτε αναφορικά με την κρούστα δεν αναφέρεται είτε στο Τεκμήριο A3 είτε στο Τεκμήριο Α
- Όπως και για τις μηχανικές σχάρες, η ύπαρξη επιπλεόντων στερεών (scum) ήταν οπωσδήποτε ορατή στην επιτόπια εξέταση της 16/10/
- Ο κ. XXXXX Κωνσταντίνου που έλαβε μέρος στην επιτόπια αυτή εξέταση είναι αδύνατον να μην είχε δει την κατάσταση της επιφάνειας των αναερόβιων δεξαμενών, εκτός αν δεν ήθελε να την δει. Σε κάθε περίπτωση η ύπαρξη κρούστας είναι κάτι αναμενόμενο σε αναερόβιες δεξαμενές. Ο ίδιος ο κ. Petrimaux που έφεραν οι Ενάγοντες ως Εμπειρογνώμονα, στην πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου Α21, αναφέρει ότι το άνω μέρος των αναερόβιων δεξαμενών αποτελείται από λίπος, scum και άλλα επιπλέοντα υλικά τα οποία εμποδίζουν την εισαγωγή οξυγόνου εντός των λυμάτων και διασφαλίζουν την ύπαρξη αναερόβιων συνθηκών. Στην προκήρυξη της Προσφοράς - Τεκμήριο Α1 δεν αναφέρεται οτιδήποτε αναφορικά με την κρούστα στις αναερόβιες δεξαμενές, αφού αυτό ήταν αυτονόητο για άτομα που ασχολούνται με το αντικείμενο και έχουν βασική γνώση περί αναερόβιων δεξαμενών. Σε κάθε περίπτωση, αναμενόταν από τους Προσφοροδότες να δουν αν υπάρχει ή δεν υπάρχει κρούστα στις δεξαμενές, η οτιδήποτε άλλο αρνητικό, και ανάλογα να διαμορφώσουν την Προσφορά τους βάσει της επιτόπιας εξέτασης. Από το Τεκμήριο Α21, που είναι η έκθεση του κ. Petrimaux, φαίνεται πως ο κύριος λόγος για τον οποίο δεν πέτυχε η πρόταση των Εναγόντων ήταν το εξαιρετικά χαμηλό μέγεθος του οξειδοαναγωγικού δυναμικού (Redox Potential) στο νερό της εισόδου και εξόδου των αναερόβιων δεξαμενών. Το μέγεθος του Redox Potential είναι σημαντικό για δύο λόγους, κατά τον ΜΥ1: (α) Ένα χαμηλό Redox Potential της τάξης του -200mv και μικρότερο ευνοεί την ανάπτυξη των μικροοργανισμών οι οποίοι επονομάζονται Sulfate-reducing bacteria και οι οποίοι μετατρέπουν την θειική ρίζα σε θειούχες ενώσεις. (β) Σύμφωνα με τους Γάλλους Εμπειρογνώμονες που εφάρμοσαν το πιλοτικό πρόγραμμα, οι επιλεγμένοι μικροοργανισμοί τους οποίους συμπεριέλαβαν στην προσφορά τους οι Ενάγοντες και τους οποίους πρόσθεταν στην είσοδο του Σταθμού, δεν μπορούν να λειτουργήσουν ή να πολλαπλασιαστούν ικανοποιητικά για να αντιστρέψουν την πιο πάνω αντίδραση, εάν το Redox Potential δεν είναι τουλάχιστον ψηλότερο του -150mv. Σχετική είναι η επιστολή του Ανδρέα Κωνσταντίνου - Τεκμήριο Α20 όπως και το Τεκμήριο Α21, δηλαδή η έκθεση του κ. Petrimaux. (γ) Ορθά ισχυρίζονται οι Ενάγοντες ότι είχαν με το Τεκμήριο Α2 ζητήσει από το ΣΑΛ να τους δοθούν μετρήσεις της παραμέτρου Redox στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών. Όμως αποτελεί επίσης γεγονός ότι το ΣΑΛ στο Τεκμήριο A3 απάντησε ότι δεν υπήρχαν αυτές ο μετρήσεις. Έχει την άποψη ότι εάν η παράμετρος αυτή, δηλαδή του Redox Potential, ήταν τόσο καταλυτική ως προ το κατά πόσο θα απέδιδε ή όχι η συγκεκριμένη πρόταση του πιλοτικού προγράμματος των Εναγόντων, τότε δεν είχαν παρά να το υποδείξουν και να ζητήσουν όπως προχωρήσουν σε δικές τους μετρήσεις πριν την υποβολή της προσφοράς τους. (δ) Ενώ στην προκήρυξη για Προσφορές - Τεκμήριο Α1 το ΣΑΛ ζητούσε αρχικά από τους Προσφοροδότες να δώσουν ένδειξη της αυξήσεως του επιπέδου του Redox λόγω των τεχνολογιών που θα εφαρμόζονταν, εν τούτοις με το Τεκμήριο A3 αυτή η αναγκαιότητα αφαιρέθηκε. Ζητήθηκε από τους Προσφοροδότες να καθορίσουν μόνο τα επίπεδα του Redox Potential που θα επιτυγχανόταν μετά από την εφαρμογή της προτάσεως της Προσφοράς τους. Άρα η οποιαδήποτε σύγκριση του αναμενόμενου επιπέδου του Redox μετά από την εφαρμογή της Προσφοράς με το υπάρχον πριν την Προσφορά Redox, δεν αναμενόταν να υποβληθεί στην Προσφορά. Στην παράγραφο 5 της Προσφοράς των Εναγόντων - Τεκμήριο Α4, αναφερόταν ότι η βιολογική λύση που πρότειναν ήταν τέτοια ώστε «το αποτέλεσμα στο Redox Potential ήταν περιορισμένο». Πουθενά σε οποιαδήποτε από τα Έγγραφα που κατατέθηκαν από την Ενάγουσα δεν υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά ή/και διαφωνία τους ως προς τον όγκο της λάσπης που εκτιμήθηκε και δόθηκε στα έγγραφα προσφοράς και ανερχόταν σε περίπου 25.900 κυβικά μέτρα και για τις πέντε αναερόβιες δεξαμενές. Είναι η θέση του ΣΑΛ, ότι το ποσό των €28.490,93, πληρώθηκε από το ΣΑΛ προς τους Ενάγοντες αχρεωστήτως, διότι πληρώθηκε σε χρόνο που δεν είχε ακόμα διαφανεί ότι οι Ενάγοντες είχαν αποτύχει στην βασική τους υποχρέωση να μειώσουν κατά 50% τα θειούχα των αναερόβιων δεξαμενών εντός ενός μηνός από της ενάρξεως του προγράμματος, για το οποίο κατεκυρώθη η Προσφορά. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς ουσιαστικά το σύνολο της τιμής της Προσφοράς θα πρέπει να κατακρατηθεί, δηλαδή το 100% της Προσφοράς, και επομένως δεν υπάρχει οποιαδήποτε υποχρέωση σύμφωνα με το Τεκμήριο Α4 και την εγγύηση των Εναγόντων, για πληρωμή οποιουδήποτε ποσού προς τους Ενάγοντες. Το ΣΑΛ θεώρησε ότι από το ποσό των €28.490,93 που είχε πληρώσει ως ανωτέρω προς τους Ενάγοντες, ένα ποσό αφορούσε κόστος υποδομής το οποίο και δεν ήθελε να διεκδικήσει. Το ΣΑΛ επομένως με επιστολή των δικηγόρων του - Τεκμήριο Α33, ζήτησε την επιστροφή μόνο του ποσού των €18.862,
- Το ποσό αυτό δεν πληρώθηκε από τους Ενάγοντες προς το ΣΑΛ μέχρι σήμερα. Οι αναερόβιες δεξαμενές δεν ήσαν δεξαμενές στις οποίες οι 4 τους πλευρές ήσαν κάθετες προς τον πυθμένα, με αποτέλεσμα η επιφάνεια του πυθμένα να είναι η ίδια με την επιφάνεια στο άνω μέρος της κάθε δεξαμενής. Η κάθε μια από τις αναερόβιες δεξαμενές είχε διαφορετική επιφάνεια στον πυθμένα, από την επιφάνεια στο άνω μέρος της. Τούτο υφίστατο διότι η κάθε μια δεξαμενή είχε κεκλιμένες πλευρές με κλίση 3:1, δηλαδή 3 μέτρα οριζόντιας απόστασης για κάθε 1 μέτρο υψομετρικής διαφοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία υπάρχουν από τα σχέδια κατασκευής του εργοστασίου Επεξεργασίας Λυμάτων Μιας Μηλιάς: (α) Στο πάνω μέρος του αναχώματος ύψους 6 μέτρων, η κάθε μια δεξαμενή είχε διαστάσεις 90X90 μέτρων και επομένως εμβαδόν 8.100τ.μ., ενώ στο άνω μέρος του νερού, που ήταν ένα μέτρο κάτω από το ανάχωμα, λόγω της κλίσης οι διαστάσεις ήσαν 84Χ84 μέτρα και το εμβαδόν 7.056τ.μ. (β) Στον πυθμένα της κάθε αναερόβιας δεξαμενής, δηλαδή 5 μέτρα κάτω από την επιφάνεια νερού, και πάλι λόγω της κλίσης των πλευρών, οι διαστάσεις ήσαν 54X54 μέτρα και επομένως η επιφάνεια πυθμένα της κάθε δεξαμενής ήταν 2.916τ.μ. Το αποτέλεσμα της μέτρησης στην επιφάνεια του νερού και της μέτρηση στον πυθμένα είναι ότι: η κάθε δεξαμενή είχε από τον πυθμένα μέχρι το άνω μέρος του νερού μέσο εμβαδόν 4.986τ.μ., που ουσιαστικά πλησίαζε κατά πολύ (απόκλιση 4%) τον αριθμό 4.761τ.μ. που αναφέρθηκε στο Τεκμήριο Α1, ως η έκταση της κάθε μιας αναερόβιας δεξαμενής. (γ) Βάσει των πιο πάνω στοιχείων, ο όγκος της κάθε μιας αναερόβιας δεξαμενής είναι περίπου 24.930 κυβικά μέτρα (4.986τ.μ. μέσο εμβαδόν * 5 μέτρα ύψος νερού) και ο συνολικός όγκος των 5 αναερόβιων δεξαμενών υπολογίζεται σε 124.650 κυβικά μέτρα. Ο όγκος των 124.650 κυβικών μέτρων παρουσιάζει απόκλιση 3% από τον όγκο των 120.900 κυβικών μέτρων που αναφέρθηκε στο Τεκμήριο Α1, ως ο συνολικός όγκος των 5 αναερόβιων δεξαμενών. Επιπρόσθετα σημειώνω ότι η επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών δεν δύναται να αποτελεί θέμα συζήτησης για την επιτυχία ή αποτυχία του πιλοτικού προγράμματος. Οι εν λόγω δεξαμενές ήταν αναερόβιες, εξ ορισμού είχαν κρούστα (scum) στην επιφάνεια και η λειτουργία και απόδοση τους στηριζόταν στην παρουσία της εν λόγω κρούστας. Ο προσφοροδότης όφειλε να γνωρίζει αυτά τα δεδομένα και όχι να ισχυρίζεται ότι η προτεινόμενη μεθοδολογία του θα δούλευε εάν απομακρύνετο η κρούστα από την επιφάνεια των δεξαμενών, πράγμα που δεν μπορούσε να γίνει αφού θα καταστρατηγείτο η φιλοσοφία σχεδιασμού και λειτουργίας του Εργοστασίου Επεξεργασίας λυμάτων. Στο Τεκμήριο Α17 στις 22 Απριλίου 2008 επαναλήφθηκε η θέση του ΣΑΛ ότι δεν επιτρέπει την αύξηση της δοσολογίας είτε γενικά οποιαδήποτε αύξηση πέραν των όσων αναφέρονταν στην Προσφορά. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι η προσφορά ήταν πάνω σε πιλοτική βάση. Έχοντας υπόψη τις θέσεις σας όπως εκφράστηκαν και από τον κ. Κωνσταντίνου, διαφωνώ ότι η πιλοτική βάση μιας προσφοράς έχει να κάνει με ότι είναι όλα ανεξέλεγκτα, δικαιούσαι να κάνεις ό,τι θέλεις στη διάρκεια της προσφοράς, να βάλεις όσα χημικά θέλεις, να πάρεις όσο χρόνο θέλεις, ούτως ώστε να έχεις το αποτέλεσμα. Το σκεπτικό ενός πιλοτικού προγράμματος, είναι ότι λόγω του ότι θα γίνει ένα εγχείρημα να επιτευχθεί μείωση των οσμών σε ένα εργοστάσιο στο οποίο υπήρχαν αποτυχημένες προσπάθειες στο παρελθόν, αντί στο συμβούλιο να δεσμευτεί μακροπρόθεσμα με κάποιον προσφοροδότη, βάζει το πιλοτικό πρόγραμμα με μια σχετικά μικρή χρονική διάρκεια, ούτως ώστε να δει αν επιτυγχάνονται τα αποτελέσματα και από εκεί και πέρα, εφόσον αποδειχτεί ότι είναι επιτυχές και η μεθοδολογία την οποία προτείνει κάποιος δίνει τα αποτελέσματα τα οποία επιθυμεί να πάρει το συμβούλιο, τότε προχωρά και επεκτείνει τη διάρκεια αυτού του πιλοτικού προγράμματος ή της μεθοδολογία που έχει προταθεί από τον προσφοροδότη. Σε καμία περίπτωση, τουλάχιστον στη δική μου σκέψη, δεν μπορεί ένα πιλοτικό πρόγραμμα να δείχνει ότι είναι όλα ανοικτά, είτε σε δοσολογίες, είτε σε μεθοδολογίες, είτε σε τροποποιήσεις, είτε σε χρονικές παρατάσεις για να πάρουμε το αποτέλεσμα. Το Συμβούλιο έκανε ένα πιλοτικό πρόγραμμα, όχι για να δημιουργήσει άλλο πρόβλημα στον σταθμό, αλλά για να λύσει υφιστάμενο πρόβλημα. Η μέθοδος που πρότεινε η εταιρεία ήταν πολύ συγκεκριμένη. Οι δοσολογίες που πρότεινε η εταιρεία ήταν πολύ συγκεκριμένες, ανάμενε απλώς αυτά τα οποία ήταν στη θεωρία και πάνω στο χαρτί σαν δεσμεύσεις της εταιρείας ότι θα επιτυγχάνονταν κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος να εφαρμοστεί και στην πράξη για να δούμε αν συμβάδιζε η θεωρία με την πράξη ίσως και λόγω του αποτελέσματος της προηγούμενης προσπάθειας του συμβουλίου. Ο όγκος της λάσπης έχει δοθεί στα έγγραφα προσφοράς 25.900 κυβικά μέτρα. Υπάρχει μια απόκλιση, το ερώτημα το ζωτικό, είναι τούτη η απόκλιση είναι αρκετή ούτως ώστε να μας οδηγήσει στην παντελή αστοχία του πιλοτικού προγράμματος; Υπήρξε μια πλήρης αστοχία. Το ύψος της λάσπης δεν ήταν γνωστό. Δεν μπορεί να καθοριστεί ύψος λάσπης σε μια δεξαμενή που έχει μια συγκεκριμένη έκταση ο πυθμένας της που η λάσπη δεν κατακάθεται ομοιόμορφα σε έναν πυθμένα μιας δεξαμενής, δεν μπορεί κανένας να καθορίσει ποιο είναι το ύψος της λάσπης. Σε κάποιο σημείο μπορεί να είναι 2 μέτρα, πιο κοντά στην είσοδο της δεξαμενής, σε κάποιο σημείο μπορεί να είναι 50 εκατοστά πιο απομακρυσμένα από τις εισόδους της δεξαμενής, αλλά δεν νομίζω να υπάρχει κανένας που να μπορεί να καθορίσει ποιο είναι το ύψος της λάσπης μέσα σε μια δεξαμενή. Ο όγκος της λάσπης δεν αμφισβητήθηκε ποτέ από τον προσφοροδότη. Θα μπορούσε να υπολογιστεί το μέσο ύψος της λάσπης αλλά εμείς δεν δεχόμαστε ότι παντού στην πραγματικότητα το ύψος της λάσπης ήταν ομοιόμορφο, άλλο το θεωρητικό μέσο ύψος της λάσπης και άλλο τι υπήρχε στην πραγματικότητα μέσα στη δεξαμενή. Ο όγκος της λάσπης είναι που είχε σημασία, τα χημικά θα είναι ανάλογα της λάσπης και όχι ανάλογα του ύψους. Υπάρχει μια απόκλιση της τάξης του 3% πάνω στον όγκο της λάσπης, στον περίπου όγκο της λάσπης. Αυτό όμως δεν μπορεί να απομονώνεται και να το βλέπουμε μεμονωμένα. Ταυτόχρονα έχουμε κάποιες άλλες παραμέτρους μέσα στην προσφορά και το πιλοτικό πρόγραμμα, ότι τα χημικά που τοποθετούσε ο προσφοροδότης σύμφωνα με τη δική του παραδοχή ήταν για ροή μέσα στον σταθμό της τάξης των 30 χιλιάδων και όχι των 24 χιλιάδων. Δηλαδή έβαζε μέσα χημικά 25% περισσότερα από ότι θα έβαζε εάν έβαζε για ροή 24 χιλιάδων. Δαμέ είχαν μια παταγώδη αποτυχία, ούτε 3% ήταν η απόκλιση, ούτε 10%. Σύμφωνα με τους δικούς του υπολογισμούς ήταν 116% η απόκλιση που υπήρχε μέσα στο αποτέλεσμα του πιλοτικού προγράμματος. Η λάσπη που είναι μέσα στις δεξαμενές και καθορίστηκε ότι είναι περίπου 25.900, ποτέ δεν αμφισβητήθηκε από τον προσφοροδότη, οπόταν, εφόσον δεν αμφισβητήθηκε, θεωρούν ότι ήταν κάτι το αποδεκτό, αυτές είναι οι παράμετροι που έχουν σημασία. Το εάν ο πυθμένας ήταν πιο μικρός σε έκταση και η επιφάνεια πιο μεγάλη σε έκταση, για το συγκεκριμένο πιλοτικό δεν έχει καμία σημασία, μπορεί να έχει σημασία στην επεξεργασία των λυμάτων, μπορεί να επηρεάζει άλλες παραμέτρους αλλά για το πιλοτικό αυτό καθ' αυτό οι συγκεκριμένες διαστάσεις είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί να έχει οποιονδήποτε αντίκτυπο και προφανώς δεν έχει οποιοδήποτε αντίκτυπο. Ο όγκος έχει σημασία και είναι περίπου σωστό με μια απόκλιση του 4%, η λάσπη έχει σημασία και ο όγκος δόθηκε εκεί, δεν αμφισβητήθηκε ποτέ και θεωρούμε ότι έγινε αποδεκτός. Σημαίνει ότι δεν υπήρχε καμία αμφισβήτηση για τη λάσπη, όπως και δεν υπάρχει αμφισβήτηση σύμφωνα με τους αριθμούς, γι' αυτό έκαμε την ανάλυση στην παράγραφο 42, δεν έκαμε την παράγραφο ούτε για να δικαιολογήσει την επιφάνεια, ούτε για να δικαιολογήσει την επιφάνεια του πυθμένα, ούτε για οτιδήποτε άλλο. Και οι υπολογισμοί έγιναν βασιζόμενοι εις την αναλογία 3 προς 1 της κλίσης. Δεν ήξεραν οι προσφοροδότες αυτό το πράγμα. Είπε ότι θα ζητούσε, θα είχε κατ' αυτόν μεγάλη σημασία ο προσφοροδότης να ζητήσει διευκρίνιση εάν οι όγκοι που δίνονται στα έγγραφα της προσφοράς επηρεάζονται καθ' οιονδήποτε τρόπο από τη διαμόρφωση των δεξαμενών. Ο όγκος που δόθηκε στα έγγραφα προσφοράς είναι σωστός, ο όγκος της λάσπης που δόθηκε στα έγγραφα προσφοράς ποτέ δεν αμφισβητήθηκε από τον προσφοροδότη και ποτέ δεν ζητήθηκε οποιαδήποτε διευκρίνιση και ως εκ τούτου, κατ' αυτόν είτε ζητούσε να διευκρινιστεί η επιφάνεια της δεξαμενής, είτε όχι, δεν θα είχε καμία σημασία πάνω στο αποτέλεσμα εις τον τρόπο που θα τοποθετούσε κάποιος την προσφορά του. O σχεδιασμός με την κλίση 3 προς 1, ή η αναφορά 3 προς 1, δεν βρίσκεται στην προσφορά. Κάποιος που δεν ξέρει την ύπαρξη αυτής της μελέτης, δεν μπορεί να γνωρίζει ότι η δεξαμενή είχε μια κλίση 3 προς 1, αλλά δεν έχει και σημασία. Η κλίση 3 προς 1 της δεξαμενής δεν έχει σημασία για το πιλοτικό. Εφόσον δόθηκε όγκος, το ύψος της λάσπης κατ' αυτόν δεν έχει καμία σημασία. Ο όγκος της λάσπης και το εμβαδόν είναι αλληλένδετα και καταλήγουν στον όγκο. Εφόσον ο όγκος δόθηκε και είναι σωστός ή υπάρχει μια απόκλιση της τάξης του 4% με τους υπολογισμούς της παραγράφου 42, τότε εφόσον δεχόμαστε το αποτέλεσμα, δηλαδή τα θειούχα, τα θειούχα ήταν κρυμμένα, σύμφωνα με τη δική σας ερμηνεία, μέσα στη λάσπη. Εφόσον ο όγκος της λάσπης είχε γίνει αποδεκτός, τα θειούχα που ήταν κρυμμένα μέσα στη λάσπη ήταν δεδομένα. Δεν εξαρτώνται ούτε από το ύψος, ούτε από την επιφάνεια που καταλαμβάνει η λάσπη. Οι μετρήσεις που έκαμε στην παράγραφο 42, είναι μετρήσεις οι οποίες βεβαιώνουν απόκλιση, βεβαιώνουν τη μηδαμινή και αμελητέα απόκλιση του 3% και του 4% που δεν μπορούσε να δικαιολογήσει την αναποτελεσματικότητα του πιλοτικού προγράμματος. Η δεξαμενή αρ.3, εξ όσων είδε στα έγγραφα, στους φακέλους, θεωρεί ότι άδειασε. Δεν ήταν παρών. Μέσα στα έγγραφα προσφοράς ήταν πολύ ξεκάθαρα διατυπωμένο ποιος είχε την ευθύνη να κάμει τις χημικές αναλύσεις. Την ευθύνη για τις χημικές αναλύσεις και τον καθορισμό των επιπέδων των θειούχων ενώσεων για σκοπούς τεκμηρίωσης του πιλοτικού προγράμματος, θα την έκανε το εργαστήριο του συμβουλίου αποχετεύσεων και εάν ο προσφοροδότης επιθυμούσε, θα μπορούσε να γίνει διαχωρισμός του δείγματος, τα λεγόμενα split sampling. Και νοουμένου το ίδιο δείγμα, αυτό τι σημαίνει, ότι το ίδιο δείγμα του λαμβάνεται από τον ίδιο χώρο, την ίδια χρονική στιγμή και από τον ίδιο δειγματολήπτη, χωρίζεται σε 2 ή σε 3 μέρη, το ένα μέρος το αναλαμβάνει το συμβούλιο για να κάμει τις δικές του αναλύσεις, το άλλο μέρος του δείγματος θα το παραλάμβανε εάν επιθυμούσε ο προσφοροδότης για να κάμει τις δικές του αναλύσεις σε όποιο εργαστήριο ήθελε και θα σημείωνε ένα τρίτο δείγμα να μείνει εκεί για κάποιο χρονικό διάστημα όπως καθορίζεται από τις αρχές των χημικών ενώσεων για επιβεβαίωση σε περίπτωση που υπήρχε διαφωνία. Για να συνεχίζει το πρόγραμμα δεν θα μπορούσε να αποφασιστεί μόνο από το συμβούλιο. Το πρόγραμμα συνεχίστηκε στην επιμονή του προσφοροδότη ότι θα μπορούσε εάν γίνονταν κάποιες κινήσεις να επιτύχει. Έγιναν κάποιες κινήσεις που ζητήθηκαν από αυτόν. Εάν το συμβούλιο, εάν θα πρέπει να φταίξει στο τέλος της μέρας γιατί δεν σταμάτησε το πιλοτικό ένα μήνα μετά που ξεκίνησε, τότε να του επιμεριστεί η ευθύνη που φέρει γιατί δεν σταμάτησε το πιλοτικό ένα μήνα μετά την έναρξη του. Αλλά επαναλαμβάνω, το πιλοτικό συνεχίστηκε με τη συναίνεση του προσφοροδότη, για να μην πω με την παράκληση του προσφοροδότη να συνεχιστεί, γιατί πίστευε ότι θα απέδιδε, όπως καταγράφεται μέσα στην έκθεση μας. Πιστεύω ότι ακόμα και μέχρι σήμερα να συνεχιζόταν, ακόμα ήταν να περιμένουμε να δούμε αποτέλεσμα. ΜΥ2 κατέθεσε ο XXXXX Σοφοκλέους. Κατέθεσε γραπτή κατάθεση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Από τον Απρίλιο του 1988 μέχρι σήμερα, εργάζεται ως Χημικός στο Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λευκωσίας. Τα ακαδημαϊκά του προσόντα είναι τα εξής: Πανεπιστημιακό δίπλωμα (Bachelor of Science) στη Χημεία από το Πανεπιστήμιο Queen Elizabeth College (London University) και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα (Master of Science) στην Επιστήμη Τροφίμων και Τεχνολογία από το Πανεπιστήμιο Cornell (Αμερικής). Ανάμεσα στα καθήκοντά του ως Χημικός είναι (α) η λήψης δειγμάτων από τους τρεις Βιολογικούς Σταθμούς που ελέγχει το ΣΑΛ, μεταξύ των οποίων είναι ο Βιολογικός Σταθμός εξαγνισμού λυμάτων στην Μια Μηλιά και (β) η χημική ανάλυση αυτών των δειγμάτων ως προς τις διάφορες παραμέτρους που χαρακτηρίζουν τα λύματα. Περί το τέλος του 2007 έλαβε μέρος στην ομάδα για ετοιμασία της προσφοράς 14/2007 που στόχευε στην υιοθέτηση βιολογικής τεχνολογίας για την καταστολή της παραγωγής θειούχων ενώσεων ή/και οξείδωση των ήδη παραχθεισών Θειούχων Ενώσεων με απώτερο στόχο την εξάλειψη ή περιορισμό των οσμών που προέρχονταν από την επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών στον Σταθμό Μιας Μηλιάς. Λόγω της ιδιότητάς του ως Χημικού του ΣΑΛ και Μέλους της ομάδας για την ετοιμασία της προσφοράς 14/2007, είναι φυσικό ότι από την αρχή ήταν αναμεμειγμένος στην όλη διαδικασία κατακύρωσης και παρακολούθησης της Προσφοράς. Κλήθηκε επανειλημμένως από το ΣΑΛ να συμμετάσχει σε συναντήσεις όπως και να μελετήσει όλα τα έγγραφα και αλληλογραφία η οποία ανταλλασσόταν μεταξύ ΣΑΛ και του επιτυχόντα Προσφοροδότη. Με την ιδιότητα του ως Χημικός του ΣΑΛ και σύμφωνα με οδηγίες τις οποίες ελάμβανε εκάστοτε από τον Αναπληρωτή Γενικό Διευθυντή του ΣΑΛ μεταξύ άλλων συμμετείχε στη λήψη δειγμάτων σχετικών με την Προσφορά όπως άλλωστε είχε συμφωνηθεί μεταξύ των συμβαλλομένων μερών στην Προσφορά 14/
- Προχωρούσε σε αναλύσεις και γενικά ενημέρωνε το ΣΑΛ όπως και την άλλη πλευρά για τα αποτελέσματα των αναλύσεών του. Στο τέλος της πιλοτικής περιόδου των 4 μηνών δυστυχώς η κατάσταση ήταν η ίδια με εκείνη που υπήρχε όταν ξεκίνησε το πιλοτικό πρόγραμμα και μάλιστα και κάπως χειρότερη. Στην ζήτηση Προσφοράς Τεκμήριο Α1, ζήτησαν από τους Προσφοροδότες να τους αναφέρουν την αναμενόμενη αύξηση στην τιμή του Redox στα λύματα της Εξόδου των Αναερόβιων Δεξαμενών που μετρείται σε μιλιβόλτ (mv). Γνώριζαν από την βιβλιογραφία ότι ένα χαμηλό μέγεθος Redox της τάξης του (πλην) -200mv, περίπου, είναι καθοριστικό. Ένα τόσο χαμηλό μέγεθος σημαίνει ότι υφίσταται δράση μικροοργανισμών που επονομάζονται Sulfate Reducing Bacteria -SRB- και οι οποίοι μετατρέπουν την Θειική ρίζα, S042" σε Θειούχες Ενώσεις, S2", ΟΘ οι οποίες αποτελούν μεγάλο μέρος των ανεπιθύμητων οσμών τις οποίες ήθελαν να καταπολεμήσουν. Οι Ολικές Θειούχες Ενώσεις, ΟΘ επίσης θα αποτελούσαν και την παράμετρο παρακολούθησης και καθορισμού της επιτυχίας ή όχι του οποιοδήποτε πιλοτικού πειράματος θα υιοθετούσαν. Στη συνέχεια δια του Τεκμηρίου Α2, σημείο 6, ο κ. XXXXX Κωνσταντίνου, προφανώς σε σχέση με το ερώτημα τους για το Redox Potential στο Τεκμήριο Α1, ζήτησε να μάθη το μέγεθος του Redox Potential στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών. Τέτοια γνώση ή πληροφορία το ΣΑΛ δεν διέθετε την συγκεκριμένη χρονική στιγμή και ενημέρωσε τον κ. Κωνσταντίνου για την μη ύπαρξη τέτοιων στοιχείων. Γι αυτό άλλωστε το ΣΑΛ άλλαξε τις προδιαγραφές και αναγκαιότητες του Τεκμηρίου Α1 και περιορίστηκαν να ζήτησαν το αναμενόμενο μέγεθος της παραμέτρου Redox στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών με την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος. Σε κανένα στάδιο κατά την υποβολή της προσφοράς δεν ζητήθηκε να δώσει το ΣΑΛ μετρήσεις Redox Potential στην Είσοδο του Σταθμού που είναι και η φυσική Είσοδος των Αναερόβιων Δεξαμενών. Εν πάση περιπτώσει το ΣΑΛ δεν διέθετε τότε τέτοιες μετρήσεις. Σημειώνω ότι σε κανένα στάδιο δεν εμπόδισε το ΣΑΛ τους Προσφοροδότες να διενεργήσουν δικές τους μετρήσεις για να εξασφαλίσουν τα δεδομένα που ζητούσαν. Στην προσφορά των Εναγόντων (Τεκμήριο Α4, σημείο 5), σε απάντηση της πιο πάνω ερώτησης που αφορούσε την αύξηση του Redox Potential, αναφέρεται ότι: η προσθήκη Οξειδωτικών Χημικών, στην περίπτωση αυτή Νιτρικών (Ν03"), σκοπό Δεν έχει τον περιορισμό της ανάπτυξης των Sulfate Reducing Bacteria -SRB- αυτών που παράγουν τις Θειούχες Ενώσεις, αλλά στο να προσφέρει το αναγκαίο Οξυγόνο προερχόμενο από τα Νιτρικά, (Ν03~), ούτως ώστε το βιολογικό υλικό Odor-Cap (Bi-chem DP110 old name) να μπορέσει να μετατρέψει, (δηλαδή να Οξειδώσει) τις οποιεσδήποτε υφιστάμενες ή/και ταυτόχρονα παραγόμενες Θειούχες Ενώσεις, (H2S) σε Θειικά, S042". Τοιουτοτρόπως στην Προσφορά των Εναγόντων - Τεκμήριο Α4, αυτοί οι ίδιοι αναφέρουν ότι κατ αυτούς ο επηρεασμός στο Redox Potential είναι περιορισμένος. Όπως φάνηκε αργότερα και μάλιστα πολύ σύντομα μετά από την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος, δεν είχε δοθεί η αναγκαία και απαραίτητη προσοχή στο Redox Potential από τους Προσφοροδότες. Παρόλο ότι οι Προσφοροδότες δεν είχαν οποιαδήποτε στοιχεία που να τους έχουν δοθεί σχετικά με το Redox Potential από το ΣΑΛ, δεν προχώρησαν σε δικές τους ανεξάρτητες έρευνες, ούτε και ήσαν περισσότερο παρατηρητικοί σχετικά με το θέμα αυτό. Τα δεδομένα του Redox Potential στα οποία δεν δόθηκε η αναγκαία σημασία ήσαν τέτοια που εξ αρχής δεν υπήρχε περίπτωση να επιτύχει το πιλοτικό πρόγραμμα. Η καθοριστική σημασία του Redox Potential φάνηκε στην συνέχεια, ένα μήνα περίπου μετά την έναρξη του πιλοτικού, χωρίς τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, όταν και έγιναν μετρήσεις για το Redox Potential, τόσο από το ΣΑΛ, που στο μεταξύ είχε παραγγείλει μετρητή από το εξωτερικό, όσο και από τους Γάλλους εμπειρογνώμονες που ήλθαν επί τόπου για σχετικές παρατηρήσεις και εξετάσεις. To Redox Potential μετρήθηκε και ήταν της τάξης του (πλην) -300mv στα Εισερχόμενα λύματα και της τάξης του (πλην) -340mv με -380mv στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών - αποτελέσματα ΣΑΛ και Γάλλου εμπειρογνώμονα αντιστοίχως. Όπως και στο Τεκμήριο Α20 έτσι και στο Τεκμήριο Α24 στην πρώτη σελίδα, σημείο 2, οι Ενάγοντες μιλούν για υπολογισμό του Redox στο (πλην) -150mv και όχι για μέτρηση αυτού. Είναι δηλαδή φανερό ότι αντί να προβούν σε οποιαδήποτε αναγκαία μέτρηση για να εξακριβώσουν το επίπεδο του Redox, οι Προσφοροδότες και οι προμηθευτές τους απλώς προέβησαν σε υπολογισμούς. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι Προσφοροδότες και Ενάγοντες με τους προμηθευτές τους ουσιαστικά προέβησαν σε μια Προσφορά που δεν υπήρχε περίπτωση να επιτύχει. Αν προέβαιναν από την αρχή σε μετρήσεις και γνώριζαν ή και συνειδητοποιούσαν το μέγεθος του Redox Potential τόσο στα Εισερχόμενα λύματα όσο και στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών, είναι φανερό ότι δεν θα προέβαιναν οι Ενάγοντες σε μια Προσφορά όπως εκείνη στην οποία προέβησαν. Διότι, δεν υπήρχε περίπτωση ούτε και υπάρχει περίπτωση με Redox Potential της τάξεως του (πλην) -300mv στα Εισερχόμενα Λύματα και της τάξεως του (πλην) -340mv με (πλην) -380mv στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών, να επιτύχει ένα πιλοτικό πρόγραμμα όπως το πρόσφεραν οι Ενάγοντες. Για τη θέση μου αυτή στηρίζομαι στην πρακτική την οποία παραδέχθησαν οι ίδιοι οι Ενάγοντες και οι Εμπειρογνώμονες τους. Άλλωστε οι ίδιοι οι Ενάγοντες παραδέχθησαν ότι ο σχεδιασμός και η δοσολογία του πιλοτικού προγράμματος δεν έγινε στην βάση μετρήσεων στις οποίες προέβησαν οι Ενάγοντες, αλλά στην βάση μετρήσεων άλλων αποχετευτικών συστημάτων άλλων Χωρών και άλλων πόλεων που δεν έχουν σχέση με το τι συμβαίνει στην Μια Μηλιά ή με τις Κυπριακές θερμοκρασίες. Στο ίδιο επίσης το Τεκμήριο Α20 αναφέρουν οι Ενάγοντες ότι συνέχιση του πιλοτικού προγράμματος για ακόμα 4 μήνες από τον καθαρισμό του Scum θα έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση των ολικών θειούχων ενώσεων στις Αναερόβιες Δεξαμενές πέραν του 50%. Οι Ενάγοντες είχαν δώσει εγγύηση ότι θα επιτύχουν σε ένα μήνα από την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος, τώρα οι Ενάγοντες με το Τεκμήριο Α20 ζητούσαν καθαρισμό του Scum από την επιφάνεια των δεξαμενών, αναγκαιότητα η οποία καθόλου δεν υπήρχε στην Προσφορά των Εναγόντων, και περαιτέρω 4 μήνες μετά από την λήξη του πιλοτικού προγράμματος για να επιτευχθεί το εγγυηθέν αποτέλεσμα του ενός μηνός από την έναρξη του αρχικού πιλοτικού προγράμματος. Η πρώτη σειρά δειγματοληψιών στο Σταθμό διήρκησε από τις 01/02/2008 έως 14/02/
- Είχε στόχο τον προοδιορισμό των Ολικών Θειούχων, ΟΘ στα λύματα της Εισόδου (Inlet) και Εξόδου των πέντε
(5)Αναερόβιων Δεξαμενών (ΑΝ1, ΑΝ2, ΑΝ3, ΑΝ4, ΑΝ5) για καθορισμό της βάσης (base line) για υλοποίηση του πιλοτικού προγράμματος. Κατά την πρώτη ημέρα της από κοινού δειγματοληψίας στον Σταθμό την 01/02/2008, ο κ. XXXXX Κωνσταντίνου προσήλθε στο Σταθμό χωρίς κάποιον να τον συνοδεύει από το ιδιωτικό χημείο, είτε για να τον συμβουλεύει, είτε για να κάνει κάποια συνεννόηση μαζί μας, πράγμα που αυτός προσωπικά θεωρούσε αναγκαίο μιας και θα εργάζονταν με το ιδιωτικό χημείο στα ίδια δείγματα. Τουλάχιστον κατά την πρώτη δειγματοληψία το ΣΑΛ συνέλεξε δύο σειρές με δείγματα η μία για το χημείο ΣΑΛ σε γυάλινα μπουκάλια με Συντηρητικό και η άλλη σε γυάλινα ή πλαστικά μπουκάλια, δυστυχώς χωρίς Συντηρητικό, τα οποία έδωσαν στον κ. Κωνσταντίνου. Ο λόγος είναι ότι δεν είχαν μαζί τους επιπλέον μπουκάλια με συντηρητικό. Ο κ. Κωνσταντίνου τον είχε πληροφορήσει τότε προφορικά, ότι από το ιδιωτικό χημείο του ανέφεραν ότι συντηρητικό δεν χρειάζεται γιατί τα δείγματα θα αναλύονταν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όλα ανεξαιρέτως τα δείγματα που αναλύονται στο Χημείο του ΣΑΛ περιέχουν πάντοτε συντηρητικό, για δύο λόγους, (
- i)Συντήρηση του δείγματος, με άμεση διακοπή της παραγωγής Θειούχων Ενώσεων και διασφάλιση της μη διαφυγής των ήδη υπαρχόντων Θειούχων και (
- ii)Αφαίρεση ουσιών που ενδεχόμενα μπορούν να επηρεάσουν την αναλυτική μέθοδο κυρίως θετικά, δηλαδή να δώσουν πιο ψηλά αποτελέσματα. Γενικά η εξήγηση για την μεγάλη διακύμανση αποτελεσμάτων στα δείγματα Εισερχομένων λυμάτων που έχουν σταλεί στο εξωτερικό χημείο, είναι ότι αυτά σαν βιολογικά δείγματα είναι πολύ ευάλωτα κυρίως σε αύξηση των ολικών θειούχων ενώσεων όταν δεν γίνει χρήση συντηρητικού. Κανένα από τα αποτελέσματα ολικών θειούχων ενώσεων στην Είσοδο του Βιολογικού Σταθμού δεν υπερβαίνει την συγκέντρωση των 10mg/l. Τα δείγματα από τα σημεία Inlet Νο4 και Inlet Νο5 παρουσιάζουν κατά πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση ολικών θειούχων ενώσεων όταν δεν χρησιμοποιείται συντηρητικό (αρ. δείγματος, 88700 & 88701) από αυτά που έχουν συντηρηθεί (Αρ. δείγματος, 88705 & 88706). Τα υπόλοιπα δείγματα ταυτίζονται πολύ καλά μεταξύ τους, είτε έχουν συντηρηθεί είτε όχι, πάντοτε μιλώντας για τις αναλύσεις του Εξωτερικού χημείου. Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας ήταν για το ΣΑΛ καταληκτικά. Καταδείκνυαν ότι η αξιοπιστία σε δειγματοληψίες κατά τις οποίες δεν γίνεται χρήση συντηρητικού δεν είναι ικανοποιητική, ούτε και αποδεκτή και κατ' επέκταση τα τέτοια αποτελέσματα δεν είναι αποδεκτά για το ΣΑΛ. Στη συνέχεια το ΣΑΛ πήρε και άλλα δείγματα από διάφορα σημεία, είτε του Βιολογικού Σταθμού, είτε των αγωγών μεταφοράς λυμάτων για να επιβεβαιώσουν ότι τουλάχιστο με το χημείο Foodlab ήταν κοντά στα αποτελέσματα τους, όταν αυτοί έχουν τον έλεγχο της δειγματοληψίας. Από όλα τα αποτελέσματα χημικών αναλύσεων που έγιναν στο χημείο του ΣΑΛ για προσδιορισμό της συγκέντρωσης των ολικών θειούχων ενώσεων στα εισερχόμενα λύματα στο Σταθμό, ο μέσος όρος όλων των αποτελεσμάτων συγκέντρωσης ολικών θειούχων ενώσεων που αφορούν τα Εισερχόμενα λύματα είναι μόλις ΟΘ = 5.7mg/l. Ένα αποτέλεσμα προερχόμενο από μία και μόνο δειγματοληψία δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι καθοριστικό για το αποτέλεσμα ενός πολύμηνου πιλοτικού προγράμματος. Για διάφορους τεχνικούς λόγους κάποιο αποτέλεσμα μπορεί να αποκλίνει από την πραγματική τιμή του ή κάποιο δείγμα μπορεί να αποκλίνει από την αντιπροσωπευτικότητα του. Γι' αυτό και γίνεται σειρά δειγματοληψιών και αναλύσεων για να περιορίζονται αυτά τα προβλήματα. Όπως διαπιστώνεται πιο πάνω, έγιναν πολλαπλές δειγματοληψίες στην Δεξαμενή No 5. Παρόλα τα πιο πάνω, σύμφωνα με τους όρους της Προσφοράς το πιλοτικό δεν αφορούσε μόνο την Αναερόβια Δεξαμενή (ΑΝ5), αλλά το σύνολο των πέντε
(5)τον αριθμό Αναερόβιων Δεξαμενών του Βιολογικού Σταθμού στην Μια Μηλιά. Για αυτό και το πιλοτικό πείραμα δεν θα μπορεί να κριθεί από κάποιο αποτέλεσμα σε μία Δεξαμενή. Ο Ενάγων για να φέρει κάποιο αποτέλεσμα προχώρησε από μόνος ή/και με τους Γάλλους συνεργάτες του σε σχετικές αλλαγές στον σχεδιασμό και δόσεις υλικών - καθαρισμός επιφάνειας της Δεξαμενής Νο5 και αλλαγές στις δοσολογίες, καθώς και δοσολογία χημικών (Νιτρικών Αλάτων) σε φρεάτια λυμάτων. Προφανώς είχε αρχίσει να επικεντρώνεται μόνο στην Δεξαμενή Νο5 αγνοώντας τις υπόλοιπες, εφόσον γνώριζε, σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, ότι δεν θα υπήρχε κανένα αποτέλεσμα αν δεν αυξάνονταν οι δόσεις χημικών για να επιτευχθεί αύξηση της παραμέτρου Redox και ταυτόχρονα αν δεν γινόταν καθαρισμός της επιφάνειας των δεξαμενών. Το Τεκμήριο Α21 σε αεροφωτογραφίες που παραθέτουν οι Γάλλοι φαίνεται καθαρά η σχετική κάλυψη των Αναερόβιων Δεξαμενών από τα επιπλέοντα στερεά. Αυτές οι Αναερόβιες Δεξαμενές αναμένεται να έχουν κάλυψη με λίπη και όχι μόνο, κάτι το οποίο αποτελεί λειτουργική ιδιότητα αυτών και εξυπηρετεί στο να κρατούν το Οξυγόνο εκτός για να βοηθήσουν την ανάπτυξη αναερόβιων μικροοργανισμών, γι αυτό και ονομάζονται Αναερόβιες Δεξαμενές. Η μηχανική σχάρα δεν μπορεί να διαχωρίσει ούτε να αφαιρέσει λίπη και έλαια παρά μόνο μεγάλα σώματα, όπως πλαστικά, ξύλα, ρούχα και παρόμοια υλικά τα οποία βεβαίως καλό θα ήταν να αφαιρούνται για να μην είναι εμπόδιο στην περαιτέρω τελική διαχείριση της παραγόμενης λάσπης που συνήθως καταλήγει στον αγροτικό τομέα. Πριν την υποβολή της Προσφοράς, έγινε και επίσκεψη ενδιαφερομένων Προσφοροδοτών στο Σταθμό κατά την οποία ήταν παρόντες οι Ενδιαφερόμενοι, μεταξύ των οποίων και ο Διευθυντής της Ενάγουσας εταιρείας, Ανδρέας Κωνσταντίνου, ξεναγήθηκαν σε όλους τους χώρους που είχαν σημασία για αυτούς και αναμφίβολα στο σημείο της Εισόδου λυμάτων, (Iniet), όπου προοριζόταν να γίνει η δοσομέτρηση των Νιτρικών, ακριβώς δίπλα από την ανενεργή μηχανική σχάρα αφαίρεσης στερεών. Επίσης επισκέφθηκαν και είδαν τις παραπλήσιες Αναερόβιες Δεξαμενές και την σχετική κάλυψη στην επιφάνεια αυτών από την υπό αναφορά κρούστα (scum). Ο τότε Αν. Γενικός Διευθυντής του ΣΑΛ και αυτός εξήγησαν την διάταξη των Δεξαμενών, τον τρόπο λειτουργίας αυτών, και απάντησαν σε ερωτήσεις των ενδιαφερομένων. Ενώ ο κ. Κωνσταντίνου παραδέχθηκε ότι η ημερήσια ροή λυμάτων των 24.000 κυβικών μέτρων ήταν συμφωνημένη, εν τούτοις με νέα επιστολή του ημερομηνίας 22/02/2008 πληροφόρησε το ΣΑΛ ότι θα αρχίσει την δοσολογία των Νιτρικών με βάση ροή λυμάτων 30.000 κυβικών μέτρων ημερησίως. Βάσισε τις ενέργειές του στην καταγεγραμμένη ροή ηλεκτρονικού μετρητή που ήταν εγκατεστημένος στην είσοδο του Σταθμού. Το ΣΑΛ δεν είχε λάβει υπ' όψιν αυτές τις μετρήσεις, αλλά σίγουρα το ΣΑΛ δεν είχε σκοπό ούτε να υπερτιμήσει, αλλά ούτε και να υποτιμήσει την ροή προς τον Σταθμό. Υπήρχαν τεχνικές ατέλειες στην τοποθέτηση του εν λόγω ηλεκτρονικού μετρητή ροής, γι' αυτό και στην συνέχεια ακολούθησαν δύο ογκομετρικές μετρήσεις στις 27 Φεβρουαρίου και 7 Μαρτίου, 2008 στην παρουσία του κ. Ανδρέα Κωνσταντίνου, όπου ο κ. Κωνσταντίνου επιμένει να βγάζει συμπεράσματα με βάση ένα ηλεκτρονικό μετρητή ο οποίος προφανώς Δεν είχε τοποθετηθεί ορθά για να δίνει αξιόπιστες μετρήσεις. Άλλωστε δεν είχε συμφωνηθεί ότι θα είναι επί τη βάση του μετρητού αυτού που θα υπολογιζόταν η ροή λυμάτων στον σταθμό ημερησίως. Συμφωνήθηκε μεταξύ του ΣΑΛ και του κ. Ανδρέα Κωνσταντίνου ότι η ημερήσια ροή λυμάτων στον Σταθμό θα είναι της τάξεως των 24.000κ.μ. Στην έκθεση του ο εμπειρογνώμων κ. Petrimaux χαρακτηρίζει τη λάσπη που έλαβε δειγματοληπτικά από την ΑΝ3 κατά την επίσκεψη του στο Σταθμό, ως πολύ καλά σταθεροποιημένη, χωρίς οσμές, χωρίς παραγωγή αερίων και με μαύρο χρώμα. Για τους λόγους αυτούς η λάσπη κατά τον Εμπειρογνώμονα Δεν αποτελεί πρόβλημα δυσλειτουργίας των Δεξαμενών όταν δεν είναι περισσότερο από το 1/3 του ύψους των Δεξαμενών και νι αυτό Δεν συνιστά τον καθαρισμό των Δεξαμενών στο παρόν στάδιο. Το ύψος της λάσπης στις Δεξαμενές αυτό παρουσίαζε αυξομειώσεις στα διάφορα σημεία αυτής όπως ήταν και αναμενόμενο. Στην Είσοδο των Δεξαμενών το ύψος είναι συνήθως μεγαλύτερο από ότι σε άλλα σημεία όπως φαίνεται στο σχεδιάγραμμα του Τεκμηρίου Α21, σελίδα 1, έκθεσης Petrimaux. Δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό των 230 εκατοστών ως ένα από τα ενδεχόμενα ύψη αυτής, αλλά σίγουρα η λάσπη παρουσίαζε αυξομειώσεις τοπικά. Είναι φανερό για ποιο λόγο ο Προσφοροδότης πρότεινε την εγγύηση την οποία πρότεινε στο Τεκμήριο Α4, δηλαδή τόσο σε ποσοστό όσο και σε χρονική διάρκεια. Το λάθος το οποίο έκαμε ο Προσφοροδότης είναι να μην μετρήσει το επίπεδο Redox πριν να υποβάλει την Προσφορά του. Επομένως, ουσιαστικά η εγγύηση την οποία έδωσε ο Προσφοροδότης βασίστηκε σε ένα λανθασμένο υπολογισμό. Ο υπολογισμός αυτός, όπως έχω αναφέρει και πιο πάνω, δεν βασίστηκε πάνω σε οτιδήποτε άλλο εκτός από μετρήσεις σε άλλες πόλεις της Ευρώπης ή της υφηλίου. Η καθολική αποτυχία του προγράμματος οφείλεται αποκλειστικά στην αποτυχία εκ μέρους του Προσφοροδότη και των Γάλλων εμπειρογνωμόνων αυτού να εκτιμήσουν ορθά ή/και να κάνουν τις δικές τους μετρήσεις, ελλείψει διαθέσιμων στοιχείων από το ΣΑΛ προς διαπίστωση του μεγέθους του λεγόμενου Οξειδοαναγωγικού Δυναμικού, άλλως Redox Potential ή OPR το οποίο κατά δικήν τους ομολογία είναι σημαντικό για την δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για την δράση των επιλεγμένων μικροοργανισμών που θα χρησιμοποιούσαν για την καταπολέμηση του υδρόθειου. Εκ των πιο πάνω φαίνεται ότι ακόμη και στα Εισερχόμενα λύματα το Redox ήταν πολύ χαμηλό, της τάξης του πλην -300mv, στοιχείο που επαληθεύτηκε εκ των υστέρων, Τεκμήριο Α20 και Α22, και εκ των πραγμάτων η οποιαδήποτε προσπάθεια για χρήση των συγκεκριμένων επιλεγμένων μικροοργανισμών ήταν καταδικασμένη εκ των προτέρων σε αποτυχία λόγω της μη ύπαρξης κατάλληλων συνθηκών για την δράση αυτών για την καταπολέμηση του υδρόθειου. Όταν οι Ενάγοντες αντιλήφθηκαν το πρόβλημα του πολύ χαμηλού Redox έγιναν από μέρους τους διάφορες προσπάθειες για διαμόρφωση κατάλληλου περιβάλλοντος στην Αναερόβια Δεξαμενή Νο5 (ΑΝ5) με παραμερισμό του «scum» και αλλαγή στη δόση Νιτρικών και προσθήκη αυτού και σε άλλα σημεία στους Αγωγούς λυμάτων εκτός του Σταθμού, χωρίς καμία ουσιαστική αύξηση στο μέγεθος του Redox στην Έξοδο των Αναερόβιων Δεξαμενών, αλλά ούτε και στην συγκέντρωση ΟΘ που αποτελεί το κριτήριο επιτυχίας του πιλοτικού και αντί αυτού έχει σημειωθεί μικρή αύξηση των ολικών θειούχων ενώσεων. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι συμφωνεί ότι τα στοιχεία ως έχουν δοθεί και αναφέρεται στα στοιχεία που περιλαμβάνονται στον πίνακα, αλλά και τον όγκο της λάσπης, είναι βασικά στοιχεία, για να μπορέσει να εφαρμοστεί και να λειτουργήσει το πιλοτικό πρόγραμμα σωστά. Εξαρτάται από το μέγεθος της απόκλισης σε περίπτωση που υπάρχουν αποκλίσεις από αυτά τα στοιχεία εάν θα υπάρχει πρόβλημα εις την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος. Ο όγκος της λάσπης δεν επηρεάζει την απόδοση των δεξαμενών, για τον σκοπό τον οποίο χτίστηκαν. Χτίστηκαν, για να αφαιρούν βιολογικό φορτίο και το αφαιρούν αποτελεσματικά. Αυτές οι αναερόβιες δεξαμενές, πάντοτε μπορούν να παρουσιάσουν πρόβλημα, με τη δημιουργία οσμών, νομίζω αναφέρεται και στο report του κυρίου Petrimaux. Νομίζω στις αρχές στην πρώτη σελίδα. Το πρόβλημα υπήρχε διαχρονικά, απλώς το 2007 σε συνέχεια κάποιου άλλου προγράμματος που απέτυχε, το συμβούλιο αποφάσισε να προβεί σε τούτη τη νέα προσφορά, να δει αν έχει κάποιο αποτέλεσμα, αλλά το πρόβλημα δεν ήταν το 2007, ούτε το 2006 ή το 2005, ήταν από πιο παλιά. Κατά τη δική του γνώμη και άποψη θεωρεί ως καθοριστικό παράγοντα της επιτυχίας του προγράμματος, το Redox Potential. Αυτό το στοιχείο, αυτήν τη γνώση την έχει διαμορφώσει κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Είχε υπόψη του ακόμα και πριν να αρχίσει το πρόγραμμα, ότι χαμηλό Redox σημαίνει δράση συγκεκριμένων βακτηριδίων που αναγάγουν τη θειική ρίζα σε υδρόθειο. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, με το report του κυρίου Petrimaux αντιλήφθηκαν, επειδή ο ίδιος τους είπε, ότι οι μικροοργανισμοί οι οποίοι χρησιμοποιούσαν, για να μπορέσουν να πολλαπλασιαστούν και να δράσουν βιολογικά χρειάζεται υψηλό Redox και κατ' ακρίβεια τους είπε, πλην 150, καλύτερα πλην 100, που είναι πιο μεγάλο από 150mv. Ο ίδιος το αναφέρει στο report του και κατ' επανάληψη ο κύριος XXXXX Κωνσταντίνου, ο οποίος είναι αντιπρόσωπος της εταιρείας στην Κύπρο. Υιοθέτησε τις εισηγήσεις του κ. Petrimaux όσον αφορά την αφαίρεση του scum, να επιδιορθωθούν οι μηχανές που αφαιρούν στερεά, πλαστικά, ξύλα, ρούχα, από το εισερχόμενο νερό στον σταθμό. Επίσης το ότι δεν είναι μεγάλο πρόβλημα, ο καθαρισμός των δεξαμενών και εισηγείται να ξαναρχίσει το πρόγραμμα και να έχει χρονική διάρκεια 4 μηνών. Είχαν συζητήσει στο Συμβούλιο για το scum και αποφάσισαν, ότι αυτό ίσως να βοηθούσε αλλά δεν αφορούσε την αρχική κατάθεση στην προσφορά του κυρίου Κωνσταντίνου. Όσον αφορά τη μηχανή αφαίρεσης στερεών στην είσοδο του σταθμού, ήταν κάτι που τροχοδρομείτο, αλλά δεν μπορούσε να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Για τη μετακίνηση του scum δεν εφάρμοσαν οποιαδήποτε μέθοδο. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα να αδειάσεις μία δεξαμενή, άδειασαν μία. Με το άδειασμα της μιας δεξαμενής διαπιστώθηκε ότι είχε σκαμπανεβάσματα το ύψος της λάσπης και ήταν περίπου στα 2 μέτρα, 1.80 και 2.10, είχε σκαμπανεβάσματα. Και το ύψος του νερού της δεξαμενής, που αδειάστηκε ήταν 5 μέτρα. Άρα το 2.10 ή το 1.90 που είπε ως τιμή συμφωνεί ότι είναι πάνω από το 1/3, τα 2/5. Σύμφωνα με την έκθεση του κ. Chantry, ο κ. Chantry λέει ότι το ύψος της συσσωρευμένης λάσπης ήταν 2/3 μέτρα. Με το 2/3 δεν είναι απόλυτα σίγουρος να το πιστοποιήσει, αλλά όπως είπε και προηγουμένως στην έκθεση του κ. Chantry έκανε αυτήν τη διαπίστωση και λέγει ότι είναι κάτι το οποίο δεν περίμενε, από την άλλη στη δεύτερη σελίδα συνεχίζει και λέει, τι πρέπει να κάνουν για να ξαναρχίσουν το πρόγραμμα και πουθενά δεν λέει, ότι πρέπει να αδειάσουν τη λάσπη από τις δεξαμενές, απλώς λέει πρέπει να φύγουν το scum και να διορθώσουν το screening, δεν λέει βγάλτε τη λάσπη και να ξαναξεκινήσουν. Μιλά για πηγή θειούχων, ότι προέρχεται από τη λάσπη, είναι φυσιολογικά αναμενόμενο. Αλλά ο τρόπος λειτουργίας αυτών των δεξαμενών, είναι να κάτσουν τα στερεά στον πυθμένα και στη συνέχεια να οξειδωθούν, ούτως ώστε να είναι εντελώς ανενεργά. Και στο πάνω μέρος αυτής της λάσπης υπάρχει το οργανικό στρώμα, το οποίο είναι μικρό, δεν είναι του βάθους των δύο μέτρων, μπορεί να είναι 30 πόντους, μπορεί να είναι 15 πόντους, κυμαίνεται αναλόγως της θερμοκρασίας του νερού και είναι αυτό που παράγει τις θειούχες ενώσεις, το ενεργό επιφανειακό στρώμα στη λάσπη, στον πυθμένα των δεξαμενών. Φυσικά ο κ. Chantry κατατάσσει ως none expected condition, ως μη αναμενόμενες συνθήκες δηλαδή, και το Redox Potential. Το Redox ήταν καθοριστικό και φάνηκε από το πρώτο report. Περίμεναν οι Γάλλοι να ήταν πλην 150, πλην 200, ήταν πλην 270 στην είσοδο του σταθμού και πιο κάτω από πλην 300, δηλαδή 340 mv στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών, αυτό τους ήρθε σαν έκπληξη. Όσον αφορά τις θειούχες ενώσεις στην είσοδο του σταθμού, αναφέρεται 6‑10, έκαναν σειρά αναλύσεων, ποτέ δεν τα ξεπέρασε τα 10‑milligram ανά λίτρο, που είναι το ίδιο με PPM η συγκέντρωση των θειούχων ενώσεων στην είσοδο του σταθμού. Ένα χαμηλό Redox πλην 200, πλην 300, επειδή ζήτησαν κάτι στην αρχική τους προσφορά, ζήτησαν να δουν πόσο θα αυξηθεί το Redox διότι γνώριζαν ότι έχει ένα χαμηλό Redox, βοηθά τους μικροοργανισμούς που ονομάζονται μικροοργανισμοί που προκαλούν αναγωγή στη θειική ρίζα και τη μετατρέπουν σε θειούχες ενώσεις. Αυτό το Redox, όταν είναι τόσο χαμηλό σημαίνει, ότι δρουν αυτοί οι μικροοργανισμοί και μετά που θα αναλώσουν τα νιτρικά που είναι οξυγόνο χημικά δεσμευμένο στη νιτρική ρίζα καταλήγουν να παίρνουν το οξυγόνο από τη θειική ρίζα. Αυτό το γνώριζαν από τη βιβλιογραφία και πίστευε, ότι αν τους έλεγε ότι «με τη μέθοδο μας κύριοι, εμείς θα αυξήσουμε το Redox Potential, σε κάποιο βαθμό, θα το επιτύχουμε, για να μειώσουμε τα θειούχα», θα το αντιλαμβανόταν, αλλά τους είπαν κάτι άλλο. Ότι δεν θα επηρεάσουν το Redox Potential, θα βάλουν ορισμένους άλλους μικροοργανισμούς μέσα στο νερό, τους οποίους θα προσφέρουν νιτρική ρίζα, θα πιάνουν εκείνο το οξυγόνο και θα μετατρέπουν τις θειούχες ενώσεις πίσω σε θειική ρίζα, οι οποίες δεν προκαλούν οσμές, αυτό τους είπαν. Ήταν σίγουροι, ότι το Redox ήταν χαμηλό το επίπεδο του, δεν το γνώριζαν για να έχουν αυτό το πρόβλημα με την παραγωγή θειούχων ενώσεων, ήξεραν ότι είχαν χαμηλό και ρώτησαν πόσο θα το αυξήσετε κύριοι; Τους είπαν δεν θα το επηρεάσουν τόσο πολλά. Τις έκαναν τις μετρήσεις, κατόπιν. Όταν τους ζητήθηκε παράγγειλαν σχετικό ηλεκτρόδιο το οποίο εφαρμόζει σε ένα απλό μηχάνημα και προέβηκαν στις μετρήσεις. Έδωσαν τις μετρήσεις στους Γάλλους και έκαναν και διαπίστωση αυτοί να δουν πού στέκονται. Όταν τους το είπε ο Petrimaux ότι το πρόγραμμα θα αποτύγχανε ούτως ή άλλως με καθοριστική αυτή του Redox Potential, ναι το αντιλήφθηκαν. Ο Petrimaux τους είπε, για να δουλέψουν τα βακτηρίδια τους, θέλουν πλην 100 και μετά ήρθε στο report και έβαλε πλην 150, αυτοί είχαν πλην 300 και τους λέει ότι θα πρέπει να βάλουν τόσα πολλά νιτρικά, για να αυξήσουν αυτό το Redox Potential, για να δουλέψουν οι οργανισμοί, που δεν μπορεί να γίνει αυτό το πράγμα σήμερα. Μετά, όταν έμαθαν για το Redox Potential, ότι ήταν καθοριστικός παράγοντας, ως Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λευκωσίας, δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτε. Το μόνο που μπορούσε να γίνει, επειδή ήταν εκτός της προσφοράς ο κύριος Κωνσταντίνου αποφάσισε να καθαρίσει τη επιφάνεια μιας δεξαμενής, ούτως ώστε να υποβοηθήσει να αυξηθεί το Redox Potential, το έκανε αυτό, δεν ξέρω αν δεν υπήρχε αρκετός χρόνος, για να επιτύχει η μείωση των θειούχων ενώσεων ή η αύξησης του Redox, αλλά αν έγινε κάτι, ήταν ανεπαίσθητο. Και αυτό από τη δεξαμενή νούμερο 5, στην οποία έφερε άνθρωπο, προσπάθησε ο άνθρωπος, έφερε άνθρωπο ειδικό, με βάρκα, έπιασε δίχτυα, αφαίρεσε τα επιπλέον στερεά, το κατά δύναμην, για να προσπαθήσει να επιτύχει το πρόγραμμα. Το Redox Potential είναι μία παράμετρος η οποία δεν μπορεί να μεταβληθεί έτσι εύκολα. Πρέπει να βάλεις άλλα χημικά μέσα, πλούσια σε οξυγόνο, για να μπορέσεις να αυξήσεις το Redox και τη δημιουργία θειούχων ενώσεων, αυτό είναι πανάκριβο εγχείρημα, γι' αυτό και οι ίδιοι οι Γάλλοι είπαν δεν συμφέρει να γίνει αυτό το πράγμα, καλύτερα να αυξήσουμε το Redox με άλλους τρόπους, καθαρισμό της επιφάνειας της δεξαμενής, για να βοηθήσουμε με φυσικό τρόπο τα άλγη, δηλαδή την πρασινάδα να βλαστούν αφού απελευθερώνει οξυγόνο, διότι με χημικό τρόπο ήταν ασύμφορο. Αυτός δεν μπορούσε να ξέρει ότι το Redox ήταν σημαντικό για τους μικροοργανισμούς που θα έβαζε μέσα, δεν μπορούσε να το ξέρει. Ο κ. Petrimaux δεν ξέρει αν ήρθε μετά το τέλος του πιλοτικού είπαν «κάντε τα τούτα αλλάξετε τα όλα να ξεκινήσουμε από την αρχή». Το Redox Potential για αυτούς, εκ των υστέρων διαφάνηκε, από τους Γάλλους, ότι ήταν εξαιρετικά σημαντικό, δεν το γνώριζαν, εκ των υστέρων το έμαθαν ότι είναι σημαντικό. Κατά την επανεξέτασή του ο μάρτυρας είπε ότι μέσα στο Α1 ή στο Α4, δηλαδή είτε στην προσφορά που έδωσαν αυτοί, είτε στην προσφορά που έδωσε ο κ. Κωνσταντίνου, είτε στο Α3 που είναι οι απαντήσεις, δεν υπάρχει οποιαδήποτε υποχρέωση δια καθαρισμό οποιασδήποτε δεξαμενής. ΜΥ3 κατέθεσε ο Δρ XXXXX Βυρίδης, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου
(2005)και κάτοχος Διδακτορικού από το Imperial College London
(2009), με ειδίκευση στους αναερόβιους βιοαντιδραστήρες με εσωτερική μεμβράνη. Κατέθεσε γραπτή κατάθεση ως μέρος της κυρίως εξέτασής του. Λέγει στην κατάθεσή του, μεταξύ άλλων: Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στη διεργασία της αναερόβιας χώνευσης καθώς και στην ανάκτηση χρήσιμων προϊόντων από τα τελικά προϊόντα της αναερόβιας διεργασίας. Το Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ) του είχε ζητήσει γνωμάτευση για την επίτευξη του στόχου πιλοτικού προγράμματος που ανέλαβε η εταιρεία Andreas Α. Constantinou & Sons Ltd κατόπιν κατακύρωσης προς αυτή της προσφοράς 14/2007 του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας, που είχε στόχο την καταπολέμηση θειούχων ενώσεων η/και οξείδωση αυτών με στόχο την εξάλειψη ή περιορισμό των οσμών που προέρχονταν από την λειτουργία αναερόβιων δεξαμενών στον βιολογικό σταθμό στην Μια Μηλιά. Για το συγκεκριμένο έργο υποβλήθηκε πρόταση για μείωση ή/και εξάλειψη των δυσάρεστων οσμών θειούχων ενώσεων που υφίσταντο στο βιολογικό σταθμό Μιας Μηλιάς. Η πρόταση του επιτυχόντα προσφοροδότη βασιζόταν στην εφαρμογή μικροοργανισμών που έχουν τη δυνατότητα να οξειδώνουν τα διαλυμένα ανιόντα Θείου (θειούχες ενώσεις) σε Θειικά (S042) ή και Θείο (S0) λαμβάνοντας Νιτρικά ως δέκτες ηλεκτρονίων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση η εταιρεία Andreas Constantinou & Sons Ltd που κέρδισε τον διαγωνισμό πρότεινε στην προσφορά της και έκανε χρήση μικροοργανισμών της ομάδας autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria από την εταιρεία NOVOZYMES με την επωνομασία Odor-Cap. Διάφορα στοιχεία των μικροοργανισμών της εταιρείας NOVOZYMES δεν έχουν αποκαλυφθεί στα γραφεία εγγραφής των διπλωμάτων και επομένως δεν είναι απολύτως γνωστά λόγω του ότι η εταιρεία NOVOZYMES έχει το Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας "Patent". Εκτός από την προσθήκη μικροοργανισμών η εταιρεία Andreas Constantinou & Sons Ltd προτείνει την προσθήκη Νιτρικών ως δέκτη ηλεκτρονίων για να πραγματοποιηθούν οι πιο πάνω αντιδράσεις. Μετά από μελέτη της σχετικής ιστοσελίδας της εταιρείας NOVOZYMES, άλλων σχετικών εγγράφων της εν λόγω εταιρείας, των εγγράφων που έχουν κατατεθεί για το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (περιγραφή και προδιαγραφές) και μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας, είναι φανερό ότι η εταιρεία NOVOZYMES προτείνει πως για την επιτυχή πραγματοποίηση των πιο πάνω αντιδράσεων/εξισώσεων 1, 2 και 3, τα Νιτρικά πρέπει να προστίθενται με βάση το οξειδοαναγωγικό δυναμικό (Redox Potential) του αποβλήτου για τη δημιουργία ανοξικών συνθηκών. Ο προμηθευτής και εκτελεστής του πιλοτικού έπρεπε να είναι γνώστης του οξειδοαναγικού δυναμικού (Redox Potential) τόσο στις αναερόβιες δεξαμενές όσο και στα εισερχόμενα σε αυτές λύματα, πριν την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος ούτως ώστε να προσθέτει την κατάλληλη ποσότητα Νιτρικών κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Κατά την διάρκεια του πιλοτικού, θα έπρεπε να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του οξειδοαναγωγικού δυναμικού (Redox Potential), πράγμα που δεν εφαρμοζόταν ούτως ώστε να προστίθεται και η κατάλληλη δοσολογία Νιτρικών για να αναπροσαρμόζεται το Redox Potential και να διατηρούνται οι σωστές συνθήκες για οξείδωση θειούχων ενώσεων. Το χαμηλό Redox Potential (-340mV) στις αναερόβιες δεξαμενές, όχι μόνο εμποδίζει τη δράση των autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που περιέχονται στο odor-cap, αλλά παρέχει ευνοϊκές συνθήκες για τη δράση των Sulphate reducing Bacteria δηλαδή των μικροοργανισμών που δημιουργούν το πρόβλημα θειούχων ενώσεων. Οι μικροοργανισμοί της κατηγορίας autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που περιέχονται στο βιολογικό υλικό odor-cap που προτάθηκε και χρησιμοποιήθηκε από τον προσφοροδότη, παρουσιάζουν υψηλή ευαισθησία στις παραμέτρους ρΗ, τη θερμοκρασία και το διαλυμένο οξυγόνο. Η απουσία προηγούμενης γνώσης του πολύ χαμηλού μεγέθους της παραμέτρου Redox Potential της τάξης του -280mV και -340mV στα εισερχόμενα εντός των αναερόβιων δεξαμενών λύματα και στο περιβάλλον εντός αυτών, αντίστοιχα, ήταν ο πρωταρχικός λόγος για τη μηδενική καταπολέμηση των θειούχων ενώσεων γιατί η παράμετρος αυτή είναι σημαντική τόσο για την βιωσιμότητα και πολλαπλασιασμό, όσο και για την διατήρηση ενεργού πληθυσμού autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που είχαν προστεθεί στις αναερόβιες λίμνες από τον προμηθευτή. Η μη βιωσιμότητα των μικροοργανισμών και η αποτυχία απομάκρυνσης των οσμών ήταν δεδομένη από τη στιγμή που το οξειδοαναγωγικό δυναμικό (Redox Potential) δεν είχε μετρηθεί από την αρχή από τον προσφοροδότη τόσο στα λύματα όσο και σε διάφορα σημεία των αναερόβιων δεξαμενών (π.χ. στην επιφάνεια, στο μέσο και στον πυθμένα), ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη για τη διαμόρφωση λειτουργικής πρότασης πιλοτικού προγράμματος. Λόγω του πολύ χαμηλού Redox Potential, το αποτυχημένο αποτέλεσμα του πιλοτικού προγράμματος θα ήταν το ίδιο, ανεξάρτητα του συνολικού όγκου ή/και της επιφάνειας των αναερόβιων δεξαμενών. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι έχει ασχοληθεί με αναερόβια διεργασία που σχετίζεται με την υπόθεση. Έχει στα ερευνητικά ενδιαφέροντα, ασχολείται με απομόνωση και ταυτοποίηση μικροοργανισμών και εφαρμοσμένη μικροβιολογία. Στην Κύπρο θεωρεί ότι κατέχει αυτό το θέμα και δεν υπάρχουν άλλοι συνάδελφοι του σε αυτόν τον τομέα πάνω στην αναερόβια διεργασία και έρευνα σε αυτόν τον τομέα. Έχει περιοριστεί στο κομμάτι εγγράφων ή πληροφοριών που του έχουν δοθεί και έχει γνωματεύσει επ' αυτού. Του έχουν δοθεί τα Τεκμήρια της υπόθεσης, τα παραδεκτά έγγραφα και από τις δύο πλευρές, το φάιλ που αφορά την υπόθεση, δηλαδή την κατάθεση του κυρίου Κωνσταντίνου και την κατάθεση του κυρίου Σοφοκλέους και του διευθυντή του κυρίου XXXXX Χ' Νεοκλέους και η έκθεση των Γάλλων εμπειρογνωμόνων. Ήταν ευθύνη αυτού που εφάρμοζε την τεχνολογία να το ζητούσε ή να το γνώριζε το Redox Potential. Οπότε αυτή η εταιρεία η οποία εφάρμοσε τη συγκεκριμένη τεχνολογία και στα Τεκμήρια 20, 21 και 27 βασίζει την επιτυχία της στο Redox Potential, κατά τη γνώμη του έπρεπε να το απαιτήσει ή πριν να αρχίσει, να το μετρήσει το Redox Potential. Το Redox Potential δεν υπολογίζεται, μετριέται. Που τη στιγμή που αρχίζεις το πιλοτικό, έπρεπε να το μετράς κάθε μέρα και να το λάβεις υπόψη, όχι να υπολογίζεις. Άργησαν να καταλάβουν ότι το Redox Potential ήταν λάθος. Αυτό είναι πολύ σημαντικό που το γράφουν ότι υπολόγισαν με άλλα κριτήρια. Στην Κύπρο, τα λύματα έχουν πιο ψηλές θερμοκρασίες, έχουν περισσότερα οργανικά και αυτό ευνοεί το πιο χαμηλό Redox Potential, πιο αναερόβιες συνθήκες. Και κατά τη γνώμη του έπρεπε να μετρήσουν από την πρώτη μέρα του πιλοτικού. Εάν το είχαν και από πριν θα ήταν ακόμα πιο καλύτερα. Αλλά που τη στιγμή που είχαν στα χέρια τους το πιλοτικό πρόγραμμα, έπρεπε να το μετρήσουν το Redox Potential και έπρεπε να το υπολογίσουν. Δηλαδή οι μικροοργανισμοί που πρόσθεταν σε τόσο χαμηλά Redox Potential, δεν μπορούν να αναπτυχθούν. Και τα πολύ χαμηλά Redox Potential όχι μόνο κατέστελναν τη λειτουργία των μικροοργανισμών των δικών τους, που θα πρόσθεταν, αλλά ευνοούσαν το να παραχθεί το υδρόθειο που συμβάλλει στις μυρωδιές. Το Συμβούλιο κατά τη γνώμη του δεν ήταν εις γνώση της λειτουργίας της κάθε τεχνολογίας. Και το δεύτερο σημείο είναι ότι από την στιγμή που πας να βάλεις την τεχνολογία σου και την μέρα "0" ο σταθμός πλέον είναι στα χέρια σου, έπρεπε να μετρήσεις το Redox Potential. Η κρούστα δεν πρέπει να μετακινείται. Ο ρόλος της δεξαμενής αυτής είναι να παρέχει αναερόβιες συνθήκες. Όχι οξυγόνο. Οπότε η κρούστα είναι μέρος της αναερόβιας δεξαμενής. Και αυτό φαίνεται και στο Τεκμήριο 21 εις στην πρώτη σελίδα, του κ. Petrimaux. Πρώτη φορά που αναδείχθηκε το Redox Potential κατά αντίθεση με την προσφορά ήταν από τους Γάλλους εμπειρογνώμονες και την ενάγουσα εταιρεία. Κατά τη γνώμη του άργησαν πολύ. Έγινε 2 του Μάη να δουν ότι αυτό είναι το πρόβλημα. Κατά τη γνώμη του έπρεπε πριν καν το πείραμα το πιλοτικό να ξεκινήσει, να μετρήσουν το Redox Potential. Εάν το δουν σφαιρικά και λόγω του ότι η ποιότητα της λάσπης παίζει πρωταρχικό ρόλο, εάν το δουν σφαιρικά, δεν είναι σημαντική παράμετρος εξ όσων λέει ο Petrimaux, γι' αυτό και λέει «μην κάνετε τίποτε με τη λάσπη». Η συγκεκριμένη εταιρεία, η γαλλική, για να επιτύχει τα επιθυμητά αποτελέσματα, έπρεπε με βάση το Redox Potential, να το μετρά, να προσθέτει και να το μετρά το Redox Potential καθημερινά και με βάση του πώς είναι το Redox Potential, να αναπροσαρμόζει τη δόση ουσιαστικά. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων (Γιαννή κ.ά. ν. Χριστοφόρου
(1995)1 σελ. 340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1(Ε) 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν. Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ. 877 - Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ. 24 και 215). Όσον αφορά την μαρτυρία εμπειρογνώμονα, οι κανόνες αξιολόγησης είναι οι ίδιοι τόσο για τις μαρτυρίες εμπειρογνώμονα όσον και για τις συνήθεις μαρτυρίες. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση 1. ΣΤΕΛΛΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ κ.ά. ν. JAGJID SINGH κ.ά.
(2001)1Γ Α.Α.Δ. 1805 στη σελίδα 1814: «Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια όπως για κάθε μάρτυρα να δεχθεί ή όχι τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα αφού αιτιολογήσει την απόφαση του. Όπως λέχθηκε την πολύ πρόσφατη απόφαση στη Βασιλείου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2001)1 Α.Α.Δ. 1414 "είναι σταθερή η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι η μαρτυρία εμπειρογνώμονα αξιολογείται όπως και κάθε άλλη μαρτυρία. Οι κανόνες αξιολόγησης είναι οι ίδιοι τόσο για τις μαρτυρίες εμπειρογνώμονα όσο και για τις συνήθεις μαρτυρίες". Παράδειγμα είναι η υπόθεση Λουκά ν. Κούρτη κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 603, όπου το Δικαστήριο απέρριψε τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα και προχώρησε στην εξαγωγή των συμπερασμάτων του βασιζόμενο στη μαρτυρία του εναγομένου.» Στην κατάλληλη περίπτωση θα αξιολογείται η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα. Την επίτευξη του στόχου για καταπολέμηση θειούχων ενώσεων ή/και οξείδωση αυτών με στόχο την εξάλειψη ή περιορισμό των οσμών που προέρχονταν από την λειτουργία αναερόβιων δεξαμενών στον βιολογικό σταθμό του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας στην Μια Μηλιά ανέλαβε η Ενάγουσα εταιρεία μετά από προκήρυξη προσφορών του ΣΑΛ και κατακύρωση σ' αυτήν της προσφοράς αρ. 14/
- Με την προσφορά των Εναγόντων ημερομηνίας 02/11/2007, οι Ενάγοντες μεταξύ άλλων περιέλαβαν, σ' αυτήν, την υποχρέωση και εγγύηση ότι η αναμενόμενη μείωση των συνολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών θα είναι 50% και ο αναμενόμενος χρόνος για να επιτευχθεί αυτή η μείωση περίπου ένας μήνας. Το πιλοτικό πρόγραμμα ήταν διάρκειας 4 μηνών. Η αναμενόμενη μείωση των συνολικών θειούχων στην έξοδο των αναερόβιων δεξαμενών σε ποσοστό 50% δεν επετεύχθη όχι μόνον μέσα σ' ένα μήνα αλλά ούτε μέσα στους 4 μήνες που ήταν η διάρκεια του πιλοτικού αυτού προγράμματος. Ο ΜΕ4 αντεξεταζόμενος είπε ότι όταν τελείωσε το πιλοτικό πρόγραμμα δεν λύθηκε το πρόβλημα, ούτε στον 1 μήνα, ούτε στους 4 μήνες. Το πρόβλημα που ανέλαβαν να λύσουν με την κατακύρωση υπέρ τους της προσφοράς δεν λύθηκε ούτε μέσα στους τέσσερεις μήνες. Ο ΜΕ1 απέδωσε την αποτυχία του πιλοτικού προγράμματος στους πιο κάτω παράγοντες: (α) Τα επίπεδα της λάσπης στον πυθμένα των δεξαμενών με βάση τους όρους των προσφορών υπολογίστηκαν περίπου σε 100cm ενώ μετά το άδειασμα της δεξαμενής αρ.3 τα πραγματικά επίπεδα λάσπης ήταν 230cm. (β) Η ολική επιφάνεια της κάθε δεξαμενής ήταν 8.100m2 αντί 4.671m
- (γ) Τα επίπεδα Redox Potential στην είσοδο του Σταθμού υπολογίστηκαν σε -150mv ενώ τα πραγματικά επίπεδα ήταν υπερδιπλάσια -300mv. (δ) Τα συμφωνηθέντα επίπεδα των ολικών θειούχων ενώσεων στην είσοδο του σταθμού ήταν 4.0 έως 6.0mg/L ενώ από μετρήσεις ανεξάρτητου χημείου ήταν πολλαπλάσια 15.0 έως και 25.00mg/L. (ε) Οι μηχανικές εσχάρες (screening) στην είσοδο του Σταθμού δεν λειτουργούσαν τα τελευταία χρόνια. Αυτό διαπιστώθηκε μετά την έναρξη του πιλοτικού προγράμματος. (στ) Η πραγματική ροή λυμάτων ήταν κατά πολύ μεγαλύτερη από την υπολογισθείσα με την ογκομετρική μέθοδο. Ο ΜΥ3 Δρ. XXXXX Βυρίδης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός με ειδίκευση στους αναερόβιους βιοαντιδραστήρες με εσωτερική μεμβράνη, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, τον οποίο το Δικαστήριο αντιμετωπίζει και κρίνει ως εμπειρογνώμονα, που είναι και ο μοναδικός εμπειρογνώμονας που κατέθεσε και αντεξετάσθη σε αντίθεση με τον Petrimaux και Chantry, είπε τα εξής: «Το χαμηλό Redox Potential (-340mV) στις αναερόβιες δεξαμενές, όχι μόνο εμποδίζει τη δράση των autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που περιέχονται στο odor-cap, αλλά παρέχει ευνοϊκές συνθήκες για τη δράση των Sulphate reducing Bacteria δηλαδή των μικροοργανισμών που δημιουργούν το πρόβλημα θειούχων ενώσεων. Οι μικροοργανισμοί της κατηγορίας autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που περιέχονται στο βιολογικό υλικό odor-cap που προτάθηκε και χρησιμοποιήθηκε από τον προσφοροδότη, παρουσιάζουν υψηλή ευαισθησία στις παραμέτρους ρΗ, τη θερμοκρασία και το διαλυμένο οξυγόνο. Η απουσία προηγούμενης γνώσης του πολύ χαμηλού μεγέθους της παραμέτρου Redox Potential της τάξης του -280mV και -340mV στα εισερχόμενα εντός των αναερόβιων δεξαμενών λύματα και στο περιβάλλον εντός αυτών, αντίστοιχα, ήταν ο πρωταρχικός λόγος για τη μηδενική καταπολέμηση των θειούχων ενώσεων γιατί η παράμετρος αυτή είναι σημαντική τόσο για την βιωσιμότητα και πολλαπλασιασμό, όσο και για την διατήρηση ενεργού πληθυσμού autotrophic denitrifying sulphur oxidizing bacteria που είχαν προστεθεί στις αναερόβιες λίμνες από τον προμηθευτή. Η μη βιωσιμότητα των μικροοργανισμών και η αποτυχία απομάκρυνσης των οσμών ήταν δεδομένη από τη στιγμή που το οξειδοαναγωγικό δυναμικό (Redox Potential) δεν είχε μετρηθεί από την αρχή από τον προσφοροδότη τόσο στα λύματα όσο και σε διάφορα σημεία των αναερόβιων δεξαμενών (π.χ. στην επιφάνεια, στο μέσο και στον πυθμένα), ούτως ώστε να ληφθεί υπόψη για τη διαμόρφωση λειτουργικής πρότασης πιλοτικού προγράμματος. Λόγω του πολύ χαμηλού Redox Potential, το αποτυχημένο αποτέλεσμα του πιλοτικού προγράμματος θα ήταν το ίδιο, ανεξάρτητα του συνολικού όγκου ή/και της επιφάνειας των αναερόβιων δεξαμενών». Όπως και ο Petrimaux αναφέρει, το θέμα της λάσπης στον πυθμένα δεν ήταν εκείνο που δημιουργούσε το πρόβλημα για την αστοχία του πιλοτικού προγράμματος. Ούτε και ο Petrimaux εισηγήθηκε ότι θα έπρεπε να αδειάσουν οι αναερόβιες δεξαμενές. Επομένως τα όσα αναφέρει στο Τεκμήριο Α11 ο Ενάγων, ότι δήθεν οι Γάλλοι Εμπειρογνώμονες σύστησαν τον σταδιακό καθαρισμό της λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών, δεν υποστηρίζονται από την έκθεση του Petrimaux, ο οποίος είναι ο Εμπειρογνώμονας των Εναγόντων. Ο Petrimaux δεν αναφέρει πουθενά ότι το αποτέλεσμα το οποίο εγγυήθηκαν οι Ενάγοντες δεν επιτεύχθηκε δήθεν, όπως ισχυρίζεται η επιστολή των Εναγόντων στο Τεκμήριο Α20, διότι δήθεν υπήρχαν «αυξημένα επίπεδα λάσπης στον πυθμένα των αναερόβιων δεξαμενών». Ο Petrimaux σε αντίθεση του Chantry επισκέφθηκε τον χώρο των δεξαμενών, έλαβε υλικό για χημική εξέταση, περιηγήθηκε με βάρκα μία εκ των δεξαμενών. Είναι αντιφατική η άποψη των Εναγόντων ότι η ποσότητα της λάσπης στον πυθμένα αποτελεί τον κύριο λόγο για την αποτυχία της εφαρμογής της Προσφοράς, ενώ ο ίδιος ο Εμπειρογνώμονας που κάλεσαν οι Ενάγοντες έχει διαφορετική άποψη και χαρακτηρίζει την λάσπη ως πλήρως σταθεροποιημένη, με λόγο οργανικού: ανόργανου μέρους περίπου 50%:50%, χωρίς οσμές και χωρίς παραγωγή αερίων. Οι μηχανικές σχάρες στην είσοδο του Σταθμού δεν αναφέρονται στη προκήρυξη της Προσφοράς (Τεκμήριο Α1) ούτε και υπάρχει οποιαδήποτε αναφορά για τις μηχανικές σχάρες είτε στο Τεκμήριο A3 είτε στο Τεκμήριο Α
- Άλλωστε κατά την επιτόπια εξέταση στις 16/10/2007, πριν από την υποβολή των Προσφορών και πριν από την υποβολή ερωτήματος, δηλαδή πριν από τα Τεκμήρια A3 και Α4, ο XXXXX Κωνσταντίνου ήταν παρών. Εδικαιούτο να βγάλει και φωτογραφίες. Ο χώρος όπου υπήρχαν οι μηχανικές σχάρες σε αδράνεια, κανονικά θα ήταν ένας από τους χώρους τους οποίους ο Κωνσταντίνου έπρεπε να επιθεωρήσει, αν ήθελε, διότι ήταν ένας εκ των βασικών χώρων στην είσοδο του Σταθμού. Δεν ηγέρθη το θέμα στην Προσφορά των Εναγόντων ότι για να ισχύει η εγγύηση την οποία οι Ενάγοντες έδωσαν θα έπρεπε δήθεν να λειτουργούν οι σχάρες ή να ζητήσει να επιδιορθωθούν από τους Εναγόμενους. Ούτε μπορούν οι Ενάγοντες να επικαλούνται την ποσότητα λυμάτων που εισρέουν ημερησίως στον σταθμό καθ' ότι ζήτησε τροποποίηση της ποσότητας των 17.000 κυβικών μέτρων ημερησίως σε 24.000 κυβικά μέτρα ημερησίως και με αυτή την ποσότητα υπέβαλε τροποποιημένη προσφορά. Τα επιπλέοντα στερεά, δηλαδή η κρούστα (scum) στην επιφάνεια των αναερόβιων δεξαμενών, τα οποία ο Petrimaux λέγει ότι θα πρέπει να καθαριστούν, υπήρχαν οπωσδήποτε κατά την επιτόπια εξέταση στις 16/10/
- Όμως τίποτε αναφορικά με την κρούστα δεν αναφέρεται είτε στο Τεκμήριο A3 είτε στο Τεκμήριο Α
- Όπως και για τις μηχανικές σχάρες, η ύπαρξη επιπλεόντων στερεών (scum) ήταν οπωσδήποτε ορατή στην επιτόπια εξέταση της 16/10/
- Ο Ανδρέας Κωνσταντίνου που έλαβε μέρος στην επιτόπια αυτή εξέταση είναι αδύνατον να μην είχε δει την κατάσταση της επιφάνειας των αναερόβιων δεξαμενών. Σε κάθε περίπτωση η ύπαρξη κρούστας όχι μόνον είναι κάτι αναμενόμενο σε αναερόβιες δεξαμενές αλλά η ύπαρξή τους απαιτείται και ένεκα της φύσης των δεξαμενών ως τέτοιες. Ο ίδιος ο Petrimaux, που έφεραν οι Ενάγοντες ως Εμπειρογνώμονα, στην πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου Α21, αναφέρει ότι το άνω μέρος των αναερόβιων δεξαμενών αποτελείται από λίπος, scum και άλλα επιπλέοντα υλικά τα οποία εμποδίζουν την εισαγωγή οξυγόνου εντός των λυμάτων και διασφαλίζουν την ύπαρξη αν