Επί τοις αφορώσι την Ιωάννου, Αρ. Αίτησης: 613/2016, 31/7/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A437 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΚΥΡΩΣΕΩΣ ΔΙΑΘΗΚΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ: X.B. Xαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Αρ. Αίτησης: 613/2016 Επί τοις αφορώσι την XXXXX Π. Ιωάννου, Α.Δ.Τ. XXXXX9145, τέως εκ Λευκωσίας, XXXXX 2, XXXXX Αποβιώσασα Επί τοις αφορώσι την Αίτηση δια (Limited Grand) Διάταγμα Διαχειρίσεως της περιουσίας της αποβιωσάσης XXXXX Π. Ιωάννου, τέως εκ Λευκωσίας. ----------------- Ημερομηνία: 31 Ιουλίου 2018 Εμφανίσεις: Για Αιτήτρια: κ. Σ. Κόκκινος για Χρυσαφίνης & Πολυβίου Δ.Ε.Π.Ε. Για Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Χ. Καράς για Αντώνης Καράς Δ.Ε.Π.Ε. ΑΠΟΦΑΣΗ Η Αιτήτρια αιτείται τη χορήγηση περιορισμένου παραχωρητηρίου (limited grant) για την περιουσία της XXXXX Π. Ιωάννου (εφεξής «η αποβιώσασα») στη XXXXX Ξιούρουππα ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο το οποίο ήθελε κρίνει το δικαστήριο, προς τον σκοπό έγερσης αγωγών εναντίον της περιουσίας της αποβιώσασας (ad litem). Η αίτηση βασίζεται στα άρθρα 17, 19, 20 και 58 του Κεφ. 189 και στους κ.9, 28, 31 και 33 των Κανονισμών του
- Στη συνοδεύουσα ένορκη δήλωση της η προτεινόμενη διαχειρίστρια αναφέρει τις πέντε πιστωτικές διευκολύνσεις που η Αιτήτρια είχε παραχωρήσει στην αποβιώσασα, την πρόθεση της Αιτήτριας να καταχωρίσει αγωγές και, αφού προσθέτει ότι μέχρι σήμερα κανένα πρόσωπο δεν επέδειξε ενδιαφέρον για διορισμό, δεσμεύεται ότι αν διοριστεί θα διαχειριστεί την περιουσία σύμφωνα με τον Νόμο. Σε συμπληρωματική της ένορκη δήλωση η XXXXX Ανδρέου ανέφερε ότι η μοναδική κληρονόμος που έχουν υπόψιν τους είναι η θυγατέρα της αποβιώσασας XXXXX Νικόλα. Ένσταση Η ως άνω θυγατέρα και κληρονόμος καταχώρισε ένσταση προβάλλοντας οκτώ λόγους προς απόρριψη της αίτησης οι οποίοι έχουν ως εξής: «I. Η Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική. II. Δεν πληρούνται οι τυπικές και ουσιαστικές προϋποθέσεις που τάσσει ο Νόμος, η Νομολογία και οι κανονισμοί για την έκδοση των Αιτούμενων Διαταγμάτων. III. Δεν είναι δίκαιο και εύλογο υπό τις περιστάσεις να διοριστεί η προτεινόμενη διαχειρίστρια για να κινηθεί Αγωγή εναντίον της από τους Αιτητές. IV. Η προτεινόμενη διαχειρίστρια είναι πρόσωπο ακατάλληλο ή και πρόσωπο το οποίο δεν είναι ουδέτερο για να υπερασπιστεί ενδεχόμενη Αγωγή εναντίον της περιουσίας της αποβιωσάσης. V. Δεν αποκαλύπτεται το αναγκαίο και επείγον της έκδοσης του διατάγματος διαχείρισης για περιορισμένο σκοπό. VI. Η Νίκη Νικόλα, είναι νόμιμος κληρονόμος της αποβιώσασας και δικαιούται σε γενική διαχείριση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να εκδοθεί διάταγμα για περιορισμένη διαχείριση. VII. Οι κληρονόμοι της αποβιωσάσης έχουν προτεραιότητα έναντι των Αιτητών για να διοριστούν διαχειριστές της περιουσίας της. VIII. Η περιουσία της αποβιωσάσης είναι φερέγγυα και σε κάθε περίπτωση δεν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις για την έκδοση του Αιτούμενου Διατάγματος». Στη δική της ένορκη δήλωση αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής στις παραγράφους 3 - 8: «
- Η μητέρα μου απεβίωσε την 05/07/
- Με τον θάνατό της κατέλειπε (sic) 3 κληρονόμους, εμένα και τα δύο αδέλφια μου τον XXXXX Nicola και XXXXX Nicola. Εγώ διαμένω μόνιμα στην Κύπρο ενώ τα αδέλφια μου διαμένουν μόνιμα στο Queensland στην Αυστραλία.
- Να σημειωθεί πως η παρούσα Αίτηση ουδέποτε επιδόθηκε στα αδέλφια μου, ούτε οι Αιτητές έλαβαν τα δέοντα μέτρα για να τους εξεύρουν και να τους ενημερώσουν για την παρούσα διαδικασία. Περαιτέρω ουδέποτε με ρώτησαν ή μου ζήτησαν να τους εφοδιάσω με τα απαραίτητα στοιχεία επικοινωνίας τους για να τους ενημερώσουν. Στη βάση αυτού του λόγου και μόνο η παρούσα Αίτηση δέον όπως απορριφθεί.
- Τόσο εγώ όσο και τα αδέλφια μου τα οποία διαμένουν μόνιμα στην Αυστραλία, έχουμε εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον, απασχολήσαμε δικηγόρο και προσπαθούμε να εντοπίσουμε τα περιουσιακά στοιχεία και τα χρέη της μητέρας μας για να κάνουμε σωστή και έγκυρη διαχείριση σύμφωνα με το νόμο. Λόγω του ότι όπως θα εξηγήσω κατωτέρω τα αδέλφια μου διαμένουν μόνιμα στην Αυστραλία, αναμένω τηn επίσκεψή τους στην Κύπρο για να προχωρήσουμε με τον διορισμό μου ως διαχειρίστρια της περιουσίας της μητέρας μας.
- Ο λόγος για τον οποίο δεν προχωρήσαμε ακόμη με διαχείριση, είναι διότι εξ όσων μας έχει πληροφορήσει ο δικηγόρος μας, κ. Χρίστος Καράς για να μπορώ να διαχειριστώ εγώ την περιουσία της μητέρας μας δυνάμει του νόμου, πρέπει να έχω συγκατάθεση των άλλων κληρονόμων, ήτοι των αδερφιών μου.
- Τα αδέλφια μου, αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Τα προβλήματά τους είναι τόσο έντονα που ακόμη και στην κηδεία της μητέρας μας μόνο ο XXXXX κατάφερε να έρθει στην Κύπρο, με την οικονομική βοήθεια συγγενών μας. Περαιτέρω στο Queensland της Αυστραλίας όπου και διαμένουν δεν υπάρχει πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας για να υπογραφεί ενώπιον του πρέσβη σχετική συγκατάθεση για τον διορισμό μου ως διαχειρίστριας.
- Λόγω του ότι ως αναφέρω ανωτέρω ήδη απασχολήσαμε δικηγόρο για τον διορισμό μου ως διαχειριστή της περιουσίας της μητέρας μου, εξ όσων με έχουν πληροφορήσει τα αδέλφια μου μέχρι τον Οκτώβριο του 2017 είτε θα έρθουν στην Κύπρο, είτε θα μεταβούν στην Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην πόλη Βικτώρια, για την υπογραφή όλων των απαραίτητων εξουσιοδοτήσεων, εγγράφων ή και συγκαταθέσεων για τον διορισμό μου ως διαχειρίστρια της περιουσίας της μητέρας μας». Νομική Πτυχή Όσον αφορά τη νομική πτυχή του θέματος, σημειώνεται κατ΄ αρχάς πως, σύμφωνα με το άρθρο 19 του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου, Κεφ. 189, το οποίο (άρθρο) στο πρωτότυπο Αγγλικό κείμενο φέρει τον παράτιτλο "Limited Grants" («Περιορισμένα Παραχωρητήρια»), προβλέπεται αφενός ότι τα παραχωρητήρια διαχείρισης δυνατόν να είναι περιορισμένα σε διάρκεια ή για ειδικό σκοπό και αφετέρου ότι, τηρουμένης της ημεδαπής νομοθεσίας, ακολουθείται η Πρακτική Διαχειρίσεων της Αγγλίας. Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα των Williams, Mortimer and Sunnucks, "Executors, Administrators and Probate", 20η έκδοση, §24-45: "Limited grants, known as grants of administration ad litem, are made constituting a person a party to a suit and limited to this purpose". Όπως αναφέρεται στο σύγγραμμα Tristram and Coote's Probate Practice, 30η έκδοση, §11.358: "Grant limited to a claim Where it is necessary for the personal representative of a deceased person to be made a party to legal proceedings (eg a claim by or against the estate of the deceased), but the executors or other persons entitled to obtain a grant will not constitute themselves as personal representatives, application may be made for a grant of administration to a nominee, limited to bringing, defending or being a party to the claim or proceedings in question. The grant will in no case be a general grant. The claim or proceedings must be identified in the oath so far as possible and will be specified in the grant". Τα ίδια όντως, αναφέρονται και στο σύγγραμμα «Κυπριακό Κληρονομικό Δίκαιο», του Δρος Αχιλλέως Κ. Αιμιλιανίδη, 3η έκδοση, §6.5.8, στη σελ. 246 ως εξής: «Υπάρχουν περιπτώσεις και πέραν των κληρονομικών αγωγών, κατά τις οποίες ο εναγόμενος έχει αποβιώσει, χωρίς οποιοδήποτε πρόσωπο να αναλάβει ή να επιθυμεί να αναλάβει τη διαχείριση της περιουσίας του. Ως αποτέλεσμα δεν υπάρχει δυνατότητα σε περίπτωση που έχει καταχωρηθεί αγωγή εναντίον του αποβιώσαντα, να συνεχιστεί η δικαστική διαδικασία. Σε μια παρόμοια περίπτωση ο Ενάγοντας μπορεί να αιτηθεί στο Δικαστήριο όπως διοριστεί διαχειριστής ad litem, δηλαδή με σκοπό να εκπροσωπήσει τον αποβιώσαντα μόνο σε σχέση με τη συγκεκριμένη αγωγή. Το παραχωρητήριο σε μια παρόμοια περίπτωση περιορίζεται στην εκπροσώπηση του αποβιώσαντα στη συγκεκριμένη αγωγή». Να σημειωθεί πως σύμφωνα με την Terzian κ.α. v. Terzian κ.α.
(2003)1(Β) Α.Α.Δ. 1252 ο εν λόγω διαχειριστής υπόκειται στον άμεσο έλεγχο του δικαστηρίου και ενεργεί υπό τις οδηγίες του. Η υπόθεση Αρέστη ν. Marfin Popular Bank Co Ltd, Πολ. Έφ. 178/11, ημερ. 25.10.16, αφορούσε παρόμοια περίπτωση στην οποία η εφεσίβλητη τράπεζα είχε, υπό ανάλογες περιστάσεις, εξασφαλίσει πρωτοδίκως περιορισμένο παραχωρητήριο διαχείρισης ad lidem με το οποίο διορίστηκε ως διαχειρίστρια της περιουσίας του αποβιώσαντος η θυγατέρα του με ειδικό σκοπό όπως αντιπροσωπεύσει την περιουσία του σε αγωγή την οποία προτίθετο να καταχωρίσει η τράπεζα (εφεσίβλητη), αν και ακυρώθηκε από το Εφετείο λόγω όμως της μη ύπαρξης συναίνεσης από τη διορισθείσα και όχι για άλλο λόγο. Στη βάση των ανωτέρω είναι σαφές κατά τη γνώμη μου πως στην παρούσα περίπτωση δικαιωματικά η Αιτήτρια επιδιώκει να επιλύσει το ζήτημα της εκπροσώπησης (της περιουσίας) του αποβιώσαντος μέσω του άρθρου 19 του Κεφ.
- Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα μπορούσε να ασκήσει το συνταγματικώς κατοχυρωμένο δικαίωμα της να προσφύγει σε αρμόδιο Δικαστήριο προς διασφάλιση των (κατ΄ ισχυρισμόν) αξιώσεων της. Στην παρούσα περίπτωση έχουν παρέλθει πέντε έτη από τον θάνατο της αποβιώσασας (στις 5.7.13) χωρίς τα τρία παιδιά της να έχουν καταβάλει στοχευμένες προσπάθειες για διορισμό διαχειριστή ενός ή όλων τους, ως τα πρόσωπα τα οποία όντως έχουν δικαίωμα και προτεραιότητα να διοριστούν σύμφωνα με τον κ.
- Η μόνη που έχει επιδείξει, ως φαίνεται, εντονότερο ενδιαφέρον είναι η θυγατέρα XXXXX Νικόλα η οποία ως η μόνη διαμένουσα στην Κύπρο είναι και η μόνη που θα μπορούσε να λάβει γενικό διαχειριστήριο σε αντίθεση με τα αδέλφια της τα οποία βάσει του κ. 33 δεν θα είχαν προτεραιότητα ενόψει της διαμονής τους στο εξωτερικό («..residing outside Cyprus.»). Η εν λόγω θυγατέρα, παρότι έχει καταχωρίσει ένσταση στην παρούσα, φαίνεται πως είναι καθόλα πρόθυμη να αναλάβει τη γενική διαχείριση και ως μόνη δυσκολία της επικαλείται τη διαμονή των αδελφών της στην Αυστραλία και τη συνεπακόλουθη δυσκολία υπογραφής των αναγκαίων συγκαταθέσεων ενώπιον αρμόδιου λειτουργού. Η ίδια η Καθ΄ ης μέσω του συνηγόρου της προβάλλει ότι η προτεινόμενη XXXXX Ξιούρουππα, είναι γραμματέας στο δικηγορικό γραφείο το οποίο εκπροσωπεί την Αιτήτρια και το οποίο θα καταχωρίσει τις αγωγές και ότι ως εκ τούτου δεν μπορεί να θεωρηθεί κατάλληλο και ουδέτερο πρόσωπο. Ειδικότερα επικαλέστηκε το ακόλουθο απόσπασμα από την Ghafoor v. Cliff
(2006)1 W.L.R. 3020: "Τhose interested in the estate are entitled to have confidence in the impartiality of the person appointed to represent the estate. The solicitor for one of the parties involved would not reasonably be viewed as independent or impartial". Η δική μας νομολογία υιοθετεί τη γενικότερη αρχή για την αναγκαιότητα ουδετερότητας αλλά όχι κατ΄ απόλυτο τρόπο, αφήνοντας το θέμα στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου. Όπως τέθηκε το θέμα στην Terzian κ.ά. ν. Τerzian κ.ά.
(2003)1 ΑΑΔ 1252: «. ο διαχειριστής εν εκκρεμοδικία, ο οποίος υπέχει θέση παραλήπτη της περιουσίας και ενεργεί κάτω από τον άμεσο έλεγχο του δικαστηρίου, ιδανικά θα πρέπει να είναι ουδέτερο πρόσωπο, χωρίς απόκλιση προς οιανδήποτε πλευρά. Όμως, αυτό δεν είναι ο απόλυτος κανόνας και δεν απαγορεύεται σε άτομα που εμπλέκονται στην υπόθεση να διοριστούν, αν το δικαστήριο κρίνει τούτο επιθυμητό, ως διαχειριστές εν εκκρεμοδικία». Από την άλλη πλευρά όμως πρέπει να σημειωθεί πως γενικά δεν απαγορεύεται η παραχώρηση περιορισμένου διαχειριστηρίου σε πρόσωπο το οποίο θα δικαιούτο σε γενική διαχείριση. Όπως αναφέρεται στο πιο πάνω σύγγραμμα Williams, Mortimer and Sunnucks: "Only by special leave is a person entitled to a general grant permitted to take a limited grant". Συνεκτιμώντας τις πιο πάνω αρχές, το δικαίωμα της Αιτήτριας να προχωρήσει μετά από τόσα χρόνια στο δικαστήριο, το δικαίωμα της περιουσίας να τύχει της δέουσας και ορθής υπεράσπισης, το ότι η προτεινόμενη είναι υπάλληλος των δικηγόρων της Αιτήτριας (προτιθέμενης Ενάγουσας), θεωρώ ότι είναι ορθότερο, δικαιότερο και πρακτικότερο να διοριστεί η ίδια η θυγατέρα σε αυτό το στάδιο ως διαχειρίστρια περιορισμένου σκοπού. Η ίδια φαίνεται πως θα προωθούσε ήδη το θέμα και θα υπερασπιζόταν τις αγωγές πλην όμως αντιμετώπισε ως εμπόδιο την απουσία των αδελφών της. Κρίνω ότι με αυτό τον τρόπο διευκολύνεται η ίδια και υπερβαίνει τη δυσκολία που υπήρχε ενώ και η περιουσία θα τύχει υπεράσπισης από πρόσωπο το οποίο θα εμπιστεύονται όλοι οι κληρονόμοι. Εκλαμβάνω ότι εφόσον υπάρχει συγκατάθεση της για γενική διαχείριση δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένσταση και στην υπεράσπιση των αγωγών μέσω του περιορισμένου διαχειριστηρίου μέχρι την επίλυση του θέματος της γενικής διαχείρισης (Αρέστη ν. Marfin Popular Bank Co. Ltd, Πολ. Εφ. 178/11, ημερ. 25.10.16). Σημειώνω τέλος ότι με το αιτητικό της αίτησης καλύπτεται και η περίπτωση διορισμού οποιουδήποτε άλλου προσώπου εκτός της προτεινόμενης από την Αιτήτρια. Εννοείται βέβαια πως στην περίπτωση που η ίδια η Καθ΄ ης αποταθεί εν τέλει για γενικό διαχειριστήριο, υπάρχει ευχέρεια να ζητήσει είτε την έκδοση του για τα υπόλοιπα παραμένοντα ζητήματα της διαχείρισης (grant ceaterorum) είτε την ανάκληση του παρόντος περιορισμένου διαχειριστηρίου. Περαιτέρω σημειώνεται πως θα πρέπει να γίνει κάποια πρόνοια για την τήρηση του άρθρου 7 του περί Περιουσίας Αποθανόντων Προσώπων (Φορολογικές Διατάξεις) Ν.78
(1)/00, ο οποίος και καλύπτει την παρούσα περίπτωση. Το άρθρο 7 του ισχύοντος αυτού Νόμου προνοεί: «7. Η διαθήκη δεν κυρώνεται ούτε έγγραφα διαχειρίσεως χορηγούνται αναφορικά με την περιουσία αποθανόντος προσώπου χωρίς την προηγούμενη κατάθεση στο Δικαστήριο πιστοποιητικού, το οποίο εκδίδεται από το Διευθυντή και στο οποίο δηλώνεται ότι αυτός δε φέρει οποιαδήποτε ένσταση προς τούτο». Αν και διαφαίνεται πως το νόημα του πιο πάνω άρθρου είναι ότι θα πρέπει να προηγείται η κατάθεση του εν λόγω πιστοποιητικού, εν τούτοις δεν φαίνεται να διασυνδέεται αυτό απαραιτήτως με την καταχώριση ή την έγκριση της αίτησης. Εν πάση περιπτώσει δεν θεωρώ ότι η πιο πάνω πρόνοια συνιστά ανυπέρβλητο κώλυμα στην έγκριση της αίτησης, έχοντας υπόψιν πως παρέχεται η δυνατότητα να δοθούν παράλληλες οδηγίες για σύνταξη και χορήγηση των εγγράφων διαχείρισης, δηλαδή του παραχωρητηρίου, μόνο υπό τον όρον ότι θα κατατεθεί προηγουμένως το προβλεπόμενο στον Νόμο Πιστοποιητικό του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων. Κατάληξη Στη βάση όλων των ανωτέρω: Α. Εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται η χορήγηση περιορισμένου παραχωρητηρίου (limited grant) διαχείρισης στη XXXXX Νικόλα για τον ειδικό σκοπό της εκπροσώπησης της περιουσίας της αποβιώσασας XXXXX Π. Ιωάννου σε δικαστικές διαδικασίες τις οποίες προτίθεται να προωθήσει η Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ σε σχέση με τα εξής: (i) Λογαριασμός υπ΄ αρ. XXXXX3324 με πρωτοφειλέτιδα την N.N Hair Extensions Ltd. (ii) Ενοικιαγορά υπ' αρ. XXXXX7037 με πρωτοφειλέτιδα την N.N Hair Extensions Ltd. (iii) Ενοικιαγορά υπ' αρ. XXXXX6944 με πρωτοφειλέτιδα την N.N Hair Extensions Ltd. (iv) Ενοικιαγορά υπ' αρ. XXXXX7878 με πρωτοφειλέτιδα την N.N Hair Extensions Ltd. (v) Δάνειο υπ΄ αρ. XXXXX 5710 με πρωτοφειλέτιδα τη XXXXX Νικόλα. Β. Το παρόν διάταγμα να συνταχθεί και το περιορισμένο παραχωρητήριο να χορηγηθεί μόνο μετά την προσκόμιση στον Πρωτοκολλητή του πιστοποιητικού του Διευθυντή Τμήματος Φόρου Εισοδήματος βάσει του άρθρου 7 του Ν.78
(1)/00, το οποίο να εξασφαλιστεί κατόπιν ενεργειών είτε της Αιτήτριας είτε της διορισθείσας Διαχειρίστριας XXXXX Νικόλα. Η εν λόγω Διαχειρίστρια διατάσσεται να υπογράψει οποιοδήποτε τυχόν αναγκαίο έγγραφο για τον πιο πάνω σκοπό το αργότερο εντός 30 ημερών από την επίδοση του παρόντος. Γ. Όσον αφορά τα έξοδα αυτά επιδικάζονται προς όφελος της Αιτήτριας και εις βάρος της Καθ΄ ης XXXXX Νικόλα, ως θα υπολογιστούν, συν Φ.Π.Α. (Υπ.) ................. Χ.Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΧΒΓ/ΕΓ/ΚΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο