Δημοσθένους ν. Ιωαννίδη, Συνενωμένες Αγωγές : 6337/2008 και 9770/10, 25/9/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2018:A519 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές : 6337/2008 και 9770/10 Αγωγή υπ' αριθμόν : 6337/08 Μεταξύ XXXXX Δημοσθένους, Ενάγοντα- Καθ' ου η Αίτηση και XXXXX Ιωαννίδη Εναγόμενου- Αιτητή Αγωγή υπ' αριθμόν : 9779/10 Μεταξύ : XXXXX Ιωαννίδη Ενάγοντα-Αιτητή και XXXXX Δημοσθένους Εναγόμενου- Καθ' ου η αίτηση Αίτηση Έρευνας ημερομηνίας 07.02.2018 Ημερομηνία : 25.09.2018 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή : Κα Κατσούρη Για τον Καθ' ου η Αίτηση: κ. Χαράλαμπους ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι η αίτηση του Αιτητή, ημερομηνίας 25.09.2018, με την οποία ζήτησε την εξέταση του Καθ ου η αίτηση, αναφορικά με τη δυνατότητά του να καταβάλλει μηνιαία δόση προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους στην παρούσα αγωγή. Ο Καθ' ου η αίτηση την 15.05.2018 καταχώρησε ειδοποίηση περί προθέσεως ένστασης. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ο Καθ' ου η αίτηση δήλωσε ότι στο παρόν στάδιο δεν έχει εισοδήματα και δεν μπορεί να πληρώνει οποιοδήποτε ποσό, καθότι δεν εργάζεται. Επισύναψε σχετικά ως Τεκμήριο 1 επί της ένστασής του αίτηση εγγραφής του ως άνεργος, ημερομηνίας 23.4.2016. Δήλωσε επίσης ότι δεν κατέχει οποιαδήποτε περιουσία. Ο Καθ' ου η αίτηση αντεξεταζόμενος δήλωσε ότι συνεχίζει να είναι άνεργος. Δήλωσε, επίσης, ότι είναι πατέρας δυο ενήλικων θυγατέρων, μια εκ των οποίων διαμένει στην ίδια οικία με τον ίδιο και τη σύζυγό του. Η οικία στην οποία διαμένουν ανήκει στη σύζυγο του Καθ' ου η αίτηση. Περαιτέρω δήλωσε ότι ο ίδιος οδηγεί το μοναδικό όχημα της οικογένειας, ιδιοκτησίας επίσης της συζύγου του, για το οποίο ξοδεύει περίπου €30-€40 σε βενζίνη μηνιαίως. Περαιτέρω δήλωσε ότι είναι ηλικίας 60 ετών. Η σύζυγός του λαμβάνει από την εργασία της €1.200 μηνιαίως. Ακολούθως αναφέρθηκε συνολικά στα έξοδα που απαιτούνται για τη συντήρησης του ίδιου, της συζύγου και της θυγατέρας του. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι ξοδεύουν το ποσό των € 400 στην υπεραγορά μηνιαίως. Επίσης χρειάζονται το ποσό των €140 ανά διμηνία για το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος και € 50 για νερό. Τα πιο πάνω έξοδα καλύπτονται από τη σύζυγό του. Ο ίδιος κατέχει κινητό τηλέφωνο για το οποίο δαπανά το ποσό των €11 μηνιαίως. Πριν απολυθεί δήλωσε ότι εργαζόταν σε ιδιωτική εταιρεία και συναρμολογούσε γερανούς και ενίοτε βοηθούσε και σε ηλεκτρολογικά θέματα, χωρίς να είναι ο ίδιος ηλεκτρολόγος. Ερωτηθείς για τις ενέργειες που καταβάλλει για εξεύρεση εργασίας απάντησε ότι αναζητά εργασία στην εφημερίδα, μέσω των συντεχνιών και στο γραφείο εργασίας. Νομική Πτυχή Η εξουσία του δικαστηρίου να εκδώσει διάταγμα καταβολής μηνιαίων δόσεων προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους του οφειλέτη πηγάζει από το άρθρο 90
(1)του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ 6, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα : «90.-
(1)Το Δικαστήριο δύναται, αν κρίνει τούτο σκόπιμο κατά ή μετά την εξέταση που γίνεται δυνάμει του Μέρους VIII, να διατάξει όπως το οφειλόμενο δυνάμει της απόφασης χρέος πληρωθεί με δόσεις κατά τις ημερομηνίες και στα ποσά που ήθελε κρίνει εύλογα και εντός των οικονομικών δυνατοτήτων του οφειλέτη.» Ως έχει νομολογηθεί η έκδοση διατάγματος αποπληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους με μηνιαίες δόσεις συναρτάται άμεσα με τη διαφύλαξη του κύρους της δικαστικής διαδικασίας. Στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου
(2000)1 Α.Α.Δ. 1034 έχουν λεχθεί τα ακόλουθα σχετικά : «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητά της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Με αυτά θέλουμε να τονίσουμε ότι τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτους δικαίου». Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Νέα ΣΠΕ Αραδίππου ν. Παναγιώτη Κυριάκου Γεωργίου
(2000)1 ΑΑΔ 1221, η φύση της παρούσας διαδικασίας είναι ανακριτικού χαρακτήρα και ο καθορισμός του κατά πόσο ο Καθ΄ου η αίτηση έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει οποιοδήποτε ποσό, καθώς και το ύψος της δόσης, επαφίεται στο Δικαστήριο, το οποίο αποφασίζει με βάση την προσαγόμενη μαρτυρία. Όπως έχει νομολογηθεί, το βάρος απόδειξης του ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Σχετική είναι η απόφαση Βασιλειάδης Γιαννάκης ν. Χαράλαμπου Τσουρή,
(2007)1 Α.Α.Δ. 43. Έχει τονισθεί από τη Νομολογία ότι αντικείμενο της έρευνας δεν είναι η οικονομική ικανότητα αλλά διερευνάται η οικονομική δυνατότητα του χρεώστη, ώστε να μην επαρκεί για τη μη έκδοση διατάγματος μηνιαίων δόσεων η έλλειψη εισοδημάτων που οφείλεται σε απλή έλλειψη βούλησης για εργασία . Σχετική είναι η απόφαση στην υπόθεση Νίτσα Χριστάκη ή άλλως Παγωνίτσα Χριστάκη Παναγιώτου v. Μάρω Μιχαήλ
(1998)1 Α.Α.Δ. 422 Στην περίπτωση που η αίτηση αφορά φυσικό πρόσωπο, το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τον μισθό και τα εισοδήματα του οφειλέτη, τις προσωπικές και οικογενειακές του ανάγκες και διατάζει την πληρωμή ποσού, το οποίο είναι περίσσευμα από το μισθό και τα εισοδήματά του, αφού πρώτα αφαιρεθεί εύλογο αναγκαίο ποσό για τη συντήρηση του ιδίου και των εξαρτωμένων του. Gesico Photographic v. J.K. Video
(1991)1 Α.Α.Δ. 134 Ως προς τη διακρίβωση της οικονομικής ευχέρειας του οφειλέτη λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες του ίδιου και των εξαρτωμένων του ως προς τη στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών, και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686 και Μιχαήλ v. Λαϊκής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ
(1993)1 Α.Α.Δ. 812. Τα πιο πάνω τελούν πάντοτε υπό τον όρο ότι έχει καταδειχτεί οικονομική δυνατότητα του χρεώστη και μόνο αφού διαπιστωθεί ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του, τότε το δικαστήριο προχωρεί με τον επακριβή καθορισμό του ποσού που θα καταβάλλεται μηνιαίως. Επιπλέον έχει κριθεί ότι δαπάνες που αφορούν: κάπνισμα, διασκέδαση, καφενεία και άλλα συναφή δεν αποτελούν ουσιαστικές ανάγκες. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Soteriades v. Koutsiou
(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostomou v Athanasiou
(1981)1 C.L.R. 669 και Λ. Σάββα v. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ, Π.Ε. 9542, ημερ. 20/06/1997. Ταυτόχρονα τα έξοδα για χρήση κινητού τηλεφώνου σύμφωνα με τη νομολογία δεν εμπίπτουν στην έννοια των απαραίτητων εξόδων διαβίωσης. Σχετική είναι η απόφαση στη Μιχαήλ κ.ά ν. Σκορδή
(2005)1 Α.Α.Δ. 64. Με βάση τα πιο πάνω, αφού διαπιστωθεί ότι ο χρεώστης είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του, το δικαστήριο προχωρεί με τον επακριβή καθορισμό του ποσού που θα καταβάλλεται μηνιαίως. Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686) «Εφόσον διαπιστωθεί μετά από συνεκτίμηση των οικονομικών πόρων (πηγές εισοδήματος) και ουσιαστικών αναγκών (αναγκαία έξοδα) του χρεώστη ότι αυτός είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις, ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου» Ασφαλώς το δικαστήριο πέραν από το κύρος της δικαστικής διαδικασίας, κατά την άσκηση τα διακριτικής του ευχέρειας, οφείλει να λαμβάνει υπόψη και την ανάγκη για αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Νίτσα Χριστάκη (ανωτέρω) όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : «Η άσκηση της σχετικής διακριτική ευχέρειας του δικαστηρίου πρέπει να εντάσσεται μέσα σε όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη.» Με γνώμονα τις πιο πάνω νομολογιακές αρχές θα προχωρήσω να εξετάσω την υπό κρίση αίτηση. Στην υπό κρίση υπόθεση έχει διαφανεί από την ενώπιόν μου μαρτυρία ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν εργάζεται. Όμως από τη μαρτυρία δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον μου που να κατατείνει στο συμπέρασμα ότι ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει τη δυνατότητα να εξεύρει εργασία. Αντίθετα από την ενώπιόν μου μαρτυρία προκύπτει ότι ο Καθ' ου η αίτηση είναι σε θέση να εξεύρει εργασία, αλλά ελλείπει η αναγκαία βούληση προς εργασία. Οι προσπάθειες τις οποίες ανέφερε ότι καταβάλλει προς εξεύρεση εργασίας, χαρακτηρίζονταν από αοριστία, όπως η γενικόλογη απάντηση ότι ψάχνει στις αγγελίες εφημερίδων, στις συντεχνίες και στο γραφείο εργασίας. Περαιτέρω ο Καθ' ου η αίτηση δεν έπεισε ότι καταβάλλει ειλικρινείς και πραγματικές ενέργειες προς εξεύρεση εργασίας, αφού ο ίδιος ο υγιές πρόσωπο το οποίο δεν εμποδίζεται από οτιδήποτε στο να εξεύρει εργασία. Συνεπώς κρίνω ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση διατηρεί οικονομική δυνατότητα παρόλο που στο παρόν στάδιο δεν έχει καταδειχθεί συγκεκριμένη οικονομική ικανότητα. Εφόσον, λοιπόν, έχει καταδειχθεί ότι ο Καθ' ου η αίτηση διατηρεί οικονομική δυνατότητα, εναπόκειται πλέον στο Δικαστήριο να καθορίσει επακριβώς το ποσό της μηνιαίας δόσης που θα διαταχθεί να καταβάλλει ο Καθ' ου η αίτηση. Τονίζεται ότι στα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη είναι η οικονομική δυνατότητα του χρεώστη και όχι αυτή της συζύγου του. Συνεπώς η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου του Αιτητή ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η οικονομική ικανότητα της συζύγου του Αιτητή για τον προσδιορισμό της οικονομικής δυνατότητας του Καθ΄ ου η αίτηση δεν μπορεί να ευσταθήσει. Από τη μαρτυρία προκύπτει ότι ο Καθ' ου η αίτηση δαπανά το ποσό των € 11 μηνιαίως για συνδρομή κινητής τηλεφωνίας. Η πιο πάνω δαπάνη όμως σύμφωνα με τη Νομολογία δεν αποτελεί ουσιαστική ανάγκη. Παράλληλα τονίζεται ότι ο Καθ΄ ου η αίτηση δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία για άλλο εξ αποφάσεως χρέος ή χρέος για το οποίο καταβάλλονται με διάταγμα δικαστηρίου μηνιαίες δόσεις. Συνεπώς δεν υπάρχει μαρτυρία ενώπιόν μου για οποιοδήποτε άλλο χρέος που τυχόν προηγείται και επηρεάζει την κρίση του Δικαστηρίου αναφορικά με τον προσδιορισμό του ποσού που θα διαταχθεί να πληρώνει ο Καθ' ου η αίτηση. Συνεκτιμώντας τα πιο πάνω οικονομικά δεδομένα σε συνάρτηση με την ανάγκη για διαφύλαξη της αποτελεσματικότητας της δικαιοσύνης και με την ανάγκη για αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειάς του, κρίνω ότι είναι ορθό και δίκαιο όπως εκδώσω διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Εναγόμενος- Καθ' ου η αίτηση να καταβάλλει ποσό εξ εξήντα Ευρώ (€60) μηνιαίως προς εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους του. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο Καθ' ου η αίτηση όπως καταβάλλει μηνιαίως από 1.10.2018 το ποσό των εξήντα Ευρώ (€ 60) μέχρι εξοφλήσεως του εξ αποφάσεως χρέους. Περαιτέρω τα έξοδα της παρούσας αίτησης επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............... Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ / cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο