Επί τοις αφορώσι τον Κοκκίνη, Διαχείριση αρ. 93/1995, 12/9/2018

(15)χρόνια μετά την χορήγηση σε αυτόν των εγγράφων διαχείρισης, και ενδιάμεσους λογαριασμούς στις 26.09.2012, δηλαδή δεκα-επτά

(17)χρόνια μετά το γεγονός αυτό. Οι ενδιάμεσοι λογαριασμοί συνοδεύονται από ένορκη δήλωση ίδιας ημερομηνίας (26.09.2012) όπου αναφέρονται τα εξής: Ο αποβιώσας είχε προπολεμικό χρέος το οποίο εξασφαλιζόταν με υποθήκη εγγεγραμμένη επί του χωραφιού στο κατεχόμενο χωριό Μόρφου. Ο αποβιώσας «ήταν μόνιμος κάτοικος Μόρφου ..και αμέσως μετά την Τουρκική Εισβολή του 1974 αναγκάστηκε να μετοικήσει στο Λονδίνο όπου απεβίωσε στις 25.09.1979» (δείτε στην παρα.4 της ένορκης δήλωσης του διαχειριστή ημερ. 26.09.2012). Επειδή τα προπολεμικά χρέη των προσφύγων διαγράφονται, γίνονται όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να αναγνωρισθεί ο αποβιώσας ως πρόσφυγας «ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η διαγραφή του προπολεμικού χρέους και να αποδεσμευτεί το χωράφι στη Μόρφου για να μεταβιβαστεί στους κληρονόμους..» (δείτε στην παρα.5 της ένορκης δήλωσης του διαχειριστή ημερ. 26.09.2012). Επί τη βάσει αυτού του ισχυρισμού του διαχειριστή, κατά τη δικάσιμο ημερ. 03.10.2012 ο ευπαίδευτος συνήγορός του αιτήθηκε ως εξής: «Παραμένει ένα χρέος στη ΣΠΕ Μόρφου και ένα χωράφι στο Μόρφου. Θα εξασφαλίσουμε ταυτότητα πρόσφυγα για να διαγραφεί το χρέος και να προχωρήσει η μεταβίβαση. Ζητώ αρκετό χρόνο». Εν όψει τούτου, η υπόθεση ορίστηκε διαδοχικά στις 05.02.2013, στις 04.06.2013 και στις 14.10.

1. Κατά τη δικάσιμο ημερ. 14.10.2013 ο ευπαίδευτος συνήγορος του διαχειριστή εδήλωσε τα εξής: «Όλα τα θέματα που εκκρεμούσαν έχουν διευθετηθεί. Παραμένει το προπολεμικό χρέος στην ΣΠΕ Μόρφου. Έγιναν προσπάθειες για έκδοση προσφυγικής ταυτότητας οι οποίες συνεχίζονται καθότι αν εκδοθεί προσφυγική ταυτότητα το χρέος διαγράφεται και θα προχωρήσουμε σε μεταβίβαση του ακινήτου. Ζητώ αρκετό χρόνο ακόμη γιατί το Υπουργείο Εσωτερικών δεν έχει απαντήσει σε σχέση με το θέμα της ταυτότητας..παρά το γεγονός ότι παρήλθαν 10 μήνες από την υποβολή αίτησης». Επί τη βάσει των δηλώσεων αυτών, η υπόθεση ορίστηκε στις 26.02.2014 με οδηγίες να υποβληθούν, εν τω μεταξύ, οι τελικοί λογαριασμοί. Κατά τη δικάσιμο ημερ. 26.02.2014 ο ευπαίδευτος συνήγορος του διαχειριστή πληροφόρησε το Δικαστήριο πως «Το αίτημα για προσφυγική ταυτότητα έχει απορριφθεί και ως εκ τούτου παραμένει το προπολεμικό χρέος». Οι οδηγίες για υποβολή τελικών λογαριασμών επαναλήφθηκαν και η υπόθεση ορίστηκε στις 29.05.
2. Ακολούθησαν άλλες δικάσιμοι, οι οποίες, επίσης, δεν τελεσφόρησαν. Στις 17.12.2014 κατεχωρίστηκε στο φάκελο της διαδικασίας ένορκη δήλωση του κληρονόμου ο οποίος αναφέρει και τα εξής: «..Ο αποβιώσας πατέρας μου δεν ήταν ποτέ πρόσφυγας όπως αναφέρει ψευδώς η ένορκος κατάθεση του διαχειριστή... Η προσπάθεια του διαχειριστή να ξεγελάσει το κράτος για να εξασφαλίσει την προσφυγική ιδιότητα για τον πατέρα, ήταν για να αποφύγει την καταβολή του χρέους για να θεωρηθεί προπολεμικό και να καρπωθεί τα εισοδήματα από ενοίκια της κατοικίας που είναι διαχειριστής μέχρι σήμερα ...». (δείτε στις παρα. 2 και 10 της ένορκης δήλωσης του κληρονόμου ημερ. 17.12.2014). Έως και τις 18.04.2018, οπότε κατεχωρίστηκε η υπό συζήτησιν αίτηση («η αίτηση»), παρεμβλήθηκαν δικάσιμοι κατά τις οποίες ο ευπαίδευτος συνήγορος του διαχειριστή προέβαλλε το ζήτημα του χρέους προς τη «ΣΠΕ Μόρφου». Δια της αίτησης επιδιώκεται όπως η υπόθεση τεθεί εκτός πινακίου «μέχρι την επανεκδίκαση και την έκδοση Απόφασης στην Αγωγή υπ΄αρ. 4119/05 της οποίας το αντικείμενο αφορά ακίνητο της περιουσίας του αποβιώσαντος...». Η αίτηση καταγράφει, ως νομικό της υπόβαθρο, τη Δ.48 θ.θ.1 έως και 3 και 8, τη Δ.57 θ.2 και τη Δ.64 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών, το Άρθρο 30 του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμο (Κεφ. 189, ως αυτό τροποποιήθηκε στη συνέχεια), τα άρθρα 32 και 43 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/1960, ως αυτός τροποποιήθηκε στη συνέχεια), την πρακτική του Δικαστηρίου καθώς και την διακριτική και σύμφυτη εξουσία του. Την αίτηση υποστηρίζει ένορκη δήλωση της δικηγόρου Ειρήνης Μπριάνα, η οποία αναφέρει και τα εξής: «...έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες ενέργειες για να εξασφαλιστούν τα απαιτούμενα έγγραφα τα οποία να αποδεικνύουν ότι ο αποβιώσαντας ήταν πρόσφυγας ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η διαγραφή του προπολεμικού χρέους και να αποδεσμευτεί το ακίνητο το οποίο βρίσκεται στην Επαρχία Μόρφου, .... ώστε να μεταβιβαστεί στους κληρονόμους του πιο πάνω αποβιώσαντα. Τα έγγραφα αυτά εστάλησαν στην Σ.Π.Ε Μόρφου και εξετάζονται από τους αρμόδιους υπαλλήλους της. Περαιτέρω, το οικόπεδο στον Άγιο Δομέτιο .... μεταβιβάστηκε τα 5/6 επ' ονόματι του (κληρονόμου).. και το 1/6 μερίδιο στην (σύζυγο του αποβιώσαντα)... η ως άνω μεταβίβαση επ' ονόματι του (κληρονόμου) ... έγινε με δόλιο τρόπο και με ψευδείς παραστάσεις και αποτελεί αντικείμενο της Αγωγής υπ' αρ. 4119/05 η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας για επανεκδίκαση σύμφωνα με Απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ημερ. 17/05/2017..». (δείτε στις παρα.4 έως και 6 της ένορκης δήλωσης της Ειρήνης Μπριάνα). Η αίτηση καταχωρίστηκε ως ex parte. Προεκρίθηκε, όμως, η επίδοσή της. Μετά από την επίδοση, η αίτηση αντιμετωπίζει τη γραπτή ένσταση του κληρονόμου, η οποία κατεχωρίστηκε στις 04.05.2018 και οι λόγοι της οποίας συνοψίζονται ως εξής:

(1)Η αίτηση είναι παράτυπη και νόμω αβάσιμη.

(2)Η ενόρκως δηλούσα, προς υποστήριξη της αίτησης, δεν δύναται να ορκιστεί θετικά και, εν πάση περιπτώσει, αυτή ψεύδεται.

(3)Το εγχείρημα του διαχειριστή να υποβάλει την αίτηση κατ΄αρχάς ως ex parte εσκόπευε στο να αποκρύψει ουσιώδη στοιχεία.

(4)Το ακίνητο στον Άγιο Δομέτιο ανήκει, από το έτος 1996, κατά 5/6 μερίδια στον κληρονόμο. Πλην όμως, ο διαχειριστής το κατακρατεί και το εκμεταλλεύεται παρανόμως.

(5)Ο διαχειριστής καθυστερεί αδικαιολόγητα να ολοκληρώσει τη διαχείριση ακριβώς για να συνεχίσει να εκμεταλλεύεται το ακίνητο στο Άγιο Δομέτιο, εισπράττοντας ενοίκια. Την ένσταση υποστηρίζει ένορκη δήλωση του κληρονόμου ο οποίος αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως δεν υφίσταται βάσιμος λόγος για να μην ολοκληρωθεί η διαχείριση αφ΄ενός γιατί ο αποβιώσας δεν υπήρξε πρόσφυγας και αφ΄ετέρου γιατί το ακίνητο στον Άγιο Δομέτιο δεν περιλαμβάνεται στην περιουσία του αποβιώσαντος. Το ακίνητο αυτό ανήκει κατά 5/6 μερίδια στον ίδιο, μετά από νόμιμη μεταβίβαση μεριδίου του διαχειριστή, η οποία έλαβε χώραν το έτος 1996 (δείτε στις παρα. 5 και 6 της ένορκης δήλωσης του κληρονόμου ημερ. 04.05.2018) Ας σημειωθεί πως στην ένορκη δήλωση του κληρονόμου επισυνάπτεται πιστοποιητικό εγγραφής του ακινήτου στον Άγιο Δομέτιο το οποίο δηλώνει πως στις 26.08.1996 ιδιοκτήτες αυτού ήσαν η μητέρα των διαδίκων, κατά 2/12 μερίδια, και οι διάδικοι κατά 5/12 μερίδια έκαστος. Ας σημειωθεί, επίσης, πως, στο φάκελο της διαδικασίας, υπάρχει καταχωρισμένο σημείωμα εμφάνισης επί τη βάσει του οποίου οι συνήγοροι του διαχειριστή εκπροσωπούν και την τρίτη κληρονόμο. Η ακρόαση της αίτησης διεξήχθηκε με τις εκατέρωθεν γραπτές αγορεύσεις. Δεν επεχειρήθηκε η παρουσίαση περαιτέρω μαρτυρίας και ούτε ζητήθηκε η αντεξέταση οιουδήποτε των μαρτύρων. Σημειώνεται πως, παρά το ότι διά της αίτησης επιδιώκεται η θέση της υπόθεσης εκτός πινακίου έως ότου εκδικαστεί, εκ νέου, η αγωγή αρ. 4119/2005 (Ε.Δ.Λευκωσίας), εντούτοις, δια της γραπτής αγόρευσής της, η ευπαίδευτη συνήγορος του διαχειριστή επικαλείται και την εκκρεμότητα στη διαγραφή του προπολεμικού χρέους του αποβιώσαντος, η οποία, σύμφωνα με τον ισχυρισμό της, θα επιτευχθεί αφού αναγνωρισθεί η ιδιότητά του ως πρόσφυγα (δείτε στις σελ.9 και 10 της γραπτής αγόρευσης της κας Μπαγιαζίδου). Μελετήθηκαν τα επίδικα νομικά ζητήματα και εξετάσθηκε η μαρτυρία, υπό το πρίσμα και των όσων οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων εισηγήθηκαν δια των αγορεύσεών τους. Παρατηρούνται και διαπιστώνονται τα εξής:

(1)Η αίτηση, ως ενδιάμεση, βασίζεται και επί της Δ.48 και διέπεται από τον αυστηρό κανόνα της ανάγκης καταγραφής, στο σώμα της, όλων των νομοθετικών διατάξεων επί των οποίων αυτή βασίζεται. (Μαχλουζαρίδης v. Ιωαννίδη κ.α.

(1990)1 Α.Α.Δ. 965, 970). Επιπλέον, όσον αφορά στην ακρόαση της, η Δ.48 ορίζει πως αυτή γίνεται επί τη βάσει των γεγονότων τα οποία «είναι εμφανή από το φάκελο της διαδικασίας» [Δ.48 θ.4

(1)] καθώς και επί τη βάσει των γεγονότων τα οποία αναφέρονται στις ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν αυτήν καθώς και την ένσταση, συμπεριλαμβανομένων τυχόν συμπληρωματικών ενόρκων δηλώσεων [Δ.48 θ.4

(2)]. Περαιτέρω, κατά την ακρόαση ενδιάμεσης αίτησης, ως προκειμένη, υπάρχει η δυνατότητα αντεξέτασης των ενόρκων δηλούντων, ως προνοείται από τη Δ.39. [Δ.48 θ.4

(2)].

(2)Τα καταγεγραμμένα, στο σώμα της αίτησης, άρθρα και διαταγές δεν αποτελούν υπόβαθρο για να διαταχθεί η θέση της υπόθεσης εκτός πινακίου. Όμως, τέτοια δυνατότητα παρέχεται στο πλαίσιο άσκησης της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου, η οποία, υπό τις κατάλληλες συνθήκες, δύναται να καλύψει αυτό το νομοθετικό κενό. Εφ΄όσον, στο σώμα της αίτησης, γίνεται ρητή επίκληση και της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου διαπιστώνεται, πως αυτή δύναται να εξετασθεί επί της ουσίας.

(3)Τα όσα η μάρτυς του διαχειριστή επικαλείται, ως γεγονότα τα οποία υποστηρίζουν το επίδικο αίτημα, και συγκεκριμένα ο ισχυρισμός της περί του ότι ο αποβιώσας είναι πρόσφυγας, και επί τη βάσει της ιδιότητας του αυτής θα διαγραφεί το προπολεμικό του χρέος, καθώς και ο ισχυρισμός της πως το ακίνητο στον Άγιο Δομέτιο αποτελεί μέρος της ακίνητης περιουσίας του αποβιώσαντος, απορρίπτονται ρητώς από τον ενόρκως δηλούντα κληρονόμο. Διά της ένορκης δήλωσής του, που υποστηρίζει την ένσταση, ο κληρονόμος ρητώς αναφέρει πως ο αποβιώσας πατέρας του δεν υπήρξε πρόσφυγας και πως το ακίνητο στον Άγιο Δομέτιο δεν περιλαμβάνεται στην ακίνητη περιουσία του αποβιώσαντος. Η διατύπωση αυτών των ισχυρισμών εκ μέρους του κληρονόμου δημιούργησε στον διαχειριστή το βάρος να τους ανατρέψει. Η παράλειψη του διαχειριστή να αποσείσει το σχετικό αποδεικτικό του βάρος, είτε δια της προσαγωγής περαιτέρω μαρτυρίας είτε δια της αντεξέτασης του κληρονόμου, έχει ως αποτέλεσμα να αφαιρεθεί από την επιδιωκόμενη θεραπεία το πραγματικό της υπόβαθρο και αυτή να οδεύσει σε απόρριψη (Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Fashionwise Ltd

(2000)1 (B) A.A.Δ. 1377, 1360, Fashion Box S.R.L. v. Ferro Fashions Ltd

(1999)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1858, 1863). Εν πάση περιπτώσει, τα όσα η μάρτυς του διαχειριστή επικαλείται ως γεγονότα τα οποία υποστηρίζουν το επίδικο αίτημα ανατρέπονται και από κατεχωρισμένες στο φάκελο της διαδικασίας δηλώσεις της πλευράς του. Συγκεκριμένα υποδεικνύονται τα εξής: (α) Σύμφωνα με την καταχωρισμένη στο φάκελο της διαδικασίας ένορκη δήλωση του διαχειριστή ημερ. 10.03.1995 ο αποβιώσας ήταν κάτοικος Αγίου Δομετίου. Στην ένορκη αυτή δήλωση ουδεμία αναφορά γίνεται σε διαμονή του αποβιώσαντος σε κατεχόμενη περιοχή. (β) Κατά τη δικάσιμο ημερ. 26.02.2014 ο ευπαίδευτος συνήγορός του διαχειριστή εδήλωσε πως το αίτημα για έκδοση προσφυγικής ταυτότητας έχει απορριφθεί. Συνεπώς, διερωτάται κανείς επί τη βάσει ποιών δεδομένων η μάρτυς του διαχειριστή και η νυν ευπαίδευτη συνήγορός του συνεχίζουν να παρουσιάζουν το ζήτημα αυτό ως εκκρεμές. (γ) Κατά τη δικάσιμο ημερ. 14.10.2013 ο ευπαίδευτος συνήγορος του διαχειριστή εδήλωσε πως «Όλα τα θέματα που εκκρεμούσαν έχουν διευθετηθεί. Παραμένει το προπολεμικό χρέος στην ΣΠΕ Μόρφου». Η δήλωση αυτή είναι σύμφωνη με προηγούμενες δηλώσεις της πλευράς του διαχειριστή ενώπιον του Δικαστηρίου. Αναφέρεται, ενδεικτικά, η δήλωση στο πλαίσιο της δικασίμου ημερ. 03.10.2012. Συνεπώς, διερωτάται κανείς γιατί το ζήτημα του ακινήτου στον Άγιο Δομέτιο, δεν ανεφέρθηκε προηγουμένως. Η επιτυχής προβολή του συγκεκριμένου λόγου ένστασης οδηγεί την αίτηση σε απόρριψη. Παρέλκει η συζήτηση των υπολοίπων λόγων ένστασης.

(4)Επειδή ο φάκελος της διαδικασίας επιμαρτυρεί τη διαχρονική συμπεριφορά του διαχειριστή εν σχέσει με τις νόμιμες υποχρεώσεις του σημειώνονται και τα εξής: ΄Αμα τη παραχωρήσει των εγγράφων διαχείρισης, ο διαχειριστής καθίσταται προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος (άρθρο 31 του Κεφ. 189) και θεωρείται ως καταπιστευματοδόχος (trustee) της κινητής και ακίνητης περιουσίας του (Milligton Ward v. Republic

(1970)1 C.L.R. 88), Ioannou v. Demetriou and another

(1983)1 C.L.R. 892) Cacoyiannis v. The Republic

(1988)3 C.L.R. 1860). Ως προσωπικός αντιπρόσωπος του αποβιώσαντος, ο διαχειριστής έχει ευρείες εξουσίες και συγκεκριμένα καθήκοντα, ως αυτά ορίζονται από το κοινοδίκαιο (common law) και τις αρχές του δικαίου της επιείκειας (equity) (άρθρο 31 του Κεφ. 189). Αυτές τις εξουσίες και αυτά τα καθήκοντα, ο διαχειριστής οφείλει να τα ασκεί ορθά, έντιμα και καλόπιστα, επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια, δηλαδή την επιμέλεια που θα επεδείκνυε, σε ανάλογη περίπτωση, ο συνετός άνθρωπος. Ιδίως, ο διαχειριστής οφείλει, το ταχύτερο δυνατόν, με εντιμότητα και επιδεικνύοντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια (α) να συλλέξει και να συναθροίσει την κληρονομιά, (β) να καταβάλει τις δαπάνες της κηδείας και τα νόμιμα χρέη του αποβιώσαντος, κατά την θεσμοθετημένη προτεραιότητα, (γ) να αποτιμήσει το εναπομείναν μέρος της κληρονομιάς και (δ) να διανήμει το μέρος αυτό ως ο νόμος ορίζει (άρθρο 41 του Κεφ.189). Σε αντίθετη περίπτωση ο διαχειριστής φέρει προσωπική ευθύνη (δείτε την απόφαση στις Συνεκδικασθείσες Πολιτικές Εφέσεις αρ. 12/2011 κ.α. Λάκης Βασιλείου προσωπικά και/ή υπό την ιδιότητά του ως διαχειριστή της περιουσίας του Περικλή Δημητρίου v. Αρέστη Βρόντη, ημερ. 20.11.2015). Δυνάμει του άρθρου 45 του Κεφ. 189 κάθε διαχειριστής υποχρεούται όπως, εντός δύο ετών από την ανάληψη των καθηκόντων του, καταχωρίσει, στο Δικαστήριο, τους λογαριασμούς της διαχείρισης την οποίαν αυτός διενήργησε. Εάν η διαχείριση της περιουσίας του αποβιώσαντος δεν διεκπεραιωθεί εντός της διετίας, τότε ο διαχειριστής υποχρεούται να καταχωρίσει δήλωση η οποία να εξηγεί τους λόγους για το γεγονός αυτό. Ο διαχειριστής υποχρεούται, περαιτέρω, να καταθέτει εξαμηνιαίους λογαριασμούς της διαχείρισης έως ότου αυτή διεκπεραιωθεί. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση απορρίπτεται. Αναμένεται πλέον από τον διαχειριστή XXXXX Κοκκίνη να πράξει, τάχιστα, τα δέοντα προς το σκοπό διεκπεραίωσης της διαχείρισης, ως ο νόμος ορίζει. Η υπόθεση ορίζεται, προς το σκοπό αυτό, στις 18.10.2018, στις 8:45. Ο διαχειριστής να είναι παρών. Τα έξοδα της διαδικασίας, ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του κληρονόμου-καθ΄ου η αίτηση XXXXX Κοκκίνη και εναντίον του διαχειριστή-αιτητή XXXXX Κοκκίνη. Υπό τις περιστάσεις, κρίνεται δικαιότερο όπως τα έξοδα αυτά καταβληθούν από τον διαχειριστή-αιτητή XXXXX Κοκκίνη και όχι από την κληρονομιά. (Υπ) ............. Α.Κ.Λυκούργου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο