← Κύπρος

ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΙΑΚΑΛΛΗΣ ν. ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΚΛΑΔΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1717/10, 5/1/2018

ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΙΑΚΑΛΛΗΣ ν. ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΚΛΑΔΑΣ, Αρ. Αγωγής: 1717/10, 5/1/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A3 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ε. Δημητρίου-Παναγή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1717/10 Μεταξύ: ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΙΑΚΑΛΛΗΣ Ενάγοντας ΚΑΙ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΚΛΑΔΑΣ Εναγόμενος Ημερομηνία: 5 Ιανουαρίου 2018 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Σχίζας με κ. Βαρκάρη (για να ακούσει απόφαση κ. Βαρκάρης) Για τον Εναγόμενο: κ. Σέργης με κα Μίλη ΑΠΟΦΑΣΗ Το τροχαίο δυστύχημα που έλαβε χώρα στις 07/04/2008 με ενεχόμενους οδηγούς μεταξύ άλλων τους διαδίκους αποτέλεσε την αιτία καταχώρησης της υπό τον ως άνω τίτλο και αριθμό αγωγής. Η σύγκρουση αφορά στο σύνολο της τέσσερα ενεχόμενα οχήματα. Η παρούσα αγωγή αφορά δύο εκ των ενεχόμενων οδηγών και συγκεκριμένα τους οδηγούς των δύο τελευταίων οχημάτων τα οποία συγκρούστηκαν μεταξύ τους. Η αξίωση του ενάγοντα αφορά αποζημιώσεις από σωματικές βλάβες τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη από την σύγκρουση. Το ζήτημα της ευθύνης για την πρόκληση του δυστυχήματος αποτέλεσε επίδικο θέμα ενόψει των δυο αντικρουόμενων εκδοχών των διαδίκων ως προς τις συνθήκες του δυστυχήματος ενώ επίδικο θέμα αποτέλεσαν και οι σωματικές βλάβες οι οποίες αμφισβητούνται από την υπεράσπιση τόσο στο είδος και εύρος όσο και στις συνέπειες τους. Μέσα από τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων προκύπτουν τα κάτωθι: Ο ενάγων με την τροποποιημένη έκθεση απαίτηση του αξιώνει ποσό εκ €16.189,00= ως ειδικές ζημίες και απώλειες τις οποίες υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος πλέον αποζημιώσεις για γενικές ζημίες και απώλειες δια τον πόνο, ταλαιπωρία και ανικανότητα που υπέστηκε και/ή άλλως, πλέον νόμιμο τόκο επί των επιδικασθέντων ποσών από 7/4/2008, πλέον έξοδα και Φ.Π.Α. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΝΑΓΟΝΤΑ Κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ο Ενάγων ήτο 29 ετών και έχαιρε άκρας υγείας, εργαζόταν ως μηχανοδηγός στην Εταιρεία Homeways Ltd με μηνιαίες απολαβές €1.192 πλέον 13ο μισθό πλέον προμήθειες. Κατά τη περί τις 7.4.2008 στον παρακαμπτήριο δρόμο Λεμεσού, από τον κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας προς τον κυκλικό κόμβο Αγίου Αθανασίου, ο Ενάγων είχε ακινητοποιημένο το όχημα που οδηγούσε υπ. αρ. εγγραφής ΚΡΕ825 και ευρίσκετο σε αναμονή. Ο Εναγόμενος ο οποίος οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής ΚΒΗ397 και ακολουθούσε το όχημα του Ενάγοντος, λόγω αμέλειας ή και παραβάσεως των νόμιμων καθηκόντων του, κτύπησε το ειρημένο όχημα που οδηγούσε ο Ενάγοντας στο οπίσθιο μέρος αυτού ενώ ήτο σταματημένος εν αναμονή όπισθεν άλλων οχημάτων τα οποία ανέμεναν λόγω οδικών έργων προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές στο όχημα του, το οποίο εσπρώχθη και κτύπησε όπισθεν του εμπρόσθιου οχήματος με αρ. εγγραφής ΧC262 το οποίο με τη σειρά του είχε σπρωχθεί και κτύπησε το εμπρόσθιο αυτού ευρισκόμενο όχημα υπ' αρ. εγγραφής ΗΝΤ842, ενώ στον ίδιο τον Ενάγοντα προκάλεσε σοβαρές σωματικές βλάβες. Είναι ο ισχυρισμός του Ενάγων ότι το δυστύχημα οφείλεται στην αμέλεια ή/και παράβαση των εκ του Νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του Εναγόμενου και ότι γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος και των συνεπειών που ακολούθησαν αποτέλεσε το γεγονός ότι ο Εναγόμενος οδηγούσε με απερίσκεπτη ταχύτητα, με πλήρη αδιαφορία για τα οχήματα που βρίσκονταν έμπροσθεν του με αποτέλεσμα να απωλέσει τον έλεγχο του οχήματος του ή/και αδυνατούσε να οδηγήσει αυτό με ασφάλεια ή/και ως ένα σώφρον οδηγός και να συγκρουστεί με το όχημα του Ενάγοντα το οποίο ήτο ακινητοποιημένο εν αναμονή να προχωρήσουνε τα έμπροσθεν του ευρισκόμενα οχήματα τα οποία ήταν σταματημένα λόγω προφανώς οδικών έργων ως εκ των υστέρων διεφάνη. Τίθενται ακολούθως οι κατά τον ενάγοντα λεπτομέρειες της αμέλειας και/ή της παράβασης των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του εναγόμενου. Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι συνεπεία του δυστυχήματος υπέστη σοβαρά οδυνηρά σωματικά τραύματα με μόνιμα κατάλοιπα, ανικανότητα, ενοχλήσεις και συναφείς απώλειες, δια τα οποία απαιτεί από τον Εναγόμενο και αναφέρει ως λεπτομέρειες τα κάτωθι: (α) Εγκεφαλική διάσειση (β) Διάστρεμμα αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης 2ου βαθμού (γ) Έντονο άλγος αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης με περιορισμό της κινητικότητας του αυχένα και έντονου μυϊκού σπασμού. (δ) Πονοκέφαλος και ζαλάδες (ε) Περιορισμένη κίνηση του αυχένα σ' όλα τα επίπεδα (στ) Συνεπεία της βλάβης στον αυχένα του τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο. Χορηγήθηκαν επίσης αναλγησιακά φάρμακα για αντιμετώπιση των πονοκεφάλων και ζάλης. (ζ) Τα αποτελέσματα της Μαγνητικής Τομογραφίας Συντονισμού (MRI) έδειξαν:

(1)Υπάρχει αφυδάτωση που περιλαμβάνει όλους τους ενδοσπονδυλικούς δίσκους στην αυχενική σπονδυλική στήλη καθώς και ήπια απώλεια ύψους που περιλαμβάνει όλους τους ενδοσπονδυλικούς δίσκους στην αυχενική σπονδυλική στήλη, ελαφρώς πιο προεξέχουσα στα C4-5 και C6-7 επίπεδα δίσκων. Υπάρχουν στοιχεία του οιδήματος μυελών των οστών στα επίπεδα δίσκων C4-5 και C6-7.
(2)Στα επίπεδα δίσκων C3-4 υπάρχει ένας μεγάλος αριστερός φραγμός πλευρικός δίσκων που σε συνδυασμό με υπερτροφία προκαλείται στένεμα στην ανώτερη πτυχή του αριστερού τρήματος, συμβιβάζοντας το αριστερό C4 νεύρο.
(3)Στα επίπεδα δίσκων C6-7 υπάρχει ένας μικρός δεξιός πλευρικός φραγμός δίσκων που προκαλεί μέτριο στένεμα στην ανώτερη πτυχή του δεξιού C6-7 τρήματος και συμβιβάζοντας το δεξί C7 νεύρο. Στο ίδιο επίπεδο υπάρχει ένας αριστερός πλευρικός φραγμός δίσκων που προκαλεί το μέτριο στένεμα στο αριστερό C6-7 τρήμα c6-7 συμβιβάζοντας το αριστερό C7 νεύρο.
(4)Στα επίπεδα C5-6 δίσκων υπάρχει ένας αριστερός πλευρικός φραγμός δίσκων που προκαλεί μέτριο στένεμα στο αριστερό τρήμα συμβιβάζοντας το αριστερό C6 νεύρο. Υπάρχει επίσης ήπιο στένεμα και των δύο c4-5 τρημάτων από τους πλευρικούς φραγμούς δίσκων.
(5)Υπάρχει μια μικρή κύστη στη αριστερή πλευρά ανώτερα του C4 σπονδύλου, στο επίπεδο του αριστερού πλευρικού φραγμού δίσκων.
(6)Υπάρχει ήπια σκολίωσης της αυχενορραχιαίας σπονδυλικής στήλης.
(7)Υπάρχουν ήπιες πολλαπλής στάθμης σπονδυλωτικές αλλαγές στην ανώτερη ραχιαία σπονδυλική στήλη. (η) Τα αποτελέσματα του Ηλεκτρομυογραφήμστος (EMG) έδειξαν αυχενική σπονδύλωση κυριότερα στα σημεία C4-C5-C6 καθώς επίσης και ατροφία στους μυς του αριστερού αντίχειρα σε σχέση με τους μυς του δεξιού αντίχειρα. (θ) Μελλοντική αναπόφευκτη οστεοαρθρίτιδα του αυχένα που δεν υπάρχει οιαδήποτε θεραπεία ή τρόπος που θα μπορούσε ουσιώδες να ανακόψει την αναπόφευκτο οστεοαρθρίτιδα, που θα επιδεινώσει ραγδαία την ήδη υπάρχουσα αρθρίτιδα και στένωση σε πολλαπλά μεσοσπονδύλια διαστήματα που πάσχει ο Ενάγων. (ι) Ο Ενάγων παρέμεινε εκτός εργασίας με άδεια ασθένειας για 9 βδομάδες. (κ) Παρέμειναν ως κατάλοιπα πονοκέφαλοι, πόνος στον δεξιό ώμο, βραχίονα με περιορισμό των κινήσεων του αυχένα και πόνος στο τέλος του εύρους κίνησης. Τα τραύματα των μαλακών μορίων του αυχένα επιταχύνουν την εκφυλιστική διεργασία. (λ) Ο Ενάγων λόγω της φύσεως της εργασίας του (είναι μηχανοδηγός) αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα καθ' όσον αδυνατεί να εκτελέσει επιμελώς τα καθήκοντα του εξαιτίας του γεγονότος ότι το διάστρεμμα του αυχένος και ο πόνος στο τέλος του εύρους κίνησης προκαλεί σ' αυτόν σημαντικό περιορισμό των κινήσεων. (μ) Ο Ενάγων εξακολουθούσε να υποφέρει από τα τραύματα του και παρουσίασε 8 με 9 φορές υποτροπές κυρίως σε αλλαγές καιρού και καταπόνηση - λόγω της φύσεως της εργασίας του- οδηγός -πωλητής με αποτέλεσμα να διακόπτει και όταν εργάζεται εξαιτίας των φριχτών πόνων, μετέβη δια νέα εξέταση και υπεβλήθη σε δεύτερη Μαγνητική Τομογραφία Συντονισμού (MRI) στο Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο Άγιος Θέρισσος κατά η περί τις 31/3/2012 η οποία έδειξε: 1) Ήπια αντιστροφή της φυσιολογικής αυχενικής λόρδωσης και αφυδάτωση όλων των μεσοσπονδύλιων δίσκων στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης 2) Κύρτωμα της σπονδυλικής στήλης με κοιλότητα στην δεξιά πλευρά και το αυχενικό με κοιλότητα στην αριστερή πλευρά 3) Μια μικρή οπίσθια δακτυλιοειδή ρωγμή που αφορά τους ινώδη δακτυλίους των C3-4 και C5-6 μεσοσπονδύλιους δίσκους 4) Στο C5-6 επίπεδο δίσκων υπάρχει μια μέτρια σε μέγεθος οπίσθια κεντρικά και ελαφρώς στην δεξιά πλευρά του δίσκου (συνδυασμός πρόπτωση δίσκου και πάχυνση του οπίσθιου επιμήκους συνδέσμου) εσοχή του ελϋτρου σάκου (ν) Κατά η περί τις 25/9/2013 ο Ενάγων επανεξετάσθηκε από τον Δρ. Μάριο Χατζηχάννα - Χειρουργός Ορδοπαιδικός στο Saint Mary and John Polyclinic προκειμένου να εκδώσει συμπληρωματική ιατρική έκθεση σε σχέση με το RTA που έγινε στις 7/4/2008 και συμφώνως της συμπληρωματικής έκθεσης ημερ 21/1/2014 αναφέρεται πως : Ο Ενάγων από το 2008 παρουσίαζε αυχεναλγίες με αιμωδίες άμφω άνω άκρων και λαμβάνει αναλγητικά και κατά καιρούς αντιφλεγμονώδη και τυγχάνει φυσιοθεραπείας. Έκτοτε παρουσίασε 8 με 9 φορές υποτροπές κυρίως σε αλλαγές καιρού και καταπόνηση- λόγω της φύσεως της εργασίας του-οδηνός -πωλητής με αποτέλεσμα να διακόπτει και όταν εργάζεται παρουσιάζει πόνους που αναγκάζεται να λαμβάνει αναλγητικά. Κατά την εξέταση που έγινε στις 25/9/2013 παρουσίαζε ελαφριά δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας και με ήπιο μυϊκό σπασμό των μυών της αυχενικής μοίρας. Συνεστήθη να συνεχίσει να κάνει φυσιοθεραπείες και ασκήσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ο Ενάγων από το RTA που έγινε στις 7/4/2008 μέχρι την ημερομηνία της συμπληρωματικής ιατρικής έκθεσης ήτοι 21/1/2014 εξετάσθη από τον Δρ. Μάριο Χατζηχάννα - Χειρουργός Ορδοπαιδικός στο Saint Mary and John Polyclinic, για αυχεναλγία 8 φορές. Του χορηγήθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη και συνεστήθη ασκήσεις και φυσιοθεραπεία του αυχένος. Η αυχεναλγία είναι απότοκη της αρχόμενης οστεοαρθρίτιδας (εκφυλιστικών αλλοιώσεων) απότοκα των ανατομικών βλαβών οστεοαρθρίτιδας, που σιγά σιγά θα εγκατασταθεί και θα επιδεινώνεται με αποτέλεσμα να πρέπει να λαμβάνει αγωγή και να τυγχάνει φυσιοθεραπείας κατά καιρούς. Οι αιμωδίες και τα μουδιάσματα είναι απότοκα των ριζοπαθειών C6-C7 και είναι μόνιμα. Θα έχουν υφέσεις και εξάρσεις. (ξ) Συμφώνως νέου πιστοποιητικού ημερ. 7/3/16 από Δρ. Κωνσταντίνο Βιολάρη- Νευροχειρούργο αναγράφεται το ιστορικό του Ενάγοντα καθώς και η παρούσα κατάστασης του. Η ειρημένη γνωμάτευση πιστοποιεί ότι ο Ενάγων παρακολουθεΐται από την Νευροχειρουργική ομάδα του Αρεταίειου Νοσοκομείου. Σύμφωνα με το ιστορικό του ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα στις 7/4/2008, Στο ατύχημα υπέστη κακώσεις σε διάφορα σημεία του σώματος του και πιο συγκεκριμένα, κάκωση κεφαλής τραυματισμό του αυχένα και κακώσεις στην κατώτερη σπονδυλική στήλη. Παρουσίαζε συμπτώματα σοβαρής διάσεισης δηλαδή κεφαλαλγία, ίλιγγο, ζάλη, ναυτία, εμετό αλλά και έντονη αυχεναλγία. Επίσης εμφάνιζε έντονο μούδιασμα και αδυναμία του δεξιού άνω άκρου. Δύο μέρες μετά, υπεβλήθη σε μαγνητική τομογραφία η οποία έδειξε εικόνα ευθειασμού της αυχενικής σπονδυλικής στήλης και κήλες στα επίπεδα Α3/4 και Α5/6 δεξιά (με πίεση των νευρικών στοιχείων). Στην συνέχεια, για το επόμενο χρονικό διάστημα υπέφερε από ίλιγγο, οξεία αυχενοβραχιαλγία και αδυναμία του δεξιού χεριού. Ακολούθησε αγωγή με φυσικοθεραπεία και συντηρητική αγωγή. Δεν παρουσίασε μεγάλη βελτίωση. Συζητήθηκε σοβαρά από τους θεράποντες ιατρούς το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης, όμως ακολούθως έδειξε μικρή ανταπόκριση στην φαρμακευτική αγωγή και συνέχισε την συντηρητική αγωγή με φυσικοθεραπεία. Κατά τους επόμενους μήνες, υποβαλλόταν συστηματικά σε φυσικοθεραπεία. Τα συμπτώματα όμως της έντονης αυχεναλγίας, δυσκαμψία του αυχένα και μουδιάσματος-αδυναμίας του δεξιού χεριού εξακολουθούσαν να τον ταλαιπωρούν σε μεγάλο βαθμό. Για μεγάλο διάστημα μετά το ατύχημα δεν ήταν σε θέση να εκτελεί κανονικά την εργασία του. Λόγω της επιμονής της συμπτωματολογίας, υπεβλήθη ξανά σε μαγνητική τομογραφία στις 31/3/12 και τα ευρήματα κατέδειξαν εικόνα παρόμοια με την προηγούμενη (κήλες δίσκου στα επίπεδα Α5/6 δεξιά και Α3/4). Το 2012 υπεβλήθη και σε ηλεκτρομυογράφημα, το οποίο έδειξε ριζοπάθειες στην αυχενική μοίρα. Η κλινική του εικόνα πλέον χαρακτηρίζεται από τις συχνές κρίσεις του πόνου στον αυχένα οι οποίες προκαλούνται συχνά από κόπωση ή άρση βάρους. Δεν μπορεί να αθληθεί. Τα ταξίδια και οι μετακινήσεις του έχουν περιοριστεί. Εκτελεί την εργασία του με μεγάλη δυσκολία. Για σκοπούς επανέλεγχου, υπεβλήθη σε μαγνητική τομογραφία ξανά τον Φεβρουάριο του 2016 και η εξέταση αυτή είχε τα ίδια αποτελέσματα με τις προηγούμενες. Ο Εναγών ανάφερε στον ειρημένο Ιατρό πως πριν το ατύχημα δεν είχε οιονδήποτε πρόβλημα με τον αυχένα του. Κατά την ιατρική γνωμάτευση αναφέρεται πως ο Ενάγων υπέστη εγκεφαλική διάσειση και σοβαρού βαθμού κάκωση του αυχένα. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι πρόκειται για νεαρό άτομο, χωρίς προηγούμενο ιστορικό, η ιατρική άποψη είναι ότι ο τραυματισμός του στο ατύχημα είναι υπεύθυνος για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα. Οι τραυματισμοί πολλές φορές μπορεί να προκαλέσουν επιτάχυνση της εκφυλιστικής αρθρίτιδας ή να αποτελέσουν την αιτία για προβολή δισκοκηλών στο νωτιαίο σωλήνα. Οι καταστάσεις αυτές οδηγούν στην πρόκληση πόνου/δυσκαμψίας στη σπονδυλική στήλη ή και ριζοπάθειες νεύρων. Στην περίπτωση του Ενάγοντα ο οποίος είναι ένα νεαρό άτομο που δεν είχε πρωτύτερα προβλήματα με την σπονδυλική του στήλη, είναι πολύ πιθανή η τραυματική δημιουργία δισκοκήλης. Ο Ενάγων δεν είναι σε θέση να υποβάλλεται σε σωματική κόπωση, άρση βάρους και παρατεταμένη ορθοστασία. Αντιμετωπίζει προβλήματα στην εκτέλεση της εργασίας του. Σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων, πιθανό να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση δισκεκτομής και αντικατάστασης δίσκου στο επίπεδο Α5/6, όπου υπάρχει πίεση των νευρικών στοιχείων από την δισκοκήλη. Το κόστος για αυτή την επέμβαση είναι περίπου €11,
  1. Είναι ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι συνέπεια του δυστυχήματος δια το οποίο ευθύνεται ο Εναγόμενος, υπέστη τις κάτωθι ειδικές ζημιές και/ή απώλειες:- ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΖΗΜΙΩΝ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ (α) Έξοδα για αμοιβή γιατρού και για ιατρική έκθεση από Saint Mary and John Polyclinic €248,00 (β) Έξοδα για Μαγνητικής Τομογραφίας Συντονισμού (MRI) €392,00 (γ) Έξοδα για Ηλεκτρομυογράφημα €68,00 (δ) Έξοδα εξέτασης Απολλώνειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο €34,00 (ε) Απώλεια ημερομισθίων από 7/4/2008-30/6/2008 €3.229,00 (στ) Φάρμακα, αναλγησιακά €33,00 (ζ) Αυχενικό κολάρο €43,00 (η) Έξοδα αστυνομική έκθεσης €85,43 (θ) Έξοδα για 2η Μαγνητική Τομογραφία Συντονισμού (MRI) συμφώνως τιμολογίου υπ'αρ. CA01120962 ημερ. 31/3/2012 €350,00 (ι) Ιατρικά έξοδα (ιατρική έκθεση, αμοιβή ιατρού (5 επισκέψεις) και έξοδα φυσιοθεραπείας (περίπου 10 X € 20,00) συμφώνως κατάστασης λογαριασμού από Saint Mary and John Polyclinic €555,00 (κ) Έξοδα εκδόσεως συμπληρωματικής ιατρικής έκθεσης συμφώνως κατάστασης λογαριασμού από Saint Mary and John Polyclinic €100,00 (λ) Έξοδα Ιατρικής Έκθεσης από Δρ. Κωνσταντίνο Βιολάρη - Νευροχειρούργο αρ τιμολογίου 18/16 ημερ.8/3/16 €300,00 (μ) Κόστος για χειρουργική επέμβαση ως το εδάφιο ξ παραγ.5 €11.000 Σύνολο €16.189,00= ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΕΩΣ Με βάση την τροποποιημένη έκθεση υπεράσπισης του εναγόμενου προκύπτουν οι κάτωθι θέσεις και ισχυρισμοί: Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ο ενάγοντας εκπρόθεσμα και παράτυπα καταχώρησε την τροποποιημένη έκθεση απαιτήσεως του και ως τέτοια δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη υπό του Δικαστηρίου. Διαζευκτικά και χωρίς επηρεασμό της ως άνω θέση του, ο εναγόμενος αρνείται και απορρίπτει όλους μαζί και τον καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς του ενάγοντα που περιέχονται στην έκθεση απαιτήσεως του, πλην εκείνων που ρητά κατωτέρω παραδέχεται. Ο εναγόμενος αγνοεί και κατά συνέπεια αρνείται το περιεχόμενο της παραγράφου 1 της εκθέσεως απαιτήσεως και καλεί τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Αναφορικά με το περιεχόμενο της παραγράφου 2 της εκθέσεως απαιτήσεως, ο εναγόμενος πλην του γεγονότος ότι κατά ή περί την 07/04/2008 επεσυνέβη δυστύχημα στον παρακαμπτήριο δρόμο Λεμεσού, από τον κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας προς τον κυκλικό κόμβο Αγίου Αθανασίου στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας μεταξύ των οχημάτων ΗΝΤ842 που οδηγείτο από κάποιο Γιώργο Ανδρέου, του οχήματος XC262 που οδηγείτο από κάποιο Θεόδωρο Κίττου, του οχήματος ΚΡΕ825 που οδηγείτο από τον ενάγοντα και του οχήματος ΚΒΗ397 που οδηγείτο από τον εναγόμενο, αρνείται του λοιπού περιεχομένου της παραγράφου και δη τον τρόπο που επεσυνέβη το δυστύχημα και/ή ότι υπήρξε καθ' οιοδήποτε τρόπο αμελής και/ή ότι παραβίασε τα νόμιμα καθήκοντα του κατά τρόπο που να προκαλέσει το ατύχημα και θέτει τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Ο εναγόμενος αρνείται το περιεχόμενο της παραγράφου 3 της εκθέσεως απαιτήσεως και δη ότι γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος και των συνεπειών που ακολούθησαν αποτέλεσε το γεγονός ότι ο εναγόμενος οδηγούσε με απερίσκεπτη ταχύτητα και πλήρη αδιαφορία για τα οχήματα που βρίσκονταν έμπροσθεν του με αποτέλεσμα να απωλέσει τον έλεγχο του οχήματος και θέτει τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Αρνείται δε τον ισχυρισμό του ενάγοντα ότι το δυστύχημα οφείλεται σε αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου και/ή κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του και/ή τον τρόπο που ισχυρίζεται ο ενάγοντας ότι επεσυνέβη το ατύχημα. Ειδικότερα ο εναγόμενος αρνείται το περιεχόμενο της παραγράφου 4 της Εκθέσεως Απαιτήσεως και τις περιεχόμενες εις αυτή λεπτομέρειες αμελείας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων του και ισχυρίζεται ότι το δυστύχημα οφείλεται λόγω της αμέλειας και/ή εις τον μέγιστο βαθμό συντρέχουσας αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων του ενάγοντα. Παρατίθενται ακολούθως οι λεπτομέρειες αμέλειας και/ή συντρεχούσης ή/και παραβάσεως των εκ του Νόμου και Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του ενάγοντα. Ο εναγόμενος αρνείται και απορρίπτει το περιεχόμενο της παραγράφου 5 της εκθέσεως απαιτήσεως και ειδικότερα αρνείται όλες τις λεπτομέρειες σωματικών βλαβών του ενάγοντα, διαζευκτικά δε των ανωτέρω ισχυρίζεται και αναφέρει ότι ο ενάγων δεν υπέστη τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες ή/και οιεσδήποτε σωματικές βλάβες και/ή οι σωματικές βλάβες και τα ισχυριζόμενα επακόλουθα του ενάγοντα οφείλονται σε προϋπάρχουσα κατάσταση και/ή προγενέστερα προβλήματα υγείας και/ή κατάλοιπα προηγούμενων τραυματισμών τα οποία αντιμετώπιζε ο ενάγων που καμία σχέση δεν έχουν με το επίδικο ατύχημα και/ή ότι οι σωματικές βλάβες του ενάγοντα ήταν πολύ μικρότερες και/ή οι οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες του ενάγοντα οφείλονται κατά αποκλειστικό βαθμό και/ή εις μέγιστον βαθμό στη σύγκρουση του οχήματος του ενάγοντα με το όχημα XC262 που προηγήθηκε από την σύγκρουση μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενου, επαναλαμβάνει δε τους ανωτέρω ισχυρισμούς του και καλεί τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Είναι περαιτέρω διαζευκτικός ισχυρισμός του εναγόμενου ότι ακόμα και εάν ο ενάγων υπέστη ελαφρές σωματικές βλάβες, οι ισχυριζόμενες αδυναμίες και/ή κατάλοιπα του ισχυριζόμενου τραυματισμού του ενάγοντα οφείλονται στο γεγονός ότι ο ενάγων δεν ακολούθησε την ενδεδειγμένη θεραπεία και/ή τις οδηγίες θεραπευτικής και φαρμακευτικής αγωγής των θεραπόντων ιατρών του. Ο εναγόμενος αρνείται επίσης ότι ο ενάγοντας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ένεκα του επίδικου δυστυχήματος και/ή της αμέλειας του και ότι αδυνατεί να εκτελεί επιμελώς τα καθήκοντα του μηχανοδηγού και/ή ότι διακόπτει όταν εργάζεται λόγω των φρικτών πόνων και/ή ότι υπέστη υποτροπές στις ισχυριζόμενες βλάβες τις οποίες υπέστη στο επίδικο δυστύχημα. Εν πάση περίπτωση είναι ισχυρισμός του εναγόμενου ότι τα οποιαδήποτε προβλήματα υγείας που ισχυρίζεται ότι έχει ο ενάγοντας εάν αυτά υπάρχουν, δεν οφείλονται στο επίδικο δυστύχημα. Επαναλαμβάνει δε, τους ανωτέρω και κατωτέρω ισχυρισμούς του και θέτει τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. . Ο εναγόμενος αρνείται ότι ο ενάγοντας χρήζει συνέχιση φυσιοθεραπείας και άσκησης της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ένεκα του ισχυριζόμενου τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα. Η οποιαδήποτε ενδεχόμενη ανάγκη φυσιοθεραπείας ή άσκησης, αυτή οφείλεται στα προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας τα οποία είχε στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης προ του ατυχήματος. Ο εναγόμενος άνευ βλάβης των ανωτέρω ισχυρίζεται ότι οιεσδήποτε σωματικές βλάβες ήθελεν αποδειχθεί ότι ο ενάγων υπέστη (τις οποίες ο εναγόμενος εν πάση περιπτώσει αρνείται) επεσυνέβησαν ή και δεν αποτράπησαν ή/και δεν περιορίστηκαν συνεπεία της από μέρους του ενάγοντα αποκλειστικής ή/και εις μέγιστο βαθμό συντρέχουσας αμέλειας του. Ο εναγόμενος αρνείται περαιτέρω και ειδικότερα την προστεθείσα δυνάμει διατάγματος τροποποίησης ημερ. 15/06/2016 υποπαράγραφο ξ της παραγράφου 5 των λεπτομερειών σωματικών βλαβών της εκθέσεως απαιτήσεως του ενάγοντα και τον καλεί εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Αρνείται επίσης τον νεοφανή ισχυρισμό του ενάγοντα ότι εκτελεί την εργασία του με μεγάλη δυσκολία και τον καλεί εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Επαναλαμβάνει επίσης το περιεχόμενο των παραγράφων 6, 7,8 και 9 της εκθέσεως υπερασπίσεως του προς αντίκρουση των ισχυρισμών του ενάγοντα που αναφέρονται στην εν λόγω υποπαράγραφο. Περαιτέρω ο εναγόμενος αρνείται και απορρίπτει το περιεχόμενο της παραγράφου 6 της εκθέσεως απαιτήσεως και ειδικότερα όλες τις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών του ενάγοντα και καλεί τον ενάγοντα σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Αναφέρει δε ότι ο ενάγοντας δεν υπέστη ζημιές ή/και οποιεσδήποτε ζημιές διαζευκτικά δεν αναφέρει οι ζημιές που υπέστη ήταν πολύ μικρότερες και εν πάση περίπτωσή είναι η θέση του εναγόμενου ότι οι αναφερόμενες ζημιές είναι υπερβολικές ή/και εξογκωμένες και ότι ο ενάγοντας δεν προέβη σε οιανδήποτε ενέργεια για μείωση της ζημιάς του. Είναι δε περαιτέρω ισχυρισμός του εναγόμενου ότι οι οποιεσδήποτε ειδικές ζημιές του ενάγοντα οφείλονται κατά αποκλειστικό βαθμό και/ή εις μέγιστον βαθμό στη σύγκρουση του οχήματος του ενάγοντα με το όχημα XC 262 που προηγήθηκε από την σύγκρουση μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενου και/ή σε προϋπάρχοντα του επίδικου δυστυχήματος προβλήματα υγείας τα οποία αντιμετώπιζε και ουδεμία σχέση έχουν με την ισχυριζόμενη εκ μέρους του ενάγοντα αμέλεια του εναγόμενου. Ο ενάγοντας ισχυρίζεται και επαναλαμβάνει ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο προηγήθηκε σύγκρουση μεταξύ του οχήματος XC 262 με το προπορευόμενο του όχημα ΗΝΤ 842 στην συνέχεια ο ενάγοντας κτύπησε με το όχημα του στο ακινητοποιημένο πλέον από τη σύγκρουση που προηγήθηκε όχημα XC 262 και τελικά ο εναγόμενος κτύπησε με το όχημα του το όχημα του ενάγοντα. Ο εναγόμενος αρνείται το περιεχόμενο της παραγράφου 7 της Εκθέσεως Απαιτήσεως και ειδικότερα όλες τις αξιώσεις του ενάγοντα και θέτει τον ενάγοντα εις αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του, επαναλαμβάνοντας δε τους ανωτέρω ισχυρισμούς του εξαιτείται απόρριψη της αγωγής με έξοδα εις βάρος του ενάγοντα. ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ως προανάφερα αντικείμενο της παρούσας απόφασης αποτελεί τόσο το ζήτημα της ευθύνης στην πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος όσο και το ζήτημα των ειδικών και γενικών ζημιών του ενάγοντα. Ουδέν εκ των ανωτέρω κατέστη παραδεχτό με αποτέλεσμα να εμφανιστούν ενώπιον μου σωρεία μαρτύρων από αμφότερες τις πλευρές προς απόδειξη των ισχυρισμών εκάστης. Για την πλευρά του ενάγοντα παρουσιάστηκαν συνολικά 5 μάρτυρες. Ο Αστ. 2009 Αντώνης Αντωνίου (ΜΕ1), ο ενάγων (ΜΕ2), ο Δρ. Μ. Χατζηχάννας (ΜΕ3), ο Δρ. Κωνσταντίνος Βιολάρης (ΜΕ4) και η Δρ. Δήμητρα Ζιάκα (ΜΕ5). Για την υπεράσπιση κατέθεσαν η κα. Χαρίκλεια Λοιζίδου (ΜΥ1), ο Γιώργος Ανδρέου Φουσκουλή (ΜΥ2), ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ3), και ο κ. Μιχάλης Μ. Κλαδάς (ΜΥ4) - εναγόμενος. Συνολικά κατατέθηκαν 20 τεκμήρια τα οποία κατά κύριο λόγο αφορούν ιατρικά πιστοποιητικά αλλά και σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος. Εκκρεμούσης της ακροαματικής διαδικασίας κατατέθηκαν ως παραδεκτά γεγονότα τα οποία εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο ως τέτοια τα κάτωθι:
  2. Το περιεχόμενο των τεκμηρίων 10 και
  3. Τα τεκμήρια 10 και 11 αφορούν αποδείξεις πληρωμής στον Άγιο Θέρισσο ημερ.09/04/2008 και το τεκμήριο τιμολόγιο ημερ.31/3/2012 επίσης στο ίδιο διαγνωστικό κέντρο.
  4. Ο μισθός του ενάγοντος κατά τον ουσιώδη χρόνο σύμφωνα με το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων ανερχόταν στο ποσό των €1.192= και ο ενάγων παρέμεινε εκτός εργασίας από τις 07/04/2008 μέχρι 30/06/2008 σύμφωνα με το ταμείο Κοινωνικών ασφαλίσεων. Είναι πάγια νομολογημένο ότι ο ενάγων έχει το γενικό βάρος να αποδείξει στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων ότι η δική του εκδοχή γεγονότων είναι πιο πιθανή παρά να μην είναι. Η αρχή αυτή έχει επαναληφθεί στην απόφαση Χρυσάνθη Χρύσανθου και Σταύρος Φραντζή ν Αντρέα Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295. Όπως διευκρινίσθηκε δε στην υπόθεση Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(B) Α.Α.Δ 1858 - «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι «η πιο πιθανή παρά η αντίθετη», εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not).». Το νομικό ή γενικό βάρος δεν πρέπει όμως να συγχέεται με το αποδεικτικό βάρος απόδειξης. Το πρώτο είναι πάντοτε στους ώμους του ενάγοντος και δεν μεταφέρεται. Το ειδικό βάρος απόδειξης υποδηλώνει το βάρος που έχει ένας διάδικος να παρουσιάσει ικανοποιητική μαρτυρία για την υποστήριξη ενός επίδικου θέματος ή ενός θέματος που είναι σχετικό, έτσι ώστε το δικαστήριο να καλέσει την άλλη πλευρά να απαντήσει. Νομική Πτυχή - ΑΜΕΛΕΙΑ Η αμέλεια είναι ζήτημα πραγματικό και όχι θεωρητικό. Εξετάζεται σε κάθε περίπτωση η γενεσιουργός αιτία και ότι πραγματικά επέδρασε στην πρόκληση του δυστυχήματος (βλ. Κυριάκου ν. Κανάρη
(1997)1 ΑΑΔ 1436). Όταν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ ενός οχήματος που κινείται και ενός σταματημένου οχήματος το οποίο είναι εύλογα ορατό, το βάρος είναι στους ώμους του οδηγού του οχήματος που βρίσκεται εν κινήσει να αποδείξει ότι επέδειξε εύλογη επιμέλεια (Randall v Tarrant [1955] 1 All ER 600, [1955] 1 WLR 255, Bingham's Motor Claims Cases, Eighth ed., London, Butterworths, 1980, σελ. 56). Το καθήκον επιμέλειας ενός οδηγού που ακολουθεί άλλο όχημα περιγράφεται στην Sir Rentals Co. Ltd v Κυριάκου Χαραλάμπους
(2003)1 Α.Α.Δ. 1498, από τον Καλλή, Δ., με παραπομπή σε σχετική αγγλική νομολογία. Παραθέτω σχετικό απόσπασμα꞉ «Στην Brown and Lynn v. Western Scottish Motor Traction Co. Ltd [1945] S.C. 31, Ct. of Sess. ο Lord Cooper καθόρισε ως εξής το επίπεδο επιμέλειας που πρέπει να τηρείται από τον ακολουθούντα οδηγό: «The distance which should separate two vehicles travelling one behind the other must depend upon many variable factors - their speed, the nature of the locality, the other traffic present or to be expected, the opportunity available to the following driver of commanding a view ahead of the leading vehicle, the distance within which the following vehicle can be pulled up, and many other things. The following driver is, in my view, bound, so far as reasonably possible, to take up such a position, and to drive in such a fashion, as will enable him to deal successfully with all traffic exigencies reasonably to be anticipated: but whether he has fulfilled this duty must in every case be a question of fact, just as it is a question of fact whether, on any emergency disclosing itself, the following driver acted with the alertness, skill and judgment reasonably to be expected in the circumstances." Σε μετάφραση: "Η απόσταση που πρέπει να χωρίζει δύο οχήματα που οδηγούνται το ένα πίσω από το άλλο πρέπει να εξαρτάται από πολλούς μεταβλητούς παράγοντες - την ταχύτητα τους, τη φύση της περιοχής, την υπόλοιπη τροχαία που βρίσκεται στην περιοχή ή αναμένεται να βρεθεί, την ευκαιρία που έχει ο ακολουθών οδηγός να έχει ορατότητα μπροστά από το προπορευόμενο όχημα, την απόσταση εντός της οποίας το όχημα που ακολουθεί μπορεί να σταματήσει, και πολλά άλλα ζητήματα. Ο ακολουθών οδηγός υπέχει, κατά την άποψη μου, υποχρέωση στο βαθμό που αυτό είναι εύλογα δυνατό, να λαμβάνει τέτοια θέση, και να οδηγεί με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να του παρέχεται η δυνατότητα να αντιμετωπίζει με επιτυχία όλες τις ανάγκες της τροχαίας οι οποίες εύλογα μπορούν να προβλεφθούν: Ωστόσο το κατά πόσο έχει εκπληρώσει αυτή την υποχρέωση πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι θέμα πραγματικό, ακριβώς όπως είναι θέμα πραγματικό το κατά πόσο, σε οποιαδήποτε έκτακτη ανάγκη που παρουσιάζεται, ο ακολουθών οδηγός ενήργησε με την ετοιμότητα, δεξιοτεχνία και κρίση που εύλογα αναμένεται υπό τις περιστάσεις". Η απόφαση στην Brown and Lynn (πιο πάνω) υιοθετήθηκε στην Scott v. Warren [1974] R.T.R. 104 Div. Ct. και στην Antoniou v. Police
(1976)2 C.L.R. 140, 143, 144.». Το ίδιο καθήκον επιμέλειας εφαρμόζεται ακόμη και στην περίπτωση οδηγών σε υπεραστικό δρόμο. Στην Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Μαυροφτή
(2001)2 Α.Α.Δ. 130, ο εφεσίβλητος οδηγούσε επί του αυτοκινητόδρομου Λευκωσίας - Λεμεσού με κατεύθυνση τη Λευκωσία. Μπροστά ήταν το αυτοκίνητο YS955, πίσω του το αυτοκίνητο ΡΑ772, πίσω από το ΡΑ772 ήταν το αυτοκίνητο CAN445, και πιο πίσω το ΡΡ180 με οδηγό τον εφεσίβλητο. Κάποια στιγμή ο οδηγός του YS955 σταμάτησε το αυτοκίνητό του, πίσω του σταμάτησε το ΡΑ772 και πιο πίσω σε απόσταση 3 μ. περίπου το CAN
  1. Ο εφεσίβλητος συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο CAN
  2. Το Πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι δεν είχε αποδειχθεί η κατηγορία της αμελούς οδήγησης γιατί το γεγονός ότι ο εφεσίβλητος συγκρούστηκε με το προπορευόμενο όχημα «από μόνο του δεν είναι αρκετό για να στοιχειοθετηθεί η κατηγορία». Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας άσκησε έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης. Το Εφετείο, μετά από επισκόπηση της σχετικής με τα επίπεδα προσοχής που πρέπει να τηρούνται από τον ακολουθούντα οδηγό νομολογίας (βλ. Brown and Lynn, πιο πάνω, Scott , πιο πάνω, Antoniou, πιο πάνω και Κωνσταντινίδης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 190), έθεσε το θέμα ως εξής: «Η ορθή νομική θέση είναι εκείνη που έχει διατυπωθεί στην απόφαση του Lord Cooper στην Brown and Lynn (πιο πάνω) και υιοθετήθηκε στην Antoniou (πιο πάνω). Επαναλαμβάνουμε ότι το κατά πόσο ο οδηγός που ακολουθεί έχει εκπληρώσει την υποχρέωση του είναι θέμα πραγματικό. Το θέμα είναι θέμα βαθμού στην κάθε περίπτωση. Στην παρούσα υπόθεση ο εφεσίβλητος οδηγούσε σε υπεραστικό δρόμο με απεριόριστη ορατότητα. Ακολουθούσε αριθμό προπορευόμενων οχημάτων. Είχε υποχρέωση στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό να κρατεί τέτοια απόσταση από το προπορευόμενο όχημα, και να οδηγεί με τέτοιο τρόπο, ο οποίος θα του επέτρεπε να αντιμετωπίσει με επιτυχία οποιοδήποτε έκτακτο τροχαίο περιστατικό το οποίο ήταν εύλογα προβλεπτό. Η εμφάνιση κάποιου κινδύνου σε ένα υπεραστικό δρόμο, ιδίως κοντά σε παρόδους με πρόσβαση στον υπεραστικό δρόμο - όπως ήταν εδώ η περίπτωση - ήταν εύλογα προβλεπτή. Έπεται πως ο εφεσίβλητος είχε υποχρέωση να τηρεί τέτοια απόσταση από το προπορευόμενο όχημα και να οδηγεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να σταματήσει με ασφάλεια στην περίπτωση εμφάνισης οποιουδήποτε κινδύνου. Παρεμβάλλουμε ότι τα προπορευόμενα του εφεσίβλητου αυτοκίνητα αντελήφθηκαν έγκαιρα τον κίνδυνο και έλαβαν αποτελεσματικά μέτρα για να τον αποφύγουν. Όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα ο εφεσίβλητος δεν έχει εκπληρώσει την πιο πάνω υποχρέωση του. Ακολουθεί πως η συμπεριφορά του συνιστούσε αμελή οδήγηση. Η απόδειξη που προσάχθηκε ενώπιον του Πρωτόδικου Δικαστηρίου δικαιολογεί την καταδίκη του εφεσίβλητου για αμελή οδήγηση πέρα από κάθε λογική αμφιβολία. Η περί του αντιθέτου κατάληξη του Πρωτόδικου Δικαστηρίου κρίνεται εσφαλμένη.» Εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ., μεταξύ άλλων, Elpiniki Panayiotou v. Georghios Kyriacou Mavrou
(1970)1 CLR 215). Το τί συνιστά «κίνδυνο» στο δρόμο και τί συνιστά «εύλογα προβλεπτό κίνδυνο σε αυτοκινητόδρομο» απασχόλησε το Εφετείο στην Κυριάκος Τσολάκης ως Διαχειριστής της περιουσίας του Αντώνη Τσολάκη ν Κρίστη Ανδρέου κ.α.
(2007)1 Α.Α.Δ. 129, όπου λέχθηκε ότι: «Σύμφωνα με το σκεπτικό της υπόθεσης Πραστίτης, το κατά πόσο η ύπαρξη ορισμένου αντικειμένου σε ορισμένο χώρο συνιστά κίνδυνο και το κατά πόσο εξ αυτού προκλήθηκε ζημιά, εξαρτάται από τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Το κριτήριο της ορατότητας είναι σχετικό. Όμως εδώ οι περιστάσεις ήσαν τέτοιες που δεν έπρεπε να απαλλαγεί τελείως της ευθύνης ο εφεσίβλητος 2 για το λόγο ότι δεν ήταν λογικά αναμενόμενο για τον εφεσείοντα να αναμένει σταματημένο ένα όχημα και μάλιστα στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας του αυτοκινητόδρομου. Η υπόθεση Κλεάνθους κ.ά. ν. Ευαγγέλου
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1681, στην οποία ολόκληρη η ευθύνη επιρρίφθηκε από το Εφετείο στον οδηγό που προσέκρουσε σε σταματημένο αυτοκίνητο, διαφοροποιείται αφού εκεί το ατύχημα ήταν μέσα σε συνοικία της πόλης (Καϊμακλί) και όχι σε αυτοκινητόδρομο. Το ίδιο και η υπόθεση Κυριάκου κ.ά. ν. Κανάρη
(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1436 διαφοροποιείται στα γεγονότα της.». Άπαξ και ένας οδηγός βρεθεί αντιμέτωπος με κίνδυνο στο δρόμο, ο οποίος δημιουργεί μία διλημματική κατάσταση για τον ίδιο, οι πράξεις του εν λόγω οδηγού δεν πρέπει να κρίνονται μικροσκοπικά. Ένα εσφαλμένα μέτρο που λαμβάνεται από ένα οδηγό κάτω από την αγωνία της σύγκρουσης δεν συνιστά κατ΄ ανάγκη αμέλεια (βλ. Ioannou and another v. Michaelides
(1966)1 CLR 235, Adamis and another v. Eracleous
(1982)1 CLR 746, 750. 751, Georgiades v. HadjiSavva
(1984)1 CLR 597, Roussou v. Aristodemou
(1989)1 CLR 12, Δημητρίου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 6295/20.6.97, Κωνσταντίνου ν. Φιλίππου
(1991)1 ΑΑΔ 1110, Κυριάκου ν. Φιλίππου
(1982)1 ΑΑΔ 642, Παπαχριστοδούλου ν. Χ''Νεοφύτου
(1991)1 ΑΑΔ 426, Κασιέρη κ.ά. ν. Κυριάκου, Πολιτική Έφεση 9049/29.9.97 και Ξυπτερά ν. Κυπριανού, Πολιτική Έφεση 9250/16.12.97). Η αμέλεια συναρτάται με την παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος επιμέλειας προς άλλους, ενώ η συντρέχουσα αμέλεια συναρτάται με την παράλειψη του ενάγοντα να λάβει προβλεπτές προφυλάξεις για την δική του ασφάλεια και την ασφάλεια της περιουσίας του. Ένας ευθύνεται για συντρέχουσα αμέλεια εάν όφειλε εύλογα να είχε προβλέψει ότι θα μπορούσε να ζημιωθεί αν δεν ενεργούσε όπως ένας λογικός άνθρωπος. Ο καταμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες꞉ το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημιάς η οποία προκύπτει (causative potency). Σωρεία αποφάσεων ασχολήθηκε με την εφαρμογή των πιο πάνω αρχών και παραπεμπω ενδεικτικά στις Αλεξάνδρου κ.ά. ν. Λεβέντης κ.ά.
(1996)1 Α.Α.Δ. 420, 426 (απόφαση Πική, Π.), Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013, Χαραλάμπους ν. Στυλιανού
(1991)1 Α.Α.Δ. 284, Βελάρης ν. Ηροδότου
(1991)1 Α.Α.Δ. 881, Γεωργίου ν. Παναγιωτίδη κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ. 80, Bullows v. Νεοφύτου κ.ά.
(1994)1 Α.Α.Δ. 41 και Νικολάου κ.ά. ν. Γεωργίου
(1993)1 Α.Α.Δ. 938, 945. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά, αλλά από την πλατιά γωνιά του μέσου συνετού πολίτη (Βλ. Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 178, 183-184, Charalambous v. Kassapis
(1988)1 C.L.R. 25 και Polycarpou v. Adamou
(1989)1 C.L.R. 727). Σε υποθέσεις όπου υπάρχει απόφραξη οδού και επακόλουθες συγκρούσεις μεταξύ επερχόμενων οχημάτων, ο καταμερισμός ευθύνης ποικίλλει αναλόγως και της αλυσίδας των γεγονότων. Η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου υποδηλώνει γενικά παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος προς άλλα άτομα τα οποία χρησιμοποιούν το δρόμο. Οι οδοί και ιδιαίτερα ο υπεραστικός δρόμος είναι μέσο διάβασης και όχι στάθμευσης. Το ότι η απόφραξη του δρόμου από οδηγό αυτοκινήτου συνιστά πράξη η οποία μπορεί να στοιχειοθετήσει αμέλεια αναγνωρίζεται ευθέως στην Αγγλική απόφαση Rouse v. Squires and Others [1973] 2 All E.R.
  1. Ωστόσο, η απόφραξη του δρόμου, αλόγιστη όσο και αν είναι, δεν προσδίδει αυτόματα ευθύνη στον οδηγό για οποιοδήποτε επακόλουθο δυστύχημα, ανεξάρτητο από τα αίτια του. Στην υπόθεση Λουκά ν. Κούρτη, Πολ.Έφ. 8049/Ημερ. 5.8.93, υπήρχε σύγκρουση τριών αυτοκινήτων οδηγούμενων προς την ίδια κατεύθυνση το ένα πίσω από το άλλο. Κρίθηκε στη βάση των γεγονότων της υπόθεσης ότι «οι συγκρούσεις είχαν λάβει χώρα συγχρόνως ή σε τέτοια χρονική αλληλουχία ώστε να συνιστούσαν αδιαχώριστο συμβάν». Το Δικαστήριο καταμέρισε ευθύνη τόσο στον ενάγοντα όσο και στους εναγόμενους αρ. 1 και 2 για την προκληθείσα ζημιά. Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν. Παπαμιλτιάδους κ.ά., Πολ.Έφεση αρ.12017/Ημερ. 14.6.2007, η εφεσίβλητη αρ.1 με επιβάτες τις τρεις ενάγουσες, οδηγούσε το αυτοκίνητο WB 763 από Λεμεσό προς Λευκωσία. Την ίδια στιγμή και προς την ίδια κατεύθυνση οδηγούσε και ο μάρτυρας της εφεσίβλητης - εναγόμενης αρ.1 Δημήτρης Δημητρίου, αστυφύλακας 3551, το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΒΑΖ 702 με αναμμένα τα φώτα του οχήματος του και κρατώντας τη δεύτερη λωρίδα κυκλοφορίας. Οδηγούσε με ταχύτητα 40-50 χαω και σε κάποιο σημείο του δρόμου, που ήταν ανηφορικός, είδε μπροστά του το όχημα με αριθμό AAD43 να κινείται ζικ ζακ και να σταματά απότομα μπροστά του. Στην προσπάθειά του να μη κτυπήσει στο AAD 43 ο οδηγός του ΒΑΖ 702 κινήθηκε στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και σταμάτησε δίπλα από το AAD
  2. Στη συνέχεια ήρθε και κτύπησε το όχημά του, στο πίσω μέρος του, το αυτοκίνητο VX513 του οποίου οδηγός ήταν ο τριτοδιάδικος (μάρτυρας του εναγόμενου αρ.2 - εφεσείοντα). Ο τριτοδιάδικος αντιλήφθηκε τα φώτα του οχήματος ΒΑΖ 702 που ήταν μπροστά του αλλά επειδή ήταν σε κοντινή απόσταση δεν κατάφερε να σταματήσει και κτύπησε στο πίσω μέρος του ΒΑΖ
  3. Στη συνέχεια ο τριτοδιάδικος αισθάνθηκε δυνατό κτύπημα στο πίσω μέρος του δικού του αυτοκινήτου. Ήταν από το αυτοκίνητο WB 763 που οδηγούσε η εφεσίβλητη - εναγόμενη αρ. 1 (με επιβάτες τις ενάγουσες) το οποίο ήταν στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας και με αναμμένα τα φώτα του. Ενόψει της πυκνής ομίχλης ήταν αναμμένα και τα μεγάλα φώτα καθώς και τα φώτα κινδύνου και κινείτο με ταχύτητα στα 20 χαω περίπου. Το προπορευόμενο όχημα VX513 του τριτοδιαδίκου δεν είχε αναμμένα φώτα. Όταν το είδε η εφεσίβλητη - εναγόμενη αρ.1 ότι σταμάτησε έκανε χρήση των φρένων του οχήματός της, αλλά αυτό ακούμπησε σε προπορευόμενο όχημα. Στη συνέχεια η εναγόμενη αρ.1 αισθάνθηκε το δυνατό κτύπημα στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου της με αποτέλεσμα να κτυπήσει τώρα δυνατά στο προπορευόμενο όχημα του τριτοδιαδίκου. Το κτύπημα αυτό στο πίσω μέρους του οχήματος της εναγόμενης αρ. 1 προήλθε από το αυτοκίνητο CBA525 που οδηγούσε ο εφεσείων - εναγόμενος αρ.
  4. Στο θέμα καταμερισμού της ευθύνης κρίθηκε ότι ο εναγόμενος αρ.2 - εφεσείων έφερε αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα και αναφέρθηκε ότι αν δεν μεσολαβούσε η βίαιη σύγκρουση του οχήματος του στο προπορευόμενο οι αγωγές των εναγουσών δεν θα ήταν ενώπιον του Δικαστηρίου. Στην υπόθεση Σιαλαμπή ν. Παναγή
(2008)1Α Α.Α.Δ. 75 αποδόθηκε αποκλειστική ευθύνη για πρόκληση τροχαίου ατυχήματος σε οδηγό οχήματος το οποίο ήταν ακινητοποιημένο χωρίς φώτα σε σκοτεινό αυτοκινητόδρομο επί της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας, μετά από πρόσκρουση του στο κιγκλίδωμα του δρόμου. Η εν λόγω υπόθεση κρίθηκε υπό το φακό της νομολογίας βάσει της οποίας η παραμονή οχήματος χωρίς φώτα κατά τη διάρκεια της νύχτας σε σκοτεινό δρόμο, αποτελεί εκ πρώτης όψεως μαρτυρία για αμέλεια. Αυτό είναι απόρροια του καθήκοντος κάθε οδηγού προς άλλους χρήστες του δρόμου, να καθιστούν τα οχήματα τους ορατά κατά τη διάρκεια της νύχτας, με τη χρήση φώτων ή άλλων μέσων. (Βλ. Henley v. Cameron [1949] 118 LJR 989 (CA) και Pavlou v. Lazarou
(1982)1 C.L.R. 850). Δεν αποκλείεται όμως να διασπασθεί η αλυσίδα και να διαχωρισθεί η αμέλεια του οδηγού που προκάλεσε την απόφραξη από την αμέλεια των επερχόμενων οδηγών. Τούτο συμβαίνει εκεί όπου παρέχεται «καλή ορατότητα και ευκαιρία» να δει και να εκτιμήσει ένα κατά τα άλλα μη ευλόγως προβλεπτό εμπόδιο στο δρόμο. Τούτο υπεδείχθη ανωτέρω αναφερθείσα υπόθεση Σιαλαμπή ν. Παναγή, με παραπομπή στην αγγλική υπόθεση Rousev. Squires
(1973)2 All E.R. 903. Σχετικό το ακόλουθο απόσπασμα: «Όμως, όπως υποδείχθηκε στην αγγλική υπόθεση Rousev. Squires
(1973)2 All E.R. 903, όπου διαπιστώνεται ότι υπάρχει καλή ορατότητα και ευκαιρία για τον επερχόμενο οδηγό να δει και να εκτιμήσει το εμπόδιο που ορθώνεται μπροστά του και να πάρει μέτρα για αποφυγή της σύγκρουσης, τότε η παρεμπόδιση ενδεχομένως να μη συνιστά κίνδυνο. Σ΄ αυτή την περίπτωση, δημιουργείται κενό στην αλυσίδα της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της αρχικής αμέλειας που προκάλεσε την παρεμπόδιση στο δρόμο και της μεταγενέστερης που προκάλεσε το δυστύχημα και τις συνέπειές του.» Στην Rousev. Squires
(1973)2 All E.R. 903, λέχθηκε, όμως, ότι, ενόσω ο κίνδυνος απόφραξης της οδού παραμένει επί της οδού, είναι πολύ δύσκολο να χαραχθεί η διαχωριστική γραμμή μεταξύ της αμέλειας του οδηγού του οχήματος που προκάλεσε την απόφραξη και συνεπακόλουθα την πρώτη σύγκρουση στο δρόμο και της αμέλειας ενός άλλου επερχόμενου οδηγού που συγκρούεται με άλλο επακόλουθο όχημα. Παραθέτω απόσπασμα από το κείμενο απόφασης του Mr Justice McKenna꞉ «A passage was read to us from Lord Birkenhead's speech in The Volute. He said that where a clear line can be drawn between the prior and the subsequent negligence the subsequent negligence will be the sole cause of the accident. There are few reported cases in which this line has been drawn. I do not think it can be drawn in any case where the danger created by the prιοr negligence is still continuing. It is otherwise, of course, if that danger has been eliminated.». Στην ίδια υπόθεση εξετάσθηκε το ερώτημα κατά πόσον εξέλειπε ο κίνδυνος απόφραξης επί της οδού για το λόγο ότι κάποιος από τους επερχόμενους οδηγούς άναψε επιμελώς τα φώτα του οχήματός του, για να προειδοποιήσει τα οχήματα που τον ακολουθούσαν για τον συνεχιζόμενο κίνδυνο απόφραξης. Όπως το έθεσε ο Mr Justice McKenna, μια τέτοια ενέργεια μειώνει τον κίνδυνο αλλά δεν απαλλάττει πλήρως της ευθύνης τον οδηγό που προκάλεσε την απόφραξη꞉ «[.] It was argued for Allen that while his lorry was illuminated by Franklin's headlights it had ceased to be dangerous for motorists keeping a proper lookout and driving at a reasonable speed. This may be so, but it is not enough to exonerate Allen completely. An obstacle may still be dangerous even though the danger has been reduced by lighting so that it no longer imperils those who use reasonable care for their own safety: see the judgment of Mr. Justice du Parcq in Walker -v-Bletchley Flettons Ltd. (1937 1 A.E.R. p.170, at p.175) and the speech of Lord Uthwatt in London Passenger Transport -v- Upson (1949 A.C. p.155 at p.175). [...]» Σε τέτοιες περιπτώσεις, λοιπόν, όπου δεν μπορεί να χαραχθεί τέτοια γραμμή ώστε να σπάσει την αλυσίδα της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της πρώτης σύγκρουσης και άλλων κατά σειρά που επακολούθησαν, τότε είναι δυνατόν να καταμερισθεί συντρέχουσα αμέλεια στον οδηγό που προκάλεσε αρχικά την απόφραξη. Οι μόνοι οδηγοί έναντι των οποίων δεν υπέχει καμία ευθύνη ο εν λόγω οδηγός είναι εκείνοι που ηθελημένα ή απερίσκεπτα θέτουν τον εαυτό τους προ του κινδύνου της σύγκρουσης. Σχετικό το εξής απόσπασμα από τη χωριστή απόφαση του Lord Justice Cairns: «[.] After consideration of these various cases, the conclusion I have reached is that Harvey -v- The Road Haulage Executive and Barber -v- British Road Services are authorities binding on us to this effect. If a driver so negligently manages his vehicle as to cause it to obstruct the highway and constitute a danger to other road users, including those who are driving too fast or not keeping a proper lookout, but not those who deliberately or recklessly drive into the obstruction, then the first driver's negligence may be held to have contributed to the causation of an accident of which the immediate cause was the negligent driving of the vehicle which, because of the presence of the obstruction, collides with it or with some other vehicle or some other person. Accordingly, I would hold in this case that Mr. Allen's negligence did contribute to the death of Mr. Rouse.». ΠΡΟΣΦΕΡΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ως προκύπτει από την σχετική νομολογία η εξέταση της αμέλειας των εμπλεκομένων οδηγών αποτελεί ζήτημα πραγματικό υπό την έννοια ότι η εφαρμογή των αρχών της νομολογίας θα τύχει επί των πραγματικών γεγονότων κάθε υπόθεσης. Στην προκειμένη περίπτωση αναφορικά με την πρόκληση του δυστυχήματος τέθηκαν ενώπιον μου δυο διαφορετικές εκδοχές από πλευράς διαδίκων. Οι διάδικοι ως προκύπτει αποτελούν τους οδηγούς των 2 κατά σειρά τελευταίων οχημάτων. Ο μεν ενάγων προώθησε την εκδοχή ότι όντας σε θέση αναμονής και σταματημένος όπισθεν άλλων 2 προπορευόμενων του οχημάτων δέχθηκε κτύπημα από το όχημα του εναγόμενου με αποτέλεσμα το δικό του όχημα να κινηθεί και να κτυπήσει το μπροστινό του όχημα το οποίο με την σειρά του προσέκρουσε στο πρώτο κατά σειρά. Από την άλλη ο εναγόμενος παρουσίασε την δική του εκδοχή σύμφωνα με την οποία ο ενάγων οδηγώντας το όχημα του και ενεργώντας αμελώς προσέκρουσε επί του προπορευόμενου του οχήματος (2ο κατά σειρά) αποφράσσοντας το δρόμο του με αποτέλεσμα να μην προλάβει να ενεργήσει και να συγκρουστεί με αυτόν. Η πιο πάνω διάσταση από άποψη γεγονότων αποτελεί καίριο προς εξέταση ζήτημα. Θα πρέπει πρώτιστα το Δικαστήριο να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων, αναφορικά με τον τρόπο που επεσυνέβη το τροχαίο δυστύχημα και ακολούθως να εξετάσει με βάση τις νομολογιακά καθιερωμένες αρχές το ζήτημα της ευθύνης. Για να καταστεί τούτο δυνατό θα πρέπει να προχωρήσει σε αξιολόγηση της δοθείσας μαρτυρίας. Επιπλέον αξιολόγηση πρέπει να τύχει και η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων γιατρών με σκοπό να εξεταστεί το έτερο σκέλος της απόφασης που αφορά το ζήτημα των σωματικών βλαβών και συνεπώς των ειδικών και γενικών αποζημιώσεων που ο ενάγων αξιώνει. Η μαρτυρία που προσφέρθηκε ήταν από κάθε άποψη μακροσκελής. Τα όσα όλοι οι μάρτυρες έθεσαν ενώπιον μου είναι καταγεγραμμένα στα πρακτικά που τηρούντο και έχουν δεόντως εξετασθεί και μελετηθεί από το Δικαστήριο. Συνεπώς δεν υπάρχει λόγος επανάληψης αυτούσιας της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρας αλλά θα γίνει μια όσο κατά το δυνατό πιο συνοπτική παράθεση της ουσίας της μαρτυρίας εκάστου. Είχα την ευκαιρία και παρακολούθησα με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία τους. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο που οι εν λόγω μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους από το εδώλιο του μάρτυρα. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου το περιεχόμενο τόσο της προφορικής τους μαρτυρίας όσο και της έγγραφης μαρτυρίας που κατατέθηκε στο Δικαστήριο και έχω υπόψη μου και τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλ. Χρίστου v. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κα.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 454 στην οποία αναφέρεται ότι η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρος δεν είναι επιλήψιμη αρκεί αυτό να δικαιολογείται και να επεξηγείται (βλ. επίσης Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη
(1998)1 Α.Α.Δ. 1215). Η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10.6.13, Re N-BCM
(2002)EWCA Civ. 1052, C & A Pelekanos Associates Limited ν Πελεκάνου
(1999)1(B) ΑΑΔ 1273). Η συμπεριφορά μάρτυρα κατά την αντεξέταση δεν φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι έχει κατά την κυρίως εξέταση και επανεξέταση (Attorney-General for the Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia ν Steinhoff
(2005)UKPC 31). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου
(2010)1(B) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεων της και συναρτώνται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, ημ. 4.5.12). Αυτή η προσέγγιση επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία (Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα
(1992)1(B) ΑΑΔ 1056). Τέλος, σημειώνω ότι αποτελεί βασικό κανόνα ότι μια υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται στα αυστηρά πλαίσια των δικογράφων (Cheeseline Ltd v Ανθούλης Θωμά & Υιοί Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A319, Πολιτική Έφεση 45/2009, ημερομηνίας 14.5.2014 και Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος και Σία Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 718). Η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται υπό το πρίσμα και της συνοχής της εν σχέση προς τη δικογραφηθείσα εκδοχή της κάθε πλευράς (βλ. Γιώργου Παπαγεωργίου ν Λούης Κλάππας (Investments Services Ltd)
(1991)1 Α.Α.Δ 24). Όπως λέχθηκε στη Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676: «Δεν διαπιστώνεται όμως καμία ουσιώδης παρέκκλιση μεταξύ δικογραφίας και μαρτυρίας, που είναι βέβαια επιτρεπτό από το Δικαστήριο να εντοπίζεται ως στοιχείο για την τυχόν αξιοπιστία του διαδίκου (δέστε Σοφοκλέους ν. Τσεσμέλογλου
(2006)1 Α.Α.Δ. 1153, 1158-59)». Ο ΜΕ1, Αστυφύλακας 2009, Αντώνης Αντωνίου, υπηρετεί στον κλάδο διερεύνησης δυστυχημάτων στην Τροχαία Λεμεσού. Αναφέρθηκε στα καθήκοντα και στην εκπαίδευση του στην διερεύνηση δυστυχημάτων. Με αναφορά στο επίδικο δυστύχημα ανάφερε ότι στις 07/04/2008 διερεύνησε τροχαίο δυστύχημα που έγινε στον παρακαμπτήριο δρόμο Λεμεσού από τον κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας προς τον κυκλικό κόμβο Λινόπετρας με ενεχόμενα 4 οχήματα. Ετοίμασε σχέδιο της σκηνής το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
  1. Επεξήγησε το ευρετήριο όπου σημειώνονται με γράμματα Α, Β, Γ και Δ οι πορείες των οχημάτων με δυτική κατεύθυνση και με τα γράμματα Α1, Β1, Γ1 και Δ.1 οι τελικές θέσεις των οχημάτων αυτών ως εντοπίστηκαν κατά την άφιξη του στην σκηνή. Επεξηγώντας το σημείο Χ αναφέρει ότι είναι το σημείο σύγκρουσης των οχημάτων ΚΒΗ 397 και του ΚΡΕ825 (δηλαδή το κτύπημα μεταξύ των οχημάτων ως Δ και Γ αναφέρονται). Το Χ1 είναι το σημείο σύγκρουσης των ΚΡΕ825 και XC262 ως τα αναφερόμενα δηλαδή Γ και Β και το Χ2 είναι το σημείο σύγκρουσης των οχημάτων ΗΝΤ842 και XC262 δηλαδή των αναφερομένων ως Β και Α. Ο δρόμος αυτός είναι διπλής κατεύθυνσης με δύο λωρίδες και στο συγκεκριμένο σημείο εκτελούνταν έργα και υπήρχαν τοποθετημένοι στη μέση των δύο λωρίδων κώνοι οι οποίοι παραχωρούσαν την κυκλοφορία στα οχήματα μόνο στην αριστερή νότια λωρίδα του παρακαμπτήριου αφού στην βόρεια γίνονταν τα έργα. Σε σχέση με το εμπρόσθιο μέρος του οχήματος Γ1 οχήματος το Χ1 βρίσκεται σε απόσταση 50 εκατοστών δηλαδή το όχημα μετακινήθηκε μπροστά - εμπρός. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι εφόσον υπάρχει τοποθετημένο το σημείο Χ1, το σημείο της μεταξύ τους σύγκρουσης, και η επαφή τους αφορούσε το μπροστινό μέρος του Γ1 και το πισινό του Β1 υπήρχε μετατόπιση 50 εκατοστών του μπροστινού μέρους του οχήματος Γ1 αμέσως μετά την σύγκρουση με φυσικό επακόλουθο να υπήρχε και του Β1 μετατόπιση κατά 50 εκατοστά. Αναφορικά με το σημείο Χ και την σύγκρουση του μπροστινού μέρους του Δ.1 με το πισινό του Γ1 σύμφωνα με τις μετρήσεις του φαίνεται να υπάρχει μετατόπιση 70 εκατοστών. Την διαφορά της μετατόπισης την απέδωσε σε πολλούς παράγοντες και όχι απαραίτητα σε μεγαλύτερη ταχύτητα αλλά ανάφερε ότι εξαρτάται από την ορμή κατά την σύγκρουση. Η ορμή επεξήγησε είναι το αποτέλεσμα του βάρους επί της ταχύτητας του αντικειμένου δίδοντας παράδειγμα εάν δύο οχήματα κινούνται με την ίδια ταχύτητα των 50 χιλιομέτρων αλλά το ένα είναι βαρύτερο από το άλλο είναι φυσικό επακόλουθο η ορμή του βαρύτερου να είναι πιο δυνατή από του άλλου παρόλο που κινούνται στην ίδια ταχύτητα. Επίσης η διαφορά εξαρτάται και από το κατά πόσο ένας οδηγός έκανε χρήση κατά την στιγμή που δέχθηκε το κτύπημα των φρένων του. Με αναφορά στα σημεία Χ και Χ1 και κατά πόσο η διαφορά στην μετατόπιση των 20 εκατοστών δεν υποδηλοί σύμφωνα με τον ΜΕ1 ότι ήταν ισχυρότερη η σύγκρουση. Αναφορικά με τις ζημιές των ενεχόμενων οχημάτων δεν μπορεί να θυμηθεί με ακρίβεια. Αυτό που μπορεί να πει και θυμάται είναι ότι οι ζημιές των 2 πρώτων οχημάτων ήτοι του Α1 και Β1 ήταν ελαφριές. Τα σημεία σύγκρουσης τα σημείωσε κατόπιν υπολειμμάτων στην άσφαλτο από τα ενεχόμενα οχήματα και από υπολείμματα χώματος. Εάν υπήρχε οιοσδήποτε άλλος ισχυρισμός ανάφερε ο ΜΕ1 από τους ενεχόμενους οδηγούς θα τον εξέταζε και θα τον κατέγραφε. Ο ΜΕ1 ερωτήθηκε κατά πόσο εάν υπήρχαν στο σημείο Χ2 δύο συγκρούσεις εάν η τελική θέση θα ήταν η ίδια. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι εάν θεωρητικά λάβουμε υπόψη ότι τα οχήματα ως φαίνονται στο σχέδιο Α1 και Β1 είναι ενωμένα μεταξύ τους μετά από μια σύγκρουση δεν θα μπορούσαν να δεχτούν άλλη σύγκρουση από άλλο ενεχόμενο όχημα και να εξακολουθούν όση ,μετατόπιση και να είχαν να είναι μεταξύ τους κολλημένα. Αυτό το επεξηγεί διότι είναι δύο διαφορετικά αντικείμενα με τέσσερις τροχούς έκαστο επί της ασφάλτου με διαφορετική γωνία έκαστο άρα δεν μπορούν να μετατοπιστούν και να μείνουν κολλημένα. Με αναφορά στους διάφορους ισχυρισμούς των ενεχόμενων οδηγών και στο ερώτημα κατά πόσο τα τρία πρώτα οχήματα πριν την σύγκρουση ήταν σταματημένα ο ΜΕ1 ανάφερε ότι αποτελεί τακτική να λαμβάνονται οι ισχυρισμοί των ενεχόμενων οδηγών αλλά δεν θυμάται στην προκειμένη εάν αυτό έγινε στην σκηνή. Σε σχέση με την κατάσταση των οχημάτων πριν την σύγκρουση δεν μπορεί να γνωρίζει ο ίδιος και δεν θυμάται τους ισχυρισμούς των οδηγών περί αυτού του σημείου. Ως τεκμήριο 2 κατέθεσε μέρος της αστυνομικής έκθεσης που ετοιμάστηκε και στην οποία φαίνονται κάποιοι ισχυρισμοί. Με βάση το σχεδιάγραμμα δεν φαίνονται ίχνη τροχοπέδησης. Ο δρόμος που έγινε το δυστύχημα ήταν άσφαλτος και δεν θυμάται τον καιρό αλλά παρέπεμψε στην αστυνομική έκθεση. Σύμφωνα με την πορεία των ενεχόμενων οχημάτων στα αριστερά αυτής υπάρχει λωρίδα ασφαλείας η οποία υπάρχει στους αυτοκινητόδρομους, ασφάλτινο παγκέτο συνήθως 2.80 με 3.00 εώς 3.20 μέτρα πλάτος το οποίο χρησιμοποιείται σε περίπτωση που κάποιο όχημα πρέπει να βγει εκτός πορείας. Δεν μπορεί να θυμηθεί εάν ενόψει των έργων υπήρχε προειδοποιητική πινακίδα ή άλλη σήμανση που να ενημερώνει ότι οι 2 λωρίδες κυκλοφορίας γίνονταν μια. Η τοποθέτηση των κώνων επί του σχεδίου του δεν έγιναν με μέτρηση καθότι αυτοί δεν αφορούσαν άμεση μαρτυρία για το δυστύχημα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 ανάφερε ότι χειρίστηκε και εξέτασε χιλιάδες ατυχήματα. Το πρόχειρο σχεδιάγραμμα δεν το είχε στην κατοχή του καθότι αυτά καταστρέφονται μετά πάροδο 5 ετών από το αρχείο. Το πρόχειρο σχεδιάγραμμα το υπέγραψαν και οι 4 ενεχόμενοι οδηγοί και αυτό το αναφέρει καθότι εάν κάποιος οδηγός διαφωνούσε θα σημειωνόταν επί του σχεδίου. Απάντησε βέβαια ότι δεν θυμάται κάθε οδηγό να θέτει την υπογραφή του επ' αυτού αλλά δεν υπήρχε περίπτωση να μην καταγραφεί ο ισχυρισμός έκαστου οδηγού όταν αυτόν τίθεται στον εξεταστή. Δεν θυμάται εάν στην σκηνή υπήρχαν ανεξάρτητοι μάρτυρες. Πέραν των αρχικών δηλώσεων δεν έλαβε καταθέσεις από τους ενεχόμενους οδηγούς. Ο ΜΕ1 ανάφερε ότι δεν θυμάται εάν κάποιος τραυματίστηκε αλλά δεν υπήρχαν σοβαροί τραυματισμοί, ούτε πόση ώρα ο ίδιος παρέμεινε στην σκηνή αλλά θυμάται ότι το δυστύχημα έγινε περί τις 09:15 το πρωί. Με αναφορά στο σχεδιάγραμμα του ανάφερε ότι έκαστο εκ των σημείων Χ, Χ1 και Χ2 υποδηλώνει μια σύγκρουση. Το Χ των οχημάτων Γ1 με Δ.1, το Χ1 των οχημάτων Β1 και Γ1 και το Χ2 των οχημάτων Α1 και Β
  2. Με αναφορά στο τεκμήριο 2 ο μάρτυρας αναφέρθηκε και ανάγνωσε την θέση του οδηγού του τελευταίου οχήματος δηλαδή του εναγόμενου και του οδηγού του πρώτου οχήματος ο οποίος σύμφωνα με τα όσα αναφέρει υπήρξαν τρείς διαδοχικές συγκρούσεις. Τις διαδοχικές συγκρούσεις δεν μπορεί ανάφερε να τις τοποθετήσει με χρονική σειρά επί του σχεδιαγράμματος αλλά η αναφορά Χ, Χ1 και Χ2 παραπέμπει σε 3 συγκρούσεις. Από την στιγμή όμως που η διερεύνηση του δυστυχήματος αυτού εντάσσεται στα μικροδυστυχήματα δεν ετοίμασε ο ίδιος δική του κατάθεση, σημείωσε τα τρία σημεία συγκρούσεως και ως προς την χρονικότητα λαμβάνονται υπόψη οι θέσεις των οδηγών. Ο ίδιος δεν έχει ενώπιον του αυτούς τους ισχυρισμούς και δεν μπορεί να γνωρίζει την χρονικότητα τούτων εφόσον δεν ήταν και αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος. Με την αναφορά στην λέξη «χρονικότητα» ο μάρτυρας σημείωσε ότι εννοεί με ποια σειρά κτύπησε ποιο όχημα ποιο. Ο μάρτυρας ερωτήθηκε κατά πόσο συνήθως ο πρώτος οδηγός είναι αυτός που παρουσιάζει την εκδοχή καθότι δεν έχει και κανένα συμφέρον και απάντησε ότι ως συνήθως έτσι είναι. Στο ερώτημα κατά πόσο στην προκειμένη περίπτωση υπήρχε διαφορετική εκδοχή από τον πρώτο και τελευταίο οδηγό ο μάρτυρας ανάφερε ότι υπήρξε διαφορετικός ισχυρισμός ως προς τη χρονολογική σειρά σύγκρουσης και όχι ως προς την σύγκρουση. Ο ίδιος ανάφερε ότι απάντησε στην κυρίως εξέταση σε θεωρητικά ερωτήματα και δεν γνωρίζει με σιγουριά τι είχε προηγηθεί και πόσες συγκρούσεις. Δεν μπορεί να πει με σιγουριά ότι μεταξύ των Α1 και Β1 υπήρξε μια σύγκρουση. Στην υποβολή ότι πριν το όχημα ΚΒΗ 397 (Δ.1) συγκρουστεί με το ΚΡΕ 825 προηγήθηκαν συγκρούσεις διαδοχικές μεταξύ των Α1, Β1 και Γ1 απάντησε ότι δεν μπορεί να το γνωρίζει. Επόμενος μάρτυρας προσήλθε ο ίδιος ο Ενάγων (ΜΕ2) ο οποίος για σκοπούς κυρίως εξέτασης του κατέθεσε γραπτή δήλωση συμφώνως του Νόμου Περί Αποδείξεως. Σύμφωνα με την κατάθεση του η οποία περιλαμβάνει και την πλειοψηφία των δικογραφημένων θέσεων και ως εκ τούτου δεν θα τις επαναλάβω αναφέρεται στο επίδικο δυστύχημα. Σύμφωνα με την εκδοχή του κατά την 07/04/2008 στον δρόμο από τον κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας προς τον κυκλικό κόμβο Αγίου Αθανασίου είχε ακινητοποιημένο το όχημα του ΚΡΕ 825 και βρισκόταν νόμιμα σε αναμονή πίσω από άλλα οχήματα λόγω οδικών έργων. Ο εναγόμενος οδηγούσε το όχημα του ΚΒΗ 397 και ακολουθούσε το όχημα του. Λόγω αμέλειας του εναγόμενου ο τελευταίος κτύπησε στο όχημα του προκαλώντας σε αυτό εκτεταμένες ζημιές ενώ το όχημα του ίδιου του ενάγοντα σπρώχθηκε ως αναφέρει και κτύπησε το πίσω μέρος του οχήματος XC 262 το οποίο με την σειρά του κτύπησε το πίσω μέρος του οχήματος ΗΝΤ
  3. Ο ίδιος υπέστη σωματικές βλάβες από το κτύπημα. Το όχημα που οδηγούσε ήταν ιδιοκτησίας του εργοδότη του ο οποίος και αποζημιώθηκε πλήρως για τις ζημιές που υπέστη. Ο ενάγων ως αναφέρει κινείτο στην λωρίδα του για αρκετή ώρα πριν σταματήσει πίσω από το όχημα XC 262 ενώ από αρκετή απόσταση πριν υπήρχαν κώνοι που περιόριζαν σταδιακά τις δυο κατευθύνσεις σε μία. Η απόσταση που τηρούσε από το μπροστινό του όχημα ήταν κανονική όταν ξαφνικά ο εναγόμενος κτύπησε βίαια στο πίσω μέρος του οχήματος του το οποίο με την σειρά του κτύπησε το μπροστινό του όχημα και ακολούθως το μπροστινό του το πρώτο στη σειρά. Σημειώνει ότι το πρώτο κτύπημα του εναγόμενου επί του δικού του οχήματος ήταν πιο βίαιο ενώ οι λοιπές συγκρούσεις που ακολούθησαν μικρότερης έντασης και για αυτό τον λόγο τα δυο πρώτα οχήματα δεν μετακινήθηκαν. Ο ίδιος λόγω της ξαφνικής σύγκρουσης δεν πρόλαβε στην αγωνία της στιγμής να αντιδράσει. Κατά τον χρόνο εκείνο ήταν υγιής, αθλητικός τύπος και εργαζόταν ως πωλητής με μηνιαίες απολαβές €1.192= πλέον 13ο μισθό και προμήθειες επί των πωλήσεων. Μετά το ατύχημα παρέμεινε εκτός εργασίας για 2 ½ μήνες και με την επιστροφή του λόγω προβλημάτων αδυνατεί να εκτελέσει τα καθήκοντα του. Μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκε στην κλινική St. Mary's John's Polyclinic. Στο ιατρικό διαγνωστικό κέντρο Άγιος Θέρισσος υποβλήθηκε σε μαγνητική τομογραφία καθώς και άλλες εξετάσεις διαγνωστικές σε άλλε κέντρα. Κατέθεσε δε ως τεκμήρια αποτελέσματα των εν λόγω εξετάσεων ενώ επανέλαβε τους τραυματισμούς και τις θεραπείες που ακολούθησε. Μέσα στα τεκμήρια που κατέθεσε περιλαμβάνονται αποδείξεις των εξόδων που υπέστη ενώ αναφέρθηκε και στους ισχυρισμούς του εναγόμενου περί διαδοχικών συγκρούσεων αναφέροντας ότι εάν αυτό συνέβαινε θα υπήρχαν δύο σημεία σύγκρουσης έμπροσθεν του οχήματος που οδηγούσε ήτοι το πρώτο που κατ' ισχυρισμό του εναγόμενου κτύπησε στο μπροστινό του και ένα που θα είχε ξανακτυπήσει πάλι μπροστά από το κτύπημα του εναγόμενου. Επίσης αναφέρει ότι εάν προηγείτο σύγκρουση δική του με το μπροστινό του όχημα και ακολουθούσε η σύγκρουση από τον εναγόμενο δεν θα μετακινείτο το όχημα του το οποίο θα ήταν εφαπτόμενο με το όχημα μπροστά του. Για όλους του λόγους που αναφέρει δικαιούται γενικές αποζημιώσεις λόγω των σοβαρών τραυματισμών του οι οποίοι του προκάλεσαν προβλήματα καθώς και ειδικές αποζημιώσεις για τα έξοδα θεραπείας που έχει υποστεί πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία του δυστυχήματος. Πέραν της γραπτής του δήλωσης ο ενάγων αναφέρθηκε ότι μετέβηκε και στον γιατρό της ασφαλιστικής εταιρείας του εναγόμενου για εξέταση αναφέροντας όμως ότι κατ' ουσία δεν υποβλήθηκε σε οιεσδήποτε εξετάσεις αλλά του ανάφερε ο ιατρός ότι δεν έχει τίποτα κάτι που τον εκνεύρισε. Απλά συνέχισε ο γιατρός αυτός είδε τις μαγνητικές τομογραφίες και μετά του είπε ότι μπορεί να αποχωρήσει. Για το δυστύχημα ο ενάγων ανάφερε ότι όταν επήλθε η σύγκρουση κατέβηκε από το αυτοκίνητο του όπως και ο εναγόμενος ο οποίος ευγενικά του απολογήθηκε και του είπε ότι δεν είχε καταλάβει ότι ήταν σταματημένα τα οχήματα και έτρεχε με 80 km/h. Για τα προβλήματα που έχει επανέλαβε τις δυσκαμψίες που του προκαλούν ζαλάδες και ιλίγγους ενώ από τα μέσα του 2013 αυτά έγιναν πιο έντονα. Κοιμάται με ορθοπεδικό μαξιλάρι ενώ λόγω της φύσης της εργασίας του που πρέπει να οδηγεί αρκετές ώρας κάθε μέρα σε όλο την Κύπρο τα προβλήματα επιδεινώνονται. Αναφέρθηκε και στην φύση της εργασίας του στα βάρη που πρέπει να σηκώνει και στα γενικότερα προβλήματα που οι τραυματισμοί του προκάλεσαν στην επαγγελματική και κοινωνική ζωή του. Το 2008 εξετάστηκε και από άλλο γιατρό τον νευροχειρούργο Δρ. Βιολάρη ενόψει των προβλημάτων που εντάθηκαν και ο οποίος διέγνωσε πάθηση ονομαζόμενη συριγγουδρομυελία. Αντεξεταζόμενος ο ενάγων αναφέρθηκε στην ημέρα του δυστυχήματος στην επίσκεψη της αστυνομίας στην σκηνή και στην ώρα του δυστυχήματος. Δεν θυμάται πόση ώρα διήρκησε η εξέταση της σκηνής από τον ΜΕ
  4. Τα ενεχόμενα στο δυστύχημα αυτοκίνητα ήταν 4 και δεν γνωρίζει κανένα από τους ενεχόμενους οδηγούς. Ο ίδιος ανάφερε την δική του εκδοχή στην αστυνομία στην σκηνή ενώ υπέγραψε και το σχεδιάγραμμα που ετοίμασε ο αστυνομικός. Απ' ότι θυμάται υπέγραψαν και άλλοι από τους οδηγούς το σχέδιο αυτό. Με τον εναγόμενο μίλησε στην σκηνή, τον θυμάται να του απολογείται και να τον ρωτά εάν είναι καλά και από ότι θυμάται του είχε αναφέρει ότι είχε και κάποια σχέση με το σωματείο της ΑΕΛ. Την αναφορά του οδηγού του πρώτου οχήματος ως φαίνεται στο τεκμήριο 2 δεν θυμάται να είχε αναφερθεί στην σκηνή. Ο ενάγων αφού του τέθηκαν οι θέσεις του εναγόμενου ως φαίνονται στο τεκμήριο 2, ως και του οδηγού του πρώτου κατά σειρά οχήματος ως τέθηκαν επίσης στο τεκμήριο 2, ανάφερε ότι δεν συμφωνεί με τις θέσεις αυτές. Επιπλέον ανάφερε στην υποβολή ότι ούτε η θέση του εναγόμενου ούτε του πρώτου οδηγού στην σειρά συμφωνούν με την δική του εκδοχή ενώ ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι δεν αντιλήφθηκε την σύγκρουση μεταξύ του δεύτερου οχήματος στην σειρά με το πρώτο απάντησε, «Μάλιστα, εφόσον ο εναγόμενος ήταν το τελευταίο αυτοκίνητο και ας πούμε μετά από εμένα και το μπροστινό μου αυτοκίνητο ήταν ο τρίτος στην σειρά. Αν θεωρήσουμε ότι δεν υπήρχε το πρώτο αυτοκίνητο, το δεύτερο, το τρίτο, το τέταρτο, ήταν ο τρίτος έτσι όπως ήμουν και εγώ ο τρίτος από το πρώτο και το δεύτερο έτσι; Λέει ότι δεν αντιλήφθηκε την σύγκρουση του δεύτερου με το πρώτο. Εγώ ήμουν το τρίτο αυτοκίνητο στη σειρά. Και ούτε εγώ μπορούσα να αντιληφθώ τη σύγκρουση του δεύτερου με το πρώτο. Κατευθυνόμασταν σε μια κατεύθυνση, εγώ ξέρω ότι κτύπησα το μπροστινό μου αυτοκίνητο αφού πρώτα με χτύπησε ο εναγόμενος, είχα συρθεί μαζί με το μπροστινό το αυτοκίνητο και το μπροστινό το αυτοκίνητο, το δεύτερο άγγιξε στο πρώτο. Είτε το άγγιζε είτε δεν το άγγιζε, είτε έμενε 5 εκατοστά πίσω και χτυπούσα εγώ σαν τρίτο αυτοκίνητο Εντιμοτάτη, δεν θα μπορούσα εγώ ως τι είπε ο εναγόμενος αν εγώ άγγιξα το δεύτερο αυτοκίνητο εφόσον ήταν ακριβώς πίσω μου. Είχε μάτια και πήγαιναν από πάνω από το αυτοκίνητο και είδε τι γινόταν μπροστά; Ήμασταν σε μια κατεύθυνση στην οποία κινούμασταν όλοι σε μια κατεύθυνση. Αν ήταν αριστερά ή δεξιά, πλαγίως δηλαδή και ήταν κοντά στα αυτοκίνητα..» Στην ερώτηση δε που ακολούθησε την πιο πάνω αναφοράς κατά πόσο η θέση του είναι ότι ούτε και ο ίδιος αντιλήφθηκε την σύγκρουση του πρώτου με το δεύτερο απάντησε ότι αντιλήφθηκε το κτύπημα του εναγόμενου το κατά πόσο μετακινήθηκε το δεύτερο όχημα και κτύπησε το πρώτο δεν ήταν σε θέση να το γνωρίζει. Δεν θυμάται να είχε δει πριν την σύγκρουση το όχημα του εναγόμενου να βρίσκεται πίσω του. Μάλιστα αναφέρει ότι ξαφνιάστηκε από το δυστύχημα ακριβώς γιατί δεν είχε δει πριν το όχημα του εναγόμενου. Με αναφορά στην παράγραφο 5 της γραπτής δήλωσης του που αναφέρεται σε αγωνία της στιγμής ο ενάγων επέμεινε ότι δεν είδε το όχημα του εναγόμενου ενώ ακολούθως αναφέρει ότι ως αγωνία της στιγμής εννοεί αφού τελείωσε το κτύπημα ή δεν μπορούσε τέλος πάντων να καταλάβει ότι το αυτοκίνητο που έρχεται από πίσω θα τον κτυπούσε. Ο ενάγων ανάφερε ότι τις μεγαλύτερες ζημιές το όχημα του τις είχε στο πίσω μέρος ενώ στην υποβολή ότι αυτές βρίσκονταν στο μπροστινό απάντησε το αυτοκίνητο δεν το είδε μετά που το δυστύχημα δεν γνωρίζει αν είχε μηχανικά προβλήματα αν κτυπήθηκε η μηχανή και χρειάστηκε να αντικατασταθεί με ανταλλακτικά. Δεν γνωρίζει επίσης εάν οι ζημιές μπροστά ήταν διπλάσιες από ότι αυτές στο πίσω μέρος. Το όχημα καλυπτόταν από πλήρη ασφάλεια και δεν ενδιαφέρθηκε τι έγινε με αυτό. Τρεις μήνες μετά που επέστρεψε στην εργασία του ήταν διορθωμένο. Η θέση του εναγόμενου περί διαδοχικών συγκρούσεων πρώτα δηλαδή ότι κτύπησε το όχημα Β1 στο πίσω μέρος του Α1 και εν συνεχεία το Γ1 στο πίσω μέρος του Β1 και τέλος το Δ.1 επί του πίσω μέρος του Γ1 υποβλήθηκε στον ενάγοντα και ο οποίος διαφώνησε. Διαφώνησε επίσης με την θέση ότι οδηγούσε με έλλειψη προσοχής και για αυτό τον λόγο συγκρούστηκε επί του δεύτερου οχήματος και ακολούθως του εναγόμενου με το δικό του. Αναφέρθηκε στα έργα που γίνονταν, στα βαρεού τύπου οχήματα και το νεύμα κάποιου εργάτη για να σταματήσουν. Ελάττωσε ταχύτητα και ακινητοποιήθηκε το όχημα. Δεν δέχθηκε επίσης την θέση ότι λόγω της προγενέστερης σύγκρουσης με το προπορευόμενο όχημα αιφνιδίασε τον εναγόμενο και του απόφραξε τον δρόμο χωρίς να του αφήσει περιθώριο αντίδρασης. Ο ενάγων ανάφερε ότι ενώ ήταν σε αναμονή σταματημένος πατούσε τα φρένα του πριν το όχημα του εναγόμενου συγκρουστεί με αυτόν. Ερωτήθηκε εάν γνωρίζει ότι σε τέτοια περίπτωση σύγκρουσης ενώ τα φρένα είναι πατημένα αφήνονται επί του δρόμου ίχνη τροχοπέδησης και απάντησε θετικά. Ερωτώμενος εάν στην σκηνή υπήρχαν ίχνη τροχοπέδησης απάντησε ότι το αυτοκίνητο δεν ήταν σε κλήση, σε ανηφόρα για να πατά τα φρένα δυνατά, ήταν ίσιος ο δρόμος και μπορεί να ήταν χαλαρά πατημένα με την σύγκρουση δε μπορεί το πόδι του να έφυγε από το φρένο. Εάν υπήρχαν ίχνη δεν πρόσεξε. Ο ενάγων αναφέρθηκε και στην εμπειρία του ως οδηγός από τα 17,5 του χρόνια. Αρνήθηκε επίσης ότι οι οιεσδήποτε σωματικές βλάβες υπέστη αυτές οφείλονται στην σύγκρουση με το προπορευόμενο όχημα του. Μεγάλο κεφάλαιο της αντεξέτασης του ενάγοντα αποτέλεσε και το ζήτημα των σωματικών βλαβών που υπέστη σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του. Ανάφερε ο ενάγων ότι διατηρεί μέχρι και σήμερα την ίδια εργασία με τον επίδικο χρόνο, με σταθερό μισθό πλέον τις προμήθειες οι οποίες έχουν μειωθεί καθότι λόγω της απουσίας του έχει χάσει πελάτες. Παρέμεινε με άδεια ασθενείας από τις 07/04/2008 μέχρι και τις 30/06/2008 ενώ έλαβε και άδεια ασθενείας και το
  5. Αρνήθηκε την υποβολή ότι μετά την αποθεραπεία του που διήρκησε σύμφωνα με την εκδοχή του εναγόμενου περί τους 3 μήνες ουδέποτε χρειάστηκε να λάβει άδεια ασθενείας. Μετά το δυστύχημα τον παρέλαβε από την σκηνή ένας συνάδελφος του, τον μετέφερε σε μια καφετέρια όπου κάθισε και τον ανάμενε να ολοκληρώσει τις δουλειές του και τον μετέφερε πίσω στην Λευκωσία στην εταιρεία που εργαζόταν περί τις 2 - 3 το απόγευμα. Τότε του προτάθηκε από τον εργοδότη του να τον μεταφέρουν στο νοσοκομείο αλλά ζήτησε να πάει να ξεκουραστεί. Στο ερώτημα εάν οι τραυματισμοί που υπέστη είναι αυτοί που αναφέρει στην παράγραφο 10 της δήλωσης του απάντησε καταφατικά. Επέμεινε δε ότι παρά το ότι δεν κτύπησε στο κεφάλι είχε εγκεφαλική διάσειση. Τον Δρ. Χατζηχάννα τον επισκέφθηκε την επόμενη ημέρα του δυστυχήματος καθότι την επόμενη ημέρα ένιωθε βαρύ το κεφάλι του ενώ είχε και πρόβλημα στην κατάποση. Του ζητήθηκε να υποβληθεί σε μαγνητική τομογραφία και μετά από αυτήν ο γιατρός εντόπισε το σημείο ριζοπάθειας στον νωτιαίο μυελό. Έλαβε φαρμακευτική αγωγή και χρήση κολάρου για 3 μήνες. Αναφέρω βεβαίως στο σημείο αυτό ότι ο ενάγων αντεξετάστηκε επί των ευρημάτων των ιατρών ως ο ίδιος τα αντιλήφθηκε. Το Δικαστήριο βεβαίως θα βασισθεί επί της μαρτυρίας των ιατρών όσον αφορά τις ιατρικές έννοιες και αναφορές. Η αναφορά στην μαρτυρία του ενάγοντα στα ζητήματα αυτά αφορά την αξιοπιστία του γενικότερα και την εικόνα που ο ίδιος άφησε ως μάρτυρας. Ο ενάγων ανάφερε ότι επισκέφθηκε τον Δρ. Χατζηχάννα κατά την διάρκεια των ετών 2008 - 2012 περί τις 8 - 9 φορές και πιο αραιά κατά τα έτη 2012 -
  6. Στον ιατρό επιλογής του εναγόμενου Δρ. Ηλία Γεωργίου πήγε μια φορά και δεν θυμάται να είχε πάει 2 φορές ως η υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης. Υποβλήθηκε και σε φυσιοθεραπείες στην κλινική του Δρ. Χατζηχάννα. Με αναφορά ότι στο τεκμήριο 12 αναφέρονται 5 επισκέψεις στον Δρ. Χατζηχάννα και αυτές ήταν μέχρι και κάποιους μήνες μετά το δυστύχημα ο ενάγων επέμεινε ότι τον επισκέφθηκε ξανά. Για να απαλύνει τους πόνους και ενοχλήσεις που αισθάνεται κάνει ασκήσεις που του υποδείχθηκαν ενώ προσπαθεί να αποφεύγει τα φάρμακα. Ο ενάγων αντεξετάστηκε και επί των ειδικών απωλειών του σε χρήματα από αγορές φαρμάκων και κολάρου αναφέροντας ότι δεν κράτησε αποδείξεις. Από την μαγνητική τομογραφία του 2008 μέχρι και αυτής του 2012 η διαφορά έγκειται στην ύπαρξη συριγγουδρομυελίας αλλά και η αφυδάτωση των δίσκων. Η κατάσταση του σήμερα είναι σταθερή. Στην υποβολή ότι ο μόνος τραυματισμός που υπέστη ήταν ο ελαφρύς τραυματισμός των μαλακών μορίων του αυχένα χωρίς νευρολογικά κατάλοιπα και ο οποίος δεν γνωρίζει εάν προκλήθηκε από την σύγκρουση του ίδιου του ενάγοντα με το μπροστινό του όχημα ή από την σύγκρουση του εναγόμενου με αυτόν ο ενάγων απάντησε ότι δεν προηγήθηκε σύγκρουση με το μπροστινό του όχημα ενώ αυτός υποφέρει από ριζοπάθεια. Αρνήθηκε δε ότι αποθεραπεύθηκε πλήρως με συντηρητική θεραπεία μετά πάροδο 2 - 3 εβδομάδων. Επιπλέον ο ενάγων αρνήθηκε την θέση ότι τα ευρήματα στις μαγνητικές τομογραφίες πέραν του ελαφριού τραυματισμού των μαλακών μορίων αποτελούν εκφυλιστικά ευρήματα χρονιότητας και δεν έχουν σχέση με το δυστύχημα. Ως ΜΕ3 προσήλθε ο Δρ. Χατζηχάννας Μάριος, χειρούργος ορθοπεδικός και τραυματολόγος. Τον ενάγοντα τον γνωρίζει ως ασθενή του. Τον εξέτασε πρώτη φορά στις 08/04/2008 μετά από τροχαίο δυστύχημα. Κατά την κλινική εξέταση παρουσίαζε υποκειμενικά ενοχλήματα ως αυτά αναφέρονται στην έκθεση του. Του συνέστησε λόγω του έντονου άλγους ακτινογραφίες και μαγνητική τομογραφία (αναφερόμενη από εδώ και στο εξής ως MRI). Αναγνώρισε στο τεκμήριο 4 το MRI που έγινε με παραπομπή δική του. Με βάση τα ευρήματα του τεκμ. 4 συνέστησε την ενδεδειγμένη θεραπεία και ακινητοποίηση του αυχένα. Ως την έκθεση που ετοίμασε αναγνώρισε το τεκμήριο 6 του οποίου το περιεχόμενο υιοθέτησε. Επεξήγησε ότι ως υποκειμενικά ευρήματα εννοεί αυτά που του ανάφερε ο ενάγων και ως αντικειμενικά αυτά που παράγονταν από την απότομη έγερση της κεφαλής, το έντονο άλγος, τους μυϊκούς σπασμούς, τις ακτινογραφίες και το MRI. Τα ονομάζει αντικειμενικά γιατί είναι η συμπτωματολογία μαζί με την κλινική εικόνα συνεκτιμημένα. Επεξήγησε την κλινική εξέταση και πως από αυτήν αντιλαμβάνεται εάν όντως ο ασθενής ζαλίζεται ή αισθάνεται πόνο. Επίσης με την κλινική εξέταση διαπιστώνει την έντονη και επώδυνη δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας, έντονος μυϊκός σπασμός, τις δε αιμωδίες δεξιού άνω άκρου τις κατατάσσει στα υποκειμενικά συμπτώματα το οποίο αποδέχθηκε και το οποίο εμφανίζεται σε κακώσεις «δίκην μαστιγίου» τις αναφερόμενες και ως «whiplash injury». Ο εκθειασμός που παρουσιάζεται στο MRI είναι εύρημα αξιόπιστο κατά 100% ενώ ο ίδιος ως ο θεράπων ιατρός την μετατραυματική κήλη των δίσκων C4 - C5 και C6 με βεβαιότητα την κατατάσσει ως απότοκο του δυστυχήματος. Παρέπεμψε σε σύγγραμμα ιατρικό σύμφωνα με το οποίο το κτύπημα δίκην μαστιγίου ήτοι ο τρόπος με τον οποίο τραυματίζεται ο αυχένας κατά κύριο λόγο οφείλεται σε δυστυχήματα όπου μετά από βίαιη σύγκρουση στο πίσω μέρος το κεφάλι και ο αυχένας υπερκάμπτονται προς τα πίσω και εν συνεχεία το όχημα συγκρούεται είτε σε τοίχο είτε σε όχημα μπροστά και το κεφάλι με τον αυχένα θα υποστούν βίαιη κάμψη προς τα εμπρός. Το ίδιο μπορεί να συμβεί ακόμα και εάν το όχημα είναι σταματημένο αλλά συνήθως αλλάζει ο μηχανισμός. Ο ενάγων αρχικά παρουσίασε συμπτώματα αυτού του τύπου κτυπήματος όπως αιμωδίες, μουδιάσματα που αντανακλούσαν στον βραχίονα. Στο ερώτημα κατά πόσο η μετατραυματική κήλη προϋπήρχε ο ΜΕ3 ανάφερε ότι μια χρόνια δισκοπάθεια με την πάροδο του χρόνου είτε θα εξαφανιστεί είτε θα παρουσιάσει τα χρόνια ευρήματα τα οποία περιγράφουν τα MRI όπως ασβεστοποίηση όλων των μαλακών μορίων που θα υποστούν τραυματισμό όπως ο πρόσθιος και οπίσθιος επιμήκης σύνδεσμος ή κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου και τις συμφύσεις από κάκωση μαλακών ορίων. Στην προκειμένη περίπτωση ανάφερε το MRI δεν έδειξε αυτά άρα αποκλείεται να ήταν μια προϋπάρχουσα κατάσταση. Εκτός από την θεραπεία με ακινητοποίηση συνέστησε και φυσιοθεραπείες σε φυσιοθεραπευτή που βρίσκεται στην κλινική του και στον οποίο έδωσε προφορικές οδηγίες. Ο ΜΕ3 αναφέρθηκε και στην θέση ότι για την ύπαρξη εγκεφαλικής διάσεισης απαιτείται το κτύπημα στο κεφάλι επεξηγώντας ότι δεν χρειάζεται κτύπημα στο κεφάλι για να υπάρχει απλή εγκεφαλική διάσειση δηλαδή ζάλη και κεφαλαλγία. Αυτή μπορεί να προκληθεί και από τράνταγμα και απόκλιση της κεφαλής. Ως συνήθως τα συμπτώματα από τον τραυματισμό που υπέστη ο ενάγων υποχωρούν μεταξύ 18 μηνών με 3 χρόνια. Στην περίπτωση του ενάγοντα δεν υποχώρησαν και ως αποτέλεσμα το 2012 παραπέμφθηκε για να τύχει περαιτέρω διερεύνησης. Ο ίδιος του συνέστησε και εγχείρηση η οποία αφορά σπονδυλοδεσία για να εξαφανίσει τα συμπτώματα. Αναγνώρισε το τεκμήριο 12 ως την βεβαίωση χρέωσης 5 επισκέψεων για ποσό €
  7. Με αναφορά στην κάρτα του ενάγοντα που διατηρεί ο ενάγων τον επισκέφθηκε στις 8/4/2008, 9/4/2008, 11/4/2008, 5/5/2008, 19/5/2008, 30/6/2008 και στις 29/7/
  8. Ακολούθως τον είδε στις 23/5/
  9. Στις 24/1/2012 τον εξέτασε με έντονο αυχενοβραχιώνιο, νευραλγία και αιμωδίες και τον παρέπεμψε για ηλεκτρομυογράφημα και σε νευρολόγο. Αναγνώρισε το τεκμήριο 7 ως το αποτέλεσμα του ηλεκτρομυογραφήματος με βάση το οποίο υπάρχει μια οξεία ριζοπάθεια στον C6 και μια χρόνια ριζοπάθεια στον C7 και μικρού βαθμού πίεση του μέσου νεύρου στον καρπιαίο σωλήνα. Ως ριζοπάθεια ανάφερε την ζημιά που θα υποστεί μια ρίζα μετά από την κάκωση που θα υποστεί. Η οξεία χωρίζεται σε μικρού, μεσαίου και μεγάλου βαθμού. Η ζημιά στο νεύρο υπάρχει ακόμα. Το ίδιο και η χρόνια που είναι η μονιμότητα που καταλείπει πλέον η ζημιά. Στην προκειμένη περίπτωση η οξεία ζημιά χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση καθότι μπορεί ακόμα να διασκεδάζεται και ενδεχομένως να παραπέμψει τον ενάγοντα για διενέργεια MRI. Το 2012 ζήτησε την διενέργεια νέου MR1 το οποίο αναγνώρισε ως το τεκμήριο
  10. Αναφέρθηκε στο περιεχόμενο ήτοι την συριγγουδρομυελία στη θωρακική μοίρα του νωτιαίου μυελού καθώς και στην ρήξη ινώδους δακτυλίου δηλαδή τις κήλες των μεσοσπονδύλιων δίσκων C3, 4, 5 και
  11. Στο C2 και 6 παρουσιάζεται μεσαίου βαθμού κήλη η οποία πιέζει τον μηνιγγικό σάκο, έρχεται σε επαφή με τον νωτιαίο μυελό χωρίς να τον πιέζει και επεκτείνεται προς τα δεξιά προκαλώντας μικρού βαθμού στένωση του τρήματος. Δεν παρουσιάζει πίεση στον νωτιαίο μυελό αλλά συριγγουδρομυελία η οποία επεκτείνεται από τον τέταρτο θωρακικό σπόνδυλο έως τον ένατο, από τον όγδοο και ένατο θωρακικό σπόνδυλο. Δεν παρουσιάζει μυελοπάθεια. Με αναφορά στα αποτελέσματα των MRI του 2008 και του 2012 ο ΜΕ3 ανάφερε ότι αυτά παρουσιάζουν σχεδόν τις ίδιες ανατομικές βλάβες τις οποίες δεν αμφισβητεί δηλαδή ανάφερε η προϋπάρχουσα και η υπάρχουσα ανατομική βλάβη έχουν προκληθεί από το δυστύχημα και θα παρουσιάζουν μονιμότητα και θα φαίνονται σε όλα τα MRI. Οι προβολές, οι προπτώσεις, οι κήλες των μεσοσπονδύλιων δίσκων, διαχρονικά άλλες αυτοκαταστρέφονται και άλλες παραμένουν χρονιαία και άλλες σχηματίζουν ασβέστια και οστεοφυτικούς σχηματισμούς, κοινώς αρθριτικά. Με αναφορά στην ηλικία του ενάγοντα και τις επιπτώσεις των τραυμάτων αι ευρημάτων στο μέλλον ο ΜΕ3 ανάφερε ότι έπρεπε οι ζημιές να είχαν αποκατασταθεί μέχρι και τα 4 έτη από το δυστύχημα που ως συνήθως η πλειοψηφία των ασθενών τα ξεπερνά. Στην προκειμένη δεν έχει ξεπεράσει το πρόβλημα, η κλινική του εικόνα διαιωνίζεται με αποτέλεσμα ο ίδιος σαν γιατρός του να τον παραπέμψει σε νευροχειρούργο και ενδεχομένως να χρειαστεί εγχείρηση. Πλέον θα παρουσιάζει μια μονιμότητα στον πόνο. Ο μάρτυρας κατέθεσε ως Τεκμήριο 15 την έκθεση του και ανάφερε ότι με την εμπειρία του ως ορθοπεδικός από το 1992 μετά βεβαιότητας και λόγω του νεαρού της ηλικίας του ενάγοντα και των παρακλινικών ευρημάτων όπως τα MRI όλα τα προβλήματα είναι απότοκα του δυστυχήματος. Στην θέση ότι ο συνάδελφος του που τον εξέτασε κατέληξε σε ένα ελάχιστο αυχενικό σύνδρομο ανάφερε ότι γνωρίζει τον γιατρό αυτό δεν ασχολείται με την ορθοπεδική απλά γράφει ιατρικές εκθέσεις και είναι εντολοδόχος μιας ασφαλιστικής εταιρείας. Επεξήγησε επίσης γιατί κατά την γνώμη του δεν θεωρεί σοβαρή ιατρική αναφορά την έκθεση του συναδέλφου του. Στον ενάγοντα συνέστησε αναρρωτική άδεια μέχρι τις 30/6/
  12. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ3 ανάφερε ότι ο ενάγων τον επισκέφθηκε πρώτη φορά την επομένη του δυστυχήματος και τελευταία την 25/09/2013, που του είχε χορηγήσει τη δεύτερη ιατρική έκθεση. Τον είδε και στις 23/05/2009 και μετά από 3 χρόνια στις 24/01/
  13. Ενδιάμεσα τον είδε και στις 24/01/2012, 31/03/2012, 04/04/2012, 18/06/2012, 11/07/2012, 17/10/
  14. Στην υποβολή ότι το 2008 όταν τον είδε τις 5 φορές που αναφέρει το Τεκμήριο 12, και ακολούθως στις 23/05/2009, ενώ στις 25/09/2013, δηλαδή σε 3 χρόνια τον είδε 3 φορές εκ των οποίων η μια ήταν για να ετοιμάσει το ιατρικό πιστοποιητικό ο ΜΕ3 απάντησε ότι διαφωνεί καθότι το 2012 τον είδε ακόμα 5 φορές. Η διάγνωση του κατά την πρώτη εξέταση που έγινε στις 08/04/2008 ήταν ότι έπασχε από εγκεφαλική διάσειση και διάστρεμμα του αυχένα, διαγνώσεις οι οποίες τέθηκαν μετά την κλινική εκτίμηση. Λόγω όμως της σοβαρής κλινικής εικόνας που παρουσίαζε και λόγω αιμωδίας του άνω άκρου τον παράπεμψε και για MRI. Εμφανή τραυματισμό στο κεφάλι δεν εντόπισε. Η κεφαλαλγία και η ζάλη είναι υποκειμενικά ενοχλήματα, αλλά μπορείς να το διαπιστώσεις και κλινικά, ακριβώς με τον τρόπο που γράφει στα αντικειμενικά ενοχλήματα. Όλες οι βιβλιογραφίες αναφέρουν εγκεφαλική διάσειση, εννοούν αυτά τα δύο κεφαλαλγία και ζάλη. Δεν μπορεί να πει μετά από τόσο καιρό εάν ήταν σοβαρή. Δεν τον παρέπεμψε για MRI εγκεφάλου καθότι δεν είχε σοβαρή εγκεφαλική διάσειση η οποία συνδεόταν και με άλλη συμπτωματολογία που θα ήταν και η αιτία που να τον παραπέμψω να κάνει MRI εγκεφάλου κάτι που θα έκανε εάν σε 15‑20 μέρες συνέχιζε και έχει σοβαρή βλάβη. Η πρώτη του εκτίμηση ήταν ότι είχε σοβαρό προβλήματα στον αυχένα με αποτέλεσμα να τον παραπέμψει να κάνει MRI του αυχένα. Η γνωμάτευση προηγείται του MRI ανάλογα της σοβαρότητας της και σημειώνει ότι εφόσον γράφει για εγκεφαλική διάσειση εκείνη την ώρα έτσι το είδε, έτσι το εκτίμησε γι' αυτό και δεν τον παρέπεμψε για περαιτέρω διερεύνηση, όσον αφορά την εγκεφαλική διάσειση. Επέμεινε δε ότι ο ενάγων είχε υποστεί εγκεφαλική διάσειση, δεν υπάρχει ελαφριάς μορφής, υπό την έννοια από τη στιγμή που παρουσιάζει ζάλη και δεν παρουσιάζει και ζάλη και εμετούς, σημαίνει ότι είναι εγκεφαλική διάσειση, δεν υπάρχει ελαφριά. Ο ΜΕ3 ερωτήθηκε κατά πόσο ο ευθειασμός του αυχένα και οι κήλες που δεικνύονταν στο πρώτο MRI, Τεκμήριο 4, ημερομηνίας 09/04/2008, στο επίπεδο C3, C4, C5, C6, είναι ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας που έκανε ο Ενάγοντας στις 09/04/2008 και κατ' επέκταση, αφού ήταν τα ίδια στις 31/03/2012 στη δεύτερη μαγνητική τομογραφία και στις 17/02/2016 στην τρίτη μαγνητική τομογραφία είναι ευρήματα της δεδομένης στιγμής απαντώντας ότι όλα αυτά ο ίδιος τα κατατάσσει ως απότοκα του δυστυχήματος ομοίως και τα ευρήματα του ηλεκτρομυογραφήματος. Εξέτασε τον ασθενή κλινικά και κατέληξε ότι η κλινική του εικόνα συμφωνούσε με τα ευρήματα του MRI και του συνέστησε θεραπευτική αγωγή. Επέμεινε ότι είδε και τα φίλμς από το MRI. Οι όροι κήλη, δισκοπάθεια, πρόπτωση, προβολή ρήξη στένωσης δισκοκήλης και διάσειση με αναφορά στους μεσοσπονδύλιους δίσκους είναι όροι συνώνυμοι στην πλειοψηφία τους και όλα έχουν σχέση με τον δίσκο. Whiplash injury ή δίκη μαστιγίου κίνηση στην πλειοψηφία τους είναι κακώσεις μαλακών μορίων, συχνά υπάρχουν όμως και ρήξεις των αποφύσεων, δηλαδή έχουν εγκάρσια και οπίσθια απόφυση στην οποία καταφύονται οι σύνδεσμοι και οι τένοντες. Με αναφορά στην αφυδάτωση μεσοσπονδύλιου δίσκου και στην ερώτηση κατά πόσο σημαίνει την απώλεια ύψους μεσοσπονδύλιου δίσκων η παρουσία πολυεπίπεδης εκφυλιστικής νόσους ή ασθένεια των δίσκων αυχενική σπονδύλωσης ή ασβέστωση όροι συνώνυμοι ο ΜΕ3 απάντησε ότι η απώλεια του ύψους του μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι πακέτο μαζί με τον ευθειασμό, τα ευρήματα που βρίσκουμε σε ένα διάστρεμμα του αυχένα, αλλά δεν μπορούσαν να το εξηγήσουν, το βλέπανε ανατομικά έχει να κάνει με εκφυλιστικές αρθρώσεις, αρθρίτιδες. Στην ερώτηση εάν ο ενάγων έχει οστεοαρθρίτιδα ο μάρτυρας απάντησε ότι όχι με την έννοια αυτή αλλά με την έννοια του τυγχάνει η εκφύλιση στο MRI δεν μπορεί να ξεχωριστή εάν είναι χρόνια εκφύλιση ή οξεία κάτι που διασκευάζεται τώρα, κάτι το οποίο ήταν απότοκο του δυστυχήματος. Ο ευθειασμός κατά τον μάρτυρα μετά από ένα whiplash injury μπορεί να παραμείνει πάντα, δεν θα αποκατασταθεί πλήρως, η αυχενική λόρδωση η καμπύλη του αυχένα πότε δεν θα αποκατασταθεί πλήρως, πάντα θα υπάρχει ευθειασμός ο οποίος είναι το κύριο ακτινολογικό εύρημα ότι έγινε δυστύχημα, ότι είχε υποστεί μια βία ο αυχένας. Η αυτοκαταστροφή των δίσκων που ανάφερε στην κυρίως εξέταση του δεν συμβαίνει σε όλους τους ασθενείς όπως στην προκειμένη περίπτωση. Ασβέστωση και αφυδάτωση δεν είναι το ίδιο πράγμα ανάφερε καθότι η ασβέστωση γίνεται σε μεγάλο περιθώριο και δηλώνει χρονιότητα. Με αναφορά στο MRI 9/4/2008 ανάφερε ότι δεν αναφέρεται η λέξη μετατραυματική κήλη αυτό είναι κλινική συνεκτίμηση του γιατρού για να ολοκληρώσει την κλινική εξέταση. Στην ερώτηση αφού το MRI δεν έδειξε μετατραυματική κήλη πως κατέληξε ότι είναι μετατραυματική αφού δεν είχε δει στο παρελθόν τον ασθενή, απάντησε ότι πίστεψε ότι ο ενάγων είχε δυστύχημα και αυτά στηρίζονται και στην κλινική του εικόνα. Λόγω της επίμονης συμπτωματολογίας του τον παρέπεμψε για να λάβει και την άποψη του νευροχειρούργου. Το πιστοποιητικό του Δρ, Βιολάρη δεν το μελέτησε αλλά το είδε. Την υποβολή ότι ο Δρ. Βιολάρης διαφωνεί μαζί του και δεν αναφέρει ως 100% την ύπαρξη τραυματικής κήλης αλλά πιθανής ο μάρτυρας απάντησε ότι ο Δρ, Βιολάρης δεν εξέτασε τον ασθενή την ίδια ημέρα για να εκφράσει την σιγουριά του ιδίου. Αρνήθηκε τέλος την υποβολή ότι στο Τεκμήριο 4, δεν υπάρχει καμία αναφορά ότι οι κήλες C3, C4, C5, C6 είναι μετατραυματικής αιτιολογίας και επέμεινε στην θέση αυτή. Αρνήθηκε επίσης ότι τα ευρήματα οφείλονται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις των δίσκων λόγω χρονιότητας και ότι οι αλλοιώσεις αυτές δεν δημιουργούνται εντός 48 ωρών επεξηγώντας ότι το συμπέρασμα λέει ότι ασθενής έχει mild, μικρού βαθμού εκφυλιστικές αλλοιώσεις τις οποίες ο ίδιος σαν θεράπων ιατρός τις θεωρεί ότι είναι αρχόμενες εκφυλιστικές αλλοιώσεις οι όποιες τυγχάνουν του όρου πρόσφατου. Στην υποβολή ότι μεγάλος αριθμός του πληθυσμού σε εξετάσεις MRI παρουσιάζει κήλες, μεσοσπονδύλιων κηλών χωρίς να υπάρχει ούτε ιστορικό αλλά ούτε οποιαδήποτε συμπτώματα για αυτές τις κήλες συμφώνησε. Επιπλέον στην υποβολή ότι η ρήξη του μεσοσπονδύλιου δίσκου ή η κήλη του μεσοσπονδύλιου από τραυματική αιτιολογία είναι ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο ανάφερε ότι μέχρι τώρα υπάρχουν βιβλιογραφίες που αναφέρουν ότι είναι σπάνιο αλλά όλες αυτές οι βιβλιογραφίες αναφέρουν ότι υπήρχε μείωση του μεσοσπονδύλιου διαστήματος απλά δεν υπήρχε ο τρόπος να διαπιστωθεί. Στο κατά πόσο συμφωνεί ότι η ρήξη του μεσοσπονδύλιου, η κήλη τραυματικής αιτιολογίας γίνεται με ένα πάρα πολύ βίαιο κτύπημα απάντησε να και αναφέρθηκε στο whiplash injury και πάντα συνοδεύεται από έντονα και θορυβώδη ενοχλήματα αμέσως μετά τον τραυματισμό ενώ αυτή την εικόνα συμπλήρωσε παρουσίασε ο ενάγων. Με τις ζημιές που φάνηκαν ο ενάγων θα μπορούσε να μετακινηθεί χωρίς φορείο. Η κλινική εικόνα του ενάγοντα συμφώνησε ότι δεν απαιτούσε εισαγωγή για νοσηλεία. Ο ΜΕ3 αντεξετάστηκε επί μακρόν με αναφορά στην θέση της υπεράσπισης ότι τα ευρήματα που αφορούν κήλες και δισκοπάθεια είναι συμπτώματα μορφής πάθησης και όχι τραύματος και προκαλούνται ενδεχομένως από πολλαπλούς, μικρούς τραυματισμούς ενώ πολλές φορές μπορεί να προκληθούν από οικογενειακούς παράγοντες ή σε εργασία σε υπολογιστή ή ακόμα και από το κάπνισμα. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι η σύγχρονη άποψη είναι ότι αιτίες που οδηγούν σε αυτήν, είναι οι προαιτίες, είναι η βασική αιτία, η αφυδάτωση του δίσκου, μπορεί να οφείλεται σε εκατοντάδες αιτίες όπως ανάμεσα τους είναι και το κάπνισμα, η διατροφή. Δεν διαφώνησε ότι η αφυδάτωση πιθανόν να προϋπάρχει, καθότι δεν γνωρίζει το παθολογικό ιστορικό του ενάγοντα, αναφέρθηκε στην οικονομική του κατάσταση και ξέρει ότι δεν καλοπερνούσε. Σίγουρα η διατροφή του από τη φύση της δουλειάς του, ως πλασιέ δεν είναι καλή. Τίποτε δεν είναι απόλυτο στην ιατρική, και ανάφερε ότι «εάν είναι από τα 6 του και 15 του σκαλίζει μέσα στα χωράφια σίγουρα είναι αφυδατωμένος, σίγουρα είναι αφυδατωμένος ο δίσκος, αλλά δεν μιλούμε για το σπάνιο μιλούμε για την πλειοψηφία, τον αριθμό, μιλώ για τον αριθμό που είδα, εγώ δεν διαφωνώ ότι ένας 18χρονος μπορεί να πάσχει από μια θαλασσαιμία, από διαταραχές εκτός σίγουρα θα έχει αφυδατώσεις του δίσκου του κόκκαλου, σίγουρα θα έχει αυτά τα πράγματα στην προκειμένη περίπτωση εγώ ασχολούμαι με τον άρρωστο.». Συμφώνησε επιπλέον με τον συνήγορο υπεράσπισης ότι για να υπάρχει έντονος πόνος και άλγος στην αυχενική μοίρα θα έπρεπε κανονικά να πιέζει τις νευρικές ρίζες για να προκαλούν πόνο ή αδυναμία. Με παραπομπή στο Τεκμήριο 4 να αναφέρει ποια ρίζα πιέζει ο ΜΕ3 ανάφερε ότι δεν αναφέρει ότι πιέζει ρίζα αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είχε υποστεί ζημιά η ρίζα η οποία προκαλούσε την αιμωδία και το μούδιασμα του δεξιού άνω άκρους. Ο μηχανισμός δράσης του whiplash injury, θα κακοποιήσει όλα τα στοιχεία της σπονδυλικής στήλης θα έρθει σε επαφή με τη ρίζα ενώ είναι η κλινική εκτίμηση που τον υποχρεώνει να πει ότι αφού έχει ο άνθρωπος, τις αιμωδίες, μουδιάσματα, σημαίνει ότι έχει υποστεί μια ζημιά πάνω στο νεύρο το οποίο δεν φαίνεται από το MRI. Με αναφορά στο MRI ο μάρτυρας ανάφερε ότι είναι αδύνατο να προκύψει εάν η κατάσταση είναι φρέσκα η παλιά. Για να σου πει ότι είναι φρέσκο πρέπει να υπάρχει σοβαρή ρήξη του δίσκου και του ινώδους δακτυλίους και να υπάρχει οίδημα να υπάρχει υγρό ανάμεσα στη ρήξη που αυτό το υγρό είναι αυτό που αποκαλύπτει το πρόσφατο. Στην προκειμένη περίπτωση δεν ήταν τόσο σοβαρή η ρήξη ή ήταν τόσο λίγο το υγρό που δεν μπορούσε να το δει ο MRI για να γράψει ότι υπήρχε οίδημα. Στο παλιό όμως σημείωσε συνυπάρχουν μικροί οστεοφυτικοί σχηματισμοί. Με αναφορά στα ευρήματα που αφορούν τις κήλες στους A3, Α4, A5, Α6 και ότι αυτές δεν έχουν καμία σχέση με το επίδικο ατύχημα και είναι προϋπάρχουσα κατάσταση διαφώνησε αναφέροντας ότι είναι πρόσφατες εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι η κατάσταση του ενάγοντα ξεκίνησε το 2008 και η αιτία αυτών των λίγων εκφυλιστικών αλλοιώσεων μικρού βαθμού, εκφυλιστικών αρθρώσεων ήταν μετατραυματικής αιτιολογίας. Δεν υπήρχε η ασβέστωση των στοιχείων που να δηλώνει ότι προϋπήρχε και ότι ήταν χρόνια αυτή η αρχόμενη εκφυλιστική αλλοίωση η ο ίδιος δεν είχε στοιχεία για να αναφέρει ότι ήταν χρονιαίο. Το 2014, έξι χρόνια αργότερα το ότι υπάρχουν αυτά και ότι δεν αυτοκαταστράφηκαν και υπάρχουν ακόμη πλέον η χρονιότητα και μόνο τα αναφέρει ως εκφυλιστικές χρονιές αλλοιώσεις οι οποίες εκφυλιστικές χρόνιες αλλοιώσεις είναι ένα κομμάτι μικρό του μεγάλου κεφαλαίου της οστεοαρθρίτιδας. Στην υποβολή ότι στις 09/04/2008 στο MRI αλλά και στο δεύτερο MRI που έγινε 31/03/2012 όπως επίσης και στο MRI του 2017 υπήρχαν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις, οι όποιες δεν δημιουργήθηκαν από το δυστύχημα καθότι δεν μπορούν να δημιουργηθούν εντός 48 και 72 ωρών ο μάρτυρας απάντησε ότι διαφωνεί και η προσωπική άποψη του είναι και το 2008 υπήρχαν αρχόμενες εκφυλιστικές αλλοιώσεις οι οποίες κατ' ευχή να μην προχωρήσουν όπως έδειξε το MRI και όλα αυτά είναι απόρροια του δυστυχήματος. Με αναφορά στην άδεια ασθενείας δεν θυμάται εάν πέραν των 2 - 3 εβδομάδων που αρχικά έδωσε συνέστησε άλλη ενδιάμεση άδεια. Στον μάρτυρα υποδείχθηκε το τεκμήριο 15 την οποία αναγνώρισε ως την έκθεση του. Επιπλέον του υποδείχθηκε έγγραφο επί του οποίου αναγνώρισε την υπογραφή του και το οποίο φέρεται να είναι αντίγραφο του τεκμηρίου
  15. Το εν λόγω έγγραφο κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  16. Ο μάρτυρας ως προς το τεκμήριο 16 ανάφερε ότι την είχε γράψει και την έστειλε στον συνήγορο του ενάγοντα αλλά δεν ήταν συμπληρωμένη με το MRI και του ανάφερε να την πετάξει για να κάνει άλλη την οποία έκανε και κατέθεσε. Ως ΜΕ4 προσήλθε ο Δρ. Κωνσταντινος Βιολάρης, νευροχειρούργος. Αναφέρθηκε στα προσόντα του και στην ειδικότητα του. Τον ενάγοντα τον εξέτασε πρώτη φορά το 2013 στα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας καθότι παρουσίαζε συμπτώματα πόνου στον αυχένα, στο χέρι και είχε πολύ έντονες κρίσεις ιλίγγου. Είδε και τα αποτελέσματα των μαγνητικών τομογραφιών και του συνέστησε να αποφύγει την χειρουργική επέμβαση αλλά να προχωρήσει με φυσιοθεραπείες. Όταν ο ίδιος πλέον εργαζόταν στον ιδιωτικό τομέα είδε τον ενάγοντα και συνέταξε την έκθεση του την οποία αναγνώρισε ως το Τεκμήριο
  17. Έλαβε το ιστορικό του ενάγοντα από τα όσα ο ίδιος του ανάφερε και από τις γνωματεύσεις που είχε όπως επίσης και όσα MRI ο ενάγων του πήρε. Του συνέστησε εκ νέου MRI καθότι μετά από 4 χρόνια θα ήθελε να δει που βρισκόταν (τεκμήριο 8). Τα αποτελέσματα του MRI τα περιέλαβε και στην έκθεση του. Με βάση την έκθεση του ο ενάγων πιθανόν να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης δίσκου. Ο μάρτυρας ερωτήθηκε και στο κρίσιμο ζήτημα που προβάλλεται από την υπεράσπιση ως προς το κατά πόσο τα ευρήματα και των 3 MRI αποτελούσαν μια προ υπάρχουσα κατάσταση του δυστυχήματος. Ο μάρτυρας ανάφερε ότι αποτελεί σύνηθες ερώτημα το κατά πόσο μια δισκοπάθεια οφείλεται σε τραύμα ή όχι, παρέπεμψε δε σε μελέτες που υπάρχουν και στηρίζουν ότι δυνατό να οφείλεται και σε τραύμα και σε άλλες που αποκλείουν αυτή την σύνδεση. Η δική του άποψη είναι ότι σε κάθε ασθενή είναι διαφορετική η περίπτωση και πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία, το είδος του τραυματισμού και το επάγγελμα. Στην προκειμένη περίπτωση ανάφερε πρόκειται για νεαρό άτομο, που ασκούσε χειρωνακτική εργασία και ως ο ίδιος ανάφερε δεν είχε ποτέ πρόβλημα δισκοπάθειας στους δίσκους C5 και
  18. Ο ίδιος ο μάρτυρας θεωρεί πολύ πιθανή εκδοχή ο τραυματισμός να προκάλεσε την δισκοπάθεια, επίσης όμως θεωρεί πιθανό το σενάριο να προϋπήρχε κάποιο πρόβλημα με αυτούς τους δίσκους όμως δεν εκδηλώθηκε κλινικά και χρειάστηκε το κτύπημα για να επιδεινωθεί και να εμφανίσει τα προβλήματα. Το ζήτημα αυτό ως θεωρητικό αποτελεί αντικείμενο συζήτησης της ιατρικής κοινότητας. Η δική του άποψη είναι ότι υπάρχει σύνδεση και έδωσε παράδειγμα δικού του ασθενή ο οποίος παρουσίαζε προβλήματα τα οποία όμως τα ρύθμιζε με φυσιοθεραπείες για χρόνια και εργαζόταν κανονικά όμως λόγω πρόσφατου τραυματισμού επιδεινώθηκε το πρόβλημα οπότε αναγκάστηκε να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Ο ενάγων όμως δεν ανάφερε προηγούμενα προβλήματα και είναι ηλικίας 30 ετών που διαφοροποιεί την κατάσταση. Στο ερώτημα κατά πόσο προϋπήρχε δισκοπάθεια και ήταν χωρίς συμπτώματα ο μάρτυρας ανάφερε ότι κάποιος με σοβαρό αυχενικό σύνδρομο που ασκεί χειρωνακτική εργασία δύσκολα το αντιμετωπίζει χωρίς φυσιοθεραπείες και φάρμακα. Όσον αφορά τα ευρήματα των MRI αυτά είναι απόλυτα συμβατά με την κλινική εικόνα του ενάγοντα αλλά και με το ηλεκτρομυογράφημα που έδειξε ριζοπάθεια. Με αναφορά στην χειρουργική επέμβαση που ενδεχομένως να χρειαστεί ο ενάγων με μικρού βαθμού επικινδυνότητα. Το ποσό των €11.000= απαιτείται καθότι το μόσχευμα είναι πολύ ακριβό και λόγω του νεαρού της ηλικίας του ασθενή αυτό θα πρέπει να είναι καλής ποιότητας. Η άποψη του είναι ότι ο ασθενής καλύτερα να αποφύγει την επέμβαση και να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα με συντηρητική αγωγή θα αντιμετωπίζει όμως χρόνια κατάσταση αυχενικού συνδρόμου. Ακόμα όμως και μετά από επέμβαση θα έχει πόνους και δυσκαμψία στον αυχένα και στο δεξί χέρι. Από την στιγμή που ο πόνος στο δεξί χέρι υποχώρησε τότε καλύτερα να αποφύγει την χειρουργική επέμβαση. Με αναφορά στην εργασία του ως διανομέας η καθημερινότητα του λόγω των πολλών ωρών οδήγησης και της μεταφοράς βαρών είναι δύσκολη. Το αυχενικό σύνδρομο πλέον μετά από 8 χρόνια θεωρείται μόνιμο πρόβλημα. Ο ίδιος δεν μπορεί να γνωρίζει την κατάσταση του ασθενή πριν το δυστύχημα με βάση όμως το νεαρό της ηλικίας του και το ότι ασκούσε χειρωνακτική εργασία χωρίς προβλήματα δείχνουν ότι πιθανότατα να μην είχε κάποιο πρόβλημα. Τα ευρήματα δε των MRI και του ηλεκτρομυογραφήματος είναι αντικειμενικά ευρήματα και όχι υποκειμενικά. Ο μάρτυρας τέλος ανάφερε ότι τα έξοδα του για την εμφάνιση ενώπιον του Δικαστηρίου ανέρχονται σε €500= και η απόδειξη είσπραξης της αμοιβής του είναι το τεκμήριο
  19. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4 αναφέρθηκε δεν έχει έκθεση και στοιχεία για τον ασθενή κατά την εξέταση του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας το
  20. Το ότι το εξέτασε στο Γενικό Νοσοκομείο του το ανάφερε ο ίδιος ο ενάγων όταν τον επισκέφθηκε στον ιδιωτικό τομέα πλέον, ο ίδιος δεν το θυμόταν και δεν βρήκε λόγο γιατί να λέει ψέματα ο ασθενής. Όταν ο ενάγων τον επισκέφθηκε του έδωσε τις προηγούμενες εκθέσεις του. Τον ενάγοντα τον είδε κάποιες βδομάδες πριν τις 7/3/2016 ημερομηνία κατά την οποία εξέδωσε το τεκμήριο 9, την έκθεση του μπορεί και περί τα τέλη του
  21. Στο διάστημα που μεσολάβησε από την επίσκεψη στο νοσοκομείο Λευκωσίας μέχρι και το 2015- 2016 δεν τον ξαναείδε. Δεν τον γνωρίζει προσωπικά και είχε την εντύπωση ότι συνέχισε ο ενάγων να κάνει φυσιοθεραπείες και δεν έκανε μόνο τις 10 αρχικές. Ο ίδιος σε τέτοια περίπτωση συστήσει φυσιοθεραπείες, κολύμπι και γυμναστική και αν χρειάζεται φάρμακα δεν ξέρει όμως εάν ο ασθενής ακολούθησε αυτές τις οδηγίες. Στο ερώτημα κατά πόσο ένα άτομο με αυχενικό σύνδρομο από το 2008 έλαβε μόνο 10 φυσιοθεραπείες και συνέχιζε χωρίς άλλες ενέργειες να ασκεί το ίδιο επάγγελμα δεικνύει μια καλή κατάσταση ο μάρτυρας ανάφερε ότι δεν υποδηλοί η ενέργεια του αυτή κατ' ανάγκη μια καλή κατάσταση. Ο ενάγων κατά τον μάρτυρα παρουσίασε αρχικά μια μικρή βελτίωση και μετά η κατάσταση του παρουσίασε μια στασιμότητα η οποία φαίνεται και από το ηλεκτρομυογράφημα του 2012 και τα MRI. Με αναφορά στις έννοιες των αντικειμενικών και υποκειμενικών ευρημάτων ο μάρτυρας ανάφερε ότι ο πόνος, το μούδιασμα, η δυσκαμψία, η ζάλη και ο ίλιγγος είναι υποκειμενικά ευρήματα τα οποία δεν μπορεί ο γιατρός με εξέταση να εξακριβώσει, τα αναφέρει ο ασθενής. Με αναφορά στους όρους κήλη, προβολή, δισκοκήλη και δισκοπάθεια ο μάρτυρας ανάφερε ότι είναι όροι συνώνυμοι με διακυμάνσεις όμως ως προς την σοβαρότητα. Το whiplash injury είναι ο τραυματισμός της σπονδυλικής στήλης, κάκωση δίκην μαστίγιου λόγω του τραντάγματος. Δεν είναι τόσο απλό να χαρακτηρίζεται ως τραυματισμός μαλακών μορίων. Στο ερώτημα κατά πόσο η μια μορφή του whiplash injury είναι η απλή και ο τραυματισμός των μαλακών μορίων ο μάρτυρας ανάφερε ότι ο τραυματισμός αυτός είναι στον αυχένα και μερικοί χρειάζονται περισσότερο από 3 εβδομάδες για αποθεραπεία και άλλοι λιγότερο. Όταν όμως ο τραυματισμός προκαλέσει προβολή δίσκου ή κήλη ως αναφέρεται τότε δεν πρόκειται για απλό whiplash injury. Η έννοια πολυεπίπεδη εκφυλιστική νόσος σημαίνει σε μεγάλους δίσκους, σε μεγάλα επίπεδα και ότι σε μεγάλες αρθρώσεις υπάρχουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Η έννοια εκφυλιστική νόσος μπορεί να σημαίνει και απολύτως τίποτα καθότι μια μαγνητική τομογραφία σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού θα δείξει εκφυλιστικές αλλοιώσεις χωρίς όμως αυτοί να έχουν κάποιο σύμπτωμα. Επεξήγησε δε ότι καθημερινά η σπονδυλική στήλη δέχεται εκατοντάδες μικροφορτίσεις λόγω της όρθιας θέσης, της εργασίας και μπορεί να αναπτυχθούν αλλοιώσεις σε κάποια σημεία τα οποία ανάλογα με την σοβαρότητα τους μπορεί να οδηγήσουν σε άλλα προβλήματα. Οι εκφυλιστικές αυτές αλλοιώσεις μπορεί να σημαίνει και εκφυλιστικής αλλοίωσης σπονδυλαρθρίτιδα. Στο ερώτημα κατά πόσο το ασθενής με βάση το MRI του 2008 (Τεκμ. 4) είχε αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα απάντησε θετικά αλλά και ότι υπήρχαν και άλλα ζητήματα. Η οστεοαρθρίτιδα και η σπονδυλαρθρίτιδα είναι ίδιες έννοιες η μεν πρώτη όμως για οστά η δεύτερη για την σπονδυλική στήλη. Σε σχέση με τον όρο αφυδάτωση του δίσκου ο μάρτυρας ανάφερε ότι είναι εύρημα ακτινολογικό και σημαίνει ότι το κέντρο του δίσκου χάνει την περιεκτικότητα του σε ύδωρ συνήθως δε συνδέεται με την σπονδυλαρθρίτιδα. Στο ερώτημα σε πόσο καιρό αφυδατώνεται ο δίσκος από την δημιουργία της κήλης απάντησε ότι δεν μπορεί να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση και η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Ως προς το κατά πόσο υπάρχει περίπτωση αφυδάτωσης εντός 24 ωρών απάντησε με αναφορά στο ότι αποτελεί ένα ερώτημα που βασανίζει την ιατρική κοινότητα και πάλι εξαρτάται από την περίπτωση Ενδεχομένως εάν ένας δίσκος είτε έχει πρόβλημα είτε όχι δεχτεί κτύπημα και σπάσει το περίβλημα του μπορεί σε 2 μέρες να υπάρξει αφυδάτωση. Η συζήτηση στην ιατρική κοινότητα τείνει να καταλήξει ότι ο δίσκος που παθαίνει ζημιά είναι αυτός που είχε πρόβλημα από πριν. Ο ΜΕ4 επανέλαβε αρκετές φορές την ίδια θέση ως προς το ζήτημα της αφυδάτωσης ήτοι ότι μπορεί ο δίσκος να ήταν στην θέση του αλλά να ήταν κακής ποιότητας και μετά από ένα κτύπημα να βγήκε πιο έξω και να δημιούργησε πρόβλημα. Συμφώνησε δε με την υποβολή ότι η αφυδάτωση δεν μπορεί να προκλήθηκε από το κτύπημα αλλά συνέχισε αναφέροντας ότι το κτύπημα οδήγησε στην προβολή της δισκοκήλης. Στο ερώτημα κατά πόσο το ότι ο ενάγων έπασχε από μια ήπια πολυεπίπεδη εκφυλιστική νόσο σε όλο το εύρος της σπονδυλικής στήλης με αφυδάτωση σε τρία διαφορετικά σημεία συνηγορεί στο ότι η κήλη προϋπήρχε απάντησε όχι κατ' ανάγκη χωρίς να μπορεί να το αποκλείσει. Σχολιάζοντας και τις αναφορές των MRI αναφέρει ότι ένας ακτινολόγος δεν μπορεί να αναφέρει εάν τα ευρήματα είναι τραυματικής φύσης. Η άποψη του όσον αφορά τον ενάγοντα είναι ότι κατά πάσα πιθανότητα από την κάκωση που υπέστη παρουσιάζει κάποια συμπτώματα τα οποία δεν έχουν εξελιχθεί ώστε να τον οδηγήσουν σε χειρουργική επέμβαση, παρόλα αυτά όμως ο ίδιος αναφέρει ότι ταλαιπωρείται επί καθημερινής βάσεως με συμπτώματα τα οποία του προκαλούν λειτουργικά προβλήματα στην διαβίωση του. Αναφερόμενος στην λέξη «αρχόμενη» με αναφορά στα αποτελέσματα των MRI ανάφερε ότι ομοιάζει με την αναφορά ελαφριού βαθμού. Το αρχόμενη δεν σημαίνει πρόσφατη. Ο ενάγων ανάφερε στον ΜΕ4 ότι αραιά λαμβάνει φάρμακα αλλά ο ίδιος δεν του έδωσε φαρμακευτική αγωγή. Η ΜΕ5 Δρ. Ζιάκα είναι ακτινολόγος. Αναγνώρισε το τεκμήριο 8 ως την διάγνωση της σε σχέση με τον ενάγοντα και με παραπέμπουν ιατρό τον Δρ. Βιολάρη (ΜΕ4) το περιεχόμενο και της οποίας υιοθέτησε. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας ανάφερε ότι στο τεκμήριο 8 κατέγραψε τα ευρήματα του MRI που έγινε την ίδια ημέρα. Επέμεινε ότι το τεκμήριο 8 ανταποκρίνεται στα ευρήματα και απεικονίσεις των φίλμς των MRI τα οποία δεν έφερε στο Δικαστήριο. Οι αναφορές σε προβολή δίσκου, κήλη, δισκοκήλη, πρόπτωση, και δισκοπάθεια είναι συγγενικές λέξεις και παρουσιάζουν το ίδιο ιατρικό πρόβλημα. Οι όροι αφυδάτωση μεσοσπονδύλιων δίσκων, πολυεπίπεδη εκφυλιστική νόσος ή αυχενική σπονδύλωση ή ασβέστωση είναι διαβαθμίσεις της ίδιας πάθησης. Η αφυδάτωση είναι πρώιμο εύρημα της εκφυλιστικής σπονδυλοαρθροπάθειας ήτοι της αρθρίτιδας. Τα ευρήματα συνηγορούν κατά την μάρτυρα σε εκφυλιστική νόσο. Η προβολή δίσκου η κήλη μπορεί να δημιουργηθεί με κτύπημα αλλά η αφυδάτωση όχι και όχι εντός 24 ή 48 ωρών. Η αφυδάτωση δίσκου συνέχισε δεν προκαλείται μετά από ένα τραυματισμό. Με αναφορά στο τεκμήριο 8 η μάρτυρας λέει ότι δεν ανάφερε την αφυδάτωση δίσκου αυχένα καθότι κάποια ευρήματα δεν τα αναφέρουν ως όχι και τόσο σημαντικά. Ενόψει της ύπαρξης εκφύλισης των μεσοσπονδυλίων δίσκων πρέπει να προϋπήρχε και αφυδάτωση παρά το ότι δεν αναφέρεται. Με αναφορά στο τεκμήριο 4, το MRI του 2008 δεν μπορεί να σχολιάσει καθότι δεν έχει δει τα φιλμς. Η μάρτυρας ανάφερε ότι πιο αξιόπιστο αποτέλεσμα για την βλάβη συνεπεία δυστυχήματος είναι το πιο κοντινό χρονικά στο συμβάν όμως ένας τραυματισμός μπορεί να επισπεύσει κάποιες εκφυλιστικές διαδικασίες στον αυχένα και δεν μπορεί κάποιος να γνωρίζει εάν θα ήταν αυτή η κατάσταση εάν δεν συνέβαινε το δυστύχημα. Ένας εκφυλισμένος δίσκος μπορεί μετά από δυστύχημα να προβάλει κανείς δεν μπορεί να αποδείξει εάν προϋπήρχε πρόβλημα. Η αφυδάτωση είναι ένδειξη χρονιότητας δεν σημαίνει όμως ότι ένας αφυδατωμένος δίσκος δεν μπορεί να υποστεί κάποιο οξύ συμβάν έτσι ώστε να προβληθεί το περιεχόμενο του δίσκου και να δημιουργηθεί κήλη. Η ρήξη του ινώδους δακτυλίου που αναφέρει ο Δρ. Οικονομίδης στο τεκμήριο 4 σύμφωνα με την ΜΕ5 μπορεί να συμβεί και μετά από κάποιο τραυματισμό ή μετά από πολλούς μικροτραυματισμούς ή χρόνια και ένας ήδη αφυδατωμένος δίσκος είναι ευκολότερο να τραυματιστεί. Η μάρτυρας συμφώνησε επίσης με τον συνήγορο υπεράσπισης ότι η δισκοπάθεια είναι συχνότατη μορφή πάθησης και όχι τραυματισμός. Η μάρτυρας με βάση τα όσα αναφέρονται στο τεκμήριο 4 με αναφορά στην ήπια αφυδάτωση και στην πολυεπίπεδη εκφυλιστική νόσο ανάφερε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει ευρήματα άλλου συναδέλφου χωρίς να έχει δει τα φιλμς αλλά μπορεί να πει ότι με αυτή την διάγνωση ουδείς μπορεί να προσδιορίσει εάν υπήρχαν από πριν τα ευρήματα ή όχι. Ως ΜΥ1 προσήλθε η επιθεωρήτρια στο Επαρχιακό γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λεμεσού η οποία και ανάφερε ότι ο ενάγων είναι ασφαλισμένος και κατέθεσε ως Τεκμήριο 17 τις καταστάσεις αποδοχών του ως εργοδοτούμενος και τις αναλυτικές καταστάσεις αποδοχών του για τα έτη 1999 μέχρι και
  22. Σήμερα ο ενάγων εργάζεται στην εταιρεία Homeways Ltd. Για το έτος 2008 τον 04/2008 έλαβε μισθό €217= και τους 5ον και 60ον δεν παρουσιάζονται απολαβές με καταχώρηση στο αρχείο άδειας άνευ απολαβών. Για την περίοδο αυτή δεν υποβλήθηκε αίτημα για άδεια ασθενείας και δεν έλαβε επίδομα ασθενείας. Σε καμία άλλη περίοδο ο ενάγων δεν αιτήθηκε από τις Κοινωνικές ασφαλίσεις άδεια ασθενείας. Για τα λοιπά έτη με βάση το τεκμήριο 17 η μάρτυρας ανάφερε ότι ο ενάγων δεν φαίνεται να έχει λείψει από την εργασία του και παρουσιάζεται μειωμένος μισθός μόνο κάθε Αύγουστο για άδεια. Αντεξεταζόμενη η ΜΥ1 ανάφερε ότι δεν μπορεί να γνωρίζει τον λόγο που οι απολαβές του ενάγοντα τον Απρίλιο του 2008 είναι μειωμένες. Σε ότι αφορά την αναφορά της ότι ο ενάγων έλαβε άδεια άνευ απολαβών παρέπεμψε στην 2η σελίδα του τεκμηρίου 17 όπου φαίνεται ο πίνακας με τις ενδείξεις «Α» αιτιολογία που σημαίνει «άδεια άνευ απολαβών». Αυτή η εγγραφή προκύπτει από την καταχώρηση του εργοδότη αλλά και με έρευνα στο αρχείο διαπίστωσε ότι δεν υποβλήθηκε αίτηση για άδεια ή επίδομα ασθενείας. Η μαρτυρία της ΜΥ1 αποτέλεσε ουσιαστικά μαρτυρία τυπική η οποία και δεν αμφισβητήθηκε και η οποία δεν προσέφερε κρίνω πέραν της αναφοράς για άδεια άνευ απολαβών του ενάγοντα από την εργασία του για μέρος του Απριλίου μέχρι και τον Ιούνιο του 2008 τίποτα περαιτέρω επί των ουσιαστικών επίδικων ζητημάτων. Η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή, ενόψει του ότι η ίδια παρουσίασε στοιχεία από την αρμόδια αρχή και τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν. Ως ΜΥ2 παρουσιάστηκε ο Γεώργιος Ανδρέα Φουσκουλή. Η μαρτυρία του προσώπου αυτού έχει ιδιαίτερη σημασία στην όλη υπόθεση ενόψει του ότι πρόκειται για έναν εκ των τεσσάρων ενεχόμενων οδηγών στο επίδικο δυστύχημα. Ο ίδιος κατά τις 09:15 - 09:20 το πρωί της 07/04/2008 οδηγούσε το όχημα του από το ν κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας προς τον κυκλικό κόμβο Αγίου Αθανασίου. Η αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας ήταν αποκομμένη και ο ίδιος μετέβηκε στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας. Κατά την πορεία του εξήλθε πρόσωπο με κόκκινη σημαία και σταμάτησε οπότε το όπισθεν από αυτόν όχημα κτύπησε το πίσω μέρος του οχήματος του. Σε 2 - 3 δευτερόλεπτα ένα τρίτο όχημα κτύπησε το δεύτερο και ακολούθως ένα τέταρτο κτύπησε επί του τρίτου. Ο μάρτυρας αναφέρει ότι στο όχημα του έγιναν 3 συγκρούσεις διαδοχικές. Συγκεκριμένα αναφέρει χαρακτηριστικά στο ερώτημα πως θυμάται και είναι σίγουρος ότι έγιναν 3 διαδοχικές συγκρούσεις τα εξής: «Διότι ετάραξα τρείς φορές. Χτύπησε, σούστηκα, πήγε λίγο μπροστά, ξαναχτύπησαν μου και μετά ξανακτύπησαν μου». Το όχημα του ήταν με αρ. εγγραφής ΗΝΤ
  23. Κατέβηκε από το όχημα του και είδε τα τέσσερα οχήματα κολλημένα το ένα πίσω από το άλλο. Στην σκηνή μετέβηκε η αστυνομία μετά από περίπου 20 λεπτά, έλαβε τα στοιχεία των οδηγών και τις ασφάλειες τους και κλήθηκαν στον σταθμό για κατάθεση. Από ότι θυμάται έγιναν μετρήσεις και έψαχναν ίχνη από φρένα ενώ δεν θυμάται να τραυματίστηκε κάποιος από τους ενεχόμενους οδηγούς και ουδείς παραπονέθηκε για τραυματισμό. Το όχημα του ήταν το πρώτο στην σειρά. Ουδέν εκ των άλλων οδηγών γνωρίζει ή έχει συγγενική σχέση ή φιλία ενώ ο ίδιος διαμένει στην Λάρνακα και εργάζεται στην Λεμεσό. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 ανάφερε ότι κλητεύθηκε να δώσει μαρτυρία χωρίς να ξέρει ποιος τον κάλεσε. Στον επίδικο δρόμο γίνονταν έργα και όταν είδε τον εργάτη με την κόκκινη σημαία σταμάτησε. Οι κώνοι που μετέτρεπαν τις δύο λωρίδες κυκλοφορίας σε μια υπήρχαν από την έξοδο του κυκλικού κόμβου στα 200 με 300 μέτρα, είχε σηματοδότες για τα έργα και ταμπέλλα. Πριν τους κώνους υπήρχε φάρος με φως που έδειχνε την κατεύθυνση. Στα 4 - 5 μέτρα μπροστά του βγήκε ο εργάτης και τους σταμάτησε. Στον χώρο υπήρχαν και μηχανήματα και θυμάται ένα εκσκαφέα ο οποίος ήταν πολύ πιο μπροστά από το δυστύχημα. Από την ώρα που σταμάτησε πατούσε φρένα και μετά παρόδου 2- 3 δευτερολέπτων τον κτύπησε το όχημα που ερχόταν από πίσω του και το όχημα του κινήθηκε 10 - 15 εκατοστά περίπου μπροστά. Όταν του κτύπησαν το πόδι του πατούσε το φρένο. Αναφέρει επίσης «Ήταν σταματημένο το όχημα μου, χτύπησε μου που πίσω, τάραξε λίγο, μετά το άλλο ακόμα λίγο, μετά κτύπησε το άλλο και τάραξε ακόμα λίγο». Το όχημα του «τρίφτηκε» στην άσφαλτο. Τα πρώτα δύο κτυπήματα ήταν της ίδιας έντασης αλλά το τρίτο ήταν πιο δυνατό και αναφέρει «πρέπει να έτρεχε πολλά το τρίτο Δεν ξέρω ποιος ήταν αλλά ταρακουνήθηκα καλά». Με το τρίτο κτύπημα το όχημα του δεν μετακινήθηκε αλλά ταρακουνήθηκε. Τα κτυπήματα τα καθόρισε ως διαδοχικά με διαφορά δευτερολέπτων. Στην αστυνομία είπε ότι του χτύπησαν τρείς φορές. Αρνήθηκε έντονα την υποβολή ότι λέει ψέματα και ανάφερε ότι μετά το πρώτο κτύπημα τα άλλα ακολούθησαν τόσο γρήγορα που δεν πρόλαβε να κοιτάξει πίσω. Το όχημα του υπέστη μόνο μια ζημιά στο φανάρι της πίσω δεξιάς πλευράς του οδηγού. Δεν έπαθε άλλη ζημιά γιατί το όχημα του έχει προφυλακτήρες, είναι μεγάλο ψηλό αυτοκίνητο διπλοκάμπινο. Δε κινήθηκε νομικά εναντίον οιουδήποτε λόγω της μικρής ζημιάς. Επέμεινε ότι τα κτυπήματα ήταν διαδοχικά και τρία στην σειρά και ενώθηκαν μετά τις διαδοχικές συγκρούσεις. Δεν θυμάται να μίλησε στην σκηνή με άλλο οδηγό και δεν άκουσε κάποια συνομιλία μεταξύ των υπολοίπων ενεχόμενων. Ο μάρτυρας αρνήθηκε επανειλημμένα ότι ψεύδεται και αναφέρθηκε στην άγνοια του για τον ποιος τον κλήτευσε. Στον μάρτυρα υποβλήθηκε ότι το τρίτο και δεύτερο όχημα ήταν σταματημένα, του κτύπησε το δεύτερο και μετά ήρθε το τέταρτο όχημα με δυνατό κτύπημα και κτύπησε του μπροστινού του και μετά εκείνο στο όχημα του μάρτυρα. Ο μάρτυρας απάντησε εκ νέου ότι «Εγώ σταμάτησα, χτύπησε το πρώτο σε λίγα δευτερόλεπτα, χτύπησε το δεύτερο σε λίγα δευτερόλεπτα, το τρίτο και σε λίγα δευτερόλεπτα το τέταρτο. Αυτό γίνηκε αυτό είπα και αυτό λέω». Δεν ξέρει συνέχισε ούτε ποιος είναι ο ενάγων ούτε ποιος είναι ο εναγόμενος. Ως ΜΥ3 προσήλθε ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου μάρτυρας που κλήθηκε στον αντίποδα των μαρτύρων που παρουσιάσθηκαν εκ μέρους του ενάγοντα. Η μαρτυρία του προσώπου αυτού αποτέλεσε ένα μεγάλο κεφάλαιο της διαδικασίας και ήτο ασυνήθιστα μακροσκελής. Θα προσπαθήσω να δώσω ένα στίγμα των κυριότερων σημείων αυτής με αναφορά στα κύρια επίδικα ζητήματα που άπτονται του θέματος των σωματικών βλαβών του ενάγοντα. Ο ΜΥ3 κατέθεσε ως Τεκμήριο 18 γραπτή αναφορά των προσόντων του και της ειδικότητας του. Τον ενάγοντα κλήθηκε να τον εξετάσει 2 φορές, στις 28/5/2012 και στις 28/5/
  24. Εξέδωσε δύο εκθέσεις τις οποίες και κατέθεσε ως Τεκμήρια 19 και 20 αντίστοιχα. Με βάση τις εκθέσεις αυτές (τεκμήριο 19) ο ενάγων παραπονέθηκε για αιμωδία στον δεξιό αντίχειρα και περιοδική ενόχληση στον αυχένα με αντανάκλαση στο πίσω μέρος της κεφαλής. Με βάση την κλινική εξέταση φάνηκε πλήρως ικανοποιητικό εύρος της κίνησης του αυχένα, ανώδυνη κινητικότητα αυχένα, δεν υφίσταται κατά την ψηλάφηση μυϊκός σπασμός η ευαισθησία των παρασπονδύλιων μυών. Η κινητικότητα λειτουργία του νευροαγγειακού και μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτω άκρων ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια ενώ η μυϊκή δύναμη των μελών είναι φυσιολογική. Με αναφορά στις ακτινολογικές εκθέσεις του δρ. Οικονομίδη του 2008 και 2012 και τα ευρήματα των MRI ο ΜΥ3 αναφέρει στο τεκμήριο 19 ότι όλα τα καταγραφόμενα ευρήματα αφυδάτωσης, εκφυλιστικής παθολογίας, προβολή δίσκων πολυεπίπεδων αλλοιώσεων του αυχένα δεν αποτελούν τραυματικής αιτιολογίας ευρήματα αλλά εκφυλιστικής μέσω του χρόνου φθοράς. Με αναφορά στο εύρημα του Δρ. Οικονομίδη ημερ.09/04/2008 ελαφριάς μορφής ευθειασμός εκτιμάται ότι το ατύχημα είχε σαν αποτέλεσμα ελαφριάς μορφής τραυματισμό μαλακών μορίων του αυχένα χωρίς βαθμό σοβαρότητας και χωρίς νευρολογική σημειολογία. Τα πρόσφατα κλινικά ευρήματα χαρακτηρίζονται από απουσία νευρολογικής σημειολογίας και από φυσιολογική κινητικότητα του μυοσκελετικού και νευροαγγειακού συστήματος των μελών. Ουδεμία μορφή λειτουργικού κατάλοιπου υφίσταται ή δικαιολογείται. Γενικά αναφέρει ότι ελαφριάς μορφής τραυματισμοί μαλακών μορίων στον αυχένα αποκαθίστανται πλήρως σε περίοδο 2 - 3 βδομάδων. Στην συμπληρωματική ιατρική του έκθεση ο ΜΥ3 (Τεκμήριο 20) αναφέρεται στην διάγνωση του Δρ. Χατζηχάννα ημερ.21/1/2014 περί του ότι η αυχεναλγία είναι απότοκη της αρχόμενης οστεοαρθρίτιδας (εκφυλιστικών αλλοιώσεων) απότοκα των ανατομικών βλαβών οστεοαρθρίτιδας που σιγά - σιγά θα εγκατασταθεί και θα επιδεινωθεί. Με βάση την αναφορά αυτή ο ΜΥ3 αναφέρει ότι η αρχόμενη οστεοαρθρίτιδα - εκφυλιστικές αλλοιώσεις είχαν ήδη επιβεβαιωθεί από τον Δρ. Οικονομίδη στην έκθεση του ημερ.09/04/2008 ήτοι δυο μέρες μετά το δυστύχημα ως εκ τούτου το εύρημα αυτό επιβεβαιώνει ότι ήταν ήδη εγκατεστημένη πριν το δυστύχημα. Στην κλινική εξέταση καταγράφει τα ίδια κλινικά ευρήματα ως το Τεκμήριο 19 ενώ ως συμπέρασμα αναφέρει ότι συμφωνεί με την γνωμάτευση του Δρ. Χατζηχάννα περί του ότι η αυχεναλγία είναι απότοκη της προϋπάρχουσας οστεοαρθρίτιδας - εκφυλιστικών αλλοιώσεων. Διαφωνεί με την αναφορά ότι αυτή θα εγκατασταθεί σιγά - σιγά καθότι ως επιβεβαιώνεται από την μαγνητική τομογραφία υπήρχε 2 μέρες μετά το δυστύχημα. Προφορικά ο μάρτυρας αναφέρθηκε στο ότι κατά την εξέταση του ενάγοντα του παρουσιάστηκε η έκθεση του Δρ. Οικονομίδη ημερ. 09/04/2008 και όχι τα φιλμς. Επίσης δεν παρουσίασε άλλες ιατρικές εκθέσεις που κατείχε. Επεξήγησε τον τρόπο της κλινικής εξέτασης στην οποία επέβαλε τον ενάγοντα με αναφορά στην κινητικότητα του αυχένα και στις λοιπές κινήσεις για να διαπιστώσει τα όσα κατέληξε. Επίσης με αναφορά στην διαπίστωση μυϊκού σπασμού ανέλυσε τον τρόπο που εξέτασε τον ενάγοντα και τις κινήσεις των δακτύλων των νεύρων με σκοπό να διαπιστώσει την νευρολογική κατάσταση. Εξέτασε επίσης την μυϊκή δύναμη των άνω άκρων. Η πιο αντικειμενική μαγνητική τομογραφία είναι αυτή που έγινε 2 μέρες μετά τι δυστύχημα ήτοι της 09/04/
  25. Οι όροι δισκοπάθεια, πρόπτωση, προβολή, ρήξη, στένωση και δισκοκήλη με αναφορά στου μεσοσπονδύλιους δίσκους είναι όροι συνώνυμοι από πρακτικής πλευράς. Αναφέρθηκε στα είδη κηλών που υπάρχουν αναφέροντας τις μη τραυματικής αιτιολογίας που είναι πάθηση κατά ποσοστό 98% και ένα 2% που είναι τραυματικής αιτιολογίας. Αναφέρθηκε σε μελέτες και έρευνες για τα ποσοστά αυτά. Το ποσοστό του 2% προκύπτει από οξεία αμιγή τραυματική κήλη και εξάσκηση εξωτερικής βίας επί της κεφαλής με κάθετο άξονα. Για την πάθηση της δισκοπάθειας υπάρχουν πολλές αιτίες, όπως οι κληρονομικοί προδιαθετικοί παράγοντες, ο λανθασμένος τρόπος της καθημερινότητας όπως η καθιστική θέση μπροστά από υπολογιστή και μικροτραυματισμοί λόγω επαγγέλματος. Η δισκοπάθεια μπορεί να παρουσιαστεί και σε πολύ μικρές ηλικίες με κύριο παράγοντα την κληρονομική προδιάθεση. Ο όρος whiplash injury δεν αποτελεί μορφή τραύματος αλλά μηχανισμό πρόκλησης του τραύματος με αναφορά στο ότι ο αυχένας μετακινείται προς τα πίσω και ακολούθως προς τα μπροστά για να επανέλθει στην θέση του. Ανάλογα με την δύναμη προκαλείται τραυματισμός μαλακών μορίων. Ένας τέτοιος μηχανισμός προκαλεί κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου υπό την προϋπόθεση της παρουσίας κατάγματος στο επίπεδο της κήλης κάτι που δεν είχε ο ενάγων. Επεξήγησε στην έννοια του ευθειασμού του αυχένα και ανάφερε ότι αυτός δεν δύναται να παραμείνει για πάντα. Συμφωνεί με το εύρημα του Δρ. Οικονομίδη ότι ο ευθειασμός είναι ελαφριάς μορφής «mild» συμπέρασμα που επιβεβαιώνει τον ελαφρύ τραυματισμό των μαλακών μορίων. Επεξήγησε επίσης την έννοια της αφυδάτωσης του δίσκου που μπορεί να ανιχνευθεί με μαγνητική τομογραφία και σε καμία περίπτωση δεν προκαλείται εντός 24 ή 48 ωρών. Παραπέμποντας στα MRI ανάφερε ότι πουθενά αυτά αναφέρουν την τραυματική αιτιολογία αλλά αναφέρουν την έννοια της «πολυεπίπεδης εκφυλιστικής νόσου του δίσκου» που οφείλεται σε χρονιότητα. Ένα μεγάλο ποσοστό πολιτών έχει κήλες οι οποίες δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Από τα τεκμήρια των MRI κανένα δεν αναφέρει βλάβη νεύρου ή πίεση επί αυτού. Μια κήλη που παρουσιάστηκε πρόσφατα θα παρουσιάσει οστικό οίδημα, τοπική αιμορραγία και ρήξη σπονδυλικών συνδέσμων. Επίσης θα πρόσθετε και την παρουσία κατάγματος στο επίπεδο της δισκοπάθειας. Στην προκειμένη περίπτωση κανένα εκ των τεκμηρίων 4 και 5 αναφέρει τα πιο πάνω. Οι μικρού βαθμού εκφυλιστικές αλλοιώσεις με αναφορά σε mild καμία περίπτωση μπορούν να δημιουργηθούν εντός 48 ωρών. Στην αναφορά περί ύπαρξης οξείας ριζοπάθειας σε επίπεδο C6 και C7 ο μάρτυρας ανάφερε ότι το τεκμήριο 7 (αποτελέσματα ηλεκτρομυογραφήματος) αναφέρονται στην έννοια "radiculopathy" που σημαίνει δισκοπάθεια και όχι νευροπάθεια. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ3 καταρχήν απάντησε σε ερωτήσεις που άπτονται του βιογραφικού του και υποβλήθηκε η θέση ότι τούτο καταρτίστηκε με σκοπό να εντυπωσιάσει το Δικαστήριο. Σωρεία της αντεξέτασης του μάρτυρα αυτού επικεντρώθηκε στα προσόντα του, χωρίς όμως να αμφισβητείται σύμφωνα με τον συνήγορο του ενάγοντα η ειδικότητα του ειδικού ορθοπεδικού, την εμπειρία του ακόμα και την συμβολή του ή όχι στην συγγραφή νομικών συγγραμμάτων. Τα όσα αναφέρθηκαν στο ζήτημα αυτό βεβαίως και δεν άπτονται των επιδίκων θεμάτων εφόσον δεν αμφισβητείται η ειδίκευση και εμπειρογνωμοσύνη του μάρτυρα οπότε δεν θα σχολιαστούν και αξιολογηθούν. Με αναφορά στην εγκεφαλική διάσειση ο μάρτυρας ανάφερε ότι αυτή επιφέρει απώλεια αισθήσεων, εμετούς και τραυματική αμνησία. Παρά την διάγνωση του Δρ Χατζηχάννα περί εγκεφαλικής διάσεισης στο τεκμήριο 6 τέτοια συμπτώματα δεν καταγράφονται. Ο συνήγορος του ενάγοντα υπέβαλε στον μάρτυρα την θέση ότι ουδέποτε εξέτασε τον ενάγοντα με τον τρόπο που περιέγραψε και υπέδειξε στην κυρίως εξέταση του αλλά του υπέβαλε μόνο ερωτήσεις, θέση την οποία αρνήθηκε ο μάρτυρας αναφέροντας ότι εξέτασε τον ενάγοντα όπως ακριβώς υπέδειξε. Επιπλέον επεξήγησε που διαφωνεί με τα όσα αναγράφονται επί του τεκμηρίου
  26. Σε σχέση με την χειρουργική επέμβαση ανάφερε ότι εάν αυτή χρειαστεί είναι λόγω της νόσου των δίσκων και όχι του ατυχήματος. Αναφορικά με την οπίσθια ρήξη δακτυλίου που αναφέρεται στο τεκμήριο 4 και κατά πόσο αυτή προκλήθηκε από τον τραυματισμό ο μάρτυρας ανάφερε ότι με βάση τα εκφυλιστικά ευρήματα της νόσου των μεσοσπονδυλίων δίσκων αλλά και την κλινική εικόνα που παρουσίασε αμέσως μετά τον τραυματισμό η μικρή αυτή ρήξη προϋπήρχε και ήταν εκφυλιστικής αιτιολογίας λόγω της νόσου των δίσκων φάνηκε δε με το MRI που είναι και ο μοναδικός τρόπος να φανούν. Την ανάγκη του ενάγοντα να μεταβεί εκ νέου σε γιατρό μετά από 4 χρόνια την αποδίδει σε περίοδο «πιασίματος» οφειλόμενο στην εκφυλιστική παθολογία. Ως τελευταίος μάρτυρας για την υπεράσπιση προσήλθε ο εναγόμενος (ΜΥ4). Ο εναγόμενος κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του, έγγραφο Β. Στην γραπτή του δήλωση αναφέρεται στην πορεία του επί της επίδικης οδού και στα οδικά έργα που γίνονταν και τον οδήγησαν να χρησιμοποιήσει την αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας της πορείας του. Σε κάποιο σημείο το δρόμου τα προπορευόμενο όχημα ΚΡΕ 825 συγκρούστηκε στο πίσω μέρος του οχήματος που προπορευόταν αυτού. Ο ίδιος δεν πρόλαβε να σταματήσει έγκαιρα και συγκρούστηκε στο πίσω μέρος του ΚΡΕ 825 με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν τα οχήματα. Κατέβηκε από το όχημα του όπως επίσης και άλλοι 3 οδηγοί οπότε και αντιλήφθηκε ότι εκτός από το όχημα του ίδιου και τα άλλα δύο (εναγόμενου και προπορευόμενο του εναγόμενου) υπήρχε και άλλο όχημα κτυπημένο στο πίσω μέρος. Διαπίστωσε ότι και τα 4 οχήματα ήταν κολλημένα το ένα πάνω στο άλλο και υπέστησαν ζημιές. Κατά τον χρόνο που ανέμεναν την αστυνομία ο οδηγός του 1ου οχήματος ανάφερε ότι έγιναν τρείς διαδοχικές συγκρούσεις ήτοι το 1ο όχημα που ακολουθούσε τον πρώτο οδηγό κτύπησε σε αυτόν και ακινητοποιήθηκαν ακολούθως το 2ο όχημα κτύπησε στο 1ο που ακολουθούσε και εν συνεχεία ακινητοποιήθηκαν και τέλος το 3ο όχημα που ακολουθούσε τον πρώτο κατά σειρά ήτοι ο ίδιος κτύπησε στο 2ο όχημα (που ακολουθούσε τον πρώτο) ήτοι του εναγόμενου. Ο εναγόμενος αναφέρει ότι δεν αντιλήφθηκε την σύγκρουση μεταξύ του 1ου στην σειρά οχήματος με αυτό που το ακολουθούσε. Δεν γνωρίζει κανένα από τους ενεχόμενους οδηγούς και δεν παραπονέθηκε κάποιος από αυτούς ότι είχε τραυματιστεί. Αντεξεταζόμενος ο εναγόμενος αναφέρθηκε στα οδικά έργα λέγοντας ότι μπαίνοντας στην ευθεία μετά τον κυκλικό κόμβο Γερμασόγειας είδε ουρά οχημάτων μπροστά του και μπαίνοντας στην αριστερή λωρίδα ακολούθησε το όχημα που κτύπησε το προπορευόμενο του και εντός κλάσματος δευτερολέπτων δεν πρόλαβε να σταματήσει και συγκρούστηκε και αυτός με την σειρά του επί του προπορευόμενου. Περίπου 25 μέτρα πριν το σημείο σύγκρουσης ξεκινούσαν οι κώνοι που μετέτρεπαν τις δύο λωρίδες σε μία. Σε απόσταση περίπου 15 μέτρων είδε τα οχήματα μπροστά του. Το όχημα που κτύπησε ήταν σταματημένο γιατί συγκρούστηκε με το μπροστινό του όχημα και δεν πρόλαβε να σταματήσει. Τα αυτοκίνητα λόγω των έργων δεν κινούντο με μεγάλη ταχύτητα και η όλη σύγκρουση έγινε εντός δευτερολέπτων. Την πρώτη σύγκρουση του 2ου κατά σειρά με το πρώτο δεν την είδε ο ίδιος αντιλήφθηκε την δική του σύγκρουση με το μπροστινό του και το επόμενο. Επέμεινε δε ότι είδε τα αυτοκίνητα στην ουρά με αυτό του εναγόμενου να είναι σε κίνηση όταν απότομα σταμάτησε μπροστά του σε

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.