ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ ν. ΠΕΤΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3002/2015, 28/2/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A75 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3002/2015 ΑΝΤΩΝΗΣ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ Ενάγοντας -V- ΠΕΤΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Εναγόμενου --------------------------------------------- Ημερομηνία: 28 Φεβρουαρίου 2018 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κα Ισκάνταρ για Ι. Μοδίτη & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Για Εναγόμενο: κα Ε. Λάμπρου για Σωτήρη Πίττα & Σια ΔΕΠΕ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή που καταχώρησε στις 27/72015, ο ενάγοντας αξιώνει εναντίον του εναγομένου, ειδικές και γενικές αποζημιώσεις συνεπεία τροχαίου ατυχήματος που επεσυνέβη την 01/05/2015, κατά μήκος της Λεωφόρου Ομόνοιας στη Λεμεσό, περί τις 9μμ. Με την υπεράσπιση του, ο εναγόμενος αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη για το ατύχημα ή για τις κατ' ισχυρισμό ζημιές και ζητά την απόρριψη της αγωγής ή έστω την απόδοση, σε μεγάλο βαθμό, συντρέχουσας αμέλειας στον ενάγοντα. Αν και το επίδικο ποσό της υπόθεσης υπερβαίνει τις €3.000, κατόπιν συμφωνίας των μερών, αποφασίστηκε όπως η υπόθεση εκδικαστεί ως «ταχείας εκδίκασης» υπόθεση, δυνάμει της «νέας Δ.30», ήτοι με την εκατέρωθεν καταχώρηση μαρτυρίας υπό τη μορφή ενόρκων δηλώσεων. Από πλευράς ενάγοντα κατατέθηκαν ένορκες δηλώσεις από τους Α. Αριστοδήμου - ενάγοντα (ΜΕ1), Α. Ξενοφώντος, διευθυντή της εταιρείας επιδιόρθωσης και/ή επισκευής και/ή ισιώματος και/ή μπογιατίσματος οχημάτων, ΑΧ Autobody Limited (ΜΕ2), Δρ. Χ. Κατσιάμη, ιδιώτη Ορθοπεδικό (ΜΕ3) και Κ. Λουκά, ιδιώτη φυσιοθεραπευτή, (ΜΕ4). Από πλευράς εναγομένου, κατατέθηκαν ένορκες δηλώσεις από τους Π. Γεωργίου - εναγόμενο (ΜΥ1), Κ. Χαραλάμπους, υπάλληλο στην εταιρεία Rescueline Auto Services Ltd (ΜΥ2) και Π. Αναστασίου, διευθυντή της A.Anastasiou Co Ltd, εταιρεία η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα παροχής εκτιμήσεων σε ζημιές οχημάτων μετά από ατυχήματα (ΜΥ3). Αν και οι διάδικοι είχαν το δικαίωμα να ζητήσουν όπως αντεξετάσουν τους ενόρκους δηλούντες επί των προβαλλόμενων ισχυρισμών τους, εντούτοις αμφότεροι δήλωσαν στο Δικαστήριο ότι δεν επιθυμούσαν να προβούν σε οποιαδήποτε αντεξέταση. Η εκδίκαση της υπόθεσης ολοκληρώθηκε με την κατάθεση εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των μερών, αναφορά στις οποίες κάμνω πιο κάτω όπου κρίνεται αναγκαίο. Ενόψει του ότι αμφότεροι οι συνήγοροι, αν και επέλεξαν να μην προβούν σε αντεξέταση των μαρτύρων της άλλης πλευράς, εντούτοις επιχειρούν κατά τις αγορεύσεις τους να πλήξουν την αξιοπιστία των εν λόγω μαρτύρων, θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι ως είναι πάγια νομολογημένο, η αγόρευση δικηγόρου δεν συνιστά μαρτυρία και ότι «στις περιπτώσεις όπου είναι η θέση του αντίδικου ότι τα γεγονότα που ισχυρίζεται η άλλη πλευρά δεν έγιναν, απαιτείται αντεξέταση και μάλιστα σφοδρή, μόνο και μόνο για να αποδειχθεί η έλλειψη υπόβαθρου..., να επισημανθούν αντιφάσεις και ανακρίβειες» και η παράλειψη αντεξέτασης μαρτύρων σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας τους ισοδυναμεί με αποδοχή της (βλ. Κ. Λ. ν. Δημοκρατίας
(2011)2 Α.Α.Δ. 547, Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc
(2002)1(Γ) A.A.Δ.1527, Αdidas v. Jonitexo Ltd
(1987)1 C.L.R. 383) και ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΚΩΣΤΡΙΚΗ ν. 4 ΜΟΤΙΟN AUTOMOTIVES LTD κ.α., Ποινική Έφεση Αρ. 226/2014, 10/7/2015). Στρέφομαι τώρα στα γεγονότα της υπόθεσης. Θα πρέπει κατ' αρχή να σημειώσω τα πιο κάτω γεγονότα, τα οποία, όπως προκύπτει από τις δικογραφημένες θέσεις και τη μαρτυρία που αμφότερα τα μέρη προσκόμισαν, συνιστούν κοινό και αδιαμφισβήτητο έδαφος. Το επίδικο ατύχημα έλαβε χώρα την 01/05/2015, κατά μήκος της Λεωφόρου Ομόνοιας στη Λεμεσό περί τις 9 μ.μ. και σε αυτό ενεπλάκησαν το όχημα του ενάγοντα με αρ. εγγραφής ΗΥΑ 265 το οποίο οδηγείτο από τον τελευταίο και το όχημα με αρ. εγγραφής ΚΖΚ 760, το οποίο οδηγείτο από τον εναγόμενο. Η Λεωφόρος Ομονοίας είναι διπλής κατεύθυνσης δρόμος, με δύο λωρίδες κυκλοφορίας να κατευθύνονται νότια προς το νέο Λιμάνι και δύο λωρίδες να κατευθύνονται βόρεια προς τον κυκλικό κόμβο Πολεμιδιών. Μεταξύ των αντίθετων ρευμάτων κυκλοφορίας δεν υπάρχει οποιοδήποτε διαχωριστικό, παρά μόνο σηματοδοτημένη στο δρόμο, άσπρη συνεχής γραμμή. (Για τα πιο πάνω βλ. παρ. 1, 2 και 3 Εκ.Απ., παρ. 2, 3 και 4 Υπερ., παρ. 2 και 3 Ε/Δ ενάγοντα, παρ.4 Ε/Δ εναγόμενου και παρ. 3 Ε/Δ Κ. Χαραλάμπους). Κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος, το όχημα του ενάγοντα οδηγείτο στη Λεωφόρο με νότια κατεύθυνση, στην εσωτερική λωρίδα (δεξιά) ενώ το όχημα του εναγόμενου, το οποίο λίγο πριν την σύγκρουση ήταν στην ίδια λωρίδα με τον ενάγοντα και κατευθύνετο προς την ίδια κατεύθυνση, οδηγήθηκε δεξιότερα και εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Στη συνέχεια τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν, το μεν όχημα του ενάγοντα με την πίσω δεξιά πόρτα, πίσω δεξιό φτερό και πίσω δεξιό μέρος του προφυλακτήρα, το δε όχημα του εναγόμενου, με την αριστερή εμπρόσθια πλευρά. (Για τα πιο πάνω βλ. παρ. 3 και 4 Ε/Δ ενάγοντα, παρ.4 και 5 Ε/Δ εναγόμενου, παρ. 4 και 5 Ε/Δ Α. Ξενοφώντος, Τεκ. Α Ε/Δ Π.Αναστασίου και φωτογραφίες Τεκ. Α Ε/Δ/ Κ. Χαραλάμπους). Αμφότεροι ενάγοντας και εναγόμενος ήταν ασφαλισμένοι με την ίδια ασφαλιστική εταιρεία (CNP), η οποία κλήθηκε να παρουσιαστεί στη σκηνή. Η Rescueline, η οποία επίσης κλήθηκε στο χώρο, μετέφερε το όχημα του ενάγοντα για επιδιόρθωση στην ΑΧ Autobody Limited, όπου κατόπιν οδηγιών της CNP, το επισκέφθηκε για σκοπούς εκτίμησης ο ΜΥ3. Οι επιδιορθώσεις που έγιναν στο όχημα του ενάγοντα από την ΑΧ Autobody Limited, έγιναν στη βάση των οδηγιών του ΜΥ3 και της εκτίμησης που ο τελευταίος ετοίμασε και αφορούσαν συγκεκριμένα, στην αντικατάσταση της πίσω δεξιάς πόρτας (REAR DOOR RH), ίσιωμα και μπογιάτισμα του πίσω δεξιού φτερού και του πίσω προφυλακτήρα (REAR BUMPER, REAR WING RH και SILL PANEL RH) καθώς και μέτρημα του τιμονιού (GEOMETRY) (βλ. παρ. 4 και 5 Ε/Δ Α. Ξενοφώντος και Τεκ. Α Ε/Δ Π.Αναστασίου). Για όλα τα πιο πάνω κάμνω ανάλογα ευρήματα. Βασική διαφωνία των μερών στην παρούσα υπόθεση, ήταν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα και ποιος φέρει ευθύνη γι' αυτό. Οι εκδοχές του ενάγοντα και του εναγόμενου επί τούτου διαφέρουν. Τις παραθέτω αυτούσιες. Σύμφωνα με τον ενάγοντα: «Την 1/5/2015 και περί ώρα 900μμ εξήλθα με το όχημα μου ... από το «ΑΛΤ» της οδού Αφρικής, έστριψα αριστερά και εισήλθα στη Λεωφόρο Ομόνοιας και κατευθύνθηκα νότια αφού πρώτα σταμάτησα στο «ΑΛΤ» και έλεγξα ότι ο δρόμος ήταν καθαρός... εισήλθα κατευθείαν στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας της λεωφόρου Ομόνοιας και κατευθύνθηκα νότια προς το νέο λιμάνι αφού στην αριστερή λωρίδα της ίδιας κατεύθυνσης υπήρχαν παρκαρισμένα οχήματα....ενώ εισήλθα στην δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας ... προχώρησα περίπου 90 - 100 μέτρα κατά μήκος της Λεωφόρου Ομονοίας ... η ταχύτητα με την οποία να οδηγούσα το όχημά μου ήταν περίπου 40 - 50 χιλιόμετρα ανά ώρα ... (και) ο δρόμος μπροστά μου ήταν καθαρός δηλαδή δεν υπήρχαν άλλα οχήματα που προπορεύονταν το όχημά μου ... Ενώ προχωρούσα κανονικά κατά μήκος της δεξιάς λωρίδας κυκλοφορίας της Λεωφόρου Ομόνοιας με νότια κατεύθυνση άκουσα ένα δυνατό θόρυβο και ένιωσα ένα δυνατό τράνταγμα... και αμέσως κοίταξα το δεξιό καθρεφτάκι του οχήματος μου (και) είδα το όχημα ΚΖΚ 760 το οποίο οδηγείτο από τον εναγόμενο να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την ... δεξιά πίσω πλευρά του οχήματός μου και έτσι κατάλαβα ότι το αυτοκίνητο αυτό προσέκρουσε στο όχημά μου...» Aν και αναφέρει ότι δεν είδε ακριβώς τι συνέβη πίσω του καθ' ότι ήταν συγκεντρωμένος στην πορεία του, o ενάγοντας ισχυρίζεται ότι: «(Επειδή) ... χιλιοστά του δευτερολέπτου αργότερα είδα όχημα από την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας το οποίο κατευθυνόταν βόρεια και κρατούσε τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας ... να προσπερνά το όχημα μου ... Κατάλαβα ότι ο εναγόμενος ... οδηγούσε και αυτός το όχημα με αριθμούς ΚΖΚ 760 κατά μήκος της λεωφόρου Ομόνοιας με την ίδια κατεύθυνση και ενώ ακολουθούσε το όχημά μου επιχείρησε να με προσπεράσει οδηγώντας το όχημά του ... δεξιότερα παραβιάζοντας έτσι την άσπρη συνεχή γραμμή η οποία χωρίζει τις δύο εξ' αντιθέτου λωρίδες κυκλοφορίας και ακολούθως για να αποφύγει τη σύγκρουση με το εξ'αντιθέτου όχημα οδήγησε το όχημα του αριστερότερα με αποτέλεσμα να επιπέσει με δύναμη επί του οχήματος (μου). Στην αντίπερα όχθη, όπως ανέφερα ανωτέρω, ο εναγόμενος πρόβαλε μια διαφορετική εκδοχή ως προς το πώς συνέβη το ατύχημα. Σύμφωνα με τις παρ. 4 και 5 της Ε/Δ του εναγόμενου, το επίδικο ατύχημα συνέβη ως εξής: «Κατά ή περί τις 01/05/2015 οδηγούσα το όχημα με αριθμούς εγγραφής ΚΖΚ 760 νομίμως και επιμελώς στη Λεωφόρο Ομόνοιας στη Λεμεσό με κατεύθυνση προς νότο. Η ταχύτητα με την οποία οδηγούσα το όχημά μου ήταν περίπου 40 - 50 χιλιόμετρα ανά ώρα. Ο Ενάγοντας που οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής η ΗΥΑ 265, ξαφνικά εξήλθε με το όχημα του ... την πάροδο της οδού Αφρικής χωρίς να σταματήσει στο ΑΛΤ («STOP»), έστριψε και εισήλθε στη Λεωφόρο Ομόνοιας και μάλιστα στη δεξιά λωρίδα και κατευθύνθηκε νότια, χωρίς πρώτα να σταματήσει στο ΑΛΤ («STOP») και να ελέγξει το δρόμο ... ανακόπτοντας ξαφνικά την πορεία μου. Δεν είχα το χρόνο να αντιδράσω, παρόλαυτά πάτησα αμέσως τα φρένα και προσπάθησα να αποφύγω το όχημα του ενάγοντα εισερχόμενος στο αντίθετο ρεύμα προκειμένου να τον προσπεράσω από δεξιά αφού δεν υπήρχε στο αντίθετο ρεύμα άλλο διερχόμενο όχημα. Παρόλααυτά, η σύγκρουση ανάμεσα στα δύο, οχήματα του Ενάγοντα και το δικό μου ήταν αναπόφευκτη εξ' υπαιτιότητας του ενάγοντα...» Είναι η «εκτίμηση» του εναγόμενου ότι: «...το ατύχημα προκλήθηκε αποκλειστικά εξ' υπαιτιότητας του Ενάγοντα ... λόγω της αμέλειας και παράλειψης του ... να ελέγξει την κυκλοφορία ... να επιδείξει την απαιτούμενη και οποιαδήποτε επιμέλεια στην οδήγηση, ... να δει το όχημα μου έγκαιρα ώστε να αποφύγει τη σύγκρουση ... (και) ...ότι ο ενάγοντας οδηγούσε χωρίς επιμέλεια και προσοχή διότι παρέλειψε και δεν κατάφερε να κινητοποιήσει το όχημα του έγκαιρα ώστε να αποφύγει τη σύγκρουση ο ενάγοντας δεν σταμάτησε στο ΑΛΤ της οδού Αφρικής με αποτέλεσμα το όχημά μου να χτυπήσει στην αριστερή εμπρόσθια πλευρά, γιατί προσπάθησα να αποφύγω τη σύγκρουση με το να μπω στο αντίθετο ρεύμα». Πρόσθετα, ο εναγόμενος προσκόμισε και τη μαρτυρία του Κ. Χαραλάμπους, υπαλλήλου της Rescueline, όχι όμως προς επιβεβαίωση της δικής του εκδοχής ως προς το πώς συνέβη το επίδικο ατύχημα, αφού τα όσα αναφέρει ο Χαραλάμπους προέρχονται αποκλειστικά από δηλώσεις του ενάγοντα στη σκηνή, αλλά για να πλήξει την αξιοπιστία του τελευταίου. Σύμφωνα με τον Κ. Χαραλάμπους και την έκθεση που αυτός ετοίμασε μετά που έφτασε στο χώρο και συνομίλησε με τον ενάγοντα, ο τελευταίος του δήλωσε ενυπόγραφα ότι πριν τη σύγκρουση, είχε παρατηρήσει τον εναγόμενο να προσπαθεί πρώτα να τον προσπεράσει από τα αριστερά και όταν δεν τα κατάφερε λόγω του ότι μπροστά του προπορευόταν όχημα που κινείτο με μειωμένη ταχύτητα, προσπάθησε να τον προσπεράσει από τα δεξιά και επανερχόμενος στη λωρίδα του ενάγοντα, χτύπησε το δεξιό μέρος του οχήματος του. Είναι η θέση του Χαραλάμπους αλλά και της πλευράς του εναγόμενου γενικότερα, ότι ο ενάγοντας φαίνεται να «επιλέγει» ποια γεγονότα θα προωθήσει, αναλόγως του τι τον συμφέρει. Τη θέση αυτή, η υπεράσπιση τη βασίζει στο ότι ο ενάγοντας, αφενός δεν ανέφερε στο Χαραλάμπους ότι πριν να βρεθεί στην εσωτερική λωρίδα της Λεωφόρου Ομονοίας, είχε εξέλθει από το ΑΛΤ της οδού Αφρικής και αφ' ετέρου, αντίθετα με τα όσα είπε τότε στο Χαραλάμπους, στην εδώ μαρτυρία του, ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι δεν είδε τι συνέβαινε πίσω του καθότι ήταν συγκεντρωμένος στην πορεία του και ότι τον εναγόμενο τον αντιλήφθηκε μόνο, όταν ο τελευταίος τον κτύπησε με το όχημα του. Διεξήλθα με προσοχή την προσκομισθείσα μαρτυρία, μη παραβλέποντας ότι, παρά την προβολή αντίθετων ισχυρισμών από τις δύο πλευρές, ουδείς εκ των μαρτύρων που κατέθεσαν, αντεξετάστηκε. Υπενθυμίζω ότι συνιστά κοινό έδαφος μεταξύ των εμπλεκομένων και αυτό επιβεβαιώνεται από τις παρατηρήσεις του ΜΕ2 και τις φωτογραφίες που προσκόμισαν οι ΜΥ2 και ΜΥ3, ότι η σύγκρουση έγινε μεταξύ του μπροστινού αριστερού μέρους του οχήματος του εναγόμενου και του δεξιού πλαϊνού μέρους του οχήματος του ενάγοντα ήτοι την πίσω δεξιά πόρτα, μετά που ο εναγόμενος προσπάθησε να προσπεράσει τον ενάγοντα από τα δεξιά, οδηγώντας το όχημα του στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι αναγκάστηκε να οδηγήσει το όχημα του με τον τρόπο αυτό και ότι η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη, διότι ο ενάγοντας του ανέκοψε ξαφνικά την πορεία του όταν εξήλθε από πάροδο χωρίς να κάνει ΑΛΤ. Η θέση όμως αυτή του εναγόμενου, δεν βρίσκει ούτε πραγματικό αλλά ούτε και λογικό έρεισμα. Εξηγώ. Αν και ο εναγόμενος ισχυρίστηκε ότι με τον ελιγμό που έκανε, κατάφερε να εισέλθει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας ήτοι δίπλα και δεξιά του ενάγοντα, καμία εξήγηση δίνει ως προς το πώς στη συνέχεια κατέληξε το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματος του να συγκρουστεί με το δεξί πλαϊνό μέρος του οχήματος του ενάγοντα. Στη μαρτυρία του, ως αυτή παρατίθεται αυτούσια ανωτέρω, ο εναγόμενος δεν αναφέρει οτιδήποτε σχετικό. Αντίθετα, «σταματά τη μαρτυρία του», ανεξήγητα μπορώ να πω, στο σημείο όπου εισέρχεται στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, επιχειρώντας να προσπεράσει τον ενάγοντα. Το τι έγινε όμως μετά, και τα δύο οχήματα συγκρούστηκαν με τον τρόπο που συγκρούστηκαν, ο εναγόμενος επέλεξε, για τους δικούς του λόγους, να μην το σχολιάσει και να περιοριστεί να ισχυριστεί ότι, «...Παρόλααυτά, η σύγκρουση ανάμεσα στα δύο, οχήματα του Ενάγοντα και το δικό μου ήταν αναπόφευκτη...», ισχυρισμός όμως ο οποίος δεν πείθει. Υπενθυμίζω ότι ήταν ρητή η θέση του εναγόμενου ότι «...δεν υπήρχε στο αντίθετο ρεύμα άλλο διερχόμενο όχημα...». Πώς όμως τότε, η σύγκρουση με το δεξιό πλαϊνό μέρος του οχήματος του ενάγοντα ήταν αναπόφευκτη; Αν και ο εναγόμενος απορρίπτει την εκδοχή του ενάγοντα ότι η επίδικη σύγκρουση επήλθε όταν αυτός, μετά που εισήλθε δεξιά του ενάγοντα στην αντίθετη λωρίδα, οδήγησε το όχημα του αριστερότερα για να αποφύγει τη σύγκρουση με όχημα που ερχόταν από απέναντι, ο ίδιος καμία άλλη εξήγηση δίνει. Αν όμως, όντως ευσταθούσε η εκδοχή που πρόβαλε ο εναγόμενος περί «αναγκαστικού» ελιγμού προς τα δεξιά, τότε αφ' ης στιγμής εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας για να «αποφύγει» τον ενάγοντα και η εν λόγω λωρίδα ήταν, ως ισχυρίστηκε, «ελεύθερη», τότε εύλογα θα αναμένετο ότι θα ολοκλήρωνε το προσπέρασμα και θα επανέρχετο κανονικά στη λωρίδα του, χωρίς να προκληθεί οποιοδήποτε ατύχημα. Δεν είναι όμως αυτό που έγινε, αφού τα δύο οχήματα κατέληξαν να συγκρουστούν κατά το προσπέρασμα από τα δεξιά και για τούτο, ο εναγόμενος, για τους δικούς του λόγους, επέλεξε να μην δώσει πλήρη και πραγματική εικόνα με τη μαρτυρία του. Πέραν τούτου όμως, ούτε εύλογη αλλά ούτε και πειστική κρίνεται η εκδοχή του εναγόμενου ότι «αναγκάστηκε» να επιχειρήσει να προσπεράσει τον ενάγοντα και μάλιστα από δεξιά, μέσω της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας. Σύμφωνα πάντα με τον ίδιο, οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα (40-50 ΧαΩ) και παρά την «ξαφνική» ανακοπή της πορείας του, πρόλαβε να εφαρμόσει τα φρένα του και να κάνει ελιγμό αποφυγής, αφού μάλιστα πρόλαβε να ελέγξει και την αντίθετη λωρίδα. Έχοντας κατά νου και τη θέση του ότι από απέναντι δεν ερχόταν κανένα όχημα, εύλογα προκύπτει το ερώτημα του πώς υπό αυτά τα δεδομένα που ισχυρίζεται ο εναγόμενος, ήταν αναγκαίο το προσπέρασμα του ενάγοντα από τα δεξιά και όχι απλά η αποφυγή του, αφού σύμφωνα πάντα με τον ίδιο τον εναγόμενο, πρόθεση του ήταν απλά να «αποφύγει» τη σύγκρουση. Ούτε και γι' αυτό το θέμα πείθει η εκδοχή του εναγόμενου. Στη βάση των πιο πάνω, δεν μπορώ να δεχτώ την εκδοχή του εναγόμενου και την απορρίπτω στην ολότητα της. Όσον αφορά τον ΜΥ2, η μαρτυρία του ήταν τυπική και στο μεγαλύτερο της μέρος κοινώς αποδεκτή. Στο βαθμό που η μαρτυρία του αφορά στην έκθεση που ετοίμασε με βάση τις δικές του προσωπικές διαπιστώσεις, αυτή παρέμεινε αναντίλεκτη και την αποδέχομαι ως αξιόπιστη. Άλλωστε, οι εν λόγω διαπιστώσεις του μάρτυρα συνάδουν και με την κοινώς αποδεκτή μαρτυρία. Αξιόπιστη επίσης κρίνω και την αναντίλεκτη θέση του ΜΥ2, ότι στην εν λόγω έκθεση του, αυτός κατέγραψε όσα του ανέφερε ο ενάγοντας. Δεν παραγνωρίζω όμως ότι αυτή η πτυχή της μαρτυρίας του ΜΥ2 πρόκειται για εξ ακοής μαρτυρία, η οποία προσκομίστηκε με αποκλειστικό σκοπό να πλήξει την αξιοπιστία του ενάγοντα και η οποία όμως, ουδέποτε τέθηκε με τον ενδεδειγμένο τρόπο ενώπιον του τελευταίου για να τοποθετηθεί επ' αυτής. Ανάλογη επομένως θα είναι και η προσέγγιση μου ως προς τη βαρύτητα που θα δώσω στην εν λόγω μαρτυρία. Στρεφόμενος τώρα στη μαρτυρία του ενάγοντα, κρίνω ότι αυτή συνάδει με την πραγματική μαρτυρία που κατατέθηκε τόσο από τους δικούς του μάρτυρες όσο και από τους μάρτυρες του εναγόμενου, αλλά και ότι είναι αληθοφανής και λογική. Υπενθυμίζω ότι είναι κοινώς αποδεκτό ότι ο εναγόμενος επιχείρησε να προσπεράσει τον ενάγοντα από τα δεξιά, χρησιμοποιώντας την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας και ότι το αριστερό μπροστινό μέρος του οχήματος του πρώτου, συγκρούστηκε με το πίσω δεξιό πλαϊνό μέρος του οχήματος του τελευταίου. Η εκδοχή του ενάγοντα ως προς το ότι ο εναγόμενος πρέπει να τον χτύπησε όταν επιχείρησε να επανέλθει στην ορθή λωρίδα μετά που διαπίστωσε ότι έρχονταν άλλα οχήματα από απέναντι, χωρίς να παραγνωρίζω ότι συνιστά προσωπική εκτίμηση του μάρτυρα, είναι και λογική αλλά και αληθοφανής. Άλλωστε συνάδει και με τις καταγραφές του ΜΥ2 στην έκθεση του αναφορικά με το τι του ανέφερε ο ενάγοντας ότι πρέπει να έγινε την κρίσιμη στιγμή της σύγκρουσης. Το ότι ο ενάγοντας δεν ανέφερε στο ΜΥ2 ότι είχε εισέλθει στη λεωφόρο από πάροδο, όπως και το ότι ισχυρίστηκε ότι είχε δει προηγουμένως τον εναγόμενο να επιχειρεί να τον προσπεράσει ανεπιτυχώς από τα αριστερά, είναι επουσιώδους αν όχι άνευ σημασίας, αφού ουδόλως αλλοιώνεται ή επηρεάζεται η ουσία της εκδοχής του ενάγοντα, εκδοχή που εξέφρασε και στο ΜΥ2 αμέσως μετά το ατύχημα αλλά και στην εδώ μαρτυρία του, ότι δηλαδή, για το ατύχημα, ευθύνεται αποκλειστικά ο εναγόμενος, ο οποίος προσπάθησε να τον προσπεράσει από τα δεξιά και όταν δεν τα κατάφερε λόγω του ότι δεν αντιλήφθηκε τα οχήματα που έρχονταν από απέναντι, επιχείρησε να επανέλθει στη λωρίδα του με αποτέλεσμα να τον χτυπήσει. Αποδέχομαι συνεπώς τη μαρτυρία του ενάγοντα ως προς τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη το επίδικο ατύχημα, ως αξιόπιστη. Στρέφομαι τώρα στη μαρτυρία που προσκομίστηκε εκατέρωθεν αναφορικά με τις ζημιές που κατ' ισχυρισμό υπέστη ο ενάγοντας συνεπεία του ατυχήματος. Αναφορικά με το όχημα του ενάγοντα, μαρτυρία εκ μέρους του τελευταίου κατατέθηκε από τον ΜΕ2, διευθυντή της εταιρείας που προέβη στις επίδικες επιδιορθώσεις ενώ εκ μέρους του εναγόμενου, μαρτυρία κατατέθηκε από τον ΜΥ3, ιδιώτη εκτιμητή. Η μαρτυρία και των δύο κινήθηκε ουσιαστικά πάνω στις ίδιες γραμμές. Ο μεν ΜΥ3 ανέφερε ότι αφού διαπίστωσε ποιες ήταν οι ζημιές στο όχημα του ενάγοντα, εκτίμησε το κόστος επιδιόρθωσης τους στο ποσό των €1.185 (η εκτίμηση του ΜΥ3 δεν αναφέρεται σε προσθήκη ΦΠΑ), ο δε ΜΕ2, αφού διαπίστωσε και εκείνος τις ίδιες ζημιές, προχώρησε στην επιδιόρθωση τους η οποία τελικά κόστισε €1.115 πλέον ΦΠΑ. (βλ. Τεκ. Α Ε/Δ ΜΥ3 και Τεκ. Γ Ε/Δ ΜΕ2) Σημειώνω εδώ ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι ο ΜΕ2 ενήργησε σε συνεργασία και συμφωνία με τον ΜΥ3 και ότι επιδιόρθωσε μόνο τις ζημιές που αναγνώρισε και υπέδειξε ο δεύτερος στην εκτίμηση του. Αυτό άλλωστε, προκύπτει και από το περιεχόμενο των Τεκμηρίων που αμφότεροι κατέθεσαν απ' όπου επίσης προκύπτει και η συμφωνία των δύο μαρτύρων ως προς το ύψος των ζημιών. Λαμβανομένων των πιο πάνω υπόψη καθώς και ότι το κόστος επιδιόρθωσης τελικά ήταν χαμηλότερο από αυτό που αρχικά εκτιμήθηκε - το κόστος ανταλλαγής της πόρτας εκτιμήθηκε στα €200 ενώ η τελική χρέωση ήταν €180 και το συνολικό κόστος ισιώματος και μπογιατίσματος εκτιμήθηκε στα €950 (συμπερ. Εργατικών) ενώ η σχετική τελική χρέωση ήταν €900 (συμπερ. Εργατικών) - αποδέχομαι τη μαρτυρία και των δύο μαρτύρων ως αξιόπιστη και προβαίνω σε εύρημα ότι οι ζημιές στο όχημα του ενάγοντα, οι οποίες εκτιμήθηκαν αρχικά στο ποσό των €1.185, επιδιορθώθηκαν με κόστος €1.115 πλέον ΦΠΑ ήτοι €1.326,85 συνολικά. Όσον αφορά τις σωματικές βλάβες που ισχυρίστηκε ο ενάγοντας ότι υπέστη συνεπεία του ατυχήματος καθώς επίσης και τα κατ' ισχυρισμό του, σχετικά ιατρικά και συναφή έξοδα, παρατηρώ τα εξής. Από πλευράς εναγομένου, πλην των όσων επιχειρηματολόγησε ο ευπαίδευτος συνήγορος του τελευταίου κατά την τελική του αγόρευση, η θέση του ενάγοντα ότι «κατά ή αμέσως μετά την προαναφερόμενη σύγκρουση ... ένιωσα έντονο πόνο σε διάφορα μέρη του σώματος μου και ειδικότερα στον αυχένα, στον καρπό, στον θώρακα και στον δεξιό αγκώνα» αλλά και του ιατρού του, Δρ. Κατσιάμη, ότι κατόπιν ιατρικής εξέτασης του ενάγοντα αμέσως μετά το ατύχημα στις 2/5/15, διαπιστώθηκε ότι ο τελευταίος είχε υποστεί: α) Σοβαρή θλάση μαλακών μορίων αυχένος με επώδυνη αυχεναλγία μετά μυϊκού σπασμού και με περιορισμένες κινήσεις της κεφαλής. β) Θλάση μαλακών μορίων, μεσότητας δεξιού ημιθωρακίου, λόγω της ζώνης ασφαλείας με πόνο κατά την ψηλάφηση και κατά την αναπνοή γ) Σοβαρή θλάση μαλακών μορίων, δεξιού αγκώνα, λόγω κτυπήματος με επώδυνες κινήσεις και με πόνο κατά την ψηλάφηση δ) Σοβαρή θλάση μαλακών μορίων οσφύος με επώδυνη οασφυαλγία μετά μυϊκού σπασμού ε) Μέτριου βαθμού διάστρεμμα δεξιού καρπού με επώδυνες κινήσεις δεν αντικρούστηκαν με οποιοδήποτε τρόπο μέσω αντεξέτασης ή από αναλόγου βαρύτητας μαρτυρία πραγματογνώμονα. Ούτε και το ότι στον ενάγοντα χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή από αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα και συνεστήθη εφαρμογή αυχενικού κολλάρου και έναρξη φυσιοθεραπείας (8-10 φορές), αντικρούσθηκε όπως και δεν αντικρούσθηκε με οποιοδήποτε τρόπο ότι ο ενάγοντας, όντως χρησιμοποίησε αυχενικό κολλάρο, όντως προέβη σε 12 φυσιοθεραπείες στον Κ. Λουκά και ότι όντως χρεώθηκε από το Δρ. Κατσιάμη και τον Κ. Λουκά €250 και €300 αντίστοιχα. (βλ. παρ.3, 5 και 6 Ε/Δ ενάγοντα και Τεκ.Γ και Δ αυτής, καθώς και παρ. 2 και 3 Ε/Δ Κατσιάμη και παρ. 2 και 3 Ε/Δ Λουκά). Πρόσθετα των πιο πάνω, δεν έχει αντικρουσθεί με οποιαδήποτε ανάλογης βαρύτητας μαρτυρία, ότι κατόπιν ιατρικής επανεξέτασης του ενάγοντα στις 23/5/15 από τον Δρ. Κατσιάμη, διαπιστώθηκε ότι: 1) Η θλάση του αυχένα παρουσίαζε μείωση του μυϊκού σπασμού με ελάττωση της αυχεναλγίας και με πιο ελεύθερες κινήσεις της κεφαλής. Αυχεναλγία κατά τις ακραίες κινήσεις της κεφαλής. 2) Η θλάση του δεξιού ημιθωρακίου ελέγχεται βελτιωμένη με ελάττωση του πόνου κατά την ψηλάφηση και αναπνοή. 3) Η θλάση του δεξιού αγκώνα παρουσιάζει πιο ελεύθερες κινήσεις με ηπιότερο πόνο. 4) Το διάστρεμμα του δεξιού καρπού έχει βελτιωθεί ικανοποιητικά. (βλ. παρ. 2Β Ε/Δ Κατσιάμη και ιατρικό πιστοποιητικό Τεκ. Γ Ε/Δ ενάγοντα) Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι στην αγόρευση του, ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγόμενου προβάλλει διάφορους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι δεν θα πρέπει να γίνει πιστευτή και αποδεκτή η πιο πάνω μαρτυρία των Δρ. Κατσιάμη και Κ. Λουκά. Σύμφωνα με το συνήγορο, ο Δρ. Κατσιάμης «παρέλειψε» να αναφερθεί στις συγκεκριμένες μεθόδους εξέτασης που ακολούθησε, στο κατά πόσο είχε διατάξει κάποιο ακτινολογικό έλεγχος του ενάγοντα και γενικότερα, πώς είναι που κατέληξε στα συμπεράσματα του. Όσον αφορά τον Κ. Λουκά, ο συνήγορος εξέφρασε απορία ως προς το γιατί τελικά χρειάστηκαν περισσότερες από τις συστηθείσες φυσιοθεραπείες καθώς και γιατί δεν ακολουθήθηκε η «συνήθης πρακτική» της έκδοσης ξεχωριστής απόδειξης για κάθε φυσιοθεραπεία και εκδόθηκε μία μόνο συνολική απόδειξη. Αναφορικά με αυτές τις απορίες και προβληματισμούς του συνηγόρου του εναγόμενου, θα πρέπει να επισημάνω κατ' αρχή ότι αυτοί δεν εδράζονται επί, ούτε και υποστηρίζονται από, οποιοδήποτε πραγματικό υπόβαθρο, αφού καμία σχετική μαρτυρία γιατρού ή φυσιοθεραπευτή προσκομίσθηκε από πλευράς εναγόμενου, έστω για να δικαιολογήσει την έγερση των εν λόγω προβληματισμών. Κατά δεύτερο, κανένας εκ των Δρ. Κατσιάμη και Κ. Λουκά δεν τέθηκε ποτέ, μέσω αντεξέτασης ή άλλως πώς, ενώπιον αυτών των προβληματισμών του συνηγόρου του εναγόμενου, ούτως ώστε να μπορέσουν να δώσουν τη δική τους θέση επί αυτών και ακολούθως να αξιολογηθούν, ώστε να διαφανεί η θέση του συνηγόρου ότι «..τα γεγονότα που ισχυρίζεται η άλλη πλευρά δεν έγιναν...». Πρόσθετα τούτου, η θέση του Δρ. Κατσιάμη στην Ε/Δ του ότι κατέληξε στα συμπεράσματα και διαπιστώσεις του, «...εξετάζοντας τον ενάγοντα...» ως Ορθοπεδικός και η θέση του Κ. Λουκά στη δική του Ε/Δ ως του Φυσιοθεραπευτή του ενάγοντα, ότι ο τελευταίος «...υποβλήθηκε σε συνολικά δώδεκα φυσιοθεραπείες...με την ολοκλήρωση των (οποίων)... έλαβα το ποσό των €300 από τον Ενάγοντα ... και εξέδωσα απόδειξη είσπραξης», παρέμειναν αναντίλεκτες όπως αναντίλεκτη παρέμεινε και η μαρτυρία που αμφότεροι κατέγραψαν στα ιατρικά πιστοποιητικά και αποδείξεις που εξέδωσαν και παρέδωσαν στον ενάγοντα και που ο τελευταίος κατέθεσε προς απόδειξη της υπόθεσης του (βλ. Τεκ. Γ και Δ Ε/Δ ενάγοντα και Ε/Δ Κατσιάμη και Ε/Δ Λουκά). Κρίνω ότι, η χωρίς οποιαδήποτε λογική εξήγηση, παράλειψη αντεξέτασης των πιο πάνω μαρτύρων επί της εξειδικευμένης μαρτυρίας τους, ιδιαίτερα τη στιγμή που η υπεράσπιση ισχυρίζετο ότι «...ο ενάγοντας δεν υπέστη τις ισχυριζόμενες και/ή οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες...» (βλ. παρ. 7 Υπεράσπισης), είναι καθοριστικής σημασίας για την αξιοπιστία τους (βλ. Κ.Λ., Frederickou Schools Co Ltd, Jonitexo Ltd και Κωστρίκη ανωτέρω). Αποδέχομαι συνεπώς τη μαρτυρία των Δρ. Κατσιάμη και Κ. Λουκά ως αξιόπιστη όπως αποδέχομαι επίσης και τη θέση του ενάγοντα ότι συνεπεία του ατυχήματος, υπέστη τους ανωτέρω τραυματισμούς και προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας προκύπτουν τα εξής ευρήματα. Ο εναγόμενος, ο οποίος βρισκόταν με το όχημα του πίσω από το όχημα του ενάγοντα το οποίο οδηγείτο κανονικά και νομότυπα στην εσωτερική λωρίδα της Λεωφόρου Ομονοίας με νότια κατεύθυνση, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας κατά παράβαση της οδικής σήμανσης που υπήρχε στο δρόμο, επιχειρώντας να προσπεράσει τον ενάγοντα από τα δεξιά. Στη συνέχεια, οδηγώντας αριστερότερα, επιχείρησε επάνοδο στην ορθή λωρίδα κυκλοφορίας οπόταν και χτύπησε με την αριστερή εμπρόσθια πλευρά του οχήματος του, την πίσω δεξιά πόρτα, πίσω δεξιό φτερό και πίσω δεξιό μέρος του προφυλακτήρα του οχήματος του ενάγοντα. Βρίσκω επίσης ότι συνεπεία της σύγκρουσης, το όχημα του ενάγοντα υπέστη υλικές ζημιές ύψους €1.326,85 (συμπ. ΦΠΑ) και ότι ο ίδιος, υπέστη σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία, ως αναφέρεται στη μαρτυρία των Δρ. Κατσιάμη και Κ. Λουκά ανωτέρω. Βρίσκω τέλος ότι ο ενάγοντας υπέστη περαιτέρω χρηματική ζημιά συνεπεία του ατυχήματος, συνολικού ύψους €550, η οποία αφορά στην αμοιβή των Δρ. Κατσιάμη και Κ. Λουκά. Στο στάδιο αυτό, υπενθυμίζω την πάγια νομολογιακή αρχή ότι εφόσον πρόκειται για αστική υπόθεση και δη αγωγή στη βάση αμέλειας, το βάρος απόδειξης της αμέλειας το φέρει κατά τη διάρκεια όλης της δίκης ο ενάγων, ο οποίος και θα πρέπει να αποδείξει την υπόθεση του στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων (βλ. Ng Chun Pui v. Lee Chuen Tat [1988] R.T.R. 298 και Henderson v. Henry E. Jenkins & Sons and Evans [1970] A.C. 282, η οποία αναφέρθηκε με επιδοκιμασία σε αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου βλ. μεταξύ άλλων, Καμέρης ν. Σούλη κ.α.
(1990)1 ΑΑΔ 880 και Σοφοκλέους Κυριάκος ν. Γιώτας Κυριάκου,
(2010)1 Α.Α.Δ. 665) Το κριτήριο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διάδικου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι "πιο πιθανή παρά ή αντίθετη", εκείνης, δηλαδή, του αντιδίκου του (βλ Κυριάκου ανωτέρω). Το ερώτημα επομένως στην παρούσα υπόθεση, είναι αν ο ενάγοντας παρουσίασε τέτοια αποδεκτή μαρτυρία, που στη βάση της απλής πιθανολόγησης, αρκεί για να αποσείσει το γενικό βάρος απόδειξης (burden of proof) αμέλειας του εναγόμενου. Αν το έχει καταφέρει αυτό ο ενάγοντας, τότε το ερώτημα είναι αν ο εναγόμενος, ο οποίος έχει ειδικό βάρος απόδειξης (evidential burden), παρουσίασε με τη σειρά του, τέτοια ικανοποιητική μαρτυρία προς υποστήριξη των θεμάτων που κατέστησε επίδικα με τη δική του εκδοχή ώστε το βάρος να μετατοπιστεί πίσω στον ενάγοντα να απαντήσει ικανοποιητικά και να αποσείσει το εκ πρώτης όψεως, περί αντιθέτου συμπέρασμα που δημιουργήθηκε από τον εναγόμενο. Εκεί βέβαια που το δίκαιο της απόδειξης επιβάλλει όπως το βάρος απόδειξης συγκεκριμένων ισχυρισμών και υπερασπίσεων, είναι στους ώμους του εναγόμενου να το αποσείσει, οι ρόλοι αντιστρέφονται, νοουμένου βέβαια ότι ο ενάγοντας έχει πρωτίστως αποσείσει το γενικό βάρος απόδειξης της δικής του υπόθεσης. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων μου και της αξιολόγησης της μαρτυρίας, κρίνω ότι ο ενάγοντας και οι μάρτυρες του, απέδειξαν στον απαιτούμενο βαθμό, αμέλεια εκ μέρους του εναγόμενου κατά την οδήγηση του οχήματός του. Τούτο συνίσταται στο γεγονός ότι ο εναγόμενος, χωρίς να επιδείξει τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή, συγκρούστηκε με το όχημα του ενάγοντα κατά την προσπάθεια του να επανέλθει στη σωστή λωρίδα κυκλοφορίας, αφού προηγουμένως επιχείρησε να προσπεράσει τον ενάγοντα από τα δεξιά, εισερχόμενος μάλιστα αντικανονικά, παράνομα και χωρίς καμία λογική ή νόμιμη αιτία, στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Κατά συνέπεια και λαμβανομένου υπόψη ότι η εκδοχή του εναγόμενου αναφορικά με «αναπόφευκτη σύγκρουση εξ' υπαιτιότητας του ενάγοντα», εκδοχή την όποια ο εναγόμενος όφειλε να υποστηρίξει με επαρκή αποδεκτή μαρτυρία, έχει απορριφθεί ως αναξιόπιστη, κρίνω ότι αποκλειστική ευθύνη για το επίδικο ατύχημα φέρει ο εναγόμενος. (βλ. Πανταζής Σάββας και Άλλη ν. Ευαγόρα Θεμιστοκλέους,
(2006)1 Α.Α.Δ. 898 και Σούλη ανωτέρω). Η απόρριψη της εκδοχής του εναγόμενου άλλωστε, συμπαρασύρει και ον οποιοδήποτε ισχυρισμό του περί συντρέχουσας αμέλειας από πλευράς ενάγοντα. Στη βάση της κατάληξης μου αυτής, ο ενάγοντας δικαιούται σε απόφαση εναντίον του εναγόμενου για ειδικές και γενικές αποζημιώσεις. Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές που δικαιούται ο ενάγοντας, σημειώνω εδώ ότι με την Έκθεση Απαίτησης του, ο τελευταίος αξίωνε και ποσό €100 ως απώλεια χρήσεως του οχήματος του για 5 ημέρες. Την εν λόγω αξίωση του όμως, ο ενάγοντας δεν την προώθησε κατά την ακρόαση και περιόρισε με τη μαρτυρία του, τις ειδικές ζημιές του στο συνολικό ποσό των €1.876,85 ως αναφέρεται ανωτέρω. Ως εκ τούτου, οι ειδικές αποζημιώσεις που θα του επιδικαστούν θα περιοριστούν σε αυτό το ποσό. Το μόνο που απομένει είναι να καθοριστούν οι γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγοντας σε σχέση με τις σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία που έχει υποστεί, ως αυτά αναφέρονται λεπτομερώς ανωτέρω. Σημειώνω εδώ ότι ο ενάγοντας, ανέφερε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήταν άνεργος και ότι μέχρι και την ημέρα που προέβη στην Ε/Δ του (19/01/17), εξακολουθούσε να ταλαιπωρείται από πόνο στον αυχένα ενώ οι συνέπειες των υπόλοιπων τραυματισμών του, υποχώρησαν μετά πάροδο 3-4 μηνών από το ατύχημα. Σημειώνω επίσης ότι σύμφωνα με το πιστοποιητικό του Δρ. Κατσιάμη (Τεκ.Γ Ε/Δ ενάγοντα), «περαιτέρω βελτίωση αναμένεται με την πάροδο του χρόνου». Όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά στην Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66) «...οι χρηματικές αποζημιώσεις δεν αποκαθιστούν την υγεία του θύματος του αστικού αδικήματος. Γι' αυτό, δεν αποτελούν τέλειο μέτρο αποκατάστασης· είναι όμως το καλύτερο γνωστό μέσο αποκατάστασης. Η χρηματική αποζημίωση συναρτάται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν (τα τραύματα) και τη διάρκειά τους. Όπου οι κακώσεις προκαλούν μόνιμη αναπηρία και δυσχέρεια στην ανθρώπινη λειτουργία, οι αποζημιώσεις αποτιμούνται με βάση τη μακροχρόνια προοπτική. Όταν, ως αποτέλεσμα των κακώσεων, μειώνεται η ικανότητα για εργασία, η αποζημίωση αντιστοιχεί προς τη ζημία η οποία κατά λογική πρόβλεψη θα προκύψει. Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου [βλ. μεταξύ άλλων, Paraskevaides (Overseas) Ltd, v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789, Polycarpou v. Adamou
(1988)1 C.L.R. 727, Φοινικαρίδης και Άλλη v. Γεωργίου και Άλλων
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου
(1993)1 Α.Α.Δ. 669]. Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Παραθέτω επίσης αυτούσιο και το πιο κάτω σχετικό απόσπασμα από την Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 384. «Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς. (Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Βεβαίως, ορθή είναι και η άλλη διαπίστωση στη νομολογία ότι προηγούμενες αποφάσεις στα θέματα των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο (G & L Calibers Ltd v. Λεμεσιανού
(2003)1 Α.Α.Δ. 948), ενώ η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590).» Με γνώμονα τις πιο πάνω αρχές για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων του ενάγοντα, άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων οι οποίες αφορούσαν παρόμοιους τραυματισμούς, είτε σοβαρότερης είτε ελαφρύτερης φύσης, έχοντας κατά νου ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (βλ. Σπύρου v. Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298) και «...ότι οι προηγούμενες αποφάσεις επί του θέματος των αποζημιώσεων δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό προηγούμενο ενόψει των διαφορετικών γεγονότων της κάθε υπόθεσης σε σχέση με τους τραυματισμούς. Παρέχουν μόνο απλή καθοδήγηση. Η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος λαμβάνεται επίσης σοβαρά υπόψη. (βλ. G & L Calibers Ltd. ν. Λεμεσιανού
(2003)1 (Β) AAΔ 948, Tαμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1 (Α) AAΔ 384 και Χρυσόστομος Λαγοποδίδης ν. Αναστασίου Αναστασιάδη κ.α. Πολ. Εφ. 250/11, ημερ. 18/5/17)» (βλ. ΑΛΕΞΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΙΝΗΣ ν. ΣΤΕΛΛΑΣ ΦΡΑΝΤΖΗ, ECLI:CY:AD:2017:A202, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 328/2011, 31/5/2017). Συγκεκριμένα, άντλησα καθοδήγηση από τις εξής υποθέσεις. Φραντζή
(2017)ανωτέρω - Η εν λόγω υπόθεση αφορούσε σοβαρότερους τραυματισμούς ήτοι διάστρεμμα αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, αιμωδίες άνω άκρων, θλάση προσθίου θωρακικού τοιχώματος και μώλωπες στην περιοχή στέρνου, για τους οποίους ακολουθήθηκε θεραπεία με τοποθέτηση αυχενικού κολλάρου για 15 μέρες και φυσιοθεραπεία, ενώ χορηγήθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Τα κατάλοιπα των εν λόγω τραυματισμών ήταν άλγος, δυσκαμψία του αυχένα και αιμωδίες άνω άκρων και μόνο κατά τις αλλαγές του καιρού ή μετά από υπερβολική κόπωση. Το Εφετείο έκρινε υπό τις περιστάσεις, ανατρέποντας την πρωτόδικη κρίση, ότι ποσό των €7.000 ήταν δίκαιο και εύλογο. Χαραλάμπους Κασιάνα ν. Γιαννάκη Αναστασιάδη
(2003)1 ΑΑΔ 1709 - Στην εν λόγω υπόθεση η οποία επίσης αφορούσε σοβαρότερους τραυματισμούς, η ενάγουσα είχε υποστεί σοβαρή κάκωση και θλαστικό τραύμα της ινιακής χώρας του κρανίου, εγκεφαλική διάσειση, σοβαρά διαστρέμματα και θλάσεις αυχένος, θώρακα, ράχεως και οσφύος. Από τους εν λόγω τραυματισμούς, η ενάγουσα υπέφερε για αρκετό χρόνο από έντονο πόνο, χρησιμοποιούσε κολλάρο και λάμβανε ισχυρά παυσίπονα και ένα χρόνο μετά το ατύχημα, συνέχιζε να υποφέρει από αυχεναλγίες και μυαλγία της ράχεως, κυρίως μετά από χειρονακτική εργασία καθώς και με την αλλαγή του καιρού. Οι αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν ύψους €5980 (£3.500), κρίθηκαν ικανοποιητικές. ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ ν. ΤΑΣΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ, ECLI:CY:AD:2017:A288, Πολιτική Έφεση Αρ. 15/2011, 11/9/2017 - Στην υπόθεση εκείνη, τα τραύματα συνίσταντο σε κάκωση θωρακοοσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, η οποία προκάλεσε άλγος και περιορισμό των κινήσεων της συγκεκριμένης μοίρας. Ο ενάγοντας χρειάστηκε να μείνει δύο μέρες στο Νοσοκομείο και όταν εξήλθε, έφερε ειδική ζώνη, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία και αξονική τομογραφία και του δόθηκαν αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά. Δεν διαπιστώθηκε να του είχε μείνει κατάλοιπο. Επικυρώθηκε από το Εφετείο το πρωτόδικα επιδικασθέν ποσό των €5.500 ως γενικές αποζημιώσεις, ποσό όμως το οποίο χαρακτηρίστηκε, «...γενναιόδωρο και υψηλό, όμως όχι έκδηλα υπερβολικό...» Αρετούλα Μερακλή κ.α. ν. Αυγερινού Ταλιώτη
(1997)1 ΑΑΔ 1148 - Σε εκείνη την υπόθεση, ο ενάγοντας, ο οποίος υπέστη θλάση του αυχένα και μωλώπισμα του δεξιού ώμου και παρουσίαζε παροδική αυχεναλγία, αν και είχε τελικά αποθεραπευτεί πλήρως, για την πλήρη ίαση του χρειάστηκε κάποιο επιπρόσθετο από το συνηθισμένο, χρονικό διάστημα, λόγω εκφυλιστικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων που προϋπήρχαν του ατυχήματος, έλαβε κατ' έφεση το ποσό των Λ.Κ.1.500,00 (€2565). Τονίστηκε μάλιστα σε εκείνη την υπόθεση ότι, η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη, αλλά πρέπει να περιορίζεται μέσα στα σωστά πλαίσια της λογικής και δίκαιης για όλους τους διαδίκους αποζημίωσης. Κ. Κωνσταντινίδης v. Δ. Ζαχαρίου
(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 733 - Σε εκείνη την υπόθεση επιδικάσθηκαν για ελαφρότερους τραυματισμούς ήτοι πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη για τα οποία λαμβάνονταν φάρμακα για αρκετό καιρό, αποζημιώσεις ΛΚ1000 (€1700). Στην παρούσα υπόθεση, τα τραύματα του ενάγοντα τα οποία συνίστανται σε μετρίου βαθμού διάστρεμμα καρπού και θλάσεις, μεταξύ των οποίων και σοβαρές θλάσεις, συνοδευόμενα από πόνο και σε κάποιες περιπτώσεις μυϊκό σπασμό, ως επίσης και οι συνέπειες τους ως τις έχω καταγράψει ανωτέρω, καθιστούν θεωρώ, την περίπτωση του ενάγοντα, σοβαρότερη μεν από τη Ζαχαρίου και την Ταλιώτη ανωτέρω, «ελαφρύτερη» δε από την Φραντζή, Αναστασιάδη και Αναστασίου ανωτέρω. Λαμβάνοντας υπόψη και τη νομολογιακά αναγνωρισμένη σταθερή άνοδο στο επίπεδο των γενικών αποζημιώσεων (βλ. Μαυροπετρή v. Λουκά
(1995)1 ΑΑΔ 66) καθώς και τη σημερινή αγοραστική αξία του χρήματος ως αυτή επηρεάζεται από τα κοινώς γνωστά, σημερινά κοινονικοοικονομικά δεδομένα, κρίνω ότι το ποσό των €3.000,00 αποτελεί εύλογη αποζημίωση υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Επιδικάζονται συνεπώς υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου, €1.876, 85 ως ειδικές αποζημιώσεις και €3000 ως γενικές αποζημιώσεις. Όσον αφορά το θέμα του τόκου που θα φέρουν τα πιο πάνω ποσά, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες του αρ. 58Α του Κεφ. 148 και τη σχετική νομολογία (βλ.Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1195) καθώς και το ότι η αγωγή και έκθεση απαίτησης στην παρούσα υπόθεση καταχωρήθηκαν σχεδόν αμέσως μετά το επίδικο ατύχημα, ήτοι 3 περίπου μήνες αργότερα, επιδικάζεται νόμιμος τόκος επί του ποσού των γενικών αποζημιώσεων ήτοι του ποσού των €3000, από την 1/5/15 που επεσυνέβη το ατύχημα και νόμιμος τόκος επί του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων, ήτοι του ποσού των €1.876, 85, από την 1/5/15 που επεσυνέβη το ατύχημα, μειωμένου όμως κατά το μισό. Επιδικάζονται επίσης υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου, δικηγορικά έξοδα στην κλίμακα της αγωγής, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .............. Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Γραμματέας ΛΠ/ΕΜ Subject: Civil/Final Αναφορά: Τροχαίο Ατύχημα - Δ.30 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο