ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥ ν. REMEDICA HOLDINGS PUBLIC COMPANY LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 5521/10, 19/4/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A154 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ε. Δημητρίου - Παναγή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5521/10 Μεταξύ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥ, από την Λεμεσό Ενάγοντας και
- REMEDICA HOLDINGS PUBLIC COMPANY LTD, από τη Λεμεσό
- REMEDICA LTD, από τη Λεμεσό Εναγομένων ------------------ Ημερομηνία: 19 Απριλίου 2018 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα. Καρακατσάνη για Αργεντούλα Ιωάννου (κα. Φικρέτ για να ακούσει απόφαση) Για τους Εναγομένους 1 και 2: κ. Χρυσάνθου για Λ. Παπαφιλίππου & Σία ΤΕΛΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Δια της παρούσης αγωγής ο ενάγων διεκδικεί γενικές αποζημιώσεις, ειδικές ζημιές, τόκους και έξοδα λόγω των τραυμάτων που ισχυρίζεται ότι υπέστη κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του στις 26/2/
- Συγκεκριμένα ο ενάγων αναφέρει ότι ως εργοδοτούμενος των εναγομένων 1 και 2 απασχολείτο με τον καθαρισμό μηχανής παρασκευής φαρμακευτικών χαπιών όταν τραυματίστηκε σοβαρά στο δάκτυλο του χεριού του. Την ευθύνη για την πρόκληση του τραυματισμού του την αποδίδει στις εναγόμενες. Οι δικογραφημένες θέσεις του ενάγοντα έχουν ως εξής: Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Ενάγων ήταν εργάτης στο εργοστάσιο παραγωγής φαρμάκων των Εναγομένων 1 και 2 στη Λεμεσό με απολαβές €266 εβδομαδιαίως και/ή οι Εναγόμενοι 1 και 2 ήσαν οι εργοδότες του Ενάγοντα. Οι Εναγόμενοι 1 ήσαν και εξακολουθούν να είναι εταιρεία νομίμως συσταθείσα δυνάμει του Νόμου της Κυπριακής Δημοκρατίας διεξάγουσα μεταξύ άλλων εργασίες παραγωγής φαρμάκων στο χώρο του εργοστασίου τους και/ή διατηρούν εργοστάσιο φαρμάκων στη Λεμεσό. Οι Εναγόμενοι 2 ήσαν και/ή εξακολουθούν να είναι εταιρεία νομίμως συσταθείσα και διεξάγουσα συναφείς εργασίες στο χώρο του εργοστασίου τους και/ή του εργοστασίου των Εναγομένων 1 και/ή είναι θυγατρική εταιρεία των Εναγομένων
- Οι Εναγόμενοι 1 και/ή 2 είχαν τον έλεγχο και ευθύνη των μηχανημάτων και/ή του εξοπλισμού και/ή των εργαζομένων αυτών στο εργοστάσιο των Εναγομένων 1 και/ή 2 και/ή στον χώρο εργασίας του Ενάγοντα. Ήταν ρητός και/ή εξυπακουόμενος και/ή ένας εκ των όρων της συμφωνίας εργοδοτήσεως μεταξύ του Ενάγοντος και των Εναγομένων 1 και 2 και/ή καθήκον και/ή υποχρέωση αυτών να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία και/ή λογικά και/ή επαρκή μέτρα και/ή προφυλάξεις διά την προστασία και/ή ασφάλεια του Ενάγοντος, ενώ αυτός εργοδοτείτο υπό αυτών και όπως κατά την εκτέλεση της εργασίας του και/ή της απασχόλησης του μετά των Εναγομένων 1 και 2 να μην εκθέτουν τον Ενάγοντα σε κίνδυνο ζημιάς ή σωματικών βλαβών τον οποίον γνώριζαν και/η ώφειλαν να γνωρίζουν, να προνοούν και/ή παρέχουν και/ή διατηρούν επαρκείς και/η κατάλληλους και/η ασφαλείς εγκαταστάσεις και/ή εξοπλισμούς και/ή μηχανήματα και/ή τρόπο και/ή σύστημα εργασίας, δια την υπό του Ενάγοντος ασφαλή εκτέλεση της εργασίας του και/ή να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προς βεβαίωση ότι ο τρόπος εργασίας του Ενάγοντος είναι ασφαλής και/ή να προνοούν και/ή να παρέχουν και/ή να διατηρούν ασφαλές και κατάλληλο σύστημα εργασίας και/ή μηχανήματα και/ή εξοπλισμό. Κατά ή περί την 26/2/2009 οι Εναγόμενοι 1 και/ή 2 παρά το ότι γνώριζαν ότι ο Ενάγοντας ήταν ανειδίκευτος εργάτης, του ανέθεσαν, την ευθύνη του καθαρισμού της μηχανής και/ή των χαπιών που παρασκεύαζε η μηχανή παρασκευής δισκίων (χαπιών), τα κινητά μέρη της οποίας προστατεύονται από ενδοασφαλιζόμενη διάφανη θυρίδα (plexiglass) της οποίας η ενδασφάλεια δεν λειτουργούσε κανονικά. Περί ώρα 12:00 το μεσημέρι ενώ ο Ενάγων κατά την διάρκεια της ανατεθείσας σε αυτόν εργασίας υπό των Εναγομένων 1 και/ή 2 και κατά την εκτέλεση αυτής εντός του ανωτέρω αναφερόμενου εργοστασίου και επί της πιο πάνω μηχανής και ενώ απασχολείτο με τον καθαρισμό της εν λόγω μηχανής και/ή των χαπιών που παρασκεύαζε η μηχανή, ως οι οδηγίες που έλαβε από τους Εναγόμενους 1 και/ή 2, μόνος του και/ή χωρίς την βοήθεια οποιουδήποτε άλλου προσώπου και στην προσπάθεια του να καθαρίσει τις ακαθαρσίες που συσσωρεύτηκαν εντός αυτής, ενώ αυτή ήταν σε λειτουργία, και/ή επειδή οι Εναγόμενοι 1 και/ή 2 είχαν απαγορεύσει σε αυτόν και/ή είχαν δώσει οδηγίες όπως μη σταματά η λειτουργία της μηχανής για καθαρισμό, για σκοπούς εξοικονόμησης χρόνου, και/ή ενώ η ενδασφάλεια της θυρίδας της μηχανής δεν λειτουργούσε κανονικά (όπως θα έπρεπε, δηλαδή, να σταματά η λειτουργία της μηχανής ακόμα και ανοίγοντας μερικώς τη θυρίδα), και/ή ενώ το άνοιγμα αυτής ήταν τόσο, όσο να επιτρέπει την είσοδο χεριού, ο Ενάγων έβαλε το χέρι του πλησίον των κινούμενων μερών της μηχανής ως τον μόνο τρόπο να την καθαρίσει όπως του υπέδειξαν οι Εναγόμενοι 1 και/ή 2, και/ή ως αποτέλεσμα της εργασίας και/ή της προσπάθειας αυτής του Ενάγοντα, ήταν να τραυματιστεί ο Ενάγοντας σοβαρά στο δάκτυλο και/ή να υποστεί σοβαρές ζημιές. Ακολουθούν στον δικόγραφο του ενάγοντα οι λεπτομέρειες της αμέλειας και/ή της παράβασης των νομίμων καθηκόντων των εναγομένων. Λόγω του τραυματισμού του ο ενάγων ισχυρίζεται ότι υπέστη σοβαρούς τραυματισμούς τους οποίους αναφέρει ενώ υπέστη ειδικές ζημιές ανερχόμενες σε ποσό εκ €5.979,84σ. Επιπλέον διεκδικεί γενικές αποζημιώσεις επικαλούμενος τους τραυματισμούς, τις συνέπειες στην καθημερινότητα του και την ταλαιπωρία που υπέστη. Οι εναγόμενοι από την άλλη στην υπεράσπιση τους θέτουν τις κάτωθι θέσεις και εκδοχή: Οι εναγόμενες 1 και 2 αρνούνται το περιεχόμενο της παραγράφου 1 της έκθεσης απαίτησης και ειδικά αρνούνται τον ισχυρισμό ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο ενάγοντας ήταν εργοδοτούμενος της εναγόμενης 1 και ισχυρίζονται ότι τούτος ήταν εργοδοτούμενος της εναγόμενης 2 η οποία είναι θυγατρική εταιρεία της εναγομένης
- Η εναγόμενη 1 αρνείται τον περιεχόμενο στην παράγραφο 2 της έκθεσης απαίτησης ισχυρισμό ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ασχολείτο με την παραγωγή φαρμάκων και/η ότι διατηρούσε εργοστάσιο παραγωγής φαρμάκων στην Λεμεσό. Οι εναγόμενες 1 και 2 αρνούνται τα γεγονότα κατά την επίδικη ημερομηνία ως τα αναφέρει ο ενάγοντας όπως επίσης αρνούνται και τις ισχυριζόμενες λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των νομίμων και/ή συμβατικών τους υποχρεώσεων. Περαιτέρω οι εναγόμενες 1 και 2 ισχυρίζονται ότι τα αληθή γεγονότα έχουν ως ακολούθως. Ο ενάγοντας προσελήφθη στην υπηρεσία της εναγομένης 2 δυνάμει γραπτής σύμβασης εργοδότησης με ημερομηνία 8-1-09 , στην οποία περιέχονται και τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις του κατά την άσκηση της εργασίας του και προβλέπεται μεταξύ άλλων η συμμόρφωση με τους κανόνες ασφάλειας κατά την εκτέλεση της εργασίας του και στους χώρους εργασίας, στις οποίες περιλαμβάνεται και ότι δεν θα πρέπει να θέτει εκτός λειτουργίας, μετατρέπει ή μετατοπίζει αυθαίρετα τους μηχανισμούς ασφάλειας των μηχανών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγική διαδικασία. Κατά την πρόσληψη του ο ενάγοντας υπεβλήθη από τους αρμόδιους λειτουργούς της εναγομένης 2 σε εκπαίδευση τόσο σε σχέση με τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας του όσο και σε σχέση με θέματα ασφάλειας και των προφυλάξεων που θα έπρεπε να λαμβάνει κατά την παραγωγική διαδικασία και άλλα σχετικά θέματα. Στον ενάγοντα ανατέθηκε μετά από την σχετική εκπαίδευση του ο χειρισμός μηχανής παραγωγής φαρμακευτικών δισκίων στο τμήμα συμπίεσης της εταιρείας. Η εν λόγω μηχανή (tabbleting machine), ανταποκρίνεται σε όλες τις ισχύουσες προδιαγραφές ασφάλειας και διαθέτει έμβολα τα οποία περιστρέφονται πάνω σε κύλινδρο και συμπιέζουν την σκόνη σε καλούπια για την παραγωγή δισκίων. Για την προστασία του χειριστή τα κινούμενα μέρη της μηχανής βρίσκονται πίσω από παράθυρα ασφαλείας τα οποία διαθέτουν ενδασφάλειες κατά τρόπο ώστε τα εν λόγω παράθυρα έστω και αν ανοίξουν κατά μερικά εκατοστά , να ενεργοποιείται αυτόματα η ενδασφάλεια και να σταματά η περιστροφή του κυλίνδρου. Με την ενεργοποίηση της ενδασφάλειας η μηχανή απενεργοποιείται αυτόματα , αλλά τα κινητά μέρη της συνεχίζουν να περιστρέφονται σε συνεχώς ελαττούμενο ρυθμό μέχρι να ακινητοποιηθούν τελείως, άλλως πως αν ακινητοποιηθούν άμεσα θα υποστεί ζημιά η μηχανή. Κατά την 26/2/09 ενώ ο ενάγοντας χειριζόταν την εν λόγω μηχανή, παραβίασε ηθελημένα τον μηχανισμό ασφάλειας της μηχανής, κατά παράβαση των ρητών οδηγιών και του συμπεφωνημένου τρόπου με τον οποίο έπρεπε να εργάζεται και είχε εκπαιδευτεί σχετικά, ήτοι άνοιξε το προστατευτικό παράθυρο της μηχανής και ενώ ενεργοποιήθηκε η ενδασφάλεια και σε ελάχιστο χρόνο η περιστροφή του κυλίνδρου θα σταματούσε , παρέλειψε να αναμένει την ακινητοποίηση του και έβαλε το χέρι του εντός της μηχανής μέσα στην ακτίνα περιστροφής του κυλίνδρου , με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Οι εναγόμενες ισχυρίζονται ότι ο ενάγοντας ηθελημένα εξέθεσε τον εαυτό του σε κίνδυνο τραυματισμού τον οποίο γνώριζε και/ή όφειλε να γνωρίζει και/ή ο οποίος ήταν εμφανής, κατά τρόπο που να συνάγεται από την συμπεριφορά του ότι έχει παραιτηθεί ρητό και/ή σιωπηρά από το δικαίωμα να αξιώσει αποζημιώσεις από την εναγομένη και συνεπώς τυγχάνει εφαρμογής το νομικό αξίωμα «res ipsa loquitor». Περαιτέρω οι εναγόμενες ισχυρίζονται ότι το επίδικο δυστύχημα οφείλεται στην αποκλειστική και/ή συντρέχουσα αμέλεια και/ή παράβαση των νομίμων και/ή συμβατικών υποχρεώσεων του ενάγοντα παραθέτοντας και σχετικές λεπτομέρειες. Επιπλέον οι εναγόμενες αρνούνται τις ισχυριζόμενες σωματικές βλάβες του ενάγοντα και καλούν αυτόν σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών του. Επιπλέον ισχυρίζονται ότι κατά/ή περί την 29-7-09 όταν έληξε η άδεια ασθένειας του, ο ενάγοντας δεν επέστρεψε στην εργασία του και το έπραξε στις 3-8-09 ζητώντας από την εταιρεία, για ψυχολογικούς λόγους όπως υποστήριξε, να του αλλάξει εργασία πράγμα που τούτη αποδέχτηκε και του ανατέθηκαν άλλα καθήκοντα στο τμήμα κοκκοποίησης. Σε 2-3 ημέρες από την ανάληψη των νέων καθηκόντων του ο ενάγοντας επικαλέστηκε αδυναμία εκτέλεσης των νέων καθηκόντων του και η εναγομένη 2 του ζήτησε να προσκομίσει πιστοποιητικό από τον γιατρό του κατά πόσο έχει αποθεραπευτεί εντελώς και αν είναι ικανός να εργάζεται και σε τέτοια περίπτωση τι καθήκοντα μπορεί να εκτελεί. Επίσης την ιδία ημέρα εκπρόσωπος της επικοινώνησε με τον γιατρό του και του ζήτησε να εκδώσει το εν λόγω πιστοποιητικό το συντομότερο δυνατόν ώστε να μπορέσει ο ενάγοντας το γρηγορότερο να επιστρέψει στην εργασία του. Σε περίπου 2-3 ημέρες μετά ο ενάγοντας επισκέφτηκε τα γραφεία της εναγομένης 2 χωρίς να προσκομίσει οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό αναφορικά με την ικανότητα του να εργάζεται και άρχισε να προβάλλει οικονομικές απαιτήσεις και η εναγομένη 2 τον παρέπεμψε στην ασφαλιστική της εταιρεία. Κατά /ή περί την 11/9/09 και χωρίς στο μεταξύ να επικοινωνήσει ξανά μαζί της, ο ενάγοντας προσκόμισε φωτοτυπία ιατρικού πιστοποιητικού που έφερε ημερομηνία 6/8/09 , στο οποίο δεν αναφερόταν ότι αδυνατεί να εκτελεί την εργασία του αλλά ότι θα έχει δυσκολία στη ανύψωση λεπτών αντικειμένων , πράγμα που καμία σχέση είχε με την εργασία που επιτελούσε και ενόψει τούτου η εταιρεία τον πληροφόρησε ότι θεωρεί ότι έχει εγκαταλείψει την εργασία του. Κατά την ακροαματική διαδικασία παρουσιάστηκαν εκ μέρους του ενάγοντα 4 μάρτυρες και συγκεκριμένα ο Σάββας Βασιλείου (ΜΕ1), ο Κυριάκος Μενελάου (ΜΕ2), ο Γιώργος Πιερή (ΜΕ3) και ο Φίλιππος Σιμιλλίδης (ΜΕ4). Εκ μέρους των εναγόμενων 1 και 2 παρουσιάστηκαν 3 μάρτυρες υπεράσπισης και συγκεκριμένα ο Μαρτίνος Δημοσθένους (ΜΥ1), Σοφιανός Κυριακίδης (ΜΥ2) και ο Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ3). Πέραν της προφορικής μαρτυρίας ενώπιον μου κατατέθηκαν από τους μάρτυρες συνολικά 37 τεκμήρια. ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Όλο το μαρτυρικό υλικό έχει καταγραφεί και σημειωθεί στα πρακτικά του Δικαστηρίου και δεν κρίνεται απαραίτητο να αναφερθώ σε αυτό αυτολεξεί στα πλαίσια της παρούσας απόφασης. Τόσο το τί ανέφεραν οι μάρτυρες κατά την ζωντανή τους μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί, έχουν μελετηθεί από το Δικαστήριο και θα ληφθούν υπόψη στην κατωτέρω αξιολόγηση της μαρτυρίας. Σε αυτή θα γίνει αναφορά και στα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί από τους εν λόγω μάρτυρες αλλά και όπως προκύπτουν από τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας λαμβάνω υπόψη μου τον τρόπο που οι μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους καθώς επίσης και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους. Επίσης, έχω υπόψη μου τις αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα και τον τρόπο αξιολόγησης της μαρτυρίας του (βλ. Αυξεντίου v. Διγκλη
(2007)1Β Α.Α.Δ. 1367, Χάρης Χρίστου v. Ευγενείας Khoreva
(2002), 1A A.A.Δ. 454). Με βάση τα δικόγραφα αλλά και την προσαχθείσα μαρτυρία τα κύρια επίδικα θέματα της παρούσας αγωγής είναι κατά πόσο οι εναγόμενες έχουν ευθύνη για τον τραυματισμό του ενάγοντα και/ή ποια εκ των δύο εναγομένων, και ο καθορισμός των αποζημιώσεων σε σχέση με τις σωματικές βλάβες του ενάγοντα και τις αξιώσεις του για απώλειες και ζημιές. Ο ΜΕ1 ήταν ο δικηγόρος που αρχικά εκπροσωπούσε τον ενάγοντα από το δικηγορικό γραφείο των συνηγόρων του ο οποίος και αφού αποσύρθηκε από την εκπροσώπηση επέλεξε α δώσει μαρτυρία. Τον ενάγοντα τον γνώρισε ως πελάτη του γραφείου στο οποίο εργάζεται ενώ τους εναγόμενους τους γνώριζε ως εταιρεία παρασκευής φαρμάκων. Ο ίδιος ετοίμασε την έκθεση απαίτησης. Ενάγονται 2 πρόσωπα καθότι όταν του δόθηκαν οδηγίες για να ετοιμάσει το κλητήριο ζήτησε από τον ενάγοντα δελτία πληρωμής τα οποία του παρουσιάσθηκαν και στα οποία φαίνεται ως εργοδότης η εναγόμενη
- Κατάθεσε δε ως τεκμήρια 1, 2, 3, 4 και 5 έντυπα μισθοδοσίας του ενάγοντα. Επίσης εντόπισε επιστολή της κας. Αργεντούλας Ιωάννου προς τους εναγόμενους ημερομηνίας με την οποία τους ζητούσε λεπτομέρειες για την ασφαλιστική εταιρεία, Τεκμήριο 6 η οποία απαντήθηκε από τους εναγόμενους 2 και όχι από την εναγόμενη 1 στην οποία απευθυνόταν το τεκμήριο
- Η επιστολή ημερ. 3/8/2009 κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Ο ΜΕ1 κατάθεσε και την έκθεση του γραφείου εργασίας όπου ως αναφερόμενη εργοδότρια είναι η εναγόμενη 1 (Τεκμήρια 8Α και 8Β). Στον φάκελο του γραφείου του αναφορικά με την υπόθεση εντόπισε 2 πιστωτικές σημειώσεις της Τράπεζας Κύπρου για τον μισθό του Ιανουαρίου 2009 και του Φεβρουαρίου του 2009 προς τον ενάγοντα κατ' εντολή της εναγόμενης
- (Τεκμήρια (9Α και 9Β). Ο ενάγων γνώριζε ως εργοδότη του την Remedica. Δεν γνώριζε την ύπαρξη 2 νομικών προσώπων και ποια εκ των 2 ήταν η εργοδότρια του γιατί αμφότερες οι εναγόμενες δραστηριοποιούνται στο ίδιο εργοστάσιο, στο ίδιο αντικείμενο και ίδιο προσωπικό. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 με αναφορά στα τεκμήρια 1 μέχρι και 5 που καλύπτουν τους μήνες Ιανουάριο - Φεβρουάριο - Μάιο - Ιούνιο - Ιούλιο του 2009 ρωτήθηκε γιατί δεν παρουσιάστηκαν και οι μισθοδοσίες των μηνών Απριλίου και Μαρτίου
- Απάντησε ότι δεν γνωρίζει εάν πληρώθηκε και δεν του δόθηκαν. Ανάτρεξε δε στον φάκελο του γραφείου του για το κατά πόσο πληρώθηκε ο ενάγων αυτούς του 2 μήνες και ανάφερε ότι από τις 1/3/2009 μέχρι και τις 29/7/2009 ήταν με άδεια ασθενείας. Ως τεκμήριο 10 κατέθεσε πιστοποιητικό αποδοχών του ενάγοντα από τις κοινωνικές ασφαλίσεις για τους μήνες 2ο του 2009 μέχρι και τον 9ο του
- Στο τεκμήριο 10 ως εργοδότης αναφέρεται η εναγόμενη
- Το τεκμήριο 10 εκτυπώθηκε στις 08/10/2009 και το κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε το
- Στο τεκμήριο 7 η υπογράφουσα, υπογράφει εκ μέρους της εναγόμενης 2 και με ημερομηνία 3/8/
- Ως ΜΕ2 προσήλθε ο ίδιος ο ενάγοντας ο οποίος κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασης τους και συμφώνως του Νόμου Περί Αποδείξεως γραπτή δήλωση, Έγγραφο Α. Σε αυτήν αναφέρεται στην ιδιότητα των εναγόμενων 1 και 2 και στα καθήκοντα της εργασίας τους μεταξύ άλλων με τον καθαρισμό της μηχανής παρασκευής δισκίων (χαπιών). Την 26/2/2009 περί τις 12:00 ήταν απασχολημένος με τον καθαρισμό της εν λόγω μηχανής, μόνος του και σύμφωνα με τις οδηγίες που έλαβε από τους εναγόμενους, με σκοπό να καθαρίσει τις ακαθαρσίες που συσσωρεύτηκαν εντός της μηχανής και ενώ η ενδοασφάλεια της θυρίδας δεν λειτουργούσε κανονικά. Επεξηγεί δε αναφέροντας ότι η λειτουργία της μηχανής θα έπρεπε να σταματά ακόμα και ανοίγοντας μερικώς τη θυρίδα. Ο ίδιος τοποθέτησε το χέρι του πλησίον των κινούμενων μερών της μηχανής με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του. Αυτός το τρόπος τοποθέτησης του χεριού ήταν ο συνήθης τρόπος αναφέρει για τον καθαρισμό ενώ τέτοιες ήταν και οι οδηγίες από τους εναγόμενους για τον καθαρισμό της μηχανής. Ο τραυματισμός του ήταν σοβαρός και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση για ακρωτηριασμό του δακτύλου του αριστερού του χεριού ενώ η ποιότητα της ζωής του έχει επηρεαστεί αρνητικά. Για τις σωματικές βλάβες που υπέστη κατέθεσε ιατρικά πιστοποιητικά των Δρ.Αλκιβιάδη - Τεκμήριο 11, του Δρ. Σιμιλλίδη - Τεκμήριο 12 και από την Δρ. Ευστρατίου - Τεκμήριο
- Λόγω των τραυματισμών απουσίασε από την εργασία του 5 μήνες και με την επιστροφή του οι εναγόμενοι τον απέλυσαν χωρίς λόγο και προειδοποίηση. Υπέβαλε προς τούτο παράπονο στο Γραφείο Εργασίας (Τεκμήριο 14) στις 12/10/
- Επιπλέον αιτήθηκε επιδόματος ανεργίας και κατέθεσε προς τούτο επιστολή του γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων προς την εναγόμενη 2 ημερ.13/10/2009 - Τεκμήριο
- Περαιτέρω κατέθεσε ως Τεκμήριο 16 επιστολή χειρόγραφη του ιδίου προς το γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην οποία αναφέρει ότι δεν εγκατέλειψε ο ίδιος της εργασία του αλλά τον απέλυσαν μετά που επέστρεψε. Ως Τεκμήριο 17 κατέθεσε βεβαίωση για λήψη επιδόματος σωματικής βλάβης από το γραφείο κοινωνικών ασφαλίσεων για την περίοδο 1/3/2009 μέχρι 29/7/
- Την ημέρα του ατυχήματος την σκηνή επισκέφθηκε ο Γιώργος Πιερή, Επιθεωρητής Εργασίας ο οποίος ετοίμασε επιστολή και παρέπεμψε ο ενάγοντας στα τεκμήρια 8Α και 8Β. Η θέση του ενάγοντα είναι ότι οι μόνοι υπαίτιοι για το ατύχημα είναι οι εναγόμενοι που δεν επέδειξαν την απαιτούμενη επιμέλεια και δεν έλαβαν επαρκή μέτρα για την ασφάλεια του. Σήμερα αδυνατεί να εκτελεί απλές καθημερινές λειτουργίες και δραστηριότητες ενώ έχει υποστεί πόνο, ταλαιπωρία και μόνιμη βλάβη. Αναφέρει ότι προ του ατυχήματος έπαιζε μπουζούκι επαγγελματικά και ως ερασιτέχνης και κέρδιζε και είχε την δυνατότητα να κερδίζει περί τα €800= μηνιαίως. Λόγω των τραυματισμών στερείται πλέον αυτής της δυνατότητας. Λόγω του τραυματισμού του δακτύλου του και του μετέπειτα ακρωτηριασμού της τελικής φάλαγγας του δείκτη του αριστερού χεριού δυσκολεύεται να κρατά αντικείμενα και αδυνατεί να γράψει ενώ έχει μόνιμες ενοχλήσεις, πόνο και μούδιασμα. Υιοθετεί πλήρως τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε και τα οποία καταγράφονται στην έκθεση απαίτησης και διεκδικεί επιπλέον γενικές αποζημιώσεις. Αναφέρει επιπλέον ότι είναι αριστερόχειρας και αδυνατεί ακόμα και να γράψει καθότι νιώθει μούδιασμα, ωσάν να μην υπάρχει η πρώτη φάλαγγα. Εκπαιδεύτηκε να καθαρίζει την μηχανή αυτή για περίοδο 3 εβδομάδων με 1 μήνα. Ο εκπαιδευτής του ήταν ένας άλλος υπάλληλος που εργαζόταν για 3 μήνες. Ο ίδιος εργάστηκε για 1 μήνα. Πριν γίνει το ατύχημα δεν γνώριζε κάτι για την μηχανή και το πρόβλημα που είχε αλλά μετά το ατύχημα του είπαν οι υπάλληλοι ότι αυτή την χαλασμένη και με αυτόν τον τρόπο την καθάριζαν δηλαδή όταν ήταν ξεκινημένη να βάζει το χέρι του μέσα. Αντεξεταζόμενος ο ενάγων αναγνώρισε την επίδικη μηχανή παρασκευής χαπιών στις φωτογραφίες - Τεκμήριο 18 που του υποδείχθηκαν. Όταν προσελήφθηκε υπέγραψε έγγραφα με τα καθήκοντα του αλλά δεν θυμάται από το 2009 την διαδικασία πρόσληψης του αλλά προσελήφθηκε μέσω κάποιου γνωστού του. Τελείωσε το σχολείο και συγκεκριμένα τεχνική διετούς φοίτησης σε σύστημα μαθητείας. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 19 ως το έντυπο το οποίο υπέγραψε για την περιγραφή της εργασίας που θα εκτελούσε. Αναγνώρισε στο έγγραφο αυτό τις μονογραφές και υπογραφή του. Με παραπομπή στην παράγραφο 7 του τεκμηρίου 19 «Κανόνες Εργασίας / Ασφάλειας» ανάφερε ότι ήταν οι κανόνες εργασίας του. Επίσης αναγνώρισε το μέρος 3 του ίδιου τεκμηρίου για την ασφάλεια κατά την εκτέλεση της εργασίας και στους χώρους εργασίας και ειδικότερα την υποπαράγραφο 4 για την αναφορά στους προϊστάμενους καταστάσεων που μπορεί να είναι επικίνδυνες στους εργοδοτούμενους ή ελλείψεις στα συστήματα ασφαλείας. Ο ενάγων δέχτηκε ότι οι 13 αυτοί παράγραφοι του μέρους 3 είναι ξεκάθαρες. Στο ερώτημα κατά πόσο ο ίδιος ανάφερε στον προϊστάμενο του ότι κάτι συμβαίνει με την μηχανή απάντησε ότι η κα. Φωτούλα, έβαλε κάποιον να τον διδάξει που είχε εμπειρία μόνο 3 μήνες στην εταιρεία. Η ίδια και όλοι οι άλλοι προϊστάμενοι άνοιγαν την μηχανή και την καθάριζαν ενόσω ήταν ξεκινημένη. Εφόσον ο ίδιος έβλεπε όλους να κάνουν το ίδιο πράγμα αυτό έκανε και ο ίδιος. Με αναφορά στο μέρος 3 του τεκμηρίου 19 και ειδικότερα στο σημείο 7 για την υποχρέωση κατά τον καθαρισμό να σβήνει την παροχή του ρεύματος από τον διακόπτη της πρίζας απάντησε ότι έκανε ότι έκαναν οι προϊστάμενοι του. Ακολούθως ανάφερε ότι δεν θυμάται αυτά τα έγγραφα από το
- Η μηχανή που εργαζόταν είχε πάνω μηχανισμό ασφαλείας αλλά την ώρα που σήκωνες το γυαλί δεν σταματούσε η λειτουργία της. Σύμφωνα με τον ενάγοντα η κα. Φωτούλα και ο υπάλληλος στον οποίο ανάθεσε την εκπαίδευση του, του είπαν να καθαρίζει την μηχανή ενώ ήταν σε λειτουργία για να μην σταματά η παραγωγή χαπιών. Την ώρα που καθάριζε την μηχανή φορούσε γάντια. Ως τεκμήριο 20 κατατέθηκε έγγραφο «Ενδοεπιχειρησιακό - εκπαιδευτικό πρόγραμμα - Αρχική Εκαπίδευση» στο οποίο ο ενάγοντας αναγνώρισε στον χώρο υπογραφής από εκπαιδευόμενο τα αρχικά του. Ο ενάγων ανάφερε ότι δεν αναγνωρίζει τις επιμέρους έννοιες των εγγράφων αυτών και η εκπαίδευση που ο ίδιος έτυχε ήταν πρακτική. Ως Τεκμήρια προς αναγνώριση Α και Β (μετέπειτα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 34 και 35 αντίστοιχα) κατατέθηκαν έγγραφο «Ενδιάμεσος καθαρισμός μηχανής δισκιοποίησης κατά την παραγωγή ίδιου προϊόντος» και «Εισαγωγή στην ασφάλεια: Τα τρία επίπεδα ασφάλειας». Στον ενάγοντα υποβλήθηκαν ερωτήσεις ως προς το κατά πόσο ακολούθησε την διαδικασία που αναφέρεται στην παράγραφο 5 υπό στοιχεία 5.1 μέχρι και 5.
- Με αναφορά στο «Απομόνωσε τη Μηχανή Δισκιοποίησης από τον ηλεκτρισμό» ανάφερε ότι αντιλαμβάνεται ότι σημαίνει να απενεργοποιήσει την μηχανή. Ο ίδιος όμως δεν έκλεισε την μηχανή ως ανάφερε. Η μηχανή ήταν σε λειτουργία και συμφώνησε ότι υπάρχουν έμβολα που γυρίζουν και κτυπούν, μπαίνει σκόνη από την μια μεριά και βγαίνει από την άλλη το χάπι. Η μηχανή κατά την λειτουργία της κάνει πολύ θόρυβο, πολύ έντονο που μπορεί να χαρακτηριστεί τρομακτικός. Ο ίδιος δέχτηκε ότι έβαλε το χέρι του μέσα σε αυτήν την μηχανή την ώρα που αυτή ήταν σε λειτουργία. Στην υποβολή ότι η εταιρεία του δίδαξε τον τρόπο που πρέπει να κάνει την δουλειά απάντησε «Ναι» ενώ στην υποβολή ότι παράκαμψε την λειτουργία και έκανε κάτι άλλο απάντησε ότι έκανε ότι του δίδαξαν. Δέχτηκε ότι γύρω από την μηχανή υπήρχαν γυαλιά και ασφάλεια πάνω στην μηχανή. Δεν δέχτηκε ότι την ώρα που κάποιος σήκωνε το γυαλί αυτόματα αποκοπτόταν το ρεύμα και ανάφερε ότι ουδέποτε συνέβαινε αυτό. Στην υποβολή ότι μόλις δοκίμαζες να σηκώσεις πάνω το γυαλί το ρεύμα διακόπτεται ο ενάγων απάντησε «Ναι». Υποβλήθηκε περαιτέρω ότι την ώρα που σήκωνες το γυαλί κα διακόπτεται το ρεύμα, μέσα τα έμβολα συνέχιζαν και λειτουργούσαν μέχρι να φτάσουν σε στάση, σιγά - σιγά μέχρι να σταματήσουν, με τον ενάγοντα να απαντά «Ναι». Δέχτηκε περαιτέρω ότι η μηχανή λειτουργούσε με αυτό τον τρόπο. Διαφώνησε περαιτέρω με την θέση ότι ο ίδιος δεν περίμενε να σταματήσουν τελείως και έβαλε το χέρι του μέσα. Με αναφορά στο τεκμήριο 18 ανάφερε ότι στεκόταν μπροστά από την μηχανή στον πίνακα ελέγχου όπου υπάρχουν τα κουμπιά εκκίνησης και απενεργοποίησης. Στο ερώτημα γιατί δεν πάτησε το κουμπί να σταματήσει η μηχανή και μετά να πιάσει την hoover απάντησε ότι τα χάπια εκείνη την ώρα έσπαζαν και έβγαζαν λερωμένο λάδι και έπρεπε να καθαριστεί η μηχανή. Στο ερώτημα γιατί δεν φώναξε την υπεύθυνη ως οι οδηγίες του απάντησε ότι εκείνοι του είπαν να κάνει αυτό το πράγμα για να γλυτώνουν χρόνο και δεν χρειαζόταν να φωνάξει κάποιον. Διαφώνησε ότι ενήργησε μόνος του χωρίς καμία καθοδήγηση για τις πράξεις του. Με αναφορά στους τραυματισμούς του ανάφερε ότι κόπηκε το δάκτυλο του. Υποβλήθηκε σε επέμβαση στον Δρ. Αλκιβιάδους και του αφαιρέθηκε δέρμα από μπροστά (δείχνει το πάνω μέρος του δακτύλου του) και το πρόσθεσε πίσω (δείχνει το εσωτερικό μέρος του δακτύλου της παλάμης). Ανάφερε ότι το νύχι του είχε φύγει τελείως και η φάλαγγα ήταν παραμορφωμένη και μπορεί να μην έβγαινε ξανά νύχι αλλά βγήκε. Με αναφορά στο τεκμήριο 11 δέχτηκε ότι η απώλεια 2 μιλίμετρων σημαίνει 2 χιλιοστά του μέτρου. Το τεκμήριο 12 από τον ορθοπεδικό Δρ. Σιμιλλίδη αναφέρεται σε 1 εκατοστό απώλεια. Ο ίδιος ανάφερε ότι στις 4/3/2010 πήγε στον Δρ. Σιμιλλίδη καταρχήν γιατί ο Δρ. Αλκιβιάδους ήταν γιατρός μέσα από την εταιρεία, δικός τους γιατρός ως ανάφερε και είχε και κάποιο πρόβλημα με το δάκτυλο του που δεν μπορούσε να το κλείσει στην φάλαγγα και πήγε στον Σιμιλλίδη που του έκανε νέα έκθεση. Από το νοσοκομείο έφυγε καθότι του είπαν από την εταιρεία ότι θα τον πάρουν σε δικό τους γιατρό. Κατά την διάρκεια της άδειας του πληρωνόταν μισά από την εταιρεία και μισά από τις κοινωνικές ασφαλίσεις. Απ' ότι θυμάται κάποιους μήνες δεν πληρώθηκε, θυμάται ότι κάτι δεν πληρώθηκε με αναφορά όμως στον Φεβρουάριο και μετά την κατάθεση του Τεκμηρίου 21 (έντυπο μισθοδοσίας) αναφέρει ότι πληρώθηκε. Με βάση το τεκμήριο 22 δέχτηκε ότι για τον Μάρτιο του 2009 η εταιρεία κατέβαλε τις κοινωνικές του ασφαλίσεις. Το ίδιο ισχύει και για τον μήνα Απρίλιο του 2009 (Τεκμήριο 23). Το Τεκμήριο 24 είναι το έντυπο μισθοδοσίας του μηνός Μαΐου του
- Το Τεκμήριο 25 αναγνωρίστηκε από τον ενάγοντα ως τα έγγραφα που έδινε στους εργοδότες του από το γραφείο κοινωνικών ασφαλίσεων και με βάση τα οποία του πλήρωναν το υπόλοιπο του μισθού του. Η άδεια ασθενείας του έληξε στις 29/7/2009 αλλά δεν θυμάται γιατί πήγε δουλειά ξανά στις 3/8/
- Με την επιστροφή του στην εργασία του δεν ήθελε να εργαστεί στην ίδια μηχανή και τον τοποθέτησαν σε άλλα καθήκοντα. Του ζήτησαν δε να παρουσιάσει πιστοποιητικό από τον γιατρό που τον χειρούργησε και του είπαν ότι όποτε το παρουσιάσει θα ξεκινήσει δουλειά. Αρνήθηκε την υποβολή ότι τον κατά την έναρξης της εργασίας του ξεκίνησε να τους απειλεί και να έχει και οικονομικές αξιώσεις. Δέχτηκε ότι με την επιστροφή του μεταφέρθηκε στο τμήμα κοκκοποίησης και τα καθήκοντα του ήταν να βάζει με την σέσουλα υλικό στην μηχανή. Αρνήθηκε ότι επικαλέστηκε πόνο στην εκτέλεση αυτών των καθηκόντων. Δεν γνωρίζει πότε το τεκμήριο 11 στάλθηκε στην εταιρεία και αν στάλθηκε στις 11/9/2009 ως η θέση της υπεράσπισης. Αρνήθηκε ότι ήταν προσχεδιασμένα και ότι πριν να πάει στην εργασία του και ενώ έπρεπε να παρουσιαστεί στις 29/7 είχε στις 31/7/2009 πάει σε δικηγόρο ο οποίος και συνέταξε ο Τεκμήριο
- Την ημέρα μάλιστα που ο ίδιος επέστρεψε την εργασία του η εταιρεία απάντησε στην δικηγόρο του. Δέχτηκε ότι του ζητήθηκε να φέρει πιστοποιητικό που να δείχνει ότι δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά και ανάφερε επιπλέον ότι τον έβαλαν σε άλλο πόστο αλλά το πιστοποιητικό καθυστέρησε και έπρεπε να το πάρει για να συνεχίσει να εργάζεται στην 2η μηχανή. Στις 12/10/2009 υπέβαλε παράπονο στο τμήμα εργασίας και στάλθηκε το τεκμήριο 15 στην εναγόμενη
- Δεν θυμάται εάν επικοινώνησαν μαζί του για να του μεταφέρουν την θέση της εταιρείας όσον αφορά την απομάκρυνση από την εργασία του. Το τεκμήριο 16 είναι τα λόγια του αλλά δεν το έγραψε ο ίδιος, δεν είναι τα γράμματα του. Στην υποβολή ότι στην γραπτή του δήλωση αναφέρεται σε χειρόγραφη σημείωση του επεξήγησε ότι τα λόγια είναι δικά του αλλά μπορεί να τα συνέταξε κάποιος άλλος επειδή ο ίδιος δεν μπορεί να συντάξει ορθά. Στην υποβολή ότι το ζήτημα εξετάστηκε από το Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων και το αίτημα του απορρίφθηκε απάντησε «Εντάξει». Όσον αφορά τον ισχυρισμό του για απώλεια εισοδημάτων από το μπουζούκι ανάφερε ότι πήγαινε με τον δάσκαλο του και έπαιζε σε νυκτερινό κέντρο και προσπαθούσε να γίνει επαγγελματίας. Σήμερα δεν μπορεί να παίζει μπουζούκι γιατί δεν νιώθει τις χορδές για να τις κτυπά. Την πένα την κρατά με το δεξί χέρι. Διαφώνησε ότι δεν έχει οιοδήποτε πρόβλημα και αρνήθηκε τις υποβολές για την δική του αποκλειστική ευθύνη στο ατύχημα. Ως ΜΕ3 προσήλθε ο επιθεωρητής εργασίας Γιώργος Πιερή. Με καθήκοντα στην διερεύνηση εργατικών ατυχημάτων, ετοιμασία αναφορών και επιθεώρηση χώρων εργασίας. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 8Β και την υπογραφή του. Επισκέφθηκε τον χώρο του εργοστασίου μετά από σχετική ειδοποίηση από την αστυνομία του Αγίου Ιωάννη. Έγινε γνωστοποίηση του ατυχήματος με έντυπο και από την πλευρά της εργοδότριας. Ο ενάγων δεν ήταν παρών κατά την επίσκεψη του. Μίλησε τηλεφωνικά με τον ενάγοντα ο οποίος του ανάφερε ότι είχε οδηγίες να ανοίγει την μηχανή, την ενδοασφάλεια της μηχανής για να καθαρίζει με ρούχο τυχόν ακαθαρσίες που βγαίνουν από την παραγωγή των χαπιών. Μίλησε επίσης επιτόπου και με τον λειτουργό ασφάλειας της εταιρείας και τον βοηθό υπεύθυνο παραγωγής. Τα πρόσωπα του είπαν ότι υπήρχε προστασία από διάφανη θυρίδα - plexiglass της πόρτας η οποία παραβιάστηκε όπως είπαν από τον ενάγοντα χωρίς να του το ζητήσουν. Με αναφορά στην έκθεση του και στην θέση ότι η ενδασφάλεια της θυρίδας δεν λειτουργούσε κανονικά ο ΜΕ3 ανάφερε ότι ανοίγοντας την θυρίδα μερικώς η μηχανή συνέχιζε να λειτουργεί, γύριζε και υπήρχαν κινητά μέρη που δεν σταματούσαν όταν άνοιγες αυτή την ασφάλεια. Ενώ κανονικά με το που άνοιγε η θυρίδα αν λειτουργούσε σωστά θα έπρεπε να σταματά αμέσως η μηχανή. Με την συνομιλία που είχε με τον ενάγοντα αντιλήφθηκε ότι ο τρόπος αυτός καθαρισμού της μηχανής ενώ λειτουργούσε γινόταν για αρκετό καιρό. Ο ίδιος υπέδειξε στους υπεύθυνους της εταιρείας ότι η ενδασφάλεια είχε πρόβλημα και έπρεπε να βρουν τρόπους ώστε η μηχανή να καθαρίζεται με άλλο τρόπο ή αν θα άνοιγαν την πόρτα να σταματούσε αυτόματα η μηχανή. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ3 ανάφερε ότι έλαβε φωτογραφίες από τον χώρο οι οποίες ήταν από το κινητό του και ήταν στο γραφείο του. Δεν τις χρησιμοποίησε καθότι δεν έγινε πλήρης έκθεση αλλά σημείωμα διερεύνησης. Ο Ανδρέας Καλογήρου είναι ο πρώην προϊστάμενος του. Αναγνώρισε το τεκμήριο 26 ως επιστολή του Επαρχιακού Γραφείου Επιθεώρησης Εργασίας Λεμεσού ημερ.11/11/2009 προς την ασφαλιστική εταιρεία Progrressive Ασφαλιστική Λτδ και ως τεκμήριο 27 επιστολή ημερ.7/1/
- Ο ΜΕ3 ανάφερε ότι δεν έφερε τον σχετικό φάκελο του γραφείο του στο Δικαστήριο και μετά από αίτημα δόθηκε χρόνος και μετέβηκε στο γραφείο του για να τον παρουσιάσει. Τα τεκμήρια 26 και 27 δεν ήταν στον φάκελο του και δεν ξέρει τον λόγο. Με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 26 συμφωνεί όπως και του τεκμηρίου
- Για το ατύχημα αυτό έγινε και συνάντηση του ιδίου και του προϊσταμένου του με τον διευθυντή του εργοστασίου στον χώρο του ατυχήματος. Απ' ότι θυμάται υπήρχε η εντύπωση ότι το τμήμα του μεροληπτά προς τη μεριά του ενάγοντα, κάτι που απορρίπτει. Αναγνώρισε ως τεκμήριο 28 την επιστολή που στάλθηκε από την εναγόμενη 2 μετά την συνάντηση αυτή. Ερωτηθείς να επεξηγήσει την έννοια των «διευκρινήσεων» που αναφέρεται στο τεκμήριο 28 απάντησε ότι απ' ότι θυμάται αναφέρεται σε μια απάντηση. Στον ΜΕ3 υποδείχθηκε το Τεκμήριο 18 στο οποίο αναγνώρισε την επίδικη μηχανή. Όταν σηκώνεις το γυαλί ανάφερε έπρεπε να διακόπτεται η λειτουργία και δεν διακοπτόταν και αυτό το είδε με τα μάτια του. Στον ΜΕ3 υποβλήθηκε ότι η λειτουργία της μηχανής διακόπτεται, σταματά να πηγαίνει ρεύμα στην μηχανή, όμως οι κύλινδροι που κτυπούν συνεχίζουν και λειτουργούν μέχρι να σταματήσουν. Ο ΜΕ3 απάντησε «Πολύ σωστά». Δέχτηκε ότι όταν σηκώνεται το γυαλί σταματά σιγά σιγά αλλά ανάφερε ότι αυτό είναι επικίνδυνο. Απ' ότι γνωρίζει το μηχάνημα αυτό ήρθε από την Ινδία και η εταιρεία απ' ότι του είπαν έκανε προσπάθειες να διορθώσει αυτό το πρόβλημα αλλά δεν μπορούσε. Στην ερώτηση κατά πόσο του είχε αναφερθεί ότι η ενδασφάλεια της μηχανής ενεργοποιείται με μόλις μερικά χιλιοστά άνοιγμα του plexiglass όμως η μηχανή, οι κύλινδροι οι οποίοι πηγαινοέρχονται και κτυπούν τα χάπια δεν σταματούν αυτόματα και κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε βλάβη στη μηχανή για αυτό και σταματούν σιγά σιγά απάντησε ναι και δεν αρνήθηκε ότι αυτή είναι και η πραγματικότητα. Ερωτηθείς γιατί τότε στο τεκμήριο 8Β έγραψε ότι «.. η ενδασφάλεια της θυρίδας δεν λειτουργούσε κανονικά... χεριού» απάντησε ότι «Ίσως έπρεπε να διατυπωθεί καλύτερα και να έγραφα ότι η μηχανή εξακολουθεί να είναι επικίνδυνη όταν ανοίξεις την θυρίδα, με αποτέλεσμα να υπάρχει το ενδεχόμενο τραυματισμού να βάλει κάποιος τα χέρια του η οποιοδήποτε άλλο μέρος του σώματος του κοντά στη μηχανή με τον φόβο να τραυματιστεί». Συμφώνησε περαιτέρω και ως μηχανολόγος ότι εάν η μηχανή σταματούσε απότομα θα προκαλείτο βλάβη. Με αναφορά στο Τεκμήριο 19 δεν θυμάται εάν του υποδείχθηκε. Τα τεκμήρια 34 και 35 δεν τα θυμάται αλλά αντιλαμβάνεται τι είναι ενώ το τεκμήριο 20 το είδε. Ανάφερε ότι ο ενάγων του είπε ότι οι οδηγίες του ήταν να καθαρίζει την μηχανή ενόσω ήταν σε λειτουργία καθότι ήταν αντιπαραγωγικό να σταματά και αυτές οι οδηγίες δίδονταν σε σημείο που τους εκφόβιζαν. Ερωτηθείς εάν με το που ανοίξεις το plexiglass και περιμένεις 10 - 20 δευτερόλεπτα η μηχανή θα σταματήσει απάντησε «Μάλιστα». Δεν θυμάται να ρώτησε και δεν γνωρίσει με πόσο ταχύτητα κινούνται οι κύλινδροι μέσα στην μηχανή. Την μηχανή την είδε να συνεχίζει να λειτουργεί μετά το άνοιγμα της θυρίδας για 10 - 15 - 20 δευτερόλεπτα αρκετή ώρα για να προλάβεις να βάλεις το χέρι σου. Στην υποβολή εάν στο τεκμήριο 8Β θα ήταν καλύτερα να ανάγραφε ότι η ενδασφάλεια λειτουργούσε κανονικά και διέκοπτε τη λειτουργία της μηχανής με την παρέλευση 10 - 15 - 20 δευτερολέπτων απάντησε ότι θα ήταν ένας τρόπος διαφορετικός αλλά επέμεινε στο ότι υπάρχει αρκετός χρόνος να βάλεις το χέρι σου μέσα. Ο μάρτυρας επέμεινε στο ότι η μηχανή ήταν επικίνδυνη με τον τρόπο που λειτουργούσε. Ως τελευταίος μάρτυρας εκ μέρους του Ενάγοντα προσήλθε ο ΜΕ4, Δρ. Σιμιλλίδης Φίλιππος, χειρούργος ορθοπεδικός. Ασκεί την ιατρική στην Λεμεσό από το
- Τον Ενάγοντα τον εξέτασε 1η φορά στις 21/12/
- Αναγνώρισε το τεκμήριο 12 ως το πιστοποιητικό που εξέδωσε κατόπιν συνεννόησης με τον Δρ. Αλκιβιάδους. Ο ενάγων ανάφερε δεν μπορεί να κάνει λεπτή σύλληψη και συγκράτηση αντικειμένων με τον δείκτη και αντίχειρα και δυσκολεύεται όπως για παράδειγμα να πιάσει καρφίτσα, σπόρο ρυζιού και λεπτές κινήσεις. Όσον αφορά το έντονο αίσθημα υπαισθησίας και μουδιάσματος (σημείο 2 τεκμηρίου 12) αυτό οφείλεται στην καταστροφή των απολήξεων των δακτυλικών νεύρων του δείκτη. Με αναφορά στην παραμόρφωση του αριστερού δείκτη λέει ότι υπολείπεται σχεδόν ολόκληρη η ονυχοφόρος φάλαγγα με παρουσία ενός παραμορφωμένου δακτύλου σε σύγκριση με το αντίστοιχο υγιές. Το μήκος κάθε δακτύλου εξαρτάται από τον ασθενή για αυτό τον λόγο γίνεται σύγκριση με το αντίστοιχο υγιές. Συγκρίνοντας του 2 δείκτες του ενάγοντα προκύπτει διαφορά περίπου 1 εκατοστό με τον αριστερό να είναι πιο κοντός. Με βάση τον τραυματισμό αυτό δυσκολεύεται σε λεπτές κινήσεις όπως μπορεί να εκτελεί χειρονακτική εργασία που δεν απαιτεί λεπτές κινήσεις. Με την αναφορά στο τεκμήριο 12 σε πλήρη κάλυψη της φαλαγγοφαλαγγικής άρθρωσης εννοεί ότι υπάρχει κολόβωμα, δεν υπάρχει πληγή και το τραύμα έχει κλείσει. Όσον αφορά την δυσκολία του να παίζει μπουζούκι αυτό του το ανέφερε ο ενάγων. Το τεκμήριο 12 υπογράφηκε και από τον Δρ. Αλκιβιάδους ο οποίος είναι συνάδελφος, φίλος και συνεργάτης του και αυτός εγχείρησε τον ασθενή. Τον ενάγοντα τον εξέτασε τελευταία φορά στις 16/3/2017 και η κατάσταση του ήταν η ίδια από τις 4/3/
- Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ4 ανάφερε ότι 1η φορά είδε τον ενάγοντα στις 21/12/
- Μπορεί και να τον ξανά εξέτασε όμως και στις 4/3/2010 που εξέδωσε το πιστοποιητικό. Έχει κάρτα του ασθενή την οποία και κατέθεσε ως Τεκμήριο 29 και την οποία ανάφερε ότι συμπλήρωσε ο ίδιος. Αναφέρει ότι δεν γνωρίζει εάν τον έδιωξαν από την εργασία του ή έφυγε αλλά έγραψε ότι του ανάφερε ο ενάγων. Το τεκμήριο 11 του Δρ. Αλκιβιάδους το έχει δει και δέχτηκε ότι ο Δρ. Αλκιβιάδους ήταν ο θεράπων ιατρός, εκείνος τον χειρούργησε ενώ ο ίδιος τον εξέτασε 10 μήνες μετά από το ατύχημα. Το τεκμήριο 13, πιστοποιητικό της Δρ. Ευστρατίου 1η φορά το βλέπει δεν έκανε ακτινογραφίες στον ενάγοντα ενώ δεν θυμάται να του παρουσίασε και ο ενάγοντας ακτινογραφίες. Όσον αφορά το οστό της φάλαγγας αναφέρει ότι αν δεις ακτινογραφίες σήμερα θα δείξουν ότι στην ονυχοφόρο φάλαγγα λείπει 1 εκατοστό από το οστό, υπάρχει μόνο η βάση της ονυχοφόρου φάλαγγας και το υπόλοιπο έχει απολεσθεί. Στην υποβολή ότι στο τεκμήριο 13 γίνεται αναφορά σε ακτινογραφίες και ότι αυτές ήταν φυσιολογικές απάντησε ότι δεν ξέρει ποιος το λέει αυτό εάν είναι ο γιατρός ή ο ακτινολόγος ενώ τον Δρ. Ευστρατίου δεν τον γνωρίζει αλλά αντιλαμβάνεται ότι είναι Γενικός γιατρός στις πρώτες βοήθειες και δεν είναι χειρούργος ορθοπεδικός - τραυματολόγος ή μικροχειρούργος και δεν μπορεί να το δεχτεί. Στο ερώτημα γιατί ο Δρ. Αλκιβιάδους βρίσκει απώλεια 2 χιλιοστών από το ύψος της τελικής φάλαγγας και όχι 1 εκατοστό ως ο ίδιος αναφέρει ο ΜΕ4 απάντησε: «Για να μην χάνουμε τον χρόνο μας, ας πάει ο ασθενής να βγάλει μια ακτινογραφία και να κάνουμε σύγκριση τώρα και όχι υποθετικά και αν δεν ξέρω. Βάλτε τα χέρια του πλάι πλάι και μετράτε. Το καλύτερο παράδειγμα». Ο ίδιος δεν έκανε ακτινογραφίες γιατί το μέτρησε κατά την κλινική εξέταση. Δεν μπορεί να απαντήσει για την αναφορά στο τεκμήριο 11 από τον Δρ. Αλκιβιάδους αλλά αναφέρει ότι το τεκμήριο 12 υπογράφηκε και από τον Δρ. Αλκιβιάδους και το συνέταξαν όταν ξανακουβέντιασαν. Αρνήθηκε ότι συνέταξε το πιστοποιητικό για να βοηθήσει τον ενάγοντα και επέμεινε ότι αυτός μπορεί να εκτελέσει βαριά χειρονακτική εργασία αλλά δυσκολεύεται σε λεπτές κινήσεις. Για τον χρόνο άδειας που του παραχωρήθηκε από τον Δρ. Αλκιβιάδους συμφωνεί αλλά ο ίδιος δεν μπορεί να εκφράσει άποψη καθότι δεν τον χειρούργησε και δεν γνωρίζει το τραύμα και την μετεγχειρητική πορεία αυτού. Τον ενάγοντα του τον έστειλε η Αργεντούλλα Ιωάννου για εκτίμηση και για να πει την γνώμη του πράγμα που έπραξε στο τεκμήριο
- Ανάφερε ότι πληρώθηκε μόνο €200= αλλά θα προτιμούσε να τα έδιδε στον ενάγοντα και να τον άφηναν ήσυχο. Με αναφορά στο έντονο αίσθημα υπαισθησίας ανάφερε ότι είναι υποκειμενικό εύρημα και το ανάφερε ο ενάγοντας ενώ ο ίδιος δεν ανάφερε ότι δεν μπορεί να παίξει μπουζούκι αλλά ότι δυσκολεύεται και θα πρέπει να αλλάξει τεχνική και να χρησιμοποιεί άλλο δάκτυλο για να παίζει τόσο καλά ως έπαιζε αρχικά. Με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας του ΜΕ4 η πλευρά του ενάγοντα έκλεισε την υπόθεση τους και ακολούθησε η παρουσίαση των μαρτύρων εκ μέρους των εναγόμενων 1 και
- Ως ΜΥ1 προσήλθε Μαρτίνος Δημοσθένους ο οποίος για σκοπούς κυρίως εξέτασης του κατέθεσε γραπτή δήλωση - Έγγραφο Β. Σε αυτήν αναφέρει ότι εργάζεται ως Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού στο Τμήμα Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού της εναγόμενης
- Γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης που αφορούν από τις 3/8/2009 που ο ενάγων επέστρεψε στην εταιρεία του και τα γεγονότα της αποχώρησης του. Από τον φάκελο που τηρείται στο τμήμα του προκύπτει ότι ο ενάγων προσλήφθηκε στην εναγόμενη 2 τον Ιανουάριο του
- Πέρασε την αναγκαία εκπαίδευση και ξεκίνησε εργασία περί τον Φεβρουάριο. Μετά τον τραυματισμό στο χώρο εργασίας του απουσίασε από την εργασία του για 6 περίπου μήνες. Την πρώτη ημέρα της επιστροφής του στις 3/8/2009 και προτού αναλάβει καθήκοντα ζήτησε να αλλάξει τμήμα για ψυχολογικούς λόγους. Η εταιρεία τον μετέφερε αυθημερόν σε άλλο τμήμα αυτό της κοκκοποίησης με ελαφρότερα καθήκοντα να τοποθετεί με χωνί (σέσουλα) υλικό στην μηχανή κοκκοποίησης. Στις 4/8/2009 ο ενάγων δήλωσε στους προϊσταμένους του αδυναμία να εκτελέσει τα καθήκοντα του ακόμα και για εργασίες στις οποίες δεν χρησιμοποιούσε τα δάκτυλα ή το εγχειρισμένο του χέρι. Επικαλούμενος την εγχείρηση δήλωσε αδυναμία να τροφοδοτεί το μηχάνημα με υλικό. Του ζητήθηκε να προσκομίσει το συντομότερο πιστοποιητικό από το γιατρό του που να δηλώνει εάν αποθεραπεύτηκε πλήρως και κατά πόσο είναι ικανός να επιστρέψει στα καθήκοντα του και τι εργασίες μπορεί να κάνει. Την ίδια ημέρα εκπρόσωπος της εταιρείας επικοινώνησε με τον γιατρό του τον οποίο προέτρεψε να δώσει το πιστοποιητικό άμεσα για να μπορέσει ο ενάγων να επιστρέψει στην εργασία του. Μετά από 2 - 3 ημέρες ο ενάγων επισκέφθηκε την εταιρεία χωρίς πιστοποιητικό αλλά εγείροντας οικονομικές απαιτήσεις. Μετά από συζήτηση ο ΜΥ1 και η υπεύθυνη του λογιστηρίου τον παρέπεμψαν στην ασφαλιστική εταιρεία Progressive . Στο μεταξύ ο ενάγων είχε ήδη απευθυνθεί σε δικηγόρο και για αυτό τον παρέπεμψαν στην ασφαλιστική. Στις 11/9/2009 και χωρίς καμία στο ενδιάμεσο επικοινωνία ο ενάγοντας παρουσίασε αντίγραφο πιστοποιητικού με ημερομηνία 6/8/2009 στο οποίο πουθενά δεν αναφέρεται ότι δεν μπορεί να εκτελεί καθήκοντα ως αυτά που του ανατέθηκαν παρά μόνο ότι θα έχει πρόβλημα στην ανύψωση λεπτών αντικειμένων πράγμα που δεν υφίστατο στις εργασίες που του είχαν ανατεθεί. Την ίδια ημέρα ο ΜΥ1 επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον ενάγοντα και τον ενημέρωσε ότι το πιστοποιητικό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό και μετά από τόσο καιρό χωρίς ειδοποίηση θεωρείται ότι εγκατέλειψε την εργασία του και γι' αυτό και αντικαταστάθηκε η θέση του. Τότε ο ενάγων του απάντησε με απειλητικό ύφος «θα τα πούμε στο Δικαστήριο». Στις αρχές Οκτωβρίου 2009 προσκόμισε στην εταιρεία έντυπο τον Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο οποίο η εταιρεία ανάγραψε ότι ο ενάγων εγκατέλειψε την εργασία του. Ο ενάγων διαμαρτυρήθηκε απειλώντας ότι «θα μας κανονίσει» επειδή γνωρίζει την γυναίκα του τότε προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και αποκάλυψε στον ΜΥ1 ότι το σημείωμα από τον επιθεωρητή εργασίας ήταν εις βάρος της εταιρείας. Ο ΜΥ1 αναφέρει ότι τους προκάλεσε εντύπωση η αναφορά για το σημείωμα καθότι το είχαν οι ίδιοι επανειλημμένα ζητήσει και η απάντηση ήταν ότι αποστέλλεται μόνο εάν προσφύγουν στο Δικαστήριο πράγμα που το τμήμα εργασιακών σχέσεων δεν είχε πρόθεση να κάνει. Για την αναγραφή στο έντυπο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων ότι ο ενάγων εγκατέλειψε την εργασία του υποβλήθηκε παράπονο στο γραφείο εργασιακών σχέσεων εναντίον της εταιρείας από τον ενάγοντα. Η κα. Πολυβίου από το εν λόγω γραφείο επικοινώνησε με την εταιρεία και αφού της επεξηγήθηκαν τα γεγονότα και της αποστάλθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό δεν επικοινώνησε ξανά μαζί τους. Ο ΜΥ κατέθεσε ως Τεκμήριο 30 την αίτηση του ενάγοντα για πρόσληψη στην εταιρεία, ως Τεκμήριο 31 πιστοποιητικό αποφοίτησης του ενάγοντα από το συμβούλιο μαθητείας, ως Τεκμήριο 32 χρεωστικό σημείωμα αναλώσιμων υλικών στον ενάγοντα, ως τεκμήριο 33 επιστολή ημερ.16/11/2009 της εταιρείας - εναγόμενης προς τον Διευθυντή επιθεώρησης εργασίας. Ο ΜΥ1 σήμερα κατέχει την ίδια θέση στην εταιρεία ενώ κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο ήταν λειτουργός του τμήματος ανθρωπίνου δυναμικού. Ως εργοδότη του ενάγοντα καθόρισε την εναγόμενη 2 ενώ ανάφερε ότι η εναγόμενη 1 είναι η μητρική εταιρεία της 2ης. Αναφορικά με τα πιστοποιητικά πληρωμής και την αναφορά στην 1η εναγόμενη ανάφερε ότι εξ' όσων γνωρίζει η εναγόμενη 2 μεταφέρει την μισθοδοσία στην 1η εναγόμενη και η εναγόμενη 2 πληρώνει τους υπαλλήλους της μέσω της 1ης. Σύμφωνα δε με το τεκμήριο 10 εργοδότης είναι η εναγόμενη 2 κάτι που ισχύει και στην πραγματικότητα. Ο ΜΥ1 αναγνώρισε και τα Τεκμήρια προς αναγνώριση Α και Β τα οποί ως ανάφερα και ανωτέρω κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 34 και 35 αντίστοιχα. Σε σχέση με τα τεκμήρια 33 και 28, ήτοι την επιστολή της εναγόμενης 2 στον Διευθυντή Επιθεώρησης Εργασίας και την επιστολή 7/12/2009 επίσης προς το γραφείο εργασίας ο ΜΥ1 ανάφερε ότι το τεκμήριο 33 αναφέρεται σε μια επιστολή που στάλθηκε σε συνέχει της ένστασης της εναγόμενης 2 για το σημείωμα διερεύνησης μετά το ατύχημα από το τμήμα επιθεώρησης εργασίας. Μεσολάβησε συνάντηση και το τεκμήριο 28 είναι συνέχεια της συνάντησης αυτής. Σημείωσε δε ότι όταν αναφέρεται σε εταιρεία εννοεί την εναγόμενη 2 - Remedica Ltd. Στην συνάντηση με το γραφείο εργασίας ήταν και ο ίδιος παρόν. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας ανάφερε στους εκπροσώπους του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ότι ο τρόπος με τον οποίο διατυπώθηκε το σημείωμα διερεύνησης άφηνε υπόνοιες εναντίον της εταιρείας και η απάντηση του εκπροσώπου ήταν ότι θα μπορούσε σαφώς να γραφτεί καλύτερα και έκανε συστάσεις προς την εταιρεία για βελτιώσεις οι οποίες ήταν αδύνατο να γίνουν στην συγκεκριμένη μηχανή. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ1 ανάφερε ότι προσελήφθηκε στην εταιρεία τον Μάρτιο του 2009 ως λειτουργός και το 2011 έγινε διευθυντής. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 36 την 2η σελίδα της αίτησης πρόσληψης. Κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν υπήρχε τμήμα ανθρώπινου δυναμικού και δεν γνωρίζει ποιος προσέλαβε τον ενάγοντα ούτε ποιος αποφάσισε να τοποθετηθεί στην θέση που εργαζόταν. Οι εγκαταστάσεις που εργαζόταν ο ενάγων θεωρεί ότι ανήκουν στην εναγόμενη 2 αλλά δεν γνωρίζει. Το ότι ο ενάγων εκπαιδεύτηκε το γνωρίζει από του προϊστάμενους του ενάγοντα τους οποίους ρώτησε μετά το ατύχημα εάν είχε περάσει από εκπαίδευση. Ο προϊστάμενος του ήταν ο Παντελίδης Γαλαθέος. Απ' ότι γνωρίζει η εκπαίδευση αφορά διαδικασία που φαίνεται στα έγγραφα και επιπλέον εξ' όσων γνωρίζει από τους προϊσταμένους του, ήταν να διδάσκονται μαζί με κάποιον έμπειρο που κατέχει την αντίστοιχη θέση. Με την αναφορά σε «έμπειρος» θεωρεί κάποιον που λειτουργεί για έναν εύλογο χρονικό διάστημα τα καθήκοντα του επαρκώς, με επιτυχία. Η εκπαίδευση δεν γνωρίζει αν αποτελείται μόνο από θεωρητική εκπαίδευση, αλλά θεωρεί ότι συμπεριλαμβάνει και θεωρία. Δεν υπάρχει κάποιο έγγραφο στον φάκελο του που να δείχνει ότι υπήρξε πρακτική εκπαίδευση αλλά κάποια από αυτά δεν θα μπορούσαν να ήταν πρακτικά και κάποια άλλα θα μπορούσαν να συμπεριλαμβάνουν πρακτική εκπαίδευση, η οποία όμως δεν γνωρίζει κατά πόσο έχει γίνει. Την μηχανή στην οποία τραυματίστηκε ο ενάγοντας την έχει δει αλλά δεν γνωρίζει πως δουλεύει. Δεν γνωρίζει επίσης αν ο προϊστάμενος του ενάγοντα ήταν μπροστά την ώρα του ατυχήματος αλλά ούτε και γνωρίζει τι ακριβώς έγινε εκείνη την ημέρα. Αναφορικά με το ιατρικό πιστοποιητικό που είχε ζητηθεί από τον ενάγοντα ο ΜΥ1 ανάφερε ότι η προϊστάμενη του ενάγοντα πήγε στην υπεύθυνη λογιστηρίου, η οποία και κάλεσε τον ΜΥ1 να παρευρεθεί σε συνάντηση και ότι αντιμετώπιζαν πρόβλημα με τον συγκεκριμένο χειριστή, καθώς αρνιόταν να εκτελέσει τα καθήκοντα που του ανέθεσαν δηλαδή να τροφοδοτεί με σέσουλα τα μηχανήματα. Οπότε, κατόπιν συζήτησης αποφασίστηκε να του ζητηθεί πιστοποιητικό από γιατρό κατά πόσο μπορεί να επιστρέψει πλήρως στα καθήκοντα του και αν όχι, τι καθήκοντα μπορεί να εκτελέσει. Δεν μπορεί να θυμηθεί κατά πόσο του δόθηκε χρονοδιάγραμμα αλλά επανέλαβε ότι επικοινώνησε εκπρόσωπος της εταιρείας με τον γιατρό του, ώστε να του το δώσει άμεσα και από ό, τι θυμάται του είχε ζητηθεί να πάει την ίδια ημέρα, ούτως ώστε να το προσκομίσει το γρηγορότερο δυνατόν. Για να βοηθήσουν τον ενάγοντα επικοινώνησαν με έναν συνάδελφο, ο οποίος συνεργάζεται με τον γιατρό για να μην το καθυστερήσει με το ιατρικό πιστοποιητικό και συγκεκριμένα τον διευθυντής marketing της εταιρείας, ο οποίος είναι υπεύθυνος και για τους ιατρικούς επισκέπτες οι οποίοι επισκέπτονται τους ιατρούς. Εξ' όσων γνωρίζει από μετέπειτα περιγραφές του συμβάντος η εταιρεία του συνέστησε να πάει στον συγκεκριμένο γιατρό. Σε ότι αφορά την ημερομηνία 11/09 που ισχυρίζεται ότι ο ενάγων παρουσίασε το ιατρικό πιστοποιητικό στην εταιρεία ο ΜΥ1 ανάφερε ότι του τηλεφώνησαν ότι παραδόθηκε εκείνη την ημέρα και είναι και πρωτοκολλημένο. Επέμεινε δε ότι ενδασφάλεια απ' ότι θυμάται λειτουργούσε κανονικά και σταματούσε να τροφοδοτεί με ρεύμα την μηχανή και σε αυτό συμφώνησαν και οι εκπροσώπου του γραφείου εργασίας στην συνάντηση απλά συνέχιζαν να κινούνταν τα κινητά μέρη μέχρι να σταματήσουν εντελώς. Είχαν κάνει συστάσεις ώστε να βρεθεί τρόπος να σταματούν και άμεσα με το να μην παρέχεται ρεύμα με τη διακοπή της λειτουργία του και παράπεμψε σε παράδειγμα ότι όπως το πλυντήριο σταματήσει να λειτουργεί ο κάδος κάνει κάποιες στροφές μέχρι να σταματήσει εντελώς. Ως ΜΥ2 προσήλθε ο υπεύθυνος ασφάλειας και υγείας της εναγόμενης 2 ο οποίος κατέθεσε για σκοπούς κυρίως εξέτασης του γραπτή δήλωση - Έγγραφο Γ - συμφώνως του Νόμου Περί Αποδείξεως. Σε αυτή αναφέρει ότι γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης εκ της θέσεως του και ειδικότερα την λειτουργία της μηχανής κατασκευής δισκίων. Σε ότι αφορά την ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων η εταιρεία παρέχει σε όλο το προσωπικό στην αρχή της εργοδότησης τους πρακτική και θεωρητική εκπαίδευση τριών εβδομάδων. Η εισαγωγική εκπαίδευση γίνεται από τον ίδιο η από άτομο κάτω από την δική του επίβλεψη ενώ η πρακτική (επί τόπου) γίνεται από τον προϊστάμενο της κάθε θέσης κάτω από την δική του επίβλεψη. Στα πλαίσια αυτής της εκπαίδευσης ο ενάγοντας έλαβε μέρος σε θεωρητικό και πρακτικό σεμινάριο για την χρήση της μηχανής συμπίεσης και πώς να χρησιμοποιεί αυτή με ασφάλεια. Η μηχανή εξήγησε αποτελείται από κινητά μέρη και σε αυτή περιλαμβάνονται περιστρεφόμενα έμβολα τα οποία κινούνται κυκλικά για την κατασκευή των δισκίων, κόμβια εκκίνησης/απενεργοποίησης καθώς και προστατευτικά παράθυρα. Πατώντας το κόμβιο εκκίνησης τίθεται σε λειτουργία και απενεργοποιείται με το κόμβιο απενεργοποίησης. Για την περαιτέρω ασφάλεια αναφέρει ο ΜΥ2 τα κινούμενα μέρη της μηχανής είναι εγκλεισμένα με διαφανή πετάσματα (παράθυρα) για αποτροπή επαφής του χειριστή με τα κινούμενα μέρη. Σε αυτά υπάρχουν εγκατεστημένοι αισθητήρες ασφάλειας (ενδασφάλεια) οι οποίο απενεργοποιούν την μηχανή σε περίπτωση που το πέτασμα αποπειραθεί να ανοιχθεί κατά την διάρκεια της λειτουργίας της μηχανής. Επίσης η μηχανή δεν μπορεί να εκκινήσει σε περίπτωση που ένα από τα πετάσματα είναι ανοικτό. Σε περίπτωση που η μηχανή επιχειρηθεί να απενεργοποιηθεί κατά την λειτουργία της είτε μέσω του κομβίου είτε μέσω του ανοίγματος των πετασμάτων απαιτούνται περίπου 5 - 6 δευτερόλεπτα για να ακινητοποιηθεί ο περιστρεφόμενος κοχλίας τελείως λόγω της αρχής της διατήρησης της στροφορμής. Ο σωστός τρόπος καθαρίσματος της μηχανής για τον οποίο και εκπαιδεύτηκαν οι χειριστές είναι να απενεργοποιηθεί η λειτουργία με το κόμβιο και να αναμένον 5 - 6 δευτερόλεπτα να ακινητοποιηθεί τελείως. Αφού σταματήσει τελείως ο χειριστής ανοίγει το παράθυρο αποσυναρμολογεί τα μέρη της μηχανής και τα καθαρίζει. Η μηχανή χρειάζεται καθάρισμα όταν θα αλλάξει η παραγωγή σε άλλο φάρμακο και μπορεί να διαρκέσει η διαδικασία από 4 - 6 ώρες. Το πότε καθαρίζεται μια μηχανή δεν αποφασίζεται από τον χειριστή αλλά αυτός ενημερώνει τον προϊστάμενο του ο οποίος με την σειρά του μπορεί να ενημερώσει τους ανωτέρους του καθότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου στο προϊόν μπορεί να χρειαστεί να γίνει μικροβιολογικός έλεγχος. Η εκπαίδευση η οποία δίδεται είναι να απενεργοποιούν την μηχανή και να καλούν τον προϊστάμενο τους. Επεξηγείται στους χειριστές ότι η παρασκευή χαπιών προορίζεται για κατανάλωση αυτών από ασθενείς και δεν μπορεί να γίνει οιοδήποτε λάθος και για αυτό απαγορεύεται η ρητώς να ενεργήσει ο χειριστής από μόνος του χωρίς έγκριση από τον προϊστάμενο τους. Η ζημιά στην εταιρεία σε μια τέτοια περίπτωση εξήγησε θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Στη προκειμένη περίπτωση ο ενάγων ενώ δούλευε στην μηχανή πρόσεξε ότι τα δισκία που έβγαιναν από την μηχανή είχαν ακαθαρσίες. Με δική του πρωτοβουλία και χωρίς να ενημερώσει τον προϊστάμενο του ο οποίος ήταν στον χώρο άνοιξε το παράθυρο ασφαλείας και αμέσως έβαλε το χέρι του μέσα, πριν ακινητοποιηθεί τελείως η μηχανή, με αποτέλεσμα να τραυματιστεί. Οι οδηγίες κατά την εκπαίδευση είναι ρητές ότι οι χειριστές δεν πρέπει να παίρνουν πρωτοβουλίες και να ενημερώνουν άμεσα. Ο ενάγοντας εάν δεν θυμόταν τι έπρεπε να κάνει για καθαρισμό της μηχανής θα έπρεπε να απενεργοποιήσει την μηχανή και να καλέσει τον προϊστάμενο του, διαδικασία που θα έπαιρνε χρόνο 1 - 2 λεπτών. Αντίθετα όμως ο ενάγων επέλεξε να εκθέσει τον εαυτό του σε ορατό κίνδυνο κάτι που ήταν αντίθετο με την εκπαίδευση που έλαβε. Επέμεινε δε ότι η ενδασφάλεια δεν ήταν χαλασμένη αλλά λειτουργούσε κανονικά ενώ ο ενάγων επέλεξε σε αυτό τον χρόνο των δευτερολέπτων να βάλει το χέρι του χωρίς να περιμένει να σταματήσουν τελείως. Ενήργησε βεβιασμένα ενώ ο τρόπος απενεργοποίησης της μηχανής ήταν γνωστός σε αυτόν. Με αναφορά στο γραφείο εργασίας αναφέρει ο ΜΥ2 στην λανθασμένη διατύπωση του σημειώματος διερεύνησης και ότι μετά την συνάντηση και επεξήγηση το τμήμα παραδέχτηκε το λάθος του και ότι ο τρόπος λειτουργίας της μηχανής ήταν ο ενδεδειγμένος. Επιπλέον των πιο πάνω ο ΜΥ2 αναγνώρισε την μηχανή την λειτουργία της οποίας επεξήγησε με αναφορά στο τεκμήριο 18 ενώ επεξήγησε τις φωτογραφίες. Υπέδειξε το σύστημα ενδασφάλειας σε όλες τις φωτογραφίες και ιδιαίτερα στην 2η στο σημείο πάνω δεξιά όπου και σημείωσε με μπλε στυλό και κύκλο. Επίσης την σημείωσε με κύκλο με μπλε στυλό στην 3η φωτογραφία όπου φαίνεται η ένδειξη με κόκκινο τόξο και αρ.
- Επανέλαβε δε ότι η ενδασφάλεια ενεργοποιείται από την στιγμή που οιοσδήποτε για οιοδήποτε λόγο προσπαθήσει να ανοίξει το παράθυρο. Με το που φύγει το παράθυρο από την θέση του ενεργοποιείται. Επισήμανε δε ότι όταν τα παράθυρα είναι ανοικτά και κάποιος πατήσει το κουμπί ενεργοποίησης η μηχανή δεν ενεργοποιείται λόγω της ύπαρξης της ενδασφάλειας. Με την ενεργοποίηση της ενδασφάλειας διακόπτεται αυτόματα η παροχή ρεύματος όμως λόγω της στροφορμής χρειάζονται 5 - 6 δευτερόλεπτα για πλήρη ακινητοποίηση του περιστρεφόμενου κοχλία με τα έμβολα. Ο ΜΥ2 επεξήγησε και τα τεκμήρια 20 - 34 και 35 αναφορικά με την εκπαίδευση του ενάγοντα. Παρέπεμψε ειδικότερα στα σημεία 5.2.3 και 5.2.5 του Τεκμηρίου
- Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ2 ανάφερε ότι εργάζεται στην εναγόμενη 2 από τις 17/3/2008 στην ίδια θέση. Η εκπαίδευση των 3 εβδομάδων ισχύει για όλους στο τμήμα παραγωγής. Η άμεσα προϊστάμενη του ενάγοντα ήταν η Φωτούλα Αγαθοκλέους ενώ τον εκπαίδευσε σε θεωρητικό επίπεδο ο Γαλάθεος Παντελίδης, βοηθός διευθυντής των τμημάτων παραγωγής. Η κ. Αγαθοκλέους διεξήγαγε την πρακτική επί τόπου εκπαίδευση κάτω από την δική του επίβλεψη. Η κα. Αγαθοκλέους ανάφερε είναι παλιά και έμπειρη υπάλληλος. Επεξήγησε ότι το τεκμήριο 20 φέρει την ίδια ημερομηνία που εργοδοτήθηκε και τότε ξεκίνησε και η εκπαίδευση των 3 εβδομάδων αρνήθηκε δε ότι το τεκμήριο 20 καταρτίστηκε για να είναι καλυμμένη η εταιρεία και χωρίς να είχε προσφερθεί αυτή η εκπαίδευση. Ανάφερε επίσης ότι είναι προς το συμφέρον της εταιρείας το προσωπικό που έχει άμεση επαφή με φαρμακευτικά προϊόντα προς κατανάλωση από ασθενείς να τηρούν όλους τους κανόνες. Σε περίπτωση ατυχήματος το κόστος για την εταιρεία είναι σαφώς μεγαλύτερο από το κόστος αποζημίωσης. Επεξήγησε δε την θέση του αυτή ότι σε περίπτωση ατυχήματος στον χώρο παραγωγής αναμένεται να προκύψουν ανθρώπινα υγρά, όπως αίμα το οποίο θα θέσει σε ασφάλεια το προϊόν. Ακόμα και κηλίδες αίματος να έρθουν σε επαφή με το προϊόν ή σε κομμάτια της μηχανής οδηγούν σε καταστροφή του προϊόντος για να μην τεθεί σε κίνδυνο η ποιότητα του. Το προϊόν αυτό δεν θα περάσει τα επόμενα στάδια αξιολόγησης και θα καταστραφεί. Επίσης θα χαθεί παραγωγικός χρόνος πέραν από το κόστος καθότι θα γίνει διαδικασία καθαρισμού του χώρου μετά από ατύχημα. Με αναφορά στο Τεκμήριο 18 ανάφερε ότι τις φωτογραφίες αυτές τις τράβηξε ο ίδιος μετά το ατύχημα και είναι η ίδια μηχανή που απεικονίζεται με τη μηχανή στην οποία εργαζόταν ο ενάγοντας. Εάν χαλάσει η ενδασφάλεια φαίνεται από το γεγονός ότι το παράθυρο, ο μαγνήτης ουσιαστικά είναι σε εφαρμογή. Το ένα κάτω κομμάτι της ενδοασφάλειας είναι πάνω στη μηχανή, στον κορμό και το άλλο πάνω στο παράθυρο. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει επαφή των δύο μερών της ενδοασφάλειας, τότε η μηχανή δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί. Αυτή είναι η αρχή της λειτουργίας. Σε κάθε δωμάτιο είναι ένας χειριστής και πιθανό την ώρα του ατυχήματος να ήταν μόνος του ο ενάγων. Ο ενάγων εργαζόταν περίπου 1 ½ μήνα, δεν θεωρείται έμπειρος είχε όμως μεγάλη εκπαίδευση. Επίσης, όσον αφορά την επίβλεψη διευκρίνισε ότι παρόλο που στα δωμάτια οι χειριστές πιθανόν να είναι μόνοι τους, τα δωμάτια έχουν πόρτα η οποία έχει διάφανο γυαλί. Έτσι κατά την επιτήρηση που κάνει το safety tour τη "βόλτα" του, είτε ο προϊστάμενος είτε ο υπεύθυνος ασφαλείας, μπορεί κάλλιστα να δει και να έχει οπτική επαφή με τον χειριστή που βρίσκεται στο δωμάτιο. Η επίβλεψη γίνεται από τον άμεσα προϊστάμενο ο οποίος βρίσκεται μέσα στον ίδιο χώρο με τους χειριστές του. Έτσι υπάρχει καθημερινή επαφή και πολλές φορές ανά μέρα μεταξύ του προϊσταμένου και των υφιστάμενων του. Εκτός από την επαφή τη λεκτική ο προϊστάμενος έχει και οπτική επαφή με τους χειριστές του. Από την απενεργοποίηση της μηχανής και εφ' εξής δεν υπάρχει ρεύμα να τροφοδοτήσει την κίνηση τότε. Μέχρι τα 6 δευτερόλεπτα που είπε η ταχύτητα του κοχλία και των εμβόλων βρίσκεται σε επιβράδυνση μέχρι τον πλήρη σταματημό τους. Απ' ότι θυμάται ο ενάγων για να καθαρίσει την μηχανή χρησιμοποίησε ένα μαντήλι. Αρνήθηκε ότι η ενδασφάλεια ήταν χαλασμένη και με το άνοιγμα του παραθύρου δεν απενεργοποιείτο η μηχανή ενώ ανέφερε ότι τα 5‑6 δευτερόλεπτα είναι αρκετός χρόνος από τη στιγμή που κάποιος πάει να ανοίξει τη μηχανή και να επέμβει μέσα, να επέμβει χωρίς να σταματήσει πλήρως η μηχανή. Ο καθαρισμός της μηχανής απαιτείται όταν αλλάξει το προϊόν σε άλλη περίπτωση και χρονική στιγμή θα έπρεπε πρώτα ο ενάγων να είχε ενημερώσει κάποιο προϊστάμενο του επειδή η ανάγκη για καθαρισμό στη συγκεκριμένη περίπτωση του ατυχήματος ήταν έκτακτη. Άρα αυτό καλύπτεται από την εκπαίδευση που έχει λάβει ότι οτιδήποτε συμβεί και δεν ξέρει τι να κάμει, οτιδήποτε απορία έχει, πρέπει να ενημερώσει τον προϊστάμενο του. Αυτό θα μπορούσε να ήταν μια βλάβη της μηχανής. Αν αν υπάρχουν ακαθαρσίες σε μια μηχανή, ο χειριστής θα πρέπει να ενημερώσει τον ή την προϊστάμενο του και αυτό είναι για λόγους ασφάλειας του προϊόντος. Αν δεν το κάνει, είναι πολύ πιθανόν αυτό το προϊόν να εντοπιστεί ότι έχει κάποιο λάθος, false και να απορριφθεί σε επόμενη διαδικασία. Οι ακαθαρσίες δεν προκύπτουν από την παραγωγική διαδικασία. Ο καθαρισμός της μηχανής δεν γίνεται με σκοπό να καθαριστεί η μηχανή από σκόνες. Ο καθαρισμός γίνεται για καθαρισμό του προϊόντος που υπήρχε πριν έτσι ώστε να μην υπάρχει διασταυρωμένη επιμόλυνση. Ο καθαρισμός αυτός για τον οποίο υπάρχει ισχυρισμός, απ' ό,τι φαίνεται προέκυψε από ακαθαρσίες της μηχανής. Άρα ήταν έκτακτο, άρα θα έπρεπε να ενημερώσει άμεσα τον προϊστάμενο του. Ακόμα όμως η διαδικασία καθαρισμού γράφει ξεκάθαρα ότι πρέπει να απενεργοποιήσεις τη μηχανή. Στην υποβολή ότι οι οδηγίες ήταν να καθαρίζεται η μηχανή ενώ ήταν σε λειτουργία για να μην χάνεται χρόνος και για να μην διακόπτεται η παραγωγή των χαπιών ο ΜΥ2 απάντησε ότι δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη και επανέλαβε ότι ο ένα ατύχημα έχει εκθετικά πολύ μεγαλύτερο κόστος στην εταιρεία από οιοδήποτε χρόνο για καθαρισμό. Στην υποβολή ότι επειδή ο καθαρισμός ήταν μια διαδικασία που διαρκεί από 4‑6 ώρες δόθηκαν οι οδηγίες αυτές ο ΜΥ2 ανάφερε ότι σε περίπτωση μη πλήρους καθαρισμού, υπάρχει ο κίνδυνος σωματίδια από το ένα προϊόν να πεταχτούν στο άλλο με κίνδυνο να απορριφθεί το προϊόν σε μετέπειτα διαδικασία. Η απόρριψη εύλογα θα κριθεί από τους μικροβιολογικούς ελέγχους. Ακόμη όμως και αν αυτό δεν γίνει, η εταιρεία ρισκάρει να βγάλει κάποιο προϊόν έξω στην αγορά το οποίο δεν θα πληροί τις προδιαγραφές. Εφόσον γίνει αυτό και εφόσον εντοπιστεί αυτό από τις αρμόδιες αρχές της αγοράς το κόστος «recall», ή ανάκληση του προϊόντος, θα είναι εκθετικά πολλαπλάσιο οποιουδήποτε κόστους ή συνόλου κόστους του χρόνου της παραγωγής του καθαρισμού των μηχανών. Άρα δεν υπάρχει κανένα κίνητρο για να δοθούν οδηγίες για να μην γίνει ο καθαρισμός όπως πρέπει. Επέμεινε δε ότι ο θεμελιώδης διαχωρισμός της απενεργοποίησης με την πλήρη ακινητοποίηση δεν αναγράφεται στην έκθεση του γραφείου εργασίας. Ως τελευταίος μάρτυρας εκ μέρους των εναγόμενων προσήλθε ο ΜΥ3, Δρ. Ηλίας Γεωργίου τα προσόντα του οποίου δήλωσε η συνήγορος του ενάγοντα ότι αποδέχεται. Ο ΜΥ3 ανάφερε ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 27/12/2012 και εξέδωσε έκθεση ημερ. 30/01/2013 την οποία και κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Σε αυτήν αναφέρει ότι η μορφή του τραυματισμού συνίστατο σε απώλεια μικρής περιοχής της ράγας του αριστερού δείκτη. Από το πιστοποιητικό του νοσοκομείο δεν προκύπτει οστική απώλεια λόγω της αναφοράς ότι οι ακτινογραφίες ήταν φυσιολογικές. Μετά την πλαστική χειρουργική επέμβαση επικάλυψης της τραυματισθείσας περιοχής δεν ανέπτυξε οιαδήποτε μετεγχειρητική επιπλοκή. Υπάρχει φυσιολογική κινητικότητα των αρθρώσεων του αριστερού δείκτη. Απουσιάζει μικρό μέρος της ράγας του δακτύλου κατά το ¼ του περιφερικού άκρου του όνυχα του δείκτη. Από λειτουργικής πλευράς δικαιολογείται η πιθανότητα βαθμού δυσκολίας και όχι ανικανότητας στην σύλληψη μικροαντικειμένων όπως βελόνι, καρφίτσα, κλωστή κ.τ.λ. Η περίοδος απουσίας 2 μηνών ευρίσκεται σε αναγκαία λογικά πλαίσια. Ο ΜΥ3 ανάφερε ότι η απουσία από την εργασία εξαρτάται από το πρώτο μετεγχειρητικό στάδιο μέχρι την επούλωση της μικρής επέμβασης, επικάλυψης της πληγής με δέρμα. Συνήθως η επούλωση όπως και κάθε χειρουργικής μικρής και μεγάλης επέμβασης επέρχεται σε περίοδο 12 μέχρι 14 ημερών, οπόταν και αφαιρούνται οι ραφές. Αυτό έγινε και στην παρούσα περίπτωση. Ακολούθως, λόγω αναμενόμενου βαθμού δυσκαμψίας του δακτύλου δικαιολογείται μια περίοδος ασκήσεων κίνησης των αρθρώσεων του δάκτυλου με σκοπό την ανάκτηση της κινητικότητας. Υπολόγισε από τη μακρόχρονη του πείρα ότι το ανώτατο όριο αναρρωτικής άδειας ανέρχετο στους δύο μήνες. Αντεξεταζόμενος ο ΜΥ3 ανάφερε ότι δεν είχε εξετάσει στο παρελθόν τον ενάγοντα. Ο ενάγων παραπέμφθηκε στον ίδιο από το Δικηγορικό Γραφείο Παπαφιλίππου. Με αναφορά στους όρους «ράγα» και «φάλαγγα» ανάφερε ότι ένα δάκτυλο αποτελείται από τρεις φάλαγγες, αυτή που φέρει το νύχι λέγεται τελική φάλαγγα, αυτή που είναι στη μέση λέγεται μέση φάλαγγα και αυτή που είναι η βάση του δακτύλου λέγεται κεντρική φάλαγγα. Η ράγα ενός δακτύλου είναι το τελικό άκρο μαλακών μορίων, όχι οστού, δεν υπέστησαν τραυματισμό στην παρούσα περίπτωση τα μαλακά μόρια της ράγας του άκρου, δηλαδή του δακτύλου. Με αναφορά στο ποσοστό απουσίας που και στο ερώτημα σε πόσα εκατοστά αντιστοιχεί απάντησε ότι οι συνάδελφοι Αλκιβιάδους και Σιμιλλίδης αναφέρονται στο ότι ο αριστερός δείχτης, δηλαδή ολόκληρο το δάκτυλο είναι κοντύτερο του κανονικού στη μια περίπτωση δύο χιλιοστών και στην άλλη ενός εκατοστόμετρου, αν όμως ήταν πέραν του ενός τετάρτου που ο ίδιος διαπίστωσε τότε θα υπήρχε και απώλεια του οστού της τελικής φάλαγγας του δείκτη. Όμως, απώλεια του οστού δεν υπήρχε και αυτό είναι επιβεβαιωμένο με ακτινογραφίες. Στην έκθεση του αναφέρεται σε απώλεια του ενός τετάρτου της τελικής φάλαγγας και όχι ολόκληρου του δείκτη. Διαφωνεί ότι έχει κοντύνει ολόκληρος ο δείχτης κατά 1 εκατοστό καθότι σε τέτοια περίπτωση θα υπήρχε και απώλεια οστού της τελικής φάλαγγας. Σε σχέση με την κινητικότητα και λειτουργία του δακτύλου του Ενάγοντα ανάφερε ότι ένα δάκτυλο έχει τρεις αρθρώσεις, τη βάση του δακτύλου και τη μετακαρποφαλαγγική άρθρωση, επόμενη είναι η κεντρική ενδοφαλαγγική άρθρωση και τέλος η τρίτη που είναι η περιφερική ενδοφαλαγγική άρθρωση. Κατά την εξέταση του βρήκε αυτές τις τρεις αρθρώσεις να κινούνται φυσιολογικά και τόνισε ότι ουδέποτε τραυματίστηκαν οι αρθρώσεις αυτές. Παράπεμψε δε στα πιστοποιητικά των άλλων γιατρών και στο ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε καταγραφή ή γνωμάτευση για το ότι οι αρθρώσεις αυτές δεν κινούνται φυσιολογικά. Το ποσοστό απουσίας το καθόρισε με βάση συγκριτικό υπολογισμό με τον άλλο δείκτη του δεξιού χεριού του ενάγοντα. Σε ότι αφορά την πιθανότητα δυσκολίας σύλληψης λεπτών μικροαντικειμένων ανάφερε ότι αναφέρεται σε πιθανότητα καθότι εξαρτάται από και από το πάχος του αντικειμένου, γι' αυτό ονομάζει πιθανότητα του βαθμού δυσκολίας και όχι ανικανότητα και είναι γενικώς παραδεκτό ότι η σύλληψη λεπτών μικροαντικειμένων σε περιπτώσεις όπως η παρούσα δικαιολογεί την πιθανότητα αυτήν. Η αίσθηση αιμωδίας επίσης είναι δικαιολογημένη κατά τον ΜΥ3 καθότι οφείλεται σε τραυματισμό μικροσκοπικών αισθητικών νευριδίων που νεύρουν το δέρμα. Στο κατά πόσο αυτό θα είναι μόνιμο απάντησε ότι η πρόγνωση είναι ότι με την πάροδο μακρού χρόνου αναπτύσσονται νέα νευρίδια με αποτέλεσμα την καλυτέρευση της αισθητικότητας, όμως δεν νομίζει ότι μπορεί να επανέλθει στο απόλυτα φυσιολογικό. Καλυτερεύει αλλά δεν νομίζει ότι θα αποκατασταθεί πλήρως. Όσον αφορά στην δυσκολία λήψης μικροαντικειμένων ανάφερε ότι δεν αναμένει περαιτέρω βελτίωση, αλλά αφορά μόνο μικροαντικείμενα. Για την ασχολία του με το μπουζούκι ανάφερε ότι δεν ρώτησε εάν πληρωνόταν ενώ στο κατά πόσο θα μπορεί να παίζει μπουζούκι ανάφερε ότι ο ίδιος δεν παίζει μπουζούκι αλλά ξέρει όμως ότι το αριστερό χέρι, τα δάκτυλα του αριστερού χεριού χρησιμοποιούνται για να πιέζονται οι χορδές του μπουζουκιού σε ορισμένα σημεία. Δεν συλλαμβάνει τη χορδή, αλλά απλώς την πιέζει, αυτήν την πίεση μπορεί να την εξασκήσει και δεν μπορεί να δεχτεί την υποβολή ότι δεν είναι πλέον σε θέση να παίζει γιατί η χορδή πιέζεται δεν πιάνεται. Η άδεια ασθενείας δεν είναι υποκειμενικό θέμα καθότι εάν ο θεράπων ιατρός διαπίστωνε μια επιπλοκή παραδείγματος χάριν μόλυνσης θα αποτελούσε αντικειμενικό ιατρικό εύρημα. Δεν υπήρξε οποιαδήποτε επιπλοκή, η δε επούλωση επήλθε στον αναμενόμενο χρόνο. Δεν υπάρχει κατά τον ίδιο καμιά απολύτως εξήγηση για τη χορήγηση αναρρωτικής άδειας διάρκειας 5‑6 μηνών καθότι απουσιάζει οιαδήποτε επιπλοκή ενώ περαιτέρω ανάφερε ότι ένα τραύμα επουλώνεται και αφαιρούνται οι ραφές σε διάστημα μέχρι και 14 ημερών. Αυτό συνέβηκε στην παρούσα περίπτωση ακολούθως θεωρεί λογικό την περίοδο επιπρόσθετων 6 εβδομάδων περίπου για την ανάκτηση της κινητικότητας του δακτύλου. Ο ΜΥ3 ανάφερε ότι ο όρος ακρωτηριασμός είναι υπερβολικός στην παρούσα περίπτωση, εν πάση περιπτώσει ακρωτηριασμός δακτύλου ή μέρους του σημαίνει στην ιατρική απαραίτητα απώλεια οστού. Εδώ δεν υπήρχε απώλεια οστού αλλά ο ενάγων έχασε τα μαλακά μόρια του τελικού άκρου ενός δακτύλου, τα οποία ονομάζονται ράγα του δακτύλου, δεν αφορά οστό. Προχωρώ στην αξιολόγηση έκαστου μάρτυρα με αναφορά στα επίδικα ζητήματα. Ο ΜΕ1 σημειώνω εξαρχής ότι προβλημάτισε το Δικαστήριο. Αποτελεί βεβαίως πρόσωπο το οποίο δεν είχε άμεση σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης και συγκεκριμένα γνώστης των συνθηκών του ατυχήματος άρα δεν αποτελεί μάρτυρα γεγονότων επί της ουσίας αλλά η μαρτυρία του άπτεται του ζητήματος της καταχώρησης της αγωγής εναντίον αμφότερων των εναγόμενων 1 και 2 ως νομικά πρόσωπα. Ο μάρτυρας επεξήγησε τον λόγο που επέλεξε να κινηθεί η αγωγή εναντίον των 2 εναγόμενων με βάση τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν. Παρόλα αυτά όμως το ζήτημα αυτό δεν αποτελεί ζήτημα τόσο γεγονότων αλλά και νομικό. Το πως αποδεικνύεται η σχέση εργοδότησης και πως καθορίζεται η αστική ευθύνη σε σχέση με τα γεγονότα της υπόθεσης αλλά και την πορεία αυτής θα εξεταστεί μέσα από την σχετική νομοθεσία και νομολογία και όχι μέσα από την μαρτυρία του ΜΕ
- Σε ότι αφορά τώρα συγκεκριμένες θέσεις που τέθηκαν οφείλω να αναφέρω ότι υπάρχουν κενά στην μαρτυρία του τα οποία θα εξεταστούν κατά το στάδιο της νομικής πτυχής του συγκεκριμένου θέματος. Αυτά άπτονται κατά πρώτο λόγο του Τεκμηρίου 10 το οποίο φέρει ημερομηνία εκτύπωσης προγενέστερη της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής, η οποία σημειώνω πριν την τροποποίηση της και την προσθήκη ως εναγόμενης της εναγόμενη 2, καταχωρήθηκε μόνο εναντίον της εναγόμενης
- Επιπλέον δεν αμφισβητήθηκε από τον ΜΕ1 ότι το εν λόγω έγγραφο ήταν κατά τον χρόνο εκείνο στην κατοχή του. Σε κάθε περίπτωση αναφέρω ότι ως ανωτέρω ανάφερα, τα όσα ο ΜΕ1 ανάφερε στην μαρτυρία του άπτονται της έγερσης της αγωγής εναντίον 2 προσώπων. Τα όσα προέκυψαν από την μαρτυρία του και αφορούν γεγονότα θα συνεκτιμηθούν κατά το στάδιο εξέτασης του νομικού ζητήματος που αφορά η ύπαρξη εργοδότησης σε σχέση με τις 2 εναγόμενες. Παρόλα αυτά αναφέρω ότι προβλημάτισε σε μεγάλο βαθμό η προώθηση της αγωγής εναντίον και των 2 εναγόμενων ιδιαίτερα μετά τη καταχώρηση της τροποποιημένης υπεράσπισης όταν μάλιστα σε αυτή γίνεται ρητή παραδοχή της εργοδοτικής σχέσης μεταξύ ενάγοντα και εναγόμενης
- Συγκεκριμένα μετά την προσθήκη της εναγόμενης 2 και δυνάμει της τροποποιημένης υπεράσπισης ημερ.1/2/2012 στην παράγραφο 2 γίνεται αναφορά στην σχέση εργοδότησης της εναγόμενης 2 μετά του ενάγοντα αλλά και δίδονται λεπτομέρειες της σχέσης των εναγόμενων εταιρειών μεταξύ τους. Επομένως μπορώ να αποδεχθώ την μαρτυρία του ΜΕ1 σε ότι αφορά την ύπαρξη κάποιων στοιχείων που αφορούν και την εναγόμενη 1 αλλά δεν μπορώ να δεχθώ τις αναφορές του σε σχέση με τον χρόνο κατά τον οποίο αυτός γνώριζε την σχέση του ενάγοντα με την εναγόμενη
- Ο ΜΕ1 άφησε την εντύπωση ότι προσήλθε με σκοπό να βοηθήσει την υπόθεση του Ενάγοντα, ο οποίος σημειώνω μπορούσε να αναφέρει και παρουσιάσει τα εν λόγω έγγραφα και κατά την δική του μαρτυρία. Ο ΜΕ2 - Ενάγοντας αναφέρω εξαρχής ότι προβλημάτισε σε πολύ μεγάλο βαθμό το Δικαστήριο αναφορικά με την αξιοπιστία και αλήθεια των λεγομένων του. Ενώ φάνηκε ότι ήταν σε θέση να θυμάται και εξιστορήσει τις συνθήκες του ατυχήματος με κάθε λεπτομέρεια, χωρίς να αναφέρει ότι δεν θυμόταν κάποια πράγματα ή ότι δυσκολευόταν να τα φέρει στη μνήμη του σε άλλα σημεία εξίσου σημαντικά παραπέμπει στην πάροδο αυτών των χρόνων για να δικαιολογήσει σημεία στα οποία παρέλειψε να δώσει εξηγήσεις και σαφείς απαντήσεις. Έχω διεξέλθει με μεγάλη προσοχή την μαρτυρία του ενάγοντα, ενός προσώπου το οποίο δεν αμφισβητείται ότι τραυματίστηκε κατά την διάρκεια της εργασίας του. Παρά ταύτα όμως κρίνω ότι η όλη μαρτυρία του διέπεται από ένα κλίμα υπερβολής κυρίως με αναφορά στις οδηγίες που φέρεται να έλαβε, τον τρόπο τον οποίο ενήργησε και τα κενά τα οποία άφησε να παραμείνουν σε ουσιώδης θέματα. Ενώ θυμόταν κάποια από τα σημεία και τα ανάφερε με πλήρη λεπτομέρεια σε άλλα δεν θυμόταν χωρίς όμως αυτό να μπορεί να δικαιολογηθεί με βάση την όλη συμπεριφορά του από την πάροδο του χρόνου και μόνο. Το Δικαστήριο αποκόμισε την εντύπωση ότι μεγάλο μέρος της μαρτυρίας του ενάγοντα σε σχέση με τον τρόπο λειτουργίας των εναγομένων ή της εναγόμενης 2 εταιρείας δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια αλλά τείνει απλώς να ενδυναμώσει και βοηθήσει τη θέση του για να επιρρίψει όλη την ευθύνη για το επίδικο ατύχημα στις εναγόμενες. Επιπλέον κενά έχουν δημιουργηθεί μέσα από την μαρτυρία του σε σχέση με τον επακριβή τρόπο λειτουργίας της μηχανής και τον τρόπο που ο ίδιος ενήργησε και τον τραυματισμό του, αλλά και τους λόγους για τους οποίους ενήργησε κατ' αυτό τον τρόπο. Το πιο πάνω σκεπτικό και κατάληξη μου την βασίζω στα επιμέρους και κάτωθι καταγεγραμμένα σημεία τα οποία κρίνω ότι άπτονται σημαντικών και ουσιωδών πτυχών της υπόθεσης. - Ο ενάγοντας τόσο μέσα από την γραπτή του δήλωση όσο και μέσα από την προφορική του μαρτυρία ουδεμία αναφορά κάνει σε τυχόν εκπαίδευση την οποία έτυχε από την εταιρεία. Αντεξεταζόμενος αναγνώρισε τα τεκμήρια που αφορούν την εκπαίδευση αυτή και αναφέρει ότι τα όσα αναφέρονται σε αυτά για τον καθαρισμό της μηχανής τα αντιλαμβάνεται και αυτά είναι ξεκάθαρα. - Παράλληλα και ενώ επιμένει ότι έτυχε πρακτικής εκπαίδευσης από ένα πρόσωπο στο οποίο ανάθεσε αυτή την αρμοδιότητα η κα. Φωτούλα δεν αναφέρει το όνομα του προσώπου αυτού αλλά και ούτε και σε τι συνίστατο αυτή η πρακτική εκπαίδευση. - Ενώ επιμένει ότι είχε οδηγίες από την Φωτούλα και το άγνωστο αυτό πρόσωπο να καθαρίζει την μηχανή ενόσω αυτή είναι σε λειτουργία για σκοπούς εξοικονόμησης χρόνου και συνέχισης της παραγωγής ουδεμία μαρτυρία τέθηκε ως προς το ότι κατά τον καθαρισμό της μηχανής η παραγωγή συνεχιζόταν ή μπορούσε να συνεχιστεί ενώ ακόμα δεν έχει αμφισβητηθεί ότι με το άνοιγμα των παραθύρων έστω και σε κάποιο χρόνο τελικά η μηχανή σταματούσε να λειτουργεί και να παράγει προϊόν. - Ταυτόχρονα με την πιο πάνω θέση του αναφορικά με τις οδηγίες της κας. Φωτούλας και του άλλου προσώπου αναφέρει σε άλλο σημείο αμέσως μετά την πιο πάνω αναφορά του ότι εφόσον αυτοί έτσι έκαναν, αναφερόμενος στα δυο πιο πάνω πρόσωπα, έτσι έκανε και ο ίδιος παράλληλα όμως με το ότι αναγνωρίζει το σύνολο των τεκμηρίων με τις, ξεκάθαρες κατά τον ίδιο, οδηγίες για τον καθαρισμό της μηχανής. - Ουδέποτε κατά την μαρτυρία του καθόρισε το πρόβλημα το οποίο ισχυρίστηκε ότι είχε η εν λόγω μηχανή σύμφωνα και με την θέση του ότι μεταγενέστερα του ατυχήματος ενημερώθηκε από άλλους υπάλληλους για αυτό. - Σημαντικό σημείο της όλης μαρτυρίας του και καίριο για την ουσία της υπόθεσης αποτελεί και η γενική και αόριστη του θέση ως προς τους λόγους που συνέβηκε το ατύχημα. Δεν έχει προκύψει ξεκάθαρα ποια ήταν στην τελική η δική του θέση και ισχυρισμός για τους λόγους που οδήγησαν στο ατύχημα. Ο τραυματισμός επεσυνέβη ως αποτέλεσμα των οδηγιών να καθαρίζει την μηχανή ενόσω αυτή βρισκόταν σε λειτουργία ή επειδή το σύστημα ενδασφάλειας ήταν ελαττωματικό και παρά το άνοιγμα των παραθύρων αυτή συνέχιζε την λειτουργία της. Βεβαίως οι θέσεις του ενάγοντα σε σχέση και με την λειτουργία της μηχανής και με σκοπό την εξαγωγή συμπερασμάτων και εφαρμογής των αρχών της νομολογίας θα εξεταστεί και σε συνάρτηση με την μαρτυρία των μαρτύρων τόσο του ενάγοντα όσο και των εναγομένων επί του ιδίου θέματος. Αυτό που σημειώνεται στο στάδιο αυτό είναι η θέση του ενάγοντα και η όλη εκδοχή του ως προς τις ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες το ατύχημα έλαβε χώρα σε συνάρτηση με την λειτουργία της μηχανής. - Αναφέρω ότι η θέση του στο ότι η μηχανή δεν δούλευε κανονικά όπως έπρεπε να δουλεύει παρέμεινε να αιωρείται ως μια γενική θέση αποδεκτή διάφορων ερμηνειών. Δεν έχει καθοριστεί στο τι συνίστατο αυτή η θέση περί μη κανονικής λειτουργίας. Είναι τελικά η θέση που ως θα διαφανεί και κατωτέρω υιοθέτησε και ο ΜΕ3 περί του ότι με το άνοιγμα των παραθύρων διακοπτόταν η παροχή ρεύματος αλλά χρειαζόταν κάποιος χρόνος μέχρι να σταματήσουν τα έμβολα να γυρίζουν ή ότι η ενδασφάλεια δεν λειτουργούσε με αποτέλεσμα να συνεχίζει η μηχανή την λειτουργία της και μετά το άνοιγμα των παραθύρων. Και εν συνεχεία εάν τελικά η ερμηνεία της θέσης του είναι η πρώτη που υιοθέτησε και ο ΜΕ3 αλλά και οι ΜΥ 1 και 2 πώς τότε αυτή συνάδει με τις οδηγίες που ισχυρίζεται ότι έλαβε ήτοι περί καθαρισμού της μηχανής ενόσω αυτή ήταν σε λειτουργία με σκοπό την συνέχιση της παραγωγής. Εάν τελικά η θέση των ΜΕ3, ΜΥ1 και 2 γίνει αποδεκτή τότε η θέση του ενάγοντα περί συγκεκριμένων οδηγιών με σκοπό την εξοικονόμηση χρόνου δεν μπορεί να έχει θέση στην λογική εφόσον τελικά η μηχανή σταματούσε την λειτουργία και τα έμβολα σταματούσαν να γυρίζουν μετά παρόδου κάποιον δευτερολέπτων. - Σε κάθε περίπτωση η αναφορά στο ότι με το άνοιγμα των παραθύρων η ενδασφάλεια διέκοπτε την παροχή ρεύματος και ακολούθως τα έμβολα συνέχιζαν μέχρι την σταδιακή διακοπή της λειτουργίας δεν αποκλείσθηκε από τον ενάγοντα. Το πώς όμως αυτή η θέση συνάδει με την θέση του περί οδηγιών με σκοπό την συνέχιση της παραγωγής δεν επεξηγήθηκε. Επιπλέον ουδεμία σαφής αναφορά έγινε στο γιατί ο ίδιος ενώ τα έμβολα συνέχισαν να λειτουργούν τοποθέτησε το χέρι του ή πότε και με ποιο τρόπο του δόθηκαν αυτές οι οδηγίες. Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι ακόμα και η τελική θέση της συνηγόρου του στην αγόρευση της ήταν ότι η μηχανή αυτή ήταν «σπασμένη» και ο ενάγων το έμαθε αργότερα. Ουδεμία μαρτυρία επιβεβαιώνει ή δεικνύει μια τέτοια θέση. - Με αναφορά στα τεκμήρια 20, 34 και 35 ο ενάγων επιβεβαίωσε ότι τα αναγνωρίζει ενώ αναγνώρισε επ' αυτών την υπογραφή του. Παράλληλα αποδέχεται και δηλώνει ότι οι οδηγίες που περιλαμβάνονται είναι ξεκάθαρες. Για ποιο λόγο όμως δεν τήρησε αυτές δεν τέθηκε και δεν επεξηγήθηκε. Η αναφορά του σε λήψη οδηγιών με συγκεκριμένο σκοπό ως ανωτέρω ανάφερα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Παράλληλα όμως και ενώ αναγνωρίζει τα πιο πάνω έγγραφα ταυτόχρονα δεν ήταν σε θέση να θυμηθεί, και επομένως ούτε να επιβεβαιώσει αλλά ούτε και να αντικρούσει, κατά πόσο η εταιρεία του παρέσχε οποιαδήποτε εκπαίδευση. - Η μαρτυρία του προσεκτικά ειδωμένη και χωρίς να κρίνεται μικροσκοπικά παρουσιάζει πολλαπλές αντιφάσεις. Ενώ προωθεί θέση περί «χαλασμένης» μηχανής παράλληλα αποδέχεται ότι με το άνοιγμα των παραθύρων η παροχή ρεύματος διακόπτεται, σε άλλο σημείο δέχεται την υποβολή ότι τα έμβολα σταματούν μετά από λίγο. Παράλληλα όμως συνεχίζει να προωθεί την θέση του περί ελαττωματικής λειτουργίας. - Παρόλο που οι λόγοι για τους οποίους ο ενάγων δεν συνέχισε την εργασία του στην εταιρεία και συγκεκριμένα κατά πόσο αυτός εγκατέλειψε την εργασία του η απολύθηκε δεν συνιστούν επίδικα ζητήματα ως προς την γενικότερη εικόνα της αξιοπιστίας του σημειώνω ότι ερωτηματικά προκύπτουν και από το ότι ενώ ο ίδιος επέστρεψε αναντίλεκτα στην εργασία του στις 3/8/2009 και ενώ επίσης δεν αμφισβητήθηκε ότι του ζητήθηκε πιστοποιητικό από τον γιατρό του και ενώ ως προκύπτει το πιστοποιητικό αυτό φέρει ημερομηνία 6/8/2009 δεν αμφισβήτησε την θέση ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν παρουσιάστηκε άμεσα ενώ ουδεμία αναφορά έγινε στον λόγο καθυστέρησης παρουσίασης του. Ταυτόχρονα και την ίδια ημέρα με την ημερομηνία του εν λόγω πιστοποιητικού αποστέλλεται εκ μέρους του επιστολή από δικηγόρο. Η όλη συμπεριφορά του ενάγοντα στο εδώλιο του μάρτυρα προβληματίζει με αναφορά και στις θέσεις που εξέφρασε αναφορικά με τους τραυματισμούς τους οποίους υπέστη. Βεβαίως οι σωματικές βλάβες θα προκύψουν μέσα από την αξιολόγηση της μαρτυρίας των ιατρών που ενώπιον μου κατέθεσαν παράλληλα όμως ο ενάγων έδωσε μαρτυρία αναφορικά με τα μόνιμα κατάλοιπα που επικαλείται ότι έχει. Αυτά βεβαίως θα προκύψουν επίσης σε συνδυασμό με την ιατρική μαρτυρία παράλληλα όμως αναφέρω ότι ο ενάγων παρουσίασε κατά την μαρτυρία του στο ζήτημα αυτό μια υπερβολή η οποία ήταν ευδιάκριτη. Ουδεμία μαρτυρία δόθηκε που να μπορεί να γίνει αποδεκτή ως προς το γιατί σήμερα δεν μπορεί να παίξει μπουζούκι. Σε κάθε περίπτωση αναφέρω ότι κάποια κατάλοιπα δεν έχουν αμφισβητηθεί ούτε από τον ΜΥ3 ότι υπάρχουν. Αυτά αφορούν σε δυσκολία λήψης κάποιων λεπτών αντικειμένων. Το πώς μια χορδή η οποία δεν αμφισβητήθηκε ότι δεν πιάνεται αλλά πιέζεται εμπίπτει σε αυτή την κατηγορία επίσης δεν προκύπτει και δεν επεξηγήθηκε από τον ενάγοντα. Η θέση του δε ότι παίζει μπουζούκι ως επαγγελματίας και παράλληλα αναφέρει και χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως ερασιτέχνη είναι ένα ακόμα παράδειγμα των ασαφών θέσεων του ενάγοντα. Από το σύνολο της μαρτυρίας του ενάγοντα προκύπτει ότι ο ίδιος ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει τα τεκμήρια 20, 34 και 35 και αποδέχεται ότι υπέγραψε αυτά και τα όσα αναφέρονται είναι ξεκάθαρα, παράλληλα εμμένει στην παροχή συγκεκριμένων οδηγιών, θέση την οποία για τους λόγους τους οποίους εξήγησα ανωτέρω δεν μπορώ να αποδεχτώ. Δέχεται την θέση ότι με το άνοιγμα των παραθύρων της μηχανής διακοπτόταν το ρεύμα, φορούσε γάντια κατά την εργασία του ενώ παράλληλα αποδέχτηκε ότι πέραν των παραθύρων και της ενδασφάλειας στο σημείο που στεκόταν μπροστά από την μηχανή υπήρχε και το κόμβιο εκκίνησης και απενεργοποίησης με το οποίο επίσης μπορούσε να σταματήσει την λειτουργία της μηχανής. Παράλληλα αποδέχτηκε ότι κατά παράβαση των οδηγιών για αφαίρεση της μηχανής από το ρεύμα ο ίδιος δεν το έπραξε αυτό αντίθετα άνοιξε το παράθυρο και τοποθέτησε το χέρι του με σκοπό να καθαρίσει την μηχανή. Επίσης ερωτηθείς γιατί έκρινε απαραίτητο να καθαρίσει εκείνη την στιγμή την μηχανή ανάφερε ότι υπήρχαν λάδια πάνω στα χάπια παρόλα αυτά στο ερώτημα γιατί δεν ενημέρωσε άμεσα την προϊστάμενη του απάντησε ότι δεν δόθηκαν τέτοιες οδηγίες για να μην χάνετε χρόνος. Η θέση του αυτή παρέμεινε μετέωρη και σε πλήρη αντίφαση με το περιεχόμενο των εγγράφων 20, 34 και
- Τέλος, η θέση του για τον λόγο που προχώρησε χωρίς να ενημερώσει κάποιον ανώτερο ή προϊστάμενο του ενώ τα χάπια έσταζαν λάδι ως ανάφερε δεν πείθει το Δικαστήριο για την αλήθεια της αλλά δείχνει μιαν επιπόλαιη αντιμετώπιση από τον ίδιο για την ασφάλεια του αλλά και την αντίληψη της σημασίας της εργασίας του. Ένας άπειρος ως αναφέρθηκε και ο ίδιος εργάτης θα ανέμενε κάποιος μπροστά σε ένα τέτοιο έκτακτο περιστατικό να ενημέρωνε τους ανώτερους του. Παράλληλα όμως και ενόψει αυτής του της απειρίας θα ανέμενε κάποιος να μην τοποθετούσε με τόση ευκολία το χέρι του μέσα σε ένα μηχάνημα που ο ίδιος δέχτηκε ότι παρήγαγε έντονο και «φοβητσιάρικο» ως δέχτηκε χαρακτηριστικά θόρυβο ενώ τα έμβολα βρίσκονταν σε κίνηση. Σημειώνω στο σημείο αυτό ότι ως θα φανεί αργότερα από την αξιολόγηση των λοιπών μαρτύρων στον χώρο εντός του οποίου εργαζόταν ο ενάγων υπήρχε η προϊστάμενη η οποία ως αναφέρθηκε επέβλεπε και τον ενάγοντα σε σύστημα "safe tour". Σε κάθε περίπτωση η θέση αυτή δεν αμφισβητήθηκε ενώ ουδεμία θέση υπήρξε από πλευράς ενάγοντα ότι δεν μπορούσε να εντοπίσει την προϊστάμενη του ή ότι αυτή απουσίαζε. Η θέση του ήταν σαφής και ξεκάθαρη ότι επέλεξε να μην την ενημερώσει λόγω των ισχυριζόμενων οδηγιών που ανάφερε ότι είχε, θέση που όμως δεν αποδέχτηκα. Επομένως, καταλήγω ότι ο ενάγοντας δεν απεκάλυψε πλήρως την αλήθεια στο Δικαστήριο και η μαρτυρία του για τα γεγονότα που αφορούν την παρούσα υπόθεση γίνεται μερικώς αποδεκτή όπως αναλύεται πιο πάνω και με ιδιαίτερη αναφορά στα μη αμφισβητούμενα γεγονότα. Καταλήγω ότι ο ενάγων επέλεξε να προωθήσει θέσεις ακραίες και έντονες με μοναδικό σκοπό να αποποιηθεί οιασδήποτε δικής του ευθύνης και προωθώντας αποκλειστική ευθύνη στην εταιρία του τον εργοδοτούσε. Η όλη του μαρτυρία δόθηκε σε ένα κλίμα ασάφειας και σε πολλές περιπτώσεις δεν είχε συνοχή. Η μαρτυρία του ΜΕ3 οφείλω να αναφέρω εξαρχής ότι αποτελεί μια πολύ σημαντική μαρτυρία ως προς το κύριο ζήτημα ευθύνης από πλευράς των εναγόμενων. Ο ΜΕ3 θα ανέμενε κανείς, ως ο αρμόδιος εξεταστής του ατυχήματος από την αρμόδια υπηρεσία εργασίας, ότι θα διαφώτιζε σημαντικές πτυχές της όλης υπόθεσης με αναφορά στο συγκεκριμένο επίδικο μηχάνημα, την επικινδυνότητα αυτού και τις παροχές εξασφάλισης της ασφάλειας η μη στους εργαζόμενους σε αυτό. Παρά ταύτα ο ΜΕ3 οφείλω να αναφέρω ότι άφησε την εντύπωση ότι προσπάθησε να στηρίξει την αρχική του δήλωση που φαίνεται στο τεκμήριο 8Β που συνέταξε ο ίδιος αλλά αντεξεταζόμενος τροποποίησε την θέση του αυτή συμφωνώντας με σημαντικά σημεία που του υποβλήθηκαν από τον συνήγορο υπεράσπισης. Ο ΜΕ3 αναφέρει με έναυσμα το περιεχόμενο του τεκμηρίου 8Β το οποίο υιοθέτησε ότι η μηχανή είχε κινητά μέρη τα οποία προστατεύονται από ενδασφαλιζόμενη διάφανη θυρίδα (Plexiglass). Φαίνεται, συνεχίζει να αναφέρει, ότι η ενδασφάλεια της θυρίδας δεν λειτουργούσε κανονικά αφού ανοίγοντας μερικώς την θυρίδα η μηχανή συνέχιζε την λειτουργία της με άνοιγμα που επέτρεπε την είσοδο ενός χεριού. Την βασική του αυτή θέση ως αυτή τέθηκε αρχικά ο ΜΕ3 κατά την ακρόαση ανάτρεψε και αναθεώρησε αναφέροντας ότι πρόκειται ουσιαστικά για κακή διατύπωση. Ως φαίνεται από το σύνολο της μαρτυρίας του που ανωτέρω παρέθεσα ο ΜΕ3 προσπάθησε να στηρίξει την αρχική θέση του αλλά ανέτρεψε αυτή στην πορεία, κατά τρόπο που καταλήγω ότι δεν ήταν επαρκής και επεξηγηματικός ως προς τον ακριβή τρόπο λειτουργίας της μηχανής αλλά και της ασφάλειας αυτής. Η εικόνα που αποκόμισα από τον μάρτυρα αυτό δεν ήταν ιδιαίτερα καλή. Η όλη του συμπεριφορά έδειξε ότι το τεκμήριο 8Β συντάχθηκε με προχειρότητα κάτι που προκύπτει από την ευκολία με την οποία αργότερα άλλαξε την θέση του αναφέροντας ότι επρόκειτο ουσιαστικά για κακή διατύπωση. Η αλλαγή βεβαίως της θέσης του αυτής προέκυψε κατά την αντεξέταση όταν του υποδείχθηκαν οι επιστολές που αντάλλαξε η εναγόμενη με το γραφείο εργασίας και του δόθηκε υπενθύμιση της συνάντησης που έλαβε χώρα μετά την σύνταξη του τεκμηρίου 8Β και αφού η εναγόμενη έδειξε την ενόχληση της. Όλα αυτά τα γεγονότα ο ΜΕ3 δεν τα ανάφερε στην κυρίως εξέταση του αλλά ούτε και ένιωσε την ανάγκη να αναφέρει ότι το Τεκμήριο 8Β διατυπωμένο λανθασμένα ενδεχομένως να οδηγεί σε λάθος συμπεράσματα. Παρόλη την αρχική θέση του συμφώνησε ότι το όλο ατύχημα χαρακτηρίστηκε ως μη διερευνητέο και για αυτό το λόγο δεν έγινε και έκθεση διερεύνησης. Ερωτηματικά προκαλεί η θέση του περί κακής διατύπωσης όταν αναφέρεται σε μη κανονική λειτουργία της ενδασφάλειας, αναφέροντας μάλιστα ότι αυτή η μη κανονική λειτουργία «φαίνεται» να είναι έτσι και χωρίς περαιτέρω στοιχεία ή έστω περαιτέρω διερεύνηση. Μάλιστα ενώ αναφέρει ότι η μηχανή μετά το άνοιγμα της θυρίδας συνέχιζε κανονικά την λειτουργία της αργότερα συμφωνεί ότι η παροχή ρεύματος διακοπτόταν και συνέχιζαν οι κύλινδροι να περιστρέφονται για μερικά δευτερόλεπτα μέχρι την τελική τους στάση. Συμφώνησε δε ότι εντός αυτού του χρόνου των δευτερολέπτων ο ενάγοντας τοποθέτησε το χέρι του με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του. Ως μηχανολόγος δε, συμφώνησε ότι η απότομη διακοπή θα δημιουργούσε πρόβλημα στην μηχανή. Η θέση του ότι αυτό είναι προτιμότερο από τον τραυματισμό κάποιου εργάτη δόθηκε σε μια προσπάθεια εντυπωσιασμού αλλά ο ίδιος ως ο αρμόδιος εξεταστής απέτυχε να δώσει στο Δικαστήριο στοιχεία τα οποία να επιβεβαιώνουν την θέση του ότι παρά το ότι το σύστημα ενδασφάλειας τελικά λειτουργούσε έτσι ώστε με το άνοιγμα έστω και μερικώς της θυρίδας να διακόπτεται η λειτουργία και εντός δευτερολέπτων να σταματά και η περιστροφή των κυλίνδρων γιατί αυτή συνέχιζε να είναι επικίνδυνη ως η θέση που εξέφρασε. Η θέση του αυτή δεν στηρίζεται σε πραγματικό υπόβαθρο και δεν έχει στηριχθεί σε οιαδήποτε στοιχεία. Ως ο ερευνών λειτουργός και εξεταστής του ατυχήματος προερχόμενος από το αρμόδιο τμήμα θα ανέμενε κάποιος να είχε εξετάσει και το σύνολο των γεγονότων κάτι που φαίνεται ότι παρέλειψε να πράξει. Στην υπόδειξη των τεκμηρίων 20, 34 και 35 ανάφερε ότι δεν θυμάται αν του υποδείχθηκαν και δεν προκύπτει να τα έχει λάβει υπόψη του και να τα εξέτασε κάτι που θα ανέμενα να πράξει εξετάζοντας ένα ατύχημα σε εργάτη ο οποίος προσελήφθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα πριν. Αρκέστηκε να αναφέρει μάλιστα ότι σε πολλές εταιρείας αυτά τα «χαρτιά» είναι απλά box files στους τοίχους τους χωρίς όμως να στηρίξει την θέση του αυτή και συγκεκριμένα ουδεμία αναφορά έγινε στο ότι εξέτασε κατά πόσο ο ενάγοντας εκπαιδεύτηκε, και αν ναι, πως ή τι συγκεκριμένες οδηγίες είχε. Ουδεμία γνώση στον χρόνο που προσελήφθηκε είχε ή στην εκπαίδευση που αυτός έτυχε, αν έτυχε ή έστω εάν ρώτησε ή εξέτασε αυτά τα ζητήματα ο ίδιος. Οι αναφορές του επί των τεκμηρίων αυτών ήταν γενικές και αόριστες. Επίσης ενώ συνάντησε τους αρμόδιους λειτουργούς και υπαλλήλους της εναγόμενης 2 έθεσε ενώπιον μου τις θέσεις του ενάγοντα όσον αφορά τις συνθήκες του ατυχήματος αναφέροντας μάλιστα ότι αυτά του είχε αναφέρει ο ενάγοντας. Ο ΜΕ3 όφειλε να λάβει το σύνολο των θέσεων τόσο του εργαζόμενου όσο και των εργοδοτούμενων και ακολούθως εάν υιοθετούσε μια εκ των δύο να στήριζε αυτή με στοιχεία κάτι που κρίνω ότι απέτυχε να πράξει. Επέμεινε δε ότι η εταιρεία είπε στον ενάγοντα να ενεργήσει με αυτό τον τρόπο, μετά από την ερώτηση γιατί ο ενάγων δεν ανάμενε τα δευτερόλεπτα εκείνα να σταματήσουν οι κύλινδροι πριν βάλει το χέρι του μέσα. Πως κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα ότι οι οδηγίες του ενάγοντα ήταν όντως αυτές και για ποιο λόγο αυτές δόθηκαν, ουδεμία εξήγηση δόθηκε αντίθετα αρκέστηκε να πει αυτά που του ανάφερε ο ενάγοντας. Εντύπωση επιπλέον προκαλεί και η παράλειψη του να προσέλθει ενώπιον του Δικαστηρίου με το φάκελο του από το τμήμα του κάτι για το οποίο του δόθηκε αργότερα χρόνος να το πράξει. Ενώ όμως παρουσιάζει τον φάκελο αυτό, και αναγνωρίζει τα τεκμήρια 26, 27, 28 και 33 ως αλληλογραφία που υπήρξε μεταξύ εναγόμενης 2 και του τμήματος του παρόλα αυτά αναφέρει ότι αυτά τα τεκμήρια δεν υπάρχουν στον φάκελο του. Συνεπακόλουθα των όσων πιο πάνω προσπάθησα να εξηγήσω δεν μπορώ να αποδεχτώ την εκδοχή που ο ΜΕ3 έθεσε αναφορικά με την λειτουργία της μηχανής. Αποδέχομαι αυτό που τελικά και ο ίδιος υιοθέτησε, ότι το σύστημα ενδασφάλειας λειτουργούσε έτσι ώστε με το άνοιγμα των παραθύρων ακόμα και σε χιλιοστά η μηχανή σταματούσε την λειτουργία της και με την πάροδο κάποιων δευτερολέπτων σταματούσαν σταδιακά και οι κύλινδροι να περιστρέφονται. Οι λοιπές των αναφορών του ΜΕ3 για τους λόγους που τέθηκαν δεν μπορούν να γίνουν αποδεχτές ως αξιόπιστες και απορρίπτονται. Η μαρτυρία του επί συγκεκριμένων συμπερασμάτων του σε ότι αφορά την λειτουργία της μηχανής και την επικινδυνότητα αυτής δεν μπορεί να αποτελέσει βάση στην οποία το Δικαστήριο να μπορεί να στηριχθεί για να καταλήξει στα ευρήματα του αναφορικά με τις συνθήκες του ατυχήματος. Εν κατακλείδι σημειώνω ότι στο τεκμήριο 26, επιστολή του Πρώτου Επιθεωρητή Εργασίας προς την ασφαλιστική εταιρεία των εναγόμενων αναφέρεται ότι το υπό διερεύνηση ατύχημα κρίθηκε μη διερευνητέο και ως τέτοιο δεν έτυχε πλήρους διερεύνησης. Αντίθετα αναφέρεται ότι για τα ατυχήματα που δεν κρίνονται διερευνητέα καταχωρούνται στο φάκελο οι εκ πρώτης όψεως πληροφορίες του επιθεωρητή υπό μορφή σημειώματος, το οποίο με αναφορά στο τεκμήριο 8Β αναφέρεται ότι ουδόλως αποτελεί έκθεση διερεύνησης αλλά σημείωμα. Αυτή η αναφορά κρίνω ότι αποτελεί και την ουσία των παραλείψεων που κατέληξα ότι διέπουν την μαρτυρία του ΜΕ3 ο οποίος παρόλη την μη πλήρη διερεύνηση επέλεξε να προωθήσει θέσεις περί επικινδυνότητας χωρίς όμως αυτές να στηρίζονται από την απαραίτητη μαρτυρία και στοιχεία. Ο Μ.Ε.4 ως γιατρός προβλημάτισε ιδιαίτερα το Δικαστήριο. Παρεμβάλλω στο σημείο αυτό ότι τα προσόντα τόσο του ΜΕ4 όσο και του ΜΥ3 δεν αμφισβητήθηκαν και ιδιαίτερα έγινε αποδεκτό ότι αμφότεροι είναι γιατροί συγκεκριμένων ειδικοτήτων. Με βάση την νομολογία η μαρτυρία ιατρών αντιμετωπίζεται και αξιολογείται ως μαρτυρία εμπειρογνωμόνων. Το πως προσεγγίζεται η μαρτυρία των γιατρών προσδιορίστηκε στην υπόθεση Σπύρου ν. Χαραλάμπους 1989 1 ΑΑΔ
- Σ' αυτή αναφέρονται μεταξύ άλλων τ' ακόλουθα: «Με την πρόοδο της επιστήμης τα Δικαστήρια δέχονται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων και χρησιμοποιούν την εξειδικευμένη γνώση τους για να καταλήξουν σε ορθές αποφάσεις. Το καθήκον των μαρτύρων αυτών είναι να δώσουν στον δικαστή τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να μπορέσει να σχηματίσει γνώμη για την ανεξαρτησία της κρίσης τους και να καταλήξει ορθά στα ευρήματα των γεγονότων από την ενώπιον του μαρτυρία. Κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και άλλη μαρτυρία εμπειρογνώμονα, θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα (R. V. Lantear
(1968)1 All E.R. 683, Andreas Anastasiades v. The Republic
(1977)2 CLR 97, Kyriakos Nicole Kouppis v. The Republic
(1977)2 CLR 361)». Επανερχόμενη στην μαρτυρία του ΜΕ4 αναφέρω καταρχήν ότι δεν έχει αμφισβητηθεί ότι ο ενάγων από το επίδικο ατύχημα τραυματίστηκε στο δείκτη του αριστερού του χεριού. Εκείνο που προκύπτει ως αμφισβητούμενο γεγονός είναι η φύση και σοβαρότητα του εν λόγω τραυματισμού και ιδιαίτερα κατά πόσο υπήρξε απώλεια οστική η απλά μαλακών μορίων και η έκταση αυτής της απώλειας σε εκατοστά. Αναφέρω επιπλέον ότι από πλευράς του ενάγοντα παρουσιάσθηκαν 2 ιατρικές εκθέσεις αυτή του Δρ. Αλκιβιάδους, ο οποίος δεν παρουσιάστηκε από τον ενάγοντα να δώσει μαρτυρία και σύμφωνα με την οποία η απώλεια από τον δείκτη ανέρχεται σε 2 χιλιοστά και αυτή του ΜΕ4 ο οποίος την χαρακτηρίζει σε 1 εκατοστό. Η θέση του ΜΕ4 σε ότι αφορά την διαφορά αυτή δεν έπεισε το Δικαστήριο. Καταρχήν ο ΜΕ4 δεν αμφισβήτησε ότι δεν ήταν ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα και ούτε ότι είδε για πρώτη φορά αυτόν όταν τον εξέτασε στις 4/3/2010 ήτοι 1 και πλέον χρόνο μετά το ατύχημα. Κατά την εξέταση στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα προέκυψε ότι ο αριστερός δείκτης είναι παραμορφωμένος και κοντύτερος του κανονικού, επεξηγώντας ότι εννοεί σε αντίθεση με τον δείκτη του δεξιού χεριού, κατά 1 εκατοστό. Το νύχι είναι ατροφικό και παραμορφωμένο και υπάρχει υπαισθησία στην κορυφή του αριστερού δακτύλου. Τα ευρήματα αυτά και ενοχλήματα θα παραμείνουν μόνιμα. Σε συνδυασμό με την μαρτυρία του ΜΥ3, η αξιολόγηση της οποίας θα ακολουθήσει, παρατηρώ ότι η απώλεια μέρους του δακτύλου, η αιμωδία η υπαισθησία αλλά και η δυσκολία στην σύλληψη λεπτών αντικειμένων δεν έχει αμφισβητηθεί και προκύπτουν τα πιο πάνω, ως κοινά ευρήματα και θέσεις των ιατρών. Εκείνο που αμφισβητείται είναι η ακριβής απώλεια από τον αριστερό δείκτη του χεριού του ενάγοντα και οι συνέπειες στην ζωή του και ιδιαίτερα στην ικανότητα του να παίζει μπουζούκι. Επί του σημαντικότερου ζητήματος της απώλειας 1 εκατοστού οφείλω να αναφέρω ότι ο ΜΕ4 απέτυχε να παρουσιάσει τα απαραίτητα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την θέση του. Σημειώνω ότι ενώπιον μου, παρά το ότι δεν παρουσιάσθηκε για να δώσει μαρτυρία, υπάρχει το τεκμήριο 11 το οποίο εξέδωσε ο θεράπων ιατρός, γεγονός που δεν αμφισβητήθηκε, ήτοι ο Δρ. Αλκιβιάδους. Το πρόσωπο αυτό που χειρούργησε τον ενάγοντα και επιλήφθηκε άμεσα των τραυμάτων του αναφέρεται σε απώλεια 2 χιλιοστών από το ύψος της τελικής φάλαγγας και όχι 1 εκατοστού ήτοι 10 χιλιοστών. Επιπλέον ο ΜΕ4 ενώ ανάφερε ότι δεν έδωσε οδηγίες να ληφθούν ακτινογραφίες και ενώ δεν είδε τέτοιες απεικονίσεις και η θέση του προκύπτει από εξέταση του ενάγοντα και μέτρηση, κατά την αντεξέταση, και ενώ αμφισβητείται η απώλεια αυτή παραπέμπει σε έκδοση ακτινογραφιών ως μέθοδος επιβεβαίωσης της θέσης του. Απορία προκαλεί το πώς ο ίδιος επιμένει στην θέση του χωρίς να έχει λάβει ακτινογραφίες και ενώ η θέση του θεράποντα ιατρού του ενάγοντα φαίρεται να είναι διαφορετική. Επιπλέον ο ίδιος αναφέρεται σε δυσκολία στην σύλληψη και συγκράτηση αντικειμένων ενώ τόσο ο Δρ. Αλκιβιάδους στο τεκμήριο 12 όσο και ο ΜΥ3 αναφέρονται στην λήψη συγκεκριμένων λεπτών αντικειμένων. Απορία προκαλεί και η θέση του ότι επί της γνωμάτευσης του, τεκμήριο 12, τέθηκε και η υπογραφή του Δρ. Αλκιβιάδους με τον οποίο και συνομίλησε. Παρόλα αυτά ο Δρ. Αλκιβιάδους ουδέποτε κλήθηκε να δώσει μαρτυρία και να επεξηγήσει για ποιο λόγο ο ίδιος τελικά αποδέχεται, εάν αποδέχεται την θέση του ΜΕ4 και διαφοροποιεί την δική του με αναφορά στην διαφορά της απώλειας κατά 8 χιλιοστά. Ποια είναι δηλαδή αυτά τα στοιχεία που οδήγησαν τον ίδιο σε διαφορετικό αποτέλεσμα μέτρησης, νοουμένου ότι δεν υπήρχαν ακτινογραφίες. Επίσης ενώ υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου και του δόθηκε το τεκμήριο 13, ήτοι ιατρικό πιστοποιητικό του νοσοκομειακού ιατρού, με αναφορά στο ότι κατά τον ακτινολογικό έλεγχο αριστερού χεριού προέκυψαν φυσιολογικά αποτελέσματα ο ίδιος προσπάθησε να μειώσει την ικανότητα και πραγματογνωμοσύνη και ιατρική επάρκεια του συναδέλφου του αναφέροντας ότι δεν τον γνωρίζει και δεν γνωρίζει τα προσόντα του. Παρόλα αυτά παραλείπει εντέχνως να αναφέρει γιατί τα ευρήματα είναι φυσιολογικά και πως ο ίδιος δικαιολογεί την διαφορά αυτή στα ευρήματα της απώλειας από το δάκτυλο του ενάγοντα. Με αναφορά στην ικανότητα του ενάγοντα να παίζει μπουζούκι η αναφορά του σε δυσκολία δεν έχει τεκμηριωθεί και αυτή φάνηκε να προκύπτει από την θέση του ίδιου του ενάγοντα στον ΜΕ4 και δεν αποτελεί δικό του εύρημα και συμπέρασμα, ως εκ τούτου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι πέραν των μη αμφισβητούμενων και κοινά αποδεκτών γεγονότων δεν μπορώ να δεχτώ την μαρτυρία του ΜΕ4 καθότι καταλήγω ότι ο ίδιος απέτυχε ως εμπειρογνώμονας να αποτελέσει ένα ανεξάρτητο μάρτυρα ο οποίος θα εφοδίαζε το Δικαστήριο με τα απαραίτητα εφόδια βοηθώντας το να καταλήξει σε ασφαλή ευρήματα. Από την μαρτυρία του ΜΕ4 αποδέχομαι ότι ο ενάγων τραυματίστηκε στο δείκτη του αριστερού χεριού, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και παρουσιάζεται κάποια απώλεια από την κορυφή του δακτύλου. Ευρήματα απώλειας οστού και συγκεκριμένα 1 εκατοστού δεν μπορούν να προκύψουν με ασφάλεια από την μαρτυρία του και απορρίπτονται. Όσον αφορά τώρα τα όσα άπτονται του τεκμηρίου 11, ήτοι του ιατρικού πιστοποιητικού του Δρ. Αλκιβιάδους, σημειώνω ότι ο ιατρός αυτός που αποτέλεσε χωρίς να έχει αμφισβητηθεί και τον θεράποντα ιατρό του ενάγοντα δεν προσήλθε να καταθέσει στο Δικαστήριο. Τα όσα αναφέρονται σε αυτό το έγγραφο και προκύπτουν ως μη αμφισβητούμενα, είτε γιατί προκύπτουν από την λοιπή αποδεχτή μαρτυρία είτε γιατί δεν αμφισβητήθηκαν, όπως η επέμβαση στο χέρι, η αίσθηση αιμωδίας με την δυσκολία στην λήψη λεπτών αντικειμένων, μπορούν να γίνουν αποδεκτά. Κατά τα λοιπά όμως θεωρώ ότι η εν λόγω μαρτυρία, ως εξ ακοής μαρτυρία, δεν συνάδει με την λοιπή αποδεχτή και δεν μπορώ ως εκ τούτου να της αποδώσω οιαδήποτε βαρύτητα. Η μοναδική αναφορά στο ότι ο Δρ. Αλκιβιάδους επιβεβαίωσε την μεταγενέστερη θέση του ΜΕ4 για απώλεια 1 εκατοστού κατ' αντίθεση της δικής του ως αναφέρεται στο Τεκμήριο 11 για 2 χιλιοστά δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, δεν έχει προκύψει με ασφάλεια από την μαρτυρία του ΜΕ4 και ως εκ τούτου αναφέρω ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να προσδώσει οιαδήποτε βαρύτητα επί του τεκμηρίου 11 και αδυνατεί να στηριχθεί σε αυτήν. Με αναφορά στους μάρτυρες που παρουσιάσθηκαν από πλευράς εναγομένων αναφέρω ότι ο ΜΥ1 φάνηκε να είναι ειλικρινής και γενικά άφησε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Δεν προσπάθησε να πείσει η να υπερβάλει με τις θέσεις του με σκοπό να βοηθήσει τις εναγόμενες αντίθετα απάντησε με ειλικρίνεια στα θέματα που οι γνώσεις του περιορίζονταν με αναφορά στην σύνδεση των εναγομένων 1 και 2 μεταξύ τους και με τον ενάγοντα αλλά και τα γεγονότα που ακολούθησαν του ατυχήματος. Οι θέσεις του δόθηκαν με σαφήνεια, ηρεμία, χωρίς υπερβολές και απάντησε με τον ίδιο τρόπο στην επί μακρόν αντεξέταση του. Δεν αμφισβητήθηκε η θέση του ως Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού στο Τμήμα Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού της εναγόμενης 2 και η πρόσβαση και γνώση της εκπαίδευσης που ο ενάγων έτυχε πριν την ανάληψη των καθηκόντων του. Τα όσα τέθηκαν περί γενικής άρνησης ότι ο ενάγων έτυχε εκπαίδευσης και ιδιαίτερα της συγκριμένης που προκύπτει από τα τεκμήρια 19, 20, 34 και 35, παρέμειναν γενικές υποβολές και θέσεις στις οποίες ο ΜΥ1 παρέμεινε σταθερός στην θέση του. Τα όσα επίσης ανάφερε σε σχέση με την επιστροφή του ενάγοντα στην εργασία του, η αλλαγή κατά δική του παράκληση θέσης εργασίας η φύση της εργασίας αυτής και η παράλειψη παραχώρησης ιατρικού πιστοποιητικού άμεσα καθώς και οι δικές του ενέργειες για εξασφάλιση αυτού επίσης παρέμειναν αναντίλεκτες καθότι δεν αμφισβητήθηκαν με συγκεκριμένες θέσεις παρά μόνο με γενικές υποβολές οι οποίες δεν κλόνισαν την όλη θετική εικόνα που ο μάρτυρας αυτός άφησε στο Δικαστήριο. Το σύνολο δε της μαρτυρίας του ΜΥ1 αλλά και οι θέσεις του σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, πρόσωπα και γεγονότα συνάδουν και με τα διάφορα έγγραφα που ο ίδιος κατέθεσε ως Τεκμήρια. Αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΥ1 στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Ο μάρτυρας αυτός ως εργοδοτούμενος και ο ίδιος στην εναγόμενη 2 θα μπορούσε κάλλιστα να παρουσιαστεί και να προσπαθήσει να προστατέψει την εργοδότη του αντίθετα όμως απάντησε ειλικρινά σε όλες τις ερωτήσεις που του τέθηκαν αναφέροντας ειλικρινά ότι δεν είναι γνώστης της εν λόγω μηχανής και θέτοντας ότι ο ίδιος άκουσε και ενημερώθηκε αλλά σημειώνοντας ότι δεν είχε προσωπική γνώση πέραν των όσων ανάφερε ότι γνώριζε λόγω της ιδιότητας του. Ο ΜΥ2 ομοίως με τον ΜΥ1 καταλήγω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας και αποδέχομαι στο σύνολο της την μαρτυρία του. Η μαρτυρία του στο σύνολο της χαρακτηρίστηκε από σαφήνεια, λεπτομέρεια και συνοχή. Ο εν λόγω μάρτυρας ως ο υπεύθυνος ασφάλειας και υγείας κατέθεσε με πλήρη λεπτομέρεια τα όσα άπτονταν της εκπαίδευσης της οποίας έτυχε ο ενάγων. Πέραν των γενικών υποβολών περί τυποποιημένων εντύπων και εγγράφων με αναφορά στα τεκμήρια 19, 20, 34 και 35 ο ΜΥ2 παρέμεινε σταθερός στην θέση και εκδοχή του δίδοντας ονόματα εκπαιδευτών κάτω από την δική του επίβλεψη τόσο για την θεωρητική όσο και την πρακτική εκπαίδευση. Αναφέρθηκε στα ακριβή καθήκοντα του ενάγοντα και τον τρόπο καθαρισμού της συγκεκριμένης μηχανής. Ήταν ο πρώτος μάρτυρας αλλά και ο μοναδικός που αναφέρθηκε με λεπτομέρειες στο πότε η συγκεκριμένη μηχανή χρήζει καθαρισμού, στην εναλλαγή των προϊόντων που παρασκευάζονται και στις έννοιες τακτικού και έκτακτου καθαρισμού, σε αντίθεση με τον ενάγοντα σημειώνω στο σημείο αυτό, ο οποίος ουδέποτε αναφέρθηκε στην ακριβή φύση των καθηκόντων του. Αναφέρθηκε στην διαμόρφωση των χώρων, στην επίβλεψη των εργατών και στην διενέργεια ελέγχων αναφορικά με την επιτήρηση χωρίς να διστάσει να αναφέρει ότι ο ενάγων ενδεχομένως κατά την ώρα του ατυχήματος να ήταν μόνος του στον χώρο. Παράλληλα έδωσε μια πλήρη και σαφή εικόνα των χώρων όπου βρίσκεται η εν λόγω μηχανή, την περιβολή της αίθουσας από γυαλιά και την οπτική επαφή με τους προϊστάμενους των. Πέραν των γενικών υποβολών και θέσεων ουδεμία σαφής και συγκεκριμένη θέση τέθηκε προς αμφισβήτηση των όσων έθεσε ενώπιον μου ενώ στο σύνολο της αντεξέτασης του ο ΜΥ2 παρέμεινε σταθερός και χωρίς υπερβολές. Οι θέσεις του τώρα όσο αφορά την λειτουργία της μηχανής, και δεν θα μακρηγορήσω περί τούτου, αναφέρω ότι συνάδουν πλήρως με τις θέσεις που και ο ίδιος ο ΜΕ3 ανάφερε. Επεξήγησε με πάσα λεπτομέρεια την λειτουργία της ενδασφάλειας και ότι αυτή δεν ήταν «χαλασμένη» αλλά διέκοπτε άμεσα την παροχή ρεύματος με το άνοιγμα των παραθύρων ενώ οι κύλινδροι σταδιακά και εντός 5 - 6 δευτερόλεπτων σταματούσαν και ακινητοποιούνταν πλήρως, θέσεις που και ο ΜΕ3 αποδέχτηκε. Η υποβολή περί «χαλασμένης» ενδασφάλειας όχι μόνο αντικρούστηκε από τον ΜΥ2 με πάσα λεπτομέρεια και επάρκεια αλλά δεν βασίζεται και επί οιασδήποτε εν τέλει μαρτυρίας. Κρίνω ότι ο μάρτυρας αυτός έχοντας κατά νου το σύνολο της ενώπιον μου μαρτυρίας, το ύφος, την απλότητα και ευθύτητα των θέσεων του κατάφερε να πείσει για τις θέσεις του, επεξήγησε με απτά παραδείγματα γιατί η ίδια η εταιρεία επιθυμεί να αποφεύγονται ατυχήματα και πως αυτά όχι απλά καθυστερούν την παραγωγή αλλά ζημιώνουν ενόψει της φύσης των εργασιών και προϊόντων της τελικά περισσότερο από οιεσδήποτε αποζημιώσεις η ίδια τυχόν κληθεί να καταβάλει. Αναφέρω ότι η κατάληξη μου είναι ότι ο ΜΥ2 ήταν μάρτυρας της αλήθειας και αποδέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολο της ως αξιόπιστη. Τέλος, ο Μ.Υ.3 γενικά δημιούργησε καλή εικόνα στο Δικαστήριο και η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από σαφήνεια, λεπτομέρεια και συνοχή. Ο ΜΥ3 αναφέρω εξαρχής ότι κατάφερε σαν εμπειρογνώμονας και αξιολογούμενος με τις ίδιες αρχές ως και ο ΜΕ4 να δώσει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εκείνα εφόδια επί των οποίων να δύναται να βασιστούν ασφαλή συμπεράσματα. Επεξήγησε πλήρως την ιατρική πτυχή του τραύματος του ενάγοντα και επέμεινε στα ευρήματα και θέσεις του με ιδιαίτερη σταθερότητα και σαφήνεια. Καταλήγω ότι παρά το ότι κλήθηκε να εξετάσει τον ενάγοντα με οδηγίες των συνηγόρων των εναγομένων ήταν ανεξάρτητος και αντικειμενικός μάρτυρας και η μαρτυρία του στόχευε όχι στο να δημιουργήσει εντυπώσεις αλλά να αποδώσει την πραγματική κατάσταση του ενάγοντα σε σχέση με τον τραυματισμό του. Κατά την επίμονη αντεξέταση του, ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του και μάλιστα έδινε περαιτέρω λεπτομέρειες ενδυναμώνοντας έτσι τη μαρτυρία του και αντικρούοντας τις υποβολές της πλευράς του ενάγοντα. Συγκεκριμένα επεξήγησε με σαφήνεια το τεκμήριο 37, την ιατρική του έκθεση ενώ δεν δίστασε να αναφερθεί και σε μόνιμα κατάλοιπα που κατά την δική του εμπειρογνωμοσύνη υπάρχουν. Επεξήγησε την διαφορά ράγας και φάλαγγας και ανάφερε γιατί αποτελεί εύρημα του ότι ο ενάγων δεν υπέστη στον αριστερό δείκτη οστική απώλεια ενώ αποδέχεται και την χειρουργική επέμβαση επικάλυψης της περιοχής. Η αναφορά του σε μη οστική απώλεια βασίζεται όχι απλά στην εξέταση στην οποία ο ίδιος υπέβαλε τον ενάγοντα αλλά και στην αναφορά του τεκμηρίου 13, το οποίο ο ίδιος ο ενάγων κατέθεσε και από το οποίο προκύπτει ότι οι ακτινογραφίες του αριστερού χεριού ήταν φυσιολογικές. Η θέση του ΜΥ3 ότι σε περίπτωση οστικής απώλειας αυτή θα αναφέρετο στο τεκμήριο 13, δεν έχει αμφισβητηθεί ενώ τέτοιο εύρημα οστικής απώλειας και όχι απώλειας μόνο μαλακών μορίων δεν μπορεί να εξαχθεί ως συμπέρασμα καθότι υπάρχει απουσίας οιασδήποτε περί τούτου μαρτυρίας. Η απώλεια του τελικού άκρου του αριστερού δείκτη υπολογίζεται από τον ΜΥ3 στο ¼ του φυσιολογικού μήκους της φάλαγγας ενώ δίνει και λεπτομέρειες όσον αφορά την σύγκλιση του δακτύλου όπου κατά αυτήν το τελικό άκρο του δείκτη απέχει από την παλάμη κατά ½ εκατοστό. Ο ΜΥ3 ανάφερε επίσης ότι μετά από την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε και έλλειψη οιασδήποτε αναφοράς σε μετεγχειρητική επιπλοκή η περίοδος των 2 μηνών απουσίας κρίνεται λογική. Η θέση του αυτή στηρίχθηκε στην περίοδο αφαίρεσης των ραμμάτων σε 14 ημέρες, από την εγχείρηση χωρίς επιπλοκές και στην περίοδο πλήρους αποθεραπείας με βάση τα τραύματα. Αποδέχομαι την θέση αυτή του ΜΥ3 για την αναγκαία περίοδο αποθεραπείας. Υπενθυμίζω ότι ο ΜΕ4 ανάφερε ότι συμφωνεί με την περίοδο άδειας ασθενείας που δόθηκε από τον Δρ. Αλκιβιάδους όμως δεν μπορεί να εκφέρει άποψη ως ο μη θεράπων ιατρός. Οι θέσεις και επιστημονικές απόψεις του ΜΥ3, τα προσόντα του οποίου δεν αμφισβητήθηκαν, δεν αντικρούονται από άλλη αποδεχτή ιατρική μαρτυρία ενώ ο ίδιος κατάφερε να στηρίξει τις θέσεις του επί όχι μόνο των δικών του συμπερασμάτων αλλά και βασιζόμενος στα λοιπά πιστοποιητικά των άλλων ιατρών. Καταλήγω ότι ο ΜΥ3 κατάφερε να δώσει μια επαρκή και πλήρη εικόνα των πραγματικών τραυμάτων του ενάγοντα, των καταλοίπων που αυτά άφησαν, όπως η δυσκολία στην λήψη λεπτών αντικείμενων και η αιμωδία που αισθάνεται. Αποδέχομαι την μαρτυρία του στην ολότητα της. ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ: Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας, τα ευρήματα του Δικαστηρίου αναφορικά με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης προκύπτουν να είναι τα ακόλουθα. Ο ενάγων κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο εργαζόταν στην εναγόμενη 2 στην οποία προσελήφθηκε κατά τον Ιανουάριο του 2009. Εργαζόταν ως εργάτης και κατά τον συγκεκριμένο χρόνο εργαζόταν στην μηχανή παραγωγής χαπιών. Η εναγόμενη 2 είναι θυγατρική εταιρεία της εναγόμενης 1 και αμφότερες ασχολούνται με τον τομέα παρασκευής φαρμάκων ενώ διατηρούν εργοστασιακές εγκαταστάσεις στις οποίες κατά τον ουσιώδη χρόνο απασχολείτο ο ενάγων. Ο ενάγων ως εργάτης και με καθήκοντα στην συγκεκριμένη μηχανή αναλάμβανε τον καθαρισμό αυτής. Η εν λόγω μηχανή αποτελείται από κινητά μέρη και σε αυτή περιλαμβάνονται περιστρεφόμενα έμβολα τα οποία κινούνται κυκλικά για την κατασκευή των δισκίων, κόμβια εκκίνησης/απενεργοποίησης καθώς και προστατευτικά παράθυρα. Πατώντας το κόμβιο εκκίνησης τίθεται σε λειτουργία και απενεργοποιείται με το κόμβιο απενεργοποίησης. Τα κινούμενα μέρη της μηχανής είναι εγκλεισμένα με διαφανή πετάσματα (παράθυρα - plexiglass). Σε αυτά υπάρχουν εγκατεστημένοι αισθητήρες ασφάλειας (ενδασφάλεια) οι οποίοi απενεργοποιούν την μηχανή σε περίπτωση που το πέτασμα - παράθυρο αποπειραθεί να ανοιχθεί κατά την διάρκεια της λειτουργίας της μηχανής και διακόπτουν την παροχή ρεύματος σε αυτήν. Η μηχανή δεν μπορεί να εκκινήσει σε περίπτωση που ένα από τα πετάσματα - παράθυρα είναι ανοικτό. Σε περίπτωση που η μηχανή επιχειρηθεί να απενεργοποιηθεί κατά την λειτουργία της είτε μέσω του κομβίου είτε μέσω του ανοίγματος των πετασμάτων απαιτείται χρόνος κάποιων δευτερολέπτων για να ακινητοποιηθεί ο περιστρεφόμενος κοχλίας τελείως. Ο καθαρισμός της μηχανής απαιτείται όταν γίνεται αλλαγή στην παραγωγή διαφορετικού προϊόντος και αυτός είναι ο τακτικός καθαρισμός για τον οποίο απαιτείται διακοπή της λειτουργίας αποσυναρμολόγηση και καθαρισμός. Σε κάθε άλλη περίπτωση εντοπισμού ανάγκης και λόγου καθαρισμού πρόκειται για έκτακτο καθαρισμό. Ο ενάγοντας κατά την πρόσληψη του στην εναγόμενη 2 έτυχε εκπαίδευσης τόσο σε θεωρητικό επίπεδο σε γενικότερα θέματα ασφάλειας και λειτουργίας της μηχανής όσο και σε πρακτική εκπαίδευση υπό την επίβλεψη του υπεύθυνου ασφάλειας και υγείας της εναγόμενης 2 (ΜΥ2). Η πρακτική εκπαίδευση έγινε υπό την επίβλεψη της προϊστάμενης του η οποία είναι παλαιά υπάλληλος με εμπειρία στην θέση αυτή. Ο ενάγων κατά την εργοδότηση του υπέγραψε τα τεκμήρια 19 - Περιγραφή εργασίας, και το τεκμήριο 20 - Ενδοεπιχειρησιακό Εκπαιδευτικό πρόγραμμα - αρχική εκπαίδευση. Κατά την πρόσληψη του ο ενάγων παράλαβε στολή και παπούτσια ως εξοπλισμό. Κατά την 26/2/2009 και περί τις 12:00 ο ενάγων στα πλαίσια της εργασίας που του ανατέθηκε βρισκόταν στον χώρο του εργοστασίου και μπροστά από την μηχανή παραγωγής χαπιών όταν διαπίστωσε ότι χάπια που δημιουργούντο είχαν ακαθαρσίες από λάδια. Χωρίς να ειδοποιήσει την προϊστάμενη του που βρισκόταν στον ευρύτερο χώρο του εργοστασίου ή άλλον υπεύθυνο η ανώτερο του και χωρίς να διακόψει την λειτουργία της μηχανής είτε μέσω του κομβίου απενεργοποίησης είτε μέσω της παροχής ρεύματος από την πρίζα σήκωσε το παράθυρο (πέτασμα από plexiglass) και τοποθέτησε το χέρι του πλησίον των κινούμενων μερών της μηχανής με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του δείκτη του αριστερού του χεριού. Κατά τον χρόνο εκείνο του ανοίγματος του παραθύρου η ενδασφάλεια ενεργοποιήθηκε και ρεύμα έπαυσε να παρέχετε στην μηχανή αλλά τα κινούμενα μέρη αυτής συνέχισαν να κινούνται για κάποια δευτερόλεπτα μέχρι την σταδιακή ακινητοποίηση τους. Εντός αυτού του χρόνου και πριν την οριστική παύση κίνησης των εμβόλων ο ενάγοντας τοποθέτησε το χέρι του με σκοπό να καθαρίσει την μηχανή. Κατά τον χρόνο εκείνο ο ενάγων φορούσε γάντια. Αμέσως μετά το ατύχημα και τον τραυματισμό του ενάγοντα ο τελευταίος μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού στις 12:06 όπου εξετάστηκε από ιατρικό λειτουργό 1ης τάξης, Δρ. Ευστρατίου ο οποίος διαπίστωσε μερικό ακρωτηριασμό της ονυχοφόρου φάλαγγας του αριστερού δείκτη. Έγινε ακτινολογικός έλεγχος του αριστερού χεριού με φυσιολογικά ευρήματα. Στον ενάγοντα έγινε εμβόλιο τετάνου και αναλγησία. Στο ενάγοντα αφού εξετάστηκε από ορθοπεδικό συστήθηκε εισαγωγή αλλά ο ίδιος αρνήθηκε, υπέγραψε και έφυγε με δική του ευθύνη στις 13:00. Ακολούθως επισκέφθηκε ιδιώτη γιατρό ο οποίος τον χειρούργησε την ίδια ημέρα. Από το ατύχημα ο ενάγων υπέστη απώλεια μέρους της περιοχής της ράγας του αριστερού δείκτη με αποτέλεσμα να απουσιάζει από την τελική φάλαγγα του δείκτη το ¼ αυτής. Παρουσιάζει απουσία του ¼ του όνυχα του δακτύλου και επιφανειακές ουλές στο τελικό άκρο του δακτύλου. Κατά την σύγκλιση του δακτύλου το τελικό άκρο του δείκτη απέχει της παλάμης κατά ½ εκατοστό. Δεν υπήρξε οστική απώλεια από το δάκτυλο του ενάγοντα. Η κινητικότητα των αρθρώσεων του αριστερού δείκτη είναι φυσιολογική. Ο ενάγων από λειτουργικής πλευράς παρουσιάζει δυσκολία στην λήψη μικρών και λεπτών αντικειμένων και έχει αίσθημα αιμωδίας. Ο ενάγων επέστρεψε στην εργασία του στις 3/8/2009. Κατά την απουσία του μέρος του μισθού του καταβαλλόταν από τις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων και το υπόλοιπο από την εργοδότρια. Οι απολαβές του δεν αμφισβητήθηκε ότι ήταν €266 εβδομαδιαίως. Ο ενάγων έλαβε από το τμήμα κοινωνικών ασφαλίσεων για την περίοδο 1/3/2009 μέχρι 29/7/2009 επίδομα σωματικής βλάβης συνολικού ύψους €2.663,02σ. Η αναγκαία περίοδος απουσίας από την εργασία του με βάση την αποδοχή της μαρτυρίας του ΜΥ3 ήταν περίοδος 2 μηνών για σκοπούς αποθεραπείας από την ημέρα του ατυχήματος. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το καθήκον του εργοδότη προς τους εργοδοτουμένους του εκτίθεται στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση L.P. Transbeton Ltd v. Κώστα Σταύρου v. Fysanco Development Ltd, Πολ. Έφεση αρ 181/2009, ημερ. 24.3.2009, από την οποία παραθέτω το ακόλουθο απόσπασμα: «Η υποχρέωση επιμέλειας ενός εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του πηγάζει από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το οποίο βασίζεται στις αρχές του κοινού δικαίου. Ο εργοδότης έχει βασική υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους, να εργοδοτεί ικανό προσωπικό, να παρέχει ασφαλή εξοπλισμό, ασφαλές σύστημα εργασίας και ασφαλή χώρο εργασίας. (Δέστε: Χριστοφή κ.α. ν. Θεοδούλου κ.α., Πολ. Έφεση 221/05, ημερομηνίας 4.5.2007). Η φύση του καθήκοντος επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του αναλύεται και στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 14η έκδοση, παράγραφοι 965-971, σελ. 578-592. Το καθήκον του εργοδότη να παρέχει ασφαλές σύστημα εργασίας στους εργοδοτούμενους του εξυπακούει ότι η οργάνωση της εργασίας, η διαδικασία που ακολουθείται κατά την εκτέλεση της εργασίας, τα μέτρα ασφάλειας που λαμβάνονται, ο αριθμός των υπαλλήλων που εργοδοτούνται αλλά και η επίβλεψη που γίνεται είναι τέτοια που παρέχουν εύλογη προστασία στους εργοδοτούμενους. Η υποχρέωση του εργοδότη επιβάλλει τη λήψη εύλογων μέτρων παροχής συστήματος εργασίας, το οποίο να είναι εύλογα ασφαλές, λαμβανομένων υπόψιν των κινδύνων που είναι κατ' ανάγκην εγγενείς στο όλο εγχείρημα (Δέστε: General Cleaning Contractors Ltd v. Christmas
(1953)A.C.180). Όταν υπάρχει καθήκον παροχής ασφαλούς συστήματος εργασίας, εκ μέρους του εργοδότη, αυτός δεν επιτελεί το καθήκον του απλά και μόνο παρέχοντας ασφαλές σύστημα εργασίας, αλλά επιπρόσθετα πρέπει να λάβει και εύλογα μέτρα για να διασφαλίσει ότι το σύστημα επιτηρείται και εφαρμόζεται. Αυτό εξυπακούει την παροχή οδηγιών προς τους εργοδοτούμενους και επίσης κάποιας μορφής εποπτεία και επίβλεψη του συστήματος εργασίας». Στην υπόθεση Γιαννάκης Λάμπης, ως Διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Αντρέα Λάμπη v. Shiptrans Shipping & Trading Agency Ltd
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 370, τονίζεται το καθήκον του εργοδότη να λαμβάνει λογικά μέτρα για την ασφάλεια των εργοδοτουμένων του, στο ακόλουθο χαρακτηριστικό απόσπασμα: «Ο εργοδότης έχει καθήκον του για λήψη λογικών μέτρων και φροντίδας που αφορούν στην ασφάλεια των εργοδοτουμένων ανάλογα και σε συσχετισμό με τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Ο εργοδότης, ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, έχει υποχρέωση να λαμβάνει υπόψη τη λογική ασφάλεια των προσώπων που εργοδοτεί και την ανάγκη αποφυγής προβλεπτών κινδύνων. Η λογική φροντίδα που πρέπει να λαμβάνει ο εργοδότης στην κάθε περίπτωση είναι ζήτημα πραγματικό το οποίο προσδιορίζεται με κριτήριο την κοινή λογική σε συνάρτηση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Μέρος του γενικότερου καθήκοντος του εργοδότη αποτελεί και η υποχρέωσή του να παρέχει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας. Αποτελεί πρώτιστο καθήκον του εργοδότη η εφαρμογή στο χώρο εργασίας ασφαλούς συστήματος διεξαγωγής της εργασίας. Ένα σύστημα εργασίας δεν είναι ασφαλές αν δεν προστατεύει ικανοποιητικά τους εργαζόμενους από κάποιο συγκεκριμένο κίνδυνο που λογικά μπορεί να προβλεφθεί και ο οποίος με τα κατάλληλα προστατευτικά μέτρα μπορεί να αντιμετωπιστεί» Χρήσιμη καθοδήγηση επί του επίδικου θέματος προσφέρουν οι υποθέσεις Lazarou v. Ieropoulos
(1982)1 C.L.R. 99, Manthopoulos Plastics v. HadjiIosif
(1983)1 C.L.R. 291, Kitros v. Salto Shipping
(1984)1 C.L.R. 895, Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους
(1989)Α.Α.Δ. (Ε) 423, Στρατμάρκο Λτδ ν. Πέτρου Μιχαήλ
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 453, Kωνσταντίνου ν. Phassouri Plantations
(1982)1 A.A.Δ. 720 Metalco (Heaters) Ltd v. Νεοφύτου κ.ά
(1997)1 (A) A.A.Δ. 211. Πολύ σημαντική αναφορά κρίνω ότι θα πρέπει να γίνει στο σημείο αυτό και στην πολύ πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ΕΛΕΝΗ ΚΑΤΣΟΥΝΑΡΗ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ECLI:CY:AD:2018:A93, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 57/2012, ημερ. 27/2/2018, στην οποία επαναλαμβάνονται οι πιο πάνω αρχές και στην οποία επίσης γίνεται μνεία σε άλλες προηγούμενες αλλά επίσης πρόσφατες αποφάσεις επί του ίδιου ζητήματος. Συγκεκριμένα στην πιο πάνω απόφαση αναφέρονται τα ακόλουθα: «Η υποχρέωση επιμέλειας ενός εργοδότη προς τους εργοδοτούμενους του πηγάζει από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148 το οποίο βασίζεται στις αρχές του κοινού δικαίου. Ο εργοδότης έχει βασική υποχρέωση να μην εκθέτει τους εργοδοτούμενους του σε περιττούς ή μη αναγκαίους κινδύνους, να εργοδοτεί ικανό προσωπικό, να παρέχει ασφαλή εξοπλισμό, ασφαλές σύστημα εργασίας και ασφαλή χώρο εργασίας (βλ. Χριστοφή κ.α. ν. Θεοδούλου κ.α.
(2007)1 ΑΑΔ 512 και L.P. Transbeton Ltd v. Σταύρου κ.α.
(2009)1 ΑΑΔ 304, 313). Η φύση του καθήκοντος επιμέλειας του εργοδότη προς τους εργοδοτουμένους του αναλύεται και στο σύγγραμμα Clerk & Lindsel on Torts, 14η έκδοση, παραγ. 965-971, σελ. 578-592. Στην υπόθεση ΑΗΚ ν. Χριστοφόρου, Πολ. Εφ. 82/10, 82Α/10 ημερ. 5/2/15, αναφέρθηκαν τα εξής ως προς την υποχρέωση του εργοδότη παροχής ασφαλούς χώρου και συστήματος εργασίας: «Τα συστατικά στοιχεία του αστικού αδικήματος της αμέλειας, οι συσχετισμοί τους με τα εργατικά ατυχήματα, η ευθύνη εργοδότη προς τους εργοδοτούμενούς του, το εύρος του καθήκοντος επιμέλειας που υπέχει ο εργοδότης, η υποχρέωσή του να μην εκθέτει τον εργοδοτούμενό του σε «περιττό κίνδυνο» και να παρέχει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας, το καθήκον του για παροχή ασφαλούς συστήματος διεξαγωγής εργασίας και η υποχρέωση του να καθοδηγεί τους εργοδοτούμενούς του ως προς τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν για αποφυγή ατυχημάτων, έχουν γίνει αντικείμενο εκτενούς ανάλυσης σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. (Δήμος Λεμεσού ν. Χαραλάμπους
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 423, Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 453, Metalco Heaters Ltd v. Νεοφύτου κ.ά.
(1997)1 ΑΑΔ 211, Αλεξάνδρου ν. Θεόδωρος Κυριάκου & Υιοί Λτδ
(1997)1 ΑΑΔ 506, Μεταφορική Εταιρεία Γ. και Μ. Περικλέους Λτδ ν. Μιχαήλ κ.ά.
(2000)1 ΑΑΔ 1661, Σκυροποιία Λεωνίκ Λτδ ν. Παπαδόπουλου
(2000)1 ΑΑΔ 1855, Κυριάκου ν. Caramondani Bros Limited
(2001)1 ΑΑΔ 219, Ευαγγελίδης ν. Aegeas Navigation Ltd κ.ά.
(2002)1 ΑΑΔ 709, Ανάγνου ν. Alco Filters (Cyprus) Ltd
(2002)1 ΑΑΔ 918, Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά
(2003)1 ΑΑΔ 447, Λαμπής ν. Shiptrans Ship. and Trad. Agency Ltd
(2004)1 ΑΑΔ 370, Χριστοδουλίδης ν. Laser Plastics Industry Ltd
(2005)1 ΑΑΔ 556, L.P. Transbeton Ltd v. Σταύρου κ.ά.
(2009)1 ΑΑΔ 304, Iacovou Brothers (Constructions) Ltd v. Μιχαήλ
(2009)1 ΑΑΔ 113, Ευθυμίου ν. Αρτοποιεία Δημήτρη Γεωργίου & Υιών Λτδ
(2012)1 ΑΑΔ 206). Αναφέρονται τα ακόλουθα στην απόφαση Κυριάκου (ανωτέρω): «Ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα του εργοδότη, που είναι απόλυτο, απέναντι στους υπαλλήλους του, είναι να τους παρέχει ασφαλή τόπο ή ασφαλές σύστημα εργασίας. Η τάση της νομολογίας τα τελευταία χρόνια ήταν η πλήρης εμπέδωση αυτής της προστασίας των εργαζομένων. Άλλωστε όπως τόνισε ο Πικής, Δ., στην υπόθεση United Brick Works Ltd v. Ευαγγέλου
(1992)1 ΑΑΔ 123: «Στην Κύπρο η προστασία των εργαζομένων αποτελεί διακηρυγμένο συνταγματικό στόχο (Άρθρο 9) στο πλαίσιο εξασφάλισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου που αναμφίβολα περιλαμβάνουν και την ασφάλειά του στον τόπο της εργασίας του." Στην Αγγλία, όπου επικρατεί η ίδια τάση, ερμηνεύοντας σχετική νομοθετική πρόνοια στην υπόθεση Larner v. British Steel plc
(1993)ICR 551, το δικαστήριο έκρινε ότι το καθήκον του εργοδότη, που επέβαλλε η παραπάνω πρόνοια, ήταν να προσφέρει και διατηρεί ασφαλή χώρο εργασίας από κινδύνους, ανεξάρτητα αν αυτοί μπορούσαν να προβλεφθούν ή όχι. Η απόφαση επικροτήθηκε στην υπόθεση Mains ν. Uniroyal Englebert Tyres Ltd, ημερ. 1/6/95, από το Court of Session (Εφετείο Σκωτίας). Έτσι η προβλεπτικότητα δε θεωρήθηκε απαραίτητο κριτήριο.» Το πιο πάνω απόσπασμα υιοθετήθηκε αυτούσιο στην μεταγενέστερη υπόθεση Άριστος Κυμήσης ν. Ανδρέα Χρυσοστόμου κ.α. Πολ. Εφ. 361/11, ημερ. 24/3/17.» Καθοδηγούμενη από τις πιο πάνω νομικές αρχές, θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω το θέμα της ευθύνης για το επίδικο ατύχημα. Με βάση τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, είναι αδιαμφισβήτητο ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο εκτέλεσης της εργασίας του ο ενάγοντας ήταν εργοδοτούμενος/υπάλληλος της εναγόμενης 2 και εκτελούσε την ανατεθείσα από αυτήν εργασία. Είναι επίσης ξεκάθαρο ότι το επίδικο ατύχημα επεσυνέβη ενώ ο ενάγοντας προσπάθησε να καθαρίσει την μηχανή παραγωγής χαπιών η οποία βρισκόταν σε στάδιο λειτουργίας και παραγωγής. Προτού προχωρήσω με την επεξήγηση του σκεπτικού του Δικαστηρίου και την κατάληξη αναφορικά με την ευθύνη οφείλω να αναφέρω ότι το ζήτημα της εργοδότησης και η σχέση των εναγομένων 1 και 2 έχει κυρίως σημασία με αναφορά στα έξοδα. Η βασική θέση της πλευράς του ενάγοντα είναι ότι με βάση τα τεκμήρια δεν προέκυπτε ξεκάθαρα ποιος ήταν ο εργοδότης του ενάγοντα ενώ προέκυψε ανάγκη προσθήκης και της εναγόμενης
- Μετά την προσθήκη αυτής υπήρξε ρητή παραδοχή από πλευράς εναγόμενης 2 ότι αυτή ήταν η εργοδότρια του ενάγοντα. Θεωρώ ότι από το σημείο αυτό και μετέπειτα η προώθηση της αγωγής εναντίον και της εναγόμενης 1 ήταν χωρίς αιτιολογία. Πέραν τούτου δεν μπορώ να αγνοήσω τις θέσεις των μαρτύρων υπεράσπισης ότι εργοδότρια του ενάγοντα είναι η εναγόμενη 2 η οποία κατέχει θέση θυγατρικής εταιρείας της εναγόμενης
- Το πώς αυτή η κατάληξη επηρεάζει την έκβαση της υπόθεσης και την διαταγή των εξόδων θα εξεταστεί κατωτέρω σε σχέση και με τα έξοδα. Επανερχόμενη στο ζήτημα της ευθύνης για το επίδικο ατύχημα αναφέρω ότι εκείνο που πρέπει να εξεταστεί είναι κατά πόσο η χρήση της συγκεκριμένης μηχανής με τον τρόπο που ακολούθησε ο ενάγων σύμφωνα και με τα ευρήματα του Δικαστηρίου ήτοι με το ανέβασμα κατά την λειτουργία της των παραθύρων και της προσπάθειας καθαρισμού εντός των δευτερολέπτων της σταδιακής παύσης λειτουργίας των κινούμενων μερών έγινε κατόπιν των οδηγιών της εναγόμενης 2 ή οφείλεται στη επικινδυνότητα της εν λόγω μηχανής ή στην απουσία επαρκούς επίβλεψης του ενάγοντα ως εργάτη. Στην τελική αυτό που εξετάζεται είναι κατά πόσο η εναγόμενη 2 παρέλειψε να τηρήσει συγκεκριμένο καθήκον επιμέλειας και παροχής προς τον ενάγοντα ασφαλούς συστήματος και χώρους εργασίας. Απαντώντας στο πιο πάνω ερώτημα αναφέρω ότι καταρχήν δεν έχει αμφισβητηθεί ότι η μηχανή αυτή από την φύση της λειτουργίας της και μόνο, κινούμενα έμβολα τα οποία ενόψει και του θορύβου που παράγουν προκύπτει να κινούνται με δύναμη και ένταση, παρουσιάζει επικινδυνότητα. Η νομολογία δεν αποκλείει την ύπαρξη μηχανημάτων με επικινδυνότητα και χρήση αυτών αλλά ούτε και υποχρέωση του εργοδότη να αποκλείσει κάθε κίνδυνο. Αυτό που επιβαρύνει τον εργοδότη είναι η υποχρέωση του να μην εκθέτει τον εργοδοτούμενο του σε αχρείαστο και περιττό κίνδυνο. Η εναγόμενη 2 με βάση τα όσα προκύπτουν από τα ευρήματα με αναφορά στην λε